Anatomiya

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="uz">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikipediya</sitename>
    <dbname>uzwiki</dbname>
    <base>https://uz.wikipedia.org/wiki/Bosh_Sahifa</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Maxsus</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Munozara</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Foydalanuvchi</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Foydalanuvchi munozarasi</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikipediya</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikipediya munozarasi</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fayl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fayl munozarasi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki munozarasi</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Andoza</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Andoza munozarasi</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Yordam</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Yordam munozarasi</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Turkum</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Turkum munozarasi</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portal munozarasi</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Loyiha</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Loyiha munozarasi</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul munozarasi</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Anatomiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1912</id>
    <revision>
      <id>6155794</id>
      <parentid>6089569</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:03:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6399" sha1="kawrxjvn4uhbnk8eyvdwziz6eu7s2t6" xml:space="preserve">[[Fayl:Vesalius-copy.jpg|thumb|245x245px]]
'''Anatomiya''' (grekcha soʻzdan olingan boʻlib, kesish, kesib ochish degan maʼnolarini bildiradi) biologiyaning boʻlimi boʻlib, odam tanasining qismlarini va joylashishini organadi. Anatomiya ikki asosiy boʻlimdan iborat boʻlib, [[Umumiy Anatomiya]] va [[Histologiya]]dan iborat. Umumiy anatomiyada koʻz bilan koʻrib boladigan qismlar oʻrganilinadi va gistologiyada [[mikroskop]] bilan koʻrish kerak boʻlgan qismlar oʻrganilinadi. Umumiy anatomiya yana bir qancha boʻlimlarga boʻlingan: [[hayvon anatomiyasi]], [[oʻsimlik anatomiyasi]] va [[odam anatomiyasi]].


Anatomiya — ayrim aʼzolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini oʻrganadigan fan; morfologiyaning bir qismi (qarang Hayvonlar morfologiyasi, Oʻsimliklar morfologiyasi). Anatomiya [[hayvonlar]] Anatomiyasi (zootomiya) va oʻsimliklar anatomiyasi (fitotomiya)ga boʻlinadi. Hayvonlar Anatomiyasidan odam Anatomiyasi (antropotomiya) ajratiladi. Odam va hayvonlar organizmi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini oʻrganadigan qiyosiy (solishtirma) Anatomiya ham bor. „A“ termini koʻproq odam Anatomiyasini ifodalash uchun ishlatiladi. Odam Anatomiyasiga inson organizmi faoliyati haqidagi fan — fiziologiya bilan bir butun holda qaraladi. Anatomiya har bir aʼzoning kishi jinsi va yoshiga qarab oʻzgarish xususiyatlarini, atrof muhit hamda mehnat faoliyatining aʼzolar tuzilishi, vazifasiga taʼsirini ham oʻrganadi. Dastlab har bir aʼzo alohida-alohida oʻrganilgan boʻlsa, keyinchalik aʼzolarning oʻzaro munosabatlarini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlarini, organizm bir butun boʻlib, uni tashqi muhit bilan chambarchas bogʻliqligini, aʼzolarning shakli bilan funksiyasi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni hisobga olgan holda oʻrganila boshlandi. Anatomiyaga oid dastlabki maʼlumotlar eng qadimgi xitoy va hind asarlarida, shuningdek Gippokrat, Aristotel (Arastu) asarlari va ayniqsa Aleksandriya maktabi vakillarining asarlarida uchraydi. Keyinchalik Abu Ali Ibn Sinoning 5 jildli „Tib qonunlari“ asarida tibbiyotning barcha sohalariga, xususan Anatomiyaga oid mukammal maʼlumot berildi. Italyan rassomi Leonardoda Vinchi murdani yorib tekshirib normal Anatomiyaning bir qadar mufassal tavsifini bergan. Hozirgi zamon Anatomiyasi Uygʻonish davridan, yaʼni yevropalik anatom-olim A.Vezaliy murdalarni yorib tekshirib, odam tanasi tuzilishining toʻliq, sistematik va aniq 470tavsifini bergan vaqtdan boshlanadi. Anatomiya umuman normal aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrgangani uchun normal Anatomiya deb ataladi. Normal Anatomiya organizmning funksional sistemalariga muvofiq ravishda suyaklar haqidagi taʼlimot — osteologiya, boʻgʻimlar haqidagi taʼlimot — artrologiya, muskullar haqidagi taʼlimot — miologiya, ichki aʼzolar haqidagi taʼlimot -splanxnologiya, qon aylanish va limfa sistemasi haqidagi taʼlimot — angiologiya, markaziy va pereferik [[nerv sistemasi]] haqidagi taʼlimot — nevrologiya, sezgi aʼzolari haqidagi taʼlimot — esteziologiya va ichki sekresiya bezlari haqidagi taʼlimot — endokrinologiyatga boʻlinadi. Anatomiyadan quyidagi fanlar ajralib chiqqan: gistologiya (aʼzo va toʻqimalarning mikroskopik tuzilishini oʻrganadi); patologik Anatomiya (kasallik oqibatida oʻzgargan aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrganadi), topografik yoki amaliy Anatomiya (xirurgik Anatomiya ham deyiladi, odam tanasida aʼzo va toʻqimalarning joyla-nishini oʻrganadi). Bundan tashqari, vazifasi tasviriy sanʼat (rassomchilik, haykaltaroshlik) uchun odam gavdasining tashqi koʻrinishini tasvirlab berishdan iborat boʻlgan plastik anatomiya, aʼzolarning shakllari va tuzilishini ularning faoliyati bilan bogʻliq holda oʻrganadigan funksional yoki nazariy Anatomiya yosh A.si va boshqa Anatomiyalar ham bor. Miyaning faoliyati bilan bogʻliq holda uning noziq tuzilishi, qon va limfa to-mirlarining nerv bilan taʼminlanishi, bir qismi ishdan chiqqan qon aylanish sistemasining tiklanish (kompensatsiya) qobiliyati va boshqa masalalar ham Anatomiyaning tadqiqot mavzuidir. A.ning asosiy va eng qadimgi oʻrganish usulidan foydalanilgan, bora-bora ke-sib preparatlar tayyorlash, arralash, qon tomirlarga turli suyukliklar yuborish, rentgen nuri va mikroskopii qoʻllash usullari joriy etildi: tirik odamda esa paypaslab koʻrish, perkussiya (barmoq yoki bolgʻacha bilan urib oʻrganish) yoki au-skultatsiya (eshitib koʻrish) usullari qoʻllanila boshlandi. Bundan tashqari, A. (proyeksion A.) hayvonlar va sogʻlom odamlarda (tashqi belgilarga qarab) chuqurroq yotgan aʼzolarning joylanishini tajriba yoʻli bilan aniqlaydi. Oʻzbekistonda A. fanining haqiqiy rivoji 1940-50 yillarga toʻgʻri keladi. Oʻzbek olimlaridan H. 3. Zohidov markaziy nerv sistemasining ayrim sohalarini, odamning yoshiga xos tuzili-shini, R. E. Xudoyberdiyev nerv sistema-sining qon bilan taʼminlanishini, qon tomirlar A.sini, M. N. Xolqoʻziyev vegeta-tiv nerv sistemasi A. sini, N. K. Ahmedov periferik nerv sistemasiga rentgen nurlarining taʼsirini oʻrgandilar. Olimlardan S. Sh. Shahrbiddinov, A. T. Okdlov, F. N. Bahodirov, N. A. Ibodov, I. K. Qosimxoʻjayevlar ham A. rivojla-nishiga munosib hissa qoʻshdilar. Hozir A.ning dolzarb masalalari — jigar, tomirlarning normal va regeneratsiya sha-roitidagi oʻzgarishlari hamda nervlarning tiklanishi va periferik qon aylanishi ustida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Odam anatomiyasi ==
[[Fayl:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px]]
Boshqa boʻlimlar ichida, odam anatomiyasi eng kerakli anatomiya boʻlimi hisoblanadi. Tibbiyot nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi sogʻlom insonning badan qismlarini shaklini, badanda joylashishini, katta-kichikligini va boshqa qismlar bilan aloqadorligini oʻrganuvchi boʻlimdir. [[Topografik anatomiya]]da bir qancha jasadlarni kesib, uni yaxshilab oʻrganiladi. Morfologik nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi eng qiziqarli boʻlim hisoblanadi. Har bir qism nega shunday shakl, shunday joylashishda ekanligini savol qiladi. Bu qiziqish [[biologiya]] fanida qoʻshimcha boʻlimlar — [[embriologiya]] yoki rivojlanish biologiyasini va [[gistologiya]]ni yaratdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Biologiya]]
[[Turkum:Tibbiyotga oid fanlar]]

{{chala}}</text>
      <sha1>kawrxjvn4uhbnk8eyvdwziz6eu7s2t6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155796</id>
      <parentid>6155794</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:03:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6399" sha1="7eu3kqe3mkc8c7l1taqp3ttwpisy5po" xml:space="preserve">[[Fayl:Vesalius-copy.jpg|thumb|245x245px]]
'''Anatomiya''' (grekcha soʻzdan olingan boʻlib, kesish, kesib ochish degan maʼnolarini bildiradi) biologiyaning boʻlimi boʻlib, odam tanasining qismlarini va joylashishini organadi. Anatomiya ikki asosiy boʻlimdan iborat boʻlib, [[Umumiy Anatomiya]] va [[Histologiya]]dan iborat. Umumiy anatomiyada koʻz bilan koʻrib boladigan qismlar oʻrganilinadi va gistologiyada [[mikroskop]] bilan koʻrish kerak boʻlgan qismlar oʻrganilinadi. Umumiy anatomiya yana bir qancha boʻlimlarga boʻlingan: [[hayvon anatomiyasi]], [[oʻsimlik anatomiyasi]] va [[odam anatomiyasi]].


Anatomiya — ayrim aʼzolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini oʻrganadigan fan; morfologiyaning bir qismi (qarang Hayvonlar morfologiyasi, Oʻsimliklar morfologiyasi). Anatomiya [[hayvonlar]] Anatomiyasi (zootomiya) va oʻsimliklar anatomiyasi (fitotomiya)ga boʻlinadi. Hayvonlar Anatomiyasidan odam Anatomiyasi (antropotomiya) ajratiladi. Odam va hayvonlar organizmi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini oʻrganadigan qiyosiy (solishtirma) Anatomiya ham bor. „A“ termini koʻproq odam Anatomiyasini ifodalash uchun ishlatiladi. Odam Anatomiyasiga inson organizmi faoliyati haqidagi fan — fiziologiya bilan bir butun holda qaraladi. Anatomiya har bir aʼzoning kishi jinsi va yoshiga qarab oʻzgarish xususiyatlarini, atrof muhit hamda mehnat faoliyatining aʼzolar tuzilishi, vazifasiga taʼsirini ham oʻrganadi. Dastlab har bir aʼzo alohida-alohida oʻrganilgan boʻlsa, keyinchalik aʼzolarning oʻzaro munosabatlarini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlarini, organizm bir butun boʻlib, uni tashqi muhit bilan chambarchas bogʻliqligini, aʼzolarning shakli bilan funksiyasi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni hisobga olgan holda oʻrganila boshlandi. Anatomiyaga oid dastlabki maʼlumotlar eng qadimgi xitoy va hind asarlarida, shuningdek Gippokrat, Aristotel (Arastu) asarlari va ayniqsa Aleksandriya maktabi vakillarining asarlarida uchraydi. Keyinchalik Abu Ali Ibn Sinoning 5 jildli „Tib qonunlari“ asarida tibbiyotning barcha sohalariga, xususan Anatomiyaga oid mukammal maʼlumot berildi. Italyan rassomi Leonardoda Vinchi murdani yorib tekshirib normal Anatomiyaning bir qadar mufassal tavsifini bergan. Hozirgi zamon Anatomiyasi Uygʻonish davridan, yaʼni yevropalik anatom-olim A.Vezaliy murdalarni yorib tekshirib, odam tanasi tuzilishining toʻliq, sistematik va aniq 470tavsifini bergan vaqtdan boshlanadi. Anatomiya umuman normal aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrgangani uchun normal Anatomiya deb ataladi. Normal Anatomiya organizmning funksional sistemalariga muvofiq ravishda suyaklar haqidagi taʼlimot — osteologiya, boʻgʻimlar haqidagi taʼlimot — artrologiya, muskullar haqidagi taʼlimot — miologiya, ichki aʼzolar haqidagi taʼlimot -splanxnologiya, qon aylanish va limfa sistemasi haqidagi taʼlimot — angiologiya, markaziy va pereferik [[nerv sistemasi]] haqidagi taʼlimot — nevrologiya, sezgi aʼzolari haqidagi taʼlimot — esteziologiya va ichki sekresiya bezlari haqidagi taʼlimot — endokrinologiyatga boʻlinadi. Anatomiyadan quyidagi fanlar ajralib chiqqan: gistologiya (aʼzo va toʻqimalarning mikroskopik tuzilishini oʻrganadi); patologik Anatomiya (kasallik oqibatida oʻzgargan aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrganadi), topografik yoki amaliy Anatomiya (xirurgik Anatomiya ham deyiladi, odam tanasida aʼzo va toʻqimalarning joyla-nishini oʻrganadi). Bundan tashqari, vazifasi tasviriy sanʼat (rassomchilik, haykaltaroshlik) uchun odam gavdasining tashqi koʻrinishini tasvirlab berishdan iborat boʻlgan plastik anatomiya, aʼzolarning shakllari va tuzilishini ularning faoliyati bilan bogʻliq holda oʻrganadigan funksional yoki nazariy Anatomiya yosh A.si va boshqa Anatomiyalar ham bor. Miyaning faoliyati bilan bogʻliq holda uning noziq tuzilishi, qon va limfa to-mirlarining nerv bilan taʼminlanishi, bir qismi ishdan chiqqan qon aylanish sistemasining tiklanish (kompensatsiya) qobiliyati va boshqa masalalar ham Anatomiyaning tadqiqot mavzuidir. A.ning asosiy va eng qadimgi oʻrganish usulidan foydalanilgan, bora-bora ke-sib preparatlar tayyorlash, arralash, qon tomirlarga turli suyukliklar yuborish, rentgen nuri va mikroskopii qoʻllash usullari joriy etildi: tirik odamda esa paypaslab koʻrish, perkussiya (barmoq yoki bolgʻacha bilan urib oʻrganish) yoki au-skultatsiya (eshitib koʻrish) usullari qoʻllanila boshlandi. Bundan tashqari, A. (proyeksion A.) hayvonlar va sogʻlom odamlarda (tashqi belgilarga qarab) chuqurroq yotgan aʼzolarning joylanishini tajriba yoʻli bilan aniqlaydi. Oʻzbekistonda A. fanining haqiqiy rivoji 1940-50 yillarga toʻgʻri keladi. Oʻzbek olimlaridan H. 3. Zohidov markaziy nerv sistemasining ayrim sohalarini, odamning yoshiga xos tuzili-shini, R. E. Xudoyberdiyev nerv sistema-sining qon bilan taʼminlanishini, qon tomirlar A.sini, M. N. Xolqoʻziyev vegeta-tiv nerv sistemasi A. sini, N. K. Ahmedov periferik nerv sistemasiga rentgen nurlarining taʼsirini oʻrgandilar. Olimlardan S. Sh. Shahrbiddinov, A. T. Okdlov, F. N. Bahodirov, N. A. Ibodov, I. K. Qosimxoʻjayevlar ham A. rivojlanishiga munosib hissa qoʻshdilar. Hozir A.ning dolzarb masalalari — jigar, tomirlarning normal va regeneratsiya sha-roitidagi oʻzgarishlari hamda nervlarning tiklanishi va periferik qon aylanishi ustida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Odam anatomiyasi ==
[[Fayl:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px]]
Boshqa boʻlimlar ichida, odam anatomiyasi eng kerakli anatomiya boʻlimi hisoblanadi. Tibbiyot nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi sogʻlom insonning badan qismlarini shaklini, badanda joylashishini, katta-kichikligini va boshqa qismlar bilan aloqadorligini oʻrganuvchi boʻlimdir. [[Topografik anatomiya]]da bir qancha jasadlarni kesib, uni yaxshilab oʻrganiladi. Morfologik nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi eng qiziqarli boʻlim hisoblanadi. Har bir qism nega shunday shakl, shunday joylashishda ekanligini savol qiladi. Bu qiziqish [[biologiya]] fanida qoʻshimcha boʻlimlar — [[embriologiya]] yoki rivojlanish biologiyasini va [[gistologiya]]ni yaratdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Biologiya]]
[[Turkum:Tibbiyotga oid fanlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>7eu3kqe3mkc8c7l1taqp3ttwpisy5po</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155798</id>
      <parentid>6155796</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6405" sha1="4ws17xzhpfax5duibslzpnrkdsziqrm" xml:space="preserve">[[Fayl:Vesalius-copy.jpg|thumb|245x245px]]
'''Anatomiya''' (grekcha soʻzdan olingan boʻlib, kesish, kesib ochish degan maʼnolarini bildiradi) biologiyaning boʻlimi boʻlib, odam tanasining qismlarini va joylashishini organadi. Anatomiya ikki asosiy boʻlimdan iborat boʻlib, [[Umumiy Anatomiya]] va [[Histologiya]]dan iborat. Umumiy anatomiyada koʻz bilan koʻrib boladigan qismlar oʻrganilinadi va gistologiyada [[mikroskop]] bilan koʻrish kerak boʻlgan qismlar oʻrganilinadi. Umumiy anatomiya yana bir qancha boʻlimlarga boʻlingan: [[hayvon anatomiyasi]], [[oʻsimlik anatomiyasi]] va [[odam anatomiyasi]].


Anatomiya — ayrim aʼzolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini oʻrganadigan fan; morfologiyaning bir qismi (qarang Hayvonlar morfologiyasi, Oʻsimliklar morfologiyasi). Anatomiya [[hayvonlar]] Anatomiyasi (zootomiya) va oʻsimliklar anatomiyasi (fitotomiya)ga boʻlinadi. Hayvonlar Anatomiyasidan odam Anatomiyasi (antropotomiya) ajratiladi. Odam va hayvonlar organizmi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini oʻrganadigan qiyosiy (solishtirma) Anatomiya ham bor. „A“ termini koʻproq odam Anatomiyasini ifodalash uchun ishlatiladi. Odam Anatomiyasiga inson organizmi faoliyati haqidagi fan — fiziologiya bilan bir butun holda qaraladi. Anatomiya har bir aʼzoning kishi jinsi va yoshiga qarab oʻzgarish xususiyatlarini, atrof muhit hamda mehnat faoliyatining aʼzolar tuzilishi, vazifasiga taʼsirini ham oʻrganadi. Dastlab har bir aʼzo alohida-alohida oʻrganilgan boʻlsa, keyinchalik aʼzolarning oʻzaro munosabatlarini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlarini, organizm bir butun boʻlib, uni tashqi muhit bilan chambarchas bogʻliqligini, aʼzolarning shakli bilan funksiyasi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni hisobga olgan holda oʻrganila boshlandi. Anatomiyaga oid dastlabki maʼlumotlar eng qadimgi xitoy va hind asarlarida, shuningdek Gippokrat, Aristotel (Arastu) asarlari va ayniqsa Aleksandriya maktabi vakillarining asarlarida uchraydi. Keyinchalik Abu Ali Ibn Sinoning 5 jildli „Tib qonunlari“ asarida tibbiyotning barcha sohalariga, xususan Anatomiyaga oid mukammal maʼlumot berildi. Italyan rassomi Leonardoda Vinchi murdani yorib tekshirib normal Anatomiyaning bir qadar mufassal tavsifini bergan. Hozirgi zamon Anatomiyasi Uygʻonish davridan, yaʼni yevropalik anatom-olim A.Vezaliy murdalarni yorib tekshirib, odam tanasi tuzilishining toʻliq, sistematik va aniq 470tavsifini bergan vaqtdan boshlanadi. Anatomiya umuman normal aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrgangani uchun normal Anatomiya deb ataladi. Normal Anatomiya organizmning funksional sistemalariga muvofiq ravishda suyaklar haqidagi taʼlimot — osteologiya, boʻgʻimlar haqidagi taʼlimot — artrologiya, muskullar haqidagi taʼlimot — miologiya, ichki aʼzolar haqidagi taʼlimot -splanxnologiya, qon aylanish va limfa sistemasi haqidagi taʼlimot — angiologiya, markaziy va pereferik [[nerv sistemasi]] haqidagi taʼlimot — nevrologiya, sezgi aʼzolari haqidagi taʼlimot — esteziologiya va ichki sekresiya bezlari haqidagi taʼlimot — endokrinologiyatga boʻlinadi. Anatomiyadan quyidagi fanlar ajralib chiqqan: gistologiya (aʼzo va toʻqimalarning mikroskopik tuzilishini oʻrganadi); patologik Anatomiya (kasallik oqibatida oʻzgargan aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrganadi), topografik yoki amaliy Anatomiya (xirurgik Anatomiya ham deyiladi, odam tanasida aʼzo va toʻqimalarning joyla-nishini oʻrganadi). Bundan tashqari, vazifasi tasviriy sanʼat (rassomchilik, haykaltaroshlik) uchun odam gavdasining tashqi koʻrinishini tasvirlab berishdan iborat boʻlgan plastik anatomiya, aʼzolarning shakllari va tuzilishini ularning faoliyati bilan bogʻliq holda oʻrganadigan funksional yoki nazariy Anatomiya yosh Anatomiyasi va boshqa Anatomiyalar ham bor. Miyaning faoliyati bilan bogʻliq holda uning noziq tuzilishi, qon va limfa tomirlarining nerv bilan taʼminlanishi, bir qismi ishdan chiqqan qon aylanish sistemasining tiklanish (kompensatsiya) qobiliyati va boshqa masalalar ham Anatomiyaning tadqiqot mavzuidir. A.ning asosiy va eng qadimgi oʻrganish usulidan foydalanilgan, bora-bora ke-sib preparatlar tayyorlash, arralash, qon tomirlarga turli suyukliklar yuborish, rentgen nuri va mikroskopii qoʻllash usullari joriy etildi: tirik odamda esa paypaslab koʻrish, perkussiya (barmoq yoki bolgʻacha bilan urib oʻrganish) yoki au-skultatsiya (eshitib koʻrish) usullari qoʻllanila boshlandi. Bundan tashqari, A. (proyeksion A.) hayvonlar va sogʻlom odamlarda (tashqi belgilarga qarab) chuqurroq yotgan aʼzolarning joylanishini tajriba yoʻli bilan aniqlaydi. Oʻzbekistonda A. fanining haqiqiy rivoji 1940-50 yillarga toʻgʻri keladi. Oʻzbek olimlaridan H. 3. Zohidov markaziy nerv sistemasining ayrim sohalarini, odamning yoshiga xos tuzili-shini, R. E. Xudoyberdiyev nerv sistema-sining qon bilan taʼminlanishini, qon tomirlar A.sini, M. N. Xolqoʻziyev vegeta-tiv nerv sistemasi A. sini, N. K. Ahmedov periferik nerv sistemasiga rentgen nurlarining taʼsirini oʻrgandilar. Olimlardan S. Sh. Shahrbiddinov, A. T. Okdlov, F. N. Bahodirov, N. A. Ibodov, I. K. Qosimxoʻjayevlar ham A. rivojlanishiga munosib hissa qoʻshdilar. Hozir A.ning dolzarb masalalari — jigar, tomirlarning normal va regeneratsiya sha-roitidagi oʻzgarishlari hamda nervlarning tiklanishi va periferik qon aylanishi ustida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Odam anatomiyasi ==
[[Fayl:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px]]
Boshqa boʻlimlar ichida, odam anatomiyasi eng kerakli anatomiya boʻlimi hisoblanadi. Tibbiyot nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi sogʻlom insonning badan qismlarini shaklini, badanda joylashishini, katta-kichikligini va boshqa qismlar bilan aloqadorligini oʻrganuvchi boʻlimdir. [[Topografik anatomiya]]da bir qancha jasadlarni kesib, uni yaxshilab oʻrganiladi. Morfologik nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi eng qiziqarli boʻlim hisoblanadi. Har bir qism nega shunday shakl, shunday joylashishda ekanligini savol qiladi. Bu qiziqish [[biologiya]] fanida qoʻshimcha boʻlimlar — [[embriologiya]] yoki rivojlanish biologiyasini va [[gistologiya]]ni yaratdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Biologiya]]
[[Turkum:Tibbiyotga oid fanlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>4ws17xzhpfax5duibslzpnrkdsziqrm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155800</id>
      <parentid>6155798</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:05:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6404" sha1="omkn4g8umps3by3vdqa28tph7llinfa" xml:space="preserve">[[Fayl:Vesalius-copy.jpg|thumb|245x245px]]
'''Anatomiya''' (grekcha soʻzdan olingan boʻlib, kesish, kesib ochish degan maʼnolarini bildiradi) biologiyaning boʻlimi boʻlib, odam tanasining qismlarini va joylashishini organadi. Anatomiya ikki asosiy boʻlimdan iborat boʻlib, [[Umumiy Anatomiya]] va [[Histologiya]]dan iborat. Umumiy anatomiyada koʻz bilan koʻrib boladigan qismlar oʻrganilinadi va gistologiyada [[mikroskop]] bilan koʻrish kerak boʻlgan qismlar oʻrganilinadi. Umumiy anatomiya yana bir qancha boʻlimlarga boʻlingan: [[hayvon anatomiyasi]], [[oʻsimlik anatomiyasi]] va [[odam anatomiyasi]].


Anatomiya — ayrim aʼzolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini oʻrganadigan fan; morfologiyaning bir qismi (qarang Hayvonlar morfologiyasi, Oʻsimliklar morfologiyasi). Anatomiya [[hayvonlar]] Anatomiyasi (zootomiya) va oʻsimliklar anatomiyasi (fitotomiya)ga boʻlinadi. Hayvonlar Anatomiyasidan odam Anatomiyasi (antropotomiya) ajratiladi. Odam va hayvonlar organizmi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini oʻrganadigan qiyosiy (solishtirma) Anatomiya ham bor. „A“ termini koʻproq odam Anatomiyasini ifodalash uchun ishlatiladi. Odam Anatomiyasiga inson organizmi faoliyati haqidagi fan — fiziologiya bilan bir butun holda qaraladi. Anatomiya har bir aʼzoning kishi jinsi va yoshiga qarab oʻzgarish xususiyatlarini, atrof muhit hamda mehnat faoliyatining aʼzolar tuzilishi, vazifasiga taʼsirini ham oʻrganadi. Dastlab har bir aʼzo alohida-alohida oʻrganilgan boʻlsa, keyinchalik aʼzolarning oʻzaro munosabatlarini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlarini, organizm bir butun boʻlib, uni tashqi muhit bilan chambarchas bogʻliqligini, aʼzolarning shakli bilan funksiyasi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni hisobga olgan holda oʻrganila boshlandi. Anatomiyaga oid dastlabki maʼlumotlar eng qadimgi xitoy va hind asarlarida, shuningdek Gippokrat, Aristotel (Arastu) asarlari va ayniqsa Aleksandriya maktabi vakillarining asarlarida uchraydi. Keyinchalik Abu Ali Ibn Sinoning 5 jildli „Tib qonunlari“ asarida tibbiyotning barcha sohalariga, xususan Anatomiyaga oid mukammal maʼlumot berildi. Italyan rassomi Leonardoda Vinchi murdani yorib tekshirib normal Anatomiyaning bir qadar mufassal tavsifini bergan. Hozirgi zamon Anatomiyasi Uygʻonish davridan, yaʼni yevropalik anatom-olim A.Vezaliy murdalarni yorib tekshirib, odam tanasi tuzilishining toʻliq, sistematik va aniq 470tavsifini bergan vaqtdan boshlanadi. Anatomiya umuman normal aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrgangani uchun normal Anatomiya deb ataladi. Normal Anatomiya organizmning funksional sistemalariga muvofiq ravishda suyaklar haqidagi taʼlimot — osteologiya, boʻgʻimlar haqidagi taʼlimot — artrologiya, muskullar haqidagi taʼlimot — miologiya, ichki aʼzolar haqidagi taʼlimot -splanxnologiya, qon aylanish va limfa sistemasi haqidagi taʼlimot — angiologiya, markaziy va pereferik [[nerv sistemasi]] haqidagi taʼlimot — nevrologiya, sezgi aʼzolari haqidagi taʼlimot — esteziologiya va ichki sekresiya bezlari haqidagi taʼlimot — endokrinologiyatga boʻlinadi. Anatomiyadan quyidagi fanlar ajralib chiqqan: gistologiya (aʼzo va toʻqimalarning mikroskopik tuzilishini oʻrganadi); patologik Anatomiya (kasallik oqibatida oʻzgargan aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrganadi), topografik yoki amaliy Anatomiya (xirurgik Anatomiya ham deyiladi, odam tanasida aʼzo va toʻqimalarning joyla-nishini oʻrganadi). Bundan tashqari, vazifasi tasviriy sanʼat (rassomchilik, haykaltaroshlik) uchun odam gavdasining tashqi koʻrinishini tasvirlab berishdan iborat boʻlgan plastik anatomiya, aʼzolarning shakllari va tuzilishini ularning faoliyati bilan bogʻliq holda oʻrganadigan funksional yoki nazariy Anatomiya yosh Anatomiyasi va boshqa Anatomiyalar ham bor. Miyaning faoliyati bilan bogʻliq holda uning noziq tuzilishi, qon va limfa tomirlarining nerv bilan taʼminlanishi, bir qismi ishdan chiqqan qon aylanish sistemasining tiklanish (kompensatsiya) qobiliyati va boshqa masalalar ham Anatomiyaning tadqiqot mavzuidir. A.ning asosiy va eng qadimgi oʻrganish usulidan foydalanilgan, bora-bora kesib preparatlar tayyorlash, arralash, qon tomirlarga turli suyukliklar yuborish, rentgen nuri va mikroskopii qoʻllash usullari joriy etildi: tirik odamda esa paypaslab koʻrish, perkussiya (barmoq yoki bolgʻacha bilan urib oʻrganish) yoki au-skultatsiya (eshitib koʻrish) usullari qoʻllanila boshlandi. Bundan tashqari, A. (proyeksion A.) hayvonlar va sogʻlom odamlarda (tashqi belgilarga qarab) chuqurroq yotgan aʼzolarning joylanishini tajriba yoʻli bilan aniqlaydi. Oʻzbekistonda A. fanining haqiqiy rivoji 1940-50 yillarga toʻgʻri keladi. Oʻzbek olimlaridan H. 3. Zohidov markaziy nerv sistemasining ayrim sohalarini, odamning yoshiga xos tuzili-shini, R. E. Xudoyberdiyev nerv sistema-sining qon bilan taʼminlanishini, qon tomirlar A.sini, M. N. Xolqoʻziyev vegeta-tiv nerv sistemasi A. sini, N. K. Ahmedov periferik nerv sistemasiga rentgen nurlarining taʼsirini oʻrgandilar. Olimlardan S. Sh. Shahrbiddinov, A. T. Okdlov, F. N. Bahodirov, N. A. Ibodov, I. K. Qosimxoʻjayevlar ham A. rivojlanishiga munosib hissa qoʻshdilar. Hozir A.ning dolzarb masalalari — jigar, tomirlarning normal va regeneratsiya sha-roitidagi oʻzgarishlari hamda nervlarning tiklanishi va periferik qon aylanishi ustida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Odam anatomiyasi ==
[[Fayl:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px]]
Boshqa boʻlimlar ichida, odam anatomiyasi eng kerakli anatomiya boʻlimi hisoblanadi. Tibbiyot nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi sogʻlom insonning badan qismlarini shaklini, badanda joylashishini, katta-kichikligini va boshqa qismlar bilan aloqadorligini oʻrganuvchi boʻlimdir. [[Topografik anatomiya]]da bir qancha jasadlarni kesib, uni yaxshilab oʻrganiladi. Morfologik nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi eng qiziqarli boʻlim hisoblanadi. Har bir qism nega shunday shakl, shunday joylashishda ekanligini savol qiladi. Bu qiziqish [[biologiya]] fanida qoʻshimcha boʻlimlar — [[embriologiya]] yoki rivojlanish biologiyasini va [[gistologiya]]ni yaratdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Biologiya]]
[[Turkum:Tibbiyotga oid fanlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>omkn4g8umps3by3vdqa28tph7llinfa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155801</id>
      <parentid>6155800</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6410" sha1="mlnsaze1k6pm5x0l9ae8ynbeu997j0y" xml:space="preserve">[[Fayl:Vesalius-copy.jpg|thumb|245x245px]]
'''Anatomiya''' (grekcha soʻzdan olingan boʻlib, kesish, kesib ochish degan maʼnolarini bildiradi) biologiyaning boʻlimi boʻlib, odam tanasining qismlarini va joylashishini organadi. Anatomiya ikki asosiy boʻlimdan iborat boʻlib, [[Umumiy Anatomiya]] va [[Histologiya]]dan iborat. Umumiy anatomiyada koʻz bilan koʻrib boladigan qismlar oʻrganilinadi va gistologiyada [[mikroskop]] bilan koʻrish kerak boʻlgan qismlar oʻrganilinadi. Umumiy anatomiya yana bir qancha boʻlimlarga boʻlingan: [[hayvon anatomiyasi]], [[oʻsimlik anatomiyasi]] va [[odam anatomiyasi]].


Anatomiya — ayrim aʼzolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini oʻrganadigan fan; morfologiyaning bir qismi (qarang Hayvonlar morfologiyasi, Oʻsimliklar morfologiyasi). Anatomiya [[hayvonlar]] Anatomiyasi (zootomiya) va oʻsimliklar anatomiyasi (fitotomiya)ga boʻlinadi. Hayvonlar Anatomiyasidan odam Anatomiyasi (antropotomiya) ajratiladi. Odam va hayvonlar organizmi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini oʻrganadigan qiyosiy (solishtirma) Anatomiya ham bor. „A“ termini koʻproq odam Anatomiyasini ifodalash uchun ishlatiladi. Odam Anatomiyasiga inson organizmi faoliyati haqidagi fan — fiziologiya bilan bir butun holda qaraladi. Anatomiya har bir aʼzoning kishi jinsi va yoshiga qarab oʻzgarish xususiyatlarini, atrof muhit hamda mehnat faoliyatining aʼzolar tuzilishi, vazifasiga taʼsirini ham oʻrganadi. Dastlab har bir aʼzo alohida-alohida oʻrganilgan boʻlsa, keyinchalik aʼzolarning oʻzaro munosabatlarini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlarini, organizm bir butun boʻlib, uni tashqi muhit bilan chambarchas bogʻliqligini, aʼzolarning shakli bilan funksiyasi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni hisobga olgan holda oʻrganila boshlandi. Anatomiyaga oid dastlabki maʼlumotlar eng qadimgi xitoy va hind asarlarida, shuningdek Gippokrat, Aristotel (Arastu) asarlari va ayniqsa Aleksandriya maktabi vakillarining asarlarida uchraydi. Keyinchalik Abu Ali Ibn Sinoning 5 jildli „Tib qonunlari“ asarida tibbiyotning barcha sohalariga, xususan Anatomiyaga oid mukammal maʼlumot berildi. Italyan rassomi Leonardoda Vinchi murdani yorib tekshirib normal Anatomiyaning bir qadar mufassal tavsifini bergan. Hozirgi zamon Anatomiyasi Uygʻonish davridan, yaʼni yevropalik anatom-olim A.Vezaliy murdalarni yorib tekshirib, odam tanasi tuzilishining toʻliq, sistematik va aniq 470tavsifini bergan vaqtdan boshlanadi. Anatomiya umuman normal aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrgangani uchun normal Anatomiya deb ataladi. Normal Anatomiya organizmning funksional sistemalariga muvofiq ravishda suyaklar haqidagi taʼlimot — osteologiya, boʻgʻimlar haqidagi taʼlimot — artrologiya, muskullar haqidagi taʼlimot — miologiya, ichki aʼzolar haqidagi taʼlimot -splanxnologiya, qon aylanish va limfa sistemasi haqidagi taʼlimot — angiologiya, markaziy va pereferik [[nerv sistemasi]] haqidagi taʼlimot — nevrologiya, sezgi aʼzolari haqidagi taʼlimot — esteziologiya va ichki sekresiya bezlari haqidagi taʼlimot — endokrinologiyatga boʻlinadi. Anatomiyadan quyidagi fanlar ajralib chiqqan: gistologiya (aʼzo va toʻqimalarning mikroskopik tuzilishini oʻrganadi); patologik Anatomiya (kasallik oqibatida oʻzgargan aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrganadi), topografik yoki amaliy Anatomiya (xirurgik Anatomiya ham deyiladi, odam tanasida aʼzo va toʻqimalarning joyla-nishini oʻrganadi). Bundan tashqari, vazifasi tasviriy sanʼat (rassomchilik, haykaltaroshlik) uchun odam gavdasining tashqi koʻrinishini tasvirlab berishdan iborat boʻlgan plastik anatomiya, aʼzolarning shakllari va tuzilishini ularning faoliyati bilan bogʻliq holda oʻrganadigan funksional yoki nazariy Anatomiya yosh Anatomiyasi va boshqa Anatomiyalar ham bor. Miyaning faoliyati bilan bogʻliq holda uning noziq tuzilishi, qon va limfa tomirlarining nerv bilan taʼminlanishi, bir qismi ishdan chiqqan qon aylanish sistemasining tiklanish (kompensatsiya) qobiliyati va boshqa masalalar ham Anatomiyaning tadqiqot mavzuidir. Anatomiyaning asosiy va eng qadimgi oʻrganish usulidan foydalanilgan, bora-bora kesib preparatlar tayyorlash, arralash, qon tomirlarga turli suyukliklar yuborish, rentgen nuri va mikroskopii qoʻllash usullari joriy etildi: tirik odamda esa paypaslab koʻrish, perkussiya (barmoq yoki bolgʻacha bilan urib oʻrganish) yoki auskultatsiya (eshitib koʻrish) usullari qoʻllanila boshlandi. Bundan tashqari, A. (proyeksion A.) hayvonlar va sogʻlom odamlarda (tashqi belgilarga qarab) chuqurroq yotgan aʼzolarning joylanishini tajriba yoʻli bilan aniqlaydi. Oʻzbekistonda A. fanining haqiqiy rivoji 1940-50 yillarga toʻgʻri keladi. Oʻzbek olimlaridan H. 3. Zohidov markaziy nerv sistemasining ayrim sohalarini, odamning yoshiga xos tuzili-shini, R. E. Xudoyberdiyev nerv sistema-sining qon bilan taʼminlanishini, qon tomirlar A.sini, M. N. Xolqoʻziyev vegeta-tiv nerv sistemasi A. sini, N. K. Ahmedov periferik nerv sistemasiga rentgen nurlarining taʼsirini oʻrgandilar. Olimlardan S. Sh. Shahrbiddinov, A. T. Okdlov, F. N. Bahodirov, N. A. Ibodov, I. K. Qosimxoʻjayevlar ham A. rivojlanishiga munosib hissa qoʻshdilar. Hozir A.ning dolzarb masalalari — jigar, tomirlarning normal va regeneratsiya sha-roitidagi oʻzgarishlari hamda nervlarning tiklanishi va periferik qon aylanishi ustida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Odam anatomiyasi ==
[[Fayl:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px]]
Boshqa boʻlimlar ichida, odam anatomiyasi eng kerakli anatomiya boʻlimi hisoblanadi. Tibbiyot nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi sogʻlom insonning badan qismlarini shaklini, badanda joylashishini, katta-kichikligini va boshqa qismlar bilan aloqadorligini oʻrganuvchi boʻlimdir. [[Topografik anatomiya]]da bir qancha jasadlarni kesib, uni yaxshilab oʻrganiladi. Morfologik nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi eng qiziqarli boʻlim hisoblanadi. Har bir qism nega shunday shakl, shunday joylashishda ekanligini savol qiladi. Bu qiziqish [[biologiya]] fanida qoʻshimcha boʻlimlar — [[embriologiya]] yoki rivojlanish biologiyasini va [[gistologiya]]ni yaratdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Biologiya]]
[[Turkum:Tibbiyotga oid fanlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>mlnsaze1k6pm5x0l9ae8ynbeu997j0y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155802</id>
      <parentid>6155801</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6424" sha1="orwwo1du48pwioe21dtekf5q7wne7yi" xml:space="preserve">[[Fayl:Vesalius-copy.jpg|thumb|245x245px]]
'''Anatomiya''' (grekcha soʻzdan olingan boʻlib, kesish, kesib ochish degan maʼnolarini bildiradi) biologiyaning boʻlimi boʻlib, odam tanasining qismlarini va joylashishini organadi. Anatomiya ikki asosiy boʻlimdan iborat boʻlib, [[Umumiy Anatomiya]] va [[Histologiya]]dan iborat. Umumiy anatomiyada koʻz bilan koʻrib boladigan qismlar oʻrganilinadi va gistologiyada [[mikroskop]] bilan koʻrish kerak boʻlgan qismlar oʻrganilinadi. Umumiy anatomiya yana bir qancha boʻlimlarga boʻlingan: [[hayvon anatomiyasi]], [[oʻsimlik anatomiyasi]] va [[odam anatomiyasi]].


Anatomiya — ayrim aʼzolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini oʻrganadigan fan; morfologiyaning bir qismi (qarang Hayvonlar morfologiyasi, Oʻsimliklar morfologiyasi). Anatomiya [[hayvonlar]] Anatomiyasi (zootomiya) va oʻsimliklar anatomiyasi (fitotomiya)ga boʻlinadi. Hayvonlar Anatomiyasidan odam Anatomiyasi (antropotomiya) ajratiladi. Odam va hayvonlar organizmi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini oʻrganadigan qiyosiy (solishtirma) Anatomiya ham bor. „A“ termini koʻproq odam Anatomiyasini ifodalash uchun ishlatiladi. Odam Anatomiyasiga inson organizmi faoliyati haqidagi fan — fiziologiya bilan bir butun holda qaraladi. Anatomiya har bir aʼzoning kishi jinsi va yoshiga qarab oʻzgarish xususiyatlarini, atrof muhit hamda mehnat faoliyatining aʼzolar tuzilishi, vazifasiga taʼsirini ham oʻrganadi. Dastlab har bir aʼzo alohida-alohida oʻrganilgan boʻlsa, keyinchalik aʼzolarning oʻzaro munosabatlarini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlarini, organizm bir butun boʻlib, uni tashqi muhit bilan chambarchas bogʻliqligini, aʼzolarning shakli bilan funksiyasi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni hisobga olgan holda oʻrganila boshlandi. Anatomiyaga oid dastlabki maʼlumotlar eng qadimgi xitoy va hind asarlarida, shuningdek Gippokrat, Aristotel (Arastu) asarlari va ayniqsa Aleksandriya maktabi vakillarining asarlarida uchraydi. Keyinchalik Abu Ali Ibn Sinoning 5 jildli „Tib qonunlari“ asarida tibbiyotning barcha sohalariga, xususan Anatomiyaga oid mukammal maʼlumot berildi. Italyan rassomi Leonardoda Vinchi murdani yorib tekshirib normal Anatomiyaning bir qadar mufassal tavsifini bergan. Hozirgi zamon Anatomiyasi Uygʻonish davridan, yaʼni yevropalik anatom-olim A.Vezaliy murdalarni yorib tekshirib, odam tanasi tuzilishining toʻliq, sistematik va aniq 470tavsifini bergan vaqtdan boshlanadi. Anatomiya umuman normal aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrgangani uchun normal Anatomiya deb ataladi. Normal Anatomiya organizmning funksional sistemalariga muvofiq ravishda suyaklar haqidagi taʼlimot — osteologiya, boʻgʻimlar haqidagi taʼlimot — artrologiya, muskullar haqidagi taʼlimot — miologiya, ichki aʼzolar haqidagi taʼlimot -splanxnologiya, qon aylanish va limfa sistemasi haqidagi taʼlimot — angiologiya, markaziy va pereferik [[nerv sistemasi]] haqidagi taʼlimot — nevrologiya, sezgi aʼzolari haqidagi taʼlimot — esteziologiya va ichki sekresiya bezlari haqidagi taʼlimot — endokrinologiyatga boʻlinadi. Anatomiyadan quyidagi fanlar ajralib chiqqan: gistologiya (aʼzo va toʻqimalarning mikroskopik tuzilishini oʻrganadi); patologik Anatomiya (kasallik oqibatida oʻzgargan aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrganadi), topografik yoki amaliy Anatomiya (xirurgik Anatomiya ham deyiladi, odam tanasida aʼzo va toʻqimalarning joyla-nishini oʻrganadi). Bundan tashqari, vazifasi tasviriy sanʼat (rassomchilik, haykaltaroshlik) uchun odam gavdasining tashqi koʻrinishini tasvirlab berishdan iborat boʻlgan plastik anatomiya, aʼzolarning shakllari va tuzilishini ularning faoliyati bilan bogʻliq holda oʻrganadigan funksional yoki nazariy Anatomiya yosh Anatomiyasi va boshqa Anatomiyalar ham bor. Miyaning faoliyati bilan bogʻliq holda uning noziq tuzilishi, qon va limfa tomirlarining nerv bilan taʼminlanishi, bir qismi ishdan chiqqan qon aylanish sistemasining tiklanish (kompensatsiya) qobiliyati va boshqa masalalar ham Anatomiyaning tadqiqot mavzuidir. Anatomiyaning asosiy va eng qadimgi oʻrganish usulidan foydalanilgan, bora-bora kesib preparatlar tayyorlash, arralash, qon tomirlarga turli suyukliklar yuborish, rentgen nuri va mikroskopik qoʻllash usullari joriy etildi: tirik odamda esa paypaslab koʻrish, perkussiya (barmoq yoki bolgʻacha bilan urib oʻrganish) yoki auskultatsiya (eshitib koʻrish) usullari qoʻllanila boshlandi. Bundan tashqari, Anatomiya (proyeksion Anatomiya) hayvonlar va sogʻlom odamlarda (tashqi belgilarga qarab) chuqurroq yotgan aʼzolarning joylanishini tajriba yoʻli bilan aniqlaydi. Oʻzbekistonda A. fanining haqiqiy rivoji 1940-50 yillarga toʻgʻri keladi. Oʻzbek olimlaridan H. 3. Zohidov markaziy nerv sistemasining ayrim sohalarini, odamning yoshiga xos tuzili-shini, R. E. Xudoyberdiyev nerv sistema-sining qon bilan taʼminlanishini, qon tomirlar A.sini, M. N. Xolqoʻziyev vegeta-tiv nerv sistemasi A. sini, N. K. Ahmedov periferik nerv sistemasiga rentgen nurlarining taʼsirini oʻrgandilar. Olimlardan S. Sh. Shahrbiddinov, A. T. Okdlov, F. N. Bahodirov, N. A. Ibodov, I. K. Qosimxoʻjayevlar ham A. rivojlanishiga munosib hissa qoʻshdilar. Hozir A.ning dolzarb masalalari — jigar, tomirlarning normal va regeneratsiya sha-roitidagi oʻzgarishlari hamda nervlarning tiklanishi va periferik qon aylanishi ustida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Odam anatomiyasi ==
[[Fayl:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px]]
Boshqa boʻlimlar ichida, odam anatomiyasi eng kerakli anatomiya boʻlimi hisoblanadi. Tibbiyot nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi sogʻlom insonning badan qismlarini shaklini, badanda joylashishini, katta-kichikligini va boshqa qismlar bilan aloqadorligini oʻrganuvchi boʻlimdir. [[Topografik anatomiya]]da bir qancha jasadlarni kesib, uni yaxshilab oʻrganiladi. Morfologik nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi eng qiziqarli boʻlim hisoblanadi. Har bir qism nega shunday shakl, shunday joylashishda ekanligini savol qiladi. Bu qiziqish [[biologiya]] fanida qoʻshimcha boʻlimlar — [[embriologiya]] yoki rivojlanish biologiyasini va [[gistologiya]]ni yaratdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Biologiya]]
[[Turkum:Tibbiyotga oid fanlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>orwwo1du48pwioe21dtekf5q7wne7yi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155804</id>
      <parentid>6155802</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:07:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6430" sha1="e6qc5x8agjkm4n74t0t7qktu7yb4bqw" xml:space="preserve">[[Fayl:Vesalius-copy.jpg|thumb|245x245px]]
'''Anatomiya''' (grekcha soʻzdan olingan boʻlib, kesish, kesib ochish degan maʼnolarini bildiradi) biologiyaning boʻlimi boʻlib, odam tanasining qismlarini va joylashishini organadi. Anatomiya ikki asosiy boʻlimdan iborat boʻlib, [[Umumiy Anatomiya]] va [[Histologiya]]dan iborat. Umumiy anatomiyada koʻz bilan koʻrib boladigan qismlar oʻrganilinadi va gistologiyada [[mikroskop]] bilan koʻrish kerak boʻlgan qismlar oʻrganilinadi. Umumiy anatomiya yana bir qancha boʻlimlarga boʻlingan: [[hayvon anatomiyasi]], [[oʻsimlik anatomiyasi]] va [[odam anatomiyasi]].


Anatomiya — ayrim aʼzolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini oʻrganadigan fan; morfologiyaning bir qismi (qarang Hayvonlar morfologiyasi, Oʻsimliklar morfologiyasi). Anatomiya [[hayvonlar]] Anatomiyasi (zootomiya) va oʻsimliklar anatomiyasi (fitotomiya)ga boʻlinadi. Hayvonlar Anatomiyasidan odam Anatomiyasi (antropotomiya) ajratiladi. Odam va hayvonlar organizmi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini oʻrganadigan qiyosiy (solishtirma) Anatomiya ham bor. „A“ termini koʻproq odam Anatomiyasini ifodalash uchun ishlatiladi. Odam Anatomiyasiga inson organizmi faoliyati haqidagi fan — fiziologiya bilan bir butun holda qaraladi. Anatomiya har bir aʼzoning kishi jinsi va yoshiga qarab oʻzgarish xususiyatlarini, atrof muhit hamda mehnat faoliyatining aʼzolar tuzilishi, vazifasiga taʼsirini ham oʻrganadi. Dastlab har bir aʼzo alohida-alohida oʻrganilgan boʻlsa, keyinchalik aʼzolarning oʻzaro munosabatlarini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlarini, organizm bir butun boʻlib, uni tashqi muhit bilan chambarchas bogʻliqligini, aʼzolarning shakli bilan funksiyasi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni hisobga olgan holda oʻrganila boshlandi. Anatomiyaga oid dastlabki maʼlumotlar eng qadimgi xitoy va hind asarlarida, shuningdek Gippokrat, Aristotel (Arastu) asarlari va ayniqsa Aleksandriya maktabi vakillarining asarlarida uchraydi. Keyinchalik Abu Ali Ibn Sinoning 5 jildli „Tib qonunlari“ asarida tibbiyotning barcha sohalariga, xususan Anatomiyaga oid mukammal maʼlumot berildi. Italyan rassomi Leonardoda Vinchi murdani yorib tekshirib normal Anatomiyaning bir qadar mufassal tavsifini bergan. Hozirgi zamon Anatomiyasi Uygʻonish davridan, yaʼni yevropalik anatom-olim A.Vezaliy murdalarni yorib tekshirib, odam tanasi tuzilishining toʻliq, sistematik va aniq 470tavsifini bergan vaqtdan boshlanadi. Anatomiya umuman normal aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrgangani uchun normal Anatomiya deb ataladi. Normal Anatomiya organizmning funksional sistemalariga muvofiq ravishda suyaklar haqidagi taʼlimot — osteologiya, boʻgʻimlar haqidagi taʼlimot — artrologiya, muskullar haqidagi taʼlimot — miologiya, ichki aʼzolar haqidagi taʼlimot -splanxnologiya, qon aylanish va limfa sistemasi haqidagi taʼlimot — angiologiya, markaziy va pereferik [[nerv sistemasi]] haqidagi taʼlimot — nevrologiya, sezgi aʼzolari haqidagi taʼlimot — esteziologiya va ichki sekresiya bezlari haqidagi taʼlimot — endokrinologiyatga boʻlinadi. Anatomiyadan quyidagi fanlar ajralib chiqqan: gistologiya (aʼzo va toʻqimalarning mikroskopik tuzilishini oʻrganadi); patologik Anatomiya (kasallik oqibatida oʻzgargan aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrganadi), topografik yoki amaliy Anatomiya (xirurgik Anatomiya ham deyiladi, odam tanasida aʼzo va toʻqimalarning joyla-nishini oʻrganadi). Bundan tashqari, vazifasi tasviriy sanʼat (rassomchilik, haykaltaroshlik) uchun odam gavdasining tashqi koʻrinishini tasvirlab berishdan iborat boʻlgan plastik anatomiya, aʼzolarning shakllari va tuzilishini ularning faoliyati bilan bogʻliq holda oʻrganadigan funksional yoki nazariy Anatomiya yosh Anatomiyasi va boshqa Anatomiyalar ham bor. Miyaning faoliyati bilan bogʻliq holda uning noziq tuzilishi, qon va limfa tomirlarining nerv bilan taʼminlanishi, bir qismi ishdan chiqqan qon aylanish sistemasining tiklanish (kompensatsiya) qobiliyati va boshqa masalalar ham Anatomiyaning tadqiqot mavzuidir. Anatomiyaning asosiy va eng qadimgi oʻrganish usulidan foydalanilgan, bora-bora kesib preparatlar tayyorlash, arralash, qon tomirlarga turli suyukliklar yuborish, rentgen nuri va mikroskopik qoʻllash usullari joriy etildi: tirik odamda esa paypaslab koʻrish, perkussiya (barmoq yoki bolgʻacha bilan urib oʻrganish) yoki auskultatsiya (eshitib koʻrish) usullari qoʻllanila boshlandi. Bundan tashqari, Anatomiya (proyeksion Anatomiya) hayvonlar va sogʻlom odamlarda (tashqi belgilarga qarab) chuqurroq yotgan aʼzolarning joylanishini tajriba yoʻli bilan aniqlaydi. Oʻzbekistonda A. fanining haqiqiy rivoji 1940-50 yillarga toʻgʻri keladi. Oʻzbek olimlaridan H. 3. Zohidov markaziy nerv sistemasining ayrim sohalarini, odamning yoshiga xos tuzili-shini, R. E. Xudoyberdiyev nerv sistema-sining qon bilan taʼminlanishini, qon tomirlar A.sini, M. N. Xolqoʻziyev vegeta-tiv nerv sistemasi A. sini, N. K. Ahmedov periferik nerv sistemasiga rentgen nurlarining taʼsirini oʻrgandilar. Olimlardan S. Sh. Shahrbiddinov, A. T. Okdlov, F. N. Bahodirov, N. A. Ibodov, I. K. Qosimxoʻjayevlar ham Anatomiya rivojlanishiga munosib hissa qoʻshdilar. Hozir A.ning dolzarb masalalari — jigar, tomirlarning normal va regeneratsiya sharoitidagi oʻzgarishlari hamda nervlarning tiklanishi va periferik qon aylanishi ustida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Odam anatomiyasi ==
[[Fayl:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px]]
Boshqa boʻlimlar ichida, odam anatomiyasi eng kerakli anatomiya boʻlimi hisoblanadi. Tibbiyot nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi sogʻlom insonning badan qismlarini shaklini, badanda joylashishini, katta-kichikligini va boshqa qismlar bilan aloqadorligini oʻrganuvchi boʻlimdir. [[Topografik anatomiya]]da bir qancha jasadlarni kesib, uni yaxshilab oʻrganiladi. Morfologik nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi eng qiziqarli boʻlim hisoblanadi. Har bir qism nega shunday shakl, shunday joylashishda ekanligini savol qiladi. Bu qiziqish [[biologiya]] fanida qoʻshimcha boʻlimlar — [[embriologiya]] yoki rivojlanish biologiyasini va [[gistologiya]]ni yaratdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Biologiya]]
[[Turkum:Tibbiyotga oid fanlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>e6qc5x8agjkm4n74t0t7qktu7yb4bqw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155805</id>
      <parentid>6155804</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:08:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6439" sha1="hvxc5jjjxc7t4yp7pu2wa76vid4yki5" xml:space="preserve">[[Fayl:Vesalius-copy.jpg|thumb|245x245px]]
'''Anatomiya''' (grekcha soʻzdan olingan boʻlib, kesish, kesib ochish degan maʼnolarini bildiradi) biologiyaning boʻlimi boʻlib, odam tanasining qismlarini va joylashishini organadi. Anatomiya ikki asosiy boʻlimdan iborat boʻlib, [[Umumiy Anatomiya]] va [[Histologiya]]dan iborat. Umumiy anatomiyada koʻz bilan koʻrib boladigan qismlar oʻrganilinadi va gistologiyada [[mikroskop]] bilan koʻrish kerak boʻlgan qismlar oʻrganilinadi. Umumiy anatomiya yana bir qancha boʻlimlarga boʻlingan: [[hayvon anatomiyasi]], [[oʻsimlik anatomiyasi]] va [[odam anatomiyasi]].


Anatomiya — ayrim aʼzolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini oʻrganadigan fan; morfologiyaning bir qismi (qarang Hayvonlar morfologiyasi, Oʻsimliklar morfologiyasi). Anatomiya [[hayvonlar]] Anatomiyasi (zootomiya) va oʻsimliklar anatomiyasi (fitotomiya)ga boʻlinadi. Hayvonlar Anatomiyasidan odam Anatomiyasi (antropotomiya) ajratiladi. Odam va hayvonlar organizmi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini oʻrganadigan qiyosiy (solishtirma) Anatomiya ham bor. „A“ termini koʻproq odam Anatomiyasini ifodalash uchun ishlatiladi. Odam Anatomiyasiga inson organizmi faoliyati haqidagi fan — fiziologiya bilan bir butun holda qaraladi. Anatomiya har bir aʼzoning kishi jinsi va yoshiga qarab oʻzgarish xususiyatlarini, atrof muhit hamda mehnat faoliyatining aʼzolar tuzilishi, vazifasiga taʼsirini ham oʻrganadi. Dastlab har bir aʼzo alohida-alohida oʻrganilgan boʻlsa, keyinchalik aʼzolarning oʻzaro munosabatlarini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlarini, organizm bir butun boʻlib, uni tashqi muhit bilan chambarchas bogʻliqligini, aʼzolarning shakli bilan funksiyasi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni hisobga olgan holda oʻrganila boshlandi. Anatomiyaga oid dastlabki maʼlumotlar eng qadimgi xitoy va hind asarlarida, shuningdek Gippokrat, Aristotel (Arastu) asarlari va ayniqsa Aleksandriya maktabi vakillarining asarlarida uchraydi. Keyinchalik Abu Ali Ibn Sinoning 5 jildli „Tib qonunlari“ asarida tibbiyotning barcha sohalariga, xususan Anatomiyaga oid mukammal maʼlumot berildi. Italyan rassomi Leonardoda Vinchi murdani yorib tekshirib normal Anatomiyaning bir qadar mufassal tavsifini bergan. Hozirgi zamon Anatomiyasi Uygʻonish davridan, yaʼni yevropalik anatom-olim A.Vezaliy murdalarni yorib tekshirib, odam tanasi tuzilishining toʻliq, sistematik va aniq 470tavsifini bergan vaqtdan boshlanadi. Anatomiya umuman normal aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrgangani uchun normal Anatomiya deb ataladi. Normal Anatomiya organizmning funksional sistemalariga muvofiq ravishda suyaklar haqidagi taʼlimot — osteologiya, boʻgʻimlar haqidagi taʼlimot — artrologiya, muskullar haqidagi taʼlimot — miologiya, ichki aʼzolar haqidagi taʼlimot -splanxnologiya, qon aylanish va limfa sistemasi haqidagi taʼlimot — angiologiya, markaziy va pereferik [[nerv sistemasi]] haqidagi taʼlimot — nevrologiya, sezgi aʼzolari haqidagi taʼlimot — esteziologiya va ichki sekresiya bezlari haqidagi taʼlimot — endokrinologiyatga boʻlinadi. Anatomiyadan quyidagi fanlar ajralib chiqqan: gistologiya (aʼzo va toʻqimalarning mikroskopik tuzilishini oʻrganadi); patologik Anatomiya (kasallik oqibatida oʻzgargan aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrganadi), topografik yoki amaliy Anatomiya (xirurgik Anatomiya ham deyiladi, odam tanasida aʼzo va toʻqimalarning joyla-nishini oʻrganadi). Bundan tashqari, vazifasi tasviriy sanʼat (rassomchilik, haykaltaroshlik) uchun odam gavdasining tashqi koʻrinishini tasvirlab berishdan iborat boʻlgan plastik anatomiya, aʼzolarning shakllari va tuzilishini ularning faoliyati bilan bogʻliq holda oʻrganadigan funksional yoki nazariy Anatomiya yosh Anatomiyasi va boshqa Anatomiyalar ham bor. Miyaning faoliyati bilan bogʻliq holda uning noziq tuzilishi, qon va limfa tomirlarining nerv bilan taʼminlanishi, bir qismi ishdan chiqqan qon aylanish sistemasining tiklanish (kompensatsiya) qobiliyati va boshqa masalalar ham Anatomiyaning tadqiqot mavzuidir. Anatomiyaning asosiy va eng qadimgi oʻrganish usulidan foydalanilgan, bora-bora kesib preparatlar tayyorlash, arralash, qon tomirlarga turli suyukliklar yuborish, rentgen nuri va mikroskopik qoʻllash usullari joriy etildi: tirik odamda esa paypaslab koʻrish, perkussiya (barmoq yoki bolgʻacha bilan urib oʻrganish) yoki auskultatsiya (eshitib koʻrish) usullari qoʻllanila boshlandi. Bundan tashqari, Anatomiya (proyeksion Anatomiya) hayvonlar va sogʻlom odamlarda (tashqi belgilarga qarab) chuqurroq yotgan aʼzolarning joylanishini tajriba yoʻli bilan aniqlaydi. Oʻzbekistonda Anatomiya fanining haqiqiy rivoji 1940-1950 yillarga toʻgʻri keladi. Oʻzbek olimlaridan H. 3. Zohidov markaziy nerv sistemasining ayrim sohalarini, odamning yoshiga xos tuzili-shini, R. E. Xudoyberdiyev nerv sistema-sining qon bilan taʼminlanishini, qon tomirlar A.sini, M. N. Xolqoʻziyev vegeta-tiv nerv sistemasi A. sini, N. K. Ahmedov periferik nerv sistemasiga rentgen nurlarining taʼsirini oʻrgandilar. Olimlardan S. Sh. Shahrbiddinov, A. T. Okdlov, F. N. Bahodirov, N. A. Ibodov, I. K. Qosimxoʻjayevlar ham Anatomiya rivojlanishiga munosib hissa qoʻshdilar. Hozir A.ning dolzarb masalalari — jigar, tomirlarning normal va regeneratsiya sharoitidagi oʻzgarishlari hamda nervlarning tiklanishi va periferik qon aylanishi ustida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Odam anatomiyasi ==
[[Fayl:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px]]
Boshqa boʻlimlar ichida, odam anatomiyasi eng kerakli anatomiya boʻlimi hisoblanadi. Tibbiyot nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi sogʻlom insonning badan qismlarini shaklini, badanda joylashishini, katta-kichikligini va boshqa qismlar bilan aloqadorligini oʻrganuvchi boʻlimdir. [[Topografik anatomiya]]da bir qancha jasadlarni kesib, uni yaxshilab oʻrganiladi. Morfologik nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi eng qiziqarli boʻlim hisoblanadi. Har bir qism nega shunday shakl, shunday joylashishda ekanligini savol qiladi. Bu qiziqish [[biologiya]] fanida qoʻshimcha boʻlimlar — [[embriologiya]] yoki rivojlanish biologiyasini va [[gistologiya]]ni yaratdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Biologiya]]
[[Turkum:Tibbiyotga oid fanlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>hvxc5jjjxc7t4yp7pu2wa76vid4yki5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155807</id>
      <parentid>6155805</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:09:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6445" sha1="jvho1ilm8lvsrcj27n2fm8ic1mknkjm" xml:space="preserve">[[Fayl:Vesalius-copy.jpg|thumb|245x245px]]
'''Anatomiya''' (grekcha soʻzdan olingan boʻlib, kesish, kesib ochish degan maʼnolarini bildiradi) biologiyaning boʻlimi boʻlib, odam tanasining qismlarini va joylashishini organadi. Anatomiya ikki asosiy boʻlimdan iborat boʻlib, [[Umumiy Anatomiya]] va [[Histologiya]]dan iborat. Umumiy anatomiyada koʻz bilan koʻrib boladigan qismlar oʻrganilinadi va gistologiyada [[mikroskop]] bilan koʻrish kerak boʻlgan qismlar oʻrganilinadi. Umumiy anatomiya yana bir qancha boʻlimlarga boʻlingan: [[hayvon anatomiyasi]], [[oʻsimlik anatomiyasi]] va [[odam anatomiyasi]].


Anatomiya — ayrim aʼzolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini oʻrganadigan fan; morfologiyaning bir qismi (qarang Hayvonlar morfologiyasi, Oʻsimliklar morfologiyasi). Anatomiya [[hayvonlar]] Anatomiyasi (zootomiya) va oʻsimliklar anatomiyasi (fitotomiya)ga boʻlinadi. Hayvonlar Anatomiyasidan odam Anatomiyasi (antropotomiya) ajratiladi. Odam va hayvonlar organizmi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini oʻrganadigan qiyosiy (solishtirma) Anatomiya ham bor. „A“ termini koʻproq odam Anatomiyasini ifodalash uchun ishlatiladi. Odam Anatomiyasiga inson organizmi faoliyati haqidagi fan — fiziologiya bilan bir butun holda qaraladi. Anatomiya har bir aʼzoning kishi jinsi va yoshiga qarab oʻzgarish xususiyatlarini, atrof muhit hamda mehnat faoliyatining aʼzolar tuzilishi, vazifasiga taʼsirini ham oʻrganadi. Dastlab har bir aʼzo alohida-alohida oʻrganilgan boʻlsa, keyinchalik aʼzolarning oʻzaro munosabatlarini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlarini, organizm bir butun boʻlib, uni tashqi muhit bilan chambarchas bogʻliqligini, aʼzolarning shakli bilan funksiyasi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni hisobga olgan holda oʻrganila boshlandi. Anatomiyaga oid dastlabki maʼlumotlar eng qadimgi xitoy va hind asarlarida, shuningdek Gippokrat, Aristotel (Arastu) asarlari va ayniqsa Aleksandriya maktabi vakillarining asarlarida uchraydi. Keyinchalik Abu Ali Ibn Sinoning 5 jildli „Tib qonunlari“ asarida tibbiyotning barcha sohalariga, xususan Anatomiyaga oid mukammal maʼlumot berildi. Italyan rassomi Leonardoda Vinchi murdani yorib tekshirib normal Anatomiyaning bir qadar mufassal tavsifini bergan. Hozirgi zamon Anatomiyasi Uygʻonish davridan, yaʼni yevropalik anatom-olim A.Vezaliy murdalarni yorib tekshirib, odam tanasi tuzilishining toʻliq, sistematik va aniq 470tavsifini bergan vaqtdan boshlanadi. Anatomiya umuman normal aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrgangani uchun normal Anatomiya deb ataladi. Normal Anatomiya organizmning funksional sistemalariga muvofiq ravishda suyaklar haqidagi taʼlimot — osteologiya, boʻgʻimlar haqidagi taʼlimot — artrologiya, muskullar haqidagi taʼlimot — miologiya, ichki aʼzolar haqidagi taʼlimot -splanxnologiya, qon aylanish va limfa sistemasi haqidagi taʼlimot — angiologiya, markaziy va pereferik [[nerv sistemasi]] haqidagi taʼlimot — nevrologiya, sezgi aʼzolari haqidagi taʼlimot — esteziologiya va ichki sekresiya bezlari haqidagi taʼlimot — endokrinologiyatga boʻlinadi. Anatomiyadan quyidagi fanlar ajralib chiqqan: gistologiya (aʼzo va toʻqimalarning mikroskopik tuzilishini oʻrganadi); patologik Anatomiya (kasallik oqibatida oʻzgargan aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrganadi), topografik yoki amaliy Anatomiya (xirurgik Anatomiya ham deyiladi, odam tanasida aʼzo va toʻqimalarning joyla-nishini oʻrganadi). Bundan tashqari, vazifasi tasviriy sanʼat (rassomchilik, haykaltaroshlik) uchun odam gavdasining tashqi koʻrinishini tasvirlab berishdan iborat boʻlgan plastik anatomiya, aʼzolarning shakllari va tuzilishini ularning faoliyati bilan bogʻliq holda oʻrganadigan funksional yoki nazariy Anatomiya yosh Anatomiyasi va boshqa Anatomiyalar ham bor. Miyaning faoliyati bilan bogʻliq holda uning noziq tuzilishi, qon va limfa tomirlarining nerv bilan taʼminlanishi, bir qismi ishdan chiqqan qon aylanish sistemasining tiklanish (kompensatsiya) qobiliyati va boshqa masalalar ham Anatomiyaning tadqiqot mavzuidir. Anatomiyaning asosiy va eng qadimgi oʻrganish usulidan foydalanilgan, bora-bora kesib preparatlar tayyorlash, arralash, qon tomirlarga turli suyukliklar yuborish, rentgen nuri va mikroskopik qoʻllash usullari joriy etildi: tirik odamda esa paypaslab koʻrish, perkussiya (barmoq yoki bolgʻacha bilan urib oʻrganish) yoki auskultatsiya (eshitib koʻrish) usullari qoʻllanila boshlandi. Bundan tashqari, Anatomiya (proyeksion Anatomiya) hayvonlar va sogʻlom odamlarda (tashqi belgilarga qarab) chuqurroq yotgan aʼzolarning joylanishini tajriba yoʻli bilan aniqlaydi. Oʻzbekistonda Anatomiya fanining haqiqiy rivoji 1940-1950 yillarga toʻgʻri keladi. Oʻzbek olimlaridan H. 3. Zohidov markaziy nerv sistemasining ayrim sohalarini, odamning yoshiga xos tuzili-shini, R. E. Xudoyberdiyev nerv sistemasining qon bilan taʼminlanishini, qon tomirlar Anatomiyasini, M. N. Xolqoʻziyev vegeta-tiv nerv sistemasi A. sini, N. K. Ahmedov periferik nerv sistemasiga rentgen nurlarining taʼsirini oʻrgandilar. Olimlardan S. Sh. Shahrbiddinov, A. T. Okdlov, F. N. Bahodirov, N. A. Ibodov, I. K. Qosimxoʻjayevlar ham Anatomiya rivojlanishiga munosib hissa qoʻshdilar. Hozir A.ning dolzarb masalalari — jigar, tomirlarning normal va regeneratsiya sharoitidagi oʻzgarishlari hamda nervlarning tiklanishi va periferik qon aylanishi ustida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Odam anatomiyasi ==
[[Fayl:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px]]
Boshqa boʻlimlar ichida, odam anatomiyasi eng kerakli anatomiya boʻlimi hisoblanadi. Tibbiyot nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi sogʻlom insonning badan qismlarini shaklini, badanda joylashishini, katta-kichikligini va boshqa qismlar bilan aloqadorligini oʻrganuvchi boʻlimdir. [[Topografik anatomiya]]da bir qancha jasadlarni kesib, uni yaxshilab oʻrganiladi. Morfologik nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi eng qiziqarli boʻlim hisoblanadi. Har bir qism nega shunday shakl, shunday joylashishda ekanligini savol qiladi. Bu qiziqish [[biologiya]] fanida qoʻshimcha boʻlimlar — [[embriologiya]] yoki rivojlanish biologiyasini va [[gistologiya]]ni yaratdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Biologiya]]
[[Turkum:Tibbiyotga oid fanlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>jvho1ilm8lvsrcj27n2fm8ic1mknkjm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155810</id>
      <parentid>6155807</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6449" sha1="8uisu1xzcx73j4n3i4wpl8che5hvppw" xml:space="preserve">[[Fayl:Vesalius-copy.jpg|thumb|245x245px]]
'''Anatomiya''' (grekcha soʻzdan olingan boʻlib, kesish, kesib ochish degan maʼnolarini bildiradi) biologiyaning boʻlimi boʻlib, odam tanasining qismlarini va joylashishini organadi. Anatomiya ikki asosiy boʻlimdan iborat boʻlib, [[Umumiy Anatomiya]] va [[Histologiya]]dan iborat. Umumiy anatomiyada koʻz bilan koʻrib boladigan qismlar oʻrganilinadi va gistologiyada [[mikroskop]] bilan koʻrish kerak boʻlgan qismlar oʻrganilinadi. Umumiy anatomiya yana bir qancha boʻlimlarga boʻlingan: [[hayvon anatomiyasi]], [[oʻsimlik anatomiyasi]] va [[odam anatomiyasi]].


Anatomiya — ayrim aʼzolar, sistemalar va butun organizmning shakli va tuzilishini oʻrganadigan fan; morfologiyaning bir qismi (qarang Hayvonlar morfologiyasi, Oʻsimliklar morfologiyasi). Anatomiya [[hayvonlar]] Anatomiyasi (zootomiya) va oʻsimliklar anatomiyasi (fitotomiya)ga boʻlinadi. Hayvonlar Anatomiyasidan odam Anatomiyasi (antropotomiya) ajratiladi. Odam va hayvonlar organizmi evolyutsiyasining asosiy bosqichlarini oʻrganadigan qiyosiy (solishtirma) Anatomiya ham bor. „A“ termini koʻproq odam Anatomiyasini ifodalash uchun ishlatiladi. Odam Anatomiyasiga inson organizmi faoliyati haqidagi fan — fiziologiya bilan bir butun holda qaraladi. Anatomiya har bir aʼzoning kishi jinsi va yoshiga qarab oʻzgarish xususiyatlarini, atrof muhit hamda mehnat faoliyatining aʼzolar tuzilishi, vazifasiga taʼsirini ham oʻrganadi. Dastlab har bir aʼzo alohida-alohida oʻrganilgan boʻlsa, keyinchalik aʼzolarning oʻzaro munosabatlarini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlarini, organizm bir butun boʻlib, uni tashqi muhit bilan chambarchas bogʻliqligini, aʼzolarning shakli bilan funksiyasi oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni hisobga olgan holda oʻrganila boshlandi. Anatomiyaga oid dastlabki maʼlumotlar eng qadimgi xitoy va hind asarlarida, shuningdek Gippokrat, Aristotel (Arastu) asarlari va ayniqsa Aleksandriya maktabi vakillarining asarlarida uchraydi. Keyinchalik Abu Ali Ibn Sinoning 5 jildli „Tib qonunlari“ asarida tibbiyotning barcha sohalariga, xususan Anatomiyaga oid mukammal maʼlumot berildi. Italyan rassomi Leonardoda Vinchi murdani yorib tekshirib normal Anatomiyaning bir qadar mufassal tavsifini bergan. Hozirgi zamon Anatomiyasi Uygʻonish davridan, yaʼni yevropalik anatom-olim A.Vezaliy murdalarni yorib tekshirib, odam tanasi tuzilishining toʻliq, sistematik va aniq 470tavsifini bergan vaqtdan boshlanadi. Anatomiya umuman normal aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrgangani uchun normal Anatomiya deb ataladi. Normal Anatomiya organizmning funksional sistemalariga muvofiq ravishda suyaklar haqidagi taʼlimot — osteologiya, boʻgʻimlar haqidagi taʼlimot — artrologiya, muskullar haqidagi taʼlimot — miologiya, ichki aʼzolar haqidagi taʼlimot -splanxnologiya, qon aylanish va limfa sistemasi haqidagi taʼlimot — angiologiya, markaziy va pereferik [[nerv sistemasi]] haqidagi taʼlimot — nevrologiya, sezgi aʼzolari haqidagi taʼlimot — esteziologiya va ichki sekresiya bezlari haqidagi taʼlimot — endokrinologiyatga boʻlinadi. Anatomiyadan quyidagi fanlar ajralib chiqqan: gistologiya (aʼzo va toʻqimalarning mikroskopik tuzilishini oʻrganadi); patologik Anatomiya (kasallik oqibatida oʻzgargan aʼzo va toʻqimalarning shakli va tuzilishini oʻrganadi), topografik yoki amaliy Anatomiya (xirurgik Anatomiya ham deyiladi, odam tanasida aʼzo va toʻqimalarning joyla-nishini oʻrganadi). Bundan tashqari, vazifasi tasviriy sanʼat (rassomchilik, haykaltaroshlik) uchun odam gavdasining tashqi koʻrinishini tasvirlab berishdan iborat boʻlgan plastik anatomiya, aʼzolarning shakllari va tuzilishini ularning faoliyati bilan bogʻliq holda oʻrganadigan funksional yoki nazariy Anatomiya yosh Anatomiyasi va boshqa Anatomiyalar ham bor. Miyaning faoliyati bilan bogʻliq holda uning noziq tuzilishi, qon va limfa tomirlarining nerv bilan taʼminlanishi, bir qismi ishdan chiqqan qon aylanish sistemasining tiklanish (kompensatsiya) qobiliyati va boshqa masalalar ham Anatomiyaning tadqiqot mavzuidir. Anatomiyaning asosiy va eng qadimgi oʻrganish usulidan foydalanilgan, bora-bora kesib preparatlar tayyorlash, arralash, qon tomirlarga turli suyukliklar yuborish, rentgen nuri va mikroskopik qoʻllash usullari joriy etildi: tirik odamda esa paypaslab koʻrish, perkussiya (barmoq yoki bolgʻacha bilan urib oʻrganish) yoki auskultatsiya (eshitib koʻrish) usullari qoʻllanila boshlandi. Bundan tashqari, Anatomiya (proyeksion Anatomiya) hayvonlar va sogʻlom odamlarda (tashqi belgilarga qarab) chuqurroq yotgan aʼzolarning joylanishini tajriba yoʻli bilan aniqlaydi. Oʻzbekistonda Anatomiya fanining haqiqiy rivoji 1940 — 1950 yillarga toʻgʻri keladi. Oʻzbek olimlaridan H. 3. Zohidov markaziy nerv sistemasining ayrim sohalarini, odamning yoshiga xos tuzili-shini, R. E. Xudoyberdiyev nerv sistemasining qon bilan taʼminlanishini, qon tomirlar Anatomiyasini, M. N. Xolqoʻziyev vegeta-tiv nerv sistemasi A. sini, N. K. Ahmedov periferik nerv sistemasiga rentgen nurlarining taʼsirini oʻrgandilar. Olimlardan S. Sh. Shahrbiddinov, A. T. Okdlov, F. N. Bahodirov, N. A. Ibodov, I. K. Qosimxoʻjayevlar ham Anatomiya rivojlanishiga munosib hissa qoʻshdilar. Hozir A.ning dolzarb masalalari — jigar, tomirlarning normal va regeneratsiya sharoitidagi oʻzgarishlari hamda nervlarning tiklanishi va periferik qon aylanishi ustida ilmiy izlanishlar olib borilmoqda&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Odam anatomiyasi ==
[[Fayl:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|right|200px]]
Boshqa boʻlimlar ichida, odam anatomiyasi eng kerakli anatomiya boʻlimi hisoblanadi. Tibbiyot nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi sogʻlom insonning badan qismlarini shaklini, badanda joylashishini, katta-kichikligini va boshqa qismlar bilan aloqadorligini oʻrganuvchi boʻlimdir. [[Topografik anatomiya]]da bir qancha jasadlarni kesib, uni yaxshilab oʻrganiladi. Morfologik nuqtai nazaridan, odam anatomiyasi eng qiziqarli boʻlim hisoblanadi. Har bir qism nega shunday shakl, shunday joylashishda ekanligini savol qiladi. Bu qiziqish [[biologiya]] fanida qoʻshimcha boʻlimlar — [[embriologiya]] yoki rivojlanish biologiyasini va [[gistologiya]]ni yaratdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Biologiya]]
[[Turkum:Tibbiyotga oid fanlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>8uisu1xzcx73j4n3i4wpl8che5hvppw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra vikipediyachilar roʻyxati</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2552</id>
    <revision>
      <id>6155589</id>
      <parentid>6154805</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:01:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6155589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28226" sha1="kdwv8a7o9m72zf43nl9fx9bbqwvewj8" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:ShohjahonSobirov|ShohjahonSobirov]] || [[Special:Contributions/ShohjahonSobirov|{{formatnum:201170}}]] || {{Permissions|ShohjahonSobirov}}
|-
| 2 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:173206}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}}
|-
| 3 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:166790}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 4 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:75239}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}}
|-
| 5 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:69946}}]] || {{Permissions|Malikxan}}
|-
| 6 || [[User:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:66045}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 7 || [[User:Kagansky|Kagansky]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:53550}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
|-
| 8 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:48314}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}}
|-
| 9 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:40111}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 10 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:35057}}]] || {{Permissions|Bekipediya}}
|-
| 11 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:33625}}]] || {{Permissions|Nataev}}
|-
| 12 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:31618}}]] || {{Permissions|Panpanchik}}
|-
| 13 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:25512}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}}
|-
| 14 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:25374}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}}
|-
| 15 || [[User:Albatros777|Albatros777]] || [[Special:Contributions/Albatros777|{{formatnum:22562}}]] || {{Permissions|Albatros777}}
|-
| 16 || [[User:Salazarov|Salazarov]] || [[Special:Contributions/Salazarov|{{formatnum:22201}}]] || {{Permissions|Salazarov}}
|-
| 17 || [[User:Diwikiped|Diwikiped]] || [[Special:Contributions/Diwikiped|{{formatnum:20039}}]] || {{Permissions|Diwikiped}}
|-
| 18 || [[User:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] || [[Special:Contributions/Laziz Baxtiyorov|{{formatnum:19886}}]] || {{Permissions|Laziz Baxtiyorov}}
|-
| 19 || [[User:Mrshaxas|Mrshaxas]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:19859}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 20 || [[User:Abdulla|Abdulla]] || [[Special:Contributions/Abdulla|{{formatnum:19014}}]] || {{Permissions|Abdulla}}
|-
| 21 || [[User:Alpasli|Alpasli]] || [[Special:Contributions/Alpasli|{{formatnum:18820}}]] || {{Permissions|Alpasli}}
|-
| 22 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:18806}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}}
|-
| 23 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:18336}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}}
|-
| 24 || [[User:Vikichizar|Vikichizar]] || [[Special:Contributions/Vikichizar|{{formatnum:18062}}]] || {{Permissions|Vikichizar}}
|-
| 25 || [[User:Shahriyorxon|Shahriyorxon]] || [[Special:Contributions/Shahriyorxon|{{formatnum:16636}}]] || {{Permissions|Shahriyorxon}}
|-
| 26 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:15973}}]] || {{Permissions|Oblakulova}}
|-
| 27 || [[User:Husniddin Rasulov|Husniddin Rasulov]] || [[Special:Contributions/Husniddin Rasulov|{{formatnum:15775}}]] || {{Permissions|Husniddin Rasulov}}
|-
| 28 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:14701}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}}
|-
| 29 || [[User:Ikromova Guli|Ikromova Guli]] || [[Special:Contributions/Ikromova Guli|{{formatnum:14521}}]] || {{Permissions|Ikromova Guli}}
|-
| 30 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:13416}}]] || {{Permissions|Tewayev}}
|-
| 31 || [[User:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurkulov]] || [[Special:Contributions/Jamshid Nurkulov|{{formatnum:12540}}]] || {{Permissions|Jamshid Nurkulov}}
|-
| 32 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:12439}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}}
|-
| 33 || [[User:Amir.Temur|Amir.Temur]] || [[Special:Contributions/Amir.Temur|{{formatnum:12060}}]] || {{Permissions|Amir.Temur}}
|-
| 34 || [[User:ShHamrayev|ShHamrayev]] || [[Special:Contributions/ShHamrayev|{{formatnum:11755}}]] || {{Permissions|ShHamrayev}}
|-
| 35 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:11747}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}}
|-
| 36 || [[User:SemWikipediya|SemWikipediya]] || [[Special:Contributions/SemWikipediya|{{formatnum:11008}}]] || {{Permissions|SemWikipediya}}
|-
| 37 || [[User:Komilkhuja|Komilkhuja]] || [[Special:Contributions/Komilkhuja|{{formatnum:10476}}]] || {{Permissions|Komilkhuja}}
|-
| 38 || [[User:Usmonov Gayrat|Usmonov Gayrat]] || [[Special:Contributions/Usmonov Gayrat|{{formatnum:10331}}]] || {{Permissions|Usmonov Gayrat}}
|-
| 39 || [[User:Finikchik|Finikchik]] || [[Special:Contributions/Finikchik|{{formatnum:10292}}]] || {{Permissions|Finikchik}}
|-
| 40 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:10278}}]] || {{Permissions|7Devona}}
|-
| 41 || [[User:Uzgen|Uzgen]] || [[Special:Contributions/Uzgen|{{formatnum:9648}}]] || {{Permissions|Uzgen}}
|-
| 42 || [[User:Axadjon1|Axadjon1]] || [[Special:Contributions/Axadjon1|{{formatnum:9537}}]] || {{Permissions|Axadjon1}}
|-
| 43 || [[User:Murodovazizmurod|Murodovazizmurod]] || [[Special:Contributions/Murodovazizmurod|{{formatnum:9320}}]] || {{Permissions|Murodovazizmurod}}
|-
| 44 || [[User:Casual|Casual]] || [[Special:Contributions/Casual|{{formatnum:9048}}]] || {{Permissions|Casual}}
|-
| 45 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:8880}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}}
|-
| 46 || [[User:Creobek|Creobek]] || [[Special:Contributions/Creobek|{{formatnum:8866}}]] || {{Permissions|Creobek}}
|-
| 47 || [[User:MirfayzbekAbdullayev|MirfayzbekAbdullayev]] || [[Special:Contributions/MirfayzbekAbdullayev|{{formatnum:8837}}]] || {{Permissions|MirfayzbekAbdullayev}}
|-
| 48 || [[User:Rtfroot|Rtfroot]] || [[Special:Contributions/Rtfroot|{{formatnum:8817}}]] || {{Permissions|Rtfroot}}
|-
| 49 || [[User:Visola Tangirova|Visola Tangirova]] || [[Special:Contributions/Visola Tangirova|{{formatnum:8774}}]] || {{Permissions|Visola Tangirova}}
|-
| 50 || [[User:FreetimeeditorII|FreetimeeditorII]] || [[Special:Contributions/FreetimeeditorII|{{formatnum:8509}}]] || {{Permissions|FreetimeeditorII}}
|-
| 51 || [[User:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] || [[Special:Contributions/Xusinboy Bekchanov|{{formatnum:8322}}]] || {{Permissions|Xusinboy Bekchanov}}
|-
| 52 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:8114}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}}
|-
| 53 || [[User:KWiki78|KWiki78]] || [[Special:Contributions/KWiki78|{{formatnum:8059}}]] || {{Permissions|KWiki78}}
|-
| 54 || [[User:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] || [[Special:Contributions/Hasan Xamidovich|{{formatnum:7919}}]] || {{Permissions|Hasan Xamidovich}}
|-
| 55 || [[User:OneAzimov|OneAzimov]] || [[Special:Contributions/OneAzimov|{{formatnum:7815}}]] || {{Permissions|OneAzimov}}
|-
| 56 || [[User:Anjaniy|Anjaniy]] || [[Special:Contributions/Anjaniy|{{formatnum:7763}}]] || {{Permissions|Anjaniy}}
|-
| 57 || [[User:Boboyev1996|Boboyev1996]] || [[Special:Contributions/Boboyev1996|{{formatnum:7737}}]] || {{Permissions|Boboyev1996}}
|-
| 58 || [[User:Nataeva|Nataeva]] || [[Special:Contributions/Nataeva|{{formatnum:7654}}]] || {{Permissions|Nataeva}}
|-
| 59 || [[User:Boburjon Xidirov|Boburjon Xidirov]] || [[Special:Contributions/Boburjon Xidirov|{{formatnum:7544}}]] || {{Permissions|Boburjon Xidirov}}
|-
| 60 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:7418}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}}
|-
| 61 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:7416}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 62 || [[User:Olimidono|Olimidono]] || [[Special:Contributions/Olimidono|{{formatnum:7176}}]] || {{Permissions|Olimidono}}
|-
| 63 || [[User:Olaf Studt|Olaf Studt]] || [[Special:Contributions/Olaf Studt|{{formatnum:7027}}]] || {{Permissions|Olaf Studt}}
|-
| 64 || [[User:FarhodShaymanov|FarhodShaymanov]] || [[Special:Contributions/FarhodShaymanov|{{formatnum:6586}}]] || {{Permissions|FarhodShaymanov}}
|-
| 65 || [[User:FaridShavkatullayev|FaridShavkatullayev]] || [[Special:Contributions/FaridShavkatullayev|{{formatnum:6532}}]] || {{Permissions|FaridShavkatullayev}}
|-
| 66 || [[User:Wikivikipediya|Wikivikipediya]] || [[Special:Contributions/Wikivikipediya|{{formatnum:6519}}]] || {{Permissions|Wikivikipediya}}
|-
| 67 || [[User:AnnaDelvey|AnnaDelvey]] || [[Special:Contributions/AnnaDelvey|{{formatnum:6514}}]] || {{Permissions|AnnaDelvey}}
|-
| 68 || [[User:Odilbek Irisqulov|Odilbek Irisqulov]] || [[Special:Contributions/Odilbek Irisqulov|{{formatnum:6505}}]] || {{Permissions|Odilbek Irisqulov}}
|-
| 69 || [[User:Khronos13|Khronos13]] || [[Special:Contributions/Khronos13|{{formatnum:6451}}]] || {{Permissions|Khronos13}}
|-
| 70 || [[User:Akobir abdimuminov|Akobir abdimuminov]] || [[Special:Contributions/Akobir abdimuminov|{{formatnum:6385}}]] || {{Permissions|Akobir abdimuminov}}
|-
| 71 || [[User:TimmyvikipediyWiki|TimmyvikipediyWiki]] || [[Special:Contributions/TimmyvikipediyWiki|{{formatnum:6360}}]] || {{Permissions|TimmyvikipediyWiki}}
|-
| 72 || [[User:MrshaxasBot|MrshaxasBot]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:6288}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 73 || [[User:Omensweans|Omensweans]] || [[Special:Contributions/Omensweans|{{formatnum:6243}}]] || {{Permissions|Omensweans}}
|-
| 74 || [[User:Khasan azim1|Khasan azim1]] || [[Special:Contributions/Khasan azim1|{{formatnum:6138}}]] || {{Permissions|Khasan azim1}}
|-
| 75 || [[User:Miss Kamola|Miss Kamola]] || [[Special:Contributions/Miss Kamola|{{formatnum:6133}}]] || {{Permissions|Miss Kamola}}
|-
| 76 || [[User:Muhammadjon1510|Muhammadjon1510]] || [[Special:Contributions/Muhammadjon1510|{{formatnum:6032}}]] || {{Permissions|Muhammadjon1510}}
|-
| 77 || [[User:Farrukh Askaraliev|Farrukh Askaraliev]] || [[Special:Contributions/Farrukh Askaraliev|{{formatnum:6000}}]] || {{Permissions|Farrukh Askaraliev}}
|-
| 78 || [[User:Xoqoni Said|Xoqoni Said]] || [[Special:Contributions/Xoqoni Said|{{formatnum:5962}}]] || {{Permissions|Xoqoni Said}}
|-
| 79 || [[User:Wikisurgery94|Wikisurgery94]] || [[Special:Contributions/Wikisurgery94|{{formatnum:5812}}]] || {{Permissions|Wikisurgery94}}
|-
| 80 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:5700}}]] || {{Permissions|Umid1108}}
|-
| 81 || [[User:Lazizbek95|Lazizbek95]] || [[Special:Contributions/Lazizbek95|{{formatnum:5627}}]] || {{Permissions|Lazizbek95}}
|-
| 82 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:5534}}]] || {{Permissions|Tilkobles}}
|-
| 83 || [[User:Xolnazarov Sarvar|Xolnazarov Sarvar]] || [[Special:Contributions/Xolnazarov Sarvar|{{formatnum:5416}}]] || {{Permissions|Xolnazarov Sarvar}}
|-
| 84 || [[User:Dieri007|Dieri007]] || [[Special:Contributions/Dieri007|{{formatnum:5184}}]] || {{Permissions|Dieri007}}
|-
| 85 || [[User:Masofa321|Masofa321]] || [[Special:Contributions/Masofa321|{{formatnum:5113}}]] || {{Permissions|Masofa321}}
|-
| 86 || [[User:Lutfulloh7|Lutfulloh7]] || [[Special:Contributions/Lutfulloh7|{{formatnum:5102}}]] || {{Permissions|Lutfulloh7}}
|-
| 87 || [[User:Yangilik 3|Yangilik 3]] || [[Special:Contributions/Yangilik 3|{{formatnum:5053}}]] || {{Permissions|Yangilik 3}}
|-
| 88 || [[User:MinaUktamova|MinaUktamova]] || [[Special:Contributions/MinaUktamova|{{formatnum:5023}}]] || {{Permissions|MinaUktamova}}
|-
| 89 || [[User:Mahirema|Mahirema]] || [[Special:Contributions/Mahirema|{{formatnum:4959}}]] || {{Permissions|Mahirema}}
|-
| 90 || [[User:Nafosatxon Otabekovna|Nafosatxon Otabekovna]] || [[Special:Contributions/Nafosatxon Otabekovna|{{formatnum:4792}}]] || {{Permissions|Nafosatxon Otabekovna}}
|-
| 91 || [[User:Sakinabonu|Sakinabonu]] || [[Special:Contributions/Sakinabonu|{{formatnum:4747}}]] || {{Permissions|Sakinabonu}}
|-
| 92 || [[User:Gaffarov737|Gaffarov737]] || [[Special:Contributions/Gaffarov737|{{formatnum:4742}}]] || {{Permissions|Gaffarov737}}
|-
| 93 || [[User:Ravshanbek Tohirov|Ravshanbek Tohirov]] || [[Special:Contributions/Ravshanbek Tohirov|{{formatnum:4678}}]] || {{Permissions|Ravshanbek Tohirov}}
|-
| 94 || [[User:Optima D|Optima D]] || [[Special:Contributions/Optima D|{{formatnum:4659}}]] || {{Permissions|Optima D}}
|-
| 95 || [[User:Brainbox 8|Brainbox 8]] || [[Special:Contributions/Brainbox 8|{{formatnum:4590}}]] || {{Permissions|Brainbox 8}}
|-
| 96 || [[User:Divergent08|Divergent08]] || [[Special:Contributions/Divergent08|{{formatnum:4494}}]] || {{Permissions|Divergent08}}
|-
| 97 || [[User:Wiki7pedia89|Wiki7pedia89]] || [[Special:Contributions/Wiki7pedia89|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Wiki7pedia89}}
|-
| 98 || [[User:Diloromkhan|Diloromkhan]] || [[Special:Contributions/Diloromkhan|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Diloromkhan}}
|-
| 99 || [[User:Bakhrieva 03|Bakhrieva 03]] || [[Special:Contributions/Bakhrieva 03|{{formatnum:4230}}]] || {{Permissions|Bakhrieva 03}}
|-
| 100 || [[User:Asadbek Bekmirzayev1|Asadbek Bekmirzayev1]] || [[Special:Contributions/Asadbek Bekmirzayev1|{{formatnum:4156}}]] || {{Permissions|Asadbek Bekmirzayev1}}
|-
| 101 || [[User:Translate1|Translate1]] || [[Special:Contributions/Translate1|{{formatnum:4091}}]] || {{Permissions|Translate1}}
|-
| 102 || [[User:Ximik1991|Ximik1991]] || [[Special:Contributions/Ximik1991|{{formatnum:4088}}]] || {{Permissions|Ximik1991}}
|-
| 103 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:3992}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}}
|-
| 104 || [[User:Furqatlik|Furqatlik]] || [[Special:Contributions/Furqatlik|{{formatnum:3978}}]] || {{Permissions|Furqatlik}}
|-
| 105 || [[User:Melegim0820|Melegim0820]] || [[Special:Contributions/Melegim0820|{{formatnum:3974}}]] || {{Permissions|Melegim0820}}
|-
| 106 || [[User:DONABDU2003|DONABDU2003]] || [[Special:Contributions/DONABDU2003|{{formatnum:3845}}]] || {{Permissions|DONABDU2003}}
|-
| 107 || [[User:Delecta55|Delecta55]] || [[Special:Contributions/Delecta55|{{formatnum:3811}}]] || {{Permissions|Delecta55}}
|-
| 108 || [[User:XayrinisoJorayeva|XayrinisoJorayeva]] || [[Special:Contributions/XayrinisoJorayeva|{{formatnum:3785}}]] || {{Permissions|XayrinisoJorayeva}}
|-
| 109 || [[User:Sociologist|Sociologist]] || [[Special:Contributions/Sociologist|{{formatnum:3776}}]] || {{Permissions|Sociologist}}
|-
| 110 || [[User:Azizbek Karimov|Azizbek Karimov]] || [[Special:Contributions/Azizbek Karimov|{{formatnum:3764}}]] || {{Permissions|Azizbek Karimov}}
|-
| 111 || [[User:Abilqosimova|Abilqosimova]] || [[Special:Contributions/Abilqosimova|{{formatnum:3742}}]] || {{Permissions|Abilqosimova}}
|-
| 112 || [[User:Lillimor|Lillimor]] || [[Special:Contributions/Lillimor|{{formatnum:3717}}]] || {{Permissions|Lillimor}}
|-
| 113 || [[User:Wknewpages|Wknewpages]] || [[Special:Contributions/Wknewpages|{{formatnum:3652}}]] || {{Permissions|Wknewpages}}
|-
| 114 || [[User:Wentra30|Wentra30]] || [[Special:Contributions/Wentra30|{{formatnum:3609}}]] || {{Permissions|Wentra30}}
|-
| 115 || [[User:Uzbekistan PFL|Uzbekistan PFL]] || [[Special:Contributions/Uzbekistan PFL|{{formatnum:3558}}]] || {{Permissions|Uzbekistan PFL}}
|-
| 116 || [[User:Akhrarova Ezoza|Akhrarova Ezoza]] || [[Special:Contributions/Akhrarova Ezoza|{{formatnum:3513}}]] || {{Permissions|Akhrarova Ezoza}}
|-
| 117 || [[User:ABDULLOCH A|ABDULLOCH A]] || [[Special:Contributions/ABDULLOCH A|{{formatnum:3510}}]] || {{Permissions|ABDULLOCH A}}
|-
| 118 || [[User:Bakhtiyarovna|Bakhtiyarovna]] || [[Special:Contributions/Bakhtiyarovna|{{formatnum:3498}}]] || {{Permissions|Bakhtiyarovna}}
|-
| 119 || [[User:Oqsaqol|Oqsaqol]] || [[Special:Contributions/Oqsaqol|{{formatnum:3483}}]] || {{Permissions|Oqsaqol}}
|-
| 120 || [[User:Anvarkhoja|Anvarkhoja]] || [[Special:Contributions/Anvarkhoja|{{formatnum:3352}}]] || {{Permissions|Anvarkhoja}}
|-
| 121 || [[User:Panda D|Panda D]] || [[Special:Contributions/Panda D|{{formatnum:3294}}]] || {{Permissions|Panda D}}
|-
| 122 || [[User:AdAstraUz|AdAstraUz]] || [[Special:Contributions/AdAstraUz|{{formatnum:3245}}]] || {{Permissions|AdAstraUz}}
|-
| 123 || [[User:Hilola Jurakulova|Hilola Jurakulova]] || [[Special:Contributions/Hilola Jurakulova|{{formatnum:3222}}]] || {{Permissions|Hilola Jurakulova}}
|-
| 124 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:3207}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 125 || [[User:Muhammad Abul-Futooh|Muhammad Abul-Futooh]] || [[Special:Contributions/Muhammad Abul-Futooh|{{formatnum:3206}}]] || {{Permissions|Muhammad Abul-Futooh}}
|-
| 126 || [[User:Farhodovna 074|Farhodovna 074]] || [[Special:Contributions/Farhodovna 074|{{formatnum:3198}}]] || {{Permissions|Farhodovna 074}}
|-
| 127 || [[User:Konstanta0013|Konstanta0013]] || [[Special:Contributions/Konstanta0013|{{formatnum:3154}}]] || {{Permissions|Konstanta0013}}
|-
| 128 || [[User:Yangilik 2|Yangilik 2]] || [[Special:Contributions/Yangilik 2|{{formatnum:3125}}]] || {{Permissions|Yangilik 2}}
|-
| 129 || [[User:Komronbek Abdulboriyev|Komronbek Abdulboriyev]] || [[Special:Contributions/Komronbek Abdulboriyev|{{formatnum:3075}}]] || {{Permissions|Komronbek Abdulboriyev}}
|-
| 130 || [[User:Ergashev Akobir|Ergashev Akobir]] || [[Special:Contributions/Ergashev Akobir|{{formatnum:3071}}]] || {{Permissions|Ergashev Akobir}}
|-
| 131 || [[User:Maysi tod|Maysi tod]] || [[Special:Contributions/Maysi tod|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Maysi tod}}
|-
| 132 || [[User:Akhemen|Akhemen]] || [[Special:Contributions/Akhemen|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Akhemen}}
|-
| 133 || [[User:Minor16|Minor16]] || [[Special:Contributions/Minor16|{{formatnum:3006}}]] || {{Permissions|Minor16}}
|-
| 134 || [[User:Rajabova Jasmina|Rajabova Jasmina]] || [[Special:Contributions/Rajabova Jasmina|{{formatnum:2952}}]] || {{Permissions|Rajabova Jasmina}}
|-
| 135 || [[User:BaxtiyJahon|BaxtiyJahon]] || [[Special:Contributions/BaxtiyJahon|{{formatnum:2949}}]] || {{Permissions|BaxtiyJahon}}
|-
| 136 || [[User:SardorAblokulov|SardorAblokulov]] || [[Special:Contributions/SardorAblokulov|{{formatnum:2930}}]] || {{Permissions|SardorAblokulov}}
|-
| 137 || [[User:Alibek Attamonov|Alibek Attamonov]] || [[Special:Contributions/Alibek Attamonov|{{formatnum:2919}}]] || {{Permissions|Alibek Attamonov}}
|-
| 138 || [[User:Akobirolmasov diplomat|Akobirolmasov diplomat]] || [[Special:Contributions/Akobirolmasov diplomat|{{formatnum:2885}}]] || {{Permissions|Akobirolmasov diplomat}}
|-
| 139 || [[User:Speedbowl|Speedbowl]] || [[Special:Contributions/Speedbowl|{{formatnum:2779}}]] || {{Permissions|Speedbowl}}
|-
| 140 || [[User:RedaktorWiki|RedaktorWiki]] || [[Special:Contributions/RedaktorWiki|{{formatnum:2701}}]] || {{Permissions|RedaktorWiki}}
|-
| 141 || [[User:Scientific Research Journal1|Scientific Research Journal1]] || [[Special:Contributions/Scientific Research Journal1|{{formatnum:2640}}]] || {{Permissions|Scientific Research Journal1}}
|-
| 142 || [[User:Kunduziy|Kunduziy]] || [[Special:Contributions/Kunduziy|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Kunduziy}}
|-
| 143 || [[User:Anakin F|Anakin F]] || [[Special:Contributions/Anakin F|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Anakin F}}
|-
| 144 || [[User:Gulyora Jamolova|Gulyora Jamolova]] || [[Special:Contributions/Gulyora Jamolova|{{formatnum:2565}}]] || {{Permissions|Gulyora Jamolova}}
|-
| 145 || [[User:Khorazmiy|Khorazmiy]] || [[Special:Contributions/Khorazmiy|{{formatnum:2565}}]] || {{Permissions|Khorazmiy}}
|-
| 146 || [[User:S(uz)ak|S(uz)ak]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:2552}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 147 || [[User:Xasanboy off|Xasanboy off]] || [[Special:Contributions/Xasanboy off|{{formatnum:2530}}]] || {{Permissions|Xasanboy off}}
|-
| 148 || [[User:Wikitolog|Wikitolog]] || [[Special:Contributions/Wikitolog|{{formatnum:2505}}]] || {{Permissions|Wikitolog}}
|-
| 149 || [[User:Divergent02|Divergent02]] || [[Special:Contributions/Divergent02|{{formatnum:2501}}]] || {{Permissions|Divergent02}}
|-
| 150 || [[User:Zuxra.bmr|Zuxra.bmr]] || [[Special:Contributions/Zuxra.bmr|{{formatnum:2478}}]] || {{Permissions|Zuxra.bmr}}
|-
| 151 || [[User:Gibranist|Gibranist]] || [[Special:Contributions/Gibranist|{{formatnum:2458}}]] || {{Permissions|Gibranist}}
|-
| 152 || [[User:Gulsanam Jahongirovna|Gulsanam Jahongirovna]] || [[Special:Contributions/Gulsanam Jahongirovna|{{formatnum:2448}}]] || {{Permissions|Gulsanam Jahongirovna}}
|-
| 153 || [[User:SIisj|SIisj]] || [[Special:Contributions/SIisj|{{formatnum:2430}}]] || {{Permissions|SIisj}}
|-
| 154 || [[User:Bekzod dentistArzt|Bekzod dentistArzt]] || [[Special:Contributions/Bekzod dentistArzt|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Bekzod dentistArzt}}
|-
| 155 || [[User:Amefuri2019|Amefuri2019]] || [[Special:Contributions/Amefuri2019|{{formatnum:2411}}]] || {{Permissions|Amefuri2019}}
|-
| 156 || [[User:Behruznurullayevv|Behruznurullayevv]] || [[Special:Contributions/Behruznurullayevv|{{formatnum:2382}}]] || {{Permissions|Behruznurullayevv}}
|-
| 157 || [[User:Omonovas|Omonovas]] || [[Special:Contributions/Omonovas|{{formatnum:2376}}]] || {{Permissions|Omonovas}}
|-
| 158 || [[User:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] || [[Special:Contributions/Lochinovamarjona|{{formatnum:2341}}]] || {{Permissions|Lochinovamarjona}}
|-
| 159 || [[User:Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)]] || [[Special:Contributions/Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|{{formatnum:2297}}]] || {{Permissions|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)}}
|-
| 160 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:2275}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 161 || [[User:Dilmurod Rashidov|Dilmurod Rashidov]] || [[Special:Contributions/Dilmurod Rashidov|{{formatnum:2239}}]] || {{Permissions|Dilmurod Rashidov}}
|-
| 162 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:2234}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 163 || [[User:Mahmud Hamrayev|Mahmud Hamrayev]] || [[Special:Contributions/Mahmud Hamrayev|{{formatnum:2223}}]] || {{Permissions|Mahmud Hamrayev}}
|-
| 164 || [[User:Cekli829|Cekli829]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:2202}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 165 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:2184}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}}
|-
| 166 || [[User:Diljahonn|Diljahonn]] || [[Special:Contributions/Diljahonn|{{formatnum:2162}}]] || {{Permissions|Diljahonn}}
|-
| 167 || [[User:Asrorbek|Asrorbek]] || [[Special:Contributions/Asrorbek|{{formatnum:2138}}]] || {{Permissions|Asrorbek}}
|-
| 168 || [[User:Aslzar|Aslzar]] || [[Special:Contributions/Aslzar|{{formatnum:2133}}]] || {{Permissions|Aslzar}}
|-
| 169 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:2129}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}}
|-
| 170 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:2123}}]] || {{Permissions|BilimNuri}}
|-
| 171 || [[User:M Xasanboy|M Xasanboy]] || [[Special:Contributions/M Xasanboy|{{formatnum:2113}}]] || {{Permissions|M Xasanboy}}
|-
| 172 || [[User:Ro'zimurodov Zuhriddin|Ro'zimurodov Zuhriddin]] || [[Special:Contributions/Ro'zimurodov Zuhriddin|{{formatnum:2076}}]] || {{Permissions|Ro'zimurodov Zuhriddin}}
|-
| 173 || [[User:Yorqulov Husan|Yorqulov Husan]] || [[Special:Contributions/Yorqulov Husan|{{formatnum:2057}}]] || {{Permissions|Yorqulov Husan}}
|-
| 174 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:2040}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 175 || [[User:Vaska46|Vaska46]] || [[Special:Contributions/Vaska46|{{formatnum:2018}}]] || {{Permissions|Vaska46}}
|-
| 176 || [[User:WorldXTX|WorldXTX]] || [[Special:Contributions/WorldXTX|{{formatnum:2004}}]] || {{Permissions|WorldXTX}}
|-
| 177 || [[User:Xabibulla Muxamedov|Xabibulla Muxamedov]] || [[Special:Contributions/Xabibulla Muxamedov|{{formatnum:1969}}]] || {{Permissions|Xabibulla Muxamedov}}
|-
| 178 || [[User:Gulnozaxon 27|Gulnozaxon 27]] || [[Special:Contributions/Gulnozaxon 27|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Gulnozaxon 27}}
|-
| 179 || [[User:Abdug'opporov Xalilulloh|Abdug'opporov Xalilulloh]] || [[Special:Contributions/Abdug'opporov Xalilulloh|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Abdug'opporov Xalilulloh}}
|-
| 180 || [[User:Ranoxa|Ranoxa]] || [[Special:Contributions/Ranoxa|{{formatnum:1963}}]] || {{Permissions|Ranoxa}}
|-
| 181 || [[User:MrErgashev|MrErgashev]] || [[Special:Contributions/MrErgashev|{{formatnum:1960}}]] || {{Permissions|MrErgashev}}
|-
| 182 || [[User:Agent026|Agent026]] || [[Special:Contributions/Agent026|{{formatnum:1951}}]] || {{Permissions|Agent026}}
|-
| 183 || [[User:111muhammadkarim|111muhammadkarim]] || [[Special:Contributions/111muhammadkarim|{{formatnum:1935}}]] || {{Permissions|111muhammadkarim}}
|-
| 184 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:1921}}]] || {{Permissions|Husanowar}}
|-
| 185 || [[User:Mehriddin 01|Mehriddin 01]] || [[Special:Contributions/Mehriddin 01|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Mehriddin 01}}
|-
| 186 || [[User:Komrontoy|Komrontoy]] || [[Special:Contributions/Komrontoy|{{formatnum:1902}}]] || {{Permissions|Komrontoy}}
|-
| 187 || [[User:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] || [[Special:Contributions/Quwanishbaev Berdiyar|{{formatnum:1875}}]] || {{Permissions|Quwanishbaev Berdiyar}}
|-
| 188 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:1867}}]] || {{Permissions|Mupapap29}}
|-
| 189 || [[User:Didosh Jurayeva|Didosh Jurayeva]] || [[Special:Contributions/Didosh Jurayeva|{{formatnum:1860}}]] || {{Permissions|Didosh Jurayeva}}
|-
| 190 || [[User:Akramova Komila|Akramova Komila]] || [[Special:Contributions/Akramova Komila|{{formatnum:1855}}]] || {{Permissions|Akramova Komila}}
|-
| 191 || [[User:Sarvarbekabdukarim|Sarvarbekabdukarim]] || [[Special:Contributions/Sarvarbekabdukarim|{{formatnum:1849}}]] || {{Permissions|Sarvarbekabdukarim}}
|-
| 192 || [[User:Just Khumoyun|Just Khumoyun]] || [[Special:Contributions/Just Khumoyun|{{formatnum:1816}}]] || {{Permissions|Just Khumoyun}}
|-
| 193 || [[User:Rotlink|Rotlink]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:1770}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 194 || [[User:Sakiy na0926|Sakiy na0926]] || [[Special:Contributions/Sakiy na0926|{{formatnum:1758}}]] || {{Permissions|Sakiy na0926}}
|-
| 195 || [[User:Xatchiman|Xatchiman]] || [[Special:Contributions/Xatchiman|{{formatnum:1734}}]] || {{Permissions|Xatchiman}}
|-
| 196 || [[User:Wikivikipedia|Wikivikipedia]] || [[Special:Contributions/Wikivikipedia|{{formatnum:1717}}]] || {{Permissions|Wikivikipedia}}
|-
| 197 || [[User:MiroJP|MiroJP]] || [[Special:Contributions/MiroJP|{{formatnum:1709}}]] || {{Permissions|MiroJP}}
|-
| 198 || [[User:Young Economist7|Young Economist7]] || [[Special:Contributions/Young Economist7|{{formatnum:1697}}]] || {{Permissions|Young Economist7}}
|-
| 199 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:1692}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 200 || [[User:Lyncos|Lyncos]] || [[Special:Contributions/Lyncos|{{formatnum:1683}}]] || {{Permissions|Lyncos}}
{{/end}}</text>
      <sha1>kdwv8a7o9m72zf43nl9fx9bbqwvewj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Italiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3191</id>
    <revision>
      <id>6156298</id>
      <parentid>6133950</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:18:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157170" sha1="m7mznjbkpi6eqcfx42bdpjiai7mbbhw" xml:space="preserve">&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&gt;
{{Italiya_info}}'''Italiya''' ([[Italyan tili|italyancha]]: ''Italia''), Italiya [[Respublika]]si ([[Italyan tili|italyancha]]: ''Repubblica Italiana'') — [[Yevropa]] janubida, [[Oʻrta dengiz]] havzasida joylashgan davlat. [[Apennin yarimoroli]], [[Sitsiliya]], [[Sardiniya]] va boshqa kichik orollarni oʻz ichiga olgan. Maydoni — 302,073&amp;nbsp;km{{sup|2}}. [[Aholi zichligi|Aholisi]] — 58 968 501 kishi (2024). Maʼmuriy jihatdan 20 viloyat (regione)ga boʻlinadi. [[Poytaxt]]i — [[Rim]] shahri. Italiya [[Yevropa]] davlatlari orasida [[YIM]] hajmi va rivojlanish darajasiga koʻra, 1-oʻrinni egallaydi, dunyoda esa 37-oʻrinni egallaydi&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20I%20harfi.pdf I-harfi]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Asosiy maʼlumotlar ==

U shimoli-gʻarbda [[Fransiya]] (chegara uzunligi — [[488]] km), shimolda [[Shveysariya]] ([[740]] km) va [[Avstriya]] ([[430]] km), shimoli-sharqda [[Sloveniya]] ([[232]] km) bilan chegaradosh .

Italiya hududida ikkita anklav davlat mavjud: [[San-Marino]] davlati va Italiya bilan bogʻliq boʻlgan [[Vatikan]] davlati, [[Rim]] hududida joylashgan boʻlib, ularning har biri bilan Italiyaning ichki chegarasi mos ravishda 39&amp;nbsp;km va 3,2&amp;nbsp;km.

[[Apennin yarim oroli]]&lt;nowiki/&gt;ni , [[Bolqon yarim oroli]]&lt;nowiki/&gt;ning chekka shimoli-gʻarbini , [[Padana tekisligi]] , [[Alp togʻlari]]&lt;nowiki/&gt;ning janubiy yon bagʻirlari , [[Sitsiliya]] , [[Sardiniya]] orollari va bir qator kichik orollarni egallaydi .

Italiyada [[58]] ta [[YuNESKO ning Butunjahon merosi ob'ektlari]] mavjud.

== Etimologiyasi ==
{{main|Italiya nomi}}
Italia soʻzining kelib chiqishi nomaʼlum. Eng keng tarqalgan nuqtai nazarga koʻra, bu atama [[Gretsiya]]dan kelgan va &quot; ''buzoqlar'' mamlakati &quot; degan maʼnoni anglatadi . [[Buqa]] Italiyaning janubida istiqomat qilgan xalqlarning ramzi boʻlib, koʻpincha Rim boʻrini ovlagan holda tasvirlangan. Dastlab, Italia nomi faqat Janubiy Italiya (zamonaviy [[Kalabriya]] viloyati) tomonidan egallab olingan hududning bir qismiga tegishli edi.
== Davlat tuzilishi ==

=== Davlat boshqaruvi asoslari ===
Italiya [[Unitar davlat|unitar]] [[parlament]] tipidagi [[unitar respublika]]&lt;nowiki/&gt;si. Davlatning asosiy qonuni 1947-yilda qabul qilingan [[konstitutsiya]]&lt;nowiki/&gt;dir .

''[[Davlat boshligʻi|Davlat rahbari]]'' — [[Italiya prezident]]&lt;nowiki/&gt;i .

[[Ijro etuvchi hokimiyat]] va [[hukumat]]&lt;nowiki/&gt;ni [[Italiya Vazirlar Kengashi Raisi]] boshqaradi. 2013-yil fevral holatiga koʻra hukumat tuzilmasi quyidagi vazirliklarni oʻz ichiga olgan:

* [[Tashqi ishlar vazirligi]]
* [[Ichki ishlar vazirligi]]
* [[Adliya vazirligi]]
* [[Mudofaa vazirligi]]
* [[Iqtisodiyot va moliya vazirligi]]
* [[Iqtisodiy rivojlanish vazirligi]]
* [[Infratuzilma va transport vazirligi]]
* [[Qishloq xoʻjaligi, oziq-ovqat va oʻrmon xoʻjaligi siyosati vazirligi]]
* [[Taʼlim vazirligi]]
* [[Mehnat va ijtimoiy siyosat vazirligi]]
* [[Madaniy meros va madaniy faoliyat vazirligi]]
* [[Italiya Atrof-muhit va quruqlik va dengizni muhofaza qilish vazirligi]]
* [[Sogʻliqni saqlash vazirligi]] .

''Qonun chiqaruvchi hokimiyat'' Italiya&lt;nowiki/&gt;ning ikki palatali parlamenti boʻlib, 5 yilga saylanadi.
[[Fayl:Generic Emblem of Italy (Order of the Seraphim).svg|alt=Italiya Senati|thumb|Italiya gerbi]]

* [[Italiya Deputatlar palatasi]] — 400 aʼzodan iborat.
* [[Italiya Senati]] — 200 aʼzodan iborat.

=== Siyosiy partiyalar ===
Asosiy maqola: '''[[Italiyadagi siyosiy partiyalar]]'''

Italiyada zamonaviy [[partiya]] tizimi [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] keyin rivojlandi. Italiya Respublikasi Konstitutsiyasining 49-moddasiga koʻra, siyosiy partiya fuqarolarning „milliy siyosatni belgilashga [[Demokratiya|demokratik]] hissa qoʻshish“ huquqidan foydalanadigan erkin birlashmasidir. 2013-yilgi parlament saylovlari natijalariga koʻra, Italiya parlamenti palatalaridan kamida bittasida 25 ta, jumladan, mintaqaviy va emigrant partiyalar vakillik qiladi .

Zamonaviy Italiya rivojlangan [[koʻp partiyaviylik]] tizimi bilan ajralib turadi (50 ga yaqin siyosiy partiyalar faol). Saylovda ishtirok etuvchi partiyalar faoliyati soliq toʻlovchilarning oʻzlari tanlashiga koʻra [[soliq]]lar hisobidan moliyalashtiriladi . [[Parlament]]da mutlaq koʻpchilikka ega boʻlmagan mamlakatning yirik partiyalari kichikroq partiyalar bilan [[koalitsiya]] hukumatlarini tuzishga majbur. Fashizm targʻiboti va fashistik tashkilotlarning faoliyati qonun bilan taqiqlangan .

Eng yirik partiyalar:

* &quot; Demokratik partiya &quot; — chap markaz
* &quot; Besh yulduz harakati &quot; — chap qanot populist
* &quot; Italiya oldinga &quot; — konservativ
* &quot; Italiya birodarlar &quot; — oʻng markaz
* &quot; Shimoliy liga &quot; — toʻgʻri
* &quot; Italiya uchun qutblar &quot; — mashhur

Partiyalar koalitsiyalarda birlashgan — oʻng (Ozodlik xalqi, Xristian-demokratik partiya, Shimoliy liga) va chap (DPLS, SP, Xalq partiyasi, ekologlar).

=== Huquqiy tizim ===
Oliy sud — Oliy kassatsiya sudi (''Corte suprema di cassazione''), apellyatsiya sudlari — apellyatsiya sudlari (''Corte d’appello'') va hakamlar hay’ati (''Corte d’assise d’appello''), 26 ta sud. Apellyatsiya har bir tumanda (''distretto''), birinchi instantsiya sudlari — sudlar (''Tribunale'') va hakamlar hay’ati (''Corte d’assise''), har bir tumanda (''circondario''), sud tizimining eng quyi darajasida (''Giudice di pace'') ishlaydi., prokuratura nazorati organlari — Oliy kassatsiya instantsiyasi Bosh prokuraturasi (''Procura Generale presso la Suprema Corte di Cassazione''), apellyatsiya sudlari huzuridagi bosh prokuraturalar (''Procure Generali presso le Corti d’Appello''), respublika prokuraturalari. oddiy sudlarda (''Procure della Repubblica presso il Tribunale ordinario''), maʼmuriy sudlovning eng yuqori sudi — Davlat kengashi (''Consiglio di Stato''), maʼmuriy adliya apellyatsiya sudlarida — mintaqaviy maʼmuriy sudlar (''Tribunale Amministrativo Regionale''), eng yuqori nazorat organi — Hisob sudi (''Corte dei conti''), mafiyaga qarshi kurash organlari — Oliy kassatsiya sudi Bosh prokuraturasi huzuridagi Milliy antimafiya boshqarmasi (''Direzione nazionale antimafia), tuman mafiyaga qarshi kurash boʻlimlari (Direzione distrettuale antimafia'') huzurida. apellyatsiya sudlarining bosh prokurorlari, Ichki ishlar vazirligining jamoat xavfsizligi boshqarmasi huzuridagi Mafiyaga qarshi tergov boʻlimi (''Direzione Investigativa Antimafia) (Jinoyat mafiyasiga qarshi kurashni muvofiqlashtirish boʻyicha Oliy komissar (Alto commissario) oʻrniga yaratilgan). per il coordinamento della lotta contro la delinquenza mafiosa'')) va Milliy anti-mafiya prokurori (''Procuratore nazionale antimafia), sudyalarni oʻqitish yuridik kasblar ixtisoslashuvi maktabi (Scuola di specializzazione per le profession and'') tomonidan amalga oshiriladi. Oliy magistratura maktabi (''Scuola superiore della magistratura''). [[Konstitutsiyaviy nazorat]]ning sud organi [[Konstitutsiyaviy]] suddir.

=== Konstitutsiyaviy ahamiyatga ega boʻlgan organlar ===
[[Konstitutsiyaviy organlar]]&lt;nowiki/&gt;dan &lt;sup&gt;[italiya]&lt;/sup&gt;, yaʼni [[Prezident]], [[Parlament]], [[Hukumat]], [[sud]] &lt;sup&gt;[italiya]&lt;/sup&gt; va [[Konstitutsiyaviy sud]]&lt;nowiki/&gt;dan tashqari, [[Italiya Konstitutsiyasi]] [[konstitutsiyaviy ahamiyatga ega boʻlgan organlar]] tizimini ham nazarda tutadi &lt;sup&gt;:&lt;/sup&gt;

* Milliy iqtisodiy va mehnat munosabatlari kengashi &lt;sup&gt;[italiyq]&lt;/sup&gt;
* Italiya Respublikasi Davlat Kengashi &lt;sup&gt;[italiya]&lt;/sup&gt;
* Hisob palatasi &lt;sup&gt;[italiya]&lt;/sup&gt;
* Sudyalar oliy kengashi &lt;sup&gt;[italiya]&lt;/sup&gt;
* Italiya Oliy Mudofaa Kengashi
* Sitsiliya viloyati davlat komissarligi &lt;sup&gt;[italiya]&lt;/sup&gt;
* '''Davlat ramzlari'''
*
* Italiyaning davlat ramzlari konstitutsiya va amaldagi qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi. [[Italiya bayrogʻi]] 3:2 nisbatda boʻlgan toʻrtburchaklar paneli boʻlib, teng oʻlchamdagi uchta vertikal chiziqqa boʻlingan — qutb chetida yashil, oʻrtada oq va panelning erkin chetida qizil rangda. Italiya uch rangli birinchi marta 1797-yil 7-yanvarda [[Emiliya]]&lt;nowiki/&gt;da [[Juzeppe Compagno]]&lt;nowiki/&gt;ni tomonidan eʼlon qilingan respublika bayrogʻi sifatida paydo boʻldi. [[Napoleon]] hukmronligi davrida bayroq [[fransuz inqilobi]]&lt;nowiki/&gt;ning ramzi sifatida ham ishlatilgan. Vena kongressi va qayta tiklanishdan soʻng, uch rangli rang ozodlik ramzi boʻlib qoldi va 1831-1848-yillardagi inqilobiy harakatlarda qoʻllandi. [[Italiyaning milliy gerbi]] — chap tomonda zaytun novdasi va oʻngda eman novdasi oʻrtasida joylashgan besh qirrali tishli gʻildirak ustiga oʻrnatilgan qizil qirralari boʻlgan oq besh qirrali yulduz. Yashil novdalar bosh oq harflarda „Italiya Respublikasi“ (Italiya: REPUBBLICA ITALIANA) yozuvi bilan qizil lenta bilan bogʻlangan. Italiya Respublikasining rasmiy gerbi Italiya Prezidenti [[Enriko de Nikola]] tomonidan 1948-yil 5-mayda eʼlon qilingan. Gerbning eskizini rassom Paolo Paschetto yaratgan boʻlib, u 1946-1947 -yillardagi tanlovlarda 500 ta boshqa nomzod va 800 ga yaqin eskizlar orasida ushbu huquqni qoʻlga kiritgan. [[Italiyaning milliy madhiyasi]], shuningdek, &quot; [[Italiya birodarlar]] &quot; va „Italiyaliklar qoʻshigʻi“ sifatida ham tanilgan, 1946-yil 12-oktyabrdan 2017-yil 15-noyabrgacha Italiya Respublikasining norasmiy madhiyasi edi . 2005-yil 17-noyabrda Senat rasmiy madhiya toʻgʻrisidagi qonunni birinchi oʻqishda qabul qildi, ammo qonun nihoyat 12 yildan soʻng qabul qilindi. Madhiya matni 1847-yilning kuzida [[Goffredo Mameli]] tomonidan, musiqasi esa birozdan keyin bastakor [[Mishel Novaro]] tomonidan yozilgan. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 80-yillarida [[Juzeppe Verdi]]&lt;nowiki/&gt;ning „Nabukko“ operasidan parcha ham keng tarqalib, madhiya sifatida ijro etilgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=T. A. Galkina, N. A. Krasnovskaya. Italiya // Mamlakatlar va xalqlar. 20 jilddan iborat mashhur ilmiy geografik va etnografik nashr / Tahririyat hay'ati: V. P. Maksakovskiy, S. A. Tokarev. - M .: Mysl, 1983. - B. 152—224. - 285 s. — (Xorijiy Yevropa/Janubiy Yevropa). - 180 000 nusxa.}}&lt;/ref&gt;.
*

=== Davlat bayramlari ===

* 1-yanvar — Yangi yil (''Il Capodanno'');
* 6-yanvar — Epiphany (''l’Epifania'') yoki Befana (''La Befana''), Epiphany, Epiphany ;
* 8-mart — Xalqaro xotin-qizlar kuni (''La Festa della Donna'');
* 21-aprel — Rimning tashkil topgan kuni (''Natale di Roma'');
* 25-aprel — Fashizm va nemis istilosidan ozod qilingan kun (''La Liberazione'');
* 1-may — Mehnat kuni (Mehnat kuni) (''La Festa del Lavoro'');
* 2-iyun — Italiya Respublikasi eʼlon qilingan kun (''La Festa della Repubblica'');
* 15-avgust — Ferragosto (''Il Ferragosto'') Bibi Maryamning taxmini yoki Bibi Maryamning taxmini (''L’Assunzione'');
* 1-noyabr — barcha azizlar kuni (''Il giorno di tutti i Santi'' yoki ''Ognissanti'');
* 2-noyabr — Oʻlgan barcha ruhlar kuni (''Il giorno della Commemorazione dei Defunti'');
* 8-dekabr — Bibi Maryamning begʻubor kontseptsiyasi (''L’Immacolata Concezione'');
* 25-dekabr — Masihning tugʻilgan kuni (''Il Natale'');
* 26-dekabr — Muqaddas Stiven kuni (''Santo'' siyosat
*

== Tashqi siyosati ==
{{Main|Italiya tashqi siyosati}}

=== Tarixiy koʻrinish ===
1861-yilgacha Italiya parchalanib ketgan edi, shuning uchun koʻplab Italiya davlatlari qoʻshni kuchli davlatlarga eʼtibor qaratib, oʻzlarining tashqi siyosatini olib bordilar. Jahon urushidan oldingi Yevropa harbiy blok 1861-yildan boshlab birlashgan Italiyaning siyosati u yerda yashovchi italiyaliklar bilan hududlarni, yaʼni Papa davlatlari, [[Trentino]], Istriya, Dalmatiyani qoʻshib olishga qaratilgan edi. Italiya ham oʻzining mustamlaka imperiyasini yaratishga intildi. 1870-yilgi FrankPrussiya urushi paytidaItaliyaPapadavlatlarini anneksiya qildi. Keyinchalik tashqi siyosatini Germaniyaga qaratdi, chunki u Fransiya ham daʼvo qilgan Tunisda oʻz oʻrnini egallashni xohladi. Biroq Istriya va Trentinoni qoʻshib olish istagi tufayli Italiya &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Avstriya-Vengriya bilan toʻqnash keldi .

1914-yildan beri Italiya Germaniya bilan ittifoqchi Antanta bilan muzokaralar olib bormoqda. Natijada, 1915-yilda Antanta mamlakatlari Italiyaga Antanta tarafini olishga rozi boʻlsa, kerakli hududlarni vaʼda qildi. Va 1915-yilda Italiya Avstriya-Vengriyaga hujum qildi. 1918-yildagi Parij tinchlik konferentsiyasi natijasida Italiya Istria, Trentino va Adriatik dengizidagi bir qator orollarni qabul qildi. Birinchi jahon urushidan keyin Italiyaning yangi raqibi — [[Serblar]], Xorvatlar va Slovenlar Qirolligi paydo boʻldi, u 1929-yilda Yugoslaviyaga aylandi. Fashistlar hokimiyat tepasiga kelgach, Italiyaning tashqi siyosati nihoyatda radikal tus oldi. Yugoslaviya bilan toʻqnashuvlar Ikkinchi jahon urushi oxirigacha dolzarb boʻlib qoldi, buning natijasida Italiya Dalmatiya, Istriyani Yugoslaviyaga qaytardi va Albaniyaga mustaqillik berdi .

Tashqi siyosatdagi eng muhim voqealardan biri 1947-yil fevralida Parijda Italiya bilan Ittifoqchi tinchlik shartnomasining imzolanishi boʻldi. Shartnomaga koʻra, Italiyada fashistik tashkilotlar tarqatib yuborildi, bosqinchi qoʻshinlar olib chiqildi, chegaralar belgilandi, Italiya hududida harbiy bazalarni joylashtirish taqiqlandi. Ikkinchi jahon urushidan keyin Italiyaning siyosati passiv edi, mamlakat NATO va AQSh yoʻlidan bordi. Mamlakatda Italiyaning „oʻrta kuch“ roli gʻoyasi hukmron edi. 1949-yil 4-aprelda Vashingtonda Shimoliy Atlantika shartnomasi rasman imzolandi. AQSh, Fransiya, Buyuk Britaniya, Belgiya, Kanada, Gollandiya, Lyuksemburg, Norvegiya, Daniya, Portugaliya va Islandiya vakillari bilan birgalikda Shimoliy Atlantika pakti Italiya hukumati vakili, tashqi ishlar vaziri [[Karlo Sforza]] tomonidan imzolandi. Tashqi ishlar vaziri Sforza, shuningdek, Italiyaning [[Yevropa Kengashi]] (1949) va [[Yevropa Koʻmir va Poʻlat Hamjamiyati]]&lt;nowiki/&gt;ga (1951) qoʻshilishini faol ravishda ilgari surdi .

1955-yil oxirida Italiya [[BMT]]&lt;nowiki/&gt;ga aʼzo boʻldi .

1960-yillarning boshidan beri Italiya inqirozlarni boshqarish va dunyoning turli mamlakatlarida BMTning tinchlikparvar operatsiyalarida ishtirok etishda ajoyib tajribaga ega boʻldi. Bunday xalqaro faoliyat Italiya tashqi siyosatining ajralmas qismiga aylanadi va Italiyaning xalqaro nufuzini mustahkamlaydi. Italiya 1963-yilda [[Kongo]]&lt;nowiki/&gt;da tinchlik oʻrnatish amaliyotiga katta hissa qoʻshdi. Italiyaning mojarolarni hal qilishdagi ishtiroki 1980 yildagi [[Liviya]] missiyasi munosabati bilan yanada muhimroq boʻldi. tufayli kengaydi .

1964-yildan beri [[Italiya Tashqi ishlar vazirlig]]&lt;nowiki/&gt;i (ichki italyancha atamasi Farnesina) birinchi marta ayollarni ishga qabul qila boshladi .

1970-yillarning oxiriga kelib, birin-ketin ichki siyosiy inqirozni boshdan kechirayotgan Italiyaning passivligi [[Gʻarbiy Yevropa]]&lt;nowiki/&gt;da yevropaizmga sodiqlik haqidagi ritorik deklaratsiyalar bilan qoplandi. 1980-yillar oxirida Gʻarbiy Yevropa va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasida tebranib turgan Italiya tashqi siyosatining mayatnik Amerika bosqichida qotib qoldi .

1980-yillarning oxirida bu mafkura [[Yugoslaviya parchalanishining boshlanishi]] tufayli oʻzgara boshladi. Italiya post-Yugoslaviya makonida va umuman [[Oʻrta yer dengizi]]&lt;nowiki/&gt;dagi jarayonlarga koʻproq eʼtibor bera boshladi. 1980-yillar boshida Italiyaning Oʻrta yer dengizi siyosatiga yangi turtki berildi. Mamlakat NATO boʻyicha hamkorlaridan sezilarli darajada mustaqillikka erisha oldi va mintaqada oʻz yoʻnalishini davom ettira boshladi. 1980-yilda [[Malta]] bilan harbiy va iqtisodiy hamkorlik toʻgʻrisida shartnomalar tuzilishi, 1982-1984-yillarda italiyaliklarning [[Livan]]&lt;nowiki/&gt;dagi xalqaro qoʻshinlar tarkibida ishtirok etishi, 1984-yilda [[Suvaysh kanali]]&lt;nowiki/&gt;ni minalardan tozalash boʻyicha operatsiyalar shu davrda Italiya siyosatining oʻziga xos koʻrinishlaridandir.

[[1990-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab Italiya tashqi siyosatida Yevropa Ittifoqi]]&lt;nowiki/&gt;dagi davlatni aniqlash bilan bogʻliq muammo birinchi oʻringa chiqdi. Eng avvalo, yagona Yevropa valyutasi — yevroni joriy etish masalasiga eʼtibor qaratildi.

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida mamlakat [[Gretsiya]], [[Sloveniya]], [[Xorvatiya]], [[Bosniya va Gersegovina]] va [[Albaniya]] bilan birgalikda yangi submintaqaviy loyiha — Adriatik va Ioniya tashabbusi (AII) ni ilgari surishda ishtirok etdi. Tashqi ishlar vazirlari darajasidagi konferensiya 2000-yil 20-mayda Italiyaning [[Ankona]] shahrida boʻlib oʻtdi va Italiya uchun Bolqonda yangi taʼsir kanallarini ochdi. Shuningdek, AII tashkil etilgandan soʻng, Italiya amalda Bolqondagi inqirozdan keyingi rivojlanishni tartibga solishga qodir boʻlgan Gʻarbiy Yevropaning asosiy davlatlaridan biriga aylandi, bu Italiyaga oʻzini janubiy mamlakatlarning tortishish markazlaridan biri sifatida koʻrsatish imkoniyatini berdi. [[2001-yil 11-sentyabrda AQShda sodir boʻlgan voqealar]]&lt;nowiki/&gt;dan soʻng Italiya oʻz saʼy-harakatlarini Gʻarb va [[Islom]] dunyosi oʻrtasidagi aloqalarni tiklashga yoʻnaltirdi .

2001-2006-yillarda Bosh vazir va Italiya tashqi ishlar vazirlari mintaqaviy inqirozni hal qilishda Rim vositachiligida Falastin va Isroil maʼmuriyatlari oʻrtasida muloqot oʻrnatish maqsadida bir qancha tashriflar qildi. Italiya Prezidentining Turkiyaga birinchi davlat tashrifi 2005-yil 22-noyabrda boʻlib oʻtdi. [[Karlo Chapmi]] Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish intilishlarini qoʻllab-quvvatlashini bildirdi, shuningdek, mamlakat va uning rahbariyati YeI tomonidan qabul qilingan standartlarga erishish uchun saʼy-harakatlarni amalga oshirishi kerakligini taʼkidladi .

Italiya tashqi siyosatining ustuvor yoʻnalishlariga quyidagilar kiradi: [[Oʻrta yer dengizi]], [[Bolqon mintaqasi]], [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]], [[Yevropa Ittifoqi]], [[Markaziy]] va [[Sharqiy Yevropa]] mamlakatlari, Rossiya. Italiya tashqi siyosatining eng muhim maqsadlaridan biri [[BMT Xavfsizlik Kengashi]]&lt;nowiki/&gt;ning doimiy aʼzosi sifatida oʻrin olishdir .

2011-yilga kelib, Italiya tashqi xizmatining global tarmogʻi 300 dan ortiq elchixonalar, konsulliklar, madaniyat institutlari va mahalliy hamkorlik agentliklaridan iborat edi. boʻlganligi sababli faqat 22 nafar diplomat Italiya elchisi darajasiga ega edi. 2016-yilda transmilliy darajada ishlagan italiyalik diplomatlarning eng koʻzga koʻringanlari [[Yevropa Ittifoqining tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati boʻyicha Oliy vakili]] [[Federika Mogerini]] va BMTning Suriya boʻyicha maxsus vakili [[Staffan de Mistura]]&lt;nowiki/&gt;dir .

2011-yil maʼlumotlariga koʻra, xorijdagi italyan diasporasi dunyodagi eng yirik diasporalardan biri boʻlib, taxminan 5 million kishini tashkil qiladi.

=== Rossiya bilan munosabatlar ===
Asosiy maqola: '''[[Rossiya-Italiya munosabatlari]]'''

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida Rossiya va Apennin yarim oroli davlatlari oʻrtasidagi munosabatlar oʻrnatilganining 500 yilligi nishonlandi, ular bir xil tsivilizatsiyaga mansublikni anglash va umumiy axloqiy tamoyillarga asoslangan edi .

Italiya [[Rossiya Federatsiyasi]] bilan diplomatik munosabatlarga ega: [[SSSR]] bilan 1924-yil 7-fevralda oʻrnatilgan, 1941-yil 22-iyunda Italiya tomonidan uzilgan, 1944-yil 25-oktyabrda tiklangan. Shu vaqt ichida Italiya va SSSR/Rossiya oʻrtasida ikki tomonlama viza rejimi amalda boʻlgan .

1966-yil aprel oyida [[SSSR Tashqi ishlar vaziri]] [[Andrey Gromiko]]&lt;nowiki/&gt;ning Italiya Respublikasiga birinchi rasmiy tashrifi boʻldi. Italiyaning Gitler koalitsiyasida ishtirok etishi natijasida yuzaga kelgan oʻn yillik sovuq munosabatlardan soʻng, tashrif nafaqat ikki tomonlama munosabatlar sohasida aniq natijalar berdi, balki xalqaro siyosat va bloklararo masalalar boʻyicha SSSR va Italiya pozitsiyalarining yaqinlashishiga olib keldi. [[NATO]] va [[Varshava shartnomasi]] oʻrtasidagi qarama-qarshilik. 1970-yillardan beri Sovet-Italiya munosabatlari odatda koʻtarilish yoʻnalishi boʻyicha rivojlanib bormoqda va intensivligi va samaradorligi bilan ajralib turadi. 1975-yilda Italiya va SSSR oʻrtasidagi doʻstona munosabatlarni rivojlantirish istagi aks ettirilgan Sovet-Italiya deklaratsiyasi imzolandi .

1969-yilda Apennin orollariga tabiiy gaz yetkazib berish boʻyicha birinchi Sovet-Italiya shartnomasi imzolandi, 2006-yilda [[ENI]] va [[Gazprom]] oʻrtasidagi Italiyaga gaz yetkazib berish boʻyicha strategik kelishuv 2035-yilgacha uzaytirildi .

Birinchi oliy darajadagi muzokaralar [[Mixail Gorbachyov]]&lt;nowiki/&gt;ning 1989-yil 29-30-noyabr kunlari Rimga tashrifi chogʻida boʻlib oʻtdi. Italiya birinchilardan boʻlib yangi Rossiyani SSSRning huquqiy vorisi sifatida tan oldi. Rossiya Prezidenti [[Boris Yeltsin]]&lt;nowiki/&gt;ning 1991-yil 19-20-dekabr kunlari [[Rim]]&lt;nowiki/&gt;ga tashrifi muhim voqea boʻldi. Natijada ikki tomonlama munosabatlar asoslari toʻgʻrisida qoʻshma bayonot qabul qilindi, madaniy almashinuv toʻgʻrisidagi protokol imzolandi. 1994-yil 14-oktyabrda [[Doʻstlik va hamkorlik shartnomasi]] imzolandi. 1994-yilda Bosh vazir [[Silvio Berlusko]]&lt;nowiki/&gt;ni tashabbusi bilan [[Yeltsin Neapol]]&lt;nowiki/&gt;da boʻlib oʻtgan dunyoning yetti yetakchi davlati sammitiga taklif qilindi, bu Rossiyaning [[G7]]&lt;nowiki/&gt;ga integratsiyalashuvi va G8ga aylanishining boshlanishi boʻldi. 2014. 1998-yilda „Rossiya va Italiya oʻrtasidagi munosabatlar boʻyicha harakatlar rejasi“ joriy etildi. 2014-yilga qadar Italiya Ukrainadagi voqealar munosabati bilan Yevropa Ittifoqining Rossiyaga qarshi sanksiyalariga qoʻshilgach, [[Moskva]] va Rimda muntazam ravishda yuqori darajadagi rasmiy uchrashuvlar boʻlib oʻtdi. Chigi saroyi va Kreml oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa liniyasi mavjud. Sanktsiyalar 2020-yil 31-iyulgacha uzaytirildi. Shu bilan birga, ommaviy axborot vositalari Italiya Yevropa Ittifoqining uchta davlatidan biri (Vengriya va Gretsiya bilan birga) Rossiyaga qarshi cheklov choralarini kamida qoʻllab-quvvatlaydigan va ularni zaiflashtirishni talab qilayotganini taʼkidladi. Italiya tashqi siyosatining zamonaviy bosqichi, ayniqsa Bosh vazir Berluskoni davrida, Rossiya bilan konstruktiv munosabatlar bilan ajralib turardi — Italiyaning NATO va Yevropa Ittifoqidagi majburiyatlarini saqlab qolgan holda, Rossiya uchun qabul qilinishi mumkin emas. 2004-yil iyun oyida Rossiya Federatsiyasi va Italiya Respublikasi fuqarolariga vizalar berishni soddalashtirish boʻyicha hukumatlararo bitim imzolangani muhim voqea boʻlib, u yoshlar, olimlar, madaniyat arboblari, tadbirkorlar va davlat xizmatchilari uchun oʻzaro aloqalarni yoʻlga qoʻydi. Rossiyadan sayyohlarni qabul qiluvchi eng yirik italyan kompaniyasi Italcamel hisoblanadi. 2014-yil holatiga koʻra Rossiyada 24 ta Italiya viza markazlari faoliyat koʻrsatgan; 2013-yilda rossiyaliklarga maksimal vizalar berilgan — 770 ming; 2013-yilda Italiyaga 1,2 million Rossiya fuqarolari tashrif buyurgan, bu butun Rossiya-Italiya tarixidagi eng yuqori koʻrsatkichdir. munosabatlar. Yevropa Ittifoqi tomonidan Rossiyaga qarshi sanktsiyalar kiritilgandan soʻng, Rossiyadan kelgan turistlarning yillik soni 50% ga kamaydi .

2013-yilda oʻzaro tovar ayirboshlash tarixiy eng yuqori koʻrsatkichga yetdi — 53,9 milliard dollar, oʻzaro sanksiyalardan soʻng keskin pasayish kuzatildi, 2016-yilda tovar ayirboshlash atigi 19,8 milliard dollarni tashkil etdi. Ushbu koʻrsatkichga koʻra, Italiya 2013-yilda Rossiyaning Yevropa Ittifoqidagi uchinchi yirik savdo sherigi, dunyoda toʻrtinchi oʻrinni egalladi .

2015- yilda Italiya Rossiyadan [[Germaniya]]&lt;nowiki/&gt;ga „Shimoliy oqim II“ gaz quvuri qurilishiga qarshi chiqdi va bu loyiha Rossiyaga qarshi sanksiyalar ruhini buzishi va Germaniyaning iqtisodiy manfaatlarini Yevropa birligidan ustun qoʻyishini taʼkidladi. Shu bilan birga, Italiya hukumati Yevropa Ittifoqining „Janubiy oqim“ qurilishini bekor qilishga olib kelgan harakatlarini tanqid qildi, yaʼni bu yoʻnalish orqali Rossiya gazi Italiyaga oqib chiqishi kerak edi .

2020-yilning mart oyida Italiyada COVID-19 koronavirus infeksiyasi avj olgan paytda, mamlakatda pandemiyadan vafot etganlar soni 10 ming kishiga yaqinlashganda, Rossiya Apennin orollariga rossiyalik shifokorlar brigadalarini yubordi va ular bilan himoya vositalari, mobil tizimlar bazasida. Transport va hududni aerozol bilan zararsizlantirish uchun &quot; KAMAZ &quot;, tibbiy asbob-uskunalar, sterilizatsiya uchun dala laboratoriyalari. Yordam [[Rossiya Federatsiyasi Aerokosmik kuchlari]] samolyotlarini jalb qilgan holda [[Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligi]] orqali taqdim etildi. Italiyaga etakchi harbiy virusologlar va boshqa mutaxassislar bilan 14 VKS samolyoti yuborildi; jami 100 ga yaqin rus internatsionalist askari VKS bortiga kelishdi; ularning faoliyatining asosiy joyi Bergamo shahridagi infektsiyaning eng katta tarqalishi edi. Shu bilan birga, La Stampa gazetasi manbalarga tayanib, bu yordamni „foydasiz“ deb atadi va asosiy boʻlmagan vazirlik ([[Sogʻliqni saqlash vazirligi]] emas, [[Mudofaa vazirligi]]) tibbiy yordam koʻrsatayotganini taʼkidladi.

=== Xalqaro aʼzolik ===

* Birlashgan Millatlar Tashkiloti (1955)
* NATO (1949)
* Yevropa Kengashi (1949)
* Yevropa Ittifoqi (1957)
* Oʻnlik guruhi (1964) .

=== NATOning bir qismi sifatida ===
Italiya 1949 yil aprel oyida ittifoq tuzilganidan beri NATO aʼzosi. NATOda boʻlishining boshidanoq Italiya blokning Oʻrta yer dengizidagi foydali strategik forposti, Janubiy Yevropada Amerika harbiy ishtirokini kengaytirish uchun tramplin rolini oʻynashga moʻljallangan edi. Italiyaning Shimoliy Atlantika alyansiga kirishi bosh vazir De Gasperi boshchiligidagi Italiya xristian demokratlarining (CDA) amerikaparast kursi tufayli edi, u Qoʻshma Shtatlar va uning mudofaa salohiyatini asosiy tayanch va mudofaa deb hisoblagan va kuchli harakatlarga qarshi kurashgan. Vashington tomonidan Italiyani amerikaparast blokga qoʻshishni maqsad qilgan .

Oʻzining harbiy bazalarini Italiya hududida joylashtirishga intilayotgan Qoʻshma Shtatlar 1947-yilda Italiya bilan bu masala boʻyicha muzokaralarni boshladi va allaqachon 1948-yilda mamlakatlar oʻrtasida maxfiy harbiy protokol imzolandi. Hujjatga koʻra, Amerika qoʻshinlari tomonidan Italiya hududidan foydalanish uchinchi kuchga, ehtimol, NATO doktrinasiga koʻra, Gʻarbning asosiy potentsial dushmani hisoblangan Sovet Ittifoqiga qarshi harbiy amaliyotlar oʻtkazilgan taqdirda koʻzda tutilgan. Vashington shartnomasi imzolanganidan koʻp oʻtmay, Italiya hukumati harbiy yordam soʻrab AQShga murojaat qildi. Buning uchun Italiya Amerika harbiy bazalarini joylashtirish uchun hudud berishga rozi boʻldi. 1949-yilning yozida Qoʻshma Shtatlar yangi zamonaviy harbiy ob’ektlarni qurish, eski eskirgan aerodromlar va portlarni tiklash va rekonstruksiya qilish boʻyicha ishlarni boshladi. Ushbu rejaga koʻra, Italiyaning Pantelleriya va Lampeduza orollarida AQSh harbiy-dengiz bazalari tashkil etilgan. 1954-yilda hukumat AQSH bilan Italiyada Amerika harbiy bazalarini joylashtirish toʻgʻrisida shartnoma tuzdi, uni nashr ham, parlament ham tasdiqlamadi. 1956 yilda NATO, Amerika Qoʻshma Shtatlari va Buyuk Britaniya Gladio dasturini ishlab chiqdi, uning maqsadi Sovet Ittifoqi bosqinidan himoya qilish uchun Italiyada er osti jangovar hujayralarni yaratish edi. 1972-yilda Italiya hukumati Sovet Ittifoqi bilan siyosiy maslahatlashuvlar toʻgʻrisidagi protokolni imzolash bilan deyarli bir vaqtda Maddalena orolida Amerika yadro suv osti kemalarini baza bilan taʼminlash toʻgʻrisida AQSh bilan shartnoma tuzdi. Italiya Sovuq urush davrida ham, u tugaganidan keyin ham AQSh va NATOning Oʻrta yer dengizidagi asosiy forposti edi. Bu oʻn yilliklar davomida Italiya NATO siyosatini faol qoʻllab-quvvatlab, oʻz hududini nafaqat bazani, balki harbiy harakatlar uchun, masalan, 1999-yilda Yugoslaviyani bombardimon qilish paytida, Liviyadagi operatsiya paytida (2012) va boshqa joylarda „sakrash“ aerodromlari sifatida taqdim etdi. holatlar .

Shu bilan birga, Italiyaning oʻzi (na atom elektr stantsiyalari, na neft, gaz, koʻmirning sanoat zaxiralari mavjud boʻlmagan energiya tanqis mamlakat) tez oʻzgarib turadigan hukumatlari va beqaror ichki siyosiy ahvoli bilan, muhim iqtisodiy va harbiy resurslarga ega emas. uzoq vaqtdan beri NATOda strategik qarorlar qabul qilish chetida. Italiyaning NATOdagi roli 1990-yillardagi Yugoslaviya inqirozi davrida ortib bordi. Yugoslaviya parchalanib ketganidan keyin, Kosovo inqirozi va Italiyada Kosovo mustaqilligi eʼlon qilinganidan keyin „oʻrta kuch“ gʻoyasi „qahramonlar dunyosi“ gʻoyasiga aylandi, yaʼni., Italiya muhim oʻrin egallagan dunyo. Italiya birinchilardan boʻlib Serbiyaning sobiq Kosovo viloyati suverenitetini tan oldi va keyin Bolqon mintaqasini NATO doirasidagi mas’uliyat hududi deb eʼlon qildi. 2003 yilda Italiya urushga qarshi kayfiyat hukmron boʻlishiga qaramay, ittifoqchilik majburiyatlarini bajardi va Saddam Husaynni agʻdarish uchun koalitsiya kuchlarining Iroqqa bostirib kirishini qoʻllab-quvvatladi. 2005-yil mart oyida Iroqda terrorchilar tomonidan asirga olingan garovga olinganlarni ozod qilishda jonini fido qilgan italyan razvedkasi Nikolo Kaliparining jasorati dunyoda katta rezonansga ega boʻldi. Bu fojia Italiyaning Iroq urushidagi ishtirokining maʼnosi haqidagi ommaviy munozaralarda burilish nuqtasi boʻldi va 2006-yilda Bosh vazir Romano Prodi davrida Italiya qoʻshinlari Iroqdan chiqib ketdi .

2015-yilda Italiya NATOning eng nufuzli aʼzolaridan biri hisoblanadi. Italiya harbiy xizmatchilari Shimoliy Atlantika alyansining turli mashqlar va operatsiyalarida faol ishtirok etadilar. Kosovo, Iroq va Afgʻonistondagi NATO missiyalarida 6500 ga yaqin italiyalik harbiy xizmatchilar va maxsus xizmatlar xodimlari ishtirok etdi. Italiya harbiy-dengiz kuchlarining kemalari NATOning Oʻrta yer dengizidagi Active Endeavour dengiz operatsiyasida ishtirok etdi. Liviyadagi harbiy operatsiyaning birinchi bosqichida Italiya NATO ixtiyorida uchinchi yirik havo kuchlarini berdi. Italiya NATO byudjetiga kiritilgan sarmoya miqdori boʻyicha beshinchi oʻrinda turadi .

2015-yilga kelib Italiyada AQSh va NATOning bir necha oʻnlab harbiy bazalari va poligonlari hamda Shimoliy Atlantika alyansining bir qator qoʻmondonlik organlari joylashgan. Ular orasida Qoʻshma harbiy qoʻmondonlik (JMC) shtab-kvartirasi va Neapoldagi JMC nazorati ostidagi dengiz kuchlari qoʻmondonligi, xuddi shu shaharda AQSh konsulligi joylashgan. Italiyada NATO tadqiqot markazi va bir qancha alyans taʼlim muassasalari joylashgan. Ular orasida Rimdagi Harbiy kollej, Latinadagi Aloqa va axborot tizimlari maktabi, La Spesidagi Suv osti tadqiqot markazi .

Sovuq urush davridan beri Italiyadagi Amerika bazalarida AQSh va NATOning strategik boʻlmagan yadro arsenalining bir qismi boʻlgan taktik yadro qurollari (90 ta kallak) joylashtirildi. Shu bilan birga, Italiyada bir necha oʻnlab yadroviy bombalarning joylashtirilishi italiyaliklarning oʻzlari tomonidan qoʻllab-quvvatlanmaydi, Italiya aholisining yarmiga yaqini mamlakatda bunday qurollar mavjudligidan umuman xabardor emas. Qoʻshma Shtatlarda yadroviy bombalarni modernizatsiya qilish davom etar ekan, Italiyada va boshqa Yevropa NATO aʼzolarida bu qurollarni olib yuruvchi samolyotlar takomillashtirilmoqda. 2015-yilda NATO Yevropada, jumladan, Italiyada 200 ga yaqin yadro bombasi va 310 ta tashuvchi samolyotga ega edi. 2020-yilga kelib, AQShda ishlab chiqilgan va sinovdan oʻtkazilgan soʻnggi boshqariladigan B61-12 yadroviy bombalari Italiyadagi NATO bazalarida joylashtirilishi kutilmoqda.

Italiyaning NATO istiqbollariga oid siyosati kontseptsiyasi alyansning boshqa davlatlarining strategik koʻrsatmalariga yaqin. Italiya NATOning &quot; Tinchlik yoʻlida hamkorlik &quot; maxsus dasturi doirasida Rossiya bilan yaqinlashishga sodiqdir. Rossiya bilan aloqalar Silvio Berluskoni toʻrt karra bosh vazirlik davrida eng katta rivojlanish va intensivlikni oldi, u davlat manfaatlaridan tashqari [[Vladimir Putin]] bilan shaxsiy doʻstlikka ega edi. 2002-yil 28 mayda Berluskoni tashabbusi bilan Rossiya va Gʻarb oʻrtasida harbiy-siyosiy yaqinlashuv boʻlib oʻtdi; Pratika di Mare harbiy bazasida boʻlib oʻtgan Rim sammitida Rossiya -NATO kengashi tuzildi. Oʻshanda &quot; [[sovuq urush]] &quot; ga chek qoʻyganiga ishonishgan. Matteo Renzi va Paolo Gentiloni kabinetining navbatdagi kabineti ancha keskin xalqaro vaziyatda bir xil koʻrsatmalarga amal qilishga harakat qildi. Italiyaning pozitsiyasiga tuzatishlar Ukrainada 2014-yilda boshlangan inqiroz va natijada Gʻarb va Rossiya oʻrtasidagi munosabatlarning murakkablashishi bilan amalga oshirildi, unga qarshi Italiya ham sanksiyalarga qoʻshildi. Shunga qaramay, Italiya hamjihatlikda boʻlgan NATOning rasmiy hujjatlari hali ham ittifoqni oʻzgartirish va Rossiya bilan muloqotni davom ettirish zarurligini tasdiqlaydi.

== Qurolli Kuchlari ==
Italiya qurolli kuchlari tarkibiga quyidagilar kiradi: armiya, dengiz floti, havo kuchlari, karabineri.

2005-yil 1-yanvardan boshlab harbiy xizmat bekor qilindi. Bungacha Italiyada chaqiruv yoshi 18 yoshdan boshlangan, xizmat muddati esa 10 oy edi.

Jangga tayyor aholi (erkaklar): 15-49 yosh — 2001-yilda 14248674;

Jangga yaroqli aholi (erkaklar): harbiy xizmatga 15-49-yosh — 2001-yilda 12 244 166 kishi;

Harbiy mehnat zaxiralari (har yili harbiy xizmatga chaqirilish yoshiga etganlar): 2001-yilda 304 369 kishi;

Harbiy xarajatlar: yiliga 28,9 milliard dollar, bu YaIMning 1,5% ni tashkil qiladi .

Italiyada harbiy xizmatni bekor qilish va professional armiya yaratish toʻgʻrisidagi qonun qabul qilindi. 1985-yil 31-dekabrdan keyin tugʻilgan yoshlar endi muddatli harbiy xizmatga chaqirilmaydi.

Rasmiy ravishda, yangi qonun faqat harbiy xizmatni toʻxtatib turish bilan bogʻliq, chunki Italiya Konstitutsiyasining 52-moddasida „Vatanni himoya qilish fuqaroning muqaddas burchi“ deb belgilangan. Shunday qilib, urush boshlangan yoki boshqa favqulodda vaziyat yuzaga kelgan taqdirda, harbiy xizmatga chaqiruv amaliyoti qayta tiklanishi mumkin. Biroq, Rim professional armiya yaratish yoʻnalishini belgilab oldi, ularning soni 2006 yil oxiriga kelib 190 mingni tashkil etdi, yaʼni 80 ming harbiy xizmatchiga qisqardi. Qonunda harbiy xizmatchilarning besh yillik xizmat muddati, shartnomani ikki yilga ikki marta uzaytirish imkoniyati nazarda tutilgan. Bundan tashqari, faqat bir yilga shartnoma tuzish mumkin. Qurolli kuchlarni tark etgandan soʻng, sobiq harbiy xizmatchilarning aksariyati politsiya, oʻt oʻchirish boʻlimlari va fuqarolik mudofaasi xizmatlariga qabul qilinadi deb taxmin qilinadi. Bundan tashqari, islohot ayollarga armiyaning barcha boʻgʻinlarida deyarli har qanday lavozimni egallash imkoniyatini ochib beradi.

Italiya harbiy razvedkasi AISE (2007-yilgacha — SISMI) xodimlari Italiyadan tashqaridagi operatsiyalarda qatnashadilar.

== Maʼmuriy boʻlinish ==
Asosiy maqola: '''[[Italiyaning ma'muriy bo'linmalari]]'''

Italiya markazlashmagan unitar davlatdir. Shtatning poytaxti — Rim. Mamlakat 20 ta mintaqaga boʻlingan — Valle-d’Aosta, Lombardiya, Trentino-Alto-Adige, Friuli-Venesiya — Juliya, [[Piemont]], Liguriya, Venetsiya, Toskana, Umbria, Emiliya — Romagna, Marche, Abortssia — Molisa, Kampsi, Laborsia, Kalabriya, [[Apuliya]], Sardiniya va Sitsiliya (shundan 5 tasi — Sitsiliya, Sardiniya, Trentino-Alto-Adij, Valle d’Aosta va Friuli-Venesiya Juliya alohida maqomga ega), maʼmuriy-hududiy birlik sifatida 110 provinsiyani oʻz ichiga oladi. Viloyatlar, oʻz navbatida, jami 8101 kommunadan iborat kommunalarga boʻlingan. Avtonom viloyatlarning oʻz vakillik organlari — mintaqaviy kengashlar va ijroiya organlari — xuntalar, viloyatlar va avtonom viloyatlar qonunlarda belgilangan masalalar boʻyicha mintaqaviy va viloyat qonunlarini qabul qilishlari mumkin. Konstitutsiya.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Mintaqa
!Poytaxt
!Maydoni (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
!Aholi
|-
|Abruzzo
|L’Aquila
|10 794
|1 324 000
|-
|Apuliya
|Bari
|19 362
|4 076 000
|-
|Bazilikata
|Potenza
|9992
|591 000
|-
|''Valle d’Aosta''
|Aosta
|3263
|126 000
|-
|Venetsiya
|Venetsiya
|18 391
|4 832 000
|-
|Kalabriya
|Katanzaro
|15 080
|2 007 000
|-
|Kampaniya
|Neapol
|13 595
|5 811 000
|-
|Latsio
|Rim
|17 207
|5 561 000
|-
|Liguriya
|Genuya
|5421
|1 610 000
|-
|Lombardiya
|Milan
|23 861
|9 642 000
|-
|Marche
|Ancona
|9694
|1 553 000
|-
|Molise
|Kampobasso
|4438
|320 000
|-
|Piedmont
|Turin
|25 399
|4 401 000
|-
|''Sardiniya''
|Kalyari
|24 090
|1 666 000
|-
|''Sitsiliya''
|Palermo
|25 708
|5 030 000
|-
|Toskana
|Florensiya
|22 997
|3 677 000
|-
|''Trentino-Alto Adige''
|Trento
|13 607
|1 007 000
|-
|Umbria
|Perugia
|8456
|884 000
|-
|''Friuli Venezia Giulia''
|Triest
|7855
|1 222 000
|-
|Emiliya-Romanya
|Boloniya
|22 124
|4 276 000
|}

== Davlat tuzumi ==

Italiya- respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1947-yil 22-dekabrda qabul qilingan va 1948-yil 1-yanvardan kuchga kirgan. Davlat boshligi — prezident (1999-yil maydan K. A. Champi). U parlament ikkala palatasining qoʻshma majlisida viloyatlar vakillari ishtirokida 10 yil muddatga saylanadi. Qonun chiqaruvchi organ deputatlar palatasi va senatdan iborat parlament. Ijrochi xokimiyatni Vazirlar Kengashi amalga oshiradi. Prezident Vazirlar Kengashi raisi va uning taklifiga binoan vazirlarni tayinlaydi.

== Tabiati ==
Italiya chizigʻi (7,5 ming km) Apennin yarim orolning janubida pasti-baland boʻlsa, boshqa qismida deyarli tekis. Hududining 4/5 qismi togʻ va qirlardan iborat. Italiyaning shimolida Alp togʻlari joylashgan: Gʻarbiy Alp togʻlari (Monblan choʻqqisi, 4807 m — Italiyaning eng baland nuqtasi)ning yon bagirlari tik. Sharqiy Alp togʻlari (eng baland nuqtasi — Ortles togʻi, 3899 m) asta-sekin pasaya borib, sharqda Karst platosiga tutashib ketgan. Alp togʻlari janubida joylashgan Padan tekisligi sharqda Adriatika dengiziga tomon pasayib boradi. Po daryosining vodiysi botqoqli pasttekislik. Alennin yarim orol boʻylab 1200&amp;nbsp;km masofada Apennin togʻlari joylashgan. Bir necha soʻngan va soʻnmagan vulkanlar (Amiata — 1734 m, Vezuviy — 1277 m) bor. Italiya orollarining relyefi, asosan, togʻlik, orollarda Etna (3340 m), Stromboli, Vulkano vulqonlari bor. Italiyaning oʻrta va janubiy qismlarida tez-tez kuchli zilzila boʻlib turadi.

Italiyada toshkoʻmir, bitumli slanets, neft, gaz, qoʻrgʻoshin, pyx, temir rudalari, boksit, oltingugurt va osh tuzi konlari bor. Italiya simob rudasi zaxirasi boʻyicha dunyoda yetakchi oʻrinda. Toskanada marmar qazib olinadi. Maʼdanli va issiq (temperaturasi 100-200°) bulok, koʻp.

Iqlimi Oʻrta dengizga xos subtropik, Padan tekisligida moʼtadilroq. Alp togʻlari shimolidan keladigan sovuq shamolni toʻsib turadi. Yozi issiq va quruq. Iyulning oʻrtacha temperaturasi togʻ etaklari va tekisliklarda 20-28°, baʼzan issiq shamol esganda 40-45° ga koʻtariladi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi Alp togʻlari etaklari va Padan tekisligida 0°, Apennin yarim orol va orollarda 1 — 12°. Sharqiy Alp va Shimoliy Apennin toglari Italiyaning eng seryogʻin (yiliga 3000&amp;nbsp;mm) joylaridir. Mamlakat ichkarisida yiliga 600–800&amp;nbsp;mm, Sitsiliya va Sardiniya orollarida 500&amp;nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Alp togʻlarining Italiya hududidagi qismida 800 dan ortiq muzliklar bor.

Eng yirik daryosi — Po va uning irmoqlarida kema qatnaydi. Daryolar Italiyaning shimoliy qismida koʻproq. Daryolari yomgʻir, qor va muzliklardan suv oladi. Ulardan sugʻorish va gidroenergiya olishda foydalaniladi. Yirik koʻllari: Garda, Komo, Lago-Majore, Bolsena va b. Ularda kema qatnaydi, sohillarida kurort koʻp.

Alp togʻlarining 1800 m balandlikkacha boʻlgan qoʻngʻir-oʻrmon tuproqli yon bagʻrida keng bargli va igna bargli oʻrmonlar, undan yuqoridagi togʻ-oʻtloqi tuproqlarda butazorlar, subalp va alp oʻtloqlari bor. Apennin yarim orol, Sitsiliya va Sardiniya o.larida (tuprogʻi jigarrang) 500–600 m balandlikda doim yashil tosh dub va poʻkak dublari, piniya, halab qaragʻaylari, butalar oʻsadi. 1500 m balandlikkacha jigarrang va qoʻngʻir togʻ tuproqli yerlarda dub, qora qayin va kashtan oʻrmonlari, 2000 m dan balandda igna bargli, keng bargli oʻrmonlar, togʻ tepalarida subalp oʻtloklari bor.

Italiyada yovvoyi hayvonlar, asosan, togʻlarda uchraydi. Alp va Apennin togʻlarida serna, yovvoyi mushuk, togʻ va oʻrmon suvsari, sassiqkoʻzan, qoʻngʻir ayiq, quyon, tiyin yashaydi. Qushlarning 400 ga yaqin turi, sudraluvchilar bor. Ovlanadigan baliq turi koʻp. Italiyada noyob oʻsimlik, hayvon va geologik obʼyektlarni saqlash uchun qoʻriqxonalar tashkil etilgan. Milliy bogʻlari: Stelvio, Granparadizo, Abrutsso, Kalabriya, Chircheo va b. — jami maydon 200 ming ga.

Aholisining 98% dan koʻprogʻi italyanlar; qolgan qismi retoromanlar, tirollar, fransuzlar, sloven va xorvatlar, shuningdek, albanlar, katalonlar va b. Rasmiy tili — italyan tili. Asosiy din — katolik dini. Aholining 67% shaharlarda yashaydi. Yirik shaharlari: [[Rim]], [[Milan]], [[Neapol]], [[Turin]], [[Genuya]], [[Palermo]].

== Tarixi ==
[[File:Matera_from_Piazzetta_Pascoli-2930.jpg|250px|thumb|Materadagi Sassi gʻorlari Italiyadagi paleolit ​​davriga oid birinchi aholi punktlaridan biri deb taxmin qilinadi.]]
[[File:Roman_Empire_Trajan_117AD.png|250px|thumb|Rim imperiyasi eng katta chegaraga ega boʻlgan paytlar. 117-yil.]]
[[File:Marco_Polo_Mosaic_from_Palazzo_Tursi.jpg|250px|thumb|XIII asr tadqiqotchisi Marko Polo oʻzining 24 yillik sayohatlarini „Dunyo moʻjizalari kitobi“ ga yozib, yevropaliklarni Markaziy Osiyo va Xitoy bilan tanishtirgan]]
[[File:Italy_1494.svg|250px|thumb|Italiya urushlari boshlanishidan oldin Italiya davlatlari. 1494-yil.]]

Italiya hududida paleolit davrida odamlar yashagan. Apuliyaning Kastro shahri yaqinidagi Romanelli goridan, Liguriyaning Grimaldi qishlogʻi yaqinidagi Barma-Grande gʻoridan, Emiliyaning Savinyano manzilgoqidan topilgan arxeologiya yodgorliklari shundan dalolat beradi. Shimoliy Italiyada jez davrita mansub arxeologiya mada-niyati, oʻrta Italiyada unga turdosh boʻlgan madaniyatlar nishonalari juda koʻp. Temir davrshxa Italiya hududida paydo boʻlgan bir qancha madaniyatlar koʻpgina arxeologiya yodgorliklarini qoldirgan. Ular orasida villanlar madaniyati yetakchi boʻlgan. Mil. av. 2-1ming yilliklarda qoz. Italiya hududida ligurlar, et-rusklar yashagan, asta-sekin italiklar (shu jumladan, lotinlar) koʻchib kelib joylasha boshlagan. Italiklar gu-ruhiga mansub boʻlgan sabinlar bilan birga lotinlar [[Rim]]ga asos solganlar (mil. av. 754-53-yillar). Mil. av. 5-3asrlarda Italiya hududi qad. Ashning asosiy qismi boʻlgan. Mil. &lt;nowiki&gt;V&lt;/nowiki&gt; asrgacha, yaʼni Italiya [[Rim]] davlati tarkibiga kirgan davrgacha boʻlgan Italiyaning shundan keyingi tarixi va uning qududida quldorlik tuzumi shakllanganligi haqida Qad. [[Rim]] maqolasiga qarang.
[[File:Duce_Benito_Mussolini.jpg|250px|thumb|Fashistik diktator Benito Mussolini oʻzini Duce deb atagan va 1922-yildan 1943-yilgacha mamlakatni boshqargan.]]

Mil. &lt;nowiki&gt;III&lt;/nowiki&gt; asrda, asosan, Italiya hududidan iborat boʻlgan [[Rim]] imperiyasida quldorlik tuzumi inqirozga uchragan. Quldorlik jamiyati zamirida feodalizm unsurlari vujudga kela boshladi: yirik yer egaligi bilan birga mayda xoʻjalikning mavjudligi, natural xoʻjalik xukmronligi [[Rim]] imperiyasi davrida butunlay barham topmagan yer egalarining siyosiy hokimiyati oshib borgan edi. &lt;nowiki&gt;IV—V&lt;/nowiki&gt; asrda Italiyaga bostirib kirgan german qabilalari va b. varvar qabilalar [[Rim]] imperiyasiga sezilarli zarba berdilar. &lt;nowiki&gt;V&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Italiyaga kirib kelgan vestgotlar 413-yilda [[Rim]]ni ishgʻol qildilar. 455-yilda [[Rim]] vandallar tomonidan tor-mor qilindi. Mil. &lt;nowiki&gt;V&lt;/nowiki&gt; asrda german, vestgot, vandal va b. kabilalarning hujumi, qullar hamda kolonlarning qoʻzgʻolonlari natijasida Gʻarbiy [[Rim]] imperiyasi yemirilgach, 476-yil Odoakr boshchiligida qirollik hokimiyati oʻrnatildi. 488-yilda Teodorix boshchiligida ostgotlar qirolligi bunyod etildi. 554-yil Italiyani Vizantiya, bosib oldi va Vizantiya imperatori Yustinian I 554-yil Pragmatik sanksiya chiqardi, bu hujjat [[Rim]] imperiyasining ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarini qayta tiklashga qaratilgan edi. 568-yilda Shimoliy Italiyaga langobardlar kelishdi. Langobardlarning istilosi quldorlik tartibiga uzil-kesil zarba berdi. Ular quldorlarning aksari qismini qirib tashladilar va haydab yubordilar. Ulardan musodara qilingan yerlar istilochi zamindorlar oʻrtasida taqsimlandi. Erkin dehqon vaqtincha asosiy ishlab chiqaruvchi kuchga aylandi. Ammo [[Rim]]dagi yirik yer egaligining bir qismi (qullar va kolonlar bilan birga) baribir saqlanib qolgan edi. [[Rim]] xususiy mulkchiligi taʼsirida langobardlar jamoasining parchalanishi kuchaydi, qaram dehqonlar sinfi va zamindorlar sinfining shakllanish jarayoni tezlashdi. Ilk feodal davlati vujudga keldi. Italiyaning bir qismi Vizantiya hukmronligi ostida qola berdi. 751-yilda langobardlar Ravenna ekzarxatini bosib oldi, soʻngra franklar uni langobardlardan tortib olishdi. 556-yilda franklar qiroli Pipin Pakana Ravenna ekzar-xati, [[Rim]] dukati va Pentapolisni papaga sovgʻa qilgach, papalarning teokratik davlati (Papa viloyati) tarkibiga qoʻshildi. 773-774-yillarda Italiyani franklar qiroli Buyuk Karl bosib oldi. Italiyaning franklarga tobe boʻlishi unda zamindorlik munosabatlarining rivojlanishini tezlashtirdi. 781-yilda Italiya qirolligi tashkil topdi. Buyuk Karlning oʻgʻli Pipin uning qiroli boʻldi. Franklar istilosidan soʻng Italiyada mulkdorlik munosabatlari tez rivojlana boshladi. 887-yil Buyuk Karl sulolasidan boʻlgan Karl III agʻdarilgach, yirik zodagonlar oʻrtasida Italiya taxti uchun kurash avj oldi. &lt;nowiki&gt;IX&lt;/nowiki&gt; asrda Italiyaga janubidan arablar, shimolidan vengerlar hujum qildi. &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmidan &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asr boshlarigacha Italiyaning koʻp qismi german imperatori Otton I taʼsirida boʻldi. &lt;nowiki&gt;X—XI&lt;/nowiki&gt; asrlarda Italiyaning Milan, Venetsiya, Genuya, Piza va b. shaharlari yepiskop-senorlar iskanjasidan qutulib, mustaqil shaharlarga aylandi. 11 — &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrlarda Italiya shaharlarida hunarmandlar va savdogarlar korporatsiyalari-sexlar vujudga keldi. Kommunalar gʻalaba qozongach, hokimiyat senordan konsullar hayʼati qoʻliga oʻtdi, shahar zoda-gonlarining, boy savdogarlarning namoyandalari shu hayʼat tarkibiga kirardi. Hunarmandlar bilan mayda savdogarlar hokimiyatga yoʻlatilmas edi. Xalq yigʻinining ahamiyati unchalik katta emas edi. Siyosiy va iqtisodiy huquqlarning kommunaga oʻtishi zamindorlarning qudratiga putur yetkazdi va Italiya iqtisodiyotining rivojlanishi hamda atrofdagi mayda shahar va qishloqlar hududida boʻysundirish yoʻli bilan shahar-davlatlarning tashkil topishi uchun turtki boʻldi, bu shahar-davlatlarda oʻsha davr uchun gʻoyat ilgʻor boʻlgan yangi davlat shakli — respublika tuzumi oʻrnatildi. Shahar kommunalar tovar-pul munosabatlari rivojlangan qudratli markazlarga aylandi; salib yurishlari esa bu yerda port shaharlar (Venetsiya, Genuya, Piza, Ankona) ravnaq topishiga, ularni Yevropa bilan Sharq oʻrtasidagi asosiy savdo vositachilariga aylantirdi. Shimoliy va Oʻrta Italiyadagi shaharlarning iqtisodiy ustunligi Italiyaning shu qismida 11 −&lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrlarda yirik zamindorlarning yerlarni dehqonlar, ritsarlar, savdogarlar va baʼzan shaharlarning yuqori tabaqasiga ijaraga berishiga olib keldi. &lt;nowiki&gt;XII—XIII&lt;/nowiki&gt; asrlarda Italiya shaharlarining qoʻllab-quvvatlashi bilan qishloq kommunalari vujudga kela boshladi, ular oʻzini oʻzi boshqarish huquqi berilishini talab qildilar. Qishloq kommunalari zamindorlar hukmronligidan ozod boʻlishlari bilanoq qoʻshni shaharlarga qaram boʻla bordilar. &lt;nowiki&gt;XII—XIII&lt;/nowiki&gt; asrda Paviya, Milan va b. shaharlarda hunarmand, savdogar va mayda ritsarlar yirik zodagonlarga qarshi kurashdilar. Shu davrdagi shaharlar aholisi Italiyaga bostirib kirgan german zamindorlariga qarshi qahramonlarcha kurashdi. 1158-yilda imperator chiqargan Ronkal qaroriga binoan Italiya kommunalari siyosiy mustaqillikdan mahrum boʻldi. German zamindorlariga qarshi kurash davrida Italiya shaharlarida gvelflar va gibellinlarning siyosiy partiyalari vujudga keldi. 1162-yilda german bosqinchilariga qarshilik koʻrsatishning asosiy markazi boʻlgan Milan vayron qilindi. 1167-yilda Shimoliy Italiya shaharlari birlashib, „Muqaddas [[Rim]] imperiyasi“ imperatorlariga zarba berish uchun Lombardiya ligasini tuzdilar. German zamindorlariga qarshi kurash italyan xalqining milliy oʻzligini anglash unsurlari paydo boʻlishiga koʻmaklashdi. 1183-yil Konstansa sulhiga binoan Italiya shaharlari imperatordan haqiqiy mustaqillikni yana tiklab oldilar.

&lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asrda Janubiy Italiya va Sitsiliyani normanlar bosib olgan edi, bu yerlarda zamindorlik munosabatlari Shimoliy va Urta Italiyadagidan sustroq rivojlandi. &lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asrda ham yarim dehqonlarning katta qatlami bor edi. Sitsiliya qiroli va „Muqaddas [[Rim]] imperiyasi“ imperatori Fridrix II Shtaufen Sitsiliyani markazlashgan byurokratik monarxiyaga aylantirdi, oʻz hukmronligini butun Italiyaga yoyishga behuda urindi. &lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asr 60-yillarda Janubiy Italiya oʻziga Anjuy sulolasini boʻysundirib oldi. 1282-yildagi xalq qoʻzgʻoloni tufayli Sitsiliya kirolligi parchalandi. &lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asr oxiri &lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Sitsiliyani, &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida Janubiy Italiyani ham Aragon sulolasi qoʻlga kiritib oldi. Shu tariqa Italiya janubiy ispanlar hukmronligi ostiga oʻtdi.

&lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asrda Italiya shaharlarining ilk rivojlanishi tufayli Shimoliy va Oʻrta Italiyadagi ilgʻor shahar-davlatlarda dastlabki tovar-pul munosabatlari nishonalari vujudga keldi: bank ishi rivojlandi, dengiz orti savdosi, movut toʻqish ravnaq topdi (Florensiya, Venetsiya, Genuya, Piza, Bolonya). Bank va savdo sarmoyasidan sanoatni rivojlantirish uchun foydalanildi. Hunarmandchilikning kengayishi shahar-davlatlarning oʻziga qarashli hududlarda dehqonlarning servaj (krepostnoy qaramlik) dan ozod qilishiga imkon berdi. Dehqonlarning koʻpchiligi shaharlarga koʻchib, ustaxonalardagi yollanma ishchilar safini toʻldirdi. Shimoliy va Oʻrta Italiya shaharlarida savdogarhunarmandlar bilan zamindorlar oʻrtasida shiddatli kurash natijasida zamindorlar siyosiy huquqlaridan mahrum boʻldilar.

Shimoliy va Oʻrta Italiya shahar va qishloqlarida ishlab chiqarish kuchlarining jadal rivojlanishi tufayli &lt;nowiki&gt;XIV—XVI&lt;/nowiki&gt; asrlarda dunyoda birinchi marta ilk tovar-pul munosabatlari paydo boʻlishi va rivojlanishiga olib keldi. &lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr Shimoliy va Oʻrta Italiyaning ayrim yirik shaharlarida yollanma ishchilar soni necha oʻn minglab kishiga yetdi, asosan, movut toʻqimachiligida manufaktura paydo boʻldi. &lt;nowiki&gt;XIV—XV&lt;/nowiki&gt; asrlarda xalq qoʻzgʻolonlari kuchayib borishidan choʻchigan „semiz“ popolanlar shaharlarda respublika idora usulini tiraniya bilan almashtirdilar. &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asrda Florensiya, Milan, Bolonya, Ferrara, Urbino va b. joylarda tiraniya mu-stahkam qaror topdi. &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asr 2-yarmida Italiyada reaksiya kuchayishi, mulkdorlik munosabatlarining inqirozi va savdo-sanoat munosabatlarining keng ildiz otishi Italiyada maʼrifatparvarlik oqimini keltirib chiqardi. Savdo-sanoatning rivojlanishi va maʼrifatparvarlik harakati Italiya tarixida yangi davr — chet el hukmronligiga qarshi kurash boshlanishiga sabab boʻldi. 1789 — 94-yillarda Fransiyada boʻlib oʻtgan inqilob Italiyadagi inqilobchilar faoliya-tini kuchaytirdi. Fransiyadagi kabi Italiyada ham yakobinchilar harakati paydo boʻldi. 1796-97-yillardagi Napoleon yurishidan soʻng Italiya Respublikasi (1797) tuzildi. 1799-yil A. V. Suvorov armiyasi fransuz armiyasini Italiyadan surib chikardi. Lekin 1800-yil Napoleon armiyasi Italiyaga yana bostirib kirdi. Pyemont, Liguriya, Toskana, Papa viloyatlari Fransiyaga qoʻshib olindi, Sizalpin (1802-yildan Italiya) Respublikasi Italiya qirolligiga aylantirildi (Napoleonning oʻzi imperator edi). Shunday qilib, butun Italiya (Sardiniya va Sitsiliya o.laridan tashkari) Fransiya qoʻl ostida birlashtirildi. 1814-yildan Italiyada Fransiya hukmronligiga karshi kurashuvchi tashkilotlar tuzila boshladi. Napoleon imperiyasi yemirilgach, Vena kongressi (1814-15) mamlakatning Avstriyaga karamligi va koʻplab qirolliklarga boʻlinganligini rasmiylashtirdi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr 40-yillaridan Lombardiya, soʻngra Pyemontda sanoat inkilobi boshlandi.
[[File:Римський_договір.jpg|250px|thumb|1957-yil 25-martda hozirgi Yevropa Ittifoqining asoschisi boʻlgan Yevropa Iqtisodiy Hamjamiyatini tashkil etgan Rim shartnomasini imzolash marosimi]]
1848-49-yillarda inqilob sodir boʻldi. Fransiya, Avstriya hamda Italiya zamindorlari til biriktirib, inqilobni bostirdi, oldingi tartiblarni tikladi. 1860-yil may oyida J. Garibaldi uyushtirgan harbiy yurish Italiyani birlashtirishda muhim rol oʻynadi. Avstriya zulmidan ozod qilingan yerlar Pyemontga birlashtirildi, 1861-yildan Pyemont birlashgan Italiya qirolligi deb yuritildi. 1870-yilga kelib Italiya birlashtirib boʻlindi va u bosqinchilik yoʻlini tuta boshladi. Italiya Germaniya va Avstriya-Vengriya bilan birga Uchlar ittifoqini tuzdi (1882). Italiya qoʻshinlari 1889-90-yillarda Somali va Eritreyani bosib oldi, lekin Efiopiyada qaqshatqich zarbaga duch keldi. 1911 — 12- yillardagi Italiya — Turkiya urushi natijasida Italiya Liviyani bosib oldi. 1916-yil 27-avgustda Italiya Germaniyaga qarshi urush eʼlon qildi. Urush mamlakat iqtisodiyotiga katta zarar keltirdi. Urushning ogʻir oqibatlari va iqtisodiy tanglik Italiyada gʻalayonlar boshlanishiga olib keldi. Ayniqsa, Turin ishchilarining qoʻzgʻoloni juda kuchli boʻldi. Inqilobiy kuchlarning tarqoqligidan foydalangan aksilinqilobchi unsurlar hokimiyat tepasiga 1922-yil 31-dekabrda B. Mussolinini keltirib qoʻydi. Mussolini hukumati demokratik kuchlarga qarshi kurash boshladi. 1929-33 yillardagi jahon iqtisodiy boʻhroni Italiya iqtisodiyotini mushkul ahvolga solib qoʻydi. Shunga qaramay, Mussolini hukumati mamlakatni harbiylashtiraverdi va yangi urushga hozirlik koʻra boshladi. 1935-yil 3-oktyabrda Italiya urush eʼlon qilmasdan Efiopiyaga hujum boshlab, 1936-yilning may oyida uni va 1939-yilda Albaniyani bosib oldi. Italiya Millatlar Ittifoqidan chiqib, „Antikomintern pakti“ga qoʻshildi (1937) va gitlerchilar Germaniyasining asosiy ittifokchisiga aylandi. 1940-yil oktyabrda Italiya Gretsiyaga, 1941-yil aprelda Yugoslavi-yaga hujum qildi. 1941-yil 22-iyunda Italiya sobiq SSSRga urush eʼlon qildi, sharqiy frontga italyan ekspeditsion korpusi (1942-yildan armiya)ni yubordi. Lekin 1943-yil Italiya qoʻshinlari sobiq Sovet armiyasi tomonidan tor-mor qilindi. Sitsiliyaga Angliya-Amerika qoʻ-shinlari bostirib kirdi. Bu vokealar Mussolini siyosatining inqirozga uch-rashiga va hukumatning marshal P. Badolo koʻliga oʻtishiga sabab boʻldi (1943-yil 25-iyul). Badolo Angliya-Amerika qoʻmondonligi bilan yarash (soʻzsiz taslim boʻlish) shartnomasiga yashirincha imzo chekdi. Bundan xabardor boʻlgan Germaniya Italiyaning katta qismini bosib olib, Mussolini boshliq qoʻgʻir-choqhukumat tuzdi. 1943-yil kuzidan italyan xalqi ozodlik uchun kurash boshladi. Nihoyat, 1944-yil aprelda barcha antifashist partiyalarning vakillaridan iborat yangi hukumat (Badolo boshliq) tuzildi. Umumxalq qurolli qoʻzgʻoloni natijasida 1945-yil aprelda mamlakat fashistlardan ozod boʻldi. 1946-yil 2-iyunda Respublika deb, eʼlon qilindi.

Italiya 1945-yildan boshlab BMT aʼzosi. 1992-yil 10-yanvarda Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini tan oldi va oʻsha yil 24- martda diplomatik munosabati oʻrnatdi. Milliy bayrami — 2-iyun — Respublika deb, eʼlon qilingan kun (1946); 1977-yildan 2000-yilgacha iyunning birinchi yakshanbasida nishonlangan.

Trir shahri devorlarining shimoliy darvozasi (qurilish 180 yilda boshlangan, ammo nihoyasiga yetmagan).

== Fiziologik xususiyatlari ==
=== Geografik joylashuvi ===
Asosiy maqola: '''[[Italiya geografiyasi]]'''

Italiya hududi 302 073&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (maydoni boʻyicha dunyoda 72-oʻrinda turadi) .

Italiya Fransiya, Shveysariya, chegaradosh.

* 1908 yil: Reggio va Messina shahrida zilzila
* 1915 yil: Marsikadagi zilzila
* 1929 yil: Boloniya zilzilasi
* 1932 yil: Abruzzo zilzilasi
* 1972 yil: Ankonda zilzila
* 1976 yil: Friuli zilzilasi
* 1990 yil: Santa-Lyusiyadagi zilzila
* 1997 yil: Umbria va Marche shaharlarida zilzila
* 2002 yil: Molise zilzilasi
* 2009 yil: L' Aquila zilzilasi
* 2012 yil: Emilie-Romagna zilzilasi
* 2016 yil: Abruzzoda zilzila, Latsio

Italiyada faol va oʻchgan vulqonlar mavjud. Ular orasida beshta eng kattasi bor:

# '''Etna''' — Yevropadagi eng baland faol vulqon — 3340 m. U Sitsiliya orolining shimoli-sharqida joylashgan boʻlib, boshqa kraterlar bilan birga Kalabriya mintaqasi qirgʻogʻidan ochilgan ajoyib goʻzallik landshaftini taqdim etadi.
# '''Vezuviy''' — (1277 m) Neapol va koʻrfaz ustidagi minoralar — bu landshaft dunyoga mashhur. Vezuviyning eng mashhur otilishi milodiy 79 yilda sodir boʻlgan. e., Pompey, Stabiae va Herculaneum deyarli butunlay lava va kul ostida boʻlganida. Oxirgi marta Vezuviy 1944 yilda uygʻongan, ammo mutaxassislarning taʼkidlashicha, kelajakda vulqon doimo faol va juda xavfli boʻladi.
# '''Stromboli''' — Tirren dengizidagi Eol orollarining bir qismini tashkil etuvchi faol vulqon
# '''Vulkan''' xuddi shu nomdagi orolda joylashgan Eol orollarining yana bir vulqonidir.
# '''Marsiglia''' — Tirren dengizida joylashgan potentsial xavfli suv osti vulqoni

'''Yengillk'''[[K|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Altstadt_von_Malcesine-2.jpg|thumb|Garda koʻli — Italiyadagi eng katta koʻliShimolda Alp togʻlarining janubiy yon bagʻirlari Gʻarbiy Yevropaning eng baland nuqtasi Montblan togʻi (4810 m), janubda Padan tekisligi; yarim orolda Apennin togʻlari joylashgan (eng baland joyi — Korno Grande togʻi, 2914 m). Apennin togʻlari quyidagilarga boʻlinadi: Ligurian, Toskana-Emilian, Umbro-Marsiya, Abruzze, Kampaniya, Lukaniya, Kalabriya Apennin va Monti Sabini &lt;sup&gt;[bu]&lt;/sup&gt;. Shuningdek, yarim orolning sharqiy qismida Gargano yarim oroli, janubi-sharqida va janubi-gʻarbiy qismida Salentina va Kalabriya yarim orollari joylashgan. Faol vulqonlar — (Vezuviy, Etna); zilzilalar tez-tez sodir boʻladi.

Dengizlarni yuvish — sharqdan Apennin yarim orolini Adriatik dengizi, shimoliy qismida Venetsiya koʻrfazi bilan yuvib turadi. Puglia va Albaniya oʻrtasidagi Otranto boʻgʻozi Adriatik dengizini Ion dengizi bilan bogʻlaydi. Apuliya va Kalabriya oʻrtasida Taranto koʻrfazi quruqlikka chuqur kiradi. Juda tor Messina boʻgʻozi Kalabriyani Sitsiliyadan, kengligi 135&amp;nbsp;km boʻlgan Sitsiliya (yoki Tunis) boʻgʻozi Sitsiliyani Shimoliy Afrikadan ajratib turadi. Tirren dengizi Sardiniya, Korsika, Toskana arxipelagi, Apennin yarim oroli va Sitsiliya bilan chegaralangan uchburchak shaklidagi havzadir. Korsika shimolida Genuya koʻrfazi bilan Liguriya dengizi joylashgan .

Sitsiliya orolining shimoli-sharqiy qismida Nebrodi togʻlari, Sardiniya orolining janubi-gʻarbiy qismida Kampidano tekisligi &lt;sup&gt;[uz]&lt;/sup&gt; joylashgan .

Kichik orollarning aksariyati arxipelaglarga boʻlingan, masalan, Napoleon Bonapart surgun qilingan Elba orolini oʻz ichiga olgan Toskana arxipelagi .

Italiyadagi eng uzun daryo Po, uzunligi 682&amp;nbsp;km. Eng katta koʻl Garda koʻli (370&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) .]]

=== Iqlim ===
Asosiy maqola: '''[[Italiya iqlimi]]'''

Italiya subtropik Oʻrta yer dengizi iqlim zonasida joylashgan boʻlib, dengizning taʼsiri shimoliy va gʻarbiy shamollar uchun toʻsiq boʻlgan Alp togʻlari tomonidan kuchaytiriladi .

=== Foydali qazilmalar ===
Italiya turli xil mineral resurslarga ega. Ammo ularning koʻpchiligining konlari zaxiralari jihatidan kichik, butun mamlakat boʻylab tarqalgan, koʻpincha ularni oʻzlashtirish uchun noqulay joylarda. Shunday qilib, 1982 yilda mamlakatda, shu jumladan Elba orolida (bir qator joylarda, lekin ayniqsa Karrara hududida) temir rudasini qazib olish butunlay toʻxtatildi. Boshqa turdagi xom ashyo zaxiralari boʻyicha Italiya kambagʻal. Antrasit oz miqdorda Aosta vodiysi hududida, kolloid qoʻngʻir toshlar Toskanada, torf va torfga oʻxshash qoʻngʻir toshlarda uchraydi. Markaziy Italiya va Liguriyada kichik marganets konlari mavjud. Apuliyaning karst chuqurliklaridan uzoq vaqtdan beri qazib olingan boksit hozir deyarli tugaydi. Sitsiliya orolida kaliy va tosh tuzi, asfalt va bitum zahiralari mavjud .

Italiyaning energiya resurslari mamlakatning energiyaga boʻlgan ehtiyojining atigi 15 foizini qondiradi. Sardiniya, Toskana, Umbria, Kalabriyada jigarrang va past sifatli koʻmir konlari mavjud. Sitsiliya oroli, Padaniya tekisligi va Markaziy Italiyaning sharqiy sohilidagi cheklangan neft zaxiralari Italiyaning neftga boʻlgan ehtiyojining 2% dan kamrogʻini taʼminlaydi. Padan tekisligining tabiiy gaz konlari va uning suv osti davomi, Adriatik dengizining kontinental shelfi mamlakat iqtisodiyoti uchun juda muhimdir. Tabiiy gaz Shimoliy, Markaziy va Janubiy Apennin va Sitsiliyada joylashgan .

Urushdan keyingi yillarda juda muhim (Italiya uchun) neft resurslari — Padan pasttekisligida, Alp togʻlari etaklarida, shuningdek Sitsiliya orolida topildi. Ularga qoʻshimcha ravishda bitumli slanetslar, Ragusa mintaqasidagi Sitsiliya orolida, Abruzzo e Molise mintaqasidagi San Valentino yaqinida, shuningdek, Frozinone mintaqasida (Latsio).

== Aholi ==

Asosiy maqola: '''[[Italiya aholisi]]'''

Texnik muammolar tufayli jadvallar mavjud emas.
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
|+1960-yildan 2024-yilgacha boʻlgan aholi statistikasi
!Yil
! colspan=&quot;2&quot; |Raqam
|-
!1960 yil
|50 199 700
|
|-
!1961 yil
|50 536 350
|
|-
!1962 yil
|50 879 450
|
|-
!1963 yil
|51 252 000
|
|-
!1964 yil
|51 675 350
|
|-
!1965 yil
|52 112 350
|
|-
!1966 yil
|52 519 000
|
|-
!1967 yil
|52 900 500
|
|-
!1968 yil
|53 235 750
|
|-
!1969 yil
|53 537 950
|
|-
!1970 yil
|53 821 850
|
|-
!1971 yil
|54 073 490
|
|-
!1972 yil
|54 381 345
|
|-
!1973 yil
|54 751 406
|
|-
!1974 yil
|55 110 868
|
|-
!1975 yil
|55 441 001
|
|-
!1976 yil
|55 718 260
|
|-
!1977 yil
|55 955 411
|
|-
!1978 yil
|56 155 143
|
|-
!1979 yil
|56 317 749
|
|-
!1980 yil
|56 433 883
|
|-
!1981 yil
|56 501 675
|
|-
!1982 yil
|56 543 548
|
|-
!1983 yil
|56 564 074
|
|-
!1984 yil
|56 576 718
|
|-
!1985 yil
|56 593 071
|
|-
!1986 yil
|56 596 155
|
|-
!1987 yil
|56 601 931
|
|-
!1988 yil
|56 629 288
|
|-
!1989 yil
|56 671 781
|
|-
!1990 yil
|56 719 240
|
|-
!1991 yil
|56 758 521
|
|-
!1992 yil
|56 797 087
|
|-
!1993 yil
|56 831 821
|
|-
!1994 yil
|56 843 400
|
|-
!1995 yil
|56 844 303
|
|-
!1996 yil
|56 860 281
|
|-
!1997 yil
|56 890 372
|
|-
!1998 yil
|56 906 744
|
|-
!1999 yil
|56 916 317
|
|-
!2000-yil
|56 942 108
|
|-
!2001 yil
|56 974 100
|
|-
!2002 yil
|57 059 007
|
|-
!2003 yil
|57 313 203
|
|-
!2004 yil
|57 685 327
|
|-
!2005 yil
|57 969 484
|
|-
!2006 yil
|58 143 979
|
|-
!2007 yil
|58 438 310
|
|-
!2008 yil
|58 826 731
|
|-
!2009 yil
|59 095 365
|
|-
!2010 yil
|59 277 417
|
|-
!2011 yil
|59 379 449
|
|-
!2012 yil
|59 539 717
|
|-
!2013 yil
|60 233 948
|
|-
!2017 yil
|60 551 416
|
|-
!2016 yil
|60 599 936
|
|-
!2020-yil
|60 317 000
|
|-
!2023 yil
|58 850 717
|
|-
!2024-yil
|60 098 118
|
|}

== Asosiy siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari ==

„Olgʻa, Italiya“ partiyasi, 1993-yil siyosiy uyushma sifatida tuzilgan, 1996-yil partiyaga aylantirilgan; Italiya liberal partiyasi, 1848-yilda asos solingan, 1944-yilda kayta tiklangan,1994-yil martida oʻzini oʻzi tugatgan va oʻsha yil iyulda qayta tashkil etilgan; Italiya Xalq partiyasi, tugatilgan Xristiandemokratik partiya negizida 1994-yil 18-yanvarda rasmiy ravishda tuzilgan; Kommunistok qayta qurish partiyasi, 1991-yil tashkil etilgan; Italiya respublikachilar partiyasi, 1832-yildan faoliyat koʻrsatadi; Italiya sotsial-demokratik partiyasi, Sotsialistok partiya parchalanishi natijasida 1947-yilda tuzilgan, 1966-yilda Sotsialistok partiya bilan qoʻshilgan, 1969-yildan yana mustakil partiya; Italiya sotsialistlari, Italiya sosialistik partiyasining boʻlinishi natijasida 1994-yil tuzilgan;Italiya sotsialistok partiyasi, 1892-yilda Italiya mehnatkashlar partiyasi nomi bilan tuzilgan. Italiya umumiy mehnat konfederatsiyasi, 1906-yilda tuzilgan; Italiya mexnatkashlari kasaba uyushmalari konfederatsiyasi, 1948-yilda tashkil etilgan, Xalqaro erkin kasaba uyushmalari konfederatsiyasi aʼzosi. Italiya mehnat ittifoqi, 1950-yilda tuzilgan.

== Aholisi, raqam va hisob-kitob ==
2008 yil oxiriga kelib Italiya aholisi 60 million kishidan oshdi. Ayni paytda mamlakat aholisi soni boʻyicha Yevropa Ittifoqi mamlakatlari orasida toʻrtinchi oʻrinda va butun dunyo mamlakatlari orasida 23-oʻrinda. Aholi zichligi — har kvadrat metrga 199,2 nafar kishi. kilometr — Yevropa Ittifoqida beshinchi oʻrin. Eng yuqori zichlik Shimoliy Italiyada joylashgan boʻlib, u yerda mamlakat umumiy aholisining deyarli yarmi yashaydi. Italiyaning eng zich joylashgan hududlari Kampaniya, Lombardiya va Liguriya tekisliklari boʻlib, bu yerda 1&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ga 300 dan ortiq aholi toʻgʻri keladi. Bu &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asrga qadar qulay iqtisodiy sharoitlar bilan bogʻliq. Mamlakat janubi rivojlangan va aholi zichroq edi. Po daryosi vodiysi ayniqsa gavjum. Togʻli hududlarda aholi ancha kam. Bu yerda aholi zichligi 1&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ga 35 kishigacha pasayadi, Sardiniya va Bazilikataning iqtisodiy jihatdan kam rivojlangan hududlarida aholi zichligi 1&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ga 60 kishini tashkil qiladi.
Ikkinchi Jahon Urushidan keyin Italiya uzoq iqtisodiy yuksalishni boshdan kechirdi, bu qishloq aholisining shaharlarga migratsiyasini keltirib chiqardi va emigratsiyani toʻxtatdi va mamlakatni immigrantlar uchun jozibador qildi. 1970-yillargacha tugʻilish darajasi yuqori boʻlib turdi, lekin tez orada aholini almashtirish darajasidan pastga tushdi. 2008-yilda har besh italiyalikdan biri 65 yoshdan oshgan. Shunga qaramay, asosan, soʻnggi yigirma yil ichida ommaviy immigratsiya tufayli, 2000-yillarda koʻp yillar davomida birinchi marta tugʻilish darajasi (ayniqsa, shimoliy hududlarda) oʻsdi. Tugʻilish darajasi ham oshdi: 2005 yildagi 1,32 ga nisbatan 2008 yilda 1,41 ni tashkil etdi [ .

''Aholi soni:''

* 1931 yil — 41,2 million kishi.
* 1960 yil — 51,0 million kishi.
* 1977 yil — 56,3 million kishi.
* 2000 yil — 57,7 million kishi.
* 2007 yil — 60,1 million kishi.
* 2008 yil — 59,9 million kishi.
* 2009 yil — 60,2 million kishi.
* 2011 yil — 59,6 million kishi.
* 2017 yil — 60,5 million kishi.
* 2023 yil — 58,9 million kishi.

2014 yil holatiga koʻra Italiyada oʻrtacha umr koʻrish 83 yoshni tashkil etadi, bu dunyodagi eng yuqori koʻrsatkichlardan biridir. Ayollar uchun pensiya yoshi 65 yosh, erkaklar uchun 70 yoshdir .

=== Oʻsish sur’atlari, aholining yoshi va jinsi tarkibi ===
Italiyada tugʻilishning umumiy darajasi 1881-1890-yillarda maksimal darajaga yetdi. va 37,8 promillega teng edi, lekin 1932-yilda 23,6 ga kamaydi .

2021-yil holatiga Italiya aholisining yosh tarkibi: 0-14 yosh — 12,8%; 15-64 yosh — 63,7%; 65 yosh va undan katta — 23,5%. Italiya aholisining oʻrtacha yoshi The World Factbook maʼlumotlariga koʻra 2020-yil uchun 46,5 yoshni (dunyoda 5-oʻrin), shu jumladan erkaklar uchun 45,4 yosh va ayollar uchun 47,5 yoshni tashkil etdi. Erkak va ayol nisbati: umumiy aholi — 0,93 (2020). 2021 yil holatiga Italiya aholisining oʻrtacha umr koʻrish davomiyligi: jami — 82,67 yil; erkaklar — 80,01 yosh; ayollar — 85,49 yil. 2021 yil holatiga koʻra, tugʻilish darajasi har 1000 aholiga 8,37 yangi tugʻilgan chaqaloqni tashkil etadi (dunyoda 216-oʻrinda). Umumiy tugʻilish darajasi (TFR) har bir ayolga 1,47 tugʻilishni tashkil etadi. Aholining demografik qarishi tufayli oʻlim darajasi muttasil oshib bormoqda, 2021-yil holatiga koʻra oʻlim darajasi har 1000 kishiga 10,7 oʻlimni tashkil etadi (dunyoda 24-oʻrinda). 2021-yil holatiga koʻra, Italiyaning sof migratsiya darajasi har 1000 aholiga 3,21 migrantni tashkil etadi (dunyoda 34-oʻrinda). 2019-yil holatiga koʻra, Italiyada birinchi tugʻilgan ayolning oʻrtacha yoshi 31,3 yoshni tashkil etadi (taqqoslash uchun, Koreya Respublikasida dunyodagi eng past TFRga ega boʻlgan davlat 2020 yilda har bir ayolga 0,84 tugʻilishni tashkil etadi, oʻrtacha yoshi 2019-yilda birinchi tugʻilgan ayol 32,2 yoshda edi) .

Italiyada mintaqalar boʻyicha tugʻilish darajasida katta farqlar mavjud edi: anʼanaviy ravishda janubiy hududlarda tugʻilish darajasi yuqori boʻlgan, ammo yaqinda bu tendentsiya teskari.

2009-yil holatiga koʻra, chet elda tugʻilgan italyanlarning kelib chiqishi geografiyasi quyidagicha edi: Yevropa (53,5%), Afrika (22,3%), Osiyo (15,8%), Amerika (8,1%) va Okeaniya (0,06%). Italiyaning chet el aholisi notekis taqsimlangan: 87,3% mamlakatning eng iqtisodiy rivojlangan shimoliy va markaziy mintaqalarida, atigi 12,7% esa yarimorolning qishloq xoʻjaligi janubiy qismida istiqomat qiladi. qishloq xoʻjaligida yashaydi .

2019-yil holatiga koʻra, BMT hisob-kitoblariga koʻra, Italiyada 6,3 million immigrant yoki mamlakat aholisining 10,4 foizi yashagan .

Italiya Milliy Statistika Instituti (ISTAT) maʼlumotlariga koʻra, Italiya davlati aholisining koʻpayishiga Italiyada doimiy yashovchi chet el fuqarolari katta hissa qoʻshgan. 2001-yildan 2011-yilgacha xorijliklar soni uch baravar koʻpaydi: 2001-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1 300 000 dan sal koʻproq, 2011-yilda esa 3 769 518 nafar chet el fuqarolari Italiyada yashagan.

Chet el fuqarolarining hududiy taqsimoti deyarli oʻzgarmadi: uchdan ikki qismi Italiya shimolida, xususan shimoli-gʻarbiy qismida doimiy yashash joyiga ega, bu yerda chet elliklarning 36 foizi yashaydi. Immigrantlarning yarmidan ozrogʻi mahalliy aholi soni 20 000 kishidan oshmaydigan kichik jamoalarda yashaydi. Yirik kommunalardan eng yuqori oʻrinni Breshiya egallaydi, uning hududida xorijiy aholining 16% yashaydi.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Italiyaning eng yirik shaharlari
Manba: 2013 yil 31 dekabr holatiga koʻra ISTAT maʼlumotlariga koʻra kommunalar aholisi.
!Yoʻq.
!Ism
!Mintaqa
!Aholi
|-
|1
|Rim
|Latsio
|2 869 461
|-
|2
|Milan
|Lombardiya
|1 324 169
|-
|3
|Neapol
|Kampaniya
|989.111
|-
|4
|Turin
|Piedmont
|902.137
|-
|5
|Palermo
|Sitsiliya
|678 492
|-
|6
|Genuya
|Liguriya
|596 958
|-
|7
|Boloniya
|Emiliya-Romanya
|384.202
|-
|8
|Florensiya
|Toskana
|377.207
|-
|9
|Bari
|Apuliya
|322 751
|-
|10
|Kataniya
|Sitsiliya
|315 576
|-
|oʻn bir
|Venetsiya
|Venetsiya
|264 534
|-
|12
|Verona
|Venetsiya
|259 966
|-
|13
|Messina
|Sitsiliya
|241 997
|-
|14
|Padua
|Venetsiya
|209 678
|-
|15
|Triest
|Friuli Venezia Giulia
|204 849
|-
|16
|Taranto
|Apuliya
|203.257
|-
|17
|Breshiya
|Lombardiya
|193 599
|-
|18
|Prato
|Toskana
|191 268
|-
|19
|Parma
|Emiliya-Romanya
|187 938
|-
|20
|Reggio Kalabriya
|Kalabriya
|184 937
|}

== Iqtisodiyoti ==
Italiya — yuksak rivojlangan industrial-agrar mamlakat. Dunyoda eng rivojlangan 10 davlatning biri. [[Yalpi ichki mahsulot]]da sanoatning ulushi 31,6%, qishloq xoʻjaligi ulushi 2,9%, xizmat koʻrsatish soqasi 65,5% (1997). Italiyada 12 mln.dan ziyod aholi xizmat koʻrsatish sohasida, 6,5 mln. kishi sanoatda, 1,5 mln. kishi qishloq xoʻjaligida band.
'''Sanoati'''
Sanoatida ogʻir sanoat ustun. Jumladan, mashinasozlik, metallurgiya, avtomobilsozlik, toʻqimachilik, elektroenergetika, neftni kayta ishlash, neft kimyosi rivojlangan. Sanoat mahsulotining anchagina qismi eksport qilinadi. Italiyada xom ashyo va energetika zaxiralari kam, borlari ham notekis joylashgan. Neft va gaz (asosan, Padan tekisligi, Po daryosi etaklari, Adriatika dengizi sohiliga yaqin joylar va Sitsiliya o.da), qoʻrgʻo-shin, rux (asosan, Sardiniya o.da), temir rudalari (Aostada va Sardiniya o.da), boksit, kinovar (simob ruda-si), pirit (Toskana viloyatida), ol-tingugurt, tuz (Sitsiliya o.da), qoʻngʻir koʻmir, binokorlik materiallari va b. qazib olinadi. Issiklik elektr stansiyalari elektr energetikaning asosini tashkil etadi. Atom elektr styalari va geotermal stansiyalar qurilgan. Yiliga oʻrtacha 222 mlrd. kVt-soat elektr energiyasi hosil qilinadi. Metallurgiya sanoati, asosan, chetdan keltirilgan xom ashyo asosida ishlaydi. Qora metal-lurgiyaning eng yirik korxonalari Genuya, Neapol atrofida, shuningdek, Pombino va Tarantoda; rangli metallurgiya korxonalari Venetsiya, Bolsa-no, Mori, Milan shaharlari va Sardiniya o.da joylashgan. Neftni qayta ishlash korxonalari (chetdan keltirilgan xom ashyo asosida), asosan, dengiz sohilidagi joylar (Genuya, Neapol, Venetsiya, Spetsiya, Augusta)da va neft mahsulotlari eng koʻp ishlatiladigan shaharlar (Milan va boshqalar)da. Sanoatning yetakchi sohasi boʻlgan mashinasozlik tarmoklari: avtomobilsozlik (Turin), kemasozlik (Genuya, Livorno, Neapol, Venetsiya, Triyest), stanoksozlik (Milan, Breshna, Turin), priborsozlik (Ivrea), elektrotexnika (Milan, Varese, Bergamo, Turin, Genuya) va elektron (Milan atrofi) sanoati rivojlangan. Neft kimyosi, plastmassa, maʼdanli oʻgʻit, sunʼiy tola, farmatsevtika va rezina mahsulotlari, sintetik kauchuk ishlab chiqarish yuqori darajaga yetgan. Lombardiya va Pyemont — anʼanaviy toʻqimachilik markazlari. Oziq-ovqat sanoatining asosiy tarmoklari — un, makaron, pishloq, qand-shakar, kon-serva, zaytun yogʻi, uzum vinosi (yiliga 70 mln. gektolitr) ishlab chiqarishdir. Yengil sanoat, xususan, poyabzal ishlab chiqarish rivoj topgan. Hunarmandchilikka ayniqsa katta eʼtibor beriladi.

Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmoklari — dehqonchilik (58%) va chorvachilik (42%). Unumdor yerlarning 34,3% (19,6 mln. gektar) haydalib, ekin ekiladi, 11% bogʻ, tokzor va zay-tunzor, 19,2% maysazor va yaylov. Asosiy don ekinlari — bugʻdoy, makka-joʻxori, suli, arpa, sholi. Qand lav-lagi, uzum, zaytun, sitrus mevalar va sabzavot ham yetishtiriladi. Vino ishlab chiqarish hajmi jihatidan Italiya dunyoda yetakchi oʻrinlardan birida turadi. Italiya yiliga 6 mln. tonnaga yaqin turli xil hoʻl meva beradi, uning salkam 60% mamlakat shimolidagi ixtisoslashgan fermer xoʻjaliklarida yetishtiriladi. Janubiy viloyatlarda bodom, yongʻoq, fundukzorlar koʻp. Uzum hosili yiliga 10 mln. tonna (uning 90% kayta ishlanib, vino qilinadi), sitrus mevalar xrsili yiliga 3,3 mln. tonna, pomidor hosili 5,5 mln. tonna. Chorvachiliqsa qoramol (8,8 mln. bosh), choʻchqa (9,6 mln. bosh) va qoʻy (12,2 mln. bosh) boqiladi. Mamlakat shimolida sut va goʻsht chorvachiligi ustun. Baliqchilik yaxshi rivojlangan.

== Aholining etnik tarkibi ==

=== Tillar ===
Asosiy maqola: '''[[italyan tili]]'''

Asosiy maqola: '''[[Italiya tillari]]'''

Rasmiy til italyan tili boʻlib, hind-evropa oilasining romantik tillari guruhiga kiradi. Italiyada italyan tilining turli dialektlari ham mavjud. Barcha dialektlarni shimol, markaz va janub lahjalariga boʻlish odatiy holdir. Zamonaviy italyan tilini „mansabga erishgan“ dialekt deb atash mumkin, u ijtimoiy-siyosiy hayotda keng qoʻllanadi. Shu bilan birga, Florentsiya lahjasida ular koʻproq siyosat haqida emas, balki Florensiyada tugʻilgan eng buyuk rassomlar kabi madaniyat haqida gapirishadi — Dante Aligyeri, Jovanni Bokkachcho kabi madaniyat haqida gapirishadi .

Nemis tili rasmiy ravishda Bolzano va Janubiy Tirolda italyan tiliga teng deb tan olingan, sloven tili Gorizia va Triestda mintaqaviy maqomga ega, Aosta vodiysida fransuz tili .

=== Din ===
Asosiy maqola: '''[[Italiyada din]]'''

2003 yil 31 mart holatiga Rim-katolik cherkovining Italiyadagi parishionlari soni 55 752 000 dan 57 610 000 kishigacha (Italiya aholisining taxminan 96,77%), ulardan 33 dan 38% gacha faol parishionlar; Katoliklarning 10% turli cherkov vazirliklarida qatnashadi.

Mamlakatdagi pravoslav nasroniylarning umumiy soni, 2012 yil uchun hisob-kitoblarga koʻra, 1,4 million kishini (mamlakat aholisining 2,3% dan ortigʻini) tashkil etadi va Sharqiy Yevropadan kelgan muhojirlar sonining koʻpayishi hisobiga ortib bormoqda. Yegoryevsk arxiyepiskopi Mark (Golovkov) ning soʻzlariga koʻra, pravoslavlik Italiyada dindorlar soni boʻyicha (katoliklikdan keyin) ikkinchi dindir. Gʻarbiy Yevropa Patriarxal Eksarxi, Italiyadagi Moskva Patriarxiyasi cherkovlarining maʼmuri — Korsun va Gʻarbiy Yevropaning Metropoliti Entoni .

Boshqa nasroniy konfessiyalari orasida eng kattalari Iegova guvohlari (460 512 aʼzo, ulardan 2011 yil oxirigacha 245 657 tasi noshirlar), Italiyadagi Xudo assambleyalari, pravoslavlik, Evangelist cherkovlari federatsiyasi, Italiya (Vaudenlar, Baptistlar), Pentikostallar, Ettinchi kun adventistlari).

=== Italiya fuqaroligi ===
Asosiy maqola: '''[[Italiya fuqaroligi]]'''

Italiya fuqaroligini tugʻilish orqali olish jus sanguinis (qon huquqi) tamoyiliga asoslanadi. Bundan kelib chiqadiki, tugʻilish boʻyicha Italiya fuqarosi italiyalik otasi va/yoki italiyalik onasidan tugʻilgan boladir. Italiyaga koʻchib kelgan boshqa mamlakatlar fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar (fuqaroligi boʻlmagan shaxslar), agar ular Italiya qonunchiligida belgilangan bir qator shart va talablarni bajarsalar, Italiya fuqaroligini olishlari mumkin. Old shart — italyan tilini bilish. Jus soli tomonidan fuqarolik (tuproq huquqi) (mamlakat hududida fuqaroligi boʻlmagan shaxslardan tugʻilgan bolaning fuqaroligini avtomatik ravishda olish) Italiyada, Yevropaning hech bir joyida boʻlgani kabi, tan olinmaydi .

Fuqarolikka qabul qilish orqali, Italiya fuqaroligini olish uchun soʻrov mamlakatda 10 yil qonuniy istiqomat qilgandan soʻng, sudlanganlik holati boʻlmasa va daromad manbai mavjud boʻlsa, berilishi mumkin. Italiyaning sobiq fuqarolari va ularning bevosita avlodlari (jus sanguinis) uchun 10 yillik dastlabki muddat qisqartirilishi mumkin; Italiyada tugʻilgan chet elliklar (jus soli); Yevropa Ittifoqi fuqarolari, qochqinlar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar. Agar Italiya fuqarosi bilan turmush qurgan boʻlsa, ikkinchi turmush oʻrtogʻi fuqarolik uchun ariza berishi mumkin, turmush oʻrtoqlarning nikohi va birgalikda yashashi davomiyligini hisobga olgan holda: Italiyada qonuniy istiqomat qilgan taqdirda 2 yil nikohdan keyin; 3 yillik nikohdan keyin, agar Italiyadan tashqarida yashasa. Fuqarolikni oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kunga kelib, turmush oʻrtoqlarning ajralishi, nikohni bekor qilish, ajralish yoki nikohning amal qilishini tugatish boʻlmasligi kerak. Belgilangan muddatlar turmush oʻrtoqlar tomonidan tugʻilgan yoki asrab olingan bolalar ishtirokida yarmiga qisqartirilishi mumkin .

Italiya fuqaroligini tan olish, shuningdek, sobiq Avstriya-Vengriya imperiyasi hududida tugʻilgan va yashayotgan shaxslar va ularning avlodlari uchun maxsus qonunlar asosida ham mumkin. Ikki fuqarolik Italiyada „repatriatsiya qonuni“ ostida mumkin. Italiya va Argentina oʻrtasida ikki fuqarolik toʻgʻrisidagi kelishuv .

Italiya fuqaroligini olish avvalgi fuqaroligidan voz kechishga olib kelmaydi, agar bunday voz kechish Italiya fuqaroligini soʻragan shaxs kelib chiqqan mamlakat qonunchiligiga muvofiq majburiy boʻlmasa .

Italiya fuqaroligi Italiyada va butun Yevropa Ittifoqida erkin harakatlanish va yashash, saylov jarayonida ishtirok etish, dunyoning koʻplab mamlakatlariga vizasiz sayohat qilish, shuningdek boshqa huquqlarni beradi .

Noqonuniy immigratsiya Italiya qonunchiligiga muvofiq jazolanadi: maʼmuriy jarimaga qoʻshimcha ravishda, huquqbuzarni deportatsiya qilish va kelajakda Italiyaga viza berishdan bosh tortish.

=== Intim sohani huquqiy tartibga solish ===
2016-yilgacha Italiya Gʻarbiy Yevropadagi gey fuqarolik uyushmalari yoki bir jinsli nikohlarni tan olmagan soʻnggi davlat boʻlib qoldi, bu esa geylar paradi ishtirokchilarining noroziligiga sabab boʻldi. 2016-yil 11-may kuni Deputatlar palatasi fuqarolik birlashmalari toʻgʻrisidagi qonunni 372 koʻpchilik ovoz bilan maʼqulladi, 51 nafari qarshi, 99 nafari betaraf. Fuqarolik birlashmalarini nikoh bilan tenglashtirish haqida hech qanday gap yoʻq. Italiya gomoseksualizmni tanqid qilishni jinoyat deb hisoblaydigan qonunni rad etdi. Italiya parlamenti LGBT vakillarini tanqid qilganlik uchun qamoq jazosini nazarda tutuvchi qonun loyihasini qoʻllab-quvvatlamadi. Senatning (parlament yuqori palatasi) 2021-yil 27-oktyabrdagi yigʻilishida deputatlarning koʻpchiligi tashabbusga qarshi ovoz berdi. Italiyada fohishalik qonuniy faoliyat emas. 1958 yilgi amaldagi qonun nafaqat ayollar savdosi va fohishalikdan foydalanishni, balki shaxsiy manfaat uchunmi yoki yoʻqmi, unga yordam berishning har qanday shaklini ham taqiqlaydi. Italiyada fohishaxonalar yoʻq, lekin oʻn minglab ayollar, asosan, muhojirlar Italiya koʻchalarida ushbu qadimiy hunarmandchilik bilan shugʻullanishadi. Italiyada nudizm 2006 yilda qonuniylashtirilgan; Italiyadagi nudist plyajlariga har yili 600 mingga yaqin kishi tashrif buyuradi.

== Iqtisodiyot va moliya ==
Asosiy maqolalar: '''[[Italiya iqtisodiyoti]]''' va '''[[Italiya iqtisodiy mo'jizasi]]'''

Pul birligi evro hisoblanadi. 2018-yil holatiga koʻra, Italiyada oʻrtacha ish haqi oyiga 2595 evro (yalpi) va 1878 evro, ijtimoiy va shaxsiy imtiyozlar (sof) oyiga. Italiyaning 2019 yilda YI YaIMga qoʻshgan hissasi 11,3% ni tashkil etadi. XVJ maʼlumotlariga koʻra, 2022 yilda Italiyaning davlat qarzi mamlakat yalpi ichki mahsulotining 144,696% ni tashkil etdi. Muhim iqtisodiy yutuqlarga qaramay, mamlakat iqtisodiyoti bugungi kunda tarkibiy va notarkibli muammolardan aziyat chekmoqda. Soʻnggi oʻn yilliklardagi yillik oʻsish sur’atlari koʻpincha Yevropa Ittifoqining oʻrtacha darajasidan past boʻldi. Italiya, ayniqsa, 2000-yillarning oxiridagi global moliyaviy inqirozdan qattiq taʼsirlandi. 1980-yillardan beri davlatning katta xarajatlari davlat qarzining keskin oʻsishiga olib keldi. Bundan tashqari, Italiyada turmush darajasi shimol va janub oʻrtasida sezilarli tafovutga ega: Shimoliy Italiyada aholi jon boshiga oʻrtacha yalpi ichki mahsulot Yevropa Ittifoqi oʻrtacha koʻrsatkichidan sezilarli darajada yuqori, Italiya janubidagi baʼzi viloyatlar va viloyatlarda esa oʻrtacha darajadan ancha past. Markaziy Italiyada aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulot oʻrtacha. Soʻnggi yillarda Italiyada aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulotning oʻsishi asta-sekin evrozona oʻrtacha darajasiga yaqinlashdi, shu bilan birga bandlik darajasi hamon orqada qolmoqda. Biroq, iqtisodchilar rasmiy raqamlarni mamlakatning yashirin iqtisodiyoti (Yevropaning yuqori daromadli mamlakatlari orasida faqat Gretsiyada koʻproq) va norasmiy ish oʻrinlarining koʻpligi (ishchi kuchining 10% dan 20% gacha boʻlganligi) tufayli bahslashmoqda. iqtisodiy nofaol aholining real darajasini va ishsizlik darajasini pasaytirish. Yashirin iqtisodiyot Italiyaning janubida keng tarqalgan, ammo shimolga qarab kuchayib boradi. darajasiga teng. Yana bir davom etayotgan iqtisodiy muammo shundaki, italiyaliklar dunyodagi ikkinchi eng keksa millatdir (yaponlardan keyin) va dunyodagi eng tez qarigan xalqlardan biri, 2022-yil 1-yanvar holatiga koʻra, Italiya aholisining 23,8 foizi 65 yoshdan oshgan. Shuningdek, Italiyada 2022-yil 1-yanvar holatiga koʻra, 5 030 716 nafar muhojir bor, bu mamlakat umumiy aholisining atigi 10,6 foizini tashkil etadi, bu rivojlangan mamlakatlar orasida juda past koʻrsatkichdir. Buning sababi, Italiya janubiy Yevropadagi davlat sifatida, doimiy iqtisodiy turgʻunlik va aholining demografik qarishi tufayli qoʻshni boyroq Yevropa mamlakatlari kabi potentsial muhojirlar uchun iqtisodiy jihatdan jozibador emasligi boʻlishi mumkin.

=== Sanoat va moliya ===
'''Afzalliklari''': kuchli davlat byudjeti (2012-yil holatiga koʻra 972 mlrd. dollar, dunyoda 7-oʻrin). Raqobatbardosh oʻrta sinf. Dizayn, kiyim-kechak va maishiy texnika ishlab chiqarish sohasida butun dunyo modasini oʻrnatadi. Etakchi firmalar qatoriga Fiat (avtomobilsozlik), Montedison (plastmassa), Olivetti (aloqa), Benetton (kiyim-kechak) kiradi. Yuqori mahsuldor qishloq xoʻjaligi va turistik ishlab chiqarish, mashhur moda uylari. Buyuk madaniy meros (Italiya Yevropa madaniy boyliklarining uchdan ikki qismini oʻz ichiga oladi) Apennin orollari shtatini Yevropa va dunyodagi sayyohlar uchun eng jozibador mamlakatlardan biriga aylantiradi, bu esa turizm sektorini rivojlantirish uchun cheksiz istiqbolga ega. iqtisodiyot.

Aholi jon boshiga yalpi milliy mahsulot yiliga 30 ming dollarni tashkil qiladi. Sanoatning yetakchi tarmoqlari: mashinasozlik, metallurgiya, kimyo va neft-kimyo, yengil va oziq-ovqat. Italiya avtomobillar (mashhur brendlar: Alfa Romeo, Ferrari, Fiat, Iveco, Lamborghini, Lancia, Maserati), mototsikllar (mashhur brendlar: Aprilia, Ducati), mopedlar, velosipedlar, traktorlar ishlab chiqaradigan yirik ishlab chiqaruvchilar va jahon bozoriga yetkazib beruvchilardan biri hisoblanadi., kir yuvish mashinalari va muzlatgichlar, yozish va hisoblash mashinalari, radioelektron mahsulotlar, sanoat uskunalari, poʻlat quvurlar, plastmassa va kimyoviy tolalar, avtomobil shinalari, shuningdek, tayyor kiyim va charm poyabzal, makaron, pishloq, zaytun moyi, vino, konservalangan meva va pomidor. Keng miqyosda sement, gul va mevalardan tabiiy essensiya va efir moylari, shisha va sopol buyumlar, zargarlik buyumlari ishlab chiqarish. Piritlar, simob rudalari, kaliy tuzi, dolomitlar, asbest qazib olish .

'''Kamchiliklari''': Hukumat taqchilligi va davlat qarzining oʻsishi hali ham muhim. Iqtisodiy oʻsishning pastligi, jadal xususiylashtirilayotgan xizmat koʻrsatish sohasi samarasiz. Ishsizlik 2 baravar yuqori boʻlgan boy Shimol va kambagʻal janub oʻrtasida boylikning tengsiz taqsimlanishi. Soliq intizomining etarli emasligi, asta-sekin takomillashmoqda. Xalqaro raqobatga yomon yoʻnaltirilgan korxonalar. Uyushgan jinoyatchilik, giyohvandlik sindikatlari, mafiya tuzilmalarining taʼsiri, ayniqsa janubiy hududlarda — Kampaniya, Kalabriya va Sitsiliya. Mamlakat janubida davlat organlarining byurokratizatsiyasi va biznesni tartibga solishdagi korruptsiya darajasi ham shimolga qaraganda beqiyos yuqori, bu, xususan, Italiyaning janubiy mintaqalarining iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishidagi surunkali kechikish bilan bogʻliq.

=== Energiya va import ===
Italiya energetika va suv resurslarida kambagʻal, mamlakatda neft va gazning sanoat zahiralariga ega boʻlgan konlari yoki bitta atom elektr stantsiyasi yoʻq. Rejalarga koʻra, birinchi atom elektr stansiyasi Fransiya koʻmagida 2020 yilgacha quriladi. Toʻrtta atom elektr stansiyasini qurish uchun xolding kompaniyalari yaratiladi, ularning har birida Italiyaning Enel energetika kompaniyasining ulushi 60%, Fransiya EDF esa 40% ni tashkil qiladi. Italiya neft va gazni Rossiya, Norvegiya, Fors koʻrfazi mamlakatlari va Afrikadan import qiladi, elektr energiyasi esa Fransiyadan taʼminlanadi .

Italiya oʻzining yillik 60 milliard kub metr tabiiy gazga boʻlgan umumiy ehtiyojining 10% dan kamrogʻini taʼminlaydi; defitsit import hisobiga qoplanadi. Talabning 40 foizi yoki 24 milliard kub metrdan koʻprogʻi „Gazprom eksport“ tomonidan taʼminlanadi. 2016 yil may oyida Rossiyadan etkazib berishga qaramlikni kamaytirish maqsadida 870 kilometr uzunlikdagi Trans-Adriatik gaz quvuri (Trans-Anadolu gaz quvurining davomi) qurilishi boshlandi, bu 2020 yilga kelib Ozarbayjon gazini etkazib berish imkonini beradi. Italiya. Rossiya ham „Janubiy oqim“ loyihasi bekor qilinganidan keyin Italiyaga xuddi shunday gaz quvurini qurmoqda.

=== Qishloq xoʻjaligi va turizm ===
Italiya yuqori darajada rivojlangan sanoat-agrar mamlakatdir. Asosan sanoat va yuqori darajada rivojlangan shimol va kam rivojlangan, qishloq xoʻjaligi janubi.

Qishloq xoʻjaligida oʻsimlikchilik ustunlik qiladi. Asosiy ekinlari bugʻdoy, makkajoʻxori, sholi (Yevropada 1-oʻrin; yiliga 1 million tonnadan ortiq), qand lavlagi. Italiya tsitrus mevalari (yiliga 3,3 million tonnadan ortiq), pomidor (5,5 million tonnadan ortiq), uzum (yiliga taxminan 10 million tonna; 90% dan ortigʻi vinoga qayta ishlanadi), zaytun yetishtirish boʻyicha dunyodagi eng yirik va Yevropadagi yetakchi mamlakatlardan biridir.. Gulchilik va parrandachilik rivojlangan.

Italiya xalqaro turizmning eng yirik mintaqasi (yiliga 50 milliondan ortiq kishi). Mamlakatda 155 ta YuNESKOning Butunjahon merosi ob’ektlari joylashgan boʻlib, bu dunyoning boshqa mamlakatlariga qaraganda koʻproq. Italiyada turizm iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlaridan biri boʻlib, YaIMning 12% ni tashkil qiladi. Italiya jahon turizm bozorining 5,6 foizini tashkil qiladi. Ushbu koʻrsatkich boʻyicha mamlakat Yevropa Ittifoqida Fransiya va Ispaniyadan keyin 3-oʻrinni egallaydi.

2015-yilda Italiyaga 40 million xorijiy sayyoh tashrif buyurdi, bu koʻrsatkich boʻyicha mamlakat dunyoda 4-oʻrinni egalladi. Italiyaga eng koʻp sayyohlar Xitoydan keladi — yiliga 3 millionga yaqin. Oʻrta Qirollikdan sayyohlarning koʻpligi, shuningdek, Italiyada doimiy istiqomat qiluvchi yirik xitoy hamjamiyatini hisobga olgan holda, 2016-yil bahorida Italiya hukumati misli koʻrilmagan qadam tashladi: ular Xitoy politsiyasi xodimlarini jalb qildilar. Pekindagi italiyalik mutaxassislarning koʻrsatmalari, Rim va Milanda koʻchalarni patrul qilish. Vatandoshlardan tashkil topgan xitoylik kiyim-kechak patrullari juda taniqli va Italiyadagi xitoylarga oʻzlarini xavfsiz his qilishlariga yordam beradi va Italiya huquqni muhofaza qilish idoralari qoʻshimcha razvedka maʼlumotlaridan foydalanadilar .

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon sayyohlik tashkiloti (UNWTO) statistik maʼlumotlariga koʻra, 2017-yilda xalqaro turistik oqimlar boʻyicha Italiya 58,3 million tashrif buyuruvchi bilan Xitoy, AQSh, Ispaniya va Fransiyadan keyin beshinchi oʻrinni egalladi .

'''Aholi bandligi tarkibi'''

Jami iqtisodiy faol aholi: 24,86 million kishi (2007-yil), shundan 4% qishloq xoʻjaligida, 31% sanoatda va 65% oliy tarmoqda band.

Hozirgi vaqtda Italiyaning bandlik tuzilmasidagi mintaqaviy nomutanosibliklari quyidagilardan iborat:

* Shimoliy-Gʻarbiy va Shimoli-Sharqiy mintaqalar oʻrtasidagi farqlar kichikligicha qolmoqda. Bu hududlarda sanoat sohasida band boʻlgan aholining ulushi mutlaqo bir xil. Farqlar faqat oliy tarmoq va qishloq xoʻjaligida band boʻlganlar sonida kuzatiladi. Shimoli-gʻarbiy mintaqa anʼanaviy ravishda yanada rivojlangan mintaqa boʻlib, unda ilgari kuchli sanoat shakllangan (Italiyaning asosiy sanoat uchburchagi Milan — Turin — Genuya bu yerda joylashgan). Shimoli-Sharqiy mintaqa oʻzining sanoat tuzilmasini 1970-yillardan soʻng, alyuminiy sanoati, energetika, neftni qayta ishlash va neft-kimyo sanoatining qudratli korxonalari qurilganidan keyin egalladi.
** Markaz anʼanaviy ravishda mamlakat boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichlar bilan tavsiflanadi va bu mintaqa sanoat shimoli va qishloq xoʻjaligi janubi oʻrtasidagi oʻtish joyi hisoblangan. Hozirgi vaqtda Markaz ham ushbu oʻrta pozitsiyalarni saqlab qoldi, ammo &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda Shimoliy mintaqalar va Markaz oʻrtasidagi tafovut XXI asrga qaraganda sezilarliroq edi. Hozirgi vaqtda Shimoliy va Markaziy mintaqalarda ish bilan band aholining iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha taqsimlanishi deyarli bir xil. Faqatgina uchinchi tarmoqdagi bandlik boʻyicha Markaziy tuman shimoliy qoʻshnilaridan sezilarli (8-11 foizga) oldinda. Uchinchi darajali sektorda xodimlar sonining bu oʻsishi poytaxt boʻlgan va mamlakatdagi xizmat koʻrsatish sohasida bandlikning eng yuqori ulushiga ega boʻlgan Latsio viloyati bilan bogʻliq. Markaziy mintaqaning ikkita hududida (Toskana va Umbria) stavkalar hali ham milliy oʻrtacha koʻrsatkich bilan bir xil boʻlib qolmoqda.
** Italiyaning janubiy qismida janubi-gʻarbiy va janubi-sharqiy hududlarni ajratish mumkin. Janubning gʻarbiy va sharqiy hududlari oʻrtasida (shimoldan farqli oʻlaroq) iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha xodimlar sonini taqsimlashda bunday bir xillik yoʻq. Shunday qilib, Janubi-Gʻarbiy mintaqa Janubi-Sharqiy mintaqadan bandlik tarkibida iqtisodiyotning uchinchi sektorining yanada yaqqol ustunligi bilan ajralib turadi, Janubi-Sharqiy mintaqada esa sanoat sektori koʻproq rivojlangan. Janubi-Gʻarbiy va Janubi-Sharqiy hududlarni birlashtiradigan narsa qishloq xoʻjaligida bandlikning yuqori koʻrsatkichidir, mos ravishda 7% va 9%, bu mamlakat oʻrtacha koʻrsatkichidan taxminan 2 baravar yuqori. 1995 yilda qishloq xoʻjaligida bandlik darajasi Janubi-Gʻarbiy mintaqada 11%, Janubi-Sharqiy mintaqada 12% edi. Shunday qilib, Markaz iqtisodiyot tarmoqlarida bandlik koʻrsatkichlari boʻyicha shimoliy hududlarga, janub esa uchinchi va sanoat tarmoqlarida xodimlar sonini koʻpaytirish va shunga mos ravishda ish bilan bandlikni qisqartirish hisobiga oʻzining bandlik tuzilmasini yaxshiladi. qishloq xoʻjaligi sektori. Zamonaviy Italiyada aholi bandligining „ikki tomonlama“ tuzilmasi mavjud. Tuzilmaning birinchi qismi shimoliy-gʻarbiy, shimoli-sharqiy va markaz mintaqalarini, ikkinchisi esa janubni oʻz ichiga oladi. Xususan, shimoliy hududlarda boshlangʻich maktab oʻqituvchisining oʻrtacha maoshi taxminan 2000 evroni, janubiy viloyatlarda — taxminan 1000 evroni tashkil qiladi. Kichik hududi va aholi zichligi tufayli zamonaviy Italiyada chiqindilarni qayta ishlash masalasi oʻtkir (qarang: Italiyadagi axlat inqirozi). Italiya oʻzining iqtisodiy darajasi boʻyicha iqtisodiy jihatdan eng rivojlangan mamlakatlar va ishlab chiqaruvchi kuchlarning oʻrtacha rivojlanish darajasiga ega mamlakatlar oʻrtasida oraliq oʻrinni egallaydi. Boshqa yuqori rivojlangan mamlakatlarda boʻlgani kabi, Italiyada sanoat iqtisodiyotning etakchi tarmogʻidir, garchi unda intensiv va nomutanosib ravishda oʻsib borayotgan xizmat koʻrsatish sohasiga qaraganda iqtisodiy faol aholining kichikroq qismi ishlaydi. Sanoat mahsulotlari tannarxi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari tannarxidan oshib ketadi, bunda sanoatga nisbatan har yili kamroq kapital qoʻyiladi. Italiya eksportida sanoat mahsulotlari ham ustunlik qiladi. Italiya milliy boyligining muhim qismi monopoliyalar qoʻlida boʻlib, ularning aksariyati eng yirik transmilliy konsernlardan hisoblanadi. Ular kimyo va elektrotexnika sanoatida (Montedison), avtomobilsozlik sanoatida (Fiat) va kauchuk sanoatida (Pirelli) ustunlik qiladi.
* Shu bilan birga, mamlakatimizda, asosan, yengil va oziq-ovqat sanoati, shuningdek, maishiy elektr jihozlari, sintetik materiallarni qayta ishlash uskunalari ishlab chiqarish, shuningdek, ayrim sub’ektlarda koʻplab oʻrta, kichik va kichik firmalar mavjud. dastgohsozlik sanoatining tarmoqlari. Kichik firmalarning uchdan ikki qismi oilaviy mulkdir. 1970-yillardan boshlab yirik korxonalarning qisqarishi va kichik va oʻrta firma va korxonalarning rolini oshirish tendentsiyasi kuzatildi. Italiya davlati mamlakat iqtisodiyotiga faol va turli shakllarda aralashadi: uning ixtisoslashgan organlari aksiyadorlik jamiyatlarida nazorat qiluvchi aktsiyadorlar sifatida qatnashadi, turli davlat dasturlariga muvofiq sanoat korxonalari tashkil etiladi. Shtat mamlakatdagi eng yirik tadbirkorga aylandi. Uning pozitsiyalari ayniqsa energetika, metallurgiya va kemasozlikda kuchli. Koʻplab yengil sanoat korxonalariga ham egalik qiladi. Eng yirik banklar ham milliylashtirildi. Davlat sektorining rivojlanish sur’ati butun Italiya iqtisodiyotining rivojlanishidan oshib ketadi. Global inqiroz Italiyada koʻplab iqtisodiy muammolarni yanada kuchaytirdi. Byudjet taqchilligi va davlat qarzi hajmi boʻyicha Italiya evro hududining beshta „etakchilari“ qatoriga kiradi. Shunday qilib, Italiyada davlat qarzining YaIMga nisbati 100% dan ortiq. Biroq, suveren qarz va xususiy biznes qarzining umumiy miqdori boʻyicha Italiya Germaniyaga qaraganda ancha yaxshi koʻrsatkichlarga ega. Bosh vazir Berluskoni tomonidan taklif qilingan Italiya iqtisodiyotini qutqarish dasturiga ish haqini muzlatish va davlat xizmatchilarining nafaqaga chiqishini kechiktirish, mintaqaviy maʼmuriyatlarni moliyalashtirishni qisqartirish va soliq toʻlashdan boʻyin tovlash ustidan nazoratni kuchaytirish kiradi. Pensiya yoshi ayollar uchun 65 yoshga, erkaklar uchun 70 yoshga koʻtarildi. Boshqa nomaqbul choralar va Italiya iqtisodiyotining ularga nisbatan zaif munosabati 2011 yil kuzida Berluskoni isteʼfoga chiqishiga olib keldi. 60 million aholiga ega Italiyada qashshoqlik chegarasidan pastda yashayotganlar soni 2016 yilda har kuni 600 kishiga oshdi. 2016 yil may oyidan boshlab Oliy kassatsiya instantsiyasining qaroriga koʻra, ochlikni qondirish uchun oz miqdordagi oziq-ovqat yoki tayyor oziq-ovqat mahsulotlarini „ehtiyoj ostida qolgan shaxslar“ tomonidan oʻgʻirlanishi („oziq-ovqatga hayotiy ehtiyojni qondirish“) emas. Italiyada jinoyat, garchi u tovar egasi tomonidan toʻxtatilishi mumkin. Bu sud hukmi Italiya jamoatchiligi va matbuoti tomonidan hamdardlik bilan qabul qilindi.
*

== Transport, infratuzilma, aloqa ==
Asosiy maqola: '''[[Italiyada transport]]'''

Italiyada temir yoʻllar va avtomobillar tarmogʻi rivojlangan. Yoʻlovchilarning 90% dan ortigʻi va yuklarning 80% dan ortigʻi avtomobillarda tashiladi. Tashqi transportda dengiz transporti ustunlik qiladi.

Italiya savdo floti 667 ta kemadan iborat — umumiy tonnaj boʻyicha dunyoda 17-oʻrinda .

Yuk va yoʻlovchilarni ichki tashishda asosiy oʻrinni avtomobil transporti, keyin esa temir yoʻl transporti egallaydi. Mamlakat temir yoʻllarni elektrlashtirish boʻyicha dunyoda birinchi oʻrinda turadi.

=== Avtomobil transporti ===
Zamonaviy avtomobil va temir yoʻllarning zich tarmogʻi Shimoliy Italiya shaharlarini bogʻlaydi. Mamlakatning shimoldan janubga choʻzilishi munosabati bilan uning temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tarmogʻi asosan meridional yoʻnalishda rivojlangan. Padan tekisligidan tashqari kenglikdagi aloqalar yetarli emas. Italiyada koʻplab yoʻllar va temir yoʻllar tik togʻ yonbagʻirlarida yotqizilgan va shuning uchun koʻp koʻpriklar va tunnellarga ega, bu esa ularni ishlatish narxini oshiradi. Italiyada avtomobil transportining roli nihoyatda katta: u barcha quruqlikdagi yuk tashishning 3/4 qismini tashkil qiladi. Yoʻllarning qariyb yarmi Italiya shimolida, mamlakat janubida esa yoʻl tarmogʻining zichligi ancha past.

=== Temir yoʻl transporti ===
Italiyaning temir yoʻl tarmogʻi 16,5 ming km dan oshadi, shu jumladan 1 ming km. 10 ta yirik shaharlarni — Turin, Milan, Venetsiya, Padua, Verona, Boloniya, Florensiya, Rim, Neapol, Salernoni bogʻlaydigan yuqori tezlikdagi avtomobil yoʻllari. Italiyada Yevropada birinchi marta 1970-yillarda &quot; Pendolino &quot; toifasidagi poezdlar ishlab chiqilgan boʻlib, ular yoʻlovchilar uchun qulaylik yaratadigan va yoʻlning egri qismlarida tezlikni pasaytirmaydigan maxsus egilish tizimiga ega (bu texnologiya keyinchalik tarqaldi. Tezlikni oshirish uchun muntazam trekdan yaxshiroq foydalanish uchun Yevropaga). Italiyada birinchi tezyurar temir yoʻl 1984 yilda qurilgan, poezd Rim va Florensiya oʻrtasidagi 254&amp;nbsp;km masofani 90 daqiqada bosib oʻtgan. Oʻshandan beri Italiya temir yoʻllari kuchli texnik rivojlanishdan oʻtdi va 2015 yilga kelib Yevropada eng modernizatsiya qilingan va jihozlangan temir yoʻllar qatoriga kiradi. Asosiy davlat operatori Trenitalia ham muntazam, ham yuqori tezlikda xizmat koʻrsatadi. 2012-yil may oyidan boshlab, muqobil tezyurar temir yoʻl operatori Nuovo Trasporto Viaggiatori (NTV) Italiyada Italo brendidan foydalangan holda ishlay boshladi.

&quot; Le Frecce &quot; tezyurar poyezdlar tarmogʻi Italiyaning barcha yirik shaharlarini qamrab oladi. Tezyurar poyezdlarning maksimal tezligi 300&amp;nbsp;km/soat, texnik imkoniyatlari 360&amp;nbsp;km/soatgacha. Rim va Milan oʻrtasida tezyurar tezyurar poyezdlar uchun minimal sayohat vaqti 2 soat 45 daqiqa, Rim va Venetsiya oʻrtasida 3 soat 30 minut, Rim va Turin oʻrtasida 4 soat 10 minut, Rim va Neapol oʻrtasida 1 soat 10 minut. Qizil oʻq (Frecciarossa) toifasidagi poezdlar faqat Turindan Milan, Florensiya, Rim orqali Salernogacha boʻlgan yangi tezyurar liniyalarda qoʻllanadi. Silver Arrow (Frecciargento) toifali poyezdlar ham tezyurar, ham oddiy yoʻnalishlarda (kombinatsiyalangan tizim) qoʻllanadi, tezligi soatiga 250&amp;nbsp;km. Ushbu poezdlar Rimni Venetsiya, Verona, Bari, Lechche va Reggio-Kalabriya bilan bogʻlaydi. EuroNight tungi poyezdlari Rimni Trieste, Bolzano, Lecce, Reggio Calabria, Palermo, Syracuse bilan bogʻlaydi; va chet elda — Parij, Myunxen, Vena. Italiyadan toʻgʻridan-toʻgʻri poezdlar qatnovining eng uzoq nuqtasi — Moskva: Nitstsadan Rossiya poytaxtiga boradigan poezd (40-45 soat) Italiyada San-Remo, Genuya, Milan, Verona, Bolzanoda toʻxtaydi. Materikni Sitsiliya bilan bogʻlaydigan temir yoʻl koʻprigi rejalashtirish bosqichida, hozirda Palermoga ketayotgan poezdlar Messina boʻgʻozini parom orqali kesib oʻtadi. Sardiniya orolida temir yoʻllar ham bor. Rossiya Federatsiyasi Tabiiy monopoliyalar muammolari instituti (2013) maʼlumotlariga koʻra, Italiya har yili 1000&amp;nbsp;km temir yoʻl infratuzilmasi uchun 268 million evro davlat investitsiyasini kiritadi va bu koʻrsatkich boʻyicha Yevropada birinchi oʻrinda turadi.

=== Dengiz transporti ===
Dengiz transporti mamlakatning ichki va tashqi transportida juda muhim rol oʻynaydi. Bu Italiyaning Oʻrta yer dengizi suv yoʻlidagi pozitsiyasi, uzoq qirgʻoq chizigʻi va mamlakat ichida orollarning mavjudligi bilan izohlanadi. Italiya sohillarida 144 ta port mavjud. Portlarning yuk aylanmasida neft va boshqa mineral xom ashyolar ustunlik qiladi. Italiyaning eng katta porti Genuya butun Oʻrta yer dengizidagi eng muhim portlardan biridir. Genuya butun Italiyaning shimoli-gʻarbiy qismi, shuningdek, Shveysariya uchun tashqi dunyoga kirish eshigi boʻlib xizmat qiladi. Genuyaning Adriatikadagi asosiy raqibi va raqobatchisi Triest boʻlib, yuk aylanmasi boʻyicha Italiyada ikkinchi oʻrinda turadi va Yevropadagi eng muhim neft portlaridan biri hisoblanadi. Triest orqali Shimoliy-Sharqiy Italiya Oʻrta yer dengizi, Yaqin va Oʻrta Sharq, Sharqiy Afrika va Sharqiy Osiyodagi boshqa mamlakatlar bilan bogʻlangan. Janubiy Italiya portlarining (Agusta va Taranto) yuk aylanmasi sezilarli darajada oshdi, bu neftni qayta ishlash va neft-kimyo sanoatining rivojlanishi bilan izohlanadi. Mamlakatdagi eng yirik yoʻlovchi portlaridan biri boʻlgan Neapol Apennin yarim oroli va Sitsiliya, Sardiniya va boshqa orollar oʻrtasidagi aloqalar markazidir .

=== Daryo transporti ===
Italiyada yirik daryolar yoʻqligi sababli daryo transporti kam rivojlangan. Ogʻzidan Piacenza va Pavia shaharlarigacha boʻlgan yagona Po daryosi toʻliq maʼnoda navigatsiya qilinadi. Rim markazidagi Tiber daryosi mavsumiy sayyohlik tramvaylari uchun harakatlanadi.

=== Aviatsiya transporti ===
Italiyada fuqaro aviatsiyasi juda tez rivojlanmoqda. Havo yoʻllari Italiyaning eng yirik shaharlarini Yevropaning koʻplab shaharlari, shuningdek, boshqa qitʼalar bilan bogʻlaydi. Mamlakatning eng yirik aeroportlari — Rim yaqinidagi Leonardo da Vinchi, Milan yaqinidagi Malpensa va Linate, Riminidagi Federiko Fellini xalqaro aviakompaniyalar tarmogʻining muhim markazlari boʻlib xizmat qiladi. Jami 40 ga yaqin mahalliy aviakompaniyalar mavjud.

=== Quvur transporti ===
Quvur uzunligi: xom neft — 6503&amp;nbsp;km, qayta ishlangan neft mahsulotlari — 2148&amp;nbsp;km, tabiiy gaz — 19400&amp;nbsp;km.

=== Tashqi iqtisodiy aloqalar ===
Tashqi iqtisodiy aloqalar Italiyaning iqtisodiy rivojlanishi uchun juda muhimdir. Barcha importning deyarli 15% neftdir. Italiya metallurgiya va boshqa sanoat tarmoqlari uchun xomashyo — stanoklar, sanoat asbob-uskunalari, yogʻoch, qogʻoz, oziq-ovqatning har xil turlarini ham import qiladi. Eksport qilinadigan asosiy mahsulotlar mashinasozlik mahsulotlari, asosan, transport vositalari, turli jihozlar, yozuv va hisoblash mashinalari, qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari, ayniqsa, meva-sabzavot mahsulotlari, pomidor konservalari, pishloqlar, tayyor kiyim-kechaklar, poyabzallar, kimyo va neft-kimyo mahsulotlari hisoblanadi. Fransiya va Germaniya bilan savdo ayniqsa faol. Italiyaga har yili 50 million xorijiy sayyoh tashrif buyuradi, asosan Germaniya, Fransiya va AQShdan. Italiyada koʻp sonli sayyohlarni qabul qilish uchun moddiy baza uzoq vaqtdan beri yaratilgan. Mehmonxona yotoqlari soni boʻyicha Yevropada birinchi oʻrinlardan birini egallaydi.

== Ijtimoiy siyosat ==
Uchta asosiy kasaba uyushmalari mavjud: Italiya mehnat uyushmasi &lt;sup&gt;[en]&lt;/sup&gt;, Italiya kasaba uyushmalari konfederatsiyasi &lt;sup&gt;[en]&lt;/sup&gt; va umumiy Italiya mehnat konfederatsiyasi.

== Ijtimoiy siyosat ==
Uchta asosiy kasaba uyushmalari mavjud: Italiya mehnat uyushmasi &lt;sup&gt;[en]&lt;/sup&gt;, Italiya kasaba uyushmalari konfederatsiyasi &lt;sup&gt;[en]&lt;/sup&gt; va umumiy Italiya mehnat konfederatsiyasi .

== Taʼlim ==
Asosiy maqola: '''[[Italiyada ta'lim]]'''
; Maktabgacha taʼlim

Uch yoshdan boshlab kichik italiyaliklar bolalar bogʻchalariga (scuola materna) yuboriladi, u yerda ular uch yil davomida maktabga tayyorlanadi. Bolalar 15-30 kishidan iborat guruhlarda oʻqishadi. Bolalar bogʻchadan keyin boshlangʻich maktabga yuboriladi.
; boshlangʻich maktab
: 6 yoshdan 11 yoshgacha

Boshlangʻich maktab 2 bosqichga boʻlingan — scuola elementare 1 va scuola elementare 2. Bu ikkala daraja ham hamma uchun bepul. Boshlangʻich maktab oxirida oʻquvchilar yozma va ogʻzaki imtihonlarni topshiradilar. Ularning natijalariga koʻra, boshlangʻich maktabni tugatganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma (diploma di licenza elementare) beriladi. Ushbu bosqichda oʻqish, yozish, chizish, arifmetika, musiqa, geografiya, tarix, informatika va jismoniy tarbiya oʻrganiladi — bu fanlar majburiydir; agar xohlasangiz, faqat din oʻrganiladi. Oʻquv dasturlariga odatda bitta chet tilini oʻrganish ham kiradi.
; Oʻrta boshlangʻich maktab (scuola media)
: 11 yoshdan 14 yoshgacha

Ushbu bosqichda talabalar italyan tili, tarix, geografiya, matematika va tabiatshunoslik, ikkita chet tili, sanʼat tarixi, texnologiya va musiqa fanlarini oʻrganadilar .
; Oʻrta maktab
: 14 yoshdan 19 yoshgacha

Ushbu bosqichda talabalar odatiy dastur boʻyicha oʻqish va universitetga kirishga tayyorgarlik koʻrish yoki oʻqishlarini kasbiy tayyorgarlik bilan birlashtirish haqida qaror qabul qiladilar.
; Oliy maʼlumot

Italiya oliy taʼlim tizimi universitetlar, texnik universitetlar, universitet kollejlari, konservatoriyalar va akademiyalardan iborat. .

Italiyada 56 ta universitet mavjud. Ulardan 47 tasi davlat, 9 tasi xususiy .

Italiya Boloniya jarayonini shakllantirish tashabbuskorlaridan biri boʻlib, dunyodagi eng qadimgi Boloniya universiteti nomini oldi, u yerda 1999 yilda yilda Yevropaning 29 davlati taʼlim vazirlari Boloniya deklaratsiyasini imzoladilar.

2020 yil holatiga koʻra, 25 yoshdan 64 yoshgacha boʻlgan Italiya aholisining 20,1 foizi oliy maʼlumotga ega. Aholining 62,9% oʻrta maktabni tugatgan.

== Fan ==

Asosiy maqola: '''[[Italiyadagi fan]]'''

Italiyada ilm-fan uzoq tarix va anʼanaga ega.

Mashhur italyan olimlari :

* Pizalik Leonardo (&quot; Fibonachchi raqamlari &quot; raqamlar ketma-ketligini Yevropaga tarqatishga yordam berdi)
* Leon Battista Alberti (Italiya Uygʻonish davrining yetakchi sanʼat nazariyotchisi, istiqbol haqidagi taʼlimotning matematik asoslarini belgilab bergan, kriptografiya rivojiga katta hissa qoʻshgan)
* Luka Pacioli (zamonaviy buxgalteriya tamoyillarining asoschilaridan biri)
* Leonardo da Vinchi (anatom, tabiatshunos, ixtirochi)
* Gerolamo Kardano (kardan mili ixtirochisi)
* Andreas Vesalius (ilmiy anatomiya asoschisi)
* Galileo Galiley (eksperimental fizikaning asoschisi)
* Evangelista Torricelli (atmosfera bosimi kontseptsiyasi muallifi)
* Jovanni Domeniko Kassini (&lt;nowiki&gt;XVII&lt;/nowiki&gt; asr astronomi va muhandisi)
* Jozef Lui Lagranj ( &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrning eng buyuk matematigi Leonhard Eyler bilan birga)
* Alessandro Volta (batareya ixtirochisi)
* Amedeo Avogadro (uning nomi bilan atalgan asosiy fizik-kimyoviy qonunni kashf etgan)
* Antonio Meucci (telefon ixtirochisi)
* Ascanio Sobrero (birinchi boʻlib nitrogliserin olgan)
* Antonio Pachinotti (dinamo yaratuvchilardan biri)
* Juzeppe Peano (matematik mantiq va toʻplamlar nazariyasi asoschilaridan biri)
* Guglielmo Markoni (radio ixtirochisi, fizika boʻyicha 1909 yilgi Nobel mukofoti sovrindori)
* Enriko Fermi (dunyodagi birinchi yadro reaktorini yaratuvchisi, fizika boʻyicha 1938 yilgi Nobel mukofoti sovrindori)
* Giulio Natta (organik kimyogar, kimyo boʻyicha 1963 yilgi Nobel mukofoti sovrindori)
* Daniele Bove (farmakolog, 1957 yil uchun fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti)
* Aurelio Pechcei (inson rivojlanishining global modellarini oʻrganuvchi Rim klubining asoschisi va birinchi prezidenti)
* Rita Levi-Montalchini (neyrobilim, fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha 1986 yilgi Nobel mukofoti sovrindori)
* Karlo Rubbiya (fizik, fizika boʻyicha 1984 yilgi Nobel mukofoti sovrindori)
* Giorgio Parisi (nazariy fizik, fizika boʻyicha 2021 yilgi Nobel mukofoti sovrindori)

=== Hisoblash kuchi ===
2023-yil iyun holatiga koʻra, Casalecchio di Renoda CINECA &lt;sup&gt;[en]&lt;/sup&gt; joylashgan boʻlib, Italiyadagi ilmiy tadqiqotlar uchun eng kuchli superkompyuter markazi boʻlib, Yevropa Ittifoqi superkompyuterlaridan biri, EuroHPC JU &lt;sup&gt;[en]&lt;/sup&gt; loyihasi, &quot; Leonardo &lt;sup&gt;[en]&lt;/sup&gt; &quot; superkompyuteri joylashgan.. 2022-yil noyabr oyida Leonardo Yevropa va Yevropa Ittifoqidagi ikkinchi eng tezkor superkompyuterga, Top500 reytingida esa dunyoda toʻrtinchi oʻringa chiqdi &lt;sup&gt;[&lt;/sup&gt; 161. 2023 yil iyun holatiga koʻra, Leonardo Top500 reytingida dunyoda toʻrtinchi oʻrinni egalladi va 238,70 petaflops koʻrsatkichi va oʻrtacha quvvat isteʼmoli taxminan 7,4 MVt &lt;sup&gt;[&lt;/sup&gt; boʻlgan 304,47 petaflops koʻrsatkichiga ega .

== Madaniyat va sanʼat ==
Asosiy maqolalar: '''[[Italiya madaniyati]]''' va '''[[Italiya san'ati]]'''

=== Tasviriy sanʼat ===
Asosiy maqola: '''[[Italiya tasviriy san'ati]]'''

Italiya sanʼati tarixi asosan Gʻarb tsivilizatsiyasi sanʼati tarixini oldindan belgilab berdi. Koʻp asrlar davomida Apennin orollarida hukmronlik qilgan etrusk va ayniqsa Rim erlaridan keyin Italiya Uygʻonish davri Yevropa sanʼatida markaziy oʻrinni egallaydi. Italiya &lt;nowiki&gt;XVI—XVII&lt;/nowiki&gt; asrlarda ''barokko'' uslubining beshigi boʻlgan Yevropa badiiy hayotida ham hukmronlik qildi. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda mamlakat madaniy tanazzulni boshdan kechirdi va u Fransiyaga yutqazib, Yevropaning maʼnaviy hayotining lokomotivi rolini yoʻqota boshladi. Biroq, &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning oʻrtalarida mamlakat xalqaro sahnaga Makchiaioli, Futurizm, Metafizik rasm, Novesento, Arte Povera, Transavantgarde kabi badiiy harakatlar bilan qaytdi. Italiya sanʼati tarix davomida bir qancha yirik madaniy harakatlarga taʼsir koʻrsatdi va buyuk rassomlar, meʼmorlar va haykaltaroshlar galaktikasini yaratdi. Eng mashhur italyan rassomlari: Giotto di Bondone, Jovanni Bellini, Sandro Botticelli, Leonardo da Vinchi, Mikelanjelo, Giorgione, Rafael Santi, Titian, Tintoretto, Karavadjio. Nikolo Pisano italyan haykaltaroshligi maktabining asoschisi hisoblanadi. Haykaltarosh Donatello yangi Uygʻonish davri sanʼatining, xususan Uygʻonish davri monumental haykaltaroshligi va relyefining, shuningdek, haykaltarosh portret janrining asoschilaridan biri hisoblanadi .

Bugungi kunda Italiya xalqaro sanʼat sahnasida muhim oʻrin tutadi, bir nechta yirik sanʼat galereyalari, muzeylar va koʻrgazmalar. Mamlakatning asosiy badiiy markazlari uning poytaxti Rim, shuningdek Florensiya, Venetsiya, Milan, Neapol, Turin va boshqa shaharlardir.

=== Adabiyot ===
Asosiy maqola: '''[[Italiya adabiyoti]]'''

Eng mashhur italyan yozuvchisi — Ilohiy komediya yaratuvchisi Dante Aligyeri. Shuningdek, dunyoga mashhur: Franchesko Petrarka, Jovanni Bokaccio, Nikolo Makiavelli, Karlo Kollodi, Janni Rodari, Umberto Eko. Olti italiyalik yozuvchilar Nobel mukofotiga sazovor boʻlishdi: Giosue Carducci (1906), Gracia Deledda (1926), Luidji Pirandello (1934), Salvatore Quasimodo (1959), Eugenio Montale (1975), Dario Fo (1997).

=== Arxitektura ===
Asosiy maqola: '''[[Italiya arxitekturasi]]'''

Leon Battista Alberti va Filippo Brunelleschi yangi Yevropa arxitekturasini yaratuvchilardir .

Italiyada Kolizey, Piza minorasi, Santa Mariya del Fiore sobori, Milan sobori, Avliyo Mark sobori, Doge saroyi, Mole Antonelliana, Villa d’Este, Trevi favvorasi kabi eng yaxshi meʼmorchilik asarlari joylashgan. va hokazo Italiyaning barcha yoʻnalishlarida koʻplab meʼmoriy yodgorliklar mavjud. Bularga muzeylar, saroylar, binolar, haykallar, cherkovlar, badiiy galereyalar, villalar, favvoralar, tarixiy binolar va arxeologik joylar kiradi.

Shuningdek, Italiyaning meʼmoriy taʼsiri uning chegaralaridan tashqarida ham tarqaldi. Masalan, italyan arxitektorlari Bartolomeo Rastrelli va Karl Rossi Rossiya imperiyasida 18-19 — asrlarning eng mashhur binolarini qurishgan .

=== Sport ===
Italiyada eng mashhur sport turi bu futbol .

Italiya futbolining oliy divizioni A Seriya hisoblanadi. Futbol boʻyicha Italiya terma jamoasi 4 karra FIFA Jahon chempionati chempioni (1934, 1938, 1982, 2006) va futbol boʻyicha Yevropa chempionatida 2 marta (1968, 2020) gʻolib chiqqan. Italiya terma jamoasi magʻlubiyatsiz oʻyinlar boʻyicha jahon rekordini oʻrnatdi (ketma-ket 37 oʻyin). Italiya terma jamoasi darvozaboni Janluiji Buffon barcha davrlarning eng yaxshi darvozabonlaridan biri hisoblanadi.

Italiya vatani:

* qilichbozlik tarixidagi eng koʻp olimpiya va jahon chempionatlari sovrindori Edoardo Mangiarotti ;
* bodibildingchi, Arnold Shvartseneggerning hamkasbi, janob Olimpiadaning ikki karra gʻolibi Franko Kolombo ;
* futbol hakami Perluiji Kollina, uning kolleksiyasi sayyoradagi eng yaxshi hakam uchun oltita mukofotni oʻz ichiga oladi;
* Barcha davrlarning eng muvaffaqiyatli mototsikl poygachilaridan biri Valentino Rossi .

Italiyada ham mashhur: velosiped, tennis, golf .

Shuningdek qarang: Giro d’Italia, 1934 yilgi FIFA Jahon kubogi, 1956 yilgi qishki Olimpiya oʻyinlari, 1960 yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari, 1990 yilgi FIFA Jahon kubogi va 2006 yilgi qishki Olimpiya oʻyinlari.

=== Oshxona ===
Asosiy maqola: '''[[Italiya oshxonasi]]'''

Anʼanaviy italyan oshxonasi, xususan, pizza, makaron va karpaccio kabi taomlar tufayli butun dunyoda keng tarqalgan va mashhurdir. 24 mamlakatdan 25 ming kishi ishtirok etgan YouGov tadqiqoti natijalariga koʻra, italyan oshxonasi dunyodagi eng mashhur taom sifatida tan olingan. Bu juda xilma-xil va oʻziga xos, har bir mintaqaning oʻziga xos anʼanaviy taomlari bor. Italiya oshxonasi rimliklar, yunonlar, lombardlar, arablar va Italiyada yashagan yoki uning madaniyatining shakllanishiga taʼsir koʻrsatgan boshqa xalqlarning madaniy taʼsiri bilan tarixan oʻrnatilgan koʻp asrlik anʼanalarga asoslanadi .

Songbird taomlari Italiyada uzoq vaqtdan beri mashhur delikates boʻlib kelgan, ammo tabiatni muhofaza qiluvchilarning saʼy-harakatlari tufayli yovvoyi qushlar savdosi endi mamlakatda taqiqlangan [ .

Italiya koʻp turdagi pishloq ishlab chiqaradi, ulardan eng mashhurlari mozzarella, parmesan, gorgonzola va mascarpone .

Italiyada dunyodagi birinchi qahva mashinasi yaratildi va kofe ichimliklar dunyoda keng tarqaldi: espresso, ristretto, Americano, latte, kapuchino .

Butun dunyoda mashhur boʻlgan italyan shirinliklari — tiramisu, panna kotta va italyan muzqaymoqlari .

Italiyada uzoq vaqtdan beri vinochilik anʼanalari mavjud. Alkogolli ichimliklar asli Italiyadan: Amaretto, Aperol, Grappa, Limoncello, Martini, Prosecco, Sambuca, Fragolino .

=== Musiqa ===
Asosiy maqola: '''[[Italiya musiqasi]]'''

Italiya musiqasi tarix davomida yuqori baholangan va italyan musiqasining koʻplab asarlari yuksak sanʼat hisoblanadi.

Opera musiqa, soʻz va sahna harakatini birlashtirgan spektakl turi sifatida Italiyada tugʻilgan. Janr 16 -asrning oxirida Florensiyada rivojlana boshladi va keyin butun mamlakat boʻylab va uning chegaralaridan tashqarida tarqaldi. Italiyada ijod qilgan kompozitorlar qatoriga dunyoga &quot; Sevilya sartaroshi &quot; va &quot; Uilyam Tell &quot; operalarini taqdim etgan Joachino Rossini, uning izdoshlari Donizetti va Bellini, &quot; Traviata &quot;, &quot; Aida &quot; asarlarini yozgan opera novatori Juzeppe Verdi kiradi. va &quot; Rigoletto &quot;, &quot; Manon Lescaut &quot;, &quot; Madama Butterfly &quot;, &quot; Turandot &quot; va boshqalarni yozgan Jakomo Puccini. Italiyaning eng mashhur opera xonandalari: Enriko Karuso, Lusiano Pavarotti va Andrea Bocelli. Italiyaning eng mashhur opera teatri La Scala Milanda joylashgan. Mashhur opera qoʻshiqchisi Anatoliy Solovyanenko : „Italiya qoʻshiqchilik maktabi mavjud boʻlgan eng ilgʻor va eng yaxshi qoʻshiqchilik maktabidir“ va „u inson ovozining maksimal imkoniyatlaridan foydalanadi“ deb taʼkidladi .

Italiya Antonio Vivaldi, Nikolo Paganini, Tomaso Albinoni, Pietro Lokatelli, Arkanjelo Korelli, Juzeppe Torelli, Federiko Agostini kabi mashhur skripkachi va bastakorlar va Nikolo Amati, Antonio Gi Stradivarilar kabi skripkachilarning vatani hisoblanadi .

Italiyadan mashhur kino kompozitorlari: Ennio Morrikone, Nino Rota, Giorgio Moroder .

Dunyodagi eng mashhur italyan estrada artistlari: Adriano Çelentano, Toto Kutugno, Al Bano va Romina Pauer, Rikkardo Fogli, Viola Valentino, Raffaella Karra, Robertino Loreti, Janni Morandi, Savage, Gazebo, Robert Miles, Toni Umberzi Totsi Pupo, Eros Ramazzotti, Ricchi va Poveri, Eyfel 65, Måneskin .

Har yili Italiyada &quot; Sanremo festivali &quot; qoʻshiq tanlovi oʻtkaziladi.

=== Kino ===
Asosiy maqola: '''[[Italiya kinosi]]'''

Italiya kino sanʼati bilan &lt;nowiki&gt;XIX—XX&lt;/nowiki&gt; asrlar boʻsagʻasida paydo boʻlganidan beri shugʻullangan va uning rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatgan.

1905 yilda Italiya kinosi paydo boʻldi. Birinchi film Filoteo Alberinining „ Rimning bosib olinishi“ filmi hisoblanadi. Shundan soʻng Italiyada kinoning rivojlanishi boshlandi .

Mashhur italiyalik rejissyorlar: Federiko Fellini (Eng yaxshi rejissyorlik uchun Oskarga nomzod boʻlgan birinchi xorijlik rejissyor), Serxio Leone, Kastelano va Pipolo, Luchino Viskonti, Roberto Rossellini, Mikelanjelo Antonioni, Bernardo Bertoluchchi, Per Paolo Pasolini, Franko Pasolinipe, Franko Pasolini, Janni Amelio, Pupi Avati, Pietro Germi, Tonino Guerra, Dino Risi .

Mashhur italyan kino aktyorlari va kinoaktrisalari: Adriano Çelentano, Ornella Muti, Jina Lollobrigida, Marcello Mastroianni, Monika Belluchchi, Roberto Benigni, Nikoletta Brashi, Sofiya Loren (ingliz tilida boʻlmagan roli uchun Oskar olgan birinchi aktrisa boʻldi).

Italiyada Gʻarb filmlarining &quot; Spagetti Western &quot; kichik janri paydo boʻldi, ayniqsa 1960 va 1970 yillarda mashhur. Bu vaqt ichida Italiyada 600 ga yaqin vestern filmlari suratga olindi. Ulardan eng mashhuri Klint Istvud bilan &quot; Yaxshi, yomon va xunuk &quot; .

SSSR bilan birgalikda quyidagi filmlar suratga olingan :

* 1964 yil — &quot; Ular Sharqqa ketishdi &quot;, rejissyor Juzeppe De Santis
* 1969 yil — &quot; Qizil chodir &quot;, rejissyor Mixail Kalatozov
* 1970 yil — &quot; Voterloo &quot;, rejissyor Sergey Bondarchuk
* 1970 yil — &quot; Kungaboqarlar &quot;, rejissyor Vittorio De Sika
* 1973 yil — &quot; Italiyaliklarning Rossiyadagi aql bovar qilmaydigan sarguzashtlari &quot;, rejissyor Eldar Ryazanov
* 1980 yil — &quot; Hayot goʻzal &quot;, rejissyor Grigoriy Chuxray
* 1987 yil — &quot; Qorongʻu koʻzlar &quot;, rejissyor Nikita Mixalkov

Dunyodagi eng qadimgi xalqaro kinofestival — Venetsiya kinofestivali har yili Italiyada oʻtkaziladi. Bosh sovrin — &quot; Oltin sher &quot;. Festivalning barcha boʻlimlari natijalariga koʻra, Luiji De Laurentis mukofoti ham beriladi.

== Ommaviy axborot vositalari ==

; bosing

Asosiy maqola: '''[[Italiyadagi gazetalar ro'yxati]]'''

Eng mashhur bosma ommaviy axborot vositalari orasida Corriere Della Sera, Il Giornale, La Repubblica, La Stampa, L’Espresso, Italia Oggi &lt;sup&gt;,&lt;/sup&gt; La Nazione, Il Sole 24 Ore gazeta &lt;sup&gt;va&lt;/sup&gt; jurnallari bor. ANSA axborot agentligi mavjud .

Italiyada ommaviy axborot vositalarini cheklovchi va jinoyat ishlari boʻyicha tergovga oid har qanday maʼlumotni sudgacha olib borishni taqiqlovchi qonun loyihasi qizgʻin muhokama qilinmoqda. Jurnalistlar va oddiy odamlarning noroziligiga javoban siyosatchilar qonunning nozik jihatlari yana muhokama qilinishini aytishmoqda.

Xalqaro Matbuot Institutining aniqlik kiritishicha, qonun loyihasi „noshirlar uchun 464,700 yevrogacha va uni buzgan jurnalistlar uchun 20,000 yevrogacha jarima“ni nazarda tutadi. Ushbu qonun, shuningdek, tergovchilar jinoyat sodir etilganligini tasdiqlamaguncha, odamlarni ularning roziligisiz suratga olish va videoga olish (buzilish ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi) va telefon suhbatlarini tinglashni ham taqiqlaydi. Qonun loyihasiga qoʻshilmaganlarning aytishicha, siyosatchilar shunchaki shaxsiy hayoti bilan bogʻliq janjallardan qochishga harakat qilmoqda.

Qonun loyihasi taniqli siyosatchilar, jumladan, isteʼfoga chiqishga majbur boʻlgan Bosh vazir Silvio Berluskoni va sanoat vaziri Klaudio Skaiolaning telefonlari tinglanishiga javob sifatida koʻriladi.
; Eshittirish

Asosiy maqola: '''[[Italiyada televideniye]]'''

Italiyada televideniye va radioeshittirish ommaviy va tijoratga boʻlinadi. Italiyaning ommaviy eshittirishi 1-chi (Rai 1), 2-chi (Rai 2) va 3-chi (Rai 3) telekanallarida, 3 ta radiostansiyada (Rai Radio 1, Rai Radio 2 va Rai Radio 3) efirga uzatiladigan Rai teleradiokompaniyasi tomonidan taqdim etiladi. Italiya tijoriy televideniye va radioeshittirish Mediaset xoldingida birlashgan Rete 4 (4-kanal), Canale 5 (5-kanal) va Italia 1 (6-kanal) teleradiokompaniyalari tomonidan taqdim etiladi.

== Astronomiyada ==
Asteroid ([[477]]) Italiya , [[1901]]-yilda kashf etilgan, Italiya nomi bilan atalgan.

== Transporti ==
[[File:Elettrotreno_ETR.400.jpg|250px|thumb|FS ' Frecciarossa 1000 tezyurar poyezdi, maksimal tezligi soatiga 400 km]]

Yoʻlovchilarning 90% dan koʻprogʻi, yuklarning 80% dan ortigʻi avtomobil transportida tashiladi. Avtomobil yoʻllari uzunligi −304 ming km, temir yoʻl uz. — 19,6 ming km. Chetga yuboriladigan va chetdan olinadigan yuklarning aksariyati dengiz transporti orqali tashiladi (eksport yuklarining 60-65%, import yuklarining 80-90%). Asosiy dengiz portlari: Genuya, Triyest, Venetsiya, Neapol.

Italiya — xalqaro sayyohlikning eng katta markazlaridan biri (yiliga 50 mln.dan koʻproq sayyoh kelib ketadi).

== Tashqi savdosi ==
Italiya iqtisodiyoti koʻp jihatdan tashqi savdoga bogʻliq. Italiya chetga sanoat mashina-uskunalari, transport vositalari, yozuv va hisob mashinalari, kimyo va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, kiyim-kechak va poyabzal, neft mahsulotlari va b. chiqaradi. Chetdan neft, koʻmir, temir rudasi, qora va rangli metallar, paxta, shuningdek, mashinalar, yogʻoch, qogʻoz, oziq-ovqat keltiradi. Savdo-sotikdagi asosiy mijozlari: Yevropa iqtisodiy hamja-miyati mamlakatlari, AQSH, Rossiya. Pul birligi — lira.

== Tibbiy xizmati ==
Italiyada davlat davolash muassasalaridan tashqari xususiy shifokorlik ham keng tarqalgan. Shifokorlar universitetlarning 27 tibbiyot fakultetida tayyorlanadi. Kurortlar, ayniqsa, maʼdanli suv va loy-balchikdar vositasida davolovchi sanatoriy koʻp. Eng mashhurlari: Montekatini-Terme, Fyuji, Salsomajore, Kastellammare-di-Stabiya, AbanoTerme, Kapri.

== Maorifi, madaniy-maʼrifiy va ilmiy muassasalari ==
[[File:Archiginnasio_ora_blu_Bologna.jpg|250px|thumb|1088-yilda tashkil etilgan Boloniya universiteti dunyodagi eng qadimgi ilmiy muassasa hisoblanadi.]]

Italiyadagi zamonaviy xalq taʼlimi tizimi &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmidan tarkib topa boshlagan. 1859-yilda 6-9 yoshdagi bolalarning majburiy taʼlimi toʻgʻrisida qonun (Kazati qonu-ni) qabul qilingan edi. Italiyada 6-14 yoshdagi bolalar uchun majburiy 8 yillik taʼlim joriy etilgan. Davlat maktablari bilan birga, asosan, diniy tashkilotlar taʼminotidagi xususiy maktablar ham mavjud. Xalq taʼlimi tizimiga quyidagilar kiradi: 3-5 yoshli bolalar uchun majburiy boʻlmagan maktabgacha tarbiya muassasalari, majburiy maktablar (6- 11 yoshli bolalar uchun 5 yillik boshlangʻich va 3 yillik quyi oʻrta maktab), majburiy maktab negizida oʻrta umumiy taʼlim va hunar taʼlimi beradigan toʻliqoʻrta umumiy taʼlim maktablitseylari (5 yil taʼlim beradigan mazkur oʻquv yurtini bitirganlar universitetga kirish huquqini oladi), oʻrta pedagogika oʻquv yurtlari (boshlangʻich maktab muallimlarini tayyorlovchi 4 yillik oʻqituvchilar institutlari va maktabgacha tarbiya muassasalari tarbiyachilarini tayyorlovchi 3 yillik pedagogika maktablari), hunar oʻquv yurtlari (malakali ishchilarni tayyorlovchi 3 yillik hunar institutlari, oʻrta texnika maʼlumotli xodimlarni tayyorlovchi texnika institutlari), oʻrta badiiy va musiqa oʻquv yurtlari, oliy oʻquv yurtlari (universitet va oliy maktablar). Italiyada 27 ta universitet, 50 dan ortiq davlat va xususiy oliy maktablari hamda xususiy universitetlar bor. Yirik universitetlari: Bolonya universiteti, [[Rim]] universiteti, Neapol universiteti, Milan, Bari, Genuya va b. shaharlardagi universitetlar. Italiyada 150 yirik kutubxona, jumladan, [[Rim]]da 31, Milanda 19, Neapolda 19, Florensiyada 9, Turinda 6 kutubxona bor. 170 dan ortiq muzey va rasm galereyalari mavjud. Eng mashhurlari: [[Rim]]dagi Milliy muzey, Julia muzeyi va villasi, Borgeze muzeyi va galereyasi, antik sanʼat galereyasi, zamonaviy sanʼat milliy galereyasi, Florensiyadagi Milliy muzey, arxeologiya muzeyi, rasm galereyasi (jumladan, Uffitsi galereyasi), Messina, Neapol, Palermo, Peruja, Venetsiyadagi muzeylar.

Tadqiqotlar milliy kengashi (1923) atom energiyasi masalalaridan tashqari barcha fan sohalarini boshqaradigan va unga rahbarlik qiladigan asosiy davlat tashkilotidir. Unga ilmiy tadqiqot institut va tadqiqot markazlari, laboratoriyalar boʻysunadi. Kengash Italiyaning xalqaro ilmiy aloqalarini amalga oshiradi. Atom energiyasi Milliy komiteti atom energiyasi sohasidagi tadqiqot ishlarini boshqaradi. Italiyada bir necha akademiya, jumladan, Dei Linnei milliy akademiyasi, Milandagi tabiiy fanlar va adabiyot akademiyasi (1803), Palermo, Turin, [[Rim]] va b. shaharlarda Tibbiyot Fanlar akademiyasilari bor. Universitetlar qoshida ilmiy muassasalar ishlaydi. Yadro fizikasi milliy instituti mamlakatda shu sohada olib boriladigan barcha tadqi-qot ishlarini birlashtiradi. 20 dan ziyod institutda qishloq xoʻjaligi fanlari sohasida tad-qiqot olib boriladi. Sogʻliqni saqlash vazirligi biologiya, kimyo, farmakologiya, gigiyena va b. sohalardagi ishlarni na-zorat qilib turadi. Italiyada ayrim xalqaro tadqiqot markazlari — Neapolda Genetika va biofizika instituti, Triyestda Nazariy fizika markazi, Ud ineda Mexanika markazi, Isprada Yadro tad-qiqotlari markazi mavjud.

== Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi ==
Italiyada bir qancha gaz. va jurnallar nashr etiladi. Eng yiriklari: „Messagero“ („Xabarchi“, kundalik gazeta, 1878-yildan), „Corriera della sera“ („Kechki xabarnoma“, kundalik gazeta, 1876-yildan), „La Stampa“ („Matbuot“, kundalik gazeta, 1868-yildan), „Discussione“ („Bahs“, haftalik jurnal, 1953-yildan), „Mondo operaio“ („Ishchi dunyosi“, haftada 2 marta chiqadigan jurnal, 1948-yildan), „Panorama“ (haftalik jurnal, 1962-yildan), „Unità“ („Birlik“, kundalik gazeta, 1924-yildan), „Repubblica“ („Respublika“, kundalik gazeta, 1976-yildan). Italiyada 1924-yildan radioeshittirish, 1954-yildan telekoʻrsatuvlar olib boriladi. Italiya radioeshittirish va telekoʻrsatuvlar xizmati — RAI-TV 1924-yilda tashkil etilgan. Ajensiya Natsionale Stampa Assochata (ANSA) axborot agentligi 1945-yildan, Ajensiya Jornalistika Italia (AJI) axborot agentligi 1950-yildan beri ishlaydi.

Adabiyotining ilk namunalari oʻrta asrlarda lotin tilida yaratilgan (asosan, liniy qasidalar, afsonalar, voqeiy qissalar toʻqilgan). Italyan adabiyotida antik yunon va rim adabiyoti anʼanalari va sharq madaniyatining taʼsiri kuchli boʻlgan. &lt;nowiki&gt;XII—XIII&lt;/nowiki&gt; asrlarda xalq tilida diniy va dunyoviy adabiyot namunalari („Novellino“, „Yetti do-nishmand kitobi“ va boshqalar) yaratildi. &lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asrda tashkil topgan „Yoqimli yangi us-lub“ falsafiy sheʼriyat maktabi namoyandalari (G. Gvinitselli, G. Kavalkanti, Chinoda Pistoya, D. Freskobaldi) chin muhabbatni kuyladilar. Italiya adabiyotining buyuk vakili Dante ijodi shu maktab taʼsirida shakllan-di va rivoj topdi. Uning ijodi italyan adabiyoti va adabiy tilini rivojlantirishga katta hissa qoʻshdi. Italiyada gumanistik dunyokarash va yangi adabiyot erta vujudga keldi. F. Petrarka, J. Bokkachcho, L. Ariosto va b. adiblar istibdodni, diniy jaholatni fosh etdilar. U rta asrlarda Italiyada komediya janri rivojlandi. Bu janrda B. Bibbiyena, N. Makiavelli, P. Aretino ajoy-ib asarlar yaratishdi.

&lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida milliy adabiy til shakllandi, adabiyotda gumanistik dunyoqarash hukmronlik qildi, yangi adabiy janrlar paydo boʻldi. Ammo &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asr 2-yarmida mamlakatda roʻy bergan umumiy tanazzul taʼsirida reaksiya kuchaydi. Mikelanjelo Buonarroti, J. Bruno, T. Tasso va b. adiblar gumanizm anʼanalarini davom ettirdilar. &lt;nowiki&gt;XVII&lt;/nowiki&gt; asrda formalistik oqimlar, barokko uslu-bi qaror topdi. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda „niqoblar ko-mediyasi“ninghimoyachisi K. Gotssi yangi asarlari bilan maydonga chiqdi. K. Goldoni milliy realistik komediya janri nazariyasini va oʻnlab ajoyib komediyalarni yaratdi.

&lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Italiya adabiyotida inqilobiy klassitsizm oqimi ustunlik qildi. V. Alfyeri jangovar tragediyalar („Brut I“, „Brut II“, „Saul“ va hokazo) yaratdi. Napoleon yurishlari davrida vatanparvarlik ruhidagi adabiyot yuzaga keldi (U. Foskoloning roman, tragediyalari). A. Mandzoni romanlari („Ozodlik tantanasi“, „Beshinchi may“ va boshqalar)da mehnatkash xalq vakillarining mardonavor kura-shi, shoir J. Leopardi asarlari („Italiyaga“, „Axloqiy lavhalar“ kabi toʻp-lamlar)da Italiya xalqining musibatli qayoti tasvirlandi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr 30-yillaridan adabiyot milliy ozodlik kurashi goyalarining targʻibotchisi boʻlib xizmat qildi. Budavrda, ayniqsa, tarixiy roman, romantik drama, sheʼriyat keng rivoj topdi.

Italiya milliy mustaqillikka erishgandan soʻng ham adabiyotda milliy ozodlik uchun kurash anʼanalari davom etdi (R. Jovanolining „Spartak“ romani va boshqalar). Verizm (Italiya naturalizmi) oqimining namoyandalari — J. Kaduchchi, J. Verga, M. Serao, G. Deledda, L. Pi-randello va b. oʻz asarlarida mehnat-kash xalq hayotini haqqoniy aks ettirdilar. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxirlarida Italiya adabiyotida tushkunlik ruhidagi neoromantizm, futurizm oqimlari paydo boʻldi. Birinchi jahon urushidan keyin mamlakatda fa-shistlar diktaturasi oʻrnatilgach, de-mokratik adabiyot va matbuot taqiqlanib, faqat „sof sanʼat“ ruhidagi asarlar nashr etildi. 30-yillar oxiridan Italiya demokratik adabiyoti yana rivojlana boshladi. Ikkinchi jahon urushi yillarida Qarshilik koʻrsatish harakati milliy madaniyat va adabiyot rivojiga madad berdi.

Urushdan keyingi yillarda Italiya adabiyotida bir qator yosh shoir va adiblar (I. Kalvino, M. Venturi, J. Vas-sani, D. Pea va boshqalar) paydo boʻldi. Neorealizm yetakchi oqimga aylandi. 60-90 yillarda realistik adabiyot yangi bosk,-ichda rivojlandi. Uning yirik vakillari — V. Pratolini, A. Moravia, I. Kalvino, L. Shashi, M. Venturi, L. Malebra, S. Kvazimodo, E. Montale, D. Fo va b. Italiya adabiyoti rivojiga sal-mokli hissa qoʻshdilar. K. Goldoni („Ikki boyga bir malay“), K. Gotssi („Baxtli gado“), R. Jovanoli („Spartak“), Sh. Perro („Qizil qalpoqcha“), J. Rodari („Salom bolalar“), Dante, J. Bokkachcho va b.ning asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

== Meʼmorchiligi ==
[[File:Pisa_Duomo.jpg|250px|thumb|Duomo va [[Piza minorasi]]]]
[[File:Reggia_di_Caserta,_prospettiva_dalla_fontana_di_Venere_e_Adone_-_panoramio.jpg|250px|thumb|Caserta qirollik saroyi]]
Etrusklar va Qad. [[Rim]] meʼmorlik ansambllari va uy-joy binolari Italiyaning eng kad. meʼmoriy obidalaridir (qarang [[Rim]]). Ilk oʻrta asrlardan [[Rim]]dagi bazilika (Santa-Mariya Majore, &lt;nowiki&gt;V&lt;/nowiki&gt; asr, Santa Ane[[ssa]], [[7-a]].,) va markazi gumbazli cherkovlar (San-Stefano Rotondo, &lt;nowiki&gt;V&lt;/nowiki&gt; asr), shuningdek, Ravenna yodgorliklari majmuasi va b. yodgorliklar saqlangan. 11 −&lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asrlarda roman uslubida barpo qilingan binolar vujudga keldi (Milandagi Sant-Ambrojo bazilikasi, &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr, Aretssodagi Santa-Mariya della Pove cherkovi, &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asr va boshqalar). Ayrim insho-otlarda Vizantiya meʼmorligining taʼsiri seziladi (Venetsiyadagi avliyo Mark sobori, &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr, Palermodagi sobor). 11 −&lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrlarda Pizadagi sobor maydoni majmuasi kad. meʼmorlik anʼanalari uslubida barpo etilgan. Shaharlarning tez surʼatlar bilan rivojlanishi mahobatli diniy-maʼmuriy binolar bilan bir qatorda shahar devorlari, darvoza, minora, turar joy binolari, ratushalar qurishni ham taqozo etdi. &lt;nowiki&gt;XIII—XIV&lt;/nowiki&gt; asrlarda gotika rivoj top-di (Milan, Orvyeto, Florensiya soborlari). Katta shaharlar vujudga kela boshlagach, qurilishning yangi tamo-yillari paydo boʻldi (jamoat va mada-niyat binolariga alohida ahamiyat bilan qarala boshladi). B. Mikelanjelo, D. Bramante, J. Vinola va b. atokli meʼmorlar [[Rim]] va Venetsiyada mahrbatli binolar barpo qildilar. Barokko meʼmorlari (&lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asr) koʻp shaharlarda badavlat xonadonlar uchun ulkan ansambllar, shaxsiy qoʻrgʻonlarni xiyobonli, kolonnadali va favvorali qilib qurdilar. Binolarning hashamiga, saloba-tiga alohida ahamiyat berildi (L. Ber-nini, F. Borromini). [[Rim]]dagi avliyo Pyotr sobori bilan Navon maydoni (16- &lt;nowiki&gt;XVII&lt;/nowiki&gt; asrlar) goʻzal meʼmoriy ansambllardan hisoblanadi. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrdan klassitsizm rivoj topib, bu uslub Milan va Neapol shaharlaridagi ansambl va teatr bi-nolarida iz krldirdi. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda modernizm (Turindagi koʻrgazma zali), neoklassitsizm ([[Rim]]dagi sport markazi), 60-yillardan esa organik meʼmorlik ta-moyillari shakllandi. Zamonaviy maʼ-muriy inshoot va binolar qurishda sathning kengligi va qulayligiga, yangicha yechimlarga alohida ahamiyat berildi ([[Rim]]dagi Termini vokzali, sport saroyi, Paduyadagi Italiya banki binosi).

== Tasviriy sanʼati ==
[[File:Leonardo_da_Vinci_(1452-1519)_-_The_Last_Supper_(1495-1498).jpg|250px|thumb|Oxirgi kechki ovqat (1494-1499), Leonardo da Vinchi, Santa Mariya delle Grazie cherkovi, [[Milan]]]]

Italiya hududidagi eng qad. yodgorliklar paleolit va neolit davrlariga mansub (Apuliyadagi qoya rasmlari, Liguriya va Emiliyadagi ayollar haykalchalari). Jez davrida (mil. av. 2ming yillikning 2-yarmi) badiiy sopol buyumlar yasaldi. Mil. av. 8- &lt;nowiki&gt;II&lt;/nowiki&gt; asrlardan etrusklar yodgorliklari maʼlum. Mil. av. &lt;nowiki&gt;VIII—VI&lt;/nowiki&gt; asrlardan Italiya Kds. Yunon, mil. av. &lt;nowiki&gt;V&lt;/nowiki&gt; asrdan mil. &lt;nowiki&gt;V&lt;/nowiki&gt; asrgacha Qad. [[Rim]] madaniyati va sanʼatini shakllantirish markazlaridan biriga aylandi. Oʻrta asrlarda diniy afsonalar asosidagi asarlar paydo boʻldi. Venetsiya va Sitsiliyada Vizantiya sanʼatiga yaqin mozaika rasmlari yaratildi. &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asr oxiridan boshlab diniy dastgoh rassomligi va diniy ruxdagi manzarali haykaltaroshlik tarqaldi. &lt;nowiki&gt;XIII—XIV&lt;/nowiki&gt; asrlarda Florensiya, Piza, Siyena va b. shaharlar sanʼatida realistik tamoyillar rivoj topa boshladi. &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asrdan Uygʻonish davri realistik sanʼati taraqqiy etdi. Rassomlar tabiatga, insonga koʻproq murojaat qila boshladilar: Rassom va haykaltaroshlar anatomiya va optikani ilmiy asosda oʻrganib, ajoyib sanʼat namunalarini yaratdilar (Leonardoda Vinchi, Mikelanjelo, Rafael, Jorjone, Titsian va boshqalar). 15-16asrlarda moyboʻyoq rassomligi, gravyura, amaliy bezak (mebel, keramika, zargarlik), teatr dekoratsiyasi sanʼati yuksak pogʻonaga koʻtarildi. &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda serhasham va dabdabali barokko uslubi (haykal-tarosh L. Bernini, rassomlardan Pyetroda Kortona, L. Jordano) qaror topdi. &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asr oxirlarida paydo boʻlgan akademizm (aka-uka Kar-rachchi) va manyerizm (haykaltarosh B. Chellini va rassomlar F. Parmijani-no,.A. Bronzino) sanʼati hukmronlik qildi. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr Venetsiya rassomligida (J. B. Tyepolo, A. Kanaletto, F. Gvardi) hayotiy kuzatishlar kuchliligi bilan koʻzga tashlanadigan mazmundor asarlar yaratildi. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr 2-yarmida klassitsizm (A. Ka-nova) va romantizm (F. Ayes, D. Mo-relli) vujudga keldi, keyinchalik maishiy janr va manzara rassomligi rivojlandi. Haykaltarosh V. Vela, rassomlardan J. Fattori, T. Sinorini, S. Lega, J. Segantini va b. mehnatkash xalq hayoti, ozodlik uchun kurash mavzularida ijod qildilar. Ikkinchi jahon urushidan keyin syurrealizm, abstrakt sanʼat avj olib ketdi. Lekin didsizlik va formalizmning bu ashaddiy namunalariga qarshi kurashda realistik sanʼat namoyandalarining ijodi kamol topdi. Haykaltaroshlardan F. Mes-sini, J. Mansu, rassom R. Guttuzo, G. Mukki, K. Levi, K. Meloni va ularning izdoshlari italyan xalqining real his-tuygʻularini, mehnatini, hayotini ifodalovchi asarlar yaratdilar.

== Musiqasi ==
[[File:Luciano_Pavarotti_in_Saint_Petersburg.jpg|250px|thumb|Lusiano Pavarotti. XX asrning eng yaxshi tenorlaridan biri]]
Italiya — mashhur ashulachilar, opera, zamonaviy nota yozuvi va fortepiano vatani. Uvertyura, simfoniya, kantata va b. musika janrlari Italiyada yara-tilgan. Barkarola, gondolyera, frotol-la, vilanella kabi qoʻshiq turlari, galyarda, sitsiliana, tarantella raqslari folklor asosida paydo boʻlgan. Xalq musiqasining boy manbalari cherkov va Italiya professional musiqasiga zamin boʻlgan. Uygʻonish davrida dunyoviy musiqa rivojlandi. &lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asrda Are Nova maktabi, &lt;nowiki&gt;XV—XVI&lt;/nowiki&gt; asrlarda musika akademiyalari yuzaga keldi. &lt;nowiki&gt;XVI—XVII&lt;/nowiki&gt; asrlarda vokal-cholgʻu musiqaning oratoriya, kantata singari yangi turlari paydo boʻldi. Florensiya va Neapolda gomofoniya uslubi taraqqiyoti taʼsirida opera sanʼati shakllandi. Ya. Perining „Dafna“ (1594) operasi mazkur janrning ilk namunasidir. K. Monteverdi tarixda birinchi boʻlib ommaviy opera teatrini ochdi (1637). &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda opera va milliy ashula sanʼati keng rivojlandi, belkanto uslubi paydo boʻldi. Florensiya, Bolonya, Neapol teatrlarida J. Pergolezi, A. Salyeri, J. Paiziyello va b.ning rang-barang operalari sahnalashtirildi. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda buff opera shakllandi, yangi opera teatrlari ochildi. A. Vivaldi, D. Skarlatti, J. Tartini kabi sozanda kompozitorlar konsert, sonata janrlariga asos soldi. N. Paganini oʻzining noyob ijrochilik mahorati va romantik asarlari bilan mashhur. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr opera sanʼati ijtimoiysiyosiy karashlar taʼsirida rivojlandi. J. Rossini, V. Bellini, G. Donitsetti, J. Verdi operalarida xalqning ozodlikka intilishi oʻz ifodasini topdi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxirida R. Le-onkovallo, Sh. Puchchini va b. kompozitorlarning operalarida hayotni haq-qoniy ifodalashga yoʻnalgan verizm uslubi yuzaga kelgan. O. Respigi, A. Kazella va b.ning ijodida musiqiy impressionizm hamda neoklassitsizm uslublari rivoj topgan. Ikkinchi jahon urushidan soʻng Italiya musiqasida tinchlik, ozodlik uchun, fashizmga karshi kurash mavzulari muhim oʻrin oldi. 50-yillardan avangardizm taʼsiri kuchaydi. L. Dalla-pikkola, L. Berio, L. Nono asarlarida ichki ziddiyat oxanglari yangraydi, yuksak gʻoyaviy ifoda vositalarining murakkabligi, toʻqimaliligi bilan qoʻshilib ketadi.

Zamonaviy italyan kompozitorlari orasida R. Vlad, J. F. Gedini, I. Montemetssi, G. Petrassilar alohida ajralib turadi. Mashhur dirijyorlari: A. Toskanini, P. Arjento, V. De Sabata, G. Kantelli, V. Ferrero, K. Sekki, K. Abbado; xonandalari: J. Simonato, R. Skotto, A. Stella, R. Tebaldi, J. Bekki, T. Gobbi, E. Karuzo, M. Del Monako, L. Pavarotti va b. Teatrlaridan „La Skala“ (Milan), „San-Karlo“ (Neapol), „Feniche“ (Venetsiya), [[Rim]] operasi va b. jahonga mashhur. 1970-yillardan Italiya estrada sanʼati namoyandalari jahon miqyosida tanilgan (T. Kutuno, A. Chelentano, A. va R. Pauer, J. Morandi, R. Kara, Pupo, R. Fogli, F. Papetti va boshqalar). Yangi musika korporatsiyasi (1923-yildan), Musiqashunoslar jamiyati, 14 ta konservatoriya, koʻpgina musiqa litseylari, maktablari, ilmiy institutlari (jumladan, Verdi merosini oʻrganish instituti) bor. Venetsiya, Florensiya, Verona kabi shaharlarda har yili musiqa festivallari oʻtkaziladi.

Oʻzbekiston teatrlarida Italiya kompozitorlari (J. Rossini, J. Verdi, J. Puchchini, R. Leonkavallo, V. Bellini va boshqalar)ning operalari („Sevilya sar-taroshi“, „Traviata“, „Rigoletto“, „Aida“, „Otello“, „Chiochio-San“, „Masharabozlar“, „Luchiya de Lamermur“ va boshqalar) muvaffaqiyatli sahnalashtirilgan.

Teatr sanʼatining kurtaklari xalq marosimlari, karnaval bayramlari va oʻyinlariga borib taqaladi. Oʻrta asrlarda katolik cherkoviga manzur boʻlgan liturgik drama, misteriya, lauda janrlari ustun edi. Uygʻonish davrida dunyoviy pyesalar, komik janr rivojlandi. &lt;nowiki&gt;XVI—XVIII&lt;/nowiki&gt; asrlarda professional teatr vujudga keldi, sahnalarni dekoratsiya bilan bezash tartib-qoidalari ishlab chiqildi. Xalq ijodi taʼsirida „niqoblar komediyasi“ rivoj topdi. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda teatr sanʼatiga maʼrifatparvarlik gʻoyalari singdirildi. K. Goldonining dramaturgiyadagi isloqotchilik faoliyati katta roloʻynadi. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr oxirlarida inqilobiy harakatning avj olishi natijasida jahon dramaturglarining eng yaxshi asarlari sahnalashtirildi. E. Rossi, T. Salvini, E. Duze, A. Ristori kabi atoqli artistlar yeti-shib chiqdi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Italiya adabiyotidagi, ayniqsa dramaturgiyadagi oqim va tamoyillar teatrda oʻz ifodasini topdi. Fashistlar diktaturasi yillarida Italiya teatri butunlay tush-kunlikka uchradi. Fashizm tor-mor etilgach, demokratik kuchlar taʼsirida Italiya teatri yana jonlandi. L. Viskonti, E. De Filippe, J. Streler, L. Sku-arsina gumanistik ruxdagi asarlarni sahnalashtirdi. Dastlabki doimiy teatr („stabile“)lar vujudga keldi. [[Rim]], Milan, Genuya, Turin teatrlari jahon klassikasi va mahalliy mualliflarning asarlarini koʻrsata boshladi. Kuchma truppalar ham mavjud. V. Gasman, J. Le Lullo, F. Dzefirelli kabi rejissorlar, A. Proklamer, G. Mauri, P. Stoppa, V. Marikoni va b. aktyorlar mashhur.

== Kinosi ==
1895-yil „Milan vokzaliga kelgan poyezd“ nomli birinchi hujjatli film (rejissor I. Pakkoni) yaratildi. 1901 i. Florensiya va [[Rim]]da dastlabki kinoteatrlar ochildi. Ammo 1904 i. Turinda hujjatli-xronika filmlari studiyasi ochilganidan keyin ha-qiqiy italyan kinematografiyasi vujudga keldi. 1905-yilda F. Alberini bilan D. Santoni [[Rim]]da oʻz kinostudiya-sini tashkil etdi (1906-yildan u „Chi-nes“ deb atala boshladi). 1905-06 yillardan Turin va Milandagi kinofirmalar badiiy filmlar ishlab chiqarishga kirishdi. 1905-yilda „Chines“ ommaviy sahnalarga boy boʻlgan birinchi italyan filmi — „[[Rim]]ning ishgʻol qilinishi“, soʻng-ra Italiyaning birlashtirilishiga bagʻishlangan turkumli kartinalarni yaratdi. 1909-10 yillarda „Kitilina“, „Makbet“, „Anita Garibaldi“, „Don Karlos“, „Otello“, „Beatriche Chenchi“ va b. filmlar ekranga chiqarildi. Italiya kinosi 1913-yilda yuksak pogʻonaga koʻtarildi, uning 497 filmi xorijiy kino bozorini toʻldirib yubordi. Bu davrda M. Kazerini, E. Benchivenga, D. Le Liguoro, E. Guatssioni, L. Maji, B. Negroni, D. Pastrone kabi rejissorlar ijod qildilar. Fashistlar xukmronligi davrida (1922-43) Italiya kino sanʼati natsizmning tashvikrt vositasiga aylandi. Shunga karamay, A. Blazetti va M. Kamerini suratga olgan filmlarda Italiya hayotidagi illatlar fosh qilindi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng Italiya kino sanʼatida haqiqiy voqelikni aks ettiradigan progressiv yoʻnalishdagi filmlar yaratila boshladi. L. Viskonti, J. D. Santis, P. Jermi, Ch. Dzavettini, E. de Filippo va b. Italiya xalqining fashizmga qarshi kurashini, oddiy insonning hayotini kinotasmalarda real aks ettirdilar („[[Rim]], soat II“, „Zaytunlar ostida tinchlik yoʻq“, „Chochara“ va boshqalar). Keyingi yillarda „Ita-lyancha nikoh“, „Italyancha ajralish“, „Har kimniki oʻziga…“, „Sakko va Van-setti“, „Ular Sharqqa boradilar“, „Kungaboqar“ kabi filmlar yaratildi. Italiyadagi 40 dan ortiq kinofirma yiliga 200 dan ziyod film ishlab chiqaradi. Kinoaktyorlar orasida A. Manyani, J. Mazina, S. Loren, J. Lol-labrijida, K. Kardinale, S. Sandrelli, M. Mastroyanni, J. M. Volonte, F. Nero, A. Sordi, U. Tonyassi, M. Vitti, M. Plachido va b. mashhur. 1970-90 yillardagi eng yaxshi filmlardan „Peshayvon“ (rejissor E. Skola), „Gul ki-shining fojiasi“ (rejissor B. Bertoluchchi), „Ayollar shahri“ (rejissor F. Fellini), „Uch oga-ini“ (rejissor F. Rozi)ni koʻrsatish mumkin.

== Oʻzbekiston — Italiya munosabatlari ==
{{main|Oʻzbekiston — Italiya munosabatlari}}

'''Italiya''' ({{lang-it|Italia}}), rasman Italiya Respublikasi, Yevropaning janubida Appenin yarim oroli va Oʻrta dengiz havzasida joylashgan eng yirik orollar, [[Sitsiliya]] va [[Sardiniya]] orollarini oʻz ichiga oladi. Italiya oʻzining shimoliy chegaralarini Alp togʻlari orqali Fransiya, Shveysariya, Avstriya, Sloveniya bilan boʻlishadi. Undan tashqari Italiya hududida San Marino va Vatikan mustaqil davlatlari joylashgan.

Italiya juda uzoq va buyuk tarixga ega. U er Etruriya va Rim kabi koʻplab Yevropa madaniyatlarining beshigi sanaladi, keyinchalik Buyuk Yevropa Renesansi ham aynan Italiyada boshlangan. Italiyaning poytaxti Rim shahri Gʻarb tsivilizatsiyasining oʻchoqlaridan biridir, shu bilan birga u Katolik Cherkovining markazi hisoblanadi.

Bugungi kunda Italiya demokratik respublika boʻlib, YaIMning hajmi boʻyicha 7-oʻrinda, aholining turmush darajasi boʻyicha jahonda 8-oʻrinda turuvchi rivojlangan mamlakatdir. Italiya hozirgi Yevropa Ittifoqining ilk taʼsischi 6 mamlakatidan biridir (1957-yil imzolangan Rim Bitimi), shuningdek u Buyuk Sakkizlik (G8) mamlakatlari, Yevropa Kengashi, Gʻarbiy Yevropa Ittifoqining aʼzosi sanaladi. 2007-yil 1-yanvardan Italiya Birlashgan Millatlar Tashkiloti Havfsizlik Kengashining aʼzosi hisoblanadi.

''' Geosiyosiy stsenariy '''

Markaziy Osiyo har doim Yevroosiyo shaxmat taxtasida strategik rol oʻynagan. Xalqaro va mintaqaviy kuchlar turli harbiy, iqtisodiy, siyosiy va gumanitar strategiyalarni qabul qilib, mintaqaga taʼsir oʻtkazishga harakat qilishdi.

Rossiya Federatsiyasi mintaqada muhim rol oʻynaydi, chunki Kreml Markaziy Osiyoni chor va sovet oʻtmishidan meros boʻlib qolgan oʻzining blizhnee zarubezhe (yaqin xorij) va lebensraum (hayotiy makon) bir qismi deb biladi. Sovet Ittifoqi parchalanganidan beri, xususan, Vladimir Putin hokimiyat tepasiga kelganidan soʻng, Moskva harbiy bazalar yaratish va biznes, siyosiy va madaniy hamkorlikni rivojlantirish orqali Markaziy Osiyoda oʻz taʼsirini kengaytirishga harakat qildi.

Xitoy Xalq Respublikasi Markaziy Osiyoda ham juda faol, chunki bu hudud Pekinning „Bir kamar, bir yoʻl“ tashabbusining logistika markazi hisoblanadi. Shu munosabat bilan Xitoy infratuzilmaviy loyihalarni qoʻllab-quvvatlash, transport tizimini takomillashtirish, mintaqaviy barqarorlik va xavfsizlikni oshirish uchun katta miqdorda moliyaviy mablagʻlar kiritdi.

AQSh Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo masalalari boʻyicha oʻrinbosari Donald Luning yaqinda Markaziy Osiyoga tashrifi Vashingtonning mintaqada hali ham manfaatlari borligini taʼkidladi. AQSh diplomati oʻz safarini 2022-yil 24-may kuni boshladi va Pentagon va AQSh Milliy xavfsizlik kengashi vakillaridan iborat delegatsiyaga boshchilik qilib, Tojikiston, Oʻzbekiston, Qozogʻiston va Qirgʻizistonga rasmiy tashrif bilan keldi. Donald Luning tashrifi yaqinda boʻlib oʻtgan Ukraina mojarosi va Vashingtonning Rossiya va Markaziy Osiyo respublikalari oʻrtasidagi aloqani buzishga urinishi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin boʻlsa-da, AQSh delegatsiyasining mintaqaga tashrifi Oq uyning mintaqadagi Xitoy va Xitoy bilan bogʻliq vaziyatni cheklashga qaratilgan tashqi siyosatini taʼkidladi. Rossiyaning mavjudligi va manfaatlari va Turkiya, Eron, Pokiston va Hindiston kabi nufuzli mintaqaviy oʻyinchilar bilan bogʻliq hududni nazorat qilish hisoblanadi.

Yevropa Ittifoqi Markaziy Osiyo respublikalari bilan hamkorlik va sheriklikni rivojlantirish uchun koʻproq mablagʻ va vaqt sarfladi, chunki mintaqa Bryusselni energiya importini diversifikatsiya qilish va Yevropaning Rossiya tabiiy gaziga qaramligini kamaytirishda qoʻllab-quvvatlashi mumkin. Yaqinda, 2022-yil 17-may kuni Bryusselda Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston, Turkmaniston va Oʻzbekiston tashqi ishlar idoralari rahbarlarining oʻrinbosarlari hamda Kotib oʻrinbosari ishtirokida „Yevropa Ittifoqi — Markaziy Osiyo“ siyosat va xavfsizlik boʻyicha yuqori darajadagi muloqoti boʻlib oʻtdi. — Yevropa tashqi harakatlar xizmati bosh, siyosiy direktori. Enrike Mora. Tomonlar umumiy xavfsizlik muammolari, jumladan, Afgʻonistondagi vaziyat, suv resurslari, energetika, chegaralarni boshqarish va savdoni osonlashtirish boʻyicha hamkorlik masalalarini koʻrib chiqdilar.

''' Italiya-Oʻzbekiston munosabatlari: soʻnggi uchrashuvlarning qisqacha sharhi'''

Italiya-Oʻzbekiston munosabatlariga nazar tashlaydigan boʻlsak, ikki davlat oʻrtasida 1992-yilda diplomatik aloqalar oʻrnatilgan. Oʻshandan beri Italiya va Oʻzbekiston turli sohalarda hamkorlik qilib kelmoqda, bu oʻzaro hamkorlikni, xususan, oʻzaro tovar ayirboshlashda 1 milliard dollarga yetishi kutilayotgan hamkorlikni amalga oshirish istagini tasdiqladi. kelgusi yillar.

Joriy yil davomida Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — investitsiyalar va tashqi savdo vaziri Sardor Umurzoqov Italiya tashqi ishlar va xalqaro hamkorlik vaziri Luidji Di Mayo oʻrtasidagi uchrashuv oldidan Rimning bu boradagi intilishini taʼkidlagan boshqa alomatlar ham boʻldi. Toshkent bilan hamkorlik va sheriklikni faollashtirish. Jumladan, 2022-yil fevral oyida Rimda Italiya-Oʻzbekiston diplomatik munosabatlari oʻrnatilganining 30 yilligiga bagʻishlangan kitob taqdimoti boʻlib oʻtdi, unda Oʻzbekiston Turizm va sport vazirligi huzuridagi Madaniy meros agentligi direktorining birinchi oʻrinbosari ishtirok etdi.
Tursunali Qoʻziyev va Italiyaning Oʻzbekistondagi elchisi Agostino Pinna.

2022-yil mart oyida Toshkent shahridagi Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida Oʻzbekiston va Italiya oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatilganining 30 yilligiga bagʻishlangan davra suhbati boʻlib oʻtdi, unda Italiyaning Oʻzbekistondagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Agostino Pinna va uning birinchi oʻrinbosari ishtirok etdi. Oliy Majlis Senati Raisi, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti rektori Sodiq Safoyev. Tadbir davomida tomonlar Italiya va Oʻzbekiston oʻrtasidagi yaxshi munosabatlarni tasdiqlab, turli sohalarda hamkorlikni yanada rivojlantirish istiqbollarini taʼkidladilar.

2022-yilning 10- may kuni Rimda Oʻzbekiston va Italiya tashqi ishlar vazirliklari oʻrtasida siyosiy maslahatlashuvlarning 7 — raundi boʻlib oʻtdi. Oʻzbekiston tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari Gʻayrat Fozilov Oʻzbekiston delegatsiyasiga boshchilik qildi hamda Italiya Tashqi ishlar va xalqaro hamkorlik vazirligi tashqi ishlar boʻyicha Davlat kotibi Manlio Di Stefano bilan uchrashdi. Fozilov va Di Stefano oʻzaro tovar ayirboshlash hajmini oshirish, istiqbolli qoʻshma investitsiya loyihalari va savdo shartnomalarini amalga oshirish uchun iqtisodiy diplomatiyani rivojlantirish masalalariga eʼtibor qaratdilar.

== Geografiyasi ==
[[File:Italy_relief_location_map.jpg|250px|left|thumb|Italiyaning topografik xaritasi]]

Italiya Yevropaning janubida joylashgan etiksimon Appenin yarim oroli, Sitsiliya (9.926&amp;nbsp;km{{sup|2}}), Sadrina (9.301&amp;nbsp;km{{sup|2}}), Elba va koʻplab mayda orollardan tashkil topgan boʻlib, 301.323&amp;nbsp;km{{sup|2}} maydonni egallaydi. Shimoli-sharqdan janubi-gʻarbga 1,145&amp;nbsp;km uzunlikka ega. Italiyaning shimoliy chegaralari Monte-Servino (4.478 m), Monte-Roza (4.634 m) kabi osmnoʻpar choʻqqili Alp togʻlari bilan oʻralgan. Uning eng baland nuqtasi Italiya, Fransiya, Shveysariya chegarasida joylashgan Mon Blank choʻqqisi hisoblanib, 4.810 metrni tashkil qiladi. Alp togʻlari va Appenin yarim oroli orasida Po daryosi bilan keng Lombardiya tekisligi joylashgan.

Italiya oʻzining vulqonlari bilan ham mashhurdir: Etna — Yevropadagi eng katta harakatdagi vulqon. Undan tashqari Vulkano, [[Stromboli]] va Vezuvi vulqonlari ham Italiya vulqonlaridir.
Italiyada daryolarga juda boy, ulardan Po va Adige eng mihimlaridir. Po daryosi 652&amp;nbsp;km uzunlikda boʻlib, shundan 480&amp;nbsp;km joyida kema qatnovi yoʻlga qoʻyilgan. Adige daryosining uzunligi 410 kmni tashkil qiladi. Ularning ikkovi ham gʻarb tomonga oqadi va Adriatika dengiziga quyiladi. Italiya daryolari koʻp bulishiga qaramasdan mayda va sayozdir. Italiyaning shimoliy qismida ham yarim orol qismida ham bir qancha koʻllar bor. Garda, Magiore, Komo, Trasimeno shular jumlasidandir.

== Iqlimi ==
Italiyaning iqlimi juda oʻzgaruvchan va boshqa Oʻrta yer dengizi malakatlarinikidan farq qiladi. Shimoliy hududlar, [[Turin]], [[Milan]], [[Bolonyada]] iqlim nam subtropikdir. Sohilboʻyi mintaqalarida ichki balandlik va vodiylardan iqlim oʻzgachadir, ayniqsa qish oylarida yumshoq va iliq havo, yozda esa quruq va ancha issiq ob-havo hukmrondir.

== Aholisi ==
ISTAT (Italiya Statistika Qoʻmitasi)ning soʻngi baholashiga koʻra 2007-yilning fevral oyi holatiga Italiyada aholisi 59.206.382 kishini tashkil qiladi. Italiya aholi soni boʻyicha Yevropada toʻrtinchi (Germaniya, Frvntsiya va Buyuk Britaniyadan soʻng), jahonda 22-oʻrinda turadi. Aholi sonining oʻsishi asosan immigrantlar va 79,81 yilni tashkil qiluvchi oʻrtacha hayot uzunligining oʻsishi bilan bogʻliq. Aholi zichligi boʻyicha Italiya bir kvadrat kilometrga 196 kishi bilan Yevropada beshinchidir. Savodxonlik koʻrsatkichi 98% ni tashkil qiladi, majburiy maktab taʼlimi 6 yoshdan 18 yoshgachadir. Butun aholining taxminan 2/3 qismi shaharlarda yashaydi, lekin ushbu koʻrsatkich boshqa gʻarbiy Yevropa mamlakatlaridan ancha kamdir.

== Viloyat, Provinsiya va Munitsipalitetlari ==
Italiya 20 ta viloyatga (regione) boʻlingan. Ulardan beshtasi mahalliy qonunchilikka oʻzgartirish kiritish huquqiga ega boʻlgan maxsus avtonom viloyat maqomiga ega. Ular oʻz navbatida 109 provintsiya (province) va 8.101 munitsipalitetdan (comuni) tashkil topgan.

== Iqtisodiyoti ==
[[File:Milan_skyline_skyscrapers_of_Porta_Nuova_business_district.jpg|250px|thumb|Milan Italiyaning iqtisodiy poytaxti va jahon moliyaviy markazi. Dunyoning moda poytaxti hisoblanadi.]]

[[Xalqaro Valyuta Fondi]] (XVF)ning maʼlumotlariga koʻra 2006-yil Italiyaning yalpi ichki mahsuloti (YaIM) hajmi 1.852.585 [[AQSh]] dollarni tashkil qilgan va bu koʻrsatkich jahon mamlakatlari orasida 7-oʻrinni egallaydi. Iqtisodiyotni strukturaviy jihatdan sanoat mahsulotlari 29%, xizmatlar 69% va qishloq xoʻjaligi 3% ni tashkil qiladi. [[Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Tashkiloti]]&lt;nowiki/&gt;ning maʼlumotiga koʻra Italiya 2004-yilda sanoat mahsulotlari eksporti boʻyicha 6-oʻrinni egallagan. Shimolda kapitalistik iqtisodiyot sanoatga ixtisoslashgan xususiy kompaniyalardan tashkil topgan boʻlsa, janubiy qismlarda qishloq xoʻjaligi rivojlangan. Italiyada Mafiya mamlakat iqtisodiyotida katta ulushga ega va bu 127 milliard [[AQSh dollari]]&lt;nowiki/&gt;ni tashkil etadi; uyushgan jinoyatchilik Italiya YaIMning 7% ni tashkil qiladi. Xom ashyoning katta qismi va energiya tashuvchilarining qariyb 75% import qilinadi. Soʻnggi oʻn yillikda Iqtisodiyot va Valyuta Ittifoqi talablariga binoan Italiya qattiq fiskal siyosat olib bordi va kichik inflyatsiya koʻrsatkichiga ega boʻldi. 1999-yil [[Yevro]] tadbiq etilishi bilanoq Italiya uni qabul qildi.

== Foydali havolalar ==
https://www.initalia.uz {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221022113631/https://www.initalia.uz/ |date=2022-10-22 }} — Italiya va italyan tili hamda grammatikasi haqidagi sayt

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Yevropa davlatlari}}
{{Katta yettilik}}
{{Katta yigirmattalik}}

[[Turkum:Yevropa mamlakatlari]]
[[Turkum:Italiya| ]]
[[Turkum:BMT aʼzolari]]
[[Turkum:NATO davlatlari]]
[[Turkum:Yevropa Ittifoqiga aʼzo davlatlar]]</text>
      <sha1>m7mznjbkpi6eqcfx42bdpjiai7mbbhw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>O'zbekistondagi Universitetlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3341</id>
    <redirect title="Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari" />
    <revision>
      <id>6155982</id>
      <parentid>1223542</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Oʻzbekistondagi universitetlar]] to [[Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari]]</comment>
      <origin>6155982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="5k0bpp15awfy9kdsj5pdpczzr75yqbk" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari]]</text>
      <sha1>5k0bpp15awfy9kdsj5pdpczzr75yqbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aholi boʻyicha davlatlar roʻyxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3877</id>
    <revision>
      <id>6156120</id>
      <parentid>6057979</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:42:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83383" sha1="815lehjx2hwhopcb8vzq3hx7014q0vm" xml:space="preserve">[[Tasvir:World population.PNG|thumb|400px|Davlatlar aholi soni boʻyicha (2011-yil)]]
'''Aholi soni boʻyicha [[davlat]]lar roʻyxati'''. Bu yerda [[Davlatlar roʻyxati|mustaqil davlatlardan]] tashqari baʻzi nomustaqil hududlar aholisi soni ham keltirilgan. Shuningdek, roʻyxatda har bir davlat (hudud) aholisi dunyo aholisining necha foizini tashkil qilishi ham koʻrsatilgan&lt;ref&gt;&lt;code&gt;'''P = C / W * 100'''&lt;/code&gt; formulasi boʻyicha hisoblangan (P — qismi (%), C — davlat yoki hudud aholisi soni, W — dunyo aholisi soni)&lt;/ref&gt;. Suveren davlat hududiga kiruvchi davlatlar (masalan, [[Birlashgan Qirollik]] hududiga kiruvchi davlatlar), davlatlar organizatsiyalari (masalan, [[Yevropa Ittifoqi]]) va muntazam aholisiga ega boʻlmagan hududlar (masalan, [[Antarktida]]) ushbu roʻyxatda koʻrsatilmagan.

Jadvaldagi raqamlar milliy aholini roʻyxatdan oʻtkazish muassasalarining soʻnggi maʼlumotlariga binoan va yaxlit holda keltirilgan. Bunday muassasasi mavjud boʻlmagan davlatlar uchun maʼlumot BMTning [[Birlashgan Millatlar Tashkilotining iqtisodiy va ijtimoiy muammolar boʻyicha departamenti|iqtisodiy va ijtimoiy muammolar boʻyicha departamenti]] bahosi asosida keltirilgan. 
Aholi roʻyxati har xil davlatlarda har xil vaqtda, har xil aniqlik bilan hisoblanishi sababli, davlatlarni ushbu jadvalda koʻrsatilgan aholi soni boʻyicha qiyoslash xato xulosalarga olib kelishi mumkin. Shuningdek, davlatlar aholisi sonining yigʻindisi dunyo aholisi soniga teng boʻlmasligi mumkin. 2031-yilga kelib Oʻzbekiston aholisi Fransiyaga yetib olishi haqida Rossiya prezidenti muzokaralarda  qisqa bayon qilib oʻti.   

== Roʻyxat ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left; width:100%&quot;
|+
|-
! Oʻrin
! Davlat&lt;br /&gt;yoki nomustaqil hudud
! Aholi soni
! Sana
! {{Tooltip|Qismi|Dunyo aholisidagi qismi (%)}}
! Manba
|-
| align=&quot;center&quot; | 1&lt;!-- HINDISTON --&gt;
| '''{{IND}}'''
| 1 530 860 000
| ''2022-yil''
| align=&quot;center&quot; | 17,5%
| [http://www.indiastat.com/default.aspx Rasmiy hisoblagich]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151124035144/http://www.indiastat.com/Default.aspx |date=2015-11-24 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151124035144/http://www.indiastat.com/Default.aspx |date=2015-11-24 }}|-
|-
| align=&quot;cente&quot; |  2&lt;!-- XITOY --&gt;
| '''{{CHN}}'''
| 1 553 000 000
| ''{{Tooltip|bugun|Har kuni yangilanadi}}''
| align=&quot;center&quot; | 18,9%
| [http://data.stats.gov.cn/ Rasmiy hisoblagich]

|-
| align=&quot;center&quot; | 3&lt;!-- AMERIKA QOʻSHMA SHTATLARI --&gt;
| '''{{USA}}'''
| 341 905 887
| 18.07.2024
| align=&quot;center&quot; | 4,44%
| [http://www.census.gov/popclock Rasmiy hisoblagich]
|-
| align=&quot;center&quot; | 4&lt;!-- INDONEZIYA --&gt;
| '''{{IDN}}'''
| 255 461 700
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 3,54%
| [http://www.bps.go.id/eng/tab_sub/view.php?kat=1&amp;tabel=1&amp;daftar=1&amp;id_subyek=12&amp;notab=12 Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141226075707/http://www.bps.go.id/eng/tab_sub/view.php?kat=1&amp;tabel=1&amp;daftar=1&amp;id_subyek=12&amp;notab=12 |date=2014-12-26 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 6&lt;!-- POKISTON --&gt;
| '''{{PAK}}'''
| 242 923 845
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | 2,61%
| [http://www.pwd.punjab.gov.pk/ Rasmiy hisoblagich] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190502230956/https://pwd.punjab.gov.pk/ |date=2019-05-02 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 5&lt;!-- BRAZILIYA --&gt;
| '''{{BRA}}'''
| 217 698 443
| ''18.07.2024''
| align=&quot;center&quot; | 2,82%
| [https://www.worldometers.info/world-population/ Rasmiy hisoblagich]
|-
| align=&quot;center&quot; | 7&lt;!-- NIGERIYA --&gt;
| '''{{NGA}}'''
| 183 523 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 2,54%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 8&lt;!-- BANGLADESH --&gt;
| '''{{BGD}}'''
| 157 711 000
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | 2,18%
| [http://www.bbs.gov.bd/Home.aspx Rasmiy hisoblagich]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904045106/http://www.bbs.gov.bd/Home.aspx |date=2011-09-04 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110904045106/http://www.bbs.gov.bd/Home.aspx |date=2011-09-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 9&lt;!-- ROSSIYA --&gt;
| '''{{RUS}}'''
| 146 270 033
| 1-yanvar, 2015
| align=&quot;center&quot; | 2,03%
| [http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/prpopul2015.xls Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150123140310/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/prpopul2015.xls |date=2015-01-23 }} (.xls)
|-
| align=&quot;center&quot; | 10&lt;!-- YAPONIYA --&gt;
| '''{{JPN}}'''
| 127 020 000
| 1-yanvar, 2015
| align=&quot;center&quot; | 1,76%
| [http://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.htm Oylik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 11&lt;!-- MEKSIKA --&gt;
| '''{{MEX}}'''
| 121 005 815
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 1,68%
| [http://www.conapo.gob.mx/es/CONAPO/Proyecciones Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130807091233/http://www.conapo.gob.mx/es/CONAPO/Proyecciones |date=2013-08-07 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130807091233/http://www.conapo.gob.mx/es/CONAPO/Proyecciones |date=2013-08-07 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 12&lt;!-- FILIPPIN --&gt;
| '''{{PHL}}'''
| 100 900 400
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | 1,4%
| [http://www.popcom.gov.ph/ Rasmiy hisoblagich]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403061418/http://www.popcom.gov.ph/ |date=2019-04-03 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190403061418/http://www.popcom.gov.ph/ |date=2019-04-03 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 13&lt;!-- VYETNAM --&gt;
| '''{{VNM}}'''
| 90 730 000
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | 1,26%
| [http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=507&amp;ItemID=16155 Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 14&lt;!-- EFIOPIYA --&gt;
| '''{{ETH}}'''
| 90 076 012
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 1,25%
| [http://www.csa.gov.et/images/general/news/pop_pro_wer_2014-2017 Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151017033609/http://www.csa.gov.et/images/general/news/pop_pro_wer_2014-2017 |date=2015-10-17 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151017033609/http://www.csa.gov.et/images/general/news/pop_pro_wer_2014-2017 |date=2015-10-17 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 15&lt;!-- MISR --&gt;
| '''{{EGY}}'''
| 87 898 500
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | 1,22%
| [http://www.capmas.gov.eg/ Rasmiy hisoblagich] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230907025744/https://www.capmas.gov.eg/ |date=2023-09-07 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 16&lt;!-- GERMANIYA --&gt;
| '''{{DEU}}'''
| 80 767 463
| 31-dekabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | 1,12%
| [http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/en/en_jb01_jahrtab1.asp Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171021191708/http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/en/en_jb01_jahrtab1.asp |date=2017-10-21 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 17&lt;!-- ERON --&gt;
| '''{{IRN}}'''
| 78 069 500
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | 1,08%
| [http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=133 Rasmiy hisoblagich]
|-
| align=&quot;center&quot; | 18&lt;!-- TURKIYA --&gt;
| '''{{TUR}}'''
| 76 667 864
| 31-dekabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | 1,06%
| [http://www.turkstat.gov.tr/Start.do Yillik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171108091816/http://www.turkstat.gov.tr/Start.do |date=2017-11-08 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 19&lt;!-- KONGO DR --&gt;
| '''{{COD}}'''
| 71 246 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,99%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 20&lt;!-- TAILAND --&gt;
| '''{{THA}}'''
| 64 871 000
| 1-iyul,  2014
| align=&quot;center&quot; | 0,9%
| [http://www.ipsr.mahidol.ac.th/ipsr/Contents/Documents/Gazette/Gazette2014EN.pdf Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140826114114/http://www.ipsr.mahidol.ac.th/ipsr/Contents/Documents/Gazette/Gazette2014EN.pdf |date=2014-08-26 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 21&lt;!-- FRANSIYA --&gt;
| '''{{FRA}}'''
| 64 200 000
| 1-dekabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,9%
| [http://www.insee.fr/en/bases-de-donnees/bsweb/serie.asp?idbank=001641607 Oylik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 22&lt;!-- BIRLASHGAN QIROLLIK --&gt;
| '''{{GBR}}'''
| 64 105 654
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | 0,89%
| [http://www.ons.gov.uk/ons/rel/pop-estimate/population-estimates-for-uk--england-and-wales--scotland-and-northern-ireland/2013/rft---mid-2013-population-estimates-analysis-tool.zip Yillik rasmiy baho]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (.zip)
|-
| align=&quot;center&quot; | 23&lt;!-- ITALIYA --&gt;
| '''{{ITA}}'''
| 60 782 027
| 31-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,84%
| [http://demo.istat.it/bilmens2014gen/index_e.html Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150202233034/http://demo.istat.it/bilmens2014gen/index_e.html |date=2015-02-02 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 24&lt;!-- JANUBIY AFRIKA RESPUBLIKASI --&gt;
| '''{{ZAF}}'''
| 54 002 000
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,75%
| [http://beta2.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022014.pdf Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140808032616/http://beta2.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022014.pdf |date=2014-08-08 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 25&lt;!-- MYANMA --&gt;
| '''{{MMR}}'''
| 51 419 420
| 29-mart, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,71%
| [http://countryoffice.unfpa.org/myanmar/drive/SummmaryoftheProvisionalResults.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903142929/http://countryoffice.unfpa.org/myanmar/drive/SummmaryoftheProvisionalResults.pdf |date=2014-09-03 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140903142929/http://countryoffice.unfpa.org/myanmar/drive/SummmaryoftheProvisionalResults.pdf |date=2014-09-03 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 26&lt;!-- KOREYA RESPUBLIKASI --&gt;
| '''{{KOR}}'''
| 51 821 669
| 8-iyul, 2021
| align=&quot;center&quot; | 0,08%
| [http://kosis.kr/gen_etl/install_miplatform.jsp?orgId=101&amp;tblId=DT_1B35001&amp;vw_cd=MT_ETITLE&amp;list_id=&amp;empId=&amp;scrId=&amp;seqNo=&amp;dbkind=ETLDB&amp;lang_mode=en&amp;dsu=nsi&amp;conn_path=A6 Rasmiy maʼlumot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160308142050/http://kosis.kr/gen_etl/install_miplatform.jsp?conn_path=a6&amp;dbkind=etldb&amp;dsu=nsi&amp;empid=&amp;lang_mode=en&amp;list_id=&amp;orgid=101&amp;scrid=&amp;seqno=&amp;tblid=dt_1b35001&amp;vw_cd=mt_etitle |date=2016-03-08 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 27&lt;!-- KOLUMBIYA --&gt;
| '''{{COL}}'''
| 47 971 700
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | 0,664%
| [http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php Rasmiy hisoblagich] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120114091321/http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php |date=2012-01-14 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 28&lt;!-- TANZANIYA --&gt;
| '''{{TZA}}'''
| 47 421 786
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,66%
| [http://nbs.go.tz/ Rasmiy maʼlumot]
|-
| align=&quot;center&quot; | 29&lt;!-- KENIYA --&gt;
| '''{{KEN}}'''
| 46 749 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,65%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 30&lt;!-- ISPANIYA --&gt;
| '''{{ESP}}'''
| 46 507 760
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,64%
| [http://www.ine.es/prensa/np854.pdf Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 31&lt;!-- ARGENTINA --&gt;
| '''{{ARG}}'''
| 43 131 966
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,60%
| [http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/2/proyeccionesyestimaciones_nac_2010_2040.pdf Yillik rasmiy maʼlumot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140912104325/http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/2/proyeccionesyestimaciones_nac_2010_2040.pdf |date=2014-09-12 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140912104325/http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/2/proyeccionesyestimaciones_nac_2010_2040.pdf |date=2014-09-12 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 32&lt;!-- UKRAINA --&gt;
| '''{{UKR}}'''
| 42 953 889
| 1-dekabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,59%
| [http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2014/ds/kn/kn_e/kn1214_e.html Oylik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 33&lt;!-- JAZOIR --&gt;
| '''{{DZA}}'''
| 39 500 000
| 1-yanvar, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,55%
| [http://www.ons.dz/-Demographie-.html Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120306220607/http://www.ons.dz/-Demographie-.html |date=2012-03-06 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 34&lt;!-- POLSHA --&gt;
| '''{{POL}}'''
| 38 496 000
| 1-dekabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | 0,53%
| [http://stat.gov.pl/en/basic-data/ Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 35&lt;!-- SUDAN --&gt;
| '''{{SDN}}'''
| 38 435 252
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,53%
| [http://cbs.gov.sd/en/files.php?id=7#&amp;panel1-1 Yillik rasmiy maʼlumot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113142840/http://cbs.gov.sd/en/files.php?id=7#&amp;panel1-1 |date=2014-11-13 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141113142840/http://cbs.gov.sd/en/files.php?id=7#&amp;panel1-1 |date=2014-11-13 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 36&lt;!-- OʻZBEKISTON  --&gt;
| '''{{UZB}}'''
| 03.04.2025-y. (03.06.2024-y.)-yil holatiga ko'ra aholi soni:03.04.2025 yil holatiga
37 701 458
Erkaklar:
18986454
Ayollar:
18715004 (14:20)
 (37 139 008)
| 
| align=&quot;center&quot; ]
|
|-
| align=&quot;center&quot; | 37&lt;!-- MAROKASH --&gt;
| '''{{MAR}}'''
| 36 509 400
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | 0,001%
| [http://www.stat.uz/uz Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 38&lt;!-- IROQ --&gt;
| '''{{IRQ}}'''
| 36 004 552
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,49%
| [http://www.mofamission.gov.iq/nld/ab/articledisplay.aspx?gid=1&amp;id=14075 Yillik rasmiy maʼlumot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208014232/http://www.mofamission.gov.iq/ |date=2014-02-08 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140208014232/http://www.mofamission.gov.iq/ |date=2014-02-08 }}|-
|-
|39
|'''{{CAN}}'''
|40 238 468 mln. kishi (2023-yil)
|2023
|0,49%
|[http://www.statcan.gc.ca/start-debut-eng.html Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 40&lt;!-- UGANDA --&gt;
| '''{{UGA}}'''
| 34 856 813
| 28-avgust, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,48%
| [http://www.ubos.org/onlinefiles/uploads/ubos/NPHC/NPHC%202014%20PROVISIONAL%20RESULTS%20REPORT.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 41&lt;!-- SAUDIYA ARABISTONI --&gt;
| '''{{SAU}}'''
| 31 521 418
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,44%
| [http://www.cdsi.gov.sa/pdf/PopulationEstimates2010-2025-admareas.pdf Yillik rasmiy maʼlumot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160509155043/http://www.cdsi.gov.sa/ar/indicators/1 |date=2016-05-09 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160509155043/http://www.cdsi.gov.sa/ar/indicators/1 |date=2016-05-09 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 42&lt;!-- PERU --&gt;
| '''{{PER}}'''
| 31 151 643
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,43%
| [http://www.inei.gob.pe/media/MenuRecursivo/Cap03020.xls Yillik rasmiy maʼlumot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150924034728/http://www.inei.gob.pe/media/MenuRecursivo/Cap03020.xls |date=2015-09-24 }} (.xls)
|-
| align=&quot;center&quot; | 43&lt;!-- VENESUELA --&gt;
| '''{{VEN}}'''
| 30 620 404
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,42%
| [http://www.ine.gov.ve/documentos/Demografia/SituacionDinamica/Proyecciones/xls/Nacional.xls Yillik rasmiy maʼlumot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190403071317/http://www.ine.gov.ve/documentos/Demografia/SituacionDinamica/Proyecciones/xls/Nacional.xls |date=2019-04-03 }} (.xls)
|-
| align=&quot;center&quot; | 44&lt;!-- MALAYZIYA --&gt;
| '''{{MYS}}'''
| 30 477 800
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | 0,42%
| [http://www.statistics.gov.my/portal/ Rasmiy hisoblagich] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120321161002/http://www.statistics.gov.my/portal/ |date=2012-03-21 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 45&lt;!-- NEPAL --&gt;
| '''{{NPL}}'''
| 28 037 904
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,39%
| [http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2014/10/Population-Projection-2011-2031.pdf Yillik rasmiy maʼlumot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150425141819/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2014/10/Population-Projection-2011-2031.pdf |date=2015-04-25 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150425141819/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2014/10/Population-Projection-2011-2031.pdf |date=2015-04-25 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 46&lt;!-- GANA --&gt;
| '''{{GHA}}'''
| 27 043 093
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,37%
| [http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/National%20Population%20Projection_2010%20to%202014.pdf Yillik rasmiy maʼlumot]{{Webarchive|url=https://www.webcitation.org/6RYzdFjNi?url=http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/National%20Population%20Projection_2010%20to%202014.pdf |date=2014-08-04 }} {{Webarxiv|url=https://www.webcitation.org/6RYzdFjNi?url=http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/National%20Population%20Projection_2010%20to%202014.pdf |date=2014-08-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 47&lt;!-- AFGʻONISTON --&gt;
| '''{{AFG}}'''
| 26 556 800
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,37%
| [http://cso.gov.af/Content/files/%D8%AA%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%20%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%201393.xlsx Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141219155746/http://cso.gov.af/Content/files/%D8%AA%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%20%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%201393.xlsx |date=2014-12-19 }} (.xlsx)
|-
| align=&quot;center&quot; | 48&lt;!-- YAMAN --&gt;
| '''{{YEM}}'''
| 25 956 000
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,36%
| [http://www.cso-yemen.org/publiction/yearbook2011/population.xls Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121009023840/http://www.cso-yemen.org/publiction/yearbook2011/population.xls |date=2012-10-09 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121009023840/http://www.cso-yemen.org/publiction/yearbook2011/population.xls |date=2012-10-09 }} (.xls)
|-
| align=&quot;center&quot; | 49&lt;!-- MOZAMBIK --&gt;
| '''{{MOZ}}'''
| 25 727 911
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,36%
| [http://www.ine.gov.mz/estatisticas/estatisticas-demograficas-e-indicadores-sociais/projeccoes-da-populacao/populacao-projectada-por-distritos-maputo-cidade-2007_2040.xls/at_download/file Yillik rasmiy maʼlumot] (.xls)
|-
| align=&quot;center&quot; | 50&lt;!-- KXDR --&gt;
| '''{{PRK}}'''
| 25 155 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,35%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 51&lt;!-- ANGOLA --&gt;
| '''{{AGO}}'''
| 24 383 301
| 16-may, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,34%
| [http://www.ine.gov.ao Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151126193220/http://www.ine.gov.ao/ |date=2015-11-26 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 52&lt;!-- AVSTRALIYA --&gt;
| '''{{AUS}}'''
| 23 731 000
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | 0,329%
| [http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/94713ad445ff1425ca25682000192af2/1647509ef7e25faaca2568a900154b63?OpenDocument Rasmiy hisoblagich]
|-
| align=&quot;center&quot; | 53&lt;!-- TAYVAN --&gt;
| '''{{ROC}}'''
| 23 433 753
| 31-dekabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,32%
| [http://eng.stat.gov.tw/point.asp?index=9 Oylik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140704022127/http://eng.stat.gov.tw/point.asp?index=9 |date=2014-07-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 54&lt;!-- KOT-DʼIVUAR --&gt;
| '''{{CIV}}'''
| 22 671 331
| 15-may, 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,31%
| [http://www.ins.ci/n/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=19&amp;Itemid=27 Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 55&lt;!-- SURIYA --&gt;
| '''{{SYR}}'''
| 22 265 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | 0,31%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 56&lt;!-- MADAGASKAR --&gt;
| '''{{MDG}}'''
| 21 842 167
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | 0,3%
| [http://www.instat.mg/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=33&amp;Itemid=56 Yillik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110520005948/http://www.instat.mg/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=33&amp;Itemid=56 |date=2011-05-20 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 57&lt;!-- KAMERUN --&gt;
| '''{{CMR}}'''
| 21 143 237
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 21143237/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.stat.cm/downloads/Statistique/Structurelle/Evolution_densite_population_Cameroun_region_1987_2013.htm Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 58&lt;!-- SHRI-LANKA --&gt;
| '''{{LKA}}'''
| 20 359 439
| 19-mart, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 20359439/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=Activities/TentativelistofPublications Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150331154912/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=Activities%2FTentativelistofPublications |date=2015-03-31 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 59&lt;!-- RUMINIYA --&gt;
| '''{{ROU}}'''
| 19 942 642
| 19-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 19942642/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.insse.ro/cms/files/statistici/comunicate/com_anuale/populatie/PopRez2014r.pdf Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 60&lt;!-- NIGER --&gt;
| '''{{NER}}'''
| 19 268 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 19268000/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 61&lt;!-- CHILI --&gt;
| '''{{CHL}}'''
| 18 006 407
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 18006407/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/demografia_y_vitales/proyecciones2014/proyecciones-de-poblacion-2014.xlsx Yillik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220922130522/http://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/demografia_y_vitales/proyecciones2014/proyecciones-de-poblacion-2014.xlsx |date=2022-09-22 }} (.xlsx)
|-
| align=&quot;center&quot; | 62&lt;!-- QOZOGʻIZTON --&gt;
| '''{{KAZ}}'''
| 17 397 200
| 1-dekabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 17397200/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.stat.gov.kz/faces/homePag Oylik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151008001735/http://www.stat.gov.kz/faces/homePag |date=2015-10-08 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 63&lt;!-- BURKINA-FASO --&gt;
| '''{{BFA}}'''
| 17 322 796
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 17322796/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.insd.bf/fr Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120814084502/http://www.insd.bf/fr |date=2012-08-14 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120814084502/http://www.insd.bf/fr |date=2012-08-14 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 64&lt;!-- NIDERLANDLAR --&gt;
| '''{{NLD}}'''
| 16 888 100
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 16728091/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.cbs.nl/en-GB/menu/themas/bevolking/cijfers/extra/bevolkingsteller.htm Rasmiy hisoblagich]
|-
| align=&quot;center&quot; | 65&lt;!-- MALAVI --&gt;
| '''{{MWI}}'''
| 16 310 431
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 16310431/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.nsomalawi.mw/images/stories/data_on_line/demography/census_2008/Main%20Report/ThematicReports/Population%20Projections%20Malawi.pdf Yillik rasmiy maʼlumot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210602215254/http://www.nsomalawi.mw/images/stories/data_on_line/demography/census_2008/Main%20Report/ThematicReports/Population%20Projections%20Malawi.pdf |date=2021-06-02 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 66&lt;!-- MALI --&gt;
| '''{{MLI}}'''
| 16 259 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 16259000/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 67&lt;!-- EKVADOR --&gt;
| '''{{ECU}}'''
| 15 929 200
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 15929200/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.inec.gob.ec/proyecciones_poblacionales/relojnew.swf Rasmiy hisoblagich]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121131641/http://www.inec.gob.ec/proyecciones_poblacionales/relojnew.swf |date=2013-01-21 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130121131641/http://www.inec.gob.ec/proyecciones_poblacionales/relojnew.swf |date=2013-01-21 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 68&lt;!-- GVATEMALA --&gt;
| '''{{GTM}}'''
| 15 806 675
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 15806675/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.ine.gob.gt/index.php/estadisticas/tema-indicadores Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140314175005/http://www.ine.gob.gt/index.php/estadisticas/tema-indicadores |date=2014-03-14 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 69&lt;!-- ZAMBIYA --&gt;
| '''{{ZMB}}'''
| 15 473 905
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 15473905/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.zamstats.gov.zm/report/Monthly/Vol%20129%202014%20The%20Monthly%20January.pdf Yillik rasmiy maʼlumot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141113144848/http://www.zamstats.gov.zm/report/Monthly/Vol%20129%202014%20The%20Monthly%20January.pdf |date=2014-11-13 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 70&lt;!-- KAMBODJA --&gt;
| '''{{KHM}}'''
| 15 405 157
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 15405157/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.stat.go.jp/info/meetings/cambodia/pdf/rp12_ch10.pdf Yillik rasmiy maʼlumot]
|-
| align=&quot;center&quot; | 71&lt;!-- CHAD --&gt;
| '''{{TCD}}'''
| 13 606 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 13606000/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 72&lt;!-- SENEGAL --&gt;
| '''{{SEN}}'''
| 13 508 715
| 19-noyabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 13508715/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.ansd.sn/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=172:publication-des-resultats-definitifs-du-rgphae&amp;catid=59:evenements&amp;Itemid=267 Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 73&lt;!-- ZIMBABVE --&gt;
| '''{{ZWE}}'''
| 13 061 239
| 17-avgust, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 13061239/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.zimstat.co.zw Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160409164051/http://www.zimstat.co.zw/ |date=2016-04-09 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 74&lt;!-- JANUBIY SUDAN --&gt;
| '''{{SSD}}'''
| 11 892 934
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 11892934/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://ssnbs.org/storage/South%20Sudan%20Statistical%20Yearbook%202011%20FINAL.pdf Yillik rasmiy maʼlumot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140423042347/http://ssnbs.org/storage/South%20Sudan%20Statistical%20Yearbook%202011%20FINAL.pdf |date=2014-04-23 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140423042347/http://ssnbs.org/storage/South%20Sudan%20Statistical%20Yearbook%202011%20FINAL.pdf |date=2014-04-23 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 75&lt;!-- BOLIVIYA --&gt;
| '''{{BOL}}'''
| 11 410 651
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 11410651/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.ine.gob.bo/indice/visualizador.aspx?ah=PC20412.HTM Rasmiy maʼlumot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151004125607/http://www.ine.gob.bo/indice/visualizador.aspx?ah=PC20412.HTM |date=2015-10-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 76&lt;!-- BELGIYA --&gt;
| '''{{BEL}}'''
| 11 237 963
| 1-dekabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 11237963/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.ibz.rrn.fgov.be/fileadmin/user_upload/nl/bev/statistieken/stat-1-1_n.pdf Oylik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141111002452/http://www.ibz.rrn.fgov.be/fileadmin/user_upload/nl/bev/statistieken/stat-1-1_n.pdf |date=2014-11-11 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 77&lt;!-- KUBA --&gt;
| '''{{CUB}}'''
| 11 210 064
| 31-dekabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 11210064/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.one.cu/aec2013/datos/03%20Poblacion.pdf Yillik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141201170724/http://www.one.cu/aec2013/datos/03%20Poblacion.pdf |date=2014-12-01 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 78&lt;!-- SOMALI --&gt;
| '''{{SOM}}'''
| 11 123 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 11123000/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 79&lt;!-- RUANDA --&gt;
| '''{{RWA}}'''
| 10 996 891
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 10996891/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://statistics.gov.rw/ Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 80&lt;!-- GRETSIYA --&gt;
| '''{{GRC}}'''
| 10 992 589
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 10992589/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&amp;init=1&amp;language=en&amp;pcode=tps00001&amp;plugin=1 Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 81&lt;!-- TUNIS --&gt;
| '''{{TUN}}'''
| 10 982 754
| 23-aprel, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 10982754/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.ins.tn/rgph/depliant-rgph2014_v2.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924035126/http://www.ins.tn/rgph/depliant-rgph2014_v2.pdf |date=2015-09-24 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150924035126/http://www.ins.tn/rgph/depliant-rgph2014_v2.pdf |date=2015-09-24 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 82&lt;!-- GAITI --&gt;
| '''{{HTI}}'''
| 10 911 819
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 10911819/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.ihsi.ht/pdf/projection/ProjectionsPopulation_Haiti_2007.pdf Rasmiy maʼlumot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150219001450/http://ihsi.ht/pdf/projection/ProjectionsPopulation_Haiti_2007.pdf |date=2015-02-19 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 83&lt;!-- GVINEYA --&gt;
| '''{{GIN}}'''
| 10 628 972
| 2-aprel, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 10628972/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.stat-guinee.org/index.php/res-pre-rgph3 Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150924105819/http://www.stat-guinee.org/index.php/res-pre-rgph3 |date=2015-09-24 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 84&lt;!-- CHEXIYA --&gt;
| '''{{CZE}}'''
| 10 521 600
| 30-iyun, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 10521600/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.czso.cz/csu/csu.nsf/enginformace/coby_091114.docx Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141114222344/http://www.czso.cz/csu/csu.nsf/enginformace/coby_091114.docx |date=2014-11-14 }} (.docx)
|-
| align=&quot;center&quot; | 85&lt;!-- PORTUGALIYA --&gt;
| '''{{PRT}}'''
| 10 477 800
| 31-dekabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 10477800/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&amp;xpgid=ine_publicacoes&amp;PUBLICACOESpub_boui=213241170&amp;PUBLICACOESmodo=2 Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 86&lt;!-- DOMINIKA RESPUBLIKASI--&gt;
| '''{{DOM}}'''
| 10 378 267
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 10378267/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.one.gov.do/index.php?module=articles&amp;func=view&amp;catid=76 Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141002025458/http://one.gov.do/index.php?module=articles&amp;func=view&amp;catid=76 |date=2014-10-02 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141002025458/http://one.gov.do/index.php?module=articles&amp;func=view&amp;catid=76 |date=2014-10-02 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 87&lt;!-- BENIN --&gt;
| '''{{BEN}}'''
| 10 315 244
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 10315244/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.insae-bj.org/Migration.html?file=files/stats-demographiques/STATISTIQUES%20DEMOGRAPHIQUES.xlsx Rasmiy maʼlumot] (.xlsx)
|-
| align=&quot;center&quot; | 88&lt;!-- VENGRIYA --&gt;
| '''{{HUN}}'''
| 9 877 365
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 9877365/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.ksh.hu/docs/eng/xstadat/xstadat_annual/i_wnt001b.html Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 89&lt;!-- BURUNDI --&gt;
| '''{{BDI}}'''
| 9 823 827
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 9823827/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.isteebu.bi/images/rapports/projection%20de%20la%20population%20bdi%202008-2030.pdf Yillik rasmiy maʼlumot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190403071528/http://www.isteebu.bi/images/rapports/projection%20de%20la%20population%20bdi%202008-2030.pdf |date=2019-04-03 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 90&lt;!-- SHVETSIYA --&gt;
| '''{{SWE}}'''
| 9 743 087
| 30-noyabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 9743087/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.scb.se/en_/Finding-statistics/Statistics-by-subject-area/Population/Population-composition/Population-statistics Oylik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 91&lt;!-- OZARBAYJON --&gt;
| '''{{AZE}}'''
| 9 583 200
| 1-yanvar, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 9583200/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://stat.gov.az/news/?id=2661 Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 92&lt;!-- BIRLASHGAN ARAB AMIRLIKLARI (BAA) --&gt;
| '''{{ARE}}'''
| 9 577 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 9577000/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 93&lt;!-- BELORUSSIYA --&gt;
| '''{{BLR}}'''
| 9 481 000
| 1-yanvar, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 9481000/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://belstat.gov.by/en/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/demografiya_2/current-data/demographic-situation-in-2014 Kvartal rasmiy bahosi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150202033157/http://belstat.gov.by/en/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/demografiya_2/current-data/demographic-situation-in-2014/ |date=2015-02-02 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 94&lt;!-- GONDURAS --&gt;
| '''{{HND}}'''
| 8 725 111
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 8725111/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.ine.gob.hn/index.php/datos-y-estadisticas/estadisticas-sociales-y-demograficas/indicadores-demograficos-3?download=105:resumen-de-la-proyeccion-de-la-poblacion-de-honduras-total-2001-2015 Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 95&lt;!-- AVSTRIYA --&gt;
| '''{{AUT}}'''
| 8 572 895
| 1-oktyabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 8572895/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.statistik.at/web_de/statistiken/bevoelkerung/bevoelkerungsstand_und_veraenderung/bevoelkerung_zu_jahres-_quartalsanfang/023582.html Kvartal hisoboti]
|-
| align=&quot;center&quot; | 96&lt;!-- ISROIL --&gt;
| '''{{ISR}}'''
| 8 296 200
| 31-dekabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 8296200/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://cbs.gov.il/reader/?MIval=cw_usr_view_Folder&amp;ID=141 Oylik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180915102003/http://www.cbs.gov.il/reader/?MIval=cw_usr_view_Folder&amp;ID=141 |date=2018-09-15 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 97&lt;!-- SHVEYTSARIYA --&gt;
| '''{{CHE}}'''
| 8 211 700
| 31-sentyabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 8211700/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/01/02/blank/key/bevoelkerungsstand/01.html Kvartal hisoboti]
|-
| align=&quot;center&quot; | 98&lt;!-- TOJIKISTON --&gt;
| '''{{TJK}}'''
| 8 161 000
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 8161000/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.stat.tj/ru/ Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140526161625/http://www.stat.tj/ru/ |date=2014-05-26 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 99&lt;!-- PAPUA YANGI GVINEYA --&gt;
| '''{{PNG}}'''
| 7 398 500
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 7398500/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.spc.int/sdd/index.php/en/downloads/doc_download/736-population-datasheet-jan-2014 Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 100&lt;!-- BOLGARIYA --&gt;
| '''{{BGR}}'''
| 7 245 677
| 31-dekabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 7245677/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.nsi.bg/en Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 101&lt;!-- GONKONG --&gt;
| ''{{HKG}} ([[Xitoy]])''
| 7 234 800
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 7234800/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&amp;charsetID=2&amp;displayMode=T Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://www.webcitation.org/616lhQgyI?url=http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1 |date=2011-08-21 }} {{Webarxiv|url=https://www.webcitation.org/616lhQgyI?url=http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1 |date=2011-08-21 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 102&lt;!-- TOGO --&gt;
| '''{{TGO}}'''
| 7 171 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 7171000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 103&lt;!-- SERBIYA --&gt;
| '''{{SRB}}'''
| 7 146 759
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 7146759/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://webrzs.stat.gov.rs/WebSite/Public/PageView.aspx?pKey=2 Yillik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151225081855/http://webrzs.stat.gov.rs/WebSite/Public/PageView.aspx?pKey=2 |date=2015-12-25 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 104&lt;!-- PARAGVAY --&gt;
| '''{{PRY}}'''
| 6 893 727
| 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 6893727/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.dgeec.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/NACIONAL/Proyeccion_Nacional.pdf Rasmiy maʼlumot]
|-
| align=&quot;center&quot; | 105&lt;!-- LAOS --&gt;
| '''{{LAO}}'''
| 6 802 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 6802000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.nsc.gov.la/Statistics/Selected%20Statistics/Population.htm Yillik rasmiy maʼlumot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120517150036/http://www.nsc.gov.la/Statistics/Selected%20Statistics/Population.htm |date=2012-05-17 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 106&lt;!-- ERITREYA --&gt;
| '''{{ERI}}'''
| 6 738 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 6738000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 107&lt;!-- IORDANIYA --&gt;
| '''{{JOR}}'''
| 6 691 730
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: (6691730+372*{{Age in days|2011|12|31}})/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://www.dos.gov.jo/dos_home_e/main/index.htm Rasmiy hisoblagich]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120117225318/http://www.dos.gov.jo/dos_home_e/main/index.htm |date=2012-01-17 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120117225318/http://www.dos.gov.jo/dos_home_e/main/index.htm |date=2012-01-17 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 108&lt;!-- SALVADOR --&gt;
| '''{{SLV}}'''
| 6 401 240
| 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 6401240/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.digestyc.gob.sv/index.php/novedades/avisos/540-ya-se-encuentra-disponible-el-boletin-ipc-septiembre-2012.html Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171021164030/http://www.digestyc.gob.sv/index.php/novedades/avisos/540-ya-se-encuentra-disponible-el-boletin-ipc-septiembre-2012.html |date=2017-10-21 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 109&lt;!-- SYERRA-LEONE --&gt;
| '''{{SLE}}'''
| 6 319 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 6319000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 110&lt;!-- LIVIYA --&gt;
| '''{{LBY}}'''
| 6 317 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 6317000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 111&lt;!-- NIKARAGUA --&gt;
| '''{{NIC}}'''
| 6 134 270
| 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 6134270/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.bcn.gob.ni/publicaciones/periodicidad/anual/nicaragua_cifras/nicaragua_cifras.pdf Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 112&lt;!-- TURKMANISTON --&gt;
| '''{{TKM}}'''
| 5 888 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 5888000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.econstats.com/weo/CTKM.htm Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150314015620/http://www.econstats.com/weo/CTKM.htm |date=2015-03-14 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 113&lt;!-- QIRGʻIZISTON --&gt;
| '''{{KGZ}}'''
| 5 874 100
| 1-noyabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 5874100/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://stat.kg/images/stories/Obzor%2011.2014.pdf Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150403161829/http://stat.kg/images/stories/Obzor%2011.2014.pdf |date=2015-04-03 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 114&lt;!-- DANIYA --&gt;
| '''{{DNK}}'''
| 5 659 715
| 1-yanvar, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 5659715/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.dst.dk/en/Statistik/emner/befolkning-og-befolkningsfremskrivning/folketal.aspx Kvartal rasmiy bahosi]
|-
| align=&quot;center&quot; | 115&lt;!-- FINLYANDIYA --&gt;
| '''{{FIN}}'''
| 5 475 526
| 1-fevral, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: (5475526+45*{{Age in days|2011|11|16}})/{{worldpop}}*100 round 2}}%
| [http://vrk.fi/default.aspx?site=4 Rasmiy hisoblagich]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151006024826/http://vrk.fi/default.aspx?site=4 |date=2015-10-06 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151006024826/http://vrk.fi/default.aspx?site=4 |date=2015-10-06 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 116&lt;!-- SINGAPUR --&gt;
| '''{{SGP}}'''
| 5 469 700
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 5469700/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#14 Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151129094649/http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#14 |date=2015-11-29 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151129094649/http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#14 |date=2015-11-29 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 117&lt;!-- SLOVAKIYA --&gt;
| '''{{SVK}}'''
| 5 421 034
| 30-sentyabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 5421034/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://slovak.statistics.sk/wps/portal/ext/products Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 118&lt;!-- NORVEGIYA --&gt;
| '''{{NOR}}'''
| 5 156 450
| 1-oktyabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: (5156450+181*{{Age in days|2012|1|1}})/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://ssb.no/befolkning/nokkeltall Kvartal rasmiy bahosi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150220063134/http://ssb.no/befolkning/nokkeltall |date=2015-02-20 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 119&lt;!-- MARKAZIY AFRIKA RESPUBLIKASI --&gt;
| '''{{CAF}}'''
| 4 803 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 4803000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 120&lt;!-- KOSTA-RIKA --&gt;
| '''{{CRI}}'''
| 4 773 130
| 30-iyun, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 4773130/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.inec.go.cr/Web/Home/pagPrincipal.aspx Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327062704/http://www.inec.go.cr/Web/Home/pagPrincipal.aspx |date=2012-03-27 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120327062704/http://www.inec.go.cr/Web/Home/pagPrincipal.aspx |date=2012-03-27 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 121&lt;!-- KONGO RESPUBLIKASI --&gt;
| '''{{COG}}'''
| 4 671 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 4671000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 122&lt;!-- IRLANDIYA --&gt;
| '''{{IRL}}'''
| 4 609 600
| 1-aprel, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 4609600/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.cso.ie/en/releasesandpublications/er/pme/populationandmigrationestimatesapril2014/ Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 123&lt;!-- YANGI ZELANDIYA --&gt;
| '''{{NZL}}'''
| 4 562 600
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: (4562600+91*{{Age in days|2011|12|31}})/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.stats.govt.nz/methods_and_services/population_clock.aspx Rasmiy hisoblagich]
|-
| align=&quot;center&quot; | 124&lt;!-- FALASTIN --&gt;
| '''{{PSE}}'''
| 4 550 368
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 4550368/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_Rainbow/Documents/gover_e.htm Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200523194905/http://www.pcbs.gov.ps/Portals/_Rainbow/Documents/gover_e.htm |date=2020-05-23 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 125&lt;!-- LIBERIYA --&gt;
| '''{{LBR}}'''
| 4 503 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 4503000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 126&lt;!-- GRUZIYA --&gt;
| '''{{GEO}}'''
| 4 490 500
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 4490500/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.geostat.ge/index.php?action=page&amp;p_id=152&amp;lang=eng Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 127&lt;!-- XORVATIYA --&gt;
| '''{{HRV}}'''
| 4 267 558
| 1-iyul, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 4267558/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2013/07-01-04_01_2013.htm Yillik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171122014706/http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2013/07-01-04_01_2013.htm |date=2017-11-22 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 128&lt;!-- OMAN --&gt;
| '''{{OMN}}'''
| 4 126 589
| 11-fevral, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 4126589/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.ncsi.gov.om/NCSI_website Haftalik rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140530052708/http://www.ncsi.gov.om/NCSI_website |date=2014-05-30 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140530052708/http://www.ncsi.gov.om/NCSI_website |date=2014-05-30 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 129&lt;!-- LIVAN --&gt;
| '''{{LBN}}'''
| 4 104 000
| 1-iyul, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 4104000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.moph.gov.lb/Statistics/Documents/StatisticalBulletin2012.pdf Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141023174721/http://www.moph.gov.lb/Statistics/Documents/StatisticalBulletin2012.pdf |date=2014-10-23 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 130&lt;!-- BOSNIYA VA GERTSEGOVINA --&gt;
| '''{{BIH}}'''
| 3 791 622
| 15-oktyabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 3791622/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.bhas.ba/obavjestenja/Preliminarni_rezultati_bos.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181123135507/http://www.bhas.ba/obavjestenja/Preliminarni_rezultati_bos.pdf |date=2018-11-23 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181123135507/http://www.bhas.ba/obavjestenja/Preliminarni_rezultati_bos.pdf |date=2018-11-23 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 131&lt;!-- PANAMA --&gt;
| '''{{PAN}}'''
| 3 713 312
| 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 3713312/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [https://www.contraloria.gob.pa/INEC/Archivos/P2381Boletin9.pdf Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 132&lt;!-- MOLDOVA --&gt;
| '''{{MDA}}'''
| 3 557 600
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 3557600/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.statistica.md/ Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 133&lt;!-- PUERTO-RIKO --&gt;
| ''{{PRI}} ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSH]])''
| 3 548 397
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 3548397/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.census.gov/popest/data/index.html Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 134&lt;!-- MAVRITANIYA --&gt;
| '''{{MRT}}'''
| 3 545 620
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 3545620/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.ons.mr/doc/publication/Projectionpopulation.pdf Yillik rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925151255/http://www.ons.mr/doc/publication/Projectionpopulation.pdf |date=2015-09-25 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150925151255/http://www.ons.mr/doc/publication/Projectionpopulation.pdf |date=2015-09-25 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 135&lt;!-- URUGVAY --&gt;
| '''{{URY}}'''
| 3 404 189
| 30-iyun, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 3404189/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.ine.gub.uy/banco%20de%20datos/soc_proyecciones/totpais_ambos.xls Yillik rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091114215413/http://www.ine.gub.uy/banco%20de%20datos/soc_proyecciones/totpais_ambos.xls |date=2009-11-14 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20091114215413/http://www.ine.gub.uy/banco%20de%20datos/soc_proyecciones/totpais_ambos.xls |date=2009-11-14 }} (.xls)
|-
| align=&quot;center&quot; | 136&lt;!-- QUVAYT --&gt;
| '''{{KWT}}'''
| 3 268 431
| 1-iyul, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 3268431/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.csb.gov.kw/Socan_Statistic_EN.aspx?ID=18 Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 137&lt;!-- ARMANISTON --&gt;
| '''{{ARM}}
| 3 013 900
| 30-sentyabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 3013900/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.armstat.am/en/?nid=126&amp;id=19001&amp;submit=Search Kvartal rasmiy bahosi]
|-
| align=&quot;center&quot; | 138&lt;!-- MONGOLIYA --&gt;
| '''{{MNG}}'''
| 3 000 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 3000000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.infomongolia.com/ct/ci/6068 Yillik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150924034911/http://www.infomongolia.com/ct/ci/6068 |date=2015-09-24 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 139&lt;!-- LITVA --&gt;
| '''{{LTU}}'''
| 2 919 306
| 1-fevral, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 2919306/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://osp.stat.gov.lt/en/home Oylik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170228081633/https://osp.stat.gov.lt/en/home |date=2017-02-28 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 140&lt;!-- ALBANIYA --&gt;
| '''{{ALB}}'''
| 2 895 947
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 2895947/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.instat.gov.al/media/192226/t_1.xlsx Yillik rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714175130/http://www.instat.gov.al/media/192226/t_1.xlsx |date=2014-07-14 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140714175130/http://www.instat.gov.al/media/192226/t_1.xlsx |date=2014-07-14 }} (.xlsx)
|-
| align=&quot;center&quot; | 141&lt;!-- YAMAYKA --&gt;
| '''{{JAM}}'''
| 2 717 991
| 31-dekabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 2717991/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://statinja.gov.jm/Demo_SocialStats/population.aspx Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 142&lt;!-- QATAR --&gt;
| '''{{QAT}}'''
| 2 224 583
| 31-yanvar, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 2224583/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.qsa.gov.qa/eng/PopulationStructure.htm Oylik rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121130220032/http://www.qsa.gov.qa/eng/PopulationStructure.htm |date=2012-11-30 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121130220032/http://www.qsa.gov.qa/eng/PopulationStructure.htm |date=2012-11-30 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 143&lt;!-- LESOTO --&gt;
| '''{{LSO}}'''
| 2 120 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 2120000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 144&lt;!-- NAMIBIYA --&gt;
| '''{{NAM}}'''
| 2 113 077
| 28-avgust, 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 2113077/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.citypopulation.de/Namibia.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 145&lt;!-- MAKEDONIYA --&gt;
| '''{{MKD}}'''
| 2 065 769
| 31-dekabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 2065769/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2 Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 146&lt;!-- SLOVENIYA --&gt;
| '''{{SVN}}'''
| 2 065 703
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: (2065703+14*{{Age in days|2011|10|1}})/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.stat.si/eng/tema_demografsko_prebivalstvo.asp Rasmiy hisoblagich]
|-
| align=&quot;center&quot; | 147&lt;!-- BOTSVANA --&gt;
| '''{{BWA}}'''
| 2 024 904
| 22-avgust, 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 2024904/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.cso.gov.bw/media/2011%20Census%20_Alphabetical%20Index%20of%20Districts.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130525113252/http://www.cso.gov.bw/media/2011%20Census%20_Alphabetical%20Index%20of%20Districts.pdf |date=2013-05-25 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 148&lt;!-- LATVIYA --&gt;
| '''{{LVA}}'''
| 1 988 400
| 1-yanvar, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1988400/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-key-indicators-30624.html Oylik rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130628214416/http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-key-indicators-30624.html |date=2013-06-28 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130628214416/http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-key-indicators-30624.html |date=2013-06-28 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 149&lt;!-- GAMBIYA --&gt;
| '''{{GMB}}'''
| 1 882 450
| 15-aprel, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1882450/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.citypopulation.de/Gambia.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 150&lt;!-- KOSOVO --&gt;
| '''[[Kosovo]]'''
| 1 816 891
| 2014
| align=&quot;center&quot; | 0,025%
| [https://ask.rks-gov.net/ENG/publikimet/doc_download/1126-kosovo-population-projection-2011-2061 Yillik rasmiy maʼlumot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151018171339/http://ask.rks-gov.net/ENG/publikimet/doc_download/1126-kosovo-population-projection-2011-2061 |date=2015-10-18 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151018171339/http://ask.rks-gov.net/ENG/publikimet/doc_download/1126-kosovo-population-projection-2011-2061 |date=2015-10-18 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 151&lt;!-- GVINEYA-BISAU --&gt;
| '''{{GNB}}'''
| 1 788 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1788000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 152&lt;!-- GABON --&gt;
| '''{{GAB}}'''
| 1 751 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1751000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 153&lt;!-- EKVATORIAL GVINEYA --&gt;
| '''{{GNQ}}'''
| 1 430 000
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1430000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.gq.undp.org/content/dam/equatorial_guinea/Reduccion%20de%20la%20Pobreza/Investment%20Climate%20Report%20EG%20English.%20Version%20Final..pdf Yillik rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141020092513/http://www.gq.undp.org/content/dam/equatorial_guinea/Reduccion%20de%20la%20Pobreza/Investment%20Climate%20Report%20EG%20English.%20Version%20Final..pdf |date=2014-10-20 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141020092513/http://www.gq.undp.org/content/dam/equatorial_guinea/Reduccion%20de%20la%20Pobreza/Investment%20Climate%20Report%20EG%20English.%20Version%20Final..pdf |date=2014-10-20 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 154&lt;!-- TRINIDAD VA TOBAGO --&gt;
| '''{{TTO}}'''
| 1 328 019
| 9-yanvar, 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1328019/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://cso.planning.gov.tt/sites/default/files/content/images/census/TRINIDAD%20AND%20TOBAGO%202011%20Demographic%20Report.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://www.webcitation.org/6Tn1z5PVj?url=http://cso.planning.gov.tt/sites/default/files/content/images/census/TRINIDAD%20AND%20TOBAGO%202011%20Demographic%20Report.pdf |date=2014-11-02 }} {{Webarxiv|url=https://www.webcitation.org/6Tn1z5PVj?url=http://cso.planning.gov.tt/sites/default/files/content/images/census/TRINIDAD%20AND%20TOBAGO%202011%20Demographic%20Report.pdf |date=2014-11-02 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 155&lt;!-- BAHRAYN --&gt;
| '''{{BHR}}'''
| 1 316 500
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1316500/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.cio.gov.bh/cio_ara/English/Publications/Statistical%20Abstract/ABS2011/CH2/2013%2012%2019%20Bahrain%20%20Population%20Projections.pdf Yillik rasmiy maʼlumot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170206163647/http://www.cio.gov.bh/cio_ara/English/Publications/Statistical%20Abstract/ABS2011/CH2/2013%2012%2019%20Bahrain%20%20Population%20Projections.pdf |date=2017-02-06 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170206163647/http://www.cio.gov.bh/cio_ara/English/Publications/Statistical%20Abstract/ABS2011/CH2/2013%2012%2019%20Bahrain%20%20Population%20Projections.pdf |date=2017-02-06 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 156&lt;!-- ESTONIYA --&gt;
| '''{{EST}}'''
| 1 312 252
| 1-yanvar, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1312252/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.stat.ee/main-indicators Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121123153505/http://www.stat.ee/main-indicators |date=2012-11-23 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121123153505/http://www.stat.ee/main-indicators |date=2012-11-23 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 157&lt;!-- MAVRIKIY --&gt;
| '''{{MUS}}'''
| 1 261 208
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1261208/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://statsmauritius.gov.mu/English/StatsbySubj/Pages/Population-Jan-June-2014.aspx Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://archive.today/20140827165459/http://statsmauritius.gov.mu/English/StatsbySubj/Pages/Population-Jan-June-2014.aspx |date=2014-08-27 }} {{Webarxiv|url=https://archive.today/20140827165459/http://statsmauritius.gov.mu/English/StatsbySubj/Pages/Population-Jan-June-2014.aspx |date=2014-08-27 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 158&lt;!-- SHARQIY TIMOR --&gt;
| '''{{TLS}}'''
| 1 212 107
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1212107/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.statistics.gov.tl/ Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200219122546/http://www.statistics.gov.tl/ |date=2020-02-19 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 159&lt;!-- ESWATINI--&gt;
| '''{{SWZ}}'''
| 1 106 189
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 1106189/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://ccm.org.sz/documents/reports/hiv/Population-Projections-Report-2007-2030.pdf Rasmiy maʼlumot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150723224521/http://ccm.org.sz/documents/reports/hiv/Population-Projections-Report-2007-2030.pdf |date=2015-07-23 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150723224521/http://ccm.org.sz/documents/reports/hiv/Population-Projections-Report-2007-2030.pdf |date=2015-07-23 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 160&lt;!-- JIBUTI --&gt;
| '''{{DJI}}'''
| 900 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 900000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 161&lt;!-- FIDJI --&gt;
| '''{{FJI}}'''
| 859 178
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 859178/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 162&lt;!-- KIPR --&gt;
| '''{{CYP}}'''
| 858 000
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 858000/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&amp;init=1&amp;language=en&amp;pcode=tps00001&amp;plugin=1 Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 163&lt;!-- REYUNION --&gt;
| ''{{REU}} ([[Fransiya]])''
| 840 974
| 1-yanvar, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 840974/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=24&amp;ref_id=poptc02101 Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 164&lt;!-- QAMAR (KOMOR) OROLLARI --&gt;
| '''{{COM}}'''
| 763 952
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 763952/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://comoros.africadata.org/fr/DataAnalysis Rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160111213747/http://comoros.africadata.org/fr/DataAnalysis |date=2016-01-11 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 165&lt;!-- BUTAN --&gt;
| '''{{BTN}}'''
| 757 510
| ''bugun''
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 757510/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.nsb.gov.bt/main/main.php#&amp;slider1=1 Rasmiy hisoblagich]{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 166&lt;!-- GAYANA --&gt;
| '''{{GUY}}'''
| 746 900
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 746900/{{worldpop}}*100 round 3}}%
| [http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Demography/GY.pdf Rasmiy baho]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923200500/http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Demography/GY.pdf |date=2015-09-23 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150923200500/http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Demography/GY.pdf |date=2015-09-23 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 167&lt;!-- MAKAO --&gt;
| ''{{MAC}} ([[Xitoy]])''
| 631 000
| 30-sentyabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 631000/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.dsec.gov.mo/TimeSeriesDatabase.aspx?KeyIndicatorID=12 Kvartal rasmiy bahosi]
|-
| align=&quot;center&quot; | 168&lt;!-- CHERNOGORIYA --&gt;
| '''{{MNE}}'''
| 620 029
| 1-aprel, 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 620029/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje%281%29.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 169&lt;!-- Gʻarbiy Sahroi Kabir --&gt;
| '''{{ESH}}'''
| 604 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 604000/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 170&lt;!-- SOLOMON OROLLARI --&gt;
| '''{{SLB}}'''
| 581 344
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 581344/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 171&lt;!-- LYUKSEMBURG --&gt;
| '''{{LUX}}'''
| 549 700
| 31-dekabr, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 549700/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableViewHTML.aspx?ReportId=383&amp;IF_Language=fra&amp;MainTheme=2&amp;FldrName=1 Yillik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121011192950/http://www.statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableViewHTML.aspx?ReportId=383&amp;IF_Language=fra&amp;MainTheme=2&amp;FldrName=1 |date=2012-10-11 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 172&lt;!-- SURINAM --&gt;
| '''{{SUR}}'''
| 534 189
| 13-avgust, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 534189/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.citypopulation.de/Suriname.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 173&lt;!-- KABO-VERDE --&gt;
| '''{{CPV}}'''
| 518 467
| 1-iyul, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 518467/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.ine.cv/actualise/publicacao/files/615430153152013Retro-Projeccao%202000-2010%20e%20Projeccoes%20Demograficas%20%20CABO%20VERDE%202010-2030.pdf Yillik rasmiy maʼlumot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140910131550/http://www.ine.cv/actualise/publicacao/files/615430153152013Retro-Projeccao%202000-2010%20e%20Projeccoes%20Demograficas%20%20CABO%20VERDE%202010-2030.pdf |date=2014-09-10 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 174&lt;!-- TRANSNISTRIA --&gt;
| '''[[Transnistria]]'''
| 505 153
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 505153/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.citypopulation.de/Moldova.html Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 175&lt;!-- MALTA --&gt;
| '''{{MLT}}'''
| 416 055
| 20-noyabr, 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 416055/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3424 Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131113194522/http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3424 |date=2013-11-13 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 176&lt;!-- GVADELUPA --&gt;
| ''{{GLP}} ([[Fransiya]])''
| 405 739
| 1-yanvar, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 405739/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=26&amp;ref_id=poptc02101 Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 177&lt;!-- BRUNEY --&gt;
| '''{{BRN}}'''
| 393 372
| 20-iyun, 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 393372/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.citypopulation.de/Brunei.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 178&lt;!-- MARTINIKA --&gt;
| ''{{MTQ}} ([[Fransiya]])''
| 386 486
| 1-yanvar, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 386486/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=23&amp;ref_id=poptc02101 Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 179&lt;!-- BAGAMALAR --&gt;
| '''{{BHS}}'''
| 368 390
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 368390/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://statistics.bahamas.gov.bs/download/070842200.pdf Yillik rasmiy baho]{{Deadlink|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 180&lt;!-- BELIZ --&gt;
| '''{{BLZ}}'''
| 349 728
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 349728/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.citypopulation.de/Belize.html Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 181&lt;!-- MALDIVALAR --&gt;
| '''{{MDV}}'''
| 341 256
| 20-sentyabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 341256/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.planning.gov.mv/census/census%202014/CensusPreliminary/PreliminaryResults.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141212091856/http://www.planning.gov.mv/census/census%202014/CensusPreliminary/PreliminaryResults.pdf |date=2014-12-12 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141212091856/http://www.planning.gov.mv/census/census%202014/CensusPreliminary/PreliminaryResults.pdf |date=2014-12-12 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 182&lt;!-- ISLANDIYA --&gt;
| '''{{ISL}}
| 329 040
| 31-dekabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 329040/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.statice.is/?PageID=444&amp;NewsID=11621 Kvartal rasmiy bahosi]
|-
| align=&quot;center&quot; | 183&lt;!-- SHIMOLIY KIPR --&gt;
| '''Shimoliy Kipr'''
| 294 906
| 30-aprel, 2006
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 294906/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.worldbulletin.net/?aType=haber&amp;ArticleID=82777 Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 184&lt;!-- BARBADOS --&gt;
| '''{{BRB}}'''
| 285 000
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 285000/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.citypopulation.de/Barbados.html Rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 185&lt;!-- YANGI KALEDONIYA --&gt;
| ''{{NCL}} ([[Fransiya]])''
| 268 767
| 26-avgust, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 268767/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.isee.nc/population/recensement/structure-de-la-population-et-evolutions Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 186&lt;!-- FRANSUZ POLINEZIYASI --&gt;
| ''{{PYF}} (Fransiya)''
| 268 270
| 1 iyul, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 268270/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.ispf.pf/Libraries/RP2012/Premiers_résultats_population_légale.sflb.ashx Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221193409/http://www.ispf.pf/Libraries/RP2012/Premiers_r%C3%A9sultats_population_l%C3%A9gale.sflb.ashx |date=2014-02-21 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140221193409/http://www.ispf.pf/Libraries/RP2012/Premiers_r%C3%A9sultats_population_l%C3%A9gale.sflb.ashx |date=2014-02-21 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 187&lt;!-- VANUATU --&gt;
| '''{{VUT}}'''
| 264 652
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 264652/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 188&lt;!-- ABXAZIYA --&gt;
| '''Abxaziya'''
| 240 705
| 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 240705/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://apsnypress.info/news/5084.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209185131/http://apsnypress.info/news/5084.html |date=2012-02-09 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120209185131/http://apsnypress.info/news/5084.html |date=2012-02-09 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 189&lt;!-- FRANSUZ GVIANASI --&gt;
| ''{{GUF}} ([[Fransiya]])''
| 239 648
| 1-yanvar, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 239648/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp?annee=2012 Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 190&lt;!-- MAYOTTA --&gt;
| ''{{MYT}} ([[Fransiya]])''
| 212 645
| 21-avgust, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 212645/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.insee.fr/fr/themes/document.asp?ref_id=19214&amp;reg_id=27 Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 191&lt;!-- SAMOA --&gt;
| '''{{WSM}}'''
| 187 820
| 7-noyabr, 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 187820/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.sbs.gov.ws Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 192&lt;!-- SAN-TOME VA PRINSIPI --&gt;
| '''{{STP}}'''
| 187 356
| 13-may, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 187356/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.ine.st/Documentacao/InformacoesEstatisticas/Demograficas/22.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303180641/http://www.ine.st/Documentacao/InformacoesEstatisticas/Demograficas/22.pdf |date=2016-03-03 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160303180641/http://www.ine.st/Documentacao/InformacoesEstatisticas/Demograficas/22.pdf |date=2016-03-03 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 193&lt;!-- SENT LYUSIYA --&gt;
| '''{{LCA}}'''
| 185 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 185000/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 194&lt;!-- GUAM --&gt;
| ''{{GUM}} ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSH]])''
| 159 358
| 1-aprel, 2010
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 159358/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn179.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 195&lt;!-- KYURASAO --&gt;
| ''{{CUW}} ([[Niderlandlar]])''
| 154 843
| 1-yanvar, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 154843/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.citypopulation.de/Curacao.html?KeyIndicatorID=12 Yillik rasmiy baho]

|-
| align=&quot;center&quot; | 196&lt;!-- SENT-VINSENT VA GRENADINLAR --&gt;
| '''{{VCT}}'''
| 109 000
| 1-iyul, 2015
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 109000/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [[BMT]] maʼlumoti
|-
| align=&quot;center&quot; | 197&lt;!-- ARUBA --&gt;
| ''{{ABW}} ([[Niderlandlar]])''
| 107 394
| 31-oktyabr, 2014
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 107394/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.cbs.aw?KeyIndicatorID=12 Kvartal rasmiy bahosi]
|-
| align=&quot;center&quot; | 198&lt;!-- KIRIBATI --&gt;
| '''{{KIR}}'''
| 106 461
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 106461/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 199&lt;!-- VIRGINIYA OROLLARI --&gt;
| ''{{VIR}} ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSH]])''
| 106 405
| 1-aprel, 2010
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 106405/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn180.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 200&lt;!-- GRENADA --&gt;
| '''{{GRD}}'''
| 103 328
| 12-may, 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 103328/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.geohive.com/cntry/grenada.aspx Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120614004809/http://www.geohive.com/cntry/grenada.aspx |date=2012-06-14 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120614004809/http://www.geohive.com/cntry/grenada.aspx |date=2012-06-14 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 201&lt;!-- TONGA --&gt;
| '''{{TON}}'''
| 103 252
| 30-noyabr, 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 103252/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.spc.int/prism/tonga/index.php?option=com_advlisting&amp;view=download&amp;fileId=304&amp;Itemid=301 Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| align=&quot;center&quot; | 202&lt;!-- MIKRONEZIYA --&gt;
| '''{{FSM}}'''
| 101 351
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 101351/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 203&lt;!-- JERSI --&gt;
| ''{{JEY}} ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])''
| 99 000
| 31-dekabr, 2012
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 99000/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/R%20Jersey%20In%20Figures%202013%2020140429%20SU.pdf Yillik rasmiy baho]
|-
| align=&quot;center&quot; | 204&lt;!-- SEYSHELL OROLLARI --&gt;
| '''{{SYC}}'''
| 89 949
| 1-iyul, 2013
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 89949/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.nbs.gov.sc/wp-content/uploads/2013/08/Mid-2013-Pop-Bulletin.pdf Yillik rasmiy baho] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131224114904/http://www.nbs.gov.sc/wp-content/uploads/2013/08/Mid-2013-Pop-Bulletin.pdf |date=2013-12-24 }}
|-
| align=&quot;center&quot; | 205&lt;!-- ANTIGUA VA BARBUDA --&gt;
| '''{{ATG}}'''
| 86 295
| 27-may, 2011
| align=&quot;center&quot; | {{#expr: 86295/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.citypopulation.de/Antigua.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]

|-
| 1910
| ''{{IMN}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])
| 84 497
| March 27  2011
| {{#expr: 84497/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.gov.im/lib/docs/treasury/economic/census/mdr081211provisionalkeycensus.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120815034313/http://www.gov.im/lib/docs/treasury/economic/census/mdr081211provisionalkeycensus.pdf |date=2012-08-15 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120815034313/http://www.gov.im/lib/docs/treasury/economic/census/mdr081211provisionalkeycensus.pdf |date=2012-08-15 }}
|-
| 1911
| {{AND}}
| 78 115
| 1 iyul, 2011
| {{#expr: 78115/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?lang=1&amp;codi_tema=2&amp;codi_divisio=8&amp;codi_subtemes=8 Rasmiy hisobot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170525074953/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?lang=1&amp;codi_tema=2&amp;codi_divisio=8&amp;codi_subtemes=8 |date=2017-05-25 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170525074953/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?lang=1&amp;codi_tema=2&amp;codi_divisio=8&amp;codi_subtemes=8 |date=2017-05-25 }}
|-
| 1912
| {{DMA}}
| 71 293
| May 14  2011
| {{#expr: 71293/{{worldpop}}*100 round 4}}%
| [http://www.dominica.gov.dm/cms/files/2011_census_report.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190608104411/http://www.dominica.gov.dm/cms/files/2011_census_report.pdf |date=2019-06-08 }}
|-
| 205
| ''{{BMU}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])
| 64 237
| May 20  2010
| {{#expr: 64237/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [https://web.archive.org/web/20120526201308/http://www.gov.bm/portal/server.pt/gateway/PTARGS_0_2_18881_227_1014_43/http;/ptpublisher.gov.bm;7087/publishedcontent/publish/cabinet_office/statistics/preliminary_results/2010_census_final_report_publication__dec_9_2011.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| 206
| ''{{GGY}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])
| 62 431
| March 31  2010
| {{#expr: 62431/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.gov.gg/ccm/cms-service/download/asset/?asset_id=14128078 Rasmiy hisobot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120118035139/http://www.gov.gg/ccm/cms-service/download/asset/?asset_id=14128078 |date=2012-01-18 }}
|-
| 207
| ''{{GRL}}'' ([[Daniya]])
| 56 749
| 1 yanvar, 2012
| {{#expr: 56749/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.stat.gl/dialog/main.asp?lang=en&amp;link=BE&amp;subthemecode=undefined Rasmiy hisobot]
|-
| 208
| ''{{ASM}}'' ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSH]])
| 55 519
| April 1  2010
| {{#expr: 55519/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn177.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723145237/http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn177.html |date=2012-07-23 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120723145237/http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn177.html |date=2012-07-23 }}
|-
| 209
| ''{{CYM}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])
| 54 878
| October 10  2010
| {{#expr: 54878/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.eso.ky/file.php?path=docum406.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327051701/http://www.eso.ky/file.php?path=docum406.pdf |date=2012-03-27 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120327051701/http://www.eso.ky/file.php?path=docum406.pdf |date=2012-03-27 }}
|-
| 210
| {{MHL}}
| 54 305
| 1 iyul, 2010
| {{#expr: 54305/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.spc.int/prism/country/mh/stats/Social/Population/pop_proj.htm Rasmiy hisobot]
|-
| 211
| ''{{MNP}}'' ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSH]])
| 53 883
| April 1  2010
| {{#expr: 53883/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn178.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101223043232/http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn178.html |date=2010-12-23 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20101223043232/http://www.oceandots.com/pacific/mariana/alamagan.php |date=2010-12-23 }}
|-
| 212
| {{KNA}}
| 51 970
| 1 iyul, 2009
| {{#expr: 51970/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm Rasmiy hisobot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602153647/http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm |date=2013-06-02 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130602153647/http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm |date=2013-06-02 }}
|-
| 213
| ''{{FRO}}'' ([[Daniya]])
| 48 372
| 1 yanvar, 2012
| {{#expr: 48372/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Statistics_%20Faroe_Islands Oylik rasmiy mʻalumot]
|-
| 214
| ''{{TCA}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])
| 44 493
| 1 iyul, 2012
| {{#expr: 44493/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.depstc.org/stat/social/popn_housing/TCI%20Population%20and%20Population%20Density%201970-2015.pdf Rasmiy hisobot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120331142742/http://www.depstc.org/stat/social/popn_housing/TCI%20Population%20and%20Population%20Density%201970-2015.pdf |date=2012-03-31 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120331142742/http://www.depstc.org/stat/social/popn_housing/TCI%20Population%20and%20Population%20Density%201970-2015.pdf |date=2012-03-31 }}
|-
| 215
| ''{{SXM}}'' ([[Niderlandlar]])
| 37 429
| 1 yanvar, 2010
| {{#expr: 37429/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.citypopulation.de/SintMaarten.html Rasmiy hisobot]
|-
| 216
| ''{{MAF}}'' ([[Fransiya]])
| 36 824
| 1 yanvar, 2009
| {{#expr: 36824/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2009 Rasmiy hisobot]
|-
| 217
| {{LIE}}
| 36 157
| December 31  2010
| {{#expr: 36157/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-basisdaten.htm Rasmiy hisobot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927014224/http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-basisdaten.htm |date=2011-09-27 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110927014224/http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-basisdaten.htm |date=2011-09-27 }}
|-
| 218
| {{MCO}}
| 35 881
| 1 iyul, 2010
| {{#expr: 35881/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.gouv.mc/devwww/wwwnew.nsf/1909$/9f4c8225649f27c8c12578240036385cfr?OpenDocument&amp;Count=10000&amp;InfoChap=Statistiques%20-%20IMSEE%20&amp;InfoSujet=Population%20annuelle&amp;8Fr Rasmiy hisobot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118172740/http://www.gouv.mc/devwww/wwwnew.nsf/1909$/9f4c8225649f27c8c12578240036385cfr?OpenDocument&amp;Count=10000&amp;InfoChap=Statistiques%20-%20IMSEE%20&amp;InfoSujet=Population%20annuelle&amp;8Fr |date=2012-01-18 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120118172740/http://www.gouv.mc/devwww/wwwnew.nsf/1909$/9f4c8225649f27c8c12578240036385cfr?OpenDocument&amp;Count=10000&amp;InfoChap=Statistiques%20-%20IMSEE%20&amp;InfoSujet=Population%20annuelle&amp;8Fr |date=2012-01-18 }}
|-
| 219
| {{SMR}}
| 32 252
| January 31  2012
| {{#expr: 32252/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.statistica.sm/contents/instance15/files/document/14048836pop_bilancio_dem.pdf Oylik rasmiy mʻalumot]{{Deadlink|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
| 220
| ''{{GIBR}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])&lt;ref&gt;[[Ispaniya]] daʼvogarlik qilmoqda.&lt;/ref&gt;
| 29 441
| 1 iyul, 2010
| {{#expr: 29441/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.gibraltar.gov.gi/images/stories/PDF/statistics/Key_Indicators_Website.pdf Rasmiy hisobot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180928123433/http://www.gibraltar.gov.gi/images/stories/PDF/statistics/Key_Indicators_Website.pdf |date=2018-09-28 }}
|-
| 221
| ''{{ALA}}'' ([[Finlandiya]])
| 28 355
| December 31  2011
| {{#expr: 28355/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.asub.ax/start.con?iLan=2 Rasmiy hisobot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161115211225/http://www.asub.ax/start.con?iLan=2 |date=2016-11-15 }}
|-
| 222
| ''{{VGB}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])
| 28 213
| 1 iyul, 2008
| {{#expr: 28213/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.dpu.gov.vg/images/dpu_pdf/DemographicIndicators%201994%20to%202008.pdf Rasmiy hisobot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715113301/http://www.dpu.gov.vg/images/dpu_pdf/DemographicIndicators%201994%20to%202008.pdf |date=2011-07-15 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110715113301/http://www.dpu.gov.vg/images/dpu_pdf/DemographicIndicators%201994%20to%202008.pdf |date=2011-07-15 }}
|-
| 223
| ''{{BES}}'' ([[Niderlandlar]])
| 21 133
| 1 yanvar, 2011
| {{#expr: 21133/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.citypopulation.de/NedAntillen.html Rasmiy hisobot]
|-
| 224
| {{PLW}}
| 21 000
| 1 iyul, 2012
| {{#expr: 21000/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| &lt;ref name=&quot;UN&quot;&gt;BMT iqtisodiy va ijtimoiy muammolar boʻyicha Departamentining baholashiga koʻra&lt;/ref&gt;
|-
| 225
| ''{{COK}}'' ([[Yangi Zelandiya|YZ]])
| 17 791
| December 1  2011
| {{#expr: 17791/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.stats.gov.ck Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091113141647/http://www.stats.gov.ck/ |date=2009-11-13 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20091113141647/http://www.stats.gov.ck/ |date=2009-11-13 }}
|-
| 226
| ''{{AIA}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])
| 15 236
| 1 iyul, 2011
| {{#expr: 15236/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.gov.ai/statistics/census/Population%20Projections%202002%20to%202011.htm Rasmiy hisobot] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120126001109/http://www.gov.ai/statistics/census/Population%20Projections%202002%20to%202011.htm |date=2012-01-26 }}
|-
| 227
| ''{{WLF}}'' ([[Fransiya]])
| 13 445
| July 21  2008
| {{#expr: 13445/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.spc.int/prism/country/wf/stats Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|-
| 228
| {{NRU}}
| 10 000
| 1 iyul, 2012
| {{#expr: 10000/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| &lt;ref name=&quot;UN&quot; /&gt;
|-
| 229
| {{TUV}}
| 10 000
| 1 iyul, 2012
| {{#expr: 10000/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| &lt;ref name=&quot;UN&quot; /&gt;
|-
| 230
| ''{{BLM}}'' ([[Fransiya]])
| 8 902
| 1 yanvar, 2009
| {{#expr: 8902/{{worldpop}}*100 round 5}}%
| [http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2009 Rasmiy hisobot]
|-
| 231
| ''{{SPM}}'' ([[Fransiya]])
| 6 082
| 1 yanvar, 2009
| 0,00006%
| [http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2009 Rasmiy hisobot]
|-
| 232
| ''{{MSR}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])
| 4 932
| 1 iyul, 2009
| 0,00005%
| [http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm Rasmiy hisobot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602153647/http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm |date=2013-06-02 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130602153647/http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm |date=2013-06-02 }}
|-
| 233
| ''{{SHN}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])
| 4 000
| 1 iyul, 2012
| 0,00004%
| &lt;ref name=&quot;UN&quot; /&gt;
|-
| 234
| ''{{FLK}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])&lt;ref&gt;Orollarga [[Argentina]] daʼvogarlik qilmoqda.&lt;/ref&gt;
| 3 000
| 1 iyul, 2012
| 0,00003%
| &lt;ref name=&quot;UN&quot; /&gt;
|-
| 235
| ''{{SJM}}'' ([[Norvegiya]])
| 2 495
| March 1  2010
| 0,00002%
| [http://www.citypopulation.de/Svalbard.html Rasmiy hisobot]
|-
| 236
| ''{{NFK}}'' ([[Avstraliya]])
| 2 302
| August 9  2011
| 0,00002%
| [http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Norfolk_Island/report.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303200110/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Norfolk_Island/report.pdf |date=2016-03-03 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160303200110/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Norfolk_Island/report.pdf |date=2016-03-03 }}
|-
| 237
| ''{{CXR}}'' ([[Avstraliya]])
| 1 462
| June 30  2010
| 0,00001%
| [http://www.citypopulation.de/Australia-ChristmasIsland.html Rasmiy hisobot]
|-
| 238
| ''{{TKL}}'' ([[Yangi Zelandiya|YZ]])
| 1 411
| October 18  2011
| 0,00001%
| [http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tokelau/report.pdf Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120815034343/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tokelau/report.pdf |date=2012-08-15 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120815034343/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tokelau/report.pdf |date=2012-08-15 }}
|-
| 239
| ''{{NIU}}'' ([[Yangi Zelandiya|YZ]])
| 1 000
| 1 iyul, 2012
| 0,00001%
| &lt;ref name=&quot;UN&quot; /&gt;
|-
| 240
| {{VAT}}
| 800
| March 1  2011
| 0,00001%
| [http://www.vaticanstate.va/IT/Stato_e_Governo/NoteGenerali/Popolazione.htm Rasmiy hisobot]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100408214552/http://www.vaticanstate.va/IT/Stato_e_Governo/NoteGenerali/Popolazione.htm |date=2010-04-08 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100408214552/http://www.vaticanstate.va/IT/Stato_e_Governo/NoteGenerali/Popolazione.htm |date=2010-04-08 }}
|-
| 241
| ''{{CCK}}'' ([[Avstraliya]])
| 605
| June 30  2010
| 0,000001%
| [http://www.citypopulation.de/Australia-CocosIslands.html Rasmiy hisobot]
|-
| 242
| ''{{PCN}}'' ([[Birlashgan Qirollik|BQ]])
| 66
| 1 iyul, 2008
| 0,0000001%
| [http://www.citypopulation.de/Pitcairn.html Aholini roʻyxatdan oʻtkazish natijalari]
|}

{{Davlatlar statistikasi}}

== Izohlar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Davlatlar: Statistika va Roʻyxatlar]]
[[Turkum:Demografiya]]


{{stat-stub}}
[[Turkum:Davlatlar]]
[[Turkum:Aholi geografiyasi]]</text>
      <sha1>815lehjx2hwhopcb8vzq3hx7014q0vm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Umra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4021</id>
    <revision>
      <id>6156084</id>
      <parentid>5924102</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:51:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32335-64</username>
        <id>274435</id>
      </contributor>
      <comment>. Dan foydalandim</comment>
      <origin>6156084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9562" sha1="jjj99op8thjozn3dg863n7wl25kd3is" xml:space="preserve">{{betaraflik}}
{{Kaʼba}}
&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&gt;

'''Umra''' — islom anʼanasida kichik haj amali. Umra [[Qurʼon]] oyati va Paygʻambar (s.a.v) sunnati bilan sobit bo’lgan amal. Umrani o’n ikki oy bajarish mumkin. Umraning ikkita farzi bor: ehrom, Kaʼbani tavof qilish. Bir kishi Makkaga borganda bir necha bor oʻziga, otasiga, onasiga, yaqinlariga Umra amalini bajarishi mumkin. Faqat har bir Umra uchun qayta miyqotga borib, g’usl qilib, ehromni kimga Umra qilayotgan boʻlsa, o’sha kishiga niyat qilib kiyadi. Hajga borib, Makkada yashab turganlar uchun „Tanʼim“(hazrat Oysha) Masjidi miyqot hisoblanadi.
&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --&gt;

Ushbu risola umra ibodati haqida bir shingil koʻrsatmalardan iborat boʻlib, uni oʻquvchilarga taqdim etiladi
&lt;br /&gt;
'''Birinchi:''' Umra qilmoqchi boʻlgan odam miykotga yetib kelganidan soʻng, gʻusl qilib, tozalanishi mustaxabdir. Xotin qizlar ham, garchi hayz va nifos qoni koʻrayotgan boʻlsalar-da, gʻusl qilib, tozalanadilar. Biroq, qon toʻxtab, gʻusl qilib poklanmagunlaricha, Kaʼbani tavof qilmaydilar.

Erkak kishi ehrom kiyimlariga tekkizmagan holda, badaniga xushboʻy narsalar surishi mumkin. Agar miykotda gʻusl qilish imkoni boʻlmasa, zarari yoʻqdir. Chunki uning Makkaga yetib kelgach, qulaylik boʻlsa, tavof qilishdan avval gʻusl qilishi, mustaxabdir.

'''Ikkinchi:''' Erkak kishi tiqilgan barcha kiyimlarini yechib, izor (bel osti lungisi) va rido (bel usti lungisi) bog'laydi. Erkaklarning oq rangdagi izor va ridoni boshlarini oʻramasdan bogʻlashlari mustaxabdir.

Xotin-qizlar esa, ziynat va shuxrati boʻlmagan oddiy kiyimlarni kiyishi — ehrom bog'lashidir.

'''Uchinchi:''' Soʻngra qalbi bilan ibodatga kirishishni niyat qiladi va tili bilan: „labbayka Allohumma umratan“ (Allohim sening barcha hukmlaringga tayyorman va umraga niyat qildim) yoki „Allohumma labbayka umratan“ (Ilohim, sening barcha hukmlaringga tayyorman va umraga niyat qildim) deydi. Agar ehromdagi odam kasalligi, dushmanning xatari va bundan boshqa shariat izn bergan sabablardan biri sababli ibodatini ado eta olmay qolishdan qoʻrqsa, ehromga kirish paytida „Agar meni biron toʻsiq toʻssa, oʻsha yer mening ehromdan chiqish yerimdir“, deb shart qiladi. Buning dalili Zuboʻa Zubayr qizining aytgan soʻzlaridir. U: „Yo rasululloh, men haj qilmoqchiman, biroq, kasalman“- dedi. Rasululloh sollallohu alayxi va sallam: „Haj qil. Biroq, (kasallik) meni qayerda toʻssa, oʻsha yer mening ehromdan chiqish yerimdir“, deb ayt&quot;- dedilar&quot; (Muttafakun alayx).

Ehromni kiyganidan soʻng, rasulullox sollalloxu alayxi va sallam aytgan talbiyani aytadi: „Labbaykal-loxumma labbayk! Labbayka la sharika laka labbayk! Innal-xamda van-neʼmata laka val-mulk, la sharika lak“.

U bu talbiya va Allohning zikrini koʻp aytadi va Allohga koʻp duo qiladi. Masjidul-Xaromga yetib kelgach, xuddi boshqa masjidlarda qilganidek, eshikdan oʻng oyogʻi bilan kirib: &quot;Bismillah, vassolatu vassalamu ala rasulillah, aʼuzu billaxil-aziym va bi vajxixil-kariym va sultonixil-kadiym minash-shaytonir rajiym. Allohummaf-tax liy abvaba roxmatik (Allohning nomi bilan.. Allohning rasuliga salavot va salomlar boʻlsin. Men Buyuk Allohdan, Uning buyuk yuzi va qadimiy sultonligi bilan (Allohning rahmat dargohidan) quvilgan Shaytondan panoh soʻrayman. Ilohim, men uchun rahmating darvozalarini och!) — deyishi sunnatdir.

Keyin, Kaʼbaga yetib kelguniga qadar talbiya aytish bilan mashg'ul boʻladi.

'''Toʻrtinchi:''' Kaʼbaga yetib kelgach talbiya aytishni toʻxtatadi va Qora tosh-Xajarul-asvadni qasd qiladi-da, uning qarshisiga yurib, uni oʻng qoʻli bilan silaydi yoki imkoni boʻlsa, oʻpadi. Odamlarga ozor bermaydi. Silash paytida: „Bismillaxi valloxu akbar“ (Allohning ismi bilan va [[Alloh]] buyukdir) yoki „Allohu akbar“ (Alloh buyukdir), deydi. Agar oʻpish imkoni boʻlmasa, qoʻli yoki xassasi va shunga oʻxshash biron narsa bilan silaydi va silagan narsasini oʻpadi. Agar silash imkoni ham boʻlmasa, qoʻli bilan ishora qiladi va: „Allohu akbar“ (Alloh buyukdir) — deydi. Ishora qilgan narsasini oʻpmaydi. Tavof toʻg'ri-saxix boʻlishi uchun tavof qilayotgan odamning g'usli va tahorati boʻlishi kerak. Chunki tavof ham namoz singari boʻlib, faqat unda gapirishga ruxsat berilgan.

'''Beshinchi:''' Tavof qilar ekan, Kaʼba uning chap tarafida boʻlishiga diqqat qilinadi va uni yetti marta tavof qilinadi. Agar oʻng taraf — „ruknul-yamoniy“ga yetib kelinsa, uni oʻng qoʻl bilan silanadi va: „Allohu akbar“ deyiladi. „Ruknul-yamoniy“ni oʻpilmaydi. Agar silash imkoni boʻlmasa, silamay tavofda davom etiladi: unga ishora ham qilinmaydi va takbir ham aytilmaydi.

Xajarul-asvadga yetib kelingach, yuqorida eslatib oʻtilganidek, uni silanadi, oʻpiladi va takbir aytiladi. Boʻlmasa, unga ishora qilinib, takbir aytiladi.

Erkaklargagina „kudum“ — kelish tavofi asnosida birinchi uch tavofda „raml“ — kichik qadamlar bilan tez yurish, mustaxabdir..

Bundan tashqari, erkaklarning „kudum“ tavofining barcha shavt-martalarida ridolarining oʻrtasini oʻng yelkalarining ostiga va ikki tarafini chap yelkalarining ustiga qoʻyishlari mustaxabdir. Barcha shavtlarda imkoni boricha Allohning zikri va duolarning koʻp aytilishi mustaxabdir. Tavofda oʻqiladigan maxsus duo va maxsus zikr yoʻqdir. Balki, bilgan zikr va duolar oʻqilaveradi. Ikki rukn oʻrtasida: „Robbana aatina fid-dunya xasanatan va fil-oxirati xasanatan va kinaa azaban-naar“ (Robbimiz, bizlarga dunyoda ham, oxiratda ham yaxshiliklar ato et va jaxannam azobidan saqla!) duosini har bir shavtda aytiladi. Chunki bu, rasulullox sollalloxu alayxi va sallamdan sobitdir. Yettinchi shavtni, yuqorida zikr qilinganidek, imkoni boʻlsa Xajarul-asvadni oʻpish yoki silash yoki ishora qilish va takbir aytish bilan tugallanadi. Bundan soʻng ridoni yopiniladi: yelkaga tashlanib, uchlari koʻksida boʻladi.

'''Oltinchi:''' maqom (i Ibroxim) orkasida, imkoni boʻlsa, nikki rakaat namoz oʻkiydi. Agar imkoni boʻlmasa, masjidning xar kaysi erida oʻkilsa xam boʻlaveradi. Uning birinchi rakatiga fotixadan soʻngra „Kofiruvn“, ikkinchi rakaatida esa „Ixlos“ suralarini oʻqiladi. Bunday kilish afzaldir. Agar boshqa suralarni oʻkilsa, zarari yoʻk. Ikki rakatni tugatilganidan soʻng, Xajarul-asvad tomon yuriladi va imkoni boʻlsa oʻng koʻl bilan silanadi.

'''Yettinchi:''' Keyin Safo (togi) tarafiga borib, uning ustiga chiqiladi yoki turiladi. Chikish afzaldir. Birinchi shavtni boshlashdan avval:

  (إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ) «Innas-Sofa val-Marvata min shaʼoirillax» (Safo va Marva (toglari) Alloxning ibodat qilinadigan yerlaridir) oyatini oxirigacha oʻqiydi. Ehromdagi odamning qiblaga yuzlanib turishi, Allohga hamdu takbir aytib: (لا إله إلا الله، والله أكبر، لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد وهو على كل شيء قدير. لا إله إلا الله وحده، أنجز وعده، ونصر عبده، وهزم الأحزاب وحده)

„La ilaha illalloh. Vallohu akbar, la ilaha illallohu vahdaxu la sharika lah, laxul-mulku va laxul-xamd va xuva ala kulli shayʼin qodiyr. La ilaha illallohu vaxdax, anjaza vaʼdax va nasara abdax va xazamal-axzaba vaxdax“ (Allohdan oʻzga ilox yoʻkdir va Alloh buyukdir! Sheriksiz yolgiz Alloxdan oʻzga ilox yoʻkdir xamda egadorlik va xamdlar Ungagina xosdir. Xolbuki, U barcha narsaga kodirdir. Yolgiz Allohdan oʻzga iloh yoʻqdir. U vaʼdasiga vafo qildi, bandasiga yordam berdi va oʻzi guruxlarni maglub kildi), deb qoʻllarini koʻtarib duo qiladi va bu zikr va duolarni uch marta takrorlaydi.

Keyin, Marva tog'i tomon yuriladi va birinchi belgiga yetib kelganda, erkaklar ikkinchi belgiga yetgunga qadar yugurib chopadilar. Xotin-qizlarning yugurishlari shariatda koʻrsatilmagan. Chunki xotin-qizlar avratdir. Soʻngra davom etib, Marva togiga chiqiladi yoki Marvada turiladi: togning ustiga chikish afzaldir. Marva togida xam Safo togida kilingan ishlarni kilinadi. Birok, yukorida zikri oʻtgan oyatni oʻkilmaydi. U oyatni rasulullox sollalloxu alayxi va sallamdan namuna olib, fakatgina birinchi shavtda Safo togidagina oʻqiladi, xolos. Keyin togdan tushib, Safo tog'iga etib borilguniga qadar sekin yuriladigan yerda sekin, yuguriladigan yerda yuguriladi. Yetti shavt shu kabi ado etiladi: Borish bir, qaytish esa aloxida bir shavt xisoblanadi. Xususan, extiyoj boʻlsa, biron narsani minib yursa, zarari yoʻq. Yurish asnosida koʻp zikr va duolar kilish mustaxabdir. Bu yurishda xam g'uslli va taxoratli boʻlish kerak. Taxoratsiz yursa zarari yoʻq.

'''Sakkizinchi:''' Agar yurish-saʼy nixoyasiga yetsa, erkaklar sochlarini qirishlari yoki qisqartishlari zarur. Qirib tashlash afzaldir. Agar Makkaga kelish payti xaj mavsumiga yaqin boʻlsa, sochlarni qiskartish afzaldir. Chunki sochning qolgan qismini xaj mavsumida qirib tashlanishi mumkin. Xotin-qizlar esa, sochlarini toʻplab uning uchidan bir barmoq boʻgimicha yoki undan ozroq qirqishlari yetarlidir.

Exrom boglagan odam yukorida zikri oʻtgan amallarni qilsa, umra ibodati tugaydi valhamdu lillah va unga ehrom bog'lashi bilan harom boʻlgan barcha narsa halol boʻladi.

Alloh taʼolo bizlarni va barcha musulmon birodarlarimizni dinida faqih va sobitqadam boʻlishga muvaffaq qilsin hamda barchadan ibodatlarini qabul etsin. Darhaqiqat, U saxovatli karim zotdir.

{{OʻzME}}


{{islam-stub}}</text>
      <sha1>jjj99op8thjozn3dg863n7wl25kd3is</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2-yanvar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5790</id>
    <revision>
      <id>6155665</id>
      <parentid>5456435</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:07:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lochinovamarjona</username>
        <id>204001</id>
      </contributor>
      <origin>6155665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3297" sha1="ru1xgi28tgpsyrl8v3k5wh7meo5b6h2" xml:space="preserve">'''2-yanvar''' — [[Grigoriy taqvimi]]da [[yil]]ning 2-kuni. Yil yakuniga 363 ([[kabisa yili]]da 364) kun qoladi.

{{YanvarTaqvimi}}
== Bayramlar ==
* [[Ilmiy fantastika]] kuni.
=== Milliy bayramlar ===
* {{Flagicon|Butan}} — Qishki quyosh turishi kuni.
* {{Flagicon|Janubiy Afrika}} — Kanse-Klopse karnavali.
* {{Flagicon|Niue}} — Takai bayrami.
* {{Flagicon|Shveysariya}} - Muqaddas Bartold kuni&lt;ref&gt;[https://www.calend.ru/holidays/0/0/2491/ Den Bertolda (Den goroda Berna) v Shveysarii]&lt;/ref&gt;.
* {{Flagicon|Gaiti}} - Ajdodlar xotirasi kuni.
* {{Flagicon| St. Kitts and Nevis}} — Karnaval kuni.
* {{Flagicon|Chexiya}} — „Praga qishi“ musiqa festivali kuni.
* {{Flagicon|Yaponiya}} — Ekiden — marafon estafetasi oʻtkaziladigan kun.

== Voqealar ==
[[Fayl:Vista de la Alhambra.jpg|right|150px|Algambra]]
''Yana qarang: [[:Turkum:2-yanvar voqealari]]''
* [[1492]] — [[:ru:Падение Гранады|Granadaning olinishi]] (''suratdaʼ').
* [[1547]] — [[:ru:Фиески, Джан Луиджи|Gian Louigi Fiesci]] [[Genuya]]da hokimiyatni olishga urindi.
* [[1860]] — [[:ru:Французская академия наук|Fransiya Fanlar Akademiyasida]] [[:ru:Вулкан (планета)|Vulqon]] sayyorasi kashf qilinganligi eʼlon qilindi.
* [[1870]] — [[:ru:Бруклинский мост|Brooklyn koʻprigi]] qurilishi boshlandi
* [[1901]] — [[:ru:Фрейд, Зигмунд|Zigmund Frayd]] „[[:ru:Психопатология обыденной жизни|Hayotiy psixopatologiya]]“ asarini yozdi.
* [[1905]] — [[:ru:Оборона Порт-Артура|Port-Artur mudofaasi]] tugadi.
* [[1959]] — [[:ru:Луна-1|SSSRdagi birinchi kosmik kema]] [[Oy]]ga uchirildi.
* [[1992]] — [[Rossiya]]da narx erkinlashtiruvi boshlandi.
* 1992 — [[Oʻzbekiston]] va [[Xitoy]] oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.
* 1992 — [[Rossiya  Federatsiyasi]] preziden­ti [[Boris Eltsin]] baholarni liberallashtirish toʻgrisida qonun chiqardi.
== Tavalludlar ==

''Yana qarang: [[:Turkum:2-yanvarda tugʻilganlar]]''

* [[1642]] — [[Mehmed IV]]&lt;ref&gt;{{cite book |author=Lucienne Thys-Şenocak |title=Ottoman Women Builders: The Architectural Patronage of Hadice Turhan Sultan |url=https://books.google.com/books?id=IfpPAAAAMAAJ |year=2006 |publisher=Ashgate |isbn=978-0-7546-3310-5}}&lt;/ref&gt;
* [[1880]] — [[Vasiliy Degtyaryov]]
* [[1886]] — [[Alixan Bukeyxanov]]
* [[1929]] — [[Latif Fayziyev]]
* [[1949]] — [[Boʻritosh Mustafoyev]]
* [[1950]] — [[Fayzulla Mullajonov]]
* [[1968]] — [[Oleg Deripaska]]
* [[1989]] — [[Fozil Musayev]]
* [[1992]] — [[Ayzek Azimov]]
* 2007-Salieva Jadira

== Vafot etganlar ==

''Yana qarang: [[:Turkum:2-yanvarda vafot etganlar]]''

* [[1917]] — [[Eduard Bernett Taylor]]
* [[1984]] — [[Shodmon Umarov]]
* [[1991]] — [[Gʻulom Karimovich Karimov|Gʻulom Karimov]]
* [[2002]] — [[Masharip Quvapov]]
* [[2016]] — [[Nimr an-Nimr]]

== Havolalar ==

* [http://days.peoples.ru/0102.html days.peoples.ru] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060718150805/http://days.peoples.ru/0102.html |date=2006-07-18 }} {{ref-ru}}
* [https://globalconnect.uz/uzbekistan/holidays/new-year Yangi yil urf-odatlari] {{ref-en}}

== Manbalar ==
[[Turkum:Sana]]
[[Turkum:Yanvar]]</text>
      <sha1>ru1xgi28tgpsyrl8v3k5wh7meo5b6h2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>10-fevral</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5828</id>
    <revision>
      <id>6155663</id>
      <parentid>5897328</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lochinovamarjona</username>
        <id>204001</id>
      </contributor>
      <origin>6155663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1164" sha1="bgj284n76sadrtz74qb9q0adavfe0cy" xml:space="preserve">'''10-fevral''' — [[Grigoriy taqvimi]]da [[yil]]ning 41-[[kun]]i. Yil yakuniga 324 ([[kabisa yili]]da 325) kun qoladi.

{{FevralTaqvimi}}

== Bayramlar ==
''Yana qarang: [[:Turkum:10-fevral bayramlari]]''

{{section-stub}}


== Voqealar ==
[[Fayl:Zaslubiny Polski z morzem.jpg|right|frameless|150x150px]]
''Yana qarang: [[:Turkum:10-fevral voqealari]]''
* [[1258|1258]] — Xulagu boshchiligidagi moʻgʻullar Bagʻdodni bosib olib, [[Abbosiylar]] saltanatiga chek qoʻyishdi.
* [[1920|1920]] — Putskda Polshani dengiz bilan tutashtirish '' (tasvirda)'' marosimi boʻldi.
* [[1940|1940]] — „Tom va Jerri“ multfilmi ekranga chiqdi.
* [[1945|1945]] — S-13 suvosti kemasi „fon Shtoyben“ kemasini choʻktirib yubordi.
*

== Tavalludlar ==
''Yana qarang: [[:Turkum:10-fevralda tugʻilganlar]]''

{{section-stub}}


== Vafot etganlar ==
''Yana qarang: [[:Turkum:10-fevralda vafot etganlar]]''

{{section-stub}}


== Havolalar ==
* [http://days.peoples.ru/0210.html days.peoples.ru] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130603012315/http://days.peoples.ru/0210.html |date=3-iyun 2013-yil }} {{ref-ru}}


[[Turkum:Sana]]
[[Turkum:10-fevral|*]]</text>
      <sha1>bgj284n76sadrtz74qb9q0adavfe0cy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>14-may</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5933</id>
    <revision>
      <id>6155661</id>
      <parentid>3698392</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lochinovamarjona</username>
        <id>204001</id>
      </contributor>
      <origin>6155661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5101" sha1="143fcywolmum8fpg8h2jbedk4e2ji59" xml:space="preserve">'''14-may''' — [[Grigoriy taqvimi]]da [[yil]]ning 134- ([[kabisa yili]]da 135-) [[kun]]i. Yil yakuniga 231 kun qoladi.

{{MayTaqvimi}}

== Bayramlar butunjahon koʻchmanchi qushlar kuni ==

''Yana qarang: [[:Turkum:14-may bayramlari]]''

== Voqealar ==
[[Fayl:Moszhuserge.jpg|right|120x120px]]
''Yana qarang: [[:Turkum:14-may voqealari]]''
* 2007-yilda „shrek 3“ multfilm premyerasi boʻlib oʻtdi
* „Baliqchi va oltin baliq ertagi“ eʼlon qilindi
* [[1796]] — [[:ru:Дженнер, Эдвард|Eduard Jenner]] birinchi marta oʻlatga qarshi [[Vaksina|vaksinani]] qoʻlladi.
* [[1900]] — [[Parij]]dagi „Universelle“ koʻrgazmasida Olimpiya oʻyinlari sifatida ataluvchi „Havaskorlar oʻrtasida Jahon chempionati“ ning ochilishi
* [[1913]] — [[Nyu-York]] shahri gubernatori Uilyam Salzert Jon Rokfellerning yuz million dollar xayriyasi evaziga oʻz faoliyatini boshlagan „[[Rokfeller jamg'armasi]]“ oʻz nizomini tasdiqladi.
* [[1915]] — 14-may qoʻzgʻoloni Lissabonda (Portugaliya) boʻlib oʻtdi.
* [[1918]] — [[Keyptaun]] meri ser Garri Hands Ikki daqiqalik sukutni ochdi.
* [[1931]] — Adalendagi otishmalarda besh nafar qurolsiz tinch aholi halok boʻldi, chunki [[Shvetsiya]] armiyasi norozilik bildirayotgan ishchilar bilan kurashish uchun chaqirildi.
* [[1935]] — [[Filippin]] Konstitutsiyasi xalq ovozi bilan tasdiqlandi.
* [[1939]] — [[Lina Medina]] besh yoshida tibbiyot tarixidagi eng yosh tasdiqlangan onaga aylandi.
* [[1940]] — [[Ikkinchi Jahon urushi]] : Rotterdam , Niderlandiya oʻt ochishni toʻxtatishga qaramay, fashistlar Germaniyasi tomonidan bombardimon qilindi, 900 ga yaqin odam halok boʻldi va tarixiy shahar markazi vayron boʻldi.
* [[1948]] — [[Isroil]] mustaqil davlat deb eʼlon qilindi va muvaqqat hukumat tuzildi. Deklaratsiyadan soʻng darhol Isroil qoʻshni arab davlatlari tomonidan hujumga uchradi va bu 1948 yildagi arab-isroil urushini keltirib chiqardi.
* [[1951]] — [[Uels]]dagi Talillin temir yoʻlida poyezdlar saqlanib qolganidan beri birinchi marta harakatlanadi va bu dunyodagi koʻngillilar tomonidan boshqariladigan birinchi temir yoʻlga aylandi.
* [[1953]] — [[Miluoki]] shahridagi pivo zavodining taxminan 7100 ishchisi 1953 yilgi Miluokidagi pivo zavodi ish tashlashining boshlanishini belgilab, yurish qildi.
* [[1955]] — Sovuq urush: Kommunistik blokning sakkizta davlati, shu jumladan Sovet Ittifoqi, [[Varshava shartnomasi]] deb nomlangan oʻzaro mudofaa shartnomasini imzoladilar.
* [[1961]] — Fuqarolik huquqlari harakati: Oq olomon [[Alabama]] shtati [[Enniston]] shahri yaqinidagi [[Freedom Riders]] avtobusiga ikki marta hujum qilishdi, avtobusni portlatib, yonayotgan transport vositasidan qochgan fuqarolik huquqlari namoyishchilariga hujum qilishdi.
* [[1970]] — Andreas Baader Ulrike Meinhof, Gudrun Ensslin va boshqalar tomonidan qamoqdan ozod qilindi, bu Qizil Armiya fraksiyasining shakllanishida hal qiluvchi davr boʻldi.
* [[1973]] — [[Skylab]], AQShning birinchi kosmik stantsiyasi uchirildi.
* [[1977]] — „IAS Cargo Airlines“ kompaniyasiga ijaraga olingan „Dan-Air Boeing 707“ samolyoti [[Zambiya]]ning Lusaka shahridagi [[Lusaka]] xalqaro aeroportiga yaqinlashayotganda qulab tushdi va olti kishi halok boʻldi.
* [[1980]] — [[Salvador]] fuqarolar urushi: Salvadorning [[Chalatenango]] shahrida Sumpul daryosi qirgʻini sodir boʻldi.
* [[1988]] — „Kerrollton“ avtobusining toʻqnashuvi: [[Kentukki]] shtatidagi Karrollton yaqinidagi „Interstate 71“ da notoʻgʻri yoʻlni bosib oʻtayotgan mast haydovchi cherkov yoshlar guruhini olib ketayotgan oʻzgartirilgan maktab avtobusini urib yubordi. Yigirma yetti kishi yongʻin natijasida halok boʻldi.
* [[2004]] — [[Janubiy Koreya]] Konstitutsiyaviy sudi prezident [[Ro Mu Xyon]]ga nisbatan impichmentni bekor qildi.
* [[2004]] — „Rico Linhas Aéreas 4815“ reysi [[Braziliya]]ning [[Manaus]] shahridagi [[Eduardo Gomes]] xalqaro aeroportiga yaqinlashayotganda [[Amazon tropik o'rmoni]]ga qulab tushdi, 33 kishi halok boʻldi.
* [[2008]] — [[Manchester]] shahar markazidagi „Pikkadilli“ bogʻida Zenit tarafdorlari va Reynjers tarafdorlari va Buyuk Manchester politsiyasi oʻrtasida jang boʻlib oʻtdi, 39 politsiyachi yaralandi, bitta politsiya iti yaralandi va 39 kishi hibsga olindi.
* [[2010]] — „Atlantis“ kosmik kemasi „STS −132“ missiyasida Rossiyaning birinchi ISS komponenti — „Rassvet“ni yetkazib berish uchun uchirildi. Bu dastlab Kongress „STS-135“ ni tasdiqlashdan oldin „Atlantis“ning soʻnggi uchirilishi boʻlishi kerak edi .
* [[2012]] — „Agni Air Flight CHT“ [[Nepal]]da muvaffaqiyatsiz parvozdan soʻng halokatga uchradi va 15 kishi halok boʻldi.

== Tavalludlar ==
''Yana qarang: [[:Turkum:14-mayda tugʻilganlar]]''
{{section-stub}}


== Vafot etganlar ==
''Yana qarang: [[:Turkum:14-mayda vafot etganlar]]''

{{section-stub}}


== Havolalar ==

* {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060718184342/http://days.peoples.ru/0514.html |date=2006-07-18 }}{{ref-ru}}


[[Turkum:Sana]]
[[Turkum:14-may|*]]</text>
      <sha1>143fcywolmum8fpg8h2jbedk4e2ji59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1547</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8160</id>
    <revision>
      <id>6155666</id>
      <parentid>2309098</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lochinovamarjona</username>
        <id>204001</id>
      </contributor>
      <origin>6155666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1074" sha1="5zzaepymlbn064dy5v6koipcrgfsk3q" xml:space="preserve">'''1547''' {{Yillar|1543|1544|1545|1546|1547|1548|1549|1550|1551|1510|1520|1530|1540|1550|1560|1570|XV asr|XVI asr|XVII asr}}

== Voqealar ==
* [[20-fevral]] — v [[Вестминстерское аббатство|Vestminsterskom abbatstve]] koronovan [[Эдуард VI]].
* [[Великий князь]] [[Иван IV|Ivan IV Vasilevich]] koronovalsya kak „[[царь]] i velikiy knyaz vseya Rusi“ [[Иван IV|Ivan IV (Grozniy)]]. S nego i poshli na Rusi sari.
* [[Декабрь]]: perviy poxod [[Иван IV|Ivana IV Groznogo]] na [[Казань]].
* [[Генрих II]] vstupil na [[Франция|fransuzskiy]] prestol.

== Tugʻilgan ==
''Sm. takje: [[:Категория:Родившиеся в 1547]]''
* [[Сервантес, Мигель де|Migel de Servantes]], ispanskiy pisatel.
* [[Мендес, Михаель|Mixael Mendes]], portugalskiy kompozitor.

== Vafot etgan ==
''Sm. takje: [[:Категория:Умершие в 1547]]''
* [[28-yanvar]] — [[Генрих VIII]], korol [[Англия|Anglii]] (* [[1491]]).

{{rus}}

[[Turkum:1547|*]]</text>
      <sha1>5zzaepymlbn064dy5v6koipcrgfsk3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1920</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8861</id>
    <revision>
      <id>6155664</id>
      <parentid>5010547</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:06:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lochinovamarjona</username>
        <id>204001</id>
      </contributor>
      <origin>6155664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4318" sha1="h9igtdwfka96bfqvpvreb7pvbtdutp4" xml:space="preserve">'''1920''' {{Yillar|1920|1921|1922|1923|1924|1890|1900|1910|1920|1930|1940|1950|XIX asr|XX asr|XXI asr}}

== Voqealar ==
''Sm. takje: [[:Категория:События 1920]]''
* [[7 may]] — v [[Киев]] vstupili [[Украина|ukrainskie]] i [[Польша|polskie]] voyska.
* [[16 may]] — [[Жанна д’Арк]] prichislena [[Католицизм|katolicheskoy]] serkovyu k liku svyatix.
* [[8 iyun]] — obrazovana Karelskaya trudovaya kommuna (avtonomnoe oblastnoe obʼedinenie), predshestvennitsa nineshney [[Карелия|Respubliki Kareliya]].
* [[20 iyul]] — v xode nastupleniya na [[Польша|Polshu]] [[Вильнюс]] zanyali chasti Krasnoy armii.
* [[31 avgust]] — iz vorot zavoda „[[Красное Сормово]]“ vishel perviy vipuщenniy v [[СССР]] tank tipa M („[[Русский Рено]]“), poluchivshiy sobstvennoe imya „Bores za revolyutsiyu tovariщ Lenin“
* [[9 oktyabr]] — chasti generala [[Желиговский, Люциан|L. Jeligovskogo]] s neglasnoy sanksii [[Пилсудский, Юзеф|Yu. Pilsudskogo]] zanyali [[Вильнюс]] i chast Yugo-vostochnoy [[Литва|Litvi]].

== Tugʻilganlar ==
{{Yana qarang|Turkum:1920-yilda tugʻilganlar}}
* [[2 yanvar]] — [[Азимов, Айзек|Ayzek Azimov]], amerikanskiy pisatel-fantast, populyarizator nauki.
* [[21 yanvar]] — [[Трофимов, Николай Николаевич|Nikolay Nikolaevich Trofimov]], aktyor [[Большой драматический театр (Санкт-Петербург)|Bolshogo dramaticheskogo teatra]] ([[Санкт-Петербург]]) i kino, [[Народный артист СССР]] (um. v [[2005]]).
* [[22 may]] — [[Кацева, Евгения Александровна|Yevgeniya Aleksandrovna Katseva]], perevodchitsa xudojestvennoy literaturi s [[Немецкий язык|nemeskogo yazika]], kritik (um. v [[2005]]).
* [[1 iyun]] — [[Самойлов, Давид Самойлович|David Samoylov]], [[Россия|russkiy]] [[поэт]].
* [[16 avgust]] — [[Буковски, Чарльз|Charlz Bukovski]], amerikanskiy poet i pisatel.
* [[17 avgust]] — [[Хукер, Джон Ли|Djon Li Xuker]], amerikanskiy [[блюз]]oviy peves i gitarist.
* [[22 avgust]] — [[Бредбери, Рэй|Rey Bredberi]], amerikanskiy pisatel-fantast. Gorod Uokigan, shtat Illinoys.
* [[29 sentyabr]] — [[Митчелл, Питер Деннис|Mitchell, Piter]], angliyskiy bioximik, laureat [[Нобелевская премия по химии|Nobelevskoy premii po ximii]] ([[1978]]).
* [[8 oktyabr]] — [[Герберт, Фрэнк|Frenk Gerbert]], amerikanskiy pisatel-fantast, izvestniy prejde vsego, kak avtor sikla [[Хроники Дюны|&quot;Xroniki Dyuni&quot;]] (i, v pervuyu ochered, pervogo romana iz etogo sikla — [[Дюна (фантастический роман)|&quot;Dyuna&quot;]]).

== Vafot etgan ==
{{Yana qarang|Turkum:1920-yilda vafot etganlar}}
* [[20 may]] Turkiston Musulmonlar qoʻshini Bosh qoʻmondoni Muhammad Aminbek Ahmadbek oʻgʻli
* [[14 iyun]] — [[Вебер, Макс Карл Эмиль Максимилиан|Maks Veber]], nemeskiy sotsiolog, [[историк]], ekonomist.
* [[14 sentyabr]] — [[Венгеров, Семён Афанасьевич|Semyon Afanasevich Vengerov]], [[Россия|russkiy]] kritik, [[историк]] [[литература|literaturi]], bibliograf i [[редактор]] (rod. v [[1855]]).

== [[Нобелевские премии]] ==
* [[Нобелевская премия по физике|Fizika]] — [[Гильом, Шарль Эдуард|Sharl Eduard Gilom]] — „V znak priznaniya ego zaslug pered tochnimi izmereniyami v fizike — otkritiya anomaliy v nikelevix stalnix splavax“.
* [[Нобелевская премия по химии|Ximiya]] —
* [[Нобелевская премия по медицине|Meditsina i fiziologiya]] —
* [[Нобелевская премия по литературе|Literatura]] — [[Гамсун, Кнут|Knut Gamsun]] — &quot;Za monumentalnoe proizvedenie „Soki zemli“ o jizni norvejskix krestyan, soxranivshix svoyu asrovuyu privyazannost k zemle i vernost patriarxalnim traditsiyam&quot;.
* [[Нобелевская премия мира|Premiya mira]] —
{{rus}}

[[Turkum:1920|*]]</text>
      <sha1>h9igtdwfka96bfqvpvreb7pvbtdutp4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1935</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8891</id>
    <revision>
      <id>6155662</id>
      <parentid>3627041</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lochinovamarjona</username>
        <id>204001</id>
      </contributor>
      <origin>6155662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4101" sha1="qvw6vblxcdtixoj5yepgajfvfbekqwj" xml:space="preserve">'''1935''' {{Yillar|1935|1936|1937|1938|1939|1900|1910|1920|1930|1940|1950|1960|XIX asr|XX asr|XXI asr}}

== Sobitiya ==
* [[1 yanvar]] — v [[Турция|Tursii]] otmenyayutsya [[титул]]i i vvodyatsya [[фамилия|familii]].
* [[24 yanvar]] — V amerikanskom gorode [[Ричмонд]]e postupila v prodaju pervaya partiya banochnogo [[пиво|piva]] pod nazvaniem „Slivochniy el Kryugera“ („Krueger Cream Ale“).
* [[10 fevral]] — osnovan [[Сихотэ-Алинский заповедник]] ([[Приморский край]]).
* [[23 aprel]] — Prinyata novaya konstitutsiya [[Польша|Polshi]].
* [[24 iyun]] — [[Тбилиси]] otkrita [http://www.dzd-ussr.ru/towns/tbilisi/index.html Detskaya jeleznaya doroga], ofitsialno schitayuщayasya pervoy v mire.

== Tugʻilganlar ==
{{Yana qarang|Turkum:1935-yilda tugʻilganlar}}
* [[8 yanvar]] — [[Elvis Presley]] ({{langi|en2|Elvis Aron Presley}}), [[США|amerikanskiy]] peves i [[актёр]] (um.&amp;nbsp;[[1977]]).
* [[31 yanvar]] — [[Оэ, Кэндзабуро|Kendzaburo Oe]], yaponskiy pisatel, laureat [[Нобелевская премия по литературе|Nobelevskoy premii po literature]] [[1994]] goda.
* [[21 iyun]] — [[Шахова, Нинель Владимировна|Ninel Vladimirovna Shaxova]], telejurnalistka, kommentator programmi „Vremya“ po voprosam kulturi v [[1971]]—[[1992]] (um.&amp;nbsp;[[2005]]).
* [[21 iyun]] — [[Саган, Франсуаза|Fransuaza Sagan]] ({{langi|fr2|Françoise Sagan}}), [[Франция|fransuzskaya]] [[писатель]]nitsa (um.&amp;nbsp;[[2004]]).
* [[6 iyul]] — [[Далай-лама XIV|Tenzin Gyatso]] — Dalay-lama XIV, duxovniy [[лидер]] [[буддизм|buddistov]] [[Тибет]]a, [[Монголия|Mongolii]], [[Бурятия|Buryatii]], [[Тува|Tuvi]], [[Калмыкия|Kalmikii]], [[Бутан (государство)|Butan]]a i dr.
* [[8 iyul]] — [[Севастьянов, Виталий Иванович|Vitaliy Ivanovich Sevastyanov]], [[СССР|sovetskiy]] [[космонавт]].
* [[17 avgust]] — [[Табаков, Олег Павлович|Oleg Tabakov]], aktyor, narodniy artist SSSR, xudojestvenniy rukovoditel MXAT im. Chexova.
* [[11 sentyabr]] — [[Титов, Герман Степанович|German Stepanovich Titov]], [[Союз Советских Социалистических Республик|sovetskiy]] [[космонавт]] (um. [[2000]]).
* [[8 noyabr]] — [[Делон, Ален|Alen Delon]] ({{langi|fr2|Alain Delon}}), [[Франция|fransuzskiy]], fransuzsk aktyor, prodyuser, ssenarist, rejissyor.
* [[12 noyabr]] — [[Гурченко, Людмила Марковна]], sovetskaya kinoaktrisa.
* [[1 dekabr]] — [[Аллен, Вуди|Vudi Allen]] ({{langi|en2|Woody Allen}}), [[США|amerikanskiy]] kinorejissyor, pisatel, aktyor, prodyuser.
* [[30 dekabr]] — Manuel Aaron , [[Hindiston]]lik shaxmatchi.

== Vafot etgan ==
{{Yana qarang|Turkum:1935-yilda vafot etganlar}}
* [[13 fevral]] — [[Балзукевич, Болеслав|Boleslav Balzukevich]], polskiy skulptor.
* [[17 fevral]] — [[Мицкявичюс-Капсукас, Винцас|Vínsas Mitskyávichyus-Kapsúkas]], [[Литва|litovskiy]] deyatel mejdunarodnogo kommunisticheskogo dvijeniya (rod. v [[1880]]).
* [[12 may]] — [[Пилсудский, Юзеф]], [[Польша|polskiy]] gosudarstvenniy deyatel, perviy glava vozrojdennoy [[Польша|Polshi]].
* [[19 sentyabr]] — [[Циолковский, Константин Эдуардович]], [[Россия|russkiy]] uchyoniy, pioner kosmonavtiki.

== [[Nobel mukofoti|Nobel mukofotlari]] ==
* [[Fizika boʻyicha Nobel mukofoti|Fizika]] — [[James Chadwick]]
* [[Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti|Kimyo]] —[[Frédéric Joliot-Curie]] va [[Irène Joliot-Curie]]
* [[Fiziologiya va tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti|Fiziologiya]] — [[Hans Spemann]]
* [[Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|Adabiyot]] —
* [[Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti|Tinchlik]] — Carl von Ossietzky

{{rus}}

[[Turkum:1935|*]]</text>
      <sha1>qvw6vblxcdtixoj5yepgajfvfbekqwj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fethullah Gülen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22141</id>
    <revision>
      <id>6156046</id>
      <parentid>6056533</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:41:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32431-25</username>
        <id>274396</id>
      </contributor>
      <origin>6156046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3332" sha1="krs5541yuijn5y143cnbscthsl56f68" xml:space="preserve">{{Adib
| ismi                     = Fathulloh Gulan
| tasvir                   = Fethullah Gülen.webp
| asl_ismi                 = Muhammed Fethullah Gülen
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1941|04|27}}
| tavallud_joyi            = {{tavalludJoyi|Erzurum viloyati}}, [[Turkiya]]
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi va yoshi|2024|10|20|1941|04|247}}
| vafot_joyi               = {{vafotJoyi|Pennsilvaniya}}, [[AQSh]]
| taxallusi                = Oʻqituvchi, FETO
| yoʻnalish                = Yozuvchi, shoir va islomshunos
| imzosi                   = Fethullah Gulen signature.svg
| veb-sayt                 = [http://fgulen.com/ fgulen.com]
}}
'''Muhammed Fethullah Gülen''' (1941-yil 27-aprel – 2024-yil 20-oktyabr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.reuters.com/world/us/turkish-us-based-cleric-gulen-has-died-media-says-2024-10-21/ |sarlavha=Turkiyadagi davlat to‘ntarishini uyushtirganlikda ayblangan qudratli ulamo Gulen vafot etdi |sana=2024-yil 21-oktyabr |til=ingliz}}&lt;/ref&gt;) [[turkiya]]lik [[yozuvchi]] va [[islomshunos]]dir. Gülen jahondagi eng muhim musulmonlaridan biri hisoblanadi&lt;ref name=economist10808408&gt;{{veb manbasi|title=How far they have travelled (Qancha yoʻl bosishdi)|url=http://www.economist.com/node/10808408?story_id=10808408|work=The Economist|accessdate=2-may 2012-yil|date=6-mart 2008-yil}}&lt;/ref&gt;. Fethullah Gülen [[Gulen oqimi]]ning asoschisidir. Gülen [[Islom]] dinini [[Said Nursi]]ning islom haqida yozganlariga tayanib talqin qiladi.

Gülen butun dunyoga yoyilgan maktab va universitet tarmogʻining asoschilaridan biridir. Gülenning tarafdorlari uni turkcha ''hocaefendi'', yaʼni ''hoji aka'' deb atashadi. Gulënning tarafdorlari uni [[tinchlik]] va muloqotga chaqiradi deb aytishadi. Biroq, bir qator siyosatchilar va islomshunoslar Gülenning Turkiy va boshqa mamlakatalarda davlatni qoʻlga olishga intilayotgan radikal oqim boshchisi deb hisoblashadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Fethullah Gülen's Grand Ambition: Turkey's Islamist Danger (Fethullah Gulenning ulkan maqsadi: Turkiyaning Islomiy Xavfi)|url=http://www.meforum.org/2045/fethullah-gulens-grand-ambition|accessdate=2-may 2012-yil}}&lt;/ref&gt;.

[[Oʻzbekiston]] hukumati Said Nursi va Fethullah Gulenning tarafdorlarini („nurchilar“ va „Gulenchilar“ni) milliy xavfsizlikka tahdid deb qaraydi. Shu kungacha [[Oʻzbekiston]]da „Nurchilar“ diniy oqimiga aloqador bir nechta shaxs jazolandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Bahs maydoni: Nurchilar oʻzbek jamiyatiga xavf soladimi?|url=http://www.ozodlik.org/content/transcript/24566464.html|work=[[Ozodlik Radiosi]]|accessdate=2-may 2012-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havoalar ==
{{Commons}}{{Wikiquote}}

* {{Rasmiy sayt|http://fgulen.com/en}}
* [http://www.niagarafoundation.org/niagara/fethullah-gulen/ Fethullah Gulen]
* [http://www.afsv.org/about-us/hizmet-and-fethullah-gulen/ Hizment va Fethullah Gulen]
* [http://www.loveisaverbmovie.com/movie/ ''Love is a Verb''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160729124058/http://www.loveisaverbmovie.com/movie/ |date=2016-07-29 }}
{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Gulen, Fethullah}}
[[Turkum:1941-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2024-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]]
[[Turkum:Gulen harakati]]
[[Turkum:Turkiyada inson huquqlari]]


{{bio-stub}}</text>
      <sha1>krs5541yuijn5y143cnbscthsl56f68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Somsa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22389</id>
    <revision>
      <id>6156115</id>
      <parentid>6050093</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32415-27</username>
        <id>274452</id>
      </contributor>
      <origin>6156115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13463" sha1="ch5bmp1z3n6zxd3yzfha17qrugkeari" xml:space="preserve">{{Taom
 | nomi           = Somsa
 | image=Somsa.jpg
 | tagyozuvi      = 
 | turi           = Qoʻshimcha taom
 | kelib chiqishi = [[Osiyo]]
 | muallifi       = Osiyo xalqlari
 | yili           =
 | asosiy komponentlari = [[xamir]] va ichidagi masalliq (asosan [[goʻsht]])
 | boshqa komponentlari = 
 | oʻxshashlari   = 
* [[:ru:Корниш пасти|Kornishonlar]]
* [[:ru:Эчпочмак|Pashmak]]
* [[:ru:Наан (блюдо)|Naan]]
* [[:ru:Чебурек|Cheburek]]
* [[:en:Meat pie|Go’shtli bo’g’irsoq]]
* [[Samosa]]
* [[:en:Turnover (food)|Turnover]]
* [[:en:List of stuffed dishes|Qiymalanadigan taomlar]]
 |milliy oshxona = Oʻzbek oshxonasi&lt;br/&gt;Qozoq oshxonasi&lt;br/&gt;Qirgʻiz oshxonasi&lt;br/&gt;Tojik oshxonasi&lt;br/&gt;Tatar oshxonasi&lt;br/&gt;Uygʻur oshxonasi
 |kaloriyaligi = 
 |belkalari = 
 |yogʻlari = 
 |uglevodlari = 
 | retsepti       = 
 | ombor          = Category:Samsa}}
'''Somsa''' —xamirli taom turi. Nomining kelib chiqishi quyidagi tillar bilan chambarchas bogʻliq: {{lang-fa|سنبوساگ}} ''sanbosag''&lt;ref name=&quot;hin&quot;&gt;[http://www.hindustantimes.com/StoryPage/Print.aspx?Id=587bdb22-9913-4871-a1ed-705840d9a281 Lovely triangles] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090108021557/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/Print.aspx?Id=587bdb22-9913-4871-a1ed-705840d9a281|date=2009-01-08}} [[Hindustan Times|„Hindustan Times“]], 23-avgust 2008-yil.&lt;/ref&gt;. Shuningdek, turli millatlarda har xil nomlanadi: eroncha '''سمبوسه''' yoki {{lang-fa|سنبوسه}} ''sanbusé'', inglizcha ''samosa'' ({{IPA|səˈmoʊsə}}), {{lang-pa|ਸਮੋਸਾ, ''smosa''}}, {{lang-hi|समोसा}}, {{lang-ur|سموسه}}, {{lang-ar|سمبوسك}} ''sambūsak'' yoki ''sambusaj''&lt;ref&gt;Rodinson, Maxime, Arthur Arberry, and Charles Perry. ''Medieval Arab cookery''. Prospect Books (UK), 2001. p. 72.&lt;/ref&gt;, {{lang-bn|সিঙাড়া |''shingara''}}, assamcha ''sing-ra'', {{lang-or|ષ્હિઙદ, ''shingada''}}, {{lang-he|סמבוסק}} ''sambusak'', {{lang-gu|સુમૉસ ''sumosa''}}, {{lang-kn|ಸಮೋಸಾ ''samosa''}}, {{lang-ml|സമോസ}}, {{lang-mr|सामोसा}}, {{lang-ta|சமோசா}}, {{lang-te|సమోసా}}, {{lang-ur|سموسه}}, {{lang-kk|самса}} {{IPA|sɑmsɑ́|}}, {{lang-ky|самса}} {{IPA|sɑmsɑ́|}};, {{lang-uz|''somsa''}} {{IPA|sɒmsa|}}, {{lang-sty|самса}} {{IPA|sɑmsɑ́|}}, {{lang-ug|سامسا}} {{IPA|sɑmsɑ́|}}, samsa, {{lang-tr|samsa böreği}}, {{lang-tk|somsa}}, {{lang-so|''sambuusa''}}, {{lang-tg|самбӯса}}, {{lang-ne|समोसा}}, {{lang-my|စမူဆာ}} {{IPA|sʰəmùzà}}, malgashcha {{IPA|[sam͡bosḁ]}}, portugalcha ''chamuça''.&lt;ref name=&quot;Albala&quot;&gt;{{Kitob manbasi|editor-last=Albala|editor-first=Ken|title=Food Cultures of the World Encyclopedia|year=2011|publisher=[[Greenwood Publishing Group|Greenwood]]|location=Santa Barbara, CA|isbn=978-0-313-37626-9|volume=1|page=51|url=https://books.google.com/books?id=NTo6c_PJWRgC&amp;pg=RA2-PA51|accessdate=17-yanvar 2018-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|title=Samsa: Baked Meat Buns|url=https://silkroadchef.com/2015/04/05/samsa-baked-meat-buns/|website=silkroadchef.com|accessdate=2019-07-21|archivedate=2019-08-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190819100652/https://silkroadchef.com/2015/04/05/samsa-baked-meat-buns/}}&lt;/ref&gt;

Tarixi: Buyuk &quot;[[:en:IShowSpeed|Ayshovspid]]&quot; qurol [[Amir Temur]]&lt;nowiki/&gt;ni o'ldidari va uning o'g'li [[Nikola Tesla]] jahli chiqib qullaridan biri bo'lgan [[David|David Dobrik]]&lt;nowiki/&gt;ga eng sara bug'doydan un tayorlash buyuradi, va quli bitta eni 3metr atrofida bo'lgan dumaloq qozon ichiga xamir qiladi. Keyinchalik Ayshovspidning yurti bo'lgan [[Boʻka tumani|Bo'kaga]] xujum qiladi, va yutib chiqadi. Nikola Tesla uni go'shini xamir ichiga soladi, xamirni yopadi ustiga xalqga tuxum otib behrumat qilishni buyuradi, va uni yondirish maqsadida uni yondiradi. 3 kun o'tib olim [[Epstein fayllari|Epshteynxon]] mast edi va ta'tib ko'radi. Va tami yoqadi, u ichida tovuq deb o'ylab tomchi shaklida somsa tayorlaydi. Uni [[Buyuk Ipak yoʻli|buyuk ipak yo'li]] savdogarlariga sotib mashxur bo'ladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://presidentialschool.my.canva.site/vikipediyaga-ishonmashlik-kerak-edi-men-hammasini-o-ylab-topdim |sarlavha=manba}}&lt;/ref&gt;

Oʻzbek pazandaligida somsa asosan, tandirga yopib dumaloq shaklda tayyorlanadi. Hozir gaz duxovkalarida uchburchak, toʻrtburchak va nonli shaklda ham pishiriladi. Somsa tayyorlash uchun bugʻdoy unidan xamir qorilib, jild tayyorlanadi. Somsaga koʻpincha [[Sirka]], [[pomidor]] qaylasi, [[Jizzax (shahar)|Jizzax]] somsasiga esa oʻsimlik moyi sepilib tanovul qilinadi.
[[Yevropa]] davlatlari koʻchalarda [[hot-dog]] sotilganidek, [[Oʻzbekiston]], [[Qozogʻiston]], [[Tatariston]], [[Qirgʻiziston]] kabi davlatlarning aholi yashash joylarida somsa koʻchma [[tandir]]larda yopilib, koʻchalarda, bozorlarda ham sotiladi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Похлёбкин |first=Вильям Васильевич |date=2015|title= Кулинарный словарь |url= http://www.langet.ru/html/s/samsa.html |location= [[Moskva]]|publisher= |page= 318|isbn= |author-link=Похлёбкин}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last= Зданович Л.И.|first= Зданович |date= 2001|title= Кулинарный словарь |url= http://www.langet.ru/html/s/samsa.html |location=[[Moskva]] |publisher= Вече |page= 400|isbn= |author-link= Самса }}&lt;/ref&gt;

Goʻsht ishlatiladigan somsaning baʼzi turlari uchun oshirilgan, baʼzan esa oshirilmagan xamir tayyorlanadi, tandirga yopishdan oldin qizigan tandirga namakob sepiladi (ayrim hollarda duxovka yogʻlanadi). Somsaning masalliqlariga qarab farmuda somsa, [[goʻsht]]li, varaqi somsa, [[koʻk somsa]], q&lt;nowiki/&gt;[[Qovoq (oʻsimlik)|ovoqli]], [[yalpiz]] somsa, [[kartoshka]]li somsa kabi turlari bor.&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --&gt;
== Turlari ==
=== Tovuq somsa ===
=== Yalpiz somsa ===
=== Farmuda somsa ===
[[Goʻsht]]ni qiymalab, parrak-parrak toʻgʻralgan [[piyoz]], [[tuz]] va [[murch]] qoʻshib, qiyma tayyorlanadi. Xamirni qattiq qilib qorib, pishitiladi va 2 millimetr qilib yoyib, yupqa [[stakan]]ning ogʻzi bilan kesib, toʻgarak [[jild]]lar yasaladi. Har bir jildga qiyma solib, kichkina somsachalar tugiladi. Toʻrtta somsaning yon tomonlarini hoʻllab bir-biriga yopishtirib, yer tandirda yoki gaz shkafida pishiriladi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Mahmudov |first=Karim|date=1989|title= O’zbek tansiq taomlari |url=|location= [[Toshkent]]|publisher=Mehnat |page=|isbn=|author-link=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Mahmudov |first=A. S.|date=1977|title= O’zbek taomlari |url=|location= [[Toshkent]]|publisher=O’zbekiston |page=|isbn=|author-link=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Siddiqov |first=D.|date=1981|title= Lazzatli taomlar |url=|location= [[Toshkent]]|publisher=O’zbekiston |page=|isbn= |author-link=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Hojiyev |first=D. T.|date=1988|title= узбекская кухня |url=|location= [[Toshkent]]|publisher= |page=|isbn=|author-link=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Jigalova |first=I.|date=1995|title= Домашняя выпечка |url=|location= [[Toshkent]]|publisher=Mehnat |page=|isbn= |author-link=}}&lt;/ref&gt;

=== Qovoqli somsa ===
Omuxta yogʻ: qoʻyni charvi (ichak va pochka yoni) yogʻlari eritiladi. 100 gramm erigan qoʻy yogʻiga 50 gr qizdirilgan paxta yogʻi qoʻshiladi. Undan oʻrtacha yumshoqlikda shoʻr suvga oddiy xamir qilinadi va biroz tindirib qoʻyiladi. [[Qovoq]], [[kartoshka]], [[piyoz]] va [[dumba]] yogʻi kubik qilib toʻgʻraladi. Tuzi rostlanadi. Tingan xamir yupqa yoyilib, omuxta yogʻ surtiladi. Xamir rulet holiga keltirilib oʻraladi, uni muzlatkichga 1 soatga qoʻyiladi. Xamir muzlatkichdan olinib, boʻlaklarga boʻlinadi. Va boʻlakchalar cheti joʻvalanib, dumaloq shakl beriladi. Bunda dumaloq shakl oʻrtasini joʻvalamaslikka harakat qilish lozim. Soʻngra qiyma solinib, somsa tugiladi. Listga terilgan somsalar ustiga tuxum yoki qatiq surtib, murch sepiladi. Oldindan qizdirilgan gaz duxovkasida qizargunicha pishiriladi.&lt;ref&gt;[http://beka.uz/pazandalik/taomlar/qovoq-somsa Qovoq somsa]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
=== Koʻk somsa ===
=== Kartoshkali qovurma varaqi somsa ===
Xamir qorgach, 30-40 daqiqa tindirib qoʻyiladi. 1,5 — 3 santimetr qalinlikda yoyib, ustiga margarin surtiladi va           oʻqlovga qayta oʻrab, oʻqlov boʻylab uzunasiga kesiladi. Bunda bir necha qavatli enli tasma hosil boʻladi. Ana shu enli tasmalardan kattaligi 6x8 santimetr keladigan koʻp qavatli jild kesib olinadi. Unga qiyma solib ikki buklanadi va atrofini barmoq bilan yopishtirib chiqiladi. Varaqi dogʻlangan moyda pishiriladi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Madrahimov |first=A. S.|date=1995|title= O’zbek taomlari |url=|location= [[Toshkent]]|publisher= |page=164-189|isbn= 5-8244-1149-2|author-link=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Madrahimov |first=A. S.|date=1995|title= O’zbek taomlari |url=|location= [[Toshkent]]|publisher= |page=164-189|isbn= 5-8244-1149-2|author-link=}}&lt;/ref&gt;.

=== Qatlama somsa ===
[[Qatiq]] ichiga sirkada soʻndirilgan [[soda]] solinib, aralashtiriladi va [[tuz]] solingan [[suv]]ga solib, aralashtiriladi. Ketidan [[un]] sepilib, oʻrtacha qattiqlikda [[xamir]] qoriladi. Tayyor xamir 30 daqiqa tindiriladi. Soʻngra yupqa yoyilib, eritilgan [[margarin]] surtiladi. Xamir zich oʻralib, sellofanga yopiladi va 1 sutka muzlatgichda saqlanadi. Goʻsht, piyoz va charvi mayda toʻgʻralib, taʼbga koʻra tuz sepiladi va aralashtiriladi. Xamir muzlatgichdan olinib, eritiladi va mayda zuvalachalarga kesilib, juvada yoyiladi. Yoyilgan zuvalachalar markaziga qiyma solinadi. Somsa yumaloq shaklda tugilib, toʻrttasi birlashtiriladi. Listga terib chiqilgach, ustidan tuxum surtilib, kunjut urugʻi sepiladi. somsalar 220 darajagacha qizdirilgan gaz pechiga solinib, 10 daqiqadan soʻng olov darajasi 180 darajagacha pasaytiriladi va yana 25 daqiqa pishiriladi. Pishgan somsalar gaz pechidan olinib, ustiga ozgina sovuq suv sachratib yuboriladi.&lt;ref&gt;[http://chakchak.uz/uz/reciept/view?id=403 Qatlama somsa tayyorlash usuli]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://makush-bekajon.blogspot.com/2011/01/somsa-samosa-sambusa.html Somsa xamiri va qatlash usuli]&lt;/ref&gt;

=== Kartoshkali somsa ===
  [[File:Somsa.jpg|thumb|Kartoshkali somsa.]]  Suvda tuzni suyultirib, unga sekin-asta elakdan oʻtgan un qoʻshiladi. Juda yumshoq xamir qorib, uni plyonka bilan yopiladi. Yarim soat dam oldiriladi. Sariyogʻ xona haroratida qoldiriladi, shunda yumshoq boʻladi. Sovutilgan asos tayyorlash osonlashtirish  uchun 2-3 qismga boʻlinadi. Har bir qismdan „boʻgʻirsoq“ qilinadi. Ularni yumshoq sariyog' bilan yoyilgan ingichka qatlamlarga birma-bir oʻraladi. Qatlamlar rulon qilib oʻraladi va muzlatgichga qoʻyiladi. Taxminan 3-4 soat davomida u yerda saqlanadi. Kartoshkani tozalanadi, har tomondan taxminan 1 santimetr kubiklarga boʻlinadi. Piyozni maydalaniladi va hosil boʻlgan sharbatni siqib olinadi. Sabzavotlar qovurilmaydi va xom solinadi. Ularni bir-biriga aralashtiriladi, oʻsimlik yog' quyiladi va qora qalampir, tuz qoʻshiladi. Rulonni olib, boʻlaklarga boʻlinadi. Stolga unning bir qismini sepiladi . Somsa uchun asos boʻladigan darajada xamir yoyiladi. Shu bilan birga, chizilgan qatlamlarni saqlanadi . Tayyor masalliqli aralashmani markazga joylab , uchburchak somsa hosil qilinadi. Pechni 180-190 darajaga qadar qizdiriladi. Pishirish listiga somsalarni tugilgan tomoni bilan qoʻyiladi va ustiga tuxum surtiladi va [[Sedana|sedanalar]] bilan bezatiladi . Tayyor boʻlgunga qadar pishiriladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://бабушкинырецепты.рф/samsa-s-kartoshkoi|title=Самса с картошкой}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}
{{food-stub}}
{{OʻzME}}
[[Turkum:Taomlar]]

&lt;!-- 
'Parmudaʻ-uzbek samsa-01.jpg
'Parmudaʻ-uzbek samsa-01.jpg 3296 × 2472; 1,03 Мб
'Parmudaʻ-uzbek samsa-02.jpg
'Parmudaʻ-uzbek samsa-02.jpg 3296 × 2472; 1,05 Мб
Eating uzbek 'Parmudaʻ samsah 01.jpg
Eating uzbek 'Parmudaʻ samsah 01.jpg 2472 × 3296; 1,06 Мб
Eating uzbek 'Parmudaʻ samsah 02.jpg
Eating uzbek 'Parmudaʻ samsah 02.jpg 2472 × 3296; 992 Кб
Ouzbékistan-Samsas.jpg
Ouzbékistan-Samsas.jpg 3240 × 4320; 2,8 Мб
Samarkand Samsa (Sambusa).jpg
Samarkand Samsa (Sambusa).jpg 2448 × 3264; 3,14 Мб
Samarkandian tandyr-samsa.jpg
Samarkandian tandyr-samsa.jpg 1024 × 768; 222 Кб
Samsa in Oltiarik, Fergana, Uzbekistan.jpg
Samsa in Oltiarik, Fergana, Uzbekistan.jpg 5312 × 2988; 5,79 Мб
Samsa of Khiva.jpg
Samsa of Khiva.jpg 4272 × 2848; 3,41 Мб
Samsa or Somsa in Oltiarik, Fergana, Uzbekistan.jpg
Samsa or Somsa in Oltiarik, Fergana, Uzbekistan.jpg 5312 × 2988; 6,28 Мб
Samsa or Somsa in Uzbekistan.jpg
Samsa or Somsa in Uzbekistan.jpg 5312 × 2988; 6,24 Мб
Somsa IGP2414.jpg
Somsa IGP2414.jpg 4288 × 2848; 5,11 Мб
Somsa IGP2415.jpg
Somsa IGP2415.jpg 4288 × 2848; 5,13 Мб
Wikiwyprawa 2015 IGP2392.jpg
Wikiwyprawa 2015 IGP2392.jpg 2848 × 4288; 5,6 Мб
Wikiwyprawa 2015 IGP2393.jpg
Wikiwyprawa 2015 IGP2393.jpg 2848 × 4288; 5,29 Мб
Wikiwyprawa 2015 IGP2394.jpg
Wikiwyprawa 2015 IGP2394.jpg 2848 × 4288; 5,38 Мб
Wikiwyprawa 2015 IGP2395.jpg
Wikiwyprawa 2015 IGP2395.jpg 2848 × 4288; 5,19 Мб
Wikiwyprawa 2015 IGP2399.jpg
Wikiwyprawa 2015 IGP2399.jpg 2848 × 4288; 5,23 Мб--&gt;
[[Turkum:Oʻzbek taomlari]]
[[Turkum:Ko‘cha taomlari]]
[[Turkum:Rus oshxonasi]]</text>
      <sha1>ch5bmp1z3n6zxd3yzfha17qrugkeari</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jamshid Zokirov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25486</id>
    <revision>
      <id>6155930</id>
      <parentid>6153869</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:19:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarjimai holi */</comment>
      <origin>6155930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3753" sha1="9o2blhqco2hdiwv71eu58qirtzbou7u" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| Ismi                     = Jamshid Karimovich Zokirov
| Asl ismi                 = 
| tasvir                   = 
| Eni                      = 
| Imzo                     = 
| Tugʻilgan paytidagi ismi = 
| Tavalludi sanasi         = {{tugʻilgan sanasi|1948|7|11}}
| Tavalludi joyi           = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]]
| Vafoti sanasi            = {{vafot sanasi va yoshi|2012|4|7|1948|7|11}}
| Vafoti joyi              = Toshkent, Oʻzbekiston
| Fuqaroligi               = {{UZB}}
| Kasbi                    = Aktyor
| Faoliyat yillari         = 1971&amp;mdash;2012
| Yoʻnalish                = 
| Mukofotlari              = {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}} {{Mehnat shuhrati ordeni}}
| imdb_id                  = 
| Sayt                     = 
}}'''Jamshid Karimovich Zokirov''' (11-iyul, 1948&lt;ref name=&quot;uzbekona&quot;&gt;[http://uzbekona.uz/news/tazija_zhamshid_zokirov_olamdan_wtdi/2012-04-08-4236 Жамшид Зокиров оламдан ўтди] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120415061934/http://uzbekona.uz/news/tazija_zhamshid_zokirov_olamdan_wtdi/2012-04-08-4236 |date=2012-04-15 }}, ''uzbekona.uz''&lt;/ref&gt;&amp;mdash;7-aprel, 2012&lt;ref name=&quot;kun&quot;&gt;[http://kun.uz/2012/04/07/jamshidzokirov/ Jamshid Zokirov olamdan oʻtdi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141018204846/http://kun.uz/2012/04/07/jamshidzokirov/ |date=2014-10-18 }}, ''kun.uz''&lt;/ref&gt;) — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist, kino va teatr aktori. 

Hayotining soʻnggi yili davomida [[saraton]] kasalligi bilan kurash olib borgan Jamshid Zokirov 2012-yil 7-aprelida vafot etdi&lt;ref name=&quot;kun&quot;/&gt;.
== Tarjimai holi ==
Jamshid Zokirov 11-iyul 1948-yil Toshkent shahrida tavallud topgan. 1971-yil Ostrovskiy nomidagi teatr va rassomchilik san'ati institutini tamomlagan. 1971-yildan Hamza teatri - [[Oʻzbek milliy akademik drama teatri|Oʻzbek milliy akademik drama teatri]]ning aktyori. Eng yaxshi rollari: Albert („Oqshomdan tushgacha“), Farhod („Kuzning birinchi kuni“), Xolmat („Boy ila xizmatchi“), Erkak („Taqdir eshigi“), Stepan („Mardikor“), Erkak („Aldagani xotin yaxshi“) va b. Kinoda Ota („Orzular ogʻushida“), Hakim („Kelinlar qoʻzgʻoloni“), Olimtoy („Temir xotin“) kabi rollarni oʻynagan va videofilmlarda suratga tushgan: Dekan („Domla“), militsioner („Tartib“), Sharif Nomozov („Shaytanat“) va boshqalar.  1995-yil [[Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist|Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist unvoni]] bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;uzbekona&quot;/&gt;. Oʻzbekiston xalq artisti [[Gavhar Zokirova]]ga uylangan. 2026-yil 28-mayda [[Mehnat shuhrati ordeni]] bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://president.uz/oz/lists/view/9258|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 28-maydagi „Mamlakatimizda madaniyat, san’at va adabiyot sohalarini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bir guruh marhum ijodkorlarni mukofotlash to‘g‘risida“gi farmoni|arxivurl=https://president.uz/oz/lists/view/9258|arxivsana=28.05.2026|sana=28.05.2026|qaralgan sana=28.05.2026|ish=president.uz}}&lt;/ref&gt;.

{{section-stub}}

== Filmografiyasi ==
* ''[[Kelinlar qoʻzgʻoloni (film)|Kelinlar qoʻzgʻoloni]]''
* ''[[Suv yoqalab]]''
* ''[[Shaytanat]]''
* ''[[Temir xotin (film)|Temir xotin]]''
* ''[[:ru:Высоцкий. Спасибо, что живой|Высоцкий. Спасибо, что живой]]''&lt;ref name=&quot;kun&quot;/&gt;
Тақдир эшиги

Шайтанат

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Zokirovlar sulolasi}}

{{DEFAULTSORT:Zokirov, Jamshid}}


{{bio-stub}}
[[Turkum:1948-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:Sovet erkak aktyorlari]]
[[Turkum:Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>9o2blhqco2hdiwv71eu58qirtzbou7u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155931</id>
      <parentid>6155930</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarjimai holi */</comment>
      <origin>6155931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3757" sha1="mzc4hxtafetjqn56ibo8ixv9u8kgk2r" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| Ismi                     = Jamshid Karimovich Zokirov
| Asl ismi                 = 
| tasvir                   = 
| Eni                      = 
| Imzo                     = 
| Tugʻilgan paytidagi ismi = 
| Tavalludi sanasi         = {{tugʻilgan sanasi|1948|7|11}}
| Tavalludi joyi           = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]]
| Vafoti sanasi            = {{vafot sanasi va yoshi|2012|4|7|1948|7|11}}
| Vafoti joyi              = Toshkent, Oʻzbekiston
| Fuqaroligi               = {{UZB}}
| Kasbi                    = Aktyor
| Faoliyat yillari         = 1971&amp;mdash;2012
| Yoʻnalish                = 
| Mukofotlari              = {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}} {{Mehnat shuhrati ordeni}}
| imdb_id                  = 
| Sayt                     = 
}}'''Jamshid Karimovich Zokirov''' (11-iyul, 1948&lt;ref name=&quot;uzbekona&quot;&gt;[http://uzbekona.uz/news/tazija_zhamshid_zokirov_olamdan_wtdi/2012-04-08-4236 Жамшид Зокиров оламдан ўтди] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120415061934/http://uzbekona.uz/news/tazija_zhamshid_zokirov_olamdan_wtdi/2012-04-08-4236 |date=2012-04-15 }}, ''uzbekona.uz''&lt;/ref&gt;&amp;mdash;7-aprel, 2012&lt;ref name=&quot;kun&quot;&gt;[http://kun.uz/2012/04/07/jamshidzokirov/ Jamshid Zokirov olamdan oʻtdi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141018204846/http://kun.uz/2012/04/07/jamshidzokirov/ |date=2014-10-18 }}, ''kun.uz''&lt;/ref&gt;) — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist, kino va teatr aktori. 

Hayotining soʻnggi yili davomida [[saraton]] kasalligi bilan kurash olib borgan Jamshid Zokirov 2012-yil 7-aprelida vafot etdi&lt;ref name=&quot;kun&quot;/&gt;.
== Tarjimai holi ==
Jamshid Zokirov 11-iyul 1948-yil Toshkent shahrida tavallud topgan. 1971-yil Ostrovskiy nomidagi teatr va rassomchilik san'ati institutini tamomlagan. 1971-yildan Hamza teatri - [[Oʻzbek milliy akademik drama teatri|Oʻzbek milliy akademik drama teatri]]ning aktyori. Eng yaxshi rollari: Albert („Oqshomdan tushgacha“), Farhod („Kuzning birinchi kuni“), Xolmat („Boy ila xizmatchi“), Erkak („Taqdir eshigi“), Stepan („Mardikor“), Erkak („Aldagani xotin yaxshi“) va b. Kinoda Ota („Orzular ogʻushida“), Hakim („Kelinlar qoʻzgʻoloni“), Olimtoy („Temir xotin“) kabi rollarni oʻynagan va videofilmlarda suratga tushgan: Dekan („Domla“), militsioner („Tartib“), Sharif Nomozov („Shaytanat“) va boshqalar.  1995-yil [[Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist|Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist unvoni]] bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;uzbekona&quot;/&gt;. [[Oʻzbekiston xalq artisti]] [[Gavhar Zokirova]]ga uylangan. 2026-yil 28-mayda [[Mehnat shuhrati ordeni]] bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://president.uz/oz/lists/view/9258|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 28-maydagi „Mamlakatimizda madaniyat, san’at va adabiyot sohalarini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bir guruh marhum ijodkorlarni mukofotlash to‘g‘risida“gi farmoni|arxivurl=https://president.uz/oz/lists/view/9258|arxivsana=28.05.2026|sana=28.05.2026|qaralgan sana=28.05.2026|ish=president.uz}}&lt;/ref&gt;.

{{section-stub}}

== Filmografiyasi ==
* ''[[Kelinlar qoʻzgʻoloni (film)|Kelinlar qoʻzgʻoloni]]''
* ''[[Suv yoqalab]]''
* ''[[Shaytanat]]''
* ''[[Temir xotin (film)|Temir xotin]]''
* ''[[:ru:Высоцкий. Спасибо, что живой|Высоцкий. Спасибо, что живой]]''&lt;ref name=&quot;kun&quot;/&gt;
Тақдир эшиги

Шайтанат

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Zokirovlar sulolasi}}

{{DEFAULTSORT:Zokirov, Jamshid}}


{{bio-stub}}
[[Turkum:1948-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:Sovet erkak aktyorlari]]
[[Turkum:Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>mzc4hxtafetjqn56ibo8ixv9u8kgk2r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155947</id>
      <parentid>6155931</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:48:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <origin>6155947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3792" sha1="q9085xsxi77tteys3qx0miaqdctklga" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| Ismi                     = Jamshid Karimovich Zokirov
| Asl ismi                 = 
| tasvir                   = 
| Eni                      = 
| Imzo                     = 
| Tugʻilgan paytidagi ismi = 
| Tavalludi sanasi         = {{tugʻilgan sanasi|1948|7|11}}
| Tavalludi joyi           = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]]
| Vafoti sanasi            = {{vafot sanasi va yoshi|2012|4|7|1948|7|11}}
| Vafoti joyi              = Toshkent, Oʻzbekiston
| Fuqaroligi               = {{UZB}}
| Kasbi                    = Aktyor
| Faoliyat yillari         = 1971&amp;mdash;2012
| Yoʻnalish                = 
| Mukofotlari              = {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}} {{Mehnat shuhrati ordeni}}
| imdb_id                  = 
| Sayt                     = 
}}
[[Fayl:Jamshid Zokirov.jpg|left]]
'''Jamshid Karimovich Zokirov''' (11-iyul, 1948&lt;ref name=&quot;uzbekona&quot;&gt;[http://uzbekona.uz/news/tazija_zhamshid_zokirov_olamdan_wtdi/2012-04-08-4236 Жамшид Зокиров оламдан ўтди] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120415061934/http://uzbekona.uz/news/tazija_zhamshid_zokirov_olamdan_wtdi/2012-04-08-4236 |date=2012-04-15 }}, ''uzbekona.uz''&lt;/ref&gt;&amp;mdash;7-aprel, 2012&lt;ref name=&quot;kun&quot;&gt;[http://kun.uz/2012/04/07/jamshidzokirov/ Jamshid Zokirov olamdan oʻtdi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141018204846/http://kun.uz/2012/04/07/jamshidzokirov/ |date=2014-10-18 }}, ''kun.uz''&lt;/ref&gt;) — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist, kino va teatr aktori. 

Hayotining soʻnggi yili davomida [[saraton]] kasalligi bilan kurash olib borgan Jamshid Zokirov 2012-yil 7-aprelida vafot etdi&lt;ref name=&quot;kun&quot;/&gt;.
== Tarjimai holi ==
Jamshid Zokirov 11-iyul 1948-yil Toshkent shahrida tavallud topgan. 1971-yil Ostrovskiy nomidagi teatr va rassomchilik san'ati institutini tamomlagan. 1971-yildan Hamza teatri - [[Oʻzbek milliy akademik drama teatri|Oʻzbek milliy akademik drama teatri]]ning aktyori. Eng yaxshi rollari: Albert („Oqshomdan tushgacha“), Farhod („Kuzning birinchi kuni“), Xolmat („Boy ila xizmatchi“), Erkak („Taqdir eshigi“), Stepan („Mardikor“), Erkak („Aldagani xotin yaxshi“) va b. Kinoda Ota („Orzular ogʻushida“), Hakim („Kelinlar qoʻzgʻoloni“), Olimtoy („Temir xotin“) kabi rollarni oʻynagan va videofilmlarda suratga tushgan: Dekan („Domla“), militsioner („Tartib“), Sharif Nomozov („Shaytanat“) va boshqalar.  1995-yil [[Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist|Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist unvoni]] bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;uzbekona&quot;/&gt;. [[Oʻzbekiston xalq artisti]] [[Gavhar Zokirova]]ga uylangan. 2026-yil 28-mayda [[Mehnat shuhrati ordeni]] bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://president.uz/oz/lists/view/9258|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 28-maydagi „Mamlakatimizda madaniyat, san’at va adabiyot sohalarini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bir guruh marhum ijodkorlarni mukofotlash to‘g‘risida“gi farmoni|arxivurl=https://president.uz/oz/lists/view/9258|arxivsana=28.05.2026|sana=28.05.2026|qaralgan sana=28.05.2026|ish=president.uz}}&lt;/ref&gt;.

{{section-stub}}

== Filmografiyasi ==
* ''[[Kelinlar qoʻzgʻoloni (film)|Kelinlar qoʻzgʻoloni]]''
* ''[[Suv yoqalab]]''
* ''[[Shaytanat]]''
* ''[[Temir xotin (film)|Temir xotin]]''
* ''[[:ru:Высоцкий. Спасибо, что живой|Высоцкий. Спасибо, что живой]]''&lt;ref name=&quot;kun&quot;/&gt;
Тақдир эшиги

Шайтанат

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Zokirovlar sulolasi}}

{{DEFAULTSORT:Zokirov, Jamshid}}


{{bio-stub}}
[[Turkum:1948-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:Sovet erkak aktyorlari]]
[[Turkum:Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>q9085xsxi77tteys3qx0miaqdctklga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abia de las Torres</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55790</id>
    <revision>
      <id>6156014</id>
      <parentid>5704869</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2513" sha1="n1140v6c0cd4punwenbuzbgjyntm8zv" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}}
{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Abia de las Torres
| mavqe = [[Munisipalitet]]
| mamlakat = Ispaniya
| mintaqa turi = Avtonom jamoat
| mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León
| jadvalda mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León
| tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya
| tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia
| jadvalda tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia
| jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman
| jamoat = Tierra de Campos
| jadvalda jamoat = Tierra de Campos
| qaram = 
| gerb = Escudo de Abia de las Torres.svg
| bayroq = Bandera de Abia de las Torres.svg
 | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 25 | lat_sec = 12
 | lon_dir = W | lon_deg = 4 | lon_min = 25 | lon_sec = 16
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Mer
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 27,16
| balandlik turi = Balandlik
| AP markazi balandligi = 840
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 178
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = Abienses
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 
| pochta indeksi = 
| pochta indekslari = 34491
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = 
| raqamli identifikator = 
| Commons turkumi = Abia de las Torres
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
'''Abia de las Torres''' — [[Ispaniya]]ning [[Castilla y León]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Palencia (provinsiya)|Palencia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27,16&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 178 kishi (2010).
== Havolalar ==
* [http://abiadelastorres.dip-palencia.es/ Página del Ayuntamiento] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110902123414/http://abiadelastorres.dip-palencia.es/ |date=2011-09-02 }}
* [http://www.dip-palencia.es/vivomipueblo/index3.htm Censo Provincial de Vivienda y Suelo de Palencia]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080204220306/http://www.dip-palencia.es/vivomipueblo/index3.htm |date=2008-02-04 }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080204220306/http://www.dip-palencia.es/vivomipueblo/index3.htm |date=2008-02-04 }}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Ispaniya shaharlari]]


{{spain-geo-stub}}</text>
      <sha1>n1140v6c0cd4punwenbuzbgjyntm8zv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mustafa Kemal Atatürk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66852</id>
    <revision>
      <id>6155717</id>
      <parentid>6115308</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:47:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11623" sha1="sre7727wcchhsvo0bxi3v94c47zwm9g" xml:space="preserve">{{Hukmdor
| ismi         = Mustafo Kamol Otaturk
| portret = Ataturk1930s.jpg
| razmer = 200px
| davlat = [[Tasvir:Historical flag of the President of Turkey.svg|25px]] [[Turkiya]]ning
| lavozim = 1-Prezidenti
| tugʻilgan sanasi = [[1881]]
| tugʻilgan joyi = [[Saloniki]], [[Usmonli imperiyasi]]
| vafot sanasi = [[10-noyabr]] [[1938]] (57 yoshda)
| vafot joyi = [[Istanbul]], [[Turkiya]]
| hukmronligining boshlanishi = [[29-oktabr]] [[1923]]
| hukmronligining tugashi = [[10-noyabr]] [[1938]]
| oʻtmishdosh = yoʻq (vakolat yaratildi)
| voris = [[İsmet İnönü]]
| partiya = [[Jumhuriyat Xalq Partiyasi]]
| nikohda = Latifa Ushakligul (1923–1925)
|Dini=[[Ateizm]]|imzo=[[File:Signature of Mustafa Kemal Atatürk.svg|120px]]|ismi oʻz tilida=Mustafa Kemal Atatürk}}
&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&gt;
'''Mustafo Kamol Otaturk''' (asl ismi Mustafo) ({{Lang-tr|Mustafa Kemal Atatürk}}), Mustafo Kamol, Kamol Posho (1881, Saloniki — 1938.10.11, [[Istanbul]]) — [[Turkiya]] Respublikasi asoschisi va birinchi prezidenti (1923–1938), harbiy sarkarda. Turkiyada familiya boʻyicha maxsus qonun qabul qilingach, [[Turkiya buyuk millat majlisi|Buyuk millat majlisi]] tomonidan unga Atatürk familiyasi berilgan ([[1934]]).

Turli harbiy maktablar va [[Istanbul]] Bosh shtab akademiyasini (1905) tugatgan. Shom ([[Suriya]]), [[Falastin]], [[Saloniki|Salonikida]] zobit sifatida harbiy xizmat oʻtagan (1905–1909). Salonikida uning siyosiy faoliyati boshlangan. Dastlab, Yosh turklarnit „Ittihod va taraqqiy“ partiyasiga aʼzo boʻlgan (1908), keyinchalik ulardan asta-sekin uzoqlashgan. Italiya-Turkiya urushi (1911-1912), 2-Bolqon urushi (1913), Birinchi jahon urushida qatnashgan. 1919-yil 19-mayda Istanbuldan [[Anatoliya]] (Onadoʻli)ga kelgan. Arzirum va Sivas kongresslari (1919-yil iyul–sentyabr)ga rahbarlik qilib, turk xalqini ingliz va grek (keyinchalik arman) bosqinchilariga qarshi ozodlik urushiga chaqirgan. Sivas kongressida u Anatoliya va Rumeli Mudofaa huquq jamiyati (Vakillik komiteta) raisi qilib saylangan.

Otaturk boshchiligida mamlakatda Kamolchilar inqilobi avj olgan. Istanbul inglizlar tomonidan ishgʻol qilingach (1920-yil 16-mart), barcha vatanparvar kuchlar uning atrofida toʻplangan. Anqarada yangi parlament — Turkiya Buyuk millat majlisi (TBMM) chaqirilib, unga Majlis va hukumat raisligiga saylangan (1920-yil 23-aprel). Ingliz va grek bosqinchilariga qar-shi kurashda turk armiyasining qoʻmondoni. Biroq, Istanbul hukumati O. va uning safdoshlarini osiy deb eʼlon qilgan va sirtdan oʻlim jazosiga hukm etgan. Sakariyo daryosi boʻyida bosqinchilar ustidan qozonilgan gʻalaba (1921-yil 23-avgust — 13-sentyabr)dan soʻng unga marshal unvoni va gʻoziy nasabi berilgan. 1922-yil oxirida turk armiyasi O. rahbarligida toʻliq gʻalabaga erishgan.
[[Fayl:Atatürk'ün 993 814 seri numaralı nüfus cüzdanı.jpg|thumb|250px|Otaturkning shaxsini tasdiqlovchi hujjat]]
Otaturk irodali siyosatchi, mohir qoʻmondon, kuchli notiq boʻlgan. Otaturk tashabbusi bilan Usmonli turk sultonligi tugatildi (1922-yil 1-noyabr), Turkiya respublika deb eʼlon qilindi (1923-yil 29-oktabr), xalifalik bekor etildi (1924-yil 3-mart). Davlat boshqaruvi tubdan oʻzgartirilib, siyosat, iqtisodiyot, madaniyat va harbiy sohada chuqur islohotlar oʻtkazilgan. Mamlakat taraqqiyotining ustuvor yoʻnalishlarini belgilab beruvchi 6 ta tamoyilni ishlab chiqqan. Uning taʼlimoti Turkiyada otaturkchilik, Gʻarbda esa kamolizm deb baholangan. Turkiya Respublikasida islom dinining taʼsiri kamaytirilib, uni Gʻarb namunasidagi dunyoviy davlatga aylantirish jarayoni boshlangan.

Otaturk turkiy xalqlar tarixi, siyosiy va harbiy mavzuga oid koʻplab nazariy asarlar muallifi. Toshkentdagi koʻchalardan biri Otaturk nomiga qoʻyilgan.

== Adabiyotlar ==
* Turk xalqining buyuk farzandi Otaturk, T., 1998; Qosimov A., Turkiya, T., 1992.

Qahramon Rajabov, Temur Gʻiyosov&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.
&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --&gt;

'''Mustafa Kemal Atatürk''' ({{talaffuz|Mustafa Kemal Ataturk}}; {{uzb-kirill|Мустафо Камол Отатурк|Mustafo Kamol Otaturk}}; [[1881]] [[Turkiya]]; [[1938|1938-yil]] [[10-noyabr]] [[Istanbul]]) — [[Turkiya]] Respublikasining birinchi [[Prezident]]i.

== Hayoti va faoliyati ==
[[Fayl:Ataturk-1916-Diyarbakir.JPG|thumb|150px|1916-yilda Mustafo Kamol]]
(1881 — 1938)

* [[1881]]-yil 19-May — Selanik shahrida tugʻildi.
* [[1899]]-yil 13-Mart — [[Istanbul]]da Harbiy maktab Piyoda askar sinfiga oʻqishga kiradi.
* [[1902]]-yil 10-Fevral — Harbiy maktabni bitirib, Harbiy Akademiyaga oʻqishga kiradi.
* [[1905]]-yil 5-Feral — [[Sham]] shahrida 5 armiyani boshqara boshlaydi.
* [[1906]]-yil — Sham shahrida Vatan va Xurriyat jamiyatini tashkil kiladi.
* [[1911]]-yil 27-Noyabr — Mingboshi lavozimiga koʻtariladi.
* [[1913]]-yil 27-Oktabr — Sofyada Harbiy atashe lavozimiga tayinlanadi.
* [[1914]]-yil 1-Avgust — Birinchi Jahon urushi boshlandi.
* [[1914]]-yil 3-Noyabr — Chor Rossiyasi, 5-Noyabrda Angliya va Fransiya Usmon Imperiyasiga urush eʼlon qildi.
* [[1914]]-yil 11-Noyabr — Usmon Imperiyasi Ittifok kuchlari tomonidan Birinchi Jahon urushiga kiradi.
* [[1914]] — [[1915]]-yillar — Birinchi Jahon urushi davrida Usmon Imperiyasi kurolli kuchlarida koʻplab janglarda koʻrsatgan jasorati uchun bir necha marta takdirlandi va yuqori rutbalarga koʻtarildi.
* [[1923]]-yil — Halifalik bekor qilindi, jumhuriyat eʼlon qilindi va Mustafo Kamol prezident etib saylandi. Yangi Xalq partiyasi tashkil etildi.
* [[1938]]-yil 10-noyabrda — 57 yoshida Mustafo Kamol Otaturk hayotdan koʻz yumdi.

== Hayoti ==
[[Fayl:Mustafa Kemal in Karlsbad 1918.jpg|thumb|150px|Mustafo Kamol 1918 yil [[Karlovy Vary|Karlsbad]]da]]
Mustafo Kamol [[Gallipoli operatsiyasi]] vaqtida diviziya komandiri xizmatini bajarib yurganida oʻzini mohir darajada koʻrsata bildi. Keyinroq u Anadoli va Polestina jang maydonlarida oʻzining yangi taktikalarini oliy darajada boshqarishi bilan hammaning nazarini oʻziga qaratdi, [[Birinchi Jahon urushi]] vaqtida oliy darajadagi hurmatga sazovor boʻldi. [[Usmonli imperiyasi]]ning jangda magʻlub boʻlib, [[Antanta]] tomonidan davlatni parchalab tashlashga rejalar tuzilgandan keyin, Mustafo Kamol Tukr milliy qoʻzgʻalonini uyushtirdi. U keyin Turk mustaqillik urushiga aylandi. [[Ankara]]da vaqtincha hukumat uyushtirganidan soʻng, u Antanta davlatlari yuborgan askarlariga qarshi hujum uyushtirib, ularni magʻlub etadi.

Sirtqi interventsiyalik kuchlarni qaytargandan keyin Mustafo Kamol Turkiyaning siyosiy, iqtisodiy va madaniy tomonlariga ijobiy reformalar kirita boshlaydi. U feformalarning asosiy yoʻnalishlari Komolning siyosiy ideologiyasida batafsil berilgan. Otaturkning prinsipi boʻyicha Turkiya davlati [[Modernizm|shu davrgi]], [[demokratiya]]lik va [[sekulyarizm]] milliy davlat boʻlib tashkil topish kerak edi.
[[Fayl:Atatürk Samsun'da coğrafya dersinde.jpg|thumb|250px|Otaturk geografiya darsida (1930-yil)]]

[[Birinchi jahon urushi]] [[Osiyo]]dagi vaziyatni tubdan oʻzgartirdi. [[Turkiya]] [[Olmoniya]]ning ittifoqchisi boʻlgani bois engilgan mamlakat qismatini boʻlishib oldi. Angliya bilan Fransiya oʻrtasidagi ziddiyatlar tufayli gʻolib davlatlar uzoq vaqt mobaynida tinchlik shartnomasi tuzishga muvoffaq boʻlishmadi. Baribir, [[1920]]-yil 10-avgustda [[Parij]] yaqinidagi Sevr shahrida shunday shartnoma imzolandi. Bu [[Turkiya]] taqdirini xal kilishi lozim edi. Sevr shartnomasining imzolanishi butun Turkiyada norozilik tugʻyonini uygʻotdi. Milliy — ozodlik xarakatining tashkil etilishi va tayyorlanishida turk armiyasi generali Mustafo Kamol katta rol oʻynadi. U qisqa muddatda turk armiyasini yangidan tuzishga erishdi va bu armiya [[1922]]-yili intervension armiyaning bir qismi boʻlgan grek qoʻshinlarini magʻlubiyatga uchratdi. Shundan keyin Mustafo Kamol izdoshlari kamolchilar, Turkiyadagiday yuz bergan inqilob esa kamolchilik inqilobi deb atala boshlandi. [[1923]]-yil aprelida Mustafo Kamol tashabbusi bilan yangi partiya — Xalk partiyasi tashkil etildi. Xalk partiyasi Mustafo Kamol va uning inqilobiy islohotlari uchun asosiy siyosiy tayanch boʻlib keldi. Turkiya respublikasi Gʻarb davlatlarini Sevr shartnomasi oʻrniga yangi shartnoma imzolashga majbur qildi.
[[1924]]-yil 20-aprelda Turkiya respublikasining birinchi konstitutsiyasi qabul qilindi. Mustafo Kamol [[1927]]-yili Xalq respublikasi partiyasining umrbod raisligiga saylandi va unga Otaturk, yaʼni Turklar otasi faxriy unvoni berildi. Shu bilan birga kamolchilik inqilobi qator salbiy xususiyatlarga ham ega edi. Avvalo, davlat xokimiyati shovinistik mazmun kasb etgani xolda Turkiyaning barcha fuqarolari, dini va millatidan qatʼi nazar, turklar ekanligini eʼlon qildi.
Otaturk [[1938]]-yili 57 yoshida vafot etdi. Uning ichki va tashqi siyosatini Ismet Inenyu davom etirdi.

=== Oilaviy va bolalik davri ===
Mustafo Kamol [[Usmonli imperiyasi]]dagi Salanik shahrida tavallud topgan. Tugʻilgan vaqtdagi toʻliq ismi — '''Ali Riza oʻgʻli Mustafo'''. Otasi — [[Ali Riza Efendi]], onasi — [[Zubayda xonim]]. Bolam qahramon boʻlsin degan irim bilan otasi Mustafoning beshigining ustiga qilich ilgan ekan. Mustafo Kamolning aniq qaysi kuni tugʻilgani nomaʼlum. Uning sababi, Usmoniylar imperiyasi ikki turli kalendar qoʻllangan: Hijriy kalendari va Rumiy kalendari. Uning tugʻilgan yili 1296-yil deb koʻrsatiladi va qaysi kalendar boʻyicha ekanligi aytilmadi. 1296-yili (Gregorius kalendari) hozirgi kundagi kalendarning 1880–1881-yillariga toʻgʻri keladi. Mustafo Kamolning oʻzing aytishiga qaraganda, onasi unga bahorda tugʻilgansan deb aytgan, opoysi esa Makbule Atadanning aytishiga qaraganda, onalari Mustafo qishda boʻron vaqtida tunda tugʻilgansan deb aytgan. Tarixchi Reshit Saffet Atabinning taklifidan keyin Otaturkning oʻzi tugʻilgan kuni deb, Turk mustaqillik urushi boshlangan kunni, yaʼni 19-mayni tanlagan.

Selanik bilan Manastrdagi harbiy maktablarda tahsil olgan. [[1895]]-yili Manastrdagi Usmonli harbiy akademiyasiga oʻqishga kiradi. Mustafo Kamol Latife Ushakligiga uylanadi. U 3 yildan soʻng ayrim sabablarga koʻra ajrashdi. Otaturk etti qiz bilan bir oʻgʻil bola asirab olgan. Boʻsh vaqtida kitob oʻqishni, otga minishni, shaxmat oʻynashni va suvda suzishni yoqtirgan. Ayniqsa Raqsga tushushga humor boʻlgan. Mustafo Kamol koʻplab kitoblar yozib, shaxsiy kundalik ham tutgan.
Otaturk 1938-yili 57 yoshida vafot etdi. Uning ichki va tashqi siyosatini Ismet Inenyu davom etirdi.

== Otaturk tamoyillari ==
# Respublikachilik
# Millatparvarlik
# Xalqparvarlik
# Dunyoviylik
# Davlatchilik
# Inqilobchilik

== Otaturk davridagi oʻzgarishlar: ==
'''Huquq sohasida:'''
* Shariat vakolatlarining bekor qilinishi;
* 1921 va 1924-yil Konstitutsiyalari;
* Turk Madaniy qonuni; (Fuqarolik Kodeksi)
* Turk Jazo qonuni;
* Boshqa qonunlar;

'''Iqtisod sohasida:'''
* Izmir Iqtisod kongressi
* Iqtisodning milliylashtirilishi
* Qishloq xoʻjaligi
* Sanoat
* Transport va boshqalar;

'''Ijtimoiy sohada:'''

* Xotin-qizlar haq-huquqlari;
* Shapka, kiyinishdagi oʻzgarishlar;
* Xalkaro sanalarning qabul qilinishi;
* Dam olish kunlarining qabul qilinishi;
* Familiya toʻgʻrisidagi qonun;
* Sogʻliq va ijtimoiy himoya sohasida oʻzgarishlar;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk Mustafa Kemal Atatürk]

{{OʻzME}}
{{Turkiya Prezidentlari}}
{{Turkiya Bosh vazirlari}}

{{DEFAULTSORT:Ataturk, Mustafa}}
[[Turkum:Anıtkabir]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]</text>
      <sha1>sre7727wcchhsvo0bxi3v94c47zwm9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Frankenmarkt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141203</id>
    <revision>
      <id>6155992</id>
      <parentid>5154445</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:55:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpinnerLaserzthe2nd</username>
        <id>56167</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Wappen at frankenmarkt.png]] → [[File:AUT Frankenmarkt COA.svg]]</comment>
      <origin>6155992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1907" sha1="33y75xhehg7507o0apiuvx4ow7yoqlr" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi = Frankenmarkt
| mavqe = shaharcha
| mamlakat = Avstriya
| mintaqa turi = Avstriya federal yerlari{{!}}Federal yer
| mintaqa = Yuqori Avstriya
| jadvalda mintaqa = Yuqori Avstriya
| tuman turi = Avstriya okruglari{{!}}Okrug
| tuman = Vöcklabruck (okrug)
| jadvalda tuman = Vöcklabruck (okrug)
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = AUT Frankenmarkt COA.svg
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 59 | lat_sec = 1
 | lon_dir = E | lon_deg = 13 | lon_min = 25 | lon_sec = 24
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Burgomistr
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 18
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 536
| iqlim = 
| rasmiy til = olmoncha
| aholi = 3581
| sanalgan yil = 2005
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 07684
| pochta indeksi = 4890
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = VB
| identifikator turi = Oʻz-oʻzini boshqarish birligi identifikatsiyasi kodi{{!}}Rasmiy kodi
| raqamli identifikator = 4 17 10
| Commons turkumi = Frankenmarkt
| sayt = http://www.frankenmarkt.net
| sayt tili = de
}}
'''Frankenmarkt''' [[Avstriya]]ning [[Yuqori Avstriya]] [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan shaharchadir. [[Vöcklabruck (okrug)]] okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 3581 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.frankenmarkt.net Rasmiy sayti] {{ref-de}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Avstriya shaharlari]]


{{austria-geo-stub}}</text>
      <sha1>33y75xhehg7507o0apiuvx4ow7yoqlr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Waldo (Kansas)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216625</id>
    <revision>
      <id>6156150</id>
      <parentid>5586153</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:05:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2246" sha1="99be5igwfjq2kpa17eg1fxw6b80gzjq" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Waldo
| mavqe = [[Shahar]]
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Shtat
| mintaqa = Kansas
| jadvalda mintaqa = Kansas
| tuman turi = Okrug (AQSh){{!}}Okrug
| tuman = Russell County, Kansas{{!}}Russell
| jadvalda tuman = Russell County, Kansas{{!}}Russell
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = &lt;!-- Maps --&gt;
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 39 | lat_min = 7 | lat_sec = 13
 | lon_dir = W | lon_deg = 98 | lon_min = 47 | lon_sec = 52
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 0,93
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 522
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 30
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 32,2
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = [[Telefon kodi 785|785]]
| pochta indeksi = 67673
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard{{!}}FIPS kodi
| raqamli identifikator = 20-74575{{GR|2}}
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
'''Waldo''' — [[AQSh]]ning [[Kansas]] shtatida joylashgan shahar. [[Russell County, Kansas|Russell]] okrugi tarkibiga kiradi.

== Aholisi ==
30 nafar aholi istiqomat qiladi (2010)&lt;ref name =&quot;FactFinder&quot;&gt;{{Veb manbasi|title=American FactFinder|url=http://factfinder2.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml|publisher={{URL|1=http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Census_Bureau|2=United States Census Bureau}}|accessdate=6-iyul 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. [[Aholi zichligi]] – har kvadrat kilometrga 32,2 nafar kishi.

== Geografiyasi ==
Maydoni — 0,93&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Shundan 0,93&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 522 m balandlikda joylashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]    [[Turkum:Kansas shaharlari]]


{{US-geo-stub}}
{{Tashqi havolalar}}</text>
      <sha1>99be5igwfjq2kpa17eg1fxw6b80gzjq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156151</id>
      <parentid>6156150</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2246" sha1="c1km3lr3drnk73w1j9d7sney5ll4bto" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Waldo
| mavqe = [[Shahar]]
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Shtat
| mintaqa = Kansas
| jadvalda mintaqa = Kansas
| tuman turi = Okrug (AQSh){{!}}Okrug
| tuman = Russell County, Kansas{{!}}Russell
| jadvalda tuman = Russell County, Kansas{{!}}Russell
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = &lt;!-- Maps --&gt;
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 39 | lat_min = 7 | lat_sec = 13
 | lon_dir = W | lon_deg = 98 | lon_min = 47 | lon_sec = 52
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 0,93
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 522
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 30
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 32,2
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = [[Telefon kodi 785|785]]
| pochta indeksi = 67673
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard{{!}}FIPS kodi
| raqamli identifikator = 20-74575{{GR|2}}
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
'''Waldo''' — [[AQSh]]ning [[Kansas]] shtatida joylashgan shahar. [[Russell County, Kansas|Russell]] okrugi tarkibiga kiradi.

== Aholisi ==
30 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).&lt;ref name =&quot;FactFinder&quot;&gt;{{Veb manbasi|title=American FactFinder|url=http://factfinder2.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml|publisher={{URL|1=http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Census_Bureau|2=United States Census Bureau}}|accessdate=6-iyul 2012-yil}}&lt;/ref&gt; [[Aholi zichligi]] – har kvadrat kilometrga 32,2 nafar kishi.

== Geografiyasi ==
Maydoni — 0,93&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Shundan 0,93&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 522 m balandlikda joylashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]    [[Turkum:Kansas shaharlari]]


{{US-geo-stub}}
{{Tashqi havolalar}}</text>
      <sha1>c1km3lr3drnk73w1j9d7sney5ll4bto</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156152</id>
      <parentid>6156151</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:06:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2246" sha1="99be5igwfjq2kpa17eg1fxw6b80gzjq" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Waldo
| mavqe = [[Shahar]]
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Shtat
| mintaqa = Kansas
| jadvalda mintaqa = Kansas
| tuman turi = Okrug (AQSh){{!}}Okrug
| tuman = Russell County, Kansas{{!}}Russell
| jadvalda tuman = Russell County, Kansas{{!}}Russell
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = &lt;!-- Maps --&gt;
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 39 | lat_min = 7 | lat_sec = 13
 | lon_dir = W | lon_deg = 98 | lon_min = 47 | lon_sec = 52
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 0,93
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 522
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 30
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 32,2
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = [[Telefon kodi 785|785]]
| pochta indeksi = 67673
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard{{!}}FIPS kodi
| raqamli identifikator = 20-74575{{GR|2}}
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
'''Waldo''' — [[AQSh]]ning [[Kansas]] shtatida joylashgan shahar. [[Russell County, Kansas|Russell]] okrugi tarkibiga kiradi.

== Aholisi ==
30 nafar aholi istiqomat qiladi (2010)&lt;ref name =&quot;FactFinder&quot;&gt;{{Veb manbasi|title=American FactFinder|url=http://factfinder2.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml|publisher={{URL|1=http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Census_Bureau|2=United States Census Bureau}}|accessdate=6-iyul 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. [[Aholi zichligi]] – har kvadrat kilometrga 32,2 nafar kishi.

== Geografiyasi ==
Maydoni — 0,93&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Shundan 0,93&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 522 m balandlikda joylashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]    [[Turkum:Kansas shaharlari]]


{{US-geo-stub}}
{{Tashqi havolalar}}</text>
      <sha1>99be5igwfjq2kpa17eg1fxw6b80gzjq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aguilar (Colorado)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221343</id>
    <revision>
      <id>6156105</id>
      <parentid>5566323</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3175" sha1="6svgpximq4ugh7tv7kldlxycelobt06" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Aguilar
| mavqe = [[Shahar]]
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Shtat
| mintaqa = Colorado
| jadvalda mintaqa = Colorado
| tuman turi = Okrug (AQSh){{!}}Okrug
| tuman = Las Animas County, Colorado{{!}}Las Animas County
| jadvalda tuman = Las Animas County, Colorado{{!}}Las Animas County
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = 
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 37 | lat_min = 24 | lat_sec = 12
 | lon_dir = W | lon_deg = 104 | lon_min = 39 | lon_sec = 16
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Mer
| rahbar = Ellen Larson&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url = http://www.rbwifi.net/aguilar/Council.htm | title = Town of Aguilar Organization | publisher = Town of Aguilar | accessdate = 2008-01-13 | archivedate = 2010-01-13 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100113203258/http://www.rbwifi.net/aguilar/Council.htm }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100113203258/http://www.rbwifi.net/aguilar/Council.htm |date=2010-01-13 }}&lt;/ref&gt;
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 1
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 1949
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 593
| sanalgan yil = 2000
| zichlik = 593
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -6
| DST = bor
| telefon kodi = [[Telefon kodi 719|719]]
| pochta indeksi = 81020&lt;ref name=ZIPcode&gt;{{veb manbasi | date = 18-avgust 2007-yil | url = http://zip4.usps.com/zip4/citytown.jsp | title = ZIP Code Lookup | format = [[JavaScript]]/[[HTML]] | publisher = [[United States Postal Service]] | accessdate = 18-avgust 2007-yil | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070818145107/http://zip4.usps.com/zip4/citytown.jsp | archivedate = 2007-08-18 | deadurl = no }}&lt;/ref&gt;
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard{{!}}FIPS kodi
| raqamli identifikator = 08-00760
| Commons turkumi = 
| sayt = [http://www.aguilarco.us/ Town of Aguilar website]/ Town of Aguilar]
| sayt tili = 
}}
'''Aguilar''' — [[AQSh]]ning [[Colorado]] shtatida joylashgan shahar. [[Las Animas County, Colorado|Las Animas County]] okrugi tarkibiga kiradi.

== Aholisi ==
593 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). [[Aholi zichligi]] – har kvadrat kilometrga 593 nafar kishi.

== Geografiyasi ==
Maydoni — 1&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Shundan 1&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1949 m balandlikda joylashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.aguilarco.us/ Town of Aguilar website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110317205950/http://www.aguilarco.us/oem/ |date=2011-03-17 }}/ Town of Aguilar]

{{Tashqi havolalar}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Colorado shaharlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]
[[Turkum:AQSh shaharlari]]


{{US-geo-stub}}</text>
      <sha1>6svgpximq4ugh7tv7kldlxycelobt06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aksiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>274330</id>
    <revision>
      <id>6156334</id>
      <parentid>6132648</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4624" sha1="d9ngkfy4i0lk73mkb1629pel89yj4sk" xml:space="preserve">[[Fayl:Vereinigte Ostindische Compagnie bond - Middelburg - Amsterdam - 1622.jpg|thumb|1622 dona aksiyalar]]
'''Aksiya''' ({{lang-de|Aktie}}; {{lang-nl|Actie}}; {{lang-la|actio}} — farmoyish; ruxsatnoma, faoliyat) — aksiyador jamiyat chiqargan qimmatbaho qogʻoz. Oʻz egasining aksiyadorlar jamiyati kapitalida hissasi borligini va shunga muvofiq, topilgan foydaning bir qismini dividend shaklida olishini, uni boshqarishda ishtirok etish huquqini tasdiqlaydi. Aksiya qimmatli qogʻozlarning keng tarqalgan qismi, hissabay qogʻozlar turkumiga kiradi. Aksiya chiqargan jamiyat [[emitent]], uni sotib olganlar esa [[investorlar]] deb ataladi. Aksiya dastlab emitent tomonidan birlamchi bozorda sotiladi, soʻngra u ikkilamchi bozorda (fond bozorida) qaytadan oldi-sotdi etiladi. Aksiya bevosita emitent yoki vositachilar tomonidan sotiladi. Aksiya davlat korxonalari aksiyador jamiyatlarga aylantirilgan chogʻda va yangidan aksiyadorlar jamiyatlari tuzilgan paytda chiqariladi. Oʻzbekistondagi Aksiya davlat mulkini aksiyadorlash jarayonida 1989-yildan boshlab chiqarilgan. Aksiya egasining nomi yozilgan va taqdim etgan kishiga tegishli aksiyaga boʻlinadi. Oʻzbekistonda aholi orasida birinchi turdagi aksiyalar tarqalgan. Aksiya oddiy va imtiyozli turlarga boʻlinadi. Oddiy aksiya dividend miqdori kafolatlanmagan, lekin aksiyadorlar majlisida ovoz berish huquqini taʼminlovchi aksiya; imtiyozli aksiya dividend oldindan belgilangan, lekin ovoz berish huquqini taʼminlamaydigan aksiya egasining oʻzida yoki depozitariylarda saqlanadi. Masalan, 1995-yilda '''„Vaqt“''' milliy depozitariysida 2040 aksiyadorlik jamiyatlarining umumiy nominal miqdori 4 mlrd. soʻmlik aksiyalari saqlandi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

'''Aksiya''' — bu uning egasi hissadorlik jamiyati [[kapital]]iga oʻzining maʼlum hissasini qoʻshganligiga va uning foydasidan [[dividend]] shaklida [[daromad]] olish huquqi borligiga guvohlik beruvchi qimmatbaho qogʻozdir. Bundan tashqari, aksiya korxonani boshqarishda qatnashish huquqini ham beradi.

Oʻzbekistonda aksiyalar, Markaziy depozitariy, Kapital bozorini rivojlantirish agentligi — hozir Moliya vazirligi  tarkibidagi department,  shuningdek, openinfo.uz — korporativ axborot yagona portali va maʼlumot oshkoraligini taʼminlovchi boshqa vositalar yordamida muomalaga kiritiladi&lt;ref&gt;https://depozit.uz/news/aksiya-yoki-obligatsiya-qaysi-birini-tanlagan-maqul&lt;/ref&gt;.

Aksiyalar maxsus [[tovar]] sifatida sotiladi va sotib olinadi, shu sababli oʻzining [[narx]]iga ega. Aksiyada ifodalangan [[pul]] summasi uning [[nominal qiymat]]i deyiladi. Aksiyaning [[fond bozori]]da sotiladigan [[narx]]i '''aksiya kursi''' deb atalib, u olinadigan [[dividend]] miqdoriga toʻgʻri mutanosib, foiz miqdoriga esa teskari mutanosiblikda boʻladi. [[Xaridor]] aksiyani undan olinadigan [[daromad]]i [[bank]]ka qoʻyilgan [[pul]]dan keladigan foizdan kam boʻlmagan taqdirdagina sotib oladi.

Aksiya aksiyadorga 2 xil huquqni beradi:

1) mulkiy huquq.

2) nomulkiy huquq.

Aksiyalarni roʻyxatga olish boʻyicha fond bozorida qayd etilgan va qayd etilmagan turlari bor. Aksiyalar investorni quyidagi xususiyatlari boʻyicha jalb qiladi:

1. Ovoz berish.
2. Kapitalni oʻsishi.
3. Qoʻshimcha imtiyozlar.
4. Keyingi emissiyaga yozilish huquqi.
5. Mulkka egalik qilish huquqi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Aksiyaning valyuta qiymatini oʻzgartirish sabablari |url=https://tacticinvest.ru/chto-vliyaet-na-kurs-aktsiy/ |qaralgan sana=2021-09-09 |arxivsana=2021-09-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210909194220/https://tacticinvest.ru/chto-vliyaet-na-kurs-aktsiy/ }}&lt;/ref&gt;.

Aksiya nominal qiymati (yoki nominal qiymat) aksiyaning emissiya paytida belgilangan va aksiyaning o'zida ko'rsatilgan dastlabki qiymatini anglatadi. Bu qiymat aksiyaning boshlang'ich narxini ifodalaydi va odatda kompaniyaning asosiy kapitalini hisoblash uchun ishlatiladi. Nominal qiymat odatda juda kichik bo'ladi va aksiyalarning bozor qiymati bilan bevosita aloqador emas, chunki bozor qiymati aksiyaning talab va taklifiga, kompaniyaning moliyaviy holati va bozor sharoitlariga bog'liq bo'ladi.

Nominal qiymatning asosiy maqsadi hisob va yuridik maqsadlarda aksiyalarni hisoblashdir. Bu qiymat aksiyadorlarning moliyaviy javobgarligini aniqlash uchun ham ishlatiladi. Misol uchun, agar kompaniya taslim bo'lsa, aksiyadorlar kompaniyaning qarzlarini to'lash uchun o'z aksiyalarining nominal qiymati miqdorida javobgar bo'lishlari mumkin.

== Yana qarang ==

* [[Obligatsiya]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Huquqiy atamalar]]


{{economy-stub}}</text>
      <sha1>d9ngkfy4i0lk73mkb1629pel89yj4sk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Axchakoʻl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>439682</id>
    <revision>
      <id>6155766</id>
      <parentid>5352061</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:37:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32101-10</username>
        <id>274170</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6155766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="900" sha1="f2968dqolbwzvjutgxjjjgjb6lp3urz" xml:space="preserve">'''Axchakul''' — [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasidagi [[koʻl]]. [[Ellikqalʼa tumani|Ellikqalʼatumani]] hududida, [[Sulton Uvays togʻi|Sulton Uvays togʻlari]]ning janubi-sharqiy etagida joylashgan. Axchakul Janubiy Oqchadaryo deltasidagi pastqam [[shoʻrxoklar|shoʻrxoklik]]da [[sugʻorish]]dan ortgan tashlama suvlarning toʻplanishi natijasida 70-yillarda vujudga kelgan. [[Uzunlik|Uzunligi]] 12 km, eni 2 km, oʻrtacha chuq. 1,5 — 3 m. Koʻlning katta qismi [[qamish]], [[qoʻgʻa]] va [[gidrofitlar]] bilan band. Keyingi yillarda koʻlga [[zovur]] suvining tushishi (Beruniy [[tashlama]]si va b.) natijasida shoʻrligi ortdi. Shoʻrligi 1 l da 10 — 12 g. [[Baliqchilik]]da foydalaniladi.

== Adabiyotlar va manbalar roʻyxati ==
1. [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent 2000 yil &lt;br /&gt;

{{chala}}
[[Turkum:Qoraqalpogʻiston koʻllari]]
[[Turkum:Tabiatshunoslik]]
[[Turkum:Koʻllar]]</text>
      <sha1>f2968dqolbwzvjutgxjjjgjb6lp3urz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155768</id>
      <parentid>6155766</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:40:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Furqat3999</username>
        <id>274171</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6155768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="191" sha1="2dhqwa30kr1g721dnum0adi1lbwlzy1" xml:space="preserve">== Adabiyotlar va manbalar roʻyxati ==
1. [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent 2000 yil &lt;br /&gt;

{{chala}}
[[Turkum:Qoraqalpogʻiston koʻllari]]
[[Turkum:Tabiatshunoslik]]
[[Turkum:Koʻllar]]</text>
      <sha1>2dhqwa30kr1g721dnum0adi1lbwlzy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>O`zbekistondagi Universitetlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>440860</id>
    <redirect title="Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari" />
    <revision>
      <id>6155983</id>
      <parentid>1223427</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:43:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Oʻzbekistondagi universitetlar]] to [[Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari]]</comment>
      <origin>6155983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="5k0bpp15awfy9kdsj5pdpczzr75yqbk" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalari]]</text>
      <sha1>5k0bpp15awfy9kdsj5pdpczzr75yqbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baba Xomi Jahongir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>440874</id>
    <revision>
      <id>6155758</id>
      <parentid>4917059</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:27:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="411" sha1="0v1n0yqeo7kkecfm8uxjphgv0udix9z" xml:space="preserve">BABA (Bxabxa) (Bhabha) Xomi Jahongir (1909-yil 30-oktabr – 1966-yil 24-yanvar) – [[hind]] fizigi va jamoat arbobi. Trombey atom markazi tashkilotchisi va birinchi direktori (1957, hozir BABA  nomida). Ilmiy ishlari [[atom fizikasi|atom]] va [[yadro fizikasi]]ga, [[kosmik nurlar]], elementar zarralar fizikasiga oid.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}

{{OʻzME}}</text>
      <sha1>0v1n0yqeo7kkecfm8uxjphgv0udix9z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Babaji xotin maqbarasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>440875</id>
    <revision>
      <id>6155760</id>
      <parentid>6113025</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1096" sha1="4cwncxjb3c9kjccuj8jtcj29uac1ant" xml:space="preserve">'''Babaji xotin maqbarasi''' – [[Qozogʻiston]] ([[Taroz]] shahri yaqinida)dagi meʼmoriy yodgorlik (X XI asrlar). [[Maqbara]] murabba tarhli (tashqarisi 6,80x6,80 m, ichkarisi 4,5x4,5 m). Old va ikki yon tarzlariga bir xilda chuqur ravoqli eshiklar, yoniga kichik yassi ravoqlar, tepasiga turunjlar ishlanib, atrofi hoshiyalar bilan chegaralangan. Bosh tarzidagi islomiy naqsh va kitobasida yozuvi saqlangan. [[Poygumbaz]]i (1 m ga yaqin) 16 qirrali, usti [[kulohiy gumbaz]] bilan qoplangan (gumbazi qulab tushgan). Bino devorining quyi qismiga zilzila koʻzda tutilib, yogʻoch ishlatilgan. Babaji xotin maqbarasi m. oʻrta asr meʼmorligining nodir namunalaridan&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Qozogʻiston meʼmoriy yodgorliklari‎]]
[[Turkum:Qoraxoniylar meʼmorchiligi]]


{{chala}}</text>
      <sha1>4cwncxjb3c9kjccuj8jtcj29uac1ant</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Babenberglar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>440882</id>
    <revision>
      <id>6155761</id>
      <parentid>6113258</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="677" sha1="csyhci6ktk8y1e7lrcj2z3gwjf9pn1y" xml:space="preserve">'''Babenberglar''' – [[Avstriya]]da oʻrta asrlarda hukmronlik qilgan [[knyaz]]lar sulolasi (976–1246). Babenberglar davrida Avstriya „Muqaddas Rim imperiyasi“ning eng kuchli knyazliklaridan biriga aylangan. Sulolaning mashhur vakillari: [[Genrix II Yazomirgott]] (1141–1177), [[Leopold V]] (1177–1194), [[Leopold VI]] (1198-1230)&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}
{{OʻzME}}</text>
      <sha1>csyhci6ktk8y1e7lrcj2z3gwjf9pn1y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leonid Babushkin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>440888</id>
    <revision>
      <id>6156069</id>
      <parentid>6113498</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6156069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1315" sha1="7lp7gu7qvn3fw9kmy1bqasxggsq2erl" xml:space="preserve">'''Leonid Nikolayevich Babushkin''' (1902.23.3, Toshkent – 1976.26.5) – geograf, agrometeorolog olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1960). Geografiya fanlari doktori (1950), professor (1952), Oʻrta Osiyo universitetni tugatgan (1926). Oʻrta Osiyo meteorologiya institutining Toshkent geofizika rasadxonasida ilmiy xodim, Oʻzbekiston Babushkin Leonid Nikolayevich vazirligida bosh agrometeorolog (1941–1946), Oʻrta Osiyo universiteti tabiiy geografiya kafedrasi oʻqituvchisi, dotsent, professor, kafedra mudiri (1947–76), 1955–61 yillarda ilmiy ishlar boʻyicha universitet prorektori. Babushkinning ilmiy ishlari agrometeorologiya, agroiqlimshunoslik va tabiiy geografiya masalalariga bagʻishlangan. Sugʻorma dehqonchilik zonalarini agroiqlimiy rayonlashtirish va Oʻrta Osiyoni tabiiy-geografik rayonlashtirishni amalga oshirdi.

== Adabiyotlar ==
* [[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}
{{scientist-stub}}
{{DEFAULTSORT:Babushkin, Leonid}}

[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:1902-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:23-martda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1976-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:26-mayda vafot etganlar]]
[[Turkum:Geograflar]]</text>
      <sha1>7lp7gu7qvn3fw9kmy1bqasxggsq2erl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156070</id>
      <parentid>6156069</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6156070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1317" sha1="cc8x47ss57tovl8su6rib0ze0apdekh" xml:space="preserve">'''Leonid Nikolayevich Babushkin''' (1902.23.3, Toshkent – 1976.26.5) – geograf, agrometeorolog olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1960). Geografiya fanlari doktori (1950), professor (1952), Oʻrta Osiyo universitetni tugatgan (1926). Oʻrta Osiyo meteorologiya institutining Toshkent geofizika rasadxonasida ilmiy xodim, Oʻzbekiston Babushkin Leonid Nikolayevich vazirligida bosh agrometeorolog (1941–1946), Oʻrta Osiyo universiteti tabiiy geografiya kafedrasi oʻqituvchisi, dotsent, professor, kafedra mudiri (1947–1976), 1955–61 yillarda ilmiy ishlar boʻyicha universitet prorektori. Babushkinning ilmiy ishlari agrometeorologiya, agroiqlimshunoslik va tabiiy geografiya masalalariga bagʻishlangan. Sugʻorma dehqonchilik zonalarini agroiqlimiy rayonlashtirish va Oʻrta Osiyoni tabiiy-geografik rayonlashtirishni amalga oshirdi.

== Adabiyotlar ==
* [[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}
{{scientist-stub}}
{{DEFAULTSORT:Babushkin, Leonid}}

[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:1902-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:23-martda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1976-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:26-mayda vafot etganlar]]
[[Turkum:Geograflar]]</text>
      <sha1>cc8x47ss57tovl8su6rib0ze0apdekh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156072</id>
      <parentid>6156070</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6156072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1319" sha1="iifaou49x1o29mpg8a5hfemh304orxs" xml:space="preserve">'''Leonid Nikolayevich Babushkin''' (1902.23.3, Toshkent – 1976.26.5) – geograf, agrometeorolog olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1960). Geografiya fanlari doktori (1950), professor (1952), Oʻrta Osiyo universitetni tugatgan (1926). Oʻrta Osiyo meteorologiya institutining Toshkent geofizika rasadxonasida ilmiy xodim, Oʻzbekiston Babushkin Leonid Nikolayevich vazirligida bosh agrometeorolog (1941–1946), Oʻrta Osiyo universiteti tabiiy geografiya kafedrasi oʻqituvchisi, dotsent, professor, kafedra mudiri (1947–1976), 1955–1961 yillarda ilmiy ishlar boʻyicha universitet prorektori. Babushkinning ilmiy ishlari agrometeorologiya, agroiqlimshunoslik va tabiiy geografiya masalalariga bagʻishlangan. Sugʻorma dehqonchilik zonalarini agroiqlimiy rayonlashtirish va Oʻrta Osiyoni tabiiy-geografik rayonlashtirishni amalga oshirdi.

== Adabiyotlar ==
* [[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}
{{scientist-stub}}
{{DEFAULTSORT:Babushkin, Leonid}}

[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari]]
[[Turkum:1902-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:23-martda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1976-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:26-mayda vafot etganlar]]
[[Turkum:Geograflar]]</text>
      <sha1>iifaou49x1o29mpg8a5hfemh304orxs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aleksandr Bakulev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>441085</id>
    <revision>
      <id>6155762</id>
      <parentid>4930424</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="664" sha1="2lkmbx9w4041upm9b6kjxzpmsjqxjzn" xml:space="preserve">'''Aleksandr Nikolayevich Bakulev''' (1890.25.11 - 1967.31.3) - yurak-tomir jarrohligi asoschilaridan; akademik (1938) va Rossiya Meditsina Fanlar akademiyasi akademik (1948) hamda prezidenti (1953—1960). Meditsina Fanlar akademiyasining yurak-tomir jarroxligi instituti asoschisi va birinchi direktori. (hozir mazkur institut uning nomi bilan ataladi). Bakulevning ilmiy ishlari yurak, [[buyrak]], [[oʻpka]] va suyak kasalliklari, shuningdek meʼda yarasi kasalligi hamda oʻqdan jarohatlanishni jarrohlik usuli bilan davolashga oid.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{bio-stub}}

{{OʻzME}}
{{DEFAULTSORT:Bakulev, Aleksandr}}</text>
      <sha1>2lkmbx9w4041upm9b6kjxzpmsjqxjzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mixail Bakunin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>441086</id>
    <revision>
      <id>6155763</id>
      <parentid>5683073</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:32:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1258" sha1="2utb3772ckrkwubpco57wz21cl8ybyu" xml:space="preserve">'''Mixail Aleksandrovich Bakunin''' (1814.18.5, [[Tver gubernyasi]] — 1876.19.6, Bern) — inqilobchi, anarxizm nazariyotchilaridan biri. [[1848]] — 1849 yillardagi Yevropa (Parij, Drezden, Praga) inqilobiy harakatlarining ishtirokchisi. 1849-yil mayida Bakuninni Drezden qoʻzgʻoloni rahbarlaridan biri sifatida Saksoniya va [[Avstriya]] hukumatlari oʻlimga, soʻng umrbod qamoqqa hukm qildi. Keyinroq Bakunin Rossiya hukumati qoʻliga topshirilgach, [[Nikolay I]] buyrugʻi bilan Sibirga surgun etildi. 1861-yilda Bakuninning u yerdan qochib, [[Yaponiya]] va Amerika orqali Londonga keldi. Turli inqilobiy tashkilotlar, nashrlar, maxfiy jamiyatlar ishida faol qatnashdi. 1868-yilda 1-Internatsionalga kirib, Marks va safdoshlariga qarshi kurash boshladi. Bakunin &quot;Davlat tuzumi va anarxiya&quot; (1873) asarida tarix — evolyutsion jarayon, u insoniyatning &quot;hayvonot dunyosidan&quot; &quot;ozodlik dunyosi&quot; sari harakatidan iborat, degan gʻoyani ilgari surdi. Uning fikricha, taraqqiyotning yuqori bosqichida zulm-istibdodga asoslangan har qanday davlat barham topadi, insonning barcha qobiliyatlari kamolga yetishi uchun imkon yaratiladi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}

{{DEFAULTSORT:Bakunin, Mixail}}


{{chala}}</text>
      <sha1>2utb3772ckrkwubpco57wz21cl8ybyu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bal raqsi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>441087</id>
    <revision>
      <id>6155765</id>
      <parentid>5367916</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:36:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2154" sha1="crknquksmldnm5qsk5igk34woce1cyi" xml:space="preserve">[[Fayl:Ballroom.svg|thumb]]
'''Bal raqsi''' – shahar xalqlari turmushida qoʻllanadigan, ommaviy koʻngil ochishga moʻljallangan raqs kechalari (bal) da ikki yoki undan ortiq juftliklar ijro etadigan [[raqs]] turi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Музика луғати |author=I. A. Akbarov |location=Toshkent |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |year=1987}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Мусиқа луғати |author=I. A. Akbarov |location=Toshkent |publisher=Oʻqituvchi nashriyoti |isbn=5-645-02422-2 |pages=384 |year=1997}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Bal raqsi &lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asrda [[Italiya]]da yuzaga kelgan. Bal raqsining nazariy qonun-qoidalari shu yerda shakllangan, keyinchalik [[Fransiya]]da keng tarqalgan. &lt;nowiki&gt;XIV XVI&lt;/nowiki&gt; asrlarda [[Italiya]] va ayniqsa [[Fransiya|Fransiyada]] branl, volta bal raqslari mashhur boʻldi. &lt;nowiki&gt;XVII&lt;/nowiki&gt; asrdan butun [[Yevropa]] boʻylab keng tarqaldi. Har bir mamlakatda oʻziga xos yoʻsinda shakllandi va turli koʻrinishlarda boyib bordi. Xalq orasida burre, gavot, allemanda, menuet chakonna, jiga, sarabanda turlari ommalashdi. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr ga kelib paspye, myuzet, rigodon, kontrdans, ekossez, lendler kabi erkin raqslar keng yoyildi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda tampet, mazurka, [[polonez]], [[matredur]], [[kadril]], lensye, landler, [[galop]], [[kankan]], [[polka]], turli koʻrinishdagi valslar va boshqa ritmik tarzda rivojlandi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalaridan [[vals]] eng mashhur Bal raqsiga aylandi. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrdan Amerika va Yevropa Bal raqsi (boston, fokstrot, tango, charlston va boshqalar) urf boʻldi.

[[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] bal raqsi [[Rossiya]] taʼsirida &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxirlaridan ijro etila boshlagan. Hozirgi kunda bal raqsi madaniyat saroylari (masalan, [[Aviasozlar madaniyat saroyi]]), havaskorlik toʻgaraklari va boshqa joylarda, shuningdek professional raqqos(a)lar tomonidan ijro etilib kelinmoqda{{OʻzME-B}}.

== Manbalar ==
&lt;references /&gt;

== Havolalar ==
{{Commonscat-inline|Ballroom dance}}{{OʻzME}}


{{musiqa-stub}}{{tashqi havolalar}}

[[Turkum:Bal raqsi]]</text>
      <sha1>crknquksmldnm5qsk5igk34woce1cyi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bachadon tushishi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>441571</id>
    <revision>
      <id>6156074</id>
      <parentid>6091030</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6156074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3044" sha1="0m8ghrtpymzu1zpqi5wqdzzfswaqzva" xml:space="preserve">'''Bachadon tushishi''' – bachadon va diloqning oʻz oʻrnidan pastga siljishi bilan kechadigan kasallik; bunda bachadon toʻla (jinsiy teshikdan chiqib ketadi) yoki qisman (jinsiy teshikdan bachadon boʻyni chiqadi xolos) tushishi mumkin. Koʻproq yoshi kattaroq ayollarda kuzatiladi.

Ichki jinsiy aʼzolarni oʻz oʻrnida ushlab turadigan chanoq tubi muskullari faoliyatining buzilishi, qorin ichki bosimining ortishi, jinsiy aʼzolarning rivojlanmay qolishi, tugʻ-ruq asoratlari, organizm toʻqimalarining boʻshashishi va boshqa sabab boʻladi. Bachadon tushishi natijasida chanoqdagi boshqa aʼzolar: qovuq, toʻgʻri ichak devori ham siljiydi. Bachadon tushganda belda ogʻriq pay-do boʻladi, koʻp oqchil keladi, yurish qiyinlashadi. Agar bachadon toʻla tushgan boʻlsa, bemor siyishga qiynaladi, chunki siydik yoʻli bekilib qoladi, bunda kuchli ogʻriq, baʼzan bachadonning yalligʻlanish kasalliklari va bachadon boʻynida turli yarachaqalar hosil boʻli-shi kuzatiladi. Bemorning ahvoliga qarab davo tayinlanadi, zaruriyat boʻlsa operatsiya qilinadi. Hozirgi vaqtda operatsiya yangi – laparoskop apparati yordamida yengil oʻtkazilmoqda. Operatsiya qilish mumkin boʻlmasa, bachadon xalqasi (kolso)dan foydalanish tavsiya etiladi, buni faqat vrach (ginekolog) buyuradi. Bachadon tushishining oldini olish uchun, uning ilk alomatlari sezilganda dar-hol ginekologga koʻrsatish va buyurganlarini (jismonan zoʻriqmaslik, davo fizkulturasi bilan shugʻullanish, qorin devori boʻshashgan boʻlsa, bandaj taqish va boshqalar) bekam-koʻst bajarish lozim; bunda eng muhimi chilla davri tartibiga qatiy rioya qilishdir.

Bachadon tushishi hayvonlarda hamuchraydi. Bunda bachadon agʻdarilib, tashqariga chiqib qoladi. U, asosan, hayvonlarning vaqtidan oʻtib tugʻishi, buzoq va yoʻldoshning qiyinlik bilan tortib olinishi, hayvon tuqqandan keyin toʻlgʻoqning zoʻrayishi natijasida sodir boʻladi. B. tushganda jinsiy yoriqdan qizil goʻshtdor narsa chiqib, pochaning yuqorisigacha osilib qoladi. Oʻz vaqtida yordam berilmasa, bachadon qorayib, toʻq qizil rangga kiradi, soʻng nekroz hosil boʻladi. Davolash: sigirning chanoq to-monini yelkasiga qaraganda balandroq qilib qoʻyib, bachadondan yoʻldosh aj-ratiladi. Toʻlgʻoqni pasaytirish uchun 1% li novokain eritmasidan 20 – 30 ml yuboriladi. Bachadon achchiqtosh eritmasi yoki kaliy permanganatning kuchsiz (1:4000 – 6000) eritmasi bilan yuviladi. Bachadonni toʻgʻrilash uchun qin lablariga yaqinroq joyni qoʻl bilan qisib, chanoq boʻshligʻiga kirgiziladi&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191211121059/http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf |date=2019-12-11 }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

==Manbalar==
{{manbalar}}
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>0m8ghrtpymzu1zpqi5wqdzzfswaqzva</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156075</id>
      <parentid>6156074</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6156075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3043" sha1="958cgf5o47ci0uzx3bimtv7r9bx7n7u" xml:space="preserve">'''Bachadon tushishi''' – bachadon va diloqning oʻz oʻrnidan pastga siljishi bilan kechadigan kasallik; bunda bachadon toʻla (jinsiy teshikdan chiqib ketadi) yoki qisman (jinsiy teshikdan bachadon boʻyni chiqadi xolos) tushishi mumkin. Koʻproq yoshi kattaroq ayollarda kuzatiladi.

Ichki jinsiy aʼzolarni oʻz oʻrnida ushlab turadigan chanoq tubi muskullari faoliyatining buzilishi, qorin ichki bosimining ortishi, jinsiy aʼzolarning rivojlanmay qolishi, tugʻruq asoratlari, organizm toʻqimalarining boʻshashishi va boshqa sabab boʻladi. Bachadon tushishi natijasida chanoqdagi boshqa aʼzolar: qovuq, toʻgʻri ichak devori ham siljiydi. Bachadon tushganda belda ogʻriq pay-do boʻladi, koʻp oqchil keladi, yurish qiyinlashadi. Agar bachadon toʻla tushgan boʻlsa, bemor siyishga qiynaladi, chunki siydik yoʻli bekilib qoladi, bunda kuchli ogʻriq, baʼzan bachadonning yalligʻlanish kasalliklari va bachadon boʻynida turli yarachaqalar hosil boʻli-shi kuzatiladi. Bemorning ahvoliga qarab davo tayinlanadi, zaruriyat boʻlsa operatsiya qilinadi. Hozirgi vaqtda operatsiya yangi – laparoskop apparati yordamida yengil oʻtkazilmoqda. Operatsiya qilish mumkin boʻlmasa, bachadon xalqasi (kolso)dan foydalanish tavsiya etiladi, buni faqat vrach (ginekolog) buyuradi. Bachadon tushishining oldini olish uchun, uning ilk alomatlari sezilganda dar-hol ginekologga koʻrsatish va buyurganlarini (jismonan zoʻriqmaslik, davo fizkulturasi bilan shugʻullanish, qorin devori boʻshashgan boʻlsa, bandaj taqish va boshqalar) bekam-koʻst bajarish lozim; bunda eng muhimi chilla davri tartibiga qatiy rioya qilishdir.

Bachadon tushishi hayvonlarda hamuchraydi. Bunda bachadon agʻdarilib, tashqariga chiqib qoladi. U, asosan, hayvonlarning vaqtidan oʻtib tugʻishi, buzoq va yoʻldoshning qiyinlik bilan tortib olinishi, hayvon tuqqandan keyin toʻlgʻoqning zoʻrayishi natijasida sodir boʻladi. B. tushganda jinsiy yoriqdan qizil goʻshtdor narsa chiqib, pochaning yuqorisigacha osilib qoladi. Oʻz vaqtida yordam berilmasa, bachadon qorayib, toʻq qizil rangga kiradi, soʻng nekroz hosil boʻladi. Davolash: sigirning chanoq to-monini yelkasiga qaraganda balandroq qilib qoʻyib, bachadondan yoʻldosh aj-ratiladi. Toʻlgʻoqni pasaytirish uchun 1% li novokain eritmasidan 20 – 30 ml yuboriladi. Bachadon achchiqtosh eritmasi yoki kaliy permanganatning kuchsiz (1:4000 – 6000) eritmasi bilan yuviladi. Bachadonni toʻgʻrilash uchun qin lablariga yaqinroq joyni qoʻl bilan qisib, chanoq boʻshligʻiga kirgiziladi&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191211121059/http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf |date=2019-12-11 }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

==Manbalar==
{{manbalar}}
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>958cgf5o47ci0uzx3bimtv7r9bx7n7u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156076</id>
      <parentid>6156075</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:07:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6156076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3042" sha1="q5et5c3lgrkbjavwd0cwfud5teaf7bm" xml:space="preserve">'''Bachadon tushishi''' – bachadon va diloqning oʻz oʻrnidan pastga siljishi bilan kechadigan kasallik; bunda bachadon toʻla (jinsiy teshikdan chiqib ketadi) yoki qisman (jinsiy teshikdan bachadon boʻyni chiqadi xolos) tushishi mumkin. Koʻproq yoshi kattaroq ayollarda kuzatiladi.

Ichki jinsiy aʼzolarni oʻz oʻrnida ushlab turadigan chanoq tubi muskullari faoliyatining buzilishi, qorin ichki bosimining ortishi, jinsiy aʼzolarning rivojlanmay qolishi, tugʻruq asoratlari, organizm toʻqimalarining boʻshashishi va boshqa sabab boʻladi. Bachadon tushishi natijasida chanoqdagi boshqa aʼzolar: qovuq, toʻgʻri ichak devori ham siljiydi. Bachadon tushganda belda ogʻriq paydo boʻladi, koʻp oqchil keladi, yurish qiyinlashadi. Agar bachadon toʻla tushgan boʻlsa, bemor siyishga qiynaladi, chunki siydik yoʻli bekilib qoladi, bunda kuchli ogʻriq, baʼzan bachadonning yalligʻlanish kasalliklari va bachadon boʻynida turli yarachaqalar hosil boʻli-shi kuzatiladi. Bemorning ahvoliga qarab davo tayinlanadi, zaruriyat boʻlsa operatsiya qilinadi. Hozirgi vaqtda operatsiya yangi – laparoskop apparati yordamida yengil oʻtkazilmoqda. Operatsiya qilish mumkin boʻlmasa, bachadon xalqasi (kolso)dan foydalanish tavsiya etiladi, buni faqat vrach (ginekolog) buyuradi. Bachadon tushishining oldini olish uchun, uning ilk alomatlari sezilganda dar-hol ginekologga koʻrsatish va buyurganlarini (jismonan zoʻriqmaslik, davo fizkulturasi bilan shugʻullanish, qorin devori boʻshashgan boʻlsa, bandaj taqish va boshqalar) bekam-koʻst bajarish lozim; bunda eng muhimi chilla davri tartibiga qatiy rioya qilishdir.

Bachadon tushishi hayvonlarda hamuchraydi. Bunda bachadon agʻdarilib, tashqariga chiqib qoladi. U, asosan, hayvonlarning vaqtidan oʻtib tugʻishi, buzoq va yoʻldoshning qiyinlik bilan tortib olinishi, hayvon tuqqandan keyin toʻlgʻoqning zoʻrayishi natijasida sodir boʻladi. B. tushganda jinsiy yoriqdan qizil goʻshtdor narsa chiqib, pochaning yuqorisigacha osilib qoladi. Oʻz vaqtida yordam berilmasa, bachadon qorayib, toʻq qizil rangga kiradi, soʻng nekroz hosil boʻladi. Davolash: sigirning chanoq to-monini yelkasiga qaraganda balandroq qilib qoʻyib, bachadondan yoʻldosh aj-ratiladi. Toʻlgʻoqni pasaytirish uchun 1% li novokain eritmasidan 20 – 30 ml yuboriladi. Bachadon achchiqtosh eritmasi yoki kaliy permanganatning kuchsiz (1:4000 – 6000) eritmasi bilan yuviladi. Bachadonni toʻgʻrilash uchun qin lablariga yaqinroq joyni qoʻl bilan qisib, chanoq boʻshligʻiga kirgiziladi&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191211121059/http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf |date=2019-12-11 }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

==Manbalar==
{{manbalar}}
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>q5et5c3lgrkbjavwd0cwfud5teaf7bm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156077</id>
      <parentid>6156076</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:07:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6156077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3041" sha1="hn6vkqbdmk314r2fs7fhcjn56p6y6cm" xml:space="preserve">'''Bachadon tushishi''' – bachadon va diloqning oʻz oʻrnidan pastga siljishi bilan kechadigan kasallik; bunda bachadon toʻla (jinsiy teshikdan chiqib ketadi) yoki qisman (jinsiy teshikdan bachadon boʻyni chiqadi xolos) tushishi mumkin. Koʻproq yoshi kattaroq ayollarda kuzatiladi.

Ichki jinsiy aʼzolarni oʻz oʻrnida ushlab turadigan chanoq tubi muskullari faoliyatining buzilishi, qorin ichki bosimining ortishi, jinsiy aʼzolarning rivojlanmay qolishi, tugʻruq asoratlari, organizm toʻqimalarining boʻshashishi va boshqa sabab boʻladi. Bachadon tushishi natijasida chanoqdagi boshqa aʼzolar: qovuq, toʻgʻri ichak devori ham siljiydi. Bachadon tushganda belda ogʻriq paydo boʻladi, koʻp oqchil keladi, yurish qiyinlashadi. Agar bachadon toʻla tushgan boʻlsa, bemor siyishga qiynaladi, chunki siydik yoʻli bekilib qoladi, bunda kuchli ogʻriq, baʼzan bachadonning yalligʻlanish kasalliklari va bachadon boʻynida turli yarachaqalar hosil boʻlishi kuzatiladi. Bemorning ahvoliga qarab davo tayinlanadi, zaruriyat boʻlsa operatsiya qilinadi. Hozirgi vaqtda operatsiya yangi – laparoskop apparati yordamida yengil oʻtkazilmoqda. Operatsiya qilish mumkin boʻlmasa, bachadon xalqasi (kolso)dan foydalanish tavsiya etiladi, buni faqat vrach (ginekolog) buyuradi. Bachadon tushishining oldini olish uchun, uning ilk alomatlari sezilganda dar-hol ginekologga koʻrsatish va buyurganlarini (jismonan zoʻriqmaslik, davo fizkulturasi bilan shugʻullanish, qorin devori boʻshashgan boʻlsa, bandaj taqish va boshqalar) bekam-koʻst bajarish lozim; bunda eng muhimi chilla davri tartibiga qatiy rioya qilishdir.

Bachadon tushishi hayvonlarda hamuchraydi. Bunda bachadon agʻdarilib, tashqariga chiqib qoladi. U, asosan, hayvonlarning vaqtidan oʻtib tugʻishi, buzoq va yoʻldoshning qiyinlik bilan tortib olinishi, hayvon tuqqandan keyin toʻlgʻoqning zoʻrayishi natijasida sodir boʻladi. B. tushganda jinsiy yoriqdan qizil goʻshtdor narsa chiqib, pochaning yuqorisigacha osilib qoladi. Oʻz vaqtida yordam berilmasa, bachadon qorayib, toʻq qizil rangga kiradi, soʻng nekroz hosil boʻladi. Davolash: sigirning chanoq to-monini yelkasiga qaraganda balandroq qilib qoʻyib, bachadondan yoʻldosh aj-ratiladi. Toʻlgʻoqni pasaytirish uchun 1% li novokain eritmasidan 20 – 30 ml yuboriladi. Bachadon achchiqtosh eritmasi yoki kaliy permanganatning kuchsiz (1:4000 – 6000) eritmasi bilan yuviladi. Bachadonni toʻgʻrilash uchun qin lablariga yaqinroq joyni qoʻl bilan qisib, chanoq boʻshligʻiga kirgiziladi&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191211121059/http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf |date=2019-12-11 }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

==Manbalar==
{{manbalar}}
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>hn6vkqbdmk314r2fs7fhcjn56p6y6cm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156078</id>
      <parentid>6156077</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6156078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3040" sha1="0s41e7zaskow4thh9nptkkdpaxl2sd3" xml:space="preserve">'''Bachadon tushishi''' – bachadon va diloqning oʻz oʻrnidan pastga siljishi bilan kechadigan kasallik; bunda bachadon toʻla (jinsiy teshikdan chiqib ketadi) yoki qisman (jinsiy teshikdan bachadon boʻyni chiqadi xolos) tushishi mumkin. Koʻproq yoshi kattaroq ayollarda kuzatiladi.

Ichki jinsiy aʼzolarni oʻz oʻrnida ushlab turadigan chanoq tubi muskullari faoliyatining buzilishi, qorin ichki bosimining ortishi, jinsiy aʼzolarning rivojlanmay qolishi, tugʻruq asoratlari, organizm toʻqimalarining boʻshashishi va boshqa sabab boʻladi. Bachadon tushishi natijasida chanoqdagi boshqa aʼzolar: qovuq, toʻgʻri ichak devori ham siljiydi. Bachadon tushganda belda ogʻriq paydo boʻladi, koʻp oqchil keladi, yurish qiyinlashadi. Agar bachadon toʻla tushgan boʻlsa, bemor siyishga qiynaladi, chunki siydik yoʻli bekilib qoladi, bunda kuchli ogʻriq, baʼzan bachadonning yalligʻlanish kasalliklari va bachadon boʻynida turli yarachaqalar hosil boʻlishi kuzatiladi. Bemorning ahvoliga qarab davo tayinlanadi, zaruriyat boʻlsa operatsiya qilinadi. Hozirgi vaqtda operatsiya yangi – laparoskop apparati yordamida yengil oʻtkazilmoqda. Operatsiya qilish mumkin boʻlmasa, bachadon xalqasi (kolso)dan foydalanish tavsiya etiladi, buni faqat vrach (ginekolog) buyuradi. Bachadon tushishining oldini olish uchun, uning ilk alomatlari sezilganda darhol ginekologga koʻrsatish va buyurganlarini (jismonan zoʻriqmaslik, davo fizkulturasi bilan shugʻullanish, qorin devori boʻshashgan boʻlsa, bandaj taqish va boshqalar) bekam-koʻst bajarish lozim; bunda eng muhimi chilla davri tartibiga qatiy rioya qilishdir.

Bachadon tushishi hayvonlarda hamuchraydi. Bunda bachadon agʻdarilib, tashqariga chiqib qoladi. U, asosan, hayvonlarning vaqtidan oʻtib tugʻishi, buzoq va yoʻldoshning qiyinlik bilan tortib olinishi, hayvon tuqqandan keyin toʻlgʻoqning zoʻrayishi natijasida sodir boʻladi. B. tushganda jinsiy yoriqdan qizil goʻshtdor narsa chiqib, pochaning yuqorisigacha osilib qoladi. Oʻz vaqtida yordam berilmasa, bachadon qorayib, toʻq qizil rangga kiradi, soʻng nekroz hosil boʻladi. Davolash: sigirning chanoq to-monini yelkasiga qaraganda balandroq qilib qoʻyib, bachadondan yoʻldosh aj-ratiladi. Toʻlgʻoqni pasaytirish uchun 1% li novokain eritmasidan 20 – 30 ml yuboriladi. Bachadon achchiqtosh eritmasi yoki kaliy permanganatning kuchsiz (1:4000 – 6000) eritmasi bilan yuviladi. Bachadonni toʻgʻrilash uchun qin lablariga yaqinroq joyni qoʻl bilan qisib, chanoq boʻshligʻiga kirgiziladi&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191211121059/http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf |date=2019-12-11 }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

==Manbalar==
{{manbalar}}
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>0s41e7zaskow4thh9nptkkdpaxl2sd3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156079</id>
      <parentid>6156078</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:14:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6156079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3046" sha1="2so1272n6dlqg0x43y0hcyi4t0rrvkw" xml:space="preserve">'''Bachadon tushishi''' – bachadon va diloqning oʻz oʻrnidan pastga siljishi bilan kechadigan kasallik; bunda bachadon toʻla (jinsiy teshikdan chiqib ketadi) yoki qisman (jinsiy teshikdan bachadon boʻyni chiqadi xolos) tushishi mumkin. Koʻproq yoshi kattaroq ayollarda kuzatiladi.

Ichki jinsiy aʼzolarni oʻz oʻrnida ushlab turadigan chanoq tubi muskullari faoliyatining buzilishi, qorin ichki bosimining ortishi, jinsiy aʼzolarning rivojlanmay qolishi, tugʻruq asoratlari, organizm toʻqimalarining boʻshashishi va boshqa sabab boʻladi. Bachadon tushishi natijasida chanoqdagi boshqa aʼzolar: qovuq, toʻgʻri ichak devori ham siljiydi. Bachadon tushganda belda ogʻriq paydo boʻladi, koʻp oqchil keladi, yurish qiyinlashadi. Agar bachadon toʻla tushgan boʻlsa, bemor siyishga qiynaladi, chunki siydik yoʻli bekilib qoladi, bunda kuchli ogʻriq, baʼzan bachadonning yalligʻlanish kasalliklari va bachadon boʻynida turli yarachaqalar hosil boʻlishi kuzatiladi. Bemorning ahvoliga qarab davo tayinlanadi, zaruriyat boʻlsa operatsiya qilinadi. Hozirgi vaqtda operatsiya yangi – laparoskop apparati yordamida yengil oʻtkazilmoqda. Operatsiya qilish mumkin boʻlmasa, bachadon xalqasi (kolso)dan foydalanish tavsiya etiladi, buni faqat vrach (ginekolog) buyuradi. Bachadon tushishining oldini olish uchun, uning ilk alomatlari sezilganda darhol ginekologga koʻrsatish va buyurganlarini (jismonan zoʻriqmaslik, davo fizkulturasi bilan shugʻullanish, qorin devori boʻshashgan boʻlsa, bandaj taqish va boshqalar) bekam-koʻst bajarish lozim; bunda eng muhimi chilla davri tartibiga qatiy rioya qilishdir.

Bachadon tushishi hayvonlarda hamuchraydi. Bunda bachadon agʻdarilib, tashqariga chiqib qoladi. U, asosan, hayvonlarning vaqtidan oʻtib tugʻishi, buzoq va yoʻldoshning qiyinlik bilan tortib olinishi, hayvon tuqqandan keyin toʻlgʻoqning zoʻrayishi natijasida sodir boʻladi. Bachadon tushganda jinsiy yoriqdan qizil goʻshtdor narsa chiqib, pochaning yuqorisigacha osilib qoladi. Oʻz vaqtida yordam berilmasa, bachadon qorayib, toʻq qizil rangga kiradi, soʻng nekroz hosil boʻladi. Davolash: sigirning chanoq to-monini yelkasiga qaraganda balandroq qilib qoʻyib, bachadondan yoʻldosh aj-ratiladi. Toʻlgʻoqni pasaytirish uchun 1% li novokain eritmasidan 20 – 30 ml yuboriladi. Bachadon achchiqtosh eritmasi yoki kaliy permanganatning kuchsiz (1:4000 – 6000) eritmasi bilan yuviladi. Bachadonni toʻgʻrilash uchun qin lablariga yaqinroq joyni qoʻl bilan qisib, chanoq boʻshligʻiga kirgiziladi&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191211121059/http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf |date=2019-12-11 }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

==Manbalar==
{{manbalar}}
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>2so1272n6dlqg0x43y0hcyi4t0rrvkw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156080</id>
      <parentid>6156079</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6156080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3045" sha1="kaid778qin1b0t8aylprpt1pq2c0rgo" xml:space="preserve">'''Bachadon tushishi''' – bachadon va diloqning oʻz oʻrnidan pastga siljishi bilan kechadigan kasallik; bunda bachadon toʻla (jinsiy teshikdan chiqib ketadi) yoki qisman (jinsiy teshikdan bachadon boʻyni chiqadi xolos) tushishi mumkin. Koʻproq yoshi kattaroq ayollarda kuzatiladi.

Ichki jinsiy aʼzolarni oʻz oʻrnida ushlab turadigan chanoq tubi muskullari faoliyatining buzilishi, qorin ichki bosimining ortishi, jinsiy aʼzolarning rivojlanmay qolishi, tugʻruq asoratlari, organizm toʻqimalarining boʻshashishi va boshqa sabab boʻladi. Bachadon tushishi natijasida chanoqdagi boshqa aʼzolar: qovuq, toʻgʻri ichak devori ham siljiydi. Bachadon tushganda belda ogʻriq paydo boʻladi, koʻp oqchil keladi, yurish qiyinlashadi. Agar bachadon toʻla tushgan boʻlsa, bemor siyishga qiynaladi, chunki siydik yoʻli bekilib qoladi, bunda kuchli ogʻriq, baʼzan bachadonning yalligʻlanish kasalliklari va bachadon boʻynida turli yarachaqalar hosil boʻlishi kuzatiladi. Bemorning ahvoliga qarab davo tayinlanadi, zaruriyat boʻlsa operatsiya qilinadi. Hozirgi vaqtda operatsiya yangi – laparoskop apparati yordamida yengil oʻtkazilmoqda. Operatsiya qilish mumkin boʻlmasa, bachadon xalqasi (kolso)dan foydalanish tavsiya etiladi, buni faqat vrach (ginekolog) buyuradi. Bachadon tushishining oldini olish uchun, uning ilk alomatlari sezilganda darhol ginekologga koʻrsatish va buyurganlarini (jismonan zoʻriqmaslik, davo fizkulturasi bilan shugʻullanish, qorin devori boʻshashgan boʻlsa, bandaj taqish va boshqalar) bekam-koʻst bajarish lozim; bunda eng muhimi chilla davri tartibiga qatiy rioya qilishdir.

Bachadon tushishi hayvonlarda hamuchraydi. Bunda bachadon agʻdarilib, tashqariga chiqib qoladi. U, asosan, hayvonlarning vaqtidan oʻtib tugʻishi, buzoq va yoʻldoshning qiyinlik bilan tortib olinishi, hayvon tuqqandan keyin toʻlgʻoqning zoʻrayishi natijasida sodir boʻladi. Bachadon tushganda jinsiy yoriqdan qizil goʻshtdor narsa chiqib, pochaning yuqorisigacha osilib qoladi. Oʻz vaqtida yordam berilmasa, bachadon qorayib, toʻq qizil rangga kiradi, soʻng nekroz hosil boʻladi. Davolash: sigirning chanoq to-monini yelkasiga qaraganda balandroq qilib qoʻyib, bachadondan yoʻldosh ajratiladi. Toʻlgʻoqni pasaytirish uchun 1% li novokain eritmasidan 20 – 30 ml yuboriladi. Bachadon achchiqtosh eritmasi yoki kaliy permanganatning kuchsiz (1:4000 – 6000) eritmasi bilan yuviladi. Bachadonni toʻgʻrilash uchun qin lablariga yaqinroq joyni qoʻl bilan qisib, chanoq boʻshligʻiga kirgiziladi&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191211121059/http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf |date=2019-12-11 }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

==Manbalar==
{{manbalar}}
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>kaid778qin1b0t8aylprpt1pq2c0rgo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bahoulloh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>441664</id>
    <revision>
      <id>6155770</id>
      <parentid>6050103</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1105" sha1="sh066c5zf6gzd5nd10qj7s2n2jl2cje" xml:space="preserve">[[Fayl:Bahashrine.jpg|thumb|Bahoullo ziyoratgohi]]

'''Bahoullo''' (asl ismi Mirzo Husayn Ali Nuri) (1817 – 1892) – [[bahoiylik]] asoschisi. [[Bobiylik]] harakatining koʻzga koʻringan namoyandalaridan, Bobiyning yaqin safdoshlaridan. Bobiylarning Eron shohiga uyushtirgan suiqasdi muvaffaqiyatsizlikka uchragandan keyin Bahoullo Iroqqa qochgan (1852), bu yerda oʻzini Bob ishini davom ettiruvchi va xudodan vahiy olgan [[mahdiy]] deb eʼlon qilgan.

1858-yilda Bagʻdodda chiqqan [[&quot;Kitobi iyqon&quot;]] (&quot;Ishonch kltobi&quot;) asarida Bob taʼlimotiga boʻlgan munosabatini aks ettirgan. 1873-yilda [[Falastinda]] &quot;Kitob al-aqdas&quot; (&quot;Eng muqaddas kitob&quot;) asarini yozadi, unda bahoiylik taʼlimotining asosiy gʻoyalarini bayon etadi. Keyinchalik Bahoullo oʻz taʼlimotini davom ettirishni katta oʻgʻli [[Abbos afandiga]] (taxallusi Abdulbaho, 1920-yil v. e.) vasiyat qiladi. Uning avlodlari hamon oʻz gʻoyalarini targʻib etmoqdalar. 

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Dunyo dinlari haqidagi chala maqolalar]]
[[Turkum:Bahoiy E’tiqodi]]</text>
      <sha1>sh066c5zf6gzd5nd10qj7s2n2jl2cje</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bahri bayt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>441671</id>
    <revision>
      <id>6155902</id>
      <parentid>4915031</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:58:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1812" sha1="rk9xmal930dugjfr0x395f2wyne4buz" xml:space="preserve">'''Bahri bayt''' (arab, bahr – vazn va bayt soʻzidan) – ijodiy musobaqa. Bu avvaldan Sharq ijodkorlari o‘rtasida mavjud bo‘lgan ijodiy musobaqa hisoblanadi. Ushbu ijodiy musobaqa uchun maxsus qoidalar ishlab chiqilgan bo‘lib, bunda qatnashuvchilar navbatma-navbat bayt aytib tortishishadi.

== Turlari ==
Bahri baytning 2 turi bor: 

1) qatnashuvchilardan biri aytgan baytning oxirgi soʻzi qaysi harf bilan tugagan boʻlsa, ikkinchisi birinchi soʻzni xuddi shu harf bilan boshlab bayt aytadi. Masalan: 

Kimga qildim bir vafo, kim yuz jafosin koʻrmadim,

Koʻrguzub yuz mehrkim, dardu balosin koʻrmadim.

Men vafosi vaʼdasidin shodmen.

Ul vafo, bilmonki, qilmas yo qilur.

Bahri baytda mavzu va mazmun birligi shart emas, ammo aytilgan bayt yoki misra takrorlanmasligi kerak; 2) qatnashuvchilardan biri ikkinchisiga qayerga borgani, kimnikiga qoʻngani, qoʻnoq joyda kimni koʻrgani. qanday ovqat yegani va qanday qoʻshiq aytgaii yoki eshitgani haqida soʻroq beradi. Javob beruvchi soʻroqqa biror joyning nomini aytadi. Keyingi har bir soʻroqqa oʻsha joy nomining oxirgi harfi bilan boshlanadigan jumla yoki qoʻshiq bilan javob qaytaradi. Tortishuv tomonlardan biri yengilgunga qadar yoki muayyan vaqt mobaynida shu tartibda davom etadi.

== Mavzu ==
Bahri baytda mavzu va mazmun birligi shart emas, ammo aytilgan bayt yoki misra takrorlanmasligi kerak. Qolaversa, o‘yinni ma’lum bir ijodkor she’riyati yuzasidan yoki umumiy tarzda ham o‘ynash mumkin. Ushbu o‘yindan ko‘zlangan asosiy maqsad ishtirokchining quvvai hofizasi va adabiy didini sinovdan o‘tkazish hisoblanadi. 

Bahribayt so‘zining bir-biridan go‘zal, bir-biridan qolishmaydigan kabi ma’nosi ham bor.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>rk9xmal930dugjfr0x395f2wyne4buz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bahrin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>441673</id>
    <revision>
      <id>6155903</id>
      <parentid>4936133</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:00:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1633" sha1="54c4r7fnfcl41c6hb9f0xqirp54jtnp" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Bahrin (maʼnolari)}}
'''Bahrin''' (Barin) – oʻzbek xalqi tarkibiga kirgan qabilalardan birining nomi.
Bahrin (lochin), tundra lochini, oq yuz lochin (Falco peregrinus leuco-genys) – [[lochin]]lar kenja turidan biri maʼnolarida.
Bahrinlar moʻgʻullar istilosi davrida [[Dashti Qipchoq]]qa kelib oʻrnashgan. [[Abulgʻoziy Bahodirxon]]ning „[[Shajarayi turk|Shajarai turk]]“ asaridagi maʼlumotlarga koʻra, moʻgʻul xoni [[Bichinkayon]]ning Barin ismli oʻgʻli boʻlib, bahrinlar oʻshaning nayeli ekan. Etnograf [[Vasiliy Radlov|V. V. Radlovni]] taʼkidlashicha, mangʻit sulolasiga mansub har bir boʻlajak Buxoro xonini toʻrt qabilaning, alat (arlot), bahrin va batash vakillari kigizga oʻtqazishib, toʻrt uchidan baland kutarishgan. Bahrinlar xonlikning ijtimoiy-siyosiy hayotida muhim rol oʻynaganlar, yuqori davlat mansablariga tayinlaiganlar. XVI–XVII asrlarda bahrinlarning katta bir qismi Dashti Qipchoqdan [[Toshkent]] vohasi, [[Fargʻona]] vodiysi, [[Buxoro xonligi]] hududiga kuchib oʻtgan, koʻpchiligi oʻtroqlashib, qabila va urugʻlarini unutib yuborishgan. [[Qashqadaryo viloyati]]da ham hozirgi kunda bahrinlar istiqomat qilmoqda. 1924-yil maʼlumotiga binoan, [[Oʻzbekiston]]da 9 mingga yaqin ([[Zarafshon]] vohasida – 2300 kishi, [[Buxoro viloyati]]da – 3770 kishi, [[Qamashi tumani]]da 3000 kishi, [[Jizzax tumani]]da – 2000 kishi) bahrin boʻlgan. Bahrinlar bir qancha urugʻlarga boʻlingan, eng yiriklari – bagonali, qoraqalpoq, uali.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>54c4r7fnfcl41c6hb9f0xqirp54jtnp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155904</id>
      <parentid>6155903</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:00:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1631" sha1="g0jopc41c4kdo8nno8frwajhgidxzoz" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Bahrin (maʼnolari)}}
'''Bahrin''' (Barin) – oʻzbek xalqi tarkibiga kirgan qabilalardan birining nomi.
Bahrin (lochin), tundra lochini, oq yuz lochin (Falco peregrinus leuco-genys) – [[lochin]]lar kenja turidan biri maʼnolarida.
Bahrinlar moʻgʻullar istilosi davrida [[Dashti Qipchoq]]qa kelib oʻrnashgan. [[Abulgʻoziy Bahodirxon]]ning „[[Shajarayi turk|Shajarai turk]]“ asaridagi maʼlumotlarga koʻra, moʻgʻul xoni [[Bichinkayon]]ning Barin ismli oʻgʻli boʻlib, bahrinlar oʻshaning nayeli ekan. Etnograf [[Vasiliy Radlov|V. V. Radlovni]] taʼkidlashicha, mangʻit sulolasiga mansub har bir boʻlajak Buxoro xonini toʻrt qabilaning, alat (arlot), bahrin va batash vakillari kigizga oʻtqazishib, toʻrt uchidan baland kutarishgan. Bahrinlar xonlikning ijtimoiy-siyosiy hayotida muhim rol oʻynaganlar, yuqori davlat mansablariga tayinlaiganlar. XVI XVII asrlarda bahrinlarning katta bir qismi Dashti Qipchoqdan [[Toshkent]] vohasi, [[Fargʻona]] vodiysi, [[Buxoro xonligi]] hududiga kuchib oʻtgan, koʻpchiligi oʻtroqlashib, qabila va urugʻlarini unutib yuborishgan. [[Qashqadaryo viloyati]]da ham hozirgi kunda bahrinlar istiqomat qilmoqda. 1924-yil maʼlumotiga binoan, [[Oʻzbekiston]]da 9 mingga yaqin ([[Zarafshon]] vohasida – 2300 kishi, [[Buxoro viloyati]]da – 3770 kishi, [[Qamashi tumani]]da 3000 kishi, [[Jizzax tumani]]da – 2000 kishi) bahrin boʻlgan. Bahrinlar bir qancha urugʻlarga boʻlingan, eng yiriklari – bagonali, qoraqalpoq, uali.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>g0jopc41c4kdo8nno8frwajhgidxzoz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155906</id>
      <parentid>6155904</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:04:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1635" sha1="54ov02yoqkatnl67lq4jfsl42k3ypd1" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Bahrin (maʼnolari)}}
'''Bahrin''' (Barin) – oʻzbek xalqi tarkibiga kirgan qabilalardan birining nomi.
Bahrin (lochin), tundra lochini, oq yuz lochin (Falco peregrinus leuco-genys) – [[lochin]]lar kenja turidan biri maʼnolarida.
Bahrinlar moʻgʻullar istilosi davrida [[Dashti Qipchoq]]qa kelib oʻrnashgan. [[Abulgʻoziy Bahodirxon]]ning „[[Shajarayi turk|Shajarai turk]]“ asaridagi maʼlumotlarga koʻra, moʻgʻul xoni [[Bichinkayon]]ning Barin ismli oʻgʻli boʻlib, bahrinlar oʻshaning nayeli ekan. Etnograf [[Vasiliy Radlov|V. V. Radlovni]] taʼkidlashicha, mangʻit sulolasiga mansub har bir boʻlajak Buxoro xonini toʻrt qabilaning, alat (arlot), bahrin va batash vakillari kigizga oʻtqazishib, toʻrt uchidan baland kutarishgan. Bahrinlar xonlikning ijtimoiy-siyosiy hayotida muhim rol oʻynaganlar, yuqori davlat mansablariga tayinlaiganlar. XVI — XVII asrlarda bahrinlarning katta bir qismi Dashti Qipchoqdan [[Toshkent]] vohasi, [[Fargʻona]] vodiysi, [[Buxoro xonligi]] hududiga kuchib oʻtgan, koʻpchiligi oʻtroqlashib, qabila va urugʻlarini unutib yuborishgan. [[Qashqadaryo viloyati]]da ham hozirgi kunda bahrinlar istiqomat qilmoqda. 1924-yil maʼlumotiga binoan, [[Oʻzbekiston]]da 9 mingga yaqin ([[Zarafshon]] vohasida – 2300 kishi, [[Buxoro viloyati]]da – 3770 kishi, [[Qamashi tumani]]da 3000 kishi, [[Jizzax tumani]]da – 2000 kishi) bahrin boʻlgan. Bahrinlar bir qancha urugʻlarga boʻlingan, eng yiriklari – bagonali, qoraqalpoq, uali.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>54ov02yoqkatnl67lq4jfsl42k3ypd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saul Bellow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>441817</id>
    <revision>
      <id>6156303</id>
      <parentid>6120763</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:20:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|0 */</comment>
      <origin>6156303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22269" sha1="4rdp8og9e2588dhg8we8hudpoaf2nt4" xml:space="preserve">{{Yozuvchi bilgiqutisi
| ismi                     = Saul Bellow
| tasvir                   = Saul Bellow (Herzog portrait).jpg
| izoh                     = Photo portrait of Bellow from the dust jacket of ''[[Herzog (novel)|Herzog]]'' (1964)
| tavallud_paytidagi_ismi  = Solomon Bellows
| tavallud_sanasi          = {{birth date|1915|6|10}}
| tavallud_joyi = [[Lachine, Kvebek]], Kanada
| vafot_sanasi = {{death date and age|2005|4|5|1915|6|10}}
| vafot_joyi = [[Bruklin, Massachusetts]], AQSh
| taʼlimi = [[Chikago universiteti]]&lt;br /&gt;[[Northwestern universiteti]] ([[San'at fakulteti| Bakalavr]])&lt;br /&gt;[[Wisconsin univeriteti, Madison]]
| mukofotlari = Milliy kitob mukofoti (1954, 1965, 1971)|Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti (19760) |Badiiy adabiyot uchun Pulitser mukofoti (1976) |Milliy san'at  medali (1988)
| turmush_oʻrtogʻi = {{ubl | {{marriage|Anita Goshkin|1937|1956|reason=div}} | {{marriage|Alexandra (Sondra) Tschacbasov|1956|1959|reason=div}} | {{marriage|Susan Glassman|1961|1964|reason=div}} | {{marriage|[[Alexandra Bellow|Alexandra Ionescu Tulcea]]|1974|1985|reason=div}} | {{marriage|Janis Freedman|1989}}}}
| bolalari = 4, [[Adam Bellow]] ham
| imzosi = Saul Bellow signature.svg
}}
'''Saul Bellow''' (1915-yil 10-iyun — 2005-yil 5-aprel, asl ismi '''Solomon Bellows''')&lt;ref name=&quot;groups.jewishgen.org&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saul BELLOW, son of Abraham BELLOWS of Vilna |url=https://groups.jewishgen.org/g/main/topic/70423289 |qaralgan sana=November 11, 2022 |ish=Jewish Genealogical Society-Montreal |iqtibos=Date of birth was 10 June per his wife, Janis Bellow, in her Preface to Bellow's Collected Stories; wouldn't she know his birthdate?.}}&lt;/ref&gt; — kanadalik-amerikalik yozuvchi edi. Adabiy faoliyati uchun Bellow [[Pulitzer mukofoti|Pulitser mukofoti]], 1976-yil [[adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti]] va Milliy sanʼat medali bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=NATIONAL MEDAL OF ART RECIPIENTS |ish=University of Chicago News |url=https://www.uchicago.edu/who-we-are/global-impact/accolades/national-medal-of-arts |qaralgan sana=December 16, 2022 |til=en}}&lt;/ref&gt;. U badiiy adabiyot boʻyicha Milliy kitob mukofotini uch marta qoʻlga kiritgan yagona yozuvchidir&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=National Book Foundation - Explore the Archives |url=https://www.nationalbook.org/national-book-awards/search/ |qaralgan sana=December 16, 2022 |ish=National Book Foundation |til=en-US}}&lt;/ref&gt; va u 1990-yilda Milliy kitob fondining Amerika maktublariga qoʻshgan hissasi uchun medalini olgan&lt;ref name=&quot;medal&quot;&gt;[http://www.nationalbook.org/amerletters.html „Distinguished Contribution to American Letters“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110310053959/http://www.nationalbook.org/amerletters.html |date=2011-03-10 }}. National Book Foundation. Retrieved March 12, 2012.&lt;/ref&gt;.

Shvetsiya Nobel qoʻmitasining soʻzlariga koʻra, uning yozuvi „boy pikaresk romani va madaniyatimizning nozik tahlili, koʻngilochar sarguzasht, keskin va fojiali epizodlar ketma-ketligi falsafiy suhbatlar bilan aralashib ketgan, bularning barchasi zukko sharhlovchi tomonidan ishlab chiqilgan“&lt;ref name=&quot;nobelprize&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1976/press.html |sarlavha=Nobel Prize in Literature 1976 – Press Release |nashriyot=nobelprize.org |qaralgan sana=26 August 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning eng mashhur asarlari: „The Adventures of Augie March“, „Henderson the Rain King“, &quot;Gerzag„, „Mister Sammler sayyorasi“, „Seize the Day“, „Humboldtʼs Gift“, va „Ravelstein“.

Bellowning soʻzlariga koʻra, uning barcha qahramonlari ichida ''Henderson the Rain King''  asarining qahramoniYevgeniy Xenderson oʻziga eng oʻxshashi edi&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gussow |first=Mel |last2=McGrath |first2=Charles |date=April 6, 2005 |title=The New York Times, Mel Gussow and Charles McGrath[2005], in ''Saul Bellow, Who Breathed Life into American Novel, Dies at 89. |work=nytimes.com |url=https://www.nytimes.com/2005/04/06/books/06bellow.html |access-date=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt;. Bellow Kvebekdan kelgan muhojir sifatida katta boʻlgan. Christopher Hitchens taʼriflaganidek, Bellowning fantastik va asosiy qahramonlari „nafaqat getto sharoitlarini, balki getto psixozlarini ham yengish uchun“ transsendensiyaga boʻlgan intilishini aks ettiradi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Christopher Hitchens |title=Arguably: Shortlisted for the 2012 Orwell Prize |url=https://books.google.com/books?id=2f9ECP49MLIC&amp;pg=PT54 |year=2011 |publisher=Atlantic Books |isbn=978-0-85789-257-7 |page=54}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Christopher Hitchens |title=Jewish American titan from the ghetto |work=www.thejc.com |url=https://www.thejc.com/comment-and-debate/comment/61213/jewish-american-titan-ghetto |access-date=December 16, 2022}}&lt;/ref&gt;. Bellowning qahramonlari „The Deanʼs December“ filmidagi dekan Albert Corde „XX asrning yirik jinniliklari“ deb atagan narsa bilan kurashadi.

== Hayoti ==

=== Hayotning boshlangʻich davri ===
Saul Bellows Solomon Bellows&lt;ref name=&quot;Name&quot;&gt;Library of America ''Bellow Novels 1944-1953'', pg. 1000.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYTobit&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gussow |first=Mel |last2=McGrath |first2=Charles |date=April 6, 2005 |title=Saul Bellow, Who Breathed Life Into American Novel, Dies at 89 |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/04/06/books/saul-bellow-who-breathed-life-into-american-novel-dies-at-89.html |access-date=December 16, 2022 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ota-onasi Lescha (née Gordin) va Abraham Bellows&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Bellow: A Biography |last=Atlas, J. |date=2000 |publisher=Random House |isbn=9780394585017 |url=https://books.google.com/books?id=P2GwAAAAIAAJ |accessdate=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt; Rossiyaning [[Sankt-Peterburg]] shahridan koʻchib ketganidan ikki yil oʻtgach&lt;ref name=&quot;Name&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NYTobit&quot; /&gt; Kvebekning Lachin shahrida tugʻilgan. Uning uchta akalari va opasi bor edi, opasi Zelda (keyinchalik Jane, 1907-yilda tugʻilgan), aka-uka Moishe (keyinchalik Maurice, 1908-yilda tugʻilgan) va Schmuel (keyinchalik Samuel, 1911-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Leader 2015 p.&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=The Life of Saul Bellow: to fame and fortune, 1915–1964 |url=https://archive.org/details/lifeofsaulbellow0000lead |last=Leader |first=Zachary |publisher=Alfred A. Knopf |year=2015 |isbn=978-0-307-26883-9 |location=New York |page=[https://archive.org/details/lifeofsaulbellow0000lead/page/64 64] |oclc=880756047}}&lt;/ref&gt;. Bellowning oilasi litva-yahudiy edi&lt;ref name=&quot;theguardian&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Emma Brockes |date=April 27, 2013 |title=Greg Bellow: My father, Saul |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/culture/2013/apr/27/greg-bellow-father-saul}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;independent&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Great author, terrible father: Memoir portrays Saul Bellow as an egotistical womaniser who drove his son into therapy – Features – Books – The Independent |work=independent.co.uk |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/great-author-terrible-father-memoir-portrays-saul-bellow-as-an-egotistical-womaniser-who-drove-his-son-into-therapy-8577412.html |access-date=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt;, otasi esa [[Vilnyus|Vilnyusda]] tugʻilgan. Monreal Yahudiy Genealogiya Jamiyatining maʼlumotlariga koʻra, garchi Bellow 10-iyulda tugʻilganiga qaramasdan u oʻzining tugʻilgan kunini 10-iyunda nishonlagan. (Yahudiylar jamoasida ibroniycha tugʻilgan sanani yozish odat tusiga kirgan, bu har doim ham Grigoriy kalendariga toʻgʻri kelmaydi)&lt;ref&gt;''The New York Times'' obituary, April 6, 2005. „…his birthdate is listed as either June or July 10, 1915, though his lawyer, Mr. Pozen, said yesterday that Mr. Bellow customarily celebrated in June. (Immigrant Jews at that time tended to be careless about the Christian calendar, and the records are inconclusive.)“&lt;/ref&gt;.

=== Taʼlimi va faoliyati ===
Bellow [[Chikago universiteti|Chikago universitetida]] oʻqigan, ammo keyinchalik Shimoli-gʻarbiy universitetga oʻtgan. U dastlab adabiyotni oʻrganmoqchi edi, lekin u ingliz boʻlimi yahudiylarga qarshi ekanligini bilib qoladi. Buning oʻrniga u [[antropologiya]] va sotsiologiya boʻyicha imtiyozli diplom oldi&lt;ref&gt;''The New York Times'' obituary, April 6, 2005. „He had hoped to study literature but was put off by what he saw as the tweedy anti-Semitism of the English department, and graduated in 1937 with honors in anthropology and sociology, subjects that were later to instill his novels.“&lt;/ref&gt;. Bellovning antropologiyani oʻrganishi uning adabiy uslubiga taʼsir koʻrsatdi va antropologik maʼlumotlar uning asarlarini oʻziga tortdi. Keyinchalik Viskonsin universitetida aspiranturada ishlagan.

1941-yilda Bellow qurolli kuchlarga qoʻshilishga qaror qiladi, bolaligida Qoʻshma Shtatlarga noqonuniy ravishda koʻchib oʻtganligini bilganidan soʻng esa, AQSh fuqaroligiga oladi&lt;ref&gt;
{{Kitob manbasi |last=Slater |first=Elinor |title=Great Jewish Men |publisher=Jonathan David Company |year=1996 |page=42 |url=https://books.google.com/books?id=T91sokr_nJYC&amp;q=great+jewish+men |chapter=SAUL BELLOW: Winner of the Nobel Prize for Literature |chapterurl=https://books.google.com/books?id=T91sokr_nJYC&amp;q=bellow+naturalized+citizen&amp;pg=PA42 |isbn=0-8246-0381-8 |accessdate=October 21, 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SlateHitchens&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Hitchens |first=Christopher |title=Remembering Saul Bellow |url=http://www.slate.com/articles/news_and_politics/obit/2005/04/he_was_an_american_quebecborn.html |magazine=Slate |access-date=June 13, 2015}}&lt;/ref&gt;.

=== Nobel mukofoti va keyingi faoliyati ===
1981-yil dekabridan 1982-yilning martigacha Bellow Viktoriya (BC) universitetida tashrif buyurgan Lansdaun olimi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Visiting Lansdowne scholar, Saul Bellow |url=http://archives.library.uvic.ca/hpc/index.php/visiting-lansdowne-scholar-saul-bellow;rad |ish=University of Victoria Archives |qaralgan sana=June 14, 2015}}&lt;/ref&gt; va ayni paytda „Yozuvchi-rezident“ unvoniga ega edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Colombo |first=John Robert |title=Canadian Literary Landmarks |url=https://books.google.com/books?id=WdPnEvbEKgQC&amp;pg=PA283 |publisher=Dundum |page=283 |isbn=9781459717985 |date=January 1984}}&lt;/ref&gt; 1998-yilda u Amerika falsafiy jamiyatiga saylangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Saul+Bellow&amp;title=&amp;subject=&amp;subdiv=&amp;mem=&amp;year=&amp;year-max=&amp;dead=&amp;keyword=&amp;smode=advanced |qaralgan sana=December 2, 2021 |ish=search.amphilsoc.org}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Uning oʻgʻli Greg birinchi turmushida [[Psixoterapiya|psixoterapevt]] boʻldi. U 2013-yilda otasining oʻlimidan deyarli oʻn yil oʻtib, ''„Saul Bellow’s Heart: A Sonʼs Memoir“ kitobini'' nashr etdi&lt;ref name=&quot;Woods&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Woods |first=James |date=July 22, 2013 |title=Sins of the Fathers: Do great novelists make bad parents? |url=http://www.newyorker.com/magazine/2013/07/22/sins-of-the-father |magazine=The New Yorker |access-date=December 30, 2014}}&lt;/ref&gt;. Bellowning ikkinchi turmushidan boʻlgan oʻgʻli Adam 2003-yilda ''„In Praise of Nepotism“'' nomli badiiy kitobini nashr etdi. Bellowning uchinchi turmushidan oʻgʻli Daniel&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Cusac |ism=Anne-Marie |sana=2022-12-22 |sarlavha=Underneath Saul Bellow's characters are real people {{!}} American Masters {{!}} PBS |url=https://www.pbs.org/wnet/americanmasters/underneath-saul-bellows-characters-are-real-people/25264/ |qaralgan sana=2024-03-30 |ish=American Masters |til=en-US}}&lt;/ref&gt; kulol, yozuvchi va sobiq jurnalist boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=About |url=https://www.danielbellow.com/about-1 |qaralgan sana=2024-03-30 |ish=Daniel Bellow Pottery |til=en-US}}&lt;/ref&gt;. 1999-yilda, 84 yoshida, Bellowning Fridmandan toʻrtinchi farzandi va birinchi qizi tugʻildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.theguardian.com/books/2010/oct/10/saul-bellow-letters-janis-interview |sarlavha=&quot;Saul Bellow's widow on his life and letters: 'His gift was to love and be loved'&quot;, by Rachel Cooke, ''The Guardian'' |ish=[[TheGuardian.com]] |sana=October 9, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqidlar ==
Bellow Martin Amisning otasi Kingsley Amisda unchalik katta taassurot qoldirmagan. 1971-yilda Kingsli kriminal yozuvchi Jon D. MakDonaldni „har qanday meʼyorlar boʻyicha Saul Bellowdan yaxshiroq yozuvchi“ deb takidlagan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Amis |first=Kingsley |authorlink=Kingsley Amis |title=What Became of Jane Austen? And Other Questions |publisher=[[Harcourt (publisher)|Harcourt Brace Jovanovich]] |chapter=A New James Bond |year=1971 |page=[https://archive.org/details/whatbecameofjane00king/page/69 69] |isbn=9780151958603 |chapterurl=https://archive.org/details/whatbecameofjane00king/page/69}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofot va unvonlari ==

* 1948 Guggenheim stipendiyasi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=TCi6CwAAQBAJ&amp;pg=PA8 |title=Saul Bellow: A Literary Companion |last=Connelly |first=Mark |publisher=McFarland |year=2016 |isbn=978-0786499267 |pages=8}}&lt;/ref&gt;
* 1954-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1965-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1971-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1976-yil [[Fantastik adabiyot boʻyicha Pulitser mukofoti|Fantastik adabiyot uchun Pulitser mukofoti]]
* 1976-yil Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti
* 1980-yil O. Henry mukofoti
* 1986-yil Sent-Luis universiteti kutubxonasi assotsiatsiyasining Sent-Luis adabiy mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.slu.edu/libraries/associates/award.html |sarlavha=Saint Louis Literary Award – Saint Louis University |ish=www.slu.edu |qaralgan sana=May 26, 2018 |arxivsana=August 23, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160823003924/http://www.slu.edu/libraries/associates/award.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://lib.slu.edu/about/associates/literary-award |sarlavha=Recipients of the Saint Louis Literary Award |muallif=Saint Louis University Library Associates |qaralgan sana=July 25, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160731082313/http://lib.slu.edu/about/associates/literary-award |arxivsana=July 31, 2016}}&lt;/ref&gt;
* 1988-yil Milliy sanʼat medali
* 1989-yil PEN/Malamud mukofoti
* 1989-yil Peggy V. Helmerich Taniqli muallif mukofoti&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=TCi6CwAAQBAJ&amp;pg=PA17 |title=Saul Bellow: A Literary Companion |last=Connelly |first=Mark |publisher=McFarland &amp; Company, Inc. |year=2016 |isbn=9780786499267 |pages=16}}&lt;/ref&gt;
* 1990-yil Milliy kitob fondining umr boʻyi Amerika maktublariga qoʻshgan hissasi uchun medali&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=0LSSDQAAQBAJ&amp;pg=PA85 |title=The Cambridge Companion to Saul Bellow |last=Aarons |first=Victoria |publisher=Cambridge University Press |year=2016 |isbn=978-1107108936 |pages=85}}&lt;/ref&gt;
* 1997-yil ''The Actual'' uchun Milliy yahudiy kitobi mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.jewishbookcouncil.org/awards/national-jewish-book-awards/past-winners?category=30754 |sarlavha=Past Winners |ish=Jewish Book Council |til=en |qaralgan sana=January 20, 2020}}&lt;/ref&gt;
* 2010-yil Chikago adabiy shon-shuhrat zaliga kiritildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://chicagoliteraryhof.org/inductees/profile/saul-bellow |sarlavha=Saul Bellow |sana=2010 |ish=Chicago Literary Hall of Fame |til=en |qaralgan sana=October 8, 2017}}&lt;/ref&gt;
* 2024-yil 6-fevralda [[AQSh pochta xizmati|Amerika Qoʻshma Shtatlari pochta xizmati]] Chikagoda Saul Bellow xotirasiga bagʻishlangan uch untsiyalik markani chiqardi. Markada Jo Ciardiello tomonidan suratga olingan portret tasvirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saul Bellow Postage Stamp First Day of Issue - Illinois newsroom - About.usps.com |url=https://about.usps.com/newsroom/local-releases/il/2024/0202-saul-bellow-postage-stamp-first-day-of-issue.htm |ish=USPS Newsroom |nashriyot=United States Postal Service |qaralgan sana=6 February 2024}}&lt;/ref&gt;.

Bellow Milliy portret galereyasi kollektsiyasida oltita portret, jumladan [[Irving Penn]] tomonidan olingan surat&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.88.70.5 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;, Sarah Yusterning rasmi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.97.3 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;, Sara Millerning byusti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.94.82 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt; va [[3|Edward Sorel]] va Artur Herschel Lidov tomonidan chizilgan rasmlarida ifoda etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.94.75 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.2006.48 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.2006.49 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;. Miller byustining nusxasi 1993-yilda Harold Vashington kutubxona markazida oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://articles.chicagotribune.com/1993-11-09/news/9311090227_1_novelist-saul-bellow-bust-position-at-boston-university |sarlavha=Bellow's Defection No Match For Affection From Hometown |sana=November 9, 1993 |qaralgan sana=May 26, 2018 |arxivsana=2018-07-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180709064904/http://articles.chicagotribune.com/1993-11-09/news/9311090227_1_novelist-saul-bellow-bust-position-at-boston-university }}&lt;/ref&gt;. Bellowning hujjatlari [[Chikago universiteti]] kutubxonasida saqlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=icu.spcl.bellows |sarlavha=Guide to the Saul Bellow Papers 1926–2015 |ish=www.lib.uchicago.edu |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==

=== Roman va novellalari ===

* ''Dangling Man'' (1944)
* ''The Victim'' (1947)
* ''The Adventures of Augie March'' (1953), Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1954&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1954 „National Book Awards — 1954“]. [[National Book Foundation]] ('''NBF'''). Retrieved March 3, 2012. (With essay by Nathaniel Rich from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* ''Seize the Day'' (1956)
* ''Henderson the Rain King'' (1959)
* ''Herzog'' (1964), Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1965&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1965 „National Book Awards — 1965“]. NBF. Retrieved March 3, 2012. (With acceptance speech by Bellow and essay by Salvatore Scibona from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* ''Janob Sammler sayyorasi'' (1970), Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1971&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1971 „National Book Awards — 1971“]. NBF. Retrieved March 3, 2012. (With essay by Craig Morgan Teicher from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* Gumboldt neʼmati(1975), 1976 yilgi [[Fantastik adabiyot boʻyicha Pulitser mukofoti|Pulitser mukofoti]] laureati&lt;ref name=&quot;pulitzer&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif= |sarlavha=Humboldt's Gift, by Saul Bellow (Viking) |url=https://www.pulitzer.org/winners/saul-bellow |qaralgan sana=December 16, 2022 |ish=[[pulitzer.org]] |til=en}}&lt;/ref&gt;
* ''The Deanʼs December'' (1982)
* ''More Die of Heartbreak'' &quot; (1987)
* ''A Theft'' (1989)
* ''The Bellarosa Connection'' (1989)
* ''The Actual'' (1997)
* ''Ravelstein'' (2000)

* ''To Jerusalem and Back'' (1976), [[memuar]]
* ''It All Adds Up'' (1994), insholar toʻplami
* ''Saul Bellow: Letters,'' Benjamin Teylor tomonidan tahrirlangan (2010), yozishmalar
* ''There Is Simply Too Much To Think About'' (Viking, 2015), qisqaroq badiiy boʻlmagan asarlar toʻplami

== Saul Bellow haqida asarlar ==

* ''Saul Bellow’s Heart: A Sonʼs Memoir'', Greg Bellow, 2013-yil {{ISBN|978-1608199952}}
* ''Saul Bellow'', Tony Tanner (1965) (yana qarang: „ ''Soʻzlar shahri“'' [1971])
* ''Saul Bellow'', Malcolm Bradbury(1982)
* ''Saul Bellow Drumlin Woodchuck'', Mark Harris, Jorjiya universiteti matbuoti. (1982)
* ''Saul Bellow: Modern Critical Views'', Harold Bloom (Tahr.) (1986)
* ''Handsome Is: Adventures with Saul Bellow'', Harriet Wasserman (1997)
* ''Saul Bellow and the Decline of Humanism'', Michael K Glenday (1990)
* ''Saul Bellow: A Biography of the Imagination'', Ruth Miller (1991)
* ''Bellow: A Biography'', James Atlas (2000)
* ''Saul Bellow and American Transcendentalism'', M. A. Quayum (2004)
* „Even Later“ and „The American Eagle“ in [[:en:Martin_Amis|Martin Amis]], ''The War Against Cliché'' (2001). Oxirgi insho ''Augie Marchning'' Everymanʼs Library nashrida ham mavjud.
* 'Saul Bellow’s comic styleʼ: [[:en:James_Wood_(critic)|James Wood]] in ''The Irresponsible Self: On Laughter and the Novel'', 2004-yil.{{ISBN|0-224-06450-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-224-06450-9|0-224-06450-9]] .
* ''The Hero in Contemporary American Fiction: The Works of Saul Bellow and Don DeLillo'' , Stephanie Halldorson (2007)
* „Saul Bellow“ qoʻshigʻi Sufjan Stevens tomonidan ''The Avalanche'' filmiga yozilgan boʻlib, uning ''Illinois'' kontseptual albomidagi chiqishlar va boshqa yozuvlardan iborat.
* ''The Life of Saul Bellow: To Fame and Fortune, 1915-1964'' (2015), va ''The Life of Saul Bellow: Love and Strife, 1965-2005'' (2018), Zachary Leader

== Yana qarang ==

* Yahudiy Nobel mukofoti sovrindorlari roʻyxati
* Amerika fantastikasidagi muvaffaqiyat uchun PEN/Saul Bellow mukofoti
* Eng keksa otalar roʻyxati

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* Works by Saul Bellow at Open Library
* Saul Bellow on Nobelprize.org
* Saul Bellow at Find a Grave
* [https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.BELLOWS Guide to the Saul Bellow Papers 1926-2015] at the [https://www.lib.uchicago.edu/scrc/ University of Chicago Special Collections Research Center]

[[Turkum:Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]
[[Turkum:2005-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1915-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:XX asr yozuvchilari]]
[[Turkum:Amerikalik Nobel mukofoti laureatlari]]</text>
      <sha1>4rdp8og9e2588dhg8we8hudpoaf2nt4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156304</id>
      <parentid>6156303</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:20:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22322" sha1="4iommlovoc8xx83kusnqitsgoukrnxq" xml:space="preserve">{{Yozuvchi bilgiqutisi
| ismi                     = Saul Bellow
| tasvir                   = Saul Bellow (Herzog portrait).jpg
| izoh                     = Photo portrait of Bellow from the dust jacket of ''[[Herzog (novel)|Herzog]]'' (1964)
| tavallud_paytidagi_ismi  = Solomon Bellows
| tavallud_sanasi          = {{birth date|1915|6|10}}
| tavallud_joyi = [[Lachine, Kvebek]], Kanada
| vafot_sanasi = {{death date and age|2005|4|5|1915|6|10}}
| vafot_joyi = [[Bruklin, Massachusetts]], AQSh
| taʼlimi = [[Chikago universiteti]]&lt;br /&gt;[[Northwestern universiteti]] ([[San'at fakulteti| Bakalavr]])&lt;br /&gt;[[Wisconsin univeriteti, Madison]]
| mukofotlari = Milliy kitob mukofoti (1954, 1965, 1971)|Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti (19760) |Badiiy adabiyot uchun Pulitser mukofoti (1976) |Milliy san'at  medali (1988)
| turmush_oʻrtogʻi = {{ubl | {{marriage|Anita Goshkin|1937|1956|reason=div}} | {{marriage|Alexandra (Sondra) Tschacbasov|1956|1959|reason=div}} | {{marriage|Susan Glassman|1961|1964|reason=div}} | {{marriage|[[Alexandra Bellow|Alexandra Ionescu Tulcea]]|1974|1985|reason=div}} | {{marriage|Janis Freedman|1989}}}}
| bolalari = 4, [[Adam Bellow]] ham
| imzosi = Saul Bellow signature.svg
}}
'''Saul Bellow''' (1915-yil 10-iyun — 2005-yil 5-aprel, asl ismi '''Solomon Bellows''')&lt;ref name=&quot;groups.jewishgen.org&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saul BELLOW, son of Abraham BELLOWS of Vilna |url=https://groups.jewishgen.org/g/main/topic/70423289 |qaralgan sana=November 11, 2022 |ish=Jewish Genealogical Society-Montreal |iqtibos=Date of birth was 10 June per his wife, Janis Bellow, in her Preface to Bellow's Collected Stories; wouldn't she know his birthdate?.}}&lt;/ref&gt; — [[kanada]]&lt;nowiki/&gt;lik-[[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]&lt;nowiki/&gt;lik yozuvchi edi. Adabiy faoliyati uchun Bellow [[Pulitzer mukofoti|Pulitser mukofoti]], 1976-yil [[adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti]] va Milliy sanʼat medali bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=NATIONAL MEDAL OF ART RECIPIENTS |ish=University of Chicago News |url=https://www.uchicago.edu/who-we-are/global-impact/accolades/national-medal-of-arts |qaralgan sana=December 16, 2022 |til=en}}&lt;/ref&gt;. U badiiy adabiyot boʻyicha Milliy kitob mukofotini uch marta qoʻlga kiritgan yagona yozuvchidir&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=National Book Foundation - Explore the Archives |url=https://www.nationalbook.org/national-book-awards/search/ |qaralgan sana=December 16, 2022 |ish=National Book Foundation |til=en-US}}&lt;/ref&gt; va u 1990-yilda Milliy kitob fondining Amerika maktublariga qoʻshgan hissasi uchun medalini olgan&lt;ref name=&quot;medal&quot;&gt;[http://www.nationalbook.org/amerletters.html „Distinguished Contribution to American Letters“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110310053959/http://www.nationalbook.org/amerletters.html |date=2011-03-10 }}. National Book Foundation. Retrieved March 12, 2012.&lt;/ref&gt;.

Shvetsiya Nobel qoʻmitasining soʻzlariga koʻra, uning yozuvi „boy pikaresk romani va madaniyatimizning nozik tahlili, koʻngilochar sarguzasht, keskin va fojiali epizodlar ketma-ketligi falsafiy suhbatlar bilan aralashib ketgan, bularning barchasi zukko sharhlovchi tomonidan ishlab chiqilgan“&lt;ref name=&quot;nobelprize&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1976/press.html |sarlavha=Nobel Prize in Literature 1976 – Press Release |nashriyot=nobelprize.org |qaralgan sana=26 August 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning eng mashhur asarlari: „The Adventures of Augie March“, „Henderson the Rain King“, &quot;Gerzag„, „Mister Sammler sayyorasi“, „Seize the Day“, „Humboldtʼs Gift“, va „Ravelstein“.

Bellowning soʻzlariga koʻra, uning barcha qahramonlari ichida ''Henderson the Rain King''  asarining qahramoniYevgeniy Xenderson oʻziga eng oʻxshashi edi&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gussow |first=Mel |last2=McGrath |first2=Charles |date=April 6, 2005 |title=The New York Times, Mel Gussow and Charles McGrath[2005], in ''Saul Bellow, Who Breathed Life into American Novel, Dies at 89. |work=nytimes.com |url=https://www.nytimes.com/2005/04/06/books/06bellow.html |access-date=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt;. Bellow Kvebekdan kelgan muhojir sifatida katta boʻlgan. Christopher Hitchens taʼriflaganidek, Bellowning fantastik va asosiy qahramonlari „nafaqat getto sharoitlarini, balki getto psixozlarini ham yengish uchun“ transsendensiyaga boʻlgan intilishini aks ettiradi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Christopher Hitchens |title=Arguably: Shortlisted for the 2012 Orwell Prize |url=https://books.google.com/books?id=2f9ECP49MLIC&amp;pg=PT54 |year=2011 |publisher=Atlantic Books |isbn=978-0-85789-257-7 |page=54}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Christopher Hitchens |title=Jewish American titan from the ghetto |work=www.thejc.com |url=https://www.thejc.com/comment-and-debate/comment/61213/jewish-american-titan-ghetto |access-date=December 16, 2022}}&lt;/ref&gt;. Bellowning qahramonlari „The Deanʼs December“ filmidagi dekan Albert Corde „XX asrning yirik jinniliklari“ deb atagan narsa bilan kurashadi.

== Hayoti ==

=== Hayotning boshlangʻich davri ===
Saul Bellows Solomon Bellows&lt;ref name=&quot;Name&quot;&gt;Library of America ''Bellow Novels 1944-1953'', pg. 1000.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYTobit&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gussow |first=Mel |last2=McGrath |first2=Charles |date=April 6, 2005 |title=Saul Bellow, Who Breathed Life Into American Novel, Dies at 89 |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/04/06/books/saul-bellow-who-breathed-life-into-american-novel-dies-at-89.html |access-date=December 16, 2022 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ota-onasi Lescha (née Gordin) va Abraham Bellows&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Bellow: A Biography |last=Atlas, J. |date=2000 |publisher=Random House |isbn=9780394585017 |url=https://books.google.com/books?id=P2GwAAAAIAAJ |accessdate=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt; Rossiyaning [[Sankt-Peterburg]] shahridan koʻchib ketganidan ikki yil oʻtgach&lt;ref name=&quot;Name&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NYTobit&quot; /&gt; Kvebekning Lachin shahrida tugʻilgan. Uning uchta akalari va opasi bor edi, opasi Zelda (keyinchalik Jane, 1907-yilda tugʻilgan), aka-uka Moishe (keyinchalik Maurice, 1908-yilda tugʻilgan) va Schmuel (keyinchalik Samuel, 1911-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Leader 2015 p.&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=The Life of Saul Bellow: to fame and fortune, 1915–1964 |url=https://archive.org/details/lifeofsaulbellow0000lead |last=Leader |first=Zachary |publisher=Alfred A. Knopf |year=2015 |isbn=978-0-307-26883-9 |location=New York |page=[https://archive.org/details/lifeofsaulbellow0000lead/page/64 64] |oclc=880756047}}&lt;/ref&gt;. Bellowning oilasi litva-yahudiy edi&lt;ref name=&quot;theguardian&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Emma Brockes |date=April 27, 2013 |title=Greg Bellow: My father, Saul |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/culture/2013/apr/27/greg-bellow-father-saul}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;independent&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Great author, terrible father: Memoir portrays Saul Bellow as an egotistical womaniser who drove his son into therapy – Features – Books – The Independent |work=independent.co.uk |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/great-author-terrible-father-memoir-portrays-saul-bellow-as-an-egotistical-womaniser-who-drove-his-son-into-therapy-8577412.html |access-date=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt;, otasi esa [[Vilnyus|Vilnyusda]] tugʻilgan. Monreal Yahudiy Genealogiya Jamiyatining maʼlumotlariga koʻra, garchi Bellow 10-iyulda tugʻilganiga qaramasdan u oʻzining tugʻilgan kunini 10-iyunda nishonlagan. (Yahudiylar jamoasida ibroniycha tugʻilgan sanani yozish odat tusiga kirgan, bu har doim ham Grigoriy kalendariga toʻgʻri kelmaydi)&lt;ref&gt;''The New York Times'' obituary, April 6, 2005. „…his birthdate is listed as either June or July 10, 1915, though his lawyer, Mr. Pozen, said yesterday that Mr. Bellow customarily celebrated in June. (Immigrant Jews at that time tended to be careless about the Christian calendar, and the records are inconclusive.)“&lt;/ref&gt;.

=== Taʼlimi va faoliyati ===
Bellow [[Chikago universiteti|Chikago universitetida]] oʻqigan, ammo keyinchalik Shimoli-gʻarbiy universitetga oʻtgan. U dastlab adabiyotni oʻrganmoqchi edi, lekin u ingliz boʻlimi yahudiylarga qarshi ekanligini bilib qoladi. Buning oʻrniga u [[antropologiya]] va sotsiologiya boʻyicha imtiyozli diplom oldi&lt;ref&gt;''The New York Times'' obituary, April 6, 2005. „He had hoped to study literature but was put off by what he saw as the tweedy anti-Semitism of the English department, and graduated in 1937 with honors in anthropology and sociology, subjects that were later to instill his novels.“&lt;/ref&gt;. Bellovning antropologiyani oʻrganishi uning adabiy uslubiga taʼsir koʻrsatdi va antropologik maʼlumotlar uning asarlarini oʻziga tortdi. Keyinchalik Viskonsin universitetida aspiranturada ishlagan.

1941-yilda Bellow qurolli kuchlarga qoʻshilishga qaror qiladi, bolaligida Qoʻshma Shtatlarga noqonuniy ravishda koʻchib oʻtganligini bilganidan soʻng esa, AQSh fuqaroligiga oladi&lt;ref&gt;
{{Kitob manbasi |last=Slater |first=Elinor |title=Great Jewish Men |publisher=Jonathan David Company |year=1996 |page=42 |url=https://books.google.com/books?id=T91sokr_nJYC&amp;q=great+jewish+men |chapter=SAUL BELLOW: Winner of the Nobel Prize for Literature |chapterurl=https://books.google.com/books?id=T91sokr_nJYC&amp;q=bellow+naturalized+citizen&amp;pg=PA42 |isbn=0-8246-0381-8 |accessdate=October 21, 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SlateHitchens&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Hitchens |first=Christopher |title=Remembering Saul Bellow |url=http://www.slate.com/articles/news_and_politics/obit/2005/04/he_was_an_american_quebecborn.html |magazine=Slate |access-date=June 13, 2015}}&lt;/ref&gt;.

=== Nobel mukofoti va keyingi faoliyati ===
1981-yil dekabridan 1982-yilning martigacha Bellow Viktoriya (BC) universitetida tashrif buyurgan Lansdaun olimi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Visiting Lansdowne scholar, Saul Bellow |url=http://archives.library.uvic.ca/hpc/index.php/visiting-lansdowne-scholar-saul-bellow;rad |ish=University of Victoria Archives |qaralgan sana=June 14, 2015}}&lt;/ref&gt; va ayni paytda „Yozuvchi-rezident“ unvoniga ega edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Colombo |first=John Robert |title=Canadian Literary Landmarks |url=https://books.google.com/books?id=WdPnEvbEKgQC&amp;pg=PA283 |publisher=Dundum |page=283 |isbn=9781459717985 |date=January 1984}}&lt;/ref&gt; 1998-yilda u Amerika falsafiy jamiyatiga saylangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Saul+Bellow&amp;title=&amp;subject=&amp;subdiv=&amp;mem=&amp;year=&amp;year-max=&amp;dead=&amp;keyword=&amp;smode=advanced |qaralgan sana=December 2, 2021 |ish=search.amphilsoc.org}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Uning oʻgʻli Greg birinchi turmushida [[Psixoterapiya|psixoterapevt]] boʻldi. U 2013-yilda otasining oʻlimidan deyarli oʻn yil oʻtib, ''„Saul Bellow’s Heart: A Sonʼs Memoir“ kitobini'' nashr etdi&lt;ref name=&quot;Woods&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Woods |first=James |date=July 22, 2013 |title=Sins of the Fathers: Do great novelists make bad parents? |url=http://www.newyorker.com/magazine/2013/07/22/sins-of-the-father |magazine=The New Yorker |access-date=December 30, 2014}}&lt;/ref&gt;. Bellowning ikkinchi turmushidan boʻlgan oʻgʻli Adam 2003-yilda ''„In Praise of Nepotism“'' nomli badiiy kitobini nashr etdi. Bellowning uchinchi turmushidan oʻgʻli Daniel&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Cusac |ism=Anne-Marie |sana=2022-12-22 |sarlavha=Underneath Saul Bellow's characters are real people {{!}} American Masters {{!}} PBS |url=https://www.pbs.org/wnet/americanmasters/underneath-saul-bellows-characters-are-real-people/25264/ |qaralgan sana=2024-03-30 |ish=American Masters |til=en-US}}&lt;/ref&gt; kulol, yozuvchi va sobiq jurnalist boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=About |url=https://www.danielbellow.com/about-1 |qaralgan sana=2024-03-30 |ish=Daniel Bellow Pottery |til=en-US}}&lt;/ref&gt;. 1999-yilda, 84 yoshida, Bellowning Fridmandan toʻrtinchi farzandi va birinchi qizi tugʻildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.theguardian.com/books/2010/oct/10/saul-bellow-letters-janis-interview |sarlavha=&quot;Saul Bellow's widow on his life and letters: 'His gift was to love and be loved'&quot;, by Rachel Cooke, ''The Guardian'' |ish=[[TheGuardian.com]] |sana=October 9, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqidlar ==
Bellow Martin Amisning otasi Kingsley Amisda unchalik katta taassurot qoldirmagan. 1971-yilda Kingsli kriminal yozuvchi Jon D. MakDonaldni „har qanday meʼyorlar boʻyicha Saul Bellowdan yaxshiroq yozuvchi“ deb takidlagan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Amis |first=Kingsley |authorlink=Kingsley Amis |title=What Became of Jane Austen? And Other Questions |publisher=[[Harcourt (publisher)|Harcourt Brace Jovanovich]] |chapter=A New James Bond |year=1971 |page=[https://archive.org/details/whatbecameofjane00king/page/69 69] |isbn=9780151958603 |chapterurl=https://archive.org/details/whatbecameofjane00king/page/69}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofot va unvonlari ==

* 1948 Guggenheim stipendiyasi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=TCi6CwAAQBAJ&amp;pg=PA8 |title=Saul Bellow: A Literary Companion |last=Connelly |first=Mark |publisher=McFarland |year=2016 |isbn=978-0786499267 |pages=8}}&lt;/ref&gt;
* 1954-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1965-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1971-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1976-yil [[Fantastik adabiyot boʻyicha Pulitser mukofoti|Fantastik adabiyot uchun Pulitser mukofoti]]
* 1976-yil Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti
* 1980-yil O. Henry mukofoti
* 1986-yil Sent-Luis universiteti kutubxonasi assotsiatsiyasining Sent-Luis adabiy mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.slu.edu/libraries/associates/award.html |sarlavha=Saint Louis Literary Award – Saint Louis University |ish=www.slu.edu |qaralgan sana=May 26, 2018 |arxivsana=August 23, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160823003924/http://www.slu.edu/libraries/associates/award.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://lib.slu.edu/about/associates/literary-award |sarlavha=Recipients of the Saint Louis Literary Award |muallif=Saint Louis University Library Associates |qaralgan sana=July 25, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160731082313/http://lib.slu.edu/about/associates/literary-award |arxivsana=July 31, 2016}}&lt;/ref&gt;
* 1988-yil Milliy sanʼat medali
* 1989-yil PEN/Malamud mukofoti
* 1989-yil Peggy V. Helmerich Taniqli muallif mukofoti&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=TCi6CwAAQBAJ&amp;pg=PA17 |title=Saul Bellow: A Literary Companion |last=Connelly |first=Mark |publisher=McFarland &amp; Company, Inc. |year=2016 |isbn=9780786499267 |pages=16}}&lt;/ref&gt;
* 1990-yil Milliy kitob fondining umr boʻyi Amerika maktublariga qoʻshgan hissasi uchun medali&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=0LSSDQAAQBAJ&amp;pg=PA85 |title=The Cambridge Companion to Saul Bellow |last=Aarons |first=Victoria |publisher=Cambridge University Press |year=2016 |isbn=978-1107108936 |pages=85}}&lt;/ref&gt;
* 1997-yil ''The Actual'' uchun Milliy yahudiy kitobi mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.jewishbookcouncil.org/awards/national-jewish-book-awards/past-winners?category=30754 |sarlavha=Past Winners |ish=Jewish Book Council |til=en |qaralgan sana=January 20, 2020}}&lt;/ref&gt;
* 2010-yil Chikago adabiy shon-shuhrat zaliga kiritildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://chicagoliteraryhof.org/inductees/profile/saul-bellow |sarlavha=Saul Bellow |sana=2010 |ish=Chicago Literary Hall of Fame |til=en |qaralgan sana=October 8, 2017}}&lt;/ref&gt;
* 2024-yil 6-fevralda [[AQSh pochta xizmati|Amerika Qoʻshma Shtatlari pochta xizmati]] Chikagoda Saul Bellow xotirasiga bagʻishlangan uch untsiyalik markani chiqardi. Markada Jo Ciardiello tomonidan suratga olingan portret tasvirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saul Bellow Postage Stamp First Day of Issue - Illinois newsroom - About.usps.com |url=https://about.usps.com/newsroom/local-releases/il/2024/0202-saul-bellow-postage-stamp-first-day-of-issue.htm |ish=USPS Newsroom |nashriyot=United States Postal Service |qaralgan sana=6 February 2024}}&lt;/ref&gt;.

Bellow Milliy portret galereyasi kollektsiyasida oltita portret, jumladan [[Irving Penn]] tomonidan olingan surat&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.88.70.5 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;, Sarah Yusterning rasmi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.97.3 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;, Sara Millerning byusti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.94.82 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt; va [[3|Edward Sorel]] va Artur Herschel Lidov tomonidan chizilgan rasmlarida ifoda etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.94.75 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.2006.48 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.2006.49 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;. Miller byustining nusxasi 1993-yilda Harold Vashington kutubxona markazida oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://articles.chicagotribune.com/1993-11-09/news/9311090227_1_novelist-saul-bellow-bust-position-at-boston-university |sarlavha=Bellow's Defection No Match For Affection From Hometown |sana=November 9, 1993 |qaralgan sana=May 26, 2018 |arxivsana=2018-07-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180709064904/http://articles.chicagotribune.com/1993-11-09/news/9311090227_1_novelist-saul-bellow-bust-position-at-boston-university }}&lt;/ref&gt;. Bellowning hujjatlari [[Chikago universiteti]] kutubxonasida saqlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=icu.spcl.bellows |sarlavha=Guide to the Saul Bellow Papers 1926–2015 |ish=www.lib.uchicago.edu |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==

=== Roman va novellalari ===

* ''Dangling Man'' (1944)
* ''The Victim'' (1947)
* ''The Adventures of Augie March'' (1953), Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1954&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1954 „National Book Awards — 1954“]. [[National Book Foundation]] ('''NBF'''). Retrieved March 3, 2012. (With essay by Nathaniel Rich from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* ''Seize the Day'' (1956)
* ''Henderson the Rain King'' (1959)
* ''Herzog'' (1964), Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1965&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1965 „National Book Awards — 1965“]. NBF. Retrieved March 3, 2012. (With acceptance speech by Bellow and essay by Salvatore Scibona from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* ''Janob Sammler sayyorasi'' (1970), Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1971&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1971 „National Book Awards — 1971“]. NBF. Retrieved March 3, 2012. (With essay by Craig Morgan Teicher from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* Gumboldt neʼmati(1975), 1976 yilgi [[Fantastik adabiyot boʻyicha Pulitser mukofoti|Pulitser mukofoti]] laureati&lt;ref name=&quot;pulitzer&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif= |sarlavha=Humboldt's Gift, by Saul Bellow (Viking) |url=https://www.pulitzer.org/winners/saul-bellow |qaralgan sana=December 16, 2022 |ish=[[pulitzer.org]] |til=en}}&lt;/ref&gt;
* ''The Deanʼs December'' (1982)
* ''More Die of Heartbreak'' &quot; (1987)
* ''A Theft'' (1989)
* ''The Bellarosa Connection'' (1989)
* ''The Actual'' (1997)
* ''Ravelstein'' (2000)

* ''To Jerusalem and Back'' (1976), [[memuar]]
* ''It All Adds Up'' (1994), insholar toʻplami
* ''Saul Bellow: Letters,'' Benjamin Teylor tomonidan tahrirlangan (2010), yozishmalar
* ''There Is Simply Too Much To Think About'' (Viking, 2015), qisqaroq badiiy boʻlmagan asarlar toʻplami

== Saul Bellow haqida asarlar ==

* ''Saul Bellow’s Heart: A Sonʼs Memoir'', Greg Bellow, 2013-yil {{ISBN|978-1608199952}}
* ''Saul Bellow'', Tony Tanner (1965) (yana qarang: „ ''Soʻzlar shahri“'' [1971])
* ''Saul Bellow'', Malcolm Bradbury(1982)
* ''Saul Bellow Drumlin Woodchuck'', Mark Harris, Jorjiya universiteti matbuoti. (1982)
* ''Saul Bellow: Modern Critical Views'', Harold Bloom (Tahr.) (1986)
* ''Handsome Is: Adventures with Saul Bellow'', Harriet Wasserman (1997)
* ''Saul Bellow and the Decline of Humanism'', Michael K Glenday (1990)
* ''Saul Bellow: A Biography of the Imagination'', Ruth Miller (1991)
* ''Bellow: A Biography'', James Atlas (2000)
* ''Saul Bellow and American Transcendentalism'', M. A. Quayum (2004)
* „Even Later“ and „The American Eagle“ in [[:en:Martin_Amis|Martin Amis]], ''The War Against Cliché'' (2001). Oxirgi insho ''Augie Marchning'' Everymanʼs Library nashrida ham mavjud.
* 'Saul Bellow’s comic styleʼ: [[:en:James_Wood_(critic)|James Wood]] in ''The Irresponsible Self: On Laughter and the Novel'', 2004-yil.{{ISBN|0-224-06450-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-224-06450-9|0-224-06450-9]] .
* ''The Hero in Contemporary American Fiction: The Works of Saul Bellow and Don DeLillo'' , Stephanie Halldorson (2007)
* „Saul Bellow“ qoʻshigʻi Sufjan Stevens tomonidan ''The Avalanche'' filmiga yozilgan boʻlib, uning ''Illinois'' kontseptual albomidagi chiqishlar va boshqa yozuvlardan iborat.
* ''The Life of Saul Bellow: To Fame and Fortune, 1915-1964'' (2015), va ''The Life of Saul Bellow: Love and Strife, 1965-2005'' (2018), Zachary Leader

== Yana qarang ==

* Yahudiy Nobel mukofoti sovrindorlari roʻyxati
* Amerika fantastikasidagi muvaffaqiyat uchun PEN/Saul Bellow mukofoti
* Eng keksa otalar roʻyxati

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* Works by Saul Bellow at Open Library
* Saul Bellow on Nobelprize.org
* Saul Bellow at Find a Grave
* [https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.BELLOWS Guide to the Saul Bellow Papers 1926-2015] at the [https://www.lib.uchicago.edu/scrc/ University of Chicago Special Collections Research Center]

[[Turkum:Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]
[[Turkum:2005-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1915-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:XX asr yozuvchilari]]
[[Turkum:Amerikalik Nobel mukofoti laureatlari]]</text>
      <sha1>4iommlovoc8xx83kusnqitsgoukrnxq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156305</id>
      <parentid>6156304</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22323" sha1="pu78r2sxcgsej8k3vjd3sct7r8l9m50" xml:space="preserve">{{Yozuvchi bilgiqutisi
| ismi                     = Saul Bellow
| tasvir                   = Saul Bellow (Herzog portrait).jpg
| izoh                     = Photo portrait of Bellow from the dust jacket of ''[[Herzog (novel)|Herzog]]'' (1964)
| tavallud_paytidagi_ismi  = Solomon Bellows
| tavallud_sanasi          = {{birth date|1915|6|10}}
| tavallud_joyi = [[Lachine, Kvebek]], Kanada
| vafot_sanasi = {{death date and age|2005|4|5|1915|6|10}}
| vafot_joyi = [[Bruklin, Massachusetts]], AQSh
| taʼlimi = [[Chikago universiteti]]&lt;br /&gt;[[Northwestern universiteti]] ([[San'at fakulteti| Bakalavr]])&lt;br /&gt;[[Wisconsin univeriteti, Madison]]
| mukofotlari = Milliy kitob mukofoti (1954, 1965, 1971)|Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti (19760) |Badiiy adabiyot uchun Pulitser mukofoti (1976) |Milliy san'at  medali (1988)
| turmush_oʻrtogʻi = {{ubl | {{marriage|Anita Goshkin|1937|1956|reason=div}} | {{marriage|Alexandra (Sondra) Tschacbasov|1956|1959|reason=div}} | {{marriage|Susan Glassman|1961|1964|reason=div}} | {{marriage|[[Alexandra Bellow|Alexandra Ionescu Tulcea]]|1974|1985|reason=div}} | {{marriage|Janis Freedman|1989}}}}
| bolalari = 4, [[Adam Bellow]] ham
| imzosi = Saul Bellow signature.svg
}}

'''Saul Bellow''' (1915-yil 10-iyun — 2005-yil 5-aprel, asl ismi '''Solomon Bellows''')&lt;ref name=&quot;groups.jewishgen.org&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saul BELLOW, son of Abraham BELLOWS of Vilna |url=https://groups.jewishgen.org/g/main/topic/70423289 |qaralgan sana=November 11, 2022 |ish=Jewish Genealogical Society-Montreal |iqtibos=Date of birth was 10 June per his wife, Janis Bellow, in her Preface to Bellow's Collected Stories; wouldn't she know his birthdate?.}}&lt;/ref&gt; — [[kanada]]&lt;nowiki/&gt;lik-[[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]&lt;nowiki/&gt;lik yozuvchi edi. Adabiy faoliyati uchun Bellow [[Pulitzer mukofoti|Pulitser mukofoti]], 1976-yil [[adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti]] va Milliy sanʼat medali bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=NATIONAL MEDAL OF ART RECIPIENTS |ish=University of Chicago News |url=https://www.uchicago.edu/who-we-are/global-impact/accolades/national-medal-of-arts |qaralgan sana=December 16, 2022 |til=en}}&lt;/ref&gt;. U badiiy adabiyot boʻyicha Milliy kitob mukofotini uch marta qoʻlga kiritgan yagona yozuvchidir&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=National Book Foundation - Explore the Archives |url=https://www.nationalbook.org/national-book-awards/search/ |qaralgan sana=December 16, 2022 |ish=National Book Foundation |til=en-US}}&lt;/ref&gt; va u 1990-yilda Milliy kitob fondining Amerika maktublariga qoʻshgan hissasi uchun medalini olgan&lt;ref name=&quot;medal&quot;&gt;[http://www.nationalbook.org/amerletters.html „Distinguished Contribution to American Letters“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110310053959/http://www.nationalbook.org/amerletters.html |date=2011-03-10 }}. National Book Foundation. Retrieved March 12, 2012.&lt;/ref&gt;.

Shvetsiya Nobel qoʻmitasining soʻzlariga koʻra, uning yozuvi „boy pikaresk romani va madaniyatimizning nozik tahlili, koʻngilochar sarguzasht, keskin va fojiali epizodlar ketma-ketligi falsafiy suhbatlar bilan aralashib ketgan, bularning barchasi zukko sharhlovchi tomonidan ishlab chiqilgan“&lt;ref name=&quot;nobelprize&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1976/press.html |sarlavha=Nobel Prize in Literature 1976 – Press Release |nashriyot=nobelprize.org |qaralgan sana=26 August 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning eng mashhur asarlari: „The Adventures of Augie March“, „Henderson the Rain King“, &quot;Gerzag„, „Mister Sammler sayyorasi“, „Seize the Day“, „Humboldtʼs Gift“, va „Ravelstein“.

Bellowning soʻzlariga koʻra, uning barcha qahramonlari ichida ''Henderson the Rain King''  asarining qahramoniYevgeniy Xenderson oʻziga eng oʻxshashi edi&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gussow |first=Mel |last2=McGrath |first2=Charles |date=April 6, 2005 |title=The New York Times, Mel Gussow and Charles McGrath[2005], in ''Saul Bellow, Who Breathed Life into American Novel, Dies at 89. |work=nytimes.com |url=https://www.nytimes.com/2005/04/06/books/06bellow.html |access-date=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt;. Bellow Kvebekdan kelgan muhojir sifatida katta boʻlgan. Christopher Hitchens taʼriflaganidek, Bellowning fantastik va asosiy qahramonlari „nafaqat getto sharoitlarini, balki getto psixozlarini ham yengish uchun“ transsendensiyaga boʻlgan intilishini aks ettiradi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Christopher Hitchens |title=Arguably: Shortlisted for the 2012 Orwell Prize |url=https://books.google.com/books?id=2f9ECP49MLIC&amp;pg=PT54 |year=2011 |publisher=Atlantic Books |isbn=978-0-85789-257-7 |page=54}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Christopher Hitchens |title=Jewish American titan from the ghetto |work=www.thejc.com |url=https://www.thejc.com/comment-and-debate/comment/61213/jewish-american-titan-ghetto |access-date=December 16, 2022}}&lt;/ref&gt;. Bellowning qahramonlari „The Deanʼs December“ filmidagi dekan Albert Corde „XX asrning yirik jinniliklari“ deb atagan narsa bilan kurashadi.

== Hayoti ==

=== Hayotning boshlangʻich davri ===
Saul Bellows Solomon Bellows&lt;ref name=&quot;Name&quot;&gt;Library of America ''Bellow Novels 1944-1953'', pg. 1000.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYTobit&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gussow |first=Mel |last2=McGrath |first2=Charles |date=April 6, 2005 |title=Saul Bellow, Who Breathed Life Into American Novel, Dies at 89 |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/04/06/books/saul-bellow-who-breathed-life-into-american-novel-dies-at-89.html |access-date=December 16, 2022 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ota-onasi Lescha (née Gordin) va Abraham Bellows&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Bellow: A Biography |last=Atlas, J. |date=2000 |publisher=Random House |isbn=9780394585017 |url=https://books.google.com/books?id=P2GwAAAAIAAJ |accessdate=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt; Rossiyaning [[Sankt-Peterburg]] shahridan koʻchib ketganidan ikki yil oʻtgach&lt;ref name=&quot;Name&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NYTobit&quot; /&gt; Kvebekning Lachin shahrida tugʻilgan. Uning uchta akalari va opasi bor edi, opasi Zelda (keyinchalik Jane, 1907-yilda tugʻilgan), aka-uka Moishe (keyinchalik Maurice, 1908-yilda tugʻilgan) va Schmuel (keyinchalik Samuel, 1911-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Leader 2015 p.&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=The Life of Saul Bellow: to fame and fortune, 1915–1964 |url=https://archive.org/details/lifeofsaulbellow0000lead |last=Leader |first=Zachary |publisher=Alfred A. Knopf |year=2015 |isbn=978-0-307-26883-9 |location=New York |page=[https://archive.org/details/lifeofsaulbellow0000lead/page/64 64] |oclc=880756047}}&lt;/ref&gt;. Bellowning oilasi litva-yahudiy edi&lt;ref name=&quot;theguardian&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Emma Brockes |date=April 27, 2013 |title=Greg Bellow: My father, Saul |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/culture/2013/apr/27/greg-bellow-father-saul}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;independent&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Great author, terrible father: Memoir portrays Saul Bellow as an egotistical womaniser who drove his son into therapy – Features – Books – The Independent |work=independent.co.uk |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/great-author-terrible-father-memoir-portrays-saul-bellow-as-an-egotistical-womaniser-who-drove-his-son-into-therapy-8577412.html |access-date=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt;, otasi esa [[Vilnyus|Vilnyusda]] tugʻilgan. Monreal Yahudiy Genealogiya Jamiyatining maʼlumotlariga koʻra, garchi Bellow 10-iyulda tugʻilganiga qaramasdan u oʻzining tugʻilgan kunini 10-iyunda nishonlagan. (Yahudiylar jamoasida ibroniycha tugʻilgan sanani yozish odat tusiga kirgan, bu har doim ham Grigoriy kalendariga toʻgʻri kelmaydi)&lt;ref&gt;''The New York Times'' obituary, April 6, 2005. „…his birthdate is listed as either June or July 10, 1915, though his lawyer, Mr. Pozen, said yesterday that Mr. Bellow customarily celebrated in June. (Immigrant Jews at that time tended to be careless about the Christian calendar, and the records are inconclusive.)“&lt;/ref&gt;.

=== Taʼlimi va faoliyati ===
Bellow [[Chikago universiteti|Chikago universitetida]] oʻqigan, ammo keyinchalik Shimoli-gʻarbiy universitetga oʻtgan. U dastlab adabiyotni oʻrganmoqchi edi, lekin u ingliz boʻlimi yahudiylarga qarshi ekanligini bilib qoladi. Buning oʻrniga u [[antropologiya]] va sotsiologiya boʻyicha imtiyozli diplom oldi&lt;ref&gt;''The New York Times'' obituary, April 6, 2005. „He had hoped to study literature but was put off by what he saw as the tweedy anti-Semitism of the English department, and graduated in 1937 with honors in anthropology and sociology, subjects that were later to instill his novels.“&lt;/ref&gt;. Bellovning antropologiyani oʻrganishi uning adabiy uslubiga taʼsir koʻrsatdi va antropologik maʼlumotlar uning asarlarini oʻziga tortdi. Keyinchalik Viskonsin universitetida aspiranturada ishlagan.

1941-yilda Bellow qurolli kuchlarga qoʻshilishga qaror qiladi, bolaligida Qoʻshma Shtatlarga noqonuniy ravishda koʻchib oʻtganligini bilganidan soʻng esa, AQSh fuqaroligiga oladi&lt;ref&gt;
{{Kitob manbasi |last=Slater |first=Elinor |title=Great Jewish Men |publisher=Jonathan David Company |year=1996 |page=42 |url=https://books.google.com/books?id=T91sokr_nJYC&amp;q=great+jewish+men |chapter=SAUL BELLOW: Winner of the Nobel Prize for Literature |chapterurl=https://books.google.com/books?id=T91sokr_nJYC&amp;q=bellow+naturalized+citizen&amp;pg=PA42 |isbn=0-8246-0381-8 |accessdate=October 21, 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SlateHitchens&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Hitchens |first=Christopher |title=Remembering Saul Bellow |url=http://www.slate.com/articles/news_and_politics/obit/2005/04/he_was_an_american_quebecborn.html |magazine=Slate |access-date=June 13, 2015}}&lt;/ref&gt;.

=== Nobel mukofoti va keyingi faoliyati ===
1981-yil dekabridan 1982-yilning martigacha Bellow Viktoriya (BC) universitetida tashrif buyurgan Lansdaun olimi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Visiting Lansdowne scholar, Saul Bellow |url=http://archives.library.uvic.ca/hpc/index.php/visiting-lansdowne-scholar-saul-bellow;rad |ish=University of Victoria Archives |qaralgan sana=June 14, 2015}}&lt;/ref&gt; va ayni paytda „Yozuvchi-rezident“ unvoniga ega edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Colombo |first=John Robert |title=Canadian Literary Landmarks |url=https://books.google.com/books?id=WdPnEvbEKgQC&amp;pg=PA283 |publisher=Dundum |page=283 |isbn=9781459717985 |date=January 1984}}&lt;/ref&gt; 1998-yilda u Amerika falsafiy jamiyatiga saylangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Saul+Bellow&amp;title=&amp;subject=&amp;subdiv=&amp;mem=&amp;year=&amp;year-max=&amp;dead=&amp;keyword=&amp;smode=advanced |qaralgan sana=December 2, 2021 |ish=search.amphilsoc.org}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Uning oʻgʻli Greg birinchi turmushida [[Psixoterapiya|psixoterapevt]] boʻldi. U 2013-yilda otasining oʻlimidan deyarli oʻn yil oʻtib, ''„Saul Bellow’s Heart: A Sonʼs Memoir“ kitobini'' nashr etdi&lt;ref name=&quot;Woods&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Woods |first=James |date=July 22, 2013 |title=Sins of the Fathers: Do great novelists make bad parents? |url=http://www.newyorker.com/magazine/2013/07/22/sins-of-the-father |magazine=The New Yorker |access-date=December 30, 2014}}&lt;/ref&gt;. Bellowning ikkinchi turmushidan boʻlgan oʻgʻli Adam 2003-yilda ''„In Praise of Nepotism“'' nomli badiiy kitobini nashr etdi. Bellowning uchinchi turmushidan oʻgʻli Daniel&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Cusac |ism=Anne-Marie |sana=2022-12-22 |sarlavha=Underneath Saul Bellow's characters are real people {{!}} American Masters {{!}} PBS |url=https://www.pbs.org/wnet/americanmasters/underneath-saul-bellows-characters-are-real-people/25264/ |qaralgan sana=2024-03-30 |ish=American Masters |til=en-US}}&lt;/ref&gt; kulol, yozuvchi va sobiq jurnalist boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=About |url=https://www.danielbellow.com/about-1 |qaralgan sana=2024-03-30 |ish=Daniel Bellow Pottery |til=en-US}}&lt;/ref&gt;. 1999-yilda, 84 yoshida, Bellowning Fridmandan toʻrtinchi farzandi va birinchi qizi tugʻildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.theguardian.com/books/2010/oct/10/saul-bellow-letters-janis-interview |sarlavha=&quot;Saul Bellow's widow on his life and letters: 'His gift was to love and be loved'&quot;, by Rachel Cooke, ''The Guardian'' |ish=[[TheGuardian.com]] |sana=October 9, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqidlar ==
Bellow Martin Amisning otasi Kingsley Amisda unchalik katta taassurot qoldirmagan. 1971-yilda Kingsli kriminal yozuvchi Jon D. MakDonaldni „har qanday meʼyorlar boʻyicha Saul Bellowdan yaxshiroq yozuvchi“ deb takidlagan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Amis |first=Kingsley |authorlink=Kingsley Amis |title=What Became of Jane Austen? And Other Questions |publisher=[[Harcourt (publisher)|Harcourt Brace Jovanovich]] |chapter=A New James Bond |year=1971 |page=[https://archive.org/details/whatbecameofjane00king/page/69 69] |isbn=9780151958603 |chapterurl=https://archive.org/details/whatbecameofjane00king/page/69}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofot va unvonlari ==

* 1948 Guggenheim stipendiyasi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=TCi6CwAAQBAJ&amp;pg=PA8 |title=Saul Bellow: A Literary Companion |last=Connelly |first=Mark |publisher=McFarland |year=2016 |isbn=978-0786499267 |pages=8}}&lt;/ref&gt;
* 1954-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1965-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1971-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1976-yil [[Fantastik adabiyot boʻyicha Pulitser mukofoti|Fantastik adabiyot uchun Pulitser mukofoti]]
* 1976-yil Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti
* 1980-yil O. Henry mukofoti
* 1986-yil Sent-Luis universiteti kutubxonasi assotsiatsiyasining Sent-Luis adabiy mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.slu.edu/libraries/associates/award.html |sarlavha=Saint Louis Literary Award – Saint Louis University |ish=www.slu.edu |qaralgan sana=May 26, 2018 |arxivsana=August 23, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160823003924/http://www.slu.edu/libraries/associates/award.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://lib.slu.edu/about/associates/literary-award |sarlavha=Recipients of the Saint Louis Literary Award |muallif=Saint Louis University Library Associates |qaralgan sana=July 25, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160731082313/http://lib.slu.edu/about/associates/literary-award |arxivsana=July 31, 2016}}&lt;/ref&gt;
* 1988-yil Milliy sanʼat medali
* 1989-yil PEN/Malamud mukofoti
* 1989-yil Peggy V. Helmerich Taniqli muallif mukofoti&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=TCi6CwAAQBAJ&amp;pg=PA17 |title=Saul Bellow: A Literary Companion |last=Connelly |first=Mark |publisher=McFarland &amp; Company, Inc. |year=2016 |isbn=9780786499267 |pages=16}}&lt;/ref&gt;
* 1990-yil Milliy kitob fondining umr boʻyi Amerika maktublariga qoʻshgan hissasi uchun medali&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=0LSSDQAAQBAJ&amp;pg=PA85 |title=The Cambridge Companion to Saul Bellow |last=Aarons |first=Victoria |publisher=Cambridge University Press |year=2016 |isbn=978-1107108936 |pages=85}}&lt;/ref&gt;
* 1997-yil ''The Actual'' uchun Milliy yahudiy kitobi mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.jewishbookcouncil.org/awards/national-jewish-book-awards/past-winners?category=30754 |sarlavha=Past Winners |ish=Jewish Book Council |til=en |qaralgan sana=January 20, 2020}}&lt;/ref&gt;
* 2010-yil Chikago adabiy shon-shuhrat zaliga kiritildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://chicagoliteraryhof.org/inductees/profile/saul-bellow |sarlavha=Saul Bellow |sana=2010 |ish=Chicago Literary Hall of Fame |til=en |qaralgan sana=October 8, 2017}}&lt;/ref&gt;
* 2024-yil 6-fevralda [[AQSh pochta xizmati|Amerika Qoʻshma Shtatlari pochta xizmati]] Chikagoda Saul Bellow xotirasiga bagʻishlangan uch untsiyalik markani chiqardi. Markada Jo Ciardiello tomonidan suratga olingan portret tasvirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saul Bellow Postage Stamp First Day of Issue - Illinois newsroom - About.usps.com |url=https://about.usps.com/newsroom/local-releases/il/2024/0202-saul-bellow-postage-stamp-first-day-of-issue.htm |ish=USPS Newsroom |nashriyot=United States Postal Service |qaralgan sana=6 February 2024}}&lt;/ref&gt;.

Bellow Milliy portret galereyasi kollektsiyasida oltita portret, jumladan [[Irving Penn]] tomonidan olingan surat&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.88.70.5 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;, Sarah Yusterning rasmi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.97.3 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;, Sara Millerning byusti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.94.82 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt; va [[3|Edward Sorel]] va Artur Herschel Lidov tomonidan chizilgan rasmlarida ifoda etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.94.75 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.2006.48 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.2006.49 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;. Miller byustining nusxasi 1993-yilda Harold Vashington kutubxona markazida oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://articles.chicagotribune.com/1993-11-09/news/9311090227_1_novelist-saul-bellow-bust-position-at-boston-university |sarlavha=Bellow's Defection No Match For Affection From Hometown |sana=November 9, 1993 |qaralgan sana=May 26, 2018 |arxivsana=2018-07-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180709064904/http://articles.chicagotribune.com/1993-11-09/news/9311090227_1_novelist-saul-bellow-bust-position-at-boston-university }}&lt;/ref&gt;. Bellowning hujjatlari [[Chikago universiteti]] kutubxonasida saqlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=icu.spcl.bellows |sarlavha=Guide to the Saul Bellow Papers 1926–2015 |ish=www.lib.uchicago.edu |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==

=== Roman va novellalari ===

* ''Dangling Man'' (1944)
* ''The Victim'' (1947)
* ''The Adventures of Augie March'' (1953), Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1954&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1954 „National Book Awards — 1954“]. [[National Book Foundation]] ('''NBF'''). Retrieved March 3, 2012. (With essay by Nathaniel Rich from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* ''Seize the Day'' (1956)
* ''Henderson the Rain King'' (1959)
* ''Herzog'' (1964), Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1965&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1965 „National Book Awards — 1965“]. NBF. Retrieved March 3, 2012. (With acceptance speech by Bellow and essay by Salvatore Scibona from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* ''Janob Sammler sayyorasi'' (1970), Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1971&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1971 „National Book Awards — 1971“]. NBF. Retrieved March 3, 2012. (With essay by Craig Morgan Teicher from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* Gumboldt neʼmati(1975), 1976 yilgi [[Fantastik adabiyot boʻyicha Pulitser mukofoti|Pulitser mukofoti]] laureati&lt;ref name=&quot;pulitzer&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif= |sarlavha=Humboldt's Gift, by Saul Bellow (Viking) |url=https://www.pulitzer.org/winners/saul-bellow |qaralgan sana=December 16, 2022 |ish=[[pulitzer.org]] |til=en}}&lt;/ref&gt;
* ''The Deanʼs December'' (1982)
* ''More Die of Heartbreak'' &quot; (1987)
* ''A Theft'' (1989)
* ''The Bellarosa Connection'' (1989)
* ''The Actual'' (1997)
* ''Ravelstein'' (2000)

* ''To Jerusalem and Back'' (1976), [[memuar]]
* ''It All Adds Up'' (1994), insholar toʻplami
* ''Saul Bellow: Letters,'' Benjamin Teylor tomonidan tahrirlangan (2010), yozishmalar
* ''There Is Simply Too Much To Think About'' (Viking, 2015), qisqaroq badiiy boʻlmagan asarlar toʻplami

== Saul Bellow haqida asarlar ==

* ''Saul Bellow’s Heart: A Sonʼs Memoir'', Greg Bellow, 2013-yil {{ISBN|978-1608199952}}
* ''Saul Bellow'', Tony Tanner (1965) (yana qarang: „ ''Soʻzlar shahri“'' [1971])
* ''Saul Bellow'', Malcolm Bradbury(1982)
* ''Saul Bellow Drumlin Woodchuck'', Mark Harris, Jorjiya universiteti matbuoti. (1982)
* ''Saul Bellow: Modern Critical Views'', Harold Bloom (Tahr.) (1986)
* ''Handsome Is: Adventures with Saul Bellow'', Harriet Wasserman (1997)
* ''Saul Bellow and the Decline of Humanism'', Michael K Glenday (1990)
* ''Saul Bellow: A Biography of the Imagination'', Ruth Miller (1991)
* ''Bellow: A Biography'', James Atlas (2000)
* ''Saul Bellow and American Transcendentalism'', M. A. Quayum (2004)
* „Even Later“ and „The American Eagle“ in [[:en:Martin_Amis|Martin Amis]], ''The War Against Cliché'' (2001). Oxirgi insho ''Augie Marchning'' Everymanʼs Library nashrida ham mavjud.
* 'Saul Bellow’s comic styleʼ: [[:en:James_Wood_(critic)|James Wood]] in ''The Irresponsible Self: On Laughter and the Novel'', 2004-yil.{{ISBN|0-224-06450-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-224-06450-9|0-224-06450-9]] .
* ''The Hero in Contemporary American Fiction: The Works of Saul Bellow and Don DeLillo'' , Stephanie Halldorson (2007)
* „Saul Bellow“ qoʻshigʻi Sufjan Stevens tomonidan ''The Avalanche'' filmiga yozilgan boʻlib, uning ''Illinois'' kontseptual albomidagi chiqishlar va boshqa yozuvlardan iborat.
* ''The Life of Saul Bellow: To Fame and Fortune, 1915-1964'' (2015), va ''The Life of Saul Bellow: Love and Strife, 1965-2005'' (2018), Zachary Leader

== Yana qarang ==

* Yahudiy Nobel mukofoti sovrindorlari roʻyxati
* Amerika fantastikasidagi muvaffaqiyat uchun PEN/Saul Bellow mukofoti
* Eng keksa otalar roʻyxati

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* Works by Saul Bellow at Open Library
* Saul Bellow on Nobelprize.org
* Saul Bellow at Find a Grave
* [https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.BELLOWS Guide to the Saul Bellow Papers 1926-2015] at the [https://www.lib.uchicago.edu/scrc/ University of Chicago Special Collections Research Center]

[[Turkum:Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]
[[Turkum:2005-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1915-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:XX asr yozuvchilari]]
[[Turkum:Amerikalik Nobel mukofoti laureatlari]]</text>
      <sha1>pu78r2sxcgsej8k3vjd3sct7r8l9m50</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156306</id>
      <parentid>6156305</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22305" sha1="mmv0yx7iyrnfqpzl37y7c6efns8li6u" xml:space="preserve">{{Yozuvchi bilgiqutisi
| ismi                     = Saul Bellow
| tasvir                   = Saul Bellow (Herzog portrait).jpg
| izoh                     = Photo portrait of Bellow from the dust jacket of ''[[Herzog (novel)|Herzog]]'' (1964)
| tavallud_paytidagi_ismi  = Solomon Bellows
| tavallud_sanasi          = {{birth date|1915|6|10}}
| tavallud_joyi = [[Lachine, Kvebek]], Kanada
| vafot_sanasi = {{death date and age|2005|4|5|1915|6|10}}
| vafot_joyi = [[Bruklin, Massachusetts]], AQSh
| taʼlimi = [[Chikago universiteti]]&lt;br /&gt;[[Northwestern universiteti]] ([[San'at fakulteti| Bakalavr]])&lt;br /&gt;[[Wisconsin univeriteti, Madison]]
| mukofotlari = Milliy kitob mukofoti (1954, 1965, 1971)|Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti (19760) |Badiiy adabiyot uchun Pulitser mukofoti (1976) |Milliy san'at  medali (1988)
| turmush_oʻrtogʻi = {{ubl | {{marriage|Anita Goshkin|1937|1956|reason=div}} | {{marriage|Alexandra (Sondra) Tschacbasov|1956|1959|reason=div}} | {{marriage|Susan Glassman|1961|1964|reason=div}} | {{marriage|[[Alexandra Bellow|Alexandra Ionescu Tulcea]]|1974|1985|reason=div}} | {{marriage|Janis Freedman|1989}}}}
| bolalari = 4, [[Adam Bellow]] ham
| imzosi = Saul Bellow signature.svg
}}

'''Saul Bellow''' (1915-yil 10-iyun — 2005-yil 5-aprel, asl ismi '''Solomon Bellows''')&lt;ref name=&quot;groups.jewishgen.org&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saul BELLOW, son of Abraham BELLOWS of Vilna |url=https://groups.jewishgen.org/g/main/topic/70423289 |qaralgan sana=November 11, 2022 |ish=Jewish Genealogical Society-Montreal |iqtibos=Date of birth was 10 June per his wife, Janis Bellow, in her Preface to Bellow's Collected Stories; wouldn't she know his birthdate?.}}&lt;/ref&gt; — [[kanada]]lik-[[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]lik yozuvchi edi. Adabiy faoliyati uchun Bellow [[Pulitzer mukofoti|Pulitser mukofoti]], 1976-yil [[adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti]] va Milliy sanʼat medali bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=NATIONAL MEDAL OF ART RECIPIENTS |ish=University of Chicago News |url=https://www.uchicago.edu/who-we-are/global-impact/accolades/national-medal-of-arts |qaralgan sana=December 16, 2022 |til=en}}&lt;/ref&gt;. U badiiy adabiyot boʻyicha Milliy kitob mukofotini uch marta qoʻlga kiritgan yagona yozuvchidir&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=National Book Foundation - Explore the Archives |url=https://www.nationalbook.org/national-book-awards/search/ |qaralgan sana=December 16, 2022 |ish=National Book Foundation |til=en-US}}&lt;/ref&gt; va u 1990-yilda Milliy kitob fondining Amerika maktublariga qoʻshgan hissasi uchun medalini olgan&lt;ref name=&quot;medal&quot;&gt;[http://www.nationalbook.org/amerletters.html „Distinguished Contribution to American Letters“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110310053959/http://www.nationalbook.org/amerletters.html |date=2011-03-10 }}. National Book Foundation. Retrieved March 12, 2012.&lt;/ref&gt;.

Shvetsiya Nobel qoʻmitasining soʻzlariga koʻra, uning yozuvi „boy pikaresk romani va madaniyatimizning nozik tahlili, koʻngilochar sarguzasht, keskin va fojiali epizodlar ketma-ketligi falsafiy suhbatlar bilan aralashib ketgan, bularning barchasi zukko sharhlovchi tomonidan ishlab chiqilgan“&lt;ref name=&quot;nobelprize&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1976/press.html |sarlavha=Nobel Prize in Literature 1976 – Press Release |nashriyot=nobelprize.org |qaralgan sana=26 August 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning eng mashhur asarlari: „The Adventures of Augie March“, „Henderson the Rain King“, &quot;Gerzag„, „Mister Sammler sayyorasi“, „Seize the Day“, „Humboldtʼs Gift“, va „Ravelstein“.

Bellowning soʻzlariga koʻra, uning barcha qahramonlari ichida ''Henderson the Rain King''  asarining qahramoniYevgeniy Xenderson oʻziga eng oʻxshashi edi&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gussow |first=Mel |last2=McGrath |first2=Charles |date=April 6, 2005 |title=The New York Times, Mel Gussow and Charles McGrath[2005], in ''Saul Bellow, Who Breathed Life into American Novel, Dies at 89. |work=nytimes.com |url=https://www.nytimes.com/2005/04/06/books/06bellow.html |access-date=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt;. Bellow Kvebekdan kelgan muhojir sifatida katta boʻlgan. Christopher Hitchens taʼriflaganidek, Bellowning fantastik va asosiy qahramonlari „nafaqat getto sharoitlarini, balki getto psixozlarini ham yengish uchun“ transsendensiyaga boʻlgan intilishini aks ettiradi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Christopher Hitchens |title=Arguably: Shortlisted for the 2012 Orwell Prize |url=https://books.google.com/books?id=2f9ECP49MLIC&amp;pg=PT54 |year=2011 |publisher=Atlantic Books |isbn=978-0-85789-257-7 |page=54}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Christopher Hitchens |title=Jewish American titan from the ghetto |work=www.thejc.com |url=https://www.thejc.com/comment-and-debate/comment/61213/jewish-american-titan-ghetto |access-date=December 16, 2022}}&lt;/ref&gt;. Bellowning qahramonlari „The Deanʼs December“ filmidagi dekan Albert Corde „XX asrning yirik jinniliklari“ deb atagan narsa bilan kurashadi.

== Hayoti ==

=== Hayotning boshlangʻich davri ===
Saul Bellows Solomon Bellows&lt;ref name=&quot;Name&quot;&gt;Library of America ''Bellow Novels 1944-1953'', pg. 1000.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYTobit&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gussow |first=Mel |last2=McGrath |first2=Charles |date=April 6, 2005 |title=Saul Bellow, Who Breathed Life Into American Novel, Dies at 89 |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/04/06/books/saul-bellow-who-breathed-life-into-american-novel-dies-at-89.html |access-date=December 16, 2022 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ota-onasi Lescha (née Gordin) va Abraham Bellows&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Bellow: A Biography |last=Atlas, J. |date=2000 |publisher=Random House |isbn=9780394585017 |url=https://books.google.com/books?id=P2GwAAAAIAAJ |accessdate=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt; Rossiyaning [[Sankt-Peterburg]] shahridan koʻchib ketganidan ikki yil oʻtgach&lt;ref name=&quot;Name&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NYTobit&quot; /&gt; Kvebekning Lachin shahrida tugʻilgan. Uning uchta akalari va opasi bor edi, opasi Zelda (keyinchalik Jane, 1907-yilda tugʻilgan), aka-uka Moishe (keyinchalik Maurice, 1908-yilda tugʻilgan) va Schmuel (keyinchalik Samuel, 1911-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Leader 2015 p.&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=The Life of Saul Bellow: to fame and fortune, 1915–1964 |url=https://archive.org/details/lifeofsaulbellow0000lead |last=Leader |first=Zachary |publisher=Alfred A. Knopf |year=2015 |isbn=978-0-307-26883-9 |location=New York |page=[https://archive.org/details/lifeofsaulbellow0000lead/page/64 64] |oclc=880756047}}&lt;/ref&gt;. Bellowning oilasi litva-yahudiy edi&lt;ref name=&quot;theguardian&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Emma Brockes |date=April 27, 2013 |title=Greg Bellow: My father, Saul |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/culture/2013/apr/27/greg-bellow-father-saul}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;independent&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Great author, terrible father: Memoir portrays Saul Bellow as an egotistical womaniser who drove his son into therapy – Features – Books – The Independent |work=independent.co.uk |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/great-author-terrible-father-memoir-portrays-saul-bellow-as-an-egotistical-womaniser-who-drove-his-son-into-therapy-8577412.html |access-date=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt;, otasi esa [[Vilnyus|Vilnyusda]] tugʻilgan. Monreal Yahudiy Genealogiya Jamiyatining maʼlumotlariga koʻra, garchi Bellow 10-iyulda tugʻilganiga qaramasdan u oʻzining tugʻilgan kunini 10-iyunda nishonlagan. (Yahudiylar jamoasida ibroniycha tugʻilgan sanani yozish odat tusiga kirgan, bu har doim ham Grigoriy kalendariga toʻgʻri kelmaydi)&lt;ref&gt;''The New York Times'' obituary, April 6, 2005. „…his birthdate is listed as either June or July 10, 1915, though his lawyer, Mr. Pozen, said yesterday that Mr. Bellow customarily celebrated in June. (Immigrant Jews at that time tended to be careless about the Christian calendar, and the records are inconclusive.)“&lt;/ref&gt;.

=== Taʼlimi va faoliyati ===
Bellow [[Chikago universiteti|Chikago universitetida]] oʻqigan, ammo keyinchalik Shimoli-gʻarbiy universitetga oʻtgan. U dastlab adabiyotni oʻrganmoqchi edi, lekin u ingliz boʻlimi yahudiylarga qarshi ekanligini bilib qoladi. Buning oʻrniga u [[antropologiya]] va sotsiologiya boʻyicha imtiyozli diplom oldi&lt;ref&gt;''The New York Times'' obituary, April 6, 2005. „He had hoped to study literature but was put off by what he saw as the tweedy anti-Semitism of the English department, and graduated in 1937 with honors in anthropology and sociology, subjects that were later to instill his novels.“&lt;/ref&gt;. Bellovning antropologiyani oʻrganishi uning adabiy uslubiga taʼsir koʻrsatdi va antropologik maʼlumotlar uning asarlarini oʻziga tortdi. Keyinchalik Viskonsin universitetida aspiranturada ishlagan.

1941-yilda Bellow qurolli kuchlarga qoʻshilishga qaror qiladi, bolaligida Qoʻshma Shtatlarga noqonuniy ravishda koʻchib oʻtganligini bilganidan soʻng esa, AQSh fuqaroligiga oladi&lt;ref&gt;
{{Kitob manbasi |last=Slater |first=Elinor |title=Great Jewish Men |publisher=Jonathan David Company |year=1996 |page=42 |url=https://books.google.com/books?id=T91sokr_nJYC&amp;q=great+jewish+men |chapter=SAUL BELLOW: Winner of the Nobel Prize for Literature |chapterurl=https://books.google.com/books?id=T91sokr_nJYC&amp;q=bellow+naturalized+citizen&amp;pg=PA42 |isbn=0-8246-0381-8 |accessdate=October 21, 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SlateHitchens&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Hitchens |first=Christopher |title=Remembering Saul Bellow |url=http://www.slate.com/articles/news_and_politics/obit/2005/04/he_was_an_american_quebecborn.html |magazine=Slate |access-date=June 13, 2015}}&lt;/ref&gt;.

=== Nobel mukofoti va keyingi faoliyati ===
1981-yil dekabridan 1982-yilning martigacha Bellow Viktoriya (BC) universitetida tashrif buyurgan Lansdaun olimi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Visiting Lansdowne scholar, Saul Bellow |url=http://archives.library.uvic.ca/hpc/index.php/visiting-lansdowne-scholar-saul-bellow;rad |ish=University of Victoria Archives |qaralgan sana=June 14, 2015}}&lt;/ref&gt; va ayni paytda „Yozuvchi-rezident“ unvoniga ega edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Colombo |first=John Robert |title=Canadian Literary Landmarks |url=https://books.google.com/books?id=WdPnEvbEKgQC&amp;pg=PA283 |publisher=Dundum |page=283 |isbn=9781459717985 |date=January 1984}}&lt;/ref&gt; 1998-yilda u Amerika falsafiy jamiyatiga saylangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Saul+Bellow&amp;title=&amp;subject=&amp;subdiv=&amp;mem=&amp;year=&amp;year-max=&amp;dead=&amp;keyword=&amp;smode=advanced |qaralgan sana=December 2, 2021 |ish=search.amphilsoc.org}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Uning oʻgʻli Greg birinchi turmushida [[Psixoterapiya|psixoterapevt]] boʻldi. U 2013-yilda otasining oʻlimidan deyarli oʻn yil oʻtib, ''„Saul Bellow’s Heart: A Sonʼs Memoir“ kitobini'' nashr etdi&lt;ref name=&quot;Woods&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Woods |first=James |date=July 22, 2013 |title=Sins of the Fathers: Do great novelists make bad parents? |url=http://www.newyorker.com/magazine/2013/07/22/sins-of-the-father |magazine=The New Yorker |access-date=December 30, 2014}}&lt;/ref&gt;. Bellowning ikkinchi turmushidan boʻlgan oʻgʻli Adam 2003-yilda ''„In Praise of Nepotism“'' nomli badiiy kitobini nashr etdi. Bellowning uchinchi turmushidan oʻgʻli Daniel&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Cusac |ism=Anne-Marie |sana=2022-12-22 |sarlavha=Underneath Saul Bellow's characters are real people {{!}} American Masters {{!}} PBS |url=https://www.pbs.org/wnet/americanmasters/underneath-saul-bellows-characters-are-real-people/25264/ |qaralgan sana=2024-03-30 |ish=American Masters |til=en-US}}&lt;/ref&gt; kulol, yozuvchi va sobiq jurnalist boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=About |url=https://www.danielbellow.com/about-1 |qaralgan sana=2024-03-30 |ish=Daniel Bellow Pottery |til=en-US}}&lt;/ref&gt;. 1999-yilda, 84 yoshida, Bellowning Fridmandan toʻrtinchi farzandi va birinchi qizi tugʻildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.theguardian.com/books/2010/oct/10/saul-bellow-letters-janis-interview |sarlavha=&quot;Saul Bellow's widow on his life and letters: 'His gift was to love and be loved'&quot;, by Rachel Cooke, ''The Guardian'' |ish=[[TheGuardian.com]] |sana=October 9, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqidlar ==
Bellow Martin Amisning otasi Kingsley Amisda unchalik katta taassurot qoldirmagan. 1971-yilda Kingsli kriminal yozuvchi Jon D. MakDonaldni „har qanday meʼyorlar boʻyicha Saul Bellowdan yaxshiroq yozuvchi“ deb takidlagan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Amis |first=Kingsley |authorlink=Kingsley Amis |title=What Became of Jane Austen? And Other Questions |publisher=[[Harcourt (publisher)|Harcourt Brace Jovanovich]] |chapter=A New James Bond |year=1971 |page=[https://archive.org/details/whatbecameofjane00king/page/69 69] |isbn=9780151958603 |chapterurl=https://archive.org/details/whatbecameofjane00king/page/69}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofot va unvonlari ==

* 1948 Guggenheim stipendiyasi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=TCi6CwAAQBAJ&amp;pg=PA8 |title=Saul Bellow: A Literary Companion |last=Connelly |first=Mark |publisher=McFarland |year=2016 |isbn=978-0786499267 |pages=8}}&lt;/ref&gt;
* 1954-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1965-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1971-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1976-yil [[Fantastik adabiyot boʻyicha Pulitser mukofoti|Fantastik adabiyot uchun Pulitser mukofoti]]
* 1976-yil Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti
* 1980-yil O. Henry mukofoti
* 1986-yil Sent-Luis universiteti kutubxonasi assotsiatsiyasining Sent-Luis adabiy mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.slu.edu/libraries/associates/award.html |sarlavha=Saint Louis Literary Award – Saint Louis University |ish=www.slu.edu |qaralgan sana=May 26, 2018 |arxivsana=August 23, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160823003924/http://www.slu.edu/libraries/associates/award.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://lib.slu.edu/about/associates/literary-award |sarlavha=Recipients of the Saint Louis Literary Award |muallif=Saint Louis University Library Associates |qaralgan sana=July 25, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160731082313/http://lib.slu.edu/about/associates/literary-award |arxivsana=July 31, 2016}}&lt;/ref&gt;
* 1988-yil Milliy sanʼat medali
* 1989-yil PEN/Malamud mukofoti
* 1989-yil Peggy V. Helmerich Taniqli muallif mukofoti&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=TCi6CwAAQBAJ&amp;pg=PA17 |title=Saul Bellow: A Literary Companion |last=Connelly |first=Mark |publisher=McFarland &amp; Company, Inc. |year=2016 |isbn=9780786499267 |pages=16}}&lt;/ref&gt;
* 1990-yil Milliy kitob fondining umr boʻyi Amerika maktublariga qoʻshgan hissasi uchun medali&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=0LSSDQAAQBAJ&amp;pg=PA85 |title=The Cambridge Companion to Saul Bellow |last=Aarons |first=Victoria |publisher=Cambridge University Press |year=2016 |isbn=978-1107108936 |pages=85}}&lt;/ref&gt;
* 1997-yil ''The Actual'' uchun Milliy yahudiy kitobi mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.jewishbookcouncil.org/awards/national-jewish-book-awards/past-winners?category=30754 |sarlavha=Past Winners |ish=Jewish Book Council |til=en |qaralgan sana=January 20, 2020}}&lt;/ref&gt;
* 2010-yil Chikago adabiy shon-shuhrat zaliga kiritildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://chicagoliteraryhof.org/inductees/profile/saul-bellow |sarlavha=Saul Bellow |sana=2010 |ish=Chicago Literary Hall of Fame |til=en |qaralgan sana=October 8, 2017}}&lt;/ref&gt;
* 2024-yil 6-fevralda [[AQSh pochta xizmati|Amerika Qoʻshma Shtatlari pochta xizmati]] Chikagoda Saul Bellow xotirasiga bagʻishlangan uch untsiyalik markani chiqardi. Markada Jo Ciardiello tomonidan suratga olingan portret tasvirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saul Bellow Postage Stamp First Day of Issue - Illinois newsroom - About.usps.com |url=https://about.usps.com/newsroom/local-releases/il/2024/0202-saul-bellow-postage-stamp-first-day-of-issue.htm |ish=USPS Newsroom |nashriyot=United States Postal Service |qaralgan sana=6 February 2024}}&lt;/ref&gt;.

Bellow Milliy portret galereyasi kollektsiyasida oltita portret, jumladan [[Irving Penn]] tomonidan olingan surat&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.88.70.5 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;, Sarah Yusterning rasmi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.97.3 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;, Sara Millerning byusti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.94.82 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt; va [[3|Edward Sorel]] va Artur Herschel Lidov tomonidan chizilgan rasmlarida ifoda etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.94.75 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.2006.48 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.2006.49 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;. Miller byustining nusxasi 1993-yilda Harold Vashington kutubxona markazida oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://articles.chicagotribune.com/1993-11-09/news/9311090227_1_novelist-saul-bellow-bust-position-at-boston-university |sarlavha=Bellow's Defection No Match For Affection From Hometown |sana=November 9, 1993 |qaralgan sana=May 26, 2018 |arxivsana=2018-07-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180709064904/http://articles.chicagotribune.com/1993-11-09/news/9311090227_1_novelist-saul-bellow-bust-position-at-boston-university }}&lt;/ref&gt;. Bellowning hujjatlari [[Chikago universiteti]] kutubxonasida saqlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=icu.spcl.bellows |sarlavha=Guide to the Saul Bellow Papers 1926–2015 |ish=www.lib.uchicago.edu |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==

=== Roman va novellalari ===

* ''Dangling Man'' (1944)
* ''The Victim'' (1947)
* ''The Adventures of Augie March'' (1953), Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1954&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1954 „National Book Awards — 1954“]. [[National Book Foundation]] ('''NBF'''). Retrieved March 3, 2012. (With essay by Nathaniel Rich from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* ''Seize the Day'' (1956)
* ''Henderson the Rain King'' (1959)
* ''Herzog'' (1964), Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1965&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1965 „National Book Awards — 1965“]. NBF. Retrieved March 3, 2012. (With acceptance speech by Bellow and essay by Salvatore Scibona from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* ''Janob Sammler sayyorasi'' (1970), Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1971&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1971 „National Book Awards — 1971“]. NBF. Retrieved March 3, 2012. (With essay by Craig Morgan Teicher from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* Gumboldt neʼmati(1975), 1976 yilgi [[Fantastik adabiyot boʻyicha Pulitser mukofoti|Pulitser mukofoti]] laureati&lt;ref name=&quot;pulitzer&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif= |sarlavha=Humboldt's Gift, by Saul Bellow (Viking) |url=https://www.pulitzer.org/winners/saul-bellow |qaralgan sana=December 16, 2022 |ish=[[pulitzer.org]] |til=en}}&lt;/ref&gt;
* ''The Deanʼs December'' (1982)
* ''More Die of Heartbreak'' &quot; (1987)
* ''A Theft'' (1989)
* ''The Bellarosa Connection'' (1989)
* ''The Actual'' (1997)
* ''Ravelstein'' (2000)

* ''To Jerusalem and Back'' (1976), [[memuar]]
* ''It All Adds Up'' (1994), insholar toʻplami
* ''Saul Bellow: Letters,'' Benjamin Teylor tomonidan tahrirlangan (2010), yozishmalar
* ''There Is Simply Too Much To Think About'' (Viking, 2015), qisqaroq badiiy boʻlmagan asarlar toʻplami

== Saul Bellow haqida asarlar ==

* ''Saul Bellow’s Heart: A Sonʼs Memoir'', Greg Bellow, 2013-yil {{ISBN|978-1608199952}}
* ''Saul Bellow'', Tony Tanner (1965) (yana qarang: „ ''Soʻzlar shahri“'' [1971])
* ''Saul Bellow'', Malcolm Bradbury(1982)
* ''Saul Bellow Drumlin Woodchuck'', Mark Harris, Jorjiya universiteti matbuoti. (1982)
* ''Saul Bellow: Modern Critical Views'', Harold Bloom (Tahr.) (1986)
* ''Handsome Is: Adventures with Saul Bellow'', Harriet Wasserman (1997)
* ''Saul Bellow and the Decline of Humanism'', Michael K Glenday (1990)
* ''Saul Bellow: A Biography of the Imagination'', Ruth Miller (1991)
* ''Bellow: A Biography'', James Atlas (2000)
* ''Saul Bellow and American Transcendentalism'', M. A. Quayum (2004)
* „Even Later“ and „The American Eagle“ in [[:en:Martin_Amis|Martin Amis]], ''The War Against Cliché'' (2001). Oxirgi insho ''Augie Marchning'' Everymanʼs Library nashrida ham mavjud.
* 'Saul Bellow’s comic styleʼ: [[:en:James_Wood_(critic)|James Wood]] in ''The Irresponsible Self: On Laughter and the Novel'', 2004-yil.{{ISBN|0-224-06450-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-224-06450-9|0-224-06450-9]] .
* ''The Hero in Contemporary American Fiction: The Works of Saul Bellow and Don DeLillo'' , Stephanie Halldorson (2007)
* „Saul Bellow“ qoʻshigʻi Sufjan Stevens tomonidan ''The Avalanche'' filmiga yozilgan boʻlib, uning ''Illinois'' kontseptual albomidagi chiqishlar va boshqa yozuvlardan iborat.
* ''The Life of Saul Bellow: To Fame and Fortune, 1915-1964'' (2015), va ''The Life of Saul Bellow: Love and Strife, 1965-2005'' (2018), Zachary Leader

== Yana qarang ==

* Yahudiy Nobel mukofoti sovrindorlari roʻyxati
* Amerika fantastikasidagi muvaffaqiyat uchun PEN/Saul Bellow mukofoti
* Eng keksa otalar roʻyxati

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* Works by Saul Bellow at Open Library
* Saul Bellow on Nobelprize.org
* Saul Bellow at Find a Grave
* [https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.BELLOWS Guide to the Saul Bellow Papers 1926-2015] at the [https://www.lib.uchicago.edu/scrc/ University of Chicago Special Collections Research Center]

[[Turkum:Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]
[[Turkum:2005-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1915-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:XX asr yozuvchilari]]
[[Turkum:Amerikalik Nobel mukofoti laureatlari]]</text>
      <sha1>mmv0yx7iyrnfqpzl37y7c6efns8li6u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156307</id>
      <parentid>6156306</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22309" sha1="msnnepilg8spbw43t93oyurrkisa4y3" xml:space="preserve">{{Yozuvchi bilgiqutisi
| ismi                     = Saul Bellow
| tasvir                   = Saul Bellow (Herzog portrait).jpg
| izoh                     = Photo portrait of Bellow from the dust jacket of ''[[Herzog (novel)|Herzog]]'' (1964)
| tavallud_paytidagi_ismi  = Solomon Bellows
| tavallud_sanasi          = {{birth date|1915|6|10}}
| tavallud_joyi = [[Lachine, Kvebek]], Kanada
| vafot_sanasi = {{death date and age|2005|4|5|1915|6|10}}
| vafot_joyi = [[Bruklin, Massachusetts]], AQSh
| taʼlimi = [[Chikago universiteti]]&lt;br /&gt;[[Northwestern universiteti]] ([[San'at fakulteti| Bakalavr]])&lt;br /&gt;[[Wisconsin univeriteti, Madison]]
| mukofotlari = Milliy kitob mukofoti (1954, 1965, 1971)|Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti (19760) |Badiiy adabiyot uchun Pulitser mukofoti (1976) |Milliy san'at  medali (1988)
| turmush_oʻrtogʻi = {{ubl | {{marriage|Anita Goshkin|1937|1956|reason=div}} | {{marriage|Alexandra (Sondra) Tschacbasov|1956|1959|reason=div}} | {{marriage|Susan Glassman|1961|1964|reason=div}} | {{marriage|[[Alexandra Bellow|Alexandra Ionescu Tulcea]]|1974|1985|reason=div}} | {{marriage|Janis Freedman|1989}}}}
| bolalari = 4, [[Adam Bellow]] ham
| imzosi = Saul Bellow signature.svg
}}

'''Saul Bellow''' (1915-yil 10-iyun — 2005-yil 5-aprel, asl ismi '''Solomon Bellows''')&lt;ref name=&quot;groups.jewishgen.org&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saul BELLOW, son of Abraham BELLOWS of Vilna |url=https://groups.jewishgen.org/g/main/topic/70423289 |qaralgan sana=November 11, 2022 |ish=Jewish Genealogical Society-Montreal |iqtibos=Date of birth was 10 June per his wife, Janis Bellow, in her Preface to Bellow's Collected Stories; wouldn't she know his birthdate?.}}&lt;/ref&gt; — [[kanada]]lik-[[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]lik [[yozuvchi]] edi. Adabiy faoliyati uchun Bellow [[Pulitzer mukofoti|Pulitser mukofoti]], 1976-yil [[adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti]] va Milliy sanʼat medali bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=NATIONAL MEDAL OF ART RECIPIENTS |ish=University of Chicago News |url=https://www.uchicago.edu/who-we-are/global-impact/accolades/national-medal-of-arts |qaralgan sana=December 16, 2022 |til=en}}&lt;/ref&gt;. U badiiy adabiyot boʻyicha Milliy kitob mukofotini uch marta qoʻlga kiritgan yagona yozuvchidir&lt;ref name=&quot;winners&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=National Book Foundation - Explore the Archives |url=https://www.nationalbook.org/national-book-awards/search/ |qaralgan sana=December 16, 2022 |ish=National Book Foundation |til=en-US}}&lt;/ref&gt; va u 1990-yilda Milliy kitob fondining Amerika maktublariga qoʻshgan hissasi uchun medalini olgan&lt;ref name=&quot;medal&quot;&gt;[http://www.nationalbook.org/amerletters.html „Distinguished Contribution to American Letters“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110310053959/http://www.nationalbook.org/amerletters.html |date=2011-03-10 }}. National Book Foundation. Retrieved March 12, 2012.&lt;/ref&gt;.

Shvetsiya Nobel qoʻmitasining soʻzlariga koʻra, uning yozuvi „boy pikaresk romani va madaniyatimizning nozik tahlili, koʻngilochar sarguzasht, keskin va fojiali epizodlar ketma-ketligi falsafiy suhbatlar bilan aralashib ketgan, bularning barchasi zukko sharhlovchi tomonidan ishlab chiqilgan“&lt;ref name=&quot;nobelprize&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1976/press.html |sarlavha=Nobel Prize in Literature 1976 – Press Release |nashriyot=nobelprize.org |qaralgan sana=26 August 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning eng mashhur asarlari: „The Adventures of Augie March“, „Henderson the Rain King“, &quot;Gerzag„, „Mister Sammler sayyorasi“, „Seize the Day“, „Humboldtʼs Gift“, va „Ravelstein“.

Bellowning soʻzlariga koʻra, uning barcha qahramonlari ichida ''Henderson the Rain King''  asarining qahramoniYevgeniy Xenderson oʻziga eng oʻxshashi edi&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gussow |first=Mel |last2=McGrath |first2=Charles |date=April 6, 2005 |title=The New York Times, Mel Gussow and Charles McGrath[2005], in ''Saul Bellow, Who Breathed Life into American Novel, Dies at 89. |work=nytimes.com |url=https://www.nytimes.com/2005/04/06/books/06bellow.html |access-date=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt;. Bellow Kvebekdan kelgan muhojir sifatida katta boʻlgan. Christopher Hitchens taʼriflaganidek, Bellowning fantastik va asosiy qahramonlari „nafaqat getto sharoitlarini, balki getto psixozlarini ham yengish uchun“ transsendensiyaga boʻlgan intilishini aks ettiradi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Christopher Hitchens |title=Arguably: Shortlisted for the 2012 Orwell Prize |url=https://books.google.com/books?id=2f9ECP49MLIC&amp;pg=PT54 |year=2011 |publisher=Atlantic Books |isbn=978-0-85789-257-7 |page=54}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Christopher Hitchens |title=Jewish American titan from the ghetto |work=www.thejc.com |url=https://www.thejc.com/comment-and-debate/comment/61213/jewish-american-titan-ghetto |access-date=December 16, 2022}}&lt;/ref&gt;. Bellowning qahramonlari „The Deanʼs December“ filmidagi dekan Albert Corde „XX asrning yirik jinniliklari“ deb atagan narsa bilan kurashadi.

== Hayoti ==

=== Hayotning boshlangʻich davri ===
Saul Bellows Solomon Bellows&lt;ref name=&quot;Name&quot;&gt;Library of America ''Bellow Novels 1944-1953'', pg. 1000.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYTobit&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gussow |first=Mel |last2=McGrath |first2=Charles |date=April 6, 2005 |title=Saul Bellow, Who Breathed Life Into American Novel, Dies at 89 |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/04/06/books/saul-bellow-who-breathed-life-into-american-novel-dies-at-89.html |access-date=December 16, 2022 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ota-onasi Lescha (née Gordin) va Abraham Bellows&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Bellow: A Biography |last=Atlas, J. |date=2000 |publisher=Random House |isbn=9780394585017 |url=https://books.google.com/books?id=P2GwAAAAIAAJ |accessdate=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt; Rossiyaning [[Sankt-Peterburg]] shahridan koʻchib ketganidan ikki yil oʻtgach&lt;ref name=&quot;Name&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NYTobit&quot; /&gt; Kvebekning Lachin shahrida tugʻilgan. Uning uchta akalari va opasi bor edi, opasi Zelda (keyinchalik Jane, 1907-yilda tugʻilgan), aka-uka Moishe (keyinchalik Maurice, 1908-yilda tugʻilgan) va Schmuel (keyinchalik Samuel, 1911-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Leader 2015 p.&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=The Life of Saul Bellow: to fame and fortune, 1915–1964 |url=https://archive.org/details/lifeofsaulbellow0000lead |last=Leader |first=Zachary |publisher=Alfred A. Knopf |year=2015 |isbn=978-0-307-26883-9 |location=New York |page=[https://archive.org/details/lifeofsaulbellow0000lead/page/64 64] |oclc=880756047}}&lt;/ref&gt;. Bellowning oilasi litva-yahudiy edi&lt;ref name=&quot;theguardian&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Emma Brockes |date=April 27, 2013 |title=Greg Bellow: My father, Saul |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/culture/2013/apr/27/greg-bellow-father-saul}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;independent&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Great author, terrible father: Memoir portrays Saul Bellow as an egotistical womaniser who drove his son into therapy – Features – Books – The Independent |work=independent.co.uk |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/great-author-terrible-father-memoir-portrays-saul-bellow-as-an-egotistical-womaniser-who-drove-his-son-into-therapy-8577412.html |access-date=August 26, 2015}}&lt;/ref&gt;, otasi esa [[Vilnyus|Vilnyusda]] tugʻilgan. Monreal Yahudiy Genealogiya Jamiyatining maʼlumotlariga koʻra, garchi Bellow 10-iyulda tugʻilganiga qaramasdan u oʻzining tugʻilgan kunini 10-iyunda nishonlagan. (Yahudiylar jamoasida ibroniycha tugʻilgan sanani yozish odat tusiga kirgan, bu har doim ham Grigoriy kalendariga toʻgʻri kelmaydi)&lt;ref&gt;''The New York Times'' obituary, April 6, 2005. „…his birthdate is listed as either June or July 10, 1915, though his lawyer, Mr. Pozen, said yesterday that Mr. Bellow customarily celebrated in June. (Immigrant Jews at that time tended to be careless about the Christian calendar, and the records are inconclusive.)“&lt;/ref&gt;.

=== Taʼlimi va faoliyati ===
Bellow [[Chikago universiteti|Chikago universitetida]] oʻqigan, ammo keyinchalik Shimoli-gʻarbiy universitetga oʻtgan. U dastlab adabiyotni oʻrganmoqchi edi, lekin u ingliz boʻlimi yahudiylarga qarshi ekanligini bilib qoladi. Buning oʻrniga u [[antropologiya]] va sotsiologiya boʻyicha imtiyozli diplom oldi&lt;ref&gt;''The New York Times'' obituary, April 6, 2005. „He had hoped to study literature but was put off by what he saw as the tweedy anti-Semitism of the English department, and graduated in 1937 with honors in anthropology and sociology, subjects that were later to instill his novels.“&lt;/ref&gt;. Bellovning antropologiyani oʻrganishi uning adabiy uslubiga taʼsir koʻrsatdi va antropologik maʼlumotlar uning asarlarini oʻziga tortdi. Keyinchalik Viskonsin universitetida aspiranturada ishlagan.

1941-yilda Bellow qurolli kuchlarga qoʻshilishga qaror qiladi, bolaligida Qoʻshma Shtatlarga noqonuniy ravishda koʻchib oʻtganligini bilganidan soʻng esa, AQSh fuqaroligiga oladi&lt;ref&gt;
{{Kitob manbasi |last=Slater |first=Elinor |title=Great Jewish Men |publisher=Jonathan David Company |year=1996 |page=42 |url=https://books.google.com/books?id=T91sokr_nJYC&amp;q=great+jewish+men |chapter=SAUL BELLOW: Winner of the Nobel Prize for Literature |chapterurl=https://books.google.com/books?id=T91sokr_nJYC&amp;q=bellow+naturalized+citizen&amp;pg=PA42 |isbn=0-8246-0381-8 |accessdate=October 21, 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SlateHitchens&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Hitchens |first=Christopher |title=Remembering Saul Bellow |url=http://www.slate.com/articles/news_and_politics/obit/2005/04/he_was_an_american_quebecborn.html |magazine=Slate |access-date=June 13, 2015}}&lt;/ref&gt;.

=== Nobel mukofoti va keyingi faoliyati ===
1981-yil dekabridan 1982-yilning martigacha Bellow Viktoriya (BC) universitetida tashrif buyurgan Lansdaun olimi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Visiting Lansdowne scholar, Saul Bellow |url=http://archives.library.uvic.ca/hpc/index.php/visiting-lansdowne-scholar-saul-bellow;rad |ish=University of Victoria Archives |qaralgan sana=June 14, 2015}}&lt;/ref&gt; va ayni paytda „Yozuvchi-rezident“ unvoniga ega edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Colombo |first=John Robert |title=Canadian Literary Landmarks |url=https://books.google.com/books?id=WdPnEvbEKgQC&amp;pg=PA283 |publisher=Dundum |page=283 |isbn=9781459717985 |date=January 1984}}&lt;/ref&gt; 1998-yilda u Amerika falsafiy jamiyatiga saylangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Saul+Bellow&amp;title=&amp;subject=&amp;subdiv=&amp;mem=&amp;year=&amp;year-max=&amp;dead=&amp;keyword=&amp;smode=advanced |qaralgan sana=December 2, 2021 |ish=search.amphilsoc.org}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Uning oʻgʻli Greg birinchi turmushida [[Psixoterapiya|psixoterapevt]] boʻldi. U 2013-yilda otasining oʻlimidan deyarli oʻn yil oʻtib, ''„Saul Bellow’s Heart: A Sonʼs Memoir“ kitobini'' nashr etdi&lt;ref name=&quot;Woods&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Woods |first=James |date=July 22, 2013 |title=Sins of the Fathers: Do great novelists make bad parents? |url=http://www.newyorker.com/magazine/2013/07/22/sins-of-the-father |magazine=The New Yorker |access-date=December 30, 2014}}&lt;/ref&gt;. Bellowning ikkinchi turmushidan boʻlgan oʻgʻli Adam 2003-yilda ''„In Praise of Nepotism“'' nomli badiiy kitobini nashr etdi. Bellowning uchinchi turmushidan oʻgʻli Daniel&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Cusac |ism=Anne-Marie |sana=2022-12-22 |sarlavha=Underneath Saul Bellow's characters are real people {{!}} American Masters {{!}} PBS |url=https://www.pbs.org/wnet/americanmasters/underneath-saul-bellows-characters-are-real-people/25264/ |qaralgan sana=2024-03-30 |ish=American Masters |til=en-US}}&lt;/ref&gt; kulol, yozuvchi va sobiq jurnalist boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=About |url=https://www.danielbellow.com/about-1 |qaralgan sana=2024-03-30 |ish=Daniel Bellow Pottery |til=en-US}}&lt;/ref&gt;. 1999-yilda, 84 yoshida, Bellowning Fridmandan toʻrtinchi farzandi va birinchi qizi tugʻildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.theguardian.com/books/2010/oct/10/saul-bellow-letters-janis-interview |sarlavha=&quot;Saul Bellow's widow on his life and letters: 'His gift was to love and be loved'&quot;, by Rachel Cooke, ''The Guardian'' |ish=[[TheGuardian.com]] |sana=October 9, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqidlar ==
Bellow Martin Amisning otasi Kingsley Amisda unchalik katta taassurot qoldirmagan. 1971-yilda Kingsli kriminal yozuvchi Jon D. MakDonaldni „har qanday meʼyorlar boʻyicha Saul Bellowdan yaxshiroq yozuvchi“ deb takidlagan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Amis |first=Kingsley |authorlink=Kingsley Amis |title=What Became of Jane Austen? And Other Questions |publisher=[[Harcourt (publisher)|Harcourt Brace Jovanovich]] |chapter=A New James Bond |year=1971 |page=[https://archive.org/details/whatbecameofjane00king/page/69 69] |isbn=9780151958603 |chapterurl=https://archive.org/details/whatbecameofjane00king/page/69}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofot va unvonlari ==

* 1948 Guggenheim stipendiyasi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=TCi6CwAAQBAJ&amp;pg=PA8 |title=Saul Bellow: A Literary Companion |last=Connelly |first=Mark |publisher=McFarland |year=2016 |isbn=978-0786499267 |pages=8}}&lt;/ref&gt;
* 1954-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1965-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1971-yil Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti
* 1976-yil [[Fantastik adabiyot boʻyicha Pulitser mukofoti|Fantastik adabiyot uchun Pulitser mukofoti]]
* 1976-yil Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti
* 1980-yil O. Henry mukofoti
* 1986-yil Sent-Luis universiteti kutubxonasi assotsiatsiyasining Sent-Luis adabiy mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.slu.edu/libraries/associates/award.html |sarlavha=Saint Louis Literary Award – Saint Louis University |ish=www.slu.edu |qaralgan sana=May 26, 2018 |arxivsana=August 23, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160823003924/http://www.slu.edu/libraries/associates/award.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://lib.slu.edu/about/associates/literary-award |sarlavha=Recipients of the Saint Louis Literary Award |muallif=Saint Louis University Library Associates |qaralgan sana=July 25, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160731082313/http://lib.slu.edu/about/associates/literary-award |arxivsana=July 31, 2016}}&lt;/ref&gt;
* 1988-yil Milliy sanʼat medali
* 1989-yil PEN/Malamud mukofoti
* 1989-yil Peggy V. Helmerich Taniqli muallif mukofoti&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=TCi6CwAAQBAJ&amp;pg=PA17 |title=Saul Bellow: A Literary Companion |last=Connelly |first=Mark |publisher=McFarland &amp; Company, Inc. |year=2016 |isbn=9780786499267 |pages=16}}&lt;/ref&gt;
* 1990-yil Milliy kitob fondining umr boʻyi Amerika maktublariga qoʻshgan hissasi uchun medali&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=0LSSDQAAQBAJ&amp;pg=PA85 |title=The Cambridge Companion to Saul Bellow |last=Aarons |first=Victoria |publisher=Cambridge University Press |year=2016 |isbn=978-1107108936 |pages=85}}&lt;/ref&gt;
* 1997-yil ''The Actual'' uchun Milliy yahudiy kitobi mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.jewishbookcouncil.org/awards/national-jewish-book-awards/past-winners?category=30754 |sarlavha=Past Winners |ish=Jewish Book Council |til=en |qaralgan sana=January 20, 2020}}&lt;/ref&gt;
* 2010-yil Chikago adabiy shon-shuhrat zaliga kiritildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://chicagoliteraryhof.org/inductees/profile/saul-bellow |sarlavha=Saul Bellow |sana=2010 |ish=Chicago Literary Hall of Fame |til=en |qaralgan sana=October 8, 2017}}&lt;/ref&gt;
* 2024-yil 6-fevralda [[AQSh pochta xizmati|Amerika Qoʻshma Shtatlari pochta xizmati]] Chikagoda Saul Bellow xotirasiga bagʻishlangan uch untsiyalik markani chiqardi. Markada Jo Ciardiello tomonidan suratga olingan portret tasvirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Saul Bellow Postage Stamp First Day of Issue - Illinois newsroom - About.usps.com |url=https://about.usps.com/newsroom/local-releases/il/2024/0202-saul-bellow-postage-stamp-first-day-of-issue.htm |ish=USPS Newsroom |nashriyot=United States Postal Service |qaralgan sana=6 February 2024}}&lt;/ref&gt;.

Bellow Milliy portret galereyasi kollektsiyasida oltita portret, jumladan [[Irving Penn]] tomonidan olingan surat&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.88.70.5 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;, Sarah Yusterning rasmi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.97.3 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;, Sara Millerning byusti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.94.82 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt; va [[3|Edward Sorel]] va Artur Herschel Lidov tomonidan chizilgan rasmlarida ifoda etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.94.75 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.2006.48 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://npg.si.edu/object/npg_NPG.2006.49 |sarlavha=Saul Bellow |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;. Miller byustining nusxasi 1993-yilda Harold Vashington kutubxona markazida oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://articles.chicagotribune.com/1993-11-09/news/9311090227_1_novelist-saul-bellow-bust-position-at-boston-university |sarlavha=Bellow's Defection No Match For Affection From Hometown |sana=November 9, 1993 |qaralgan sana=May 26, 2018 |arxivsana=2018-07-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180709064904/http://articles.chicagotribune.com/1993-11-09/news/9311090227_1_novelist-saul-bellow-bust-position-at-boston-university }}&lt;/ref&gt;. Bellowning hujjatlari [[Chikago universiteti]] kutubxonasida saqlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=icu.spcl.bellows |sarlavha=Guide to the Saul Bellow Papers 1926–2015 |ish=www.lib.uchicago.edu |qaralgan sana=May 26, 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==

=== Roman va novellalari ===

* ''Dangling Man'' (1944)
* ''The Victim'' (1947)
* ''The Adventures of Augie March'' (1953), Badiiy adabiyot uchun Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1954&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1954 „National Book Awards — 1954“]. [[National Book Foundation]] ('''NBF'''). Retrieved March 3, 2012. (With essay by Nathaniel Rich from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* ''Seize the Day'' (1956)
* ''Henderson the Rain King'' (1959)
* ''Herzog'' (1964), Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1965&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1965 „National Book Awards — 1965“]. NBF. Retrieved March 3, 2012. (With acceptance speech by Bellow and essay by Salvatore Scibona from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* ''Janob Sammler sayyorasi'' (1970), Milliy kitob mukofoti&lt;ref name=&quot;nba1971&quot;&gt;
[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1971 „National Book Awards — 1971“]. NBF. Retrieved March 3, 2012. (With essay by Craig Morgan Teicher from the Awards 60-year anniversary blog.)&lt;/ref&gt;
* Gumboldt neʼmati(1975), 1976 yilgi [[Fantastik adabiyot boʻyicha Pulitser mukofoti|Pulitser mukofoti]] laureati&lt;ref name=&quot;pulitzer&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif= |sarlavha=Humboldt's Gift, by Saul Bellow (Viking) |url=https://www.pulitzer.org/winners/saul-bellow |qaralgan sana=December 16, 2022 |ish=[[pulitzer.org]] |til=en}}&lt;/ref&gt;
* ''The Deanʼs December'' (1982)
* ''More Die of Heartbreak'' &quot; (1987)
* ''A Theft'' (1989)
* ''The Bellarosa Connection'' (1989)
* ''The Actual'' (1997)
* ''Ravelstein'' (2000)

* ''To Jerusalem and Back'' (1976), [[memuar]]
* ''It All Adds Up'' (1994), insholar toʻplami
* ''Saul Bellow: Letters,'' Benjamin Teylor tomonidan tahrirlangan (2010), yozishmalar
* ''There Is Simply Too Much To Think About'' (Viking, 2015), qisqaroq badiiy boʻlmagan asarlar toʻplami

== Saul Bellow haqida asarlar ==

* ''Saul Bellow’s Heart: A Sonʼs Memoir'', Greg Bellow, 2013-yil {{ISBN|978-1608199952}}
* ''Saul Bellow'', Tony Tanner (1965) (yana qarang: „ ''Soʻzlar shahri“'' [1971])
* ''Saul Bellow'', Malcolm Bradbury(1982)
* ''Saul Bellow Drumlin Woodchuck'', Mark Harris, Jorjiya universiteti matbuoti. (1982)
* ''Saul Bellow: Modern Critical Views'', Harold Bloom (Tahr.) (1986)
* ''Handsome Is: Adventures with Saul Bellow'', Harriet Wasserman (1997)
* ''Saul Bellow and the Decline of Humanism'', Michael K Glenday (1990)
* ''Saul Bellow: A Biography of the Imagination'', Ruth Miller (1991)
* ''Bellow: A Biography'', James Atlas (2000)
* ''Saul Bellow and American Transcendentalism'', M. A. Quayum (2004)
* „Even Later“ and „The American Eagle“ in [[:en:Martin_Amis|Martin Amis]], ''The War Against Cliché'' (2001). Oxirgi insho ''Augie Marchning'' Everymanʼs Library nashrida ham mavjud.
* 'Saul Bellow’s comic styleʼ: [[:en:James_Wood_(critic)|James Wood]] in ''The Irresponsible Self: On Laughter and the Novel'', 2004-yil.{{ISBN|0-224-06450-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-224-06450-9|0-224-06450-9]] .
* ''The Hero in Contemporary American Fiction: The Works of Saul Bellow and Don DeLillo'' , Stephanie Halldorson (2007)
* „Saul Bellow“ qoʻshigʻi Sufjan Stevens tomonidan ''The Avalanche'' filmiga yozilgan boʻlib, uning ''Illinois'' kontseptual albomidagi chiqishlar va boshqa yozuvlardan iborat.
* ''The Life of Saul Bellow: To Fame and Fortune, 1915-1964'' (2015), va ''The Life of Saul Bellow: Love and Strife, 1965-2005'' (2018), Zachary Leader

== Yana qarang ==

* Yahudiy Nobel mukofoti sovrindorlari roʻyxati
* Amerika fantastikasidagi muvaffaqiyat uchun PEN/Saul Bellow mukofoti
* Eng keksa otalar roʻyxati

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* Works by Saul Bellow at Open Library
* Saul Bellow on Nobelprize.org
* Saul Bellow at Find a Grave
* [https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.BELLOWS Guide to the Saul Bellow Papers 1926-2015] at the [https://www.lib.uchicago.edu/scrc/ University of Chicago Special Collections Research Center]

[[Turkum:Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]
[[Turkum:2005-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1915-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:XX asr yozuvchilari]]
[[Turkum:Amerikalik Nobel mukofoti laureatlari]]</text>
      <sha1>msnnepilg8spbw43t93oyurrkisa4y3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ikroma Boltayeva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>442824</id>
    <revision>
      <id>6155949</id>
      <parentid>6153866</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:50:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <origin>6155949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2903" sha1="hp9rr9lsf72xb0fjy06l36ntqhg50ki" xml:space="preserve">{{Teatr xodimi
|Ismi               = Ikroma Boltayeva
|Asl ismi     =
|Tasvir       =
|Kenglik      =
|Tasvir izohi =
|Tugʻilgandagi ismi  =
|Taxalluslar  =
|Tugʻilgan sanasi  = {{Tugʻilgan sanasi|1916|1|16}}
|Tugʻilgan joyi  = {{TavalludJoyi|Kitob}}
|Vafot sanasi  = {{Vafot sanasi va yoshi|1993|11|21|1916|1|16}}
|Vafot joyi  = {{VafotJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]
|Fuqaroligi  =
|Kasbi  = teatr aktrisasi
|Faoliyat yillari  =
|Ampluasi  =
|Teatr  = [[Qashqadaryo teatri]], [[Hamza teatri]]
|Rollar =
|Spektakllar  =
|Mukofotlari  = {{Oʻzbekiston SSR xalq artisti}} {{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti}} {{Mehnat shuhrati ordeni}}
|imdb_id      =
|Imzo         =
|Sayt        =
|Vikiombor   =
}}
[[Fayl:Ikroma Boltayeva.jpg|left]]
'''Ikroma Boltayeva''' (1916.16.1, [[Kitob (shahar)|Kitob]] – 1993.21.11, [[Toshkent]]) – [[O‘zbekiston SSR xalq artisti]] (1956). Pedagogika bilim yurtida (1930—1932), Lohutiy nomidagi Toshkent teatr texnikumida (1933—1934) taʼlim olgan. Ijodiy faoliyatini [[Qashqadaryo teatri]]da boshlagan. 1934—1945-yillar [[Samarqand teatri]]da ishlab, Qunduz („Togʻ qizi“), Ledi Milford („Makr va muhabbat“), Maysara, Jamila („Maysaraning ishi“, „Boy ila xizmatchi“) kabi obrazlarni yaratgan. 1946-yildan [[Hamza teatri]]da. Boltayevaning obrazlari mukammal va tugalligi bilan ajralib turadi. Yuksak aktyorlik mahorati, ifodali nutqi, yorqin maishiy boʻyoqlar vositasida oʻziga xos qaytarilmas obrazlar yaratishga erishdi. Mashhur rollari: Varvara („Momaqaddiroq“), Hafiza, Saltanat, Netayxon, Shakarbuvi („Yangi yer“, „Shohi soʻzana“, „Tobutdan tovush“, „Ayajonlarim“), Dezdemona („Otello“), Nuri („Qutlugʻ qon“), Marhamat („Parvona“), Huriniso, Saodat („Oltin [[devor]]&lt;nowiki/&gt;“, „&lt;nowiki/&gt;[[Istanbul]] fojiasi“), Bashorat, Farmonbibi („Kelinlar qoʻzgʻoloni“) va boshqa Kinoda (Halima, „[[Mahallada duv-duv gap]]“ va boshqalar) ham rollar ijro etgan. [[Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti]] laureati (1979)&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;. 2026-yil 28-mayda [[Mehnat shuhrati ordeni]] bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://president.uz/oz/lists/view/9258|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 28-maydagi „Mamlakatimizda madaniyat, san’at va adabiyot sohalarini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bir guruh marhum ijodkorlarni mukofotlash to‘g‘risida“gi farmoni|arxivurl=https://president.uz/oz/lists/view/9258|arxivsana=28.05.2026|sana=28.05.2026|qaralgan sana=28.05.2026|ish=president.uz}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}
{{Uzbekistan-bio-stub}}

{{DEFAULTSORT:Boltayeva, Ikroma}}

[[Turkum:Oʻzbekistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Hamza nomidagi oʻzbek drama teatri kishilari]]</text>
      <sha1>hp9rr9lsf72xb0fjy06l36ntqhg50ki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boʻka tumani</title>
    <ns>0</ns>
    <id>444099</id>
    <revision>
      <id>6156113</id>
      <parentid>6056522</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T05:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32415-27</username>
        <id>274452</id>
      </contributor>
      <comment>Men Bo'kaning odamlari haqida qildim</comment>
      <origin>6156113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5514" sha1="gp34qk5al3qrzq3pvqa8nslpg271k05" xml:space="preserve">{{Maʼmuriy birlik
 |Rang1             = {{rang|Oʻzbekiston}}
 |Oʻzbekcha nomi        = Boʻka tumani
 |Asl nomi           = Boʻka tumani
 |Gerb             = 
 |Bayroq            = 
 |Gerb kengligi         = 
 |Bayroq kengligi        = 
 |Gerb taʼrifi         = 
 |Bayroq taʼrifi        = 
 |Mamlakat           = [[Oʻzbekiston]]
 |Maqomi            = [[tuman]]
 |Tegishli hudud        = 
 |Tarkibida           = [[Toshkent viloyati]]
 |Markazi            = [[Boʻka (shahar)]]
 |Yirik shahari         = 
 |Yirik shaharlari       = 
 |Asos solingan         =
 |Bekor qilingan        = 
 |Rahbari            = Begmatov Baxtiyor Paxriddinovich
 |Rahbar ismi         = Hokimi
 |Rahbari2           = 
 |Rahbar ismi2         = 
 |YAIM             = 
 |YaIM yil           = 
 |YAIM oʻrin          = 
 |YAIM jon boshiga       = 
 |YAIM jon boshiga oʻrinda   = 
 |Til              = 
 |Tillar            = [[Oʻzbek tili|Oʻzbek]]
 |Aholi             = 
 |Roʻyxatga olingan yil    = 
 |Aholi foizi         = 
 |Aholi oʻrinda        = 
 |Zichligi           = 
 |Zichlig joyi         = 
 |Millatlar tarkibi      = 
 |Dinlar tarkibi        = [[Islom|musulmonlar]]
 |Maydoni            = 
 |Maydon foizi         = 
 |Yer maydoni         = 
 |Yuqori balandligi       = 
 |Oʻrtacha balandligi      = 
 |Quyi balandligi        = 
 |Kengligi           = 
 |Uzunligi           = 
 |Xarita            = Bo'ka tumani.png
 |Xarita oʻlchami        = 300
 |Maʼmuriy birlik xaritasi   = 
 |Xarita oʻlchami ае      = 
 |Soat mintaqasi        = [[UTC+5]]
 |Qisqacha           = 
 |ISO              = 
 |FIPS             = 
 |Telefon kodi         = 
 |Pochta indeksi        = 
 |Internet domeni        = 
 |Avtomobil raqami kodi     = 
 |Sayt             = 
 |TurkumCommons         = 
 |Izoh             = 
}}
'''Boʻka tumani''' — Toshkent viloyati tarkibidagi tuman. Viloyatning janubiy gʻarbiy qismida joylashgan. 1943-yil 18-mayda tashkil etilgan. Shimoli-gʻarbda viloyatning Oqqoʻrgʻon, shimoli-sharqda Piskent, janubda Bekobod tumanlari bilan, gʻarbda Sirdaryo viloyatining Oqoltin va Guliston tumanlari, sharqda Tojikiston Respublikasi bilan chegaradosh. Maydoni 0,59 ming km². Aholisi 111,8 ming kishi (2001), ulardan 3 tasi ML o'ynaydi. Boʻka tumani da 1 shahar (Boʻka), 8 qishloq fuqarolari yigʻini (Boʻston, Koʻkorol, Namuna, Ravot, Turon, Chigʻatoy, Qoraqoʻyli, Qoʻshtepa) bor. Markazi — Boʻka shahri.&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

Boʻka tumani hududi janub va janubi-gʻarbga tomon Sirdaryoga qiya tushgan togʻ oldi tekisligidan iborat. Iqlimi keskin kontinental, quruq iqliim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —1&quot; dan —1,5&quot; gacha, iyulniki 27°. Vegetatsiya davri 210—215 kun. Yiliga 250-350&amp;nbsp;mm yogʻin tushadi. Boʻz tuproqlar bilan qoplangan, unumdor tekisliklarning koʻp qismi oʻzlashtirilgan. Daryo boʻylarida qumloq tuproqlar, Sirdaryo sohillarida toʻqayzorlar bor. Ularda chiyaboʻri, tulki, toʻngʻiz, quyon, tustovuq uchraydi.

Aholisi, asosan oʻzbeklar, shuningdek tojik, qozoq, qirgʻiz, rus, tatar, turk va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholining oʻrtacha zichligi 1 kmga 155 kishi. Shaharliklar 20,5 ming kishi, qishloq aholisi 91,3 ming kishi (2001).

Xoʻjaligi. Boʻka tumani sanoati kam rivojlangan. Paxta tozalash zavodi, maishiy xizmat koʻrsatish, taʼmirlash, xalq isteʼmoli mollari ishlab chiqaruvchi kichik korxonalar, avtobazalar, avtobustaksomotor parki bor. Turkiya bilan hamkorlikda qurilgan „Akkummashservis“ korxonasi traktor va avtomobillar uchun akkumulyator batareyalari ishlab chiqaradi. 168 kichik korxona, 15 kooperativ korxona mavjud.

Boʻka tumani tuman xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi boʻlib, asosan paxtachilik, sabzavotchilik, chorvachilikka ixtisoslashgan. Tuman hissasiga Toshkent viloyati qishloq xoʻjaligi yalpi mahsulotining 8,2%, paxta yalpi hosilining 15,2%, gʻallaning 9,7% toʻgʻri keladi (1995). Boʻka tumani dagi 22 shirkat xoʻjaligining 21 tasi paxtachilikka, bittasi bogʻdorchilik, tokchilikka ixtisoslashgan, 1 ta xoʻjalikaro qishloq xoʻjaligi korxonasi, 279 fermer xoʻjaligi, 206 shaxsiy kichik korxona bor. Umumiy ekin maydoni (tomorqalar bilan birga) 38,7 ming ga boʻlib, asosan sugʻoriladigan yerlardir. Ekin maydonining asosiy qismi paxta, gʻalla, sabzavot, kartoshka, yemxashak ekinlari bilan band. Pilla yetishtiriladi. Baliqchilik bilan shugʻullaniladi. Chorvachiligi asosan goʻsht-sut yetishtirishga ixtisoslashgan. Tumanda 25,8 ming qoramol, shundan 11,8 ming sigir, 19,9 ming qoʻy va echki bor. Boʻka tumani Toshkent viloyati va respublika tumanlari bilan avtomobil yoʻllari orqali bogʻlangan.

1999-2000-oʻquv yillarda 52 umumiy taʼlim maktabida 23400 oʻquvchi oʻqidi. Akademik litsey, musiqa maktabi, agrokollej, 50 maktabgacha yoshdagi bolalar muassasasi, 48 kutubxona, muzey, madaniyat saroyi, kinoteatr mavjud. Markaziy kasalxona (370 oʻrinli), 3 qishloq kasalxonasi, feldsherakusherlik punktlarida 160 vrach, 975 oʻrta tibbiy xodim faoliyat koʻrsatadi. „Xalq ovozi“ tuman gaz. (1952-yildan) nashr etiladi.

Ibrohim, Zayniddin, Muhammad Amin kabi mashxur kishilar u yerlik xisoblanadi

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Toshkent viloyati}}
{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Toshkent viloyati tumanlari]]</text>
      <sha1>gp34qk5al3qrzq3pvqa8nslpg271k05</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156114</id>
      <parentid>6156113</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T05:59:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32415-27</username>
        <id>274452</id>
      </contributor>
      <comment>xato malumot</comment>
      <origin>6156114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5436" sha1="hwcb8hshghq7yu0altdalclxqwhxkrn" xml:space="preserve">{{Maʼmuriy birlik
 |Rang1             = {{rang|Oʻzbekiston}}
 |Oʻzbekcha nomi        = Boʻka tumani
 |Asl nomi           = Boʻka tumani
 |Gerb             = 
 |Bayroq            = 
 |Gerb kengligi         = 
 |Bayroq kengligi        = 
 |Gerb taʼrifi         = 
 |Bayroq taʼrifi        = 
 |Mamlakat           = [[Oʻzbekiston]]
 |Maqomi            = [[tuman]]
 |Tegishli hudud        = 
 |Tarkibida           = [[Toshkent viloyati]]
 |Markazi            = [[Boʻka (shahar)]]
 |Yirik shahari         = 
 |Yirik shaharlari       = 
 |Asos solingan         =
 |Bekor qilingan        = 
 |Rahbari            = Begmatov Baxtiyor Paxriddinovich
 |Rahbar ismi         = Hokimi
 |Rahbari2           = 
 |Rahbar ismi2         = 
 |YAIM             = 
 |YaIM yil           = 
 |YAIM oʻrin          = 
 |YAIM jon boshiga       = 
 |YAIM jon boshiga oʻrinda   = 
 |Til              = 
 |Tillar            = [[Oʻzbek tili|Oʻzbek]]
 |Aholi             = 
 |Roʻyxatga olingan yil    = 
 |Aholi foizi         = 
 |Aholi oʻrinda        = 
 |Zichligi           = 
 |Zichlig joyi         = 
 |Millatlar tarkibi      = 
 |Dinlar tarkibi        = [[Islom|musulmonlar]]
 |Maydoni            = 
 |Maydon foizi         = 
 |Yer maydoni         = 
 |Yuqori balandligi       = 
 |Oʻrtacha balandligi      = 
 |Quyi balandligi        = 
 |Kengligi           = 
 |Uzunligi           = 
 |Xarita            = Bo'ka tumani.png
 |Xarita oʻlchami        = 300
 |Maʼmuriy birlik xaritasi   = 
 |Xarita oʻlchami ае      = 
 |Soat mintaqasi        = [[UTC+5]]
 |Qisqacha           = 
 |ISO              = 
 |FIPS             = 
 |Telefon kodi         = 
 |Pochta indeksi        = 
 |Internet domeni        = 
 |Avtomobil raqami kodi     = 
 |Sayt             = 
 |TurkumCommons         = 
 |Izoh             = 
}}
'''Boʻka tumani''' — Toshkent viloyati tarkibidagi tuman. Viloyatning janubiy gʻarbiy qismida joylashgan. 1943-yil 18-mayda tashkil etilgan. Shimoli-gʻarbda viloyatning Oqqoʻrgʻon, shimoli-sharqda Piskent, janubda Bekobod tumanlari bilan, gʻarbda Sirdaryo viloyatining Oqoltin va Guliston tumanlari, sharqda Tojikiston Respublikasi bilan chegaradosh. Maydoni 0,59 ming km². Aholisi 111,8 ming kishi (2001), ulardan 3 tasi ML o'ynaydi. Boʻka tumani da 1 shahar (Boʻka), 8 qishloq fuqarolari yigʻini (Boʻston, Koʻkorol, Namuna, Ravot, Turon, Chigʻatoy, Qoraqoʻyli, Qoʻshtepa) bor. Markazi — Boʻka shahri.&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

Boʻka tumani hududi janub va janubi-gʻarbga tomon Sirdaryoga qiya tushgan togʻ oldi tekisligidan iborat. Iqlimi keskin kontinental, quruq iqliim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —1&quot; dan —1,5&quot; gacha, iyulniki 27°. Vegetatsiya davri 210—215 kun. Yiliga 250-350&amp;nbsp;mm yogʻin tushadi. Boʻz tuproqlar bilan qoplangan, unumdor tekisliklarning koʻp qismi oʻzlashtirilgan. Daryo boʻylarida qumloq tuproqlar, Sirdaryo sohillarida toʻqayzorlar bor. Ularda chiyaboʻri, tulki, toʻngʻiz, quyon, tustovuq uchraydi.

Aholisi, asosan oʻzbeklar, shuningdek tojik, qozoq, qirgʻiz, rus, tatar, turk va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholining oʻrtacha zichligi 1 kmga 155 kishi. Shaharliklar 20,5 ming kishi, qishloq aholisi 91,3 ming kishi (2001).

Xoʻjaligi. Boʻka tumani sanoati kam rivojlangan. Paxta tozalash zavodi, maishiy xizmat koʻrsatish, taʼmirlash, xalq isteʼmoli mollari ishlab chiqaruvchi kichik korxonalar, avtobazalar, avtobustaksomotor parki bor. Turkiya bilan hamkorlikda qurilgan „Akkummashservis“ korxonasi traktor va avtomobillar uchun akkumulyator batareyalari ishlab chiqaradi. 168 kichik korxona, 15 kooperativ korxona mavjud.

Boʻka tumani tuman xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi boʻlib, asosan paxtachilik, sabzavotchilik, chorvachilikka ixtisoslashgan. Tuman hissasiga Toshkent viloyati qishloq xoʻjaligi yalpi mahsulotining 8,2%, paxta yalpi hosilining 15,2%, gʻallaning 9,7% toʻgʻri keladi (1995). Boʻka tumani dagi 22 shirkat xoʻjaligining 21 tasi paxtachilikka, bittasi bogʻdorchilik, tokchilikka ixtisoslashgan, 1 ta xoʻjalikaro qishloq xoʻjaligi korxonasi, 279 fermer xoʻjaligi, 206 shaxsiy kichik korxona bor. Umumiy ekin maydoni (tomorqalar bilan birga) 38,7 ming ga boʻlib, asosan sugʻoriladigan yerlardir. Ekin maydonining asosiy qismi paxta, gʻalla, sabzavot, kartoshka, yemxashak ekinlari bilan band. Pilla yetishtiriladi. Baliqchilik bilan shugʻullaniladi. Chorvachiligi asosan goʻsht-sut yetishtirishga ixtisoslashgan. Tumanda 25,8 ming qoramol, shundan 11,8 ming sigir, 19,9 ming qoʻy va echki bor. Boʻka tumani Toshkent viloyati va respublika tumanlari bilan avtomobil yoʻllari orqali bogʻlangan.

1999-2000-oʻquv yillarda 52 umumiy taʼlim maktabida 23400 oʻquvchi oʻqidi. Akademik litsey, musiqa maktabi, agrokollej, 50 maktabgacha yoshdagi bolalar muassasasi, 48 kutubxona, muzey, madaniyat saroyi, kinoteatr mavjud. Markaziy kasalxona (370 oʻrinli), 3 qishloq kasalxonasi, feldsherakusherlik punktlarida 160 vrach, 975 oʻrta tibbiy xodim faoliyat koʻrsatadi. „Xalq ovozi“ tuman gaz. (1952-yildan) nashr etiladi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Toshkent viloyati}}
{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Toshkent viloyati tumanlari]]</text>
      <sha1>hwcb8hshghq7yu0altdalclxqwhxkrn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anatoliy Avtonomov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>444842</id>
    <revision>
      <id>6155818</id>
      <parentid>6112438</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:13:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6691" sha1="jrhwzfagjzt17pbqnuxp9lgyy58k42s" xml:space="preserve">{{Olim bilgiqutisi
| ismi                  =
| tasvir                =
| tasvir_eni            =
| izoh                  = 
| tavallud_sanasi      =  {{tugʻilgan sanasi|1898|02|24}}
| tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Ivanovo}}
| vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1968|04|27|1898|02|24}}
| vafot_joyi = {{VafotJoyi|Toshkent}}, [[OʻzSSR]]
| istiqomat_joylari =
| fuqaroligi = {{SSSR}}
| millati =
| sohasi = [[Biologiya]]
| ish_joylari = [[Gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi instituti]]
| institutlar =
| alma_mater = Ivanovo politexnika instituti
| tezis_sarlavhasi =
| akademik_rahbarlari =
| mashhur_shogirdlari =
| mashhur_ishlari = [[SSSR]]da paxtachilik fanining asoschisi
| oʻtkazayotgan_taʼsiri =
| koʻrsatgan_taʼsiri =
| mukofotlari = {{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Qizil Yulduz ordeni}} {{Stalin mukofoti}}
| turmush_oʻrtogʻi =
| dini =
| vebsayt =
}}
'''Anatoliy Ivanovich Avtonomov''' (1898.24.2, [[Ivanovo]]-Voznesensk – 1968. 27.4, [[Toshkent]]) – seleksiyachi olim, [[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi]] muxbir aʼzosi (1952), [[professor]] (1955), Oʻzbekistoda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1944). Ivanovo politexnika instituti tugatgan (1925). Turkiston seleksiya stansiyasi filiali mudiri ([[Bayramali]] shahri, 1925—1930). Butunittifoq paxtachilik institutining Markaziy seleksiya stansiyasida sektor mudiri (1930—1955), Toshkent Qishloq xoʻjaligi instituti paxtachilik kafedrasi mudiri (1946—1968). Avtonomov 35-1, 35-2 ingichka tolali gʻoʻza navlari, Si-Aylend tipidagi navlar muallifi, yovvoyi peru gʻoʻzasidan foydalanib, fuzarioz viltga chidamli, koʻsaklari yirik ingichka tolali gʻoʻza navlari seleksiyasi usuliyatini ishlab chiqqan va shu asosda bir qancha gʻoʻza navlarini yaratgan&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Anatoliy Avtonomov [[Ivanovo]]dagi Bolshaya Ivanovo manufakturasi direktori oilasida tugʻilgan. Ivanovo-Voznesensk politexnika institutining qishloq xoʻjaligi fakultetini bitirgan&lt;ref name=&quot;tashkentpamyat.ru&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Автономов Анатолий Иванович |url=https://tashkentpamyat.ru/avtonomov-anatolijj-ivanovich-dejatel-nauki-.html |website=tashkentpamyat.ru |accessdate=30-noyabr 2023-yil |location=Toshkent |language=ru |arxivsana=2024-02-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240228211546/https://tashkentpamyat.ru/avtonomov-anatolijj-ivanovich-dejatel-nauki-.html }}&lt;/ref&gt;. 1924-yildan Toshkentdagi Turkiston naslchilik stansiyasida ishlagan. 1926—1933-yillarda [[Turkmaniston SSR]] [[Bayramali]] naslchilik stansiyasini boshqargan. 1933—1955-yillarda Paxta seleksiyasi va urugʻchiligi ilmiy-tadqiqot institutida ishlagan&lt;ref name=&quot;tashkentpamyat.ru&quot; /&gt;.

1951—1958-yillarda – [[Toshkent agrar universiteti|Toshkent qishloq xoʻjalik instituti]] prorektori, 1950-yildan – kafedra mudiri&lt;ref name=&quot;tashkentpamyat.ru&quot; /&gt;.

[[1968-yil]] [[27-aprel]]da vafot etgan. [[Toshkent]]dagi [[Botkin qabristoni]]ga dafn etilgan&lt;ref name=&quot;tashkentpamyat.ru&quot; /&gt;.

=== Oilasi ===
* Katta oʻgʻli Aleksandr Anatolyevich Avtonomov (21.08.1926 – 1976) – [[fan doktori]], [[professor]], paxta seleksioneri.
* Ikkinchi oʻgʻli, Anatoliy Anatolyevich Avtonomov, 1938-yilda tugʻilgan – qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi, [[„Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muxandislari instituti“ Milliy tadqiqot universiteti|Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti]] dotsenti, 2001-yilda vafot etgan.
* Uchinchi oʻgʻli Vadim Anatolyevich Avtonomov, 1942-yilda tugʻilgan – qishloq xoʻjaligi fanlari doktori, Beruniy nomidagi Davlat mukofoti laureati. Paxtaning S – 6524, Namangan – 77 i 88, Surxon – 9 navlarini yaratgan. 2000-yilda vafot etgan.
* Nevaralari [[Viktor Avtonomov|Viktor Aleksandrovich Avtonomov]] – [[professor]], qishloq xoʻjaligi fanlari doktori.
** Vadim Anatolyevich Avtonomov – dotsent, qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.

== Ilmiy faoliyati ==
Avtonomov gʻoʻzasining tolasining uzunligi 47—50 mm boʻlgan Si-Aylend tipidagi paxta navini yaratgan&lt;ref name=&quot;tashkentpamyat.ru&quot; /&gt;. Bu nav paxtaning Misr navi asosida yaratilgan boʻlib, aslidan koʻra ertapisharroq va unumdorroq. Yovvoyi peru gʻoʻzasidan foydalanib, fuzarioz viltga chidamli, koʻsaklari yirik ingichka tolali gʻoʻza navlari seleksiyasi usuliyatini ishlab chiqqan va shu asosda bir qancha gʻoʻza navlarini yaratgan

U genetiklar, seleksiyachilar va urugʻchilarning dastlabki yirik ilmiy maktablaridan birini yaratdi. Uning rahbarligida 47 nafar fan nomzodi va doktori oʻz faoliyatini muvaffaqiyatli yakunladi. Ular orasida akademik [[Sadriddin Yoʻldoshev|S. X. Yoʻldoshev]], [[Saodat Sodiqov|S. S. Sodiqov]], D. A. Musayev kabi jahonga mashhur olimlar bor.

Ixtirochi sifatida oʻzi yetishtirgan va ishlab chiqarishga joriy etgan ingichka tolali paxta navlariga yettita mualliflik guvohnomasi boʻlgan&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi |title=ВАВИЛОВСКИЕ ЧТЕНИЯ – 2017 |journal=Сборник статей Международной научно-практической конференции, посвященной 130-й годовщине со дня рождения академика Н.И. Вавилова |page=12 |url=https://www.vavilovsar.ru/files/pages/3875/15131630830.pdf |accessdate=30-noyabr 2023-yil |language=ru}}&lt;/ref&gt;.

Jamoat arbobi sifatida OʻzSSR Oliy Soveti 2-chaqiriq deputati etib saylangan.

== Mukofotlari ==
* Ilm-fan boʻyicha II darajali Stalin mukofoti – ''Misr paxtasining yuqori hosilli va ertapishar navlarini ishlab chiqqanligi uchun'' (1943-yil);
* Lenin ordeni – ikki marta (1956 va 1959);
* [[Mehnat Qizil Bayroq ordeni]] – ikki marta;
* [[Qizil Yulduz ordeni]];
* [[SSSR]] medallari;
* Oʻzbekistoda xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

== Asarlari ==
* Seleksiya tonkovoloknistix sortov xlopchatnika v Oʻzbekistane, T., 1973.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzoslari]]
[[Turkum:SSSR oʻqituvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston oʻqituvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arboblari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston oliy oʻquv yurtlari oʻqituvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 2-chaqiriq deputatlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]</text>
      <sha1>jrhwzfagjzt17pbqnuxp9lgyy58k42s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ayzek Azimov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>445208</id>
    <revision>
      <id>6156309</id>
      <parentid>6153082</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sleepycatinacap</username>
        <id>271380</id>
      </contributor>
      <origin>6156309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1403" sha1="sa90skq272lb00w04459sx5x22ct2k5" xml:space="preserve">{{Familiyadoshlar|Azimov}}
'''Isaac Asimov''' (talaffuzi: Ayzek Azimov; 1920-yil 2-yanvar, Petrovichi qishlogʻi, Belorussiya — 1992-yil 6-aprel, Nyu-York, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]) — amerikalik yozuvchi-fantast, fan targʻibotchisi va bioximik olim. 1923-yilda oilasi bilan AQShga koʻchib kelgan va [[Nyu-York|Nyu-Yorkda]] joylashgan. Kolumbiya universitetini tamomlab, bioximiya boʻyicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olgan.

Adabiy faoliyatini 1939-yilda ilk hikoyasini nashr ettirish bilan boshlagan. Shundan soʻng [[ilmiy fantastika]] janrida bir qator taniqli asarlar yaratgan, jumladan: „Men robotman“ (1950), „Poydevor va imperiya“ (1952), „Koinot oqimlari“ (1952), „Mangulik intihosi“ (1955), „Neytrino“ (hikoya, 1955), „Darbadar“ (1966), „Poydevor qirralari“ (1982) va „Poydevor va Yer“ (1986). Asimov ilmiy fantastikaga intellektual nasr unsurlarini olib kirgan, asarlarida ijtimoiy muammolarni ham koʻtargan. U ilmiy fantastika janrining eng yirik namoyandalaridan biri hisoblanadi. Yozuvchining bir qancha hikoyalari va „Koinot oqimlari“ romani oʻzbek tiliga tarjima qilingan&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}{{OʻzME}}

{{DEFAULTSORT:Azimov, Ayzek}}
{{bio-stub}}

[[Turkum:6-aprelda vafot etganlar]]
[[Turkum:1992-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1920-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>sa90skq272lb00w04459sx5x22ct2k5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anamniyalar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>446338</id>
    <revision>
      <id>6155821</id>
      <parentid>3980948</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:16:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="431" sha1="50tg40tgiquuutv8kht4gyky9j3wz33" xml:space="preserve">'''Anamniyalar''' (Anamnia) — embrional taraqqiyotning dastlabki dav-rida embrion pardalari, jumladan am-nioni ham boʻlmaydigan tuban umurtqali hayvonlar guruhi. Toʻgarakogʻizlilar, baliqlar, suvda hamda qurukda yashovchilarni oʻz ichiga oladi. A. birlamchi suv umurtqalilari boʻlib, embrional rivoj-lanishi suv muhiti bilan bogʻliq.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>50tg40tgiquuutv8kht4gyky9j3wz33</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155822</id>
      <parentid>6155821</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:16:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="430" sha1="7fk52rxdz7b9yrt4g6bmb83zg2q8hkx" xml:space="preserve">'''Anamniyalar''' (Anamnia) — embrional taraqqiyotning dastlabki davrida embrion pardalari, jumladan am-nioni ham boʻlmaydigan tuban umurtqali hayvonlar guruhi. Toʻgarakogʻizlilar, baliqlar, suvda hamda qurukda yashovchilarni oʻz ichiga oladi. A. birlamchi suv umurtqalilari boʻlib, embrional rivoj-lanishi suv muhiti bilan bogʻliq.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>7fk52rxdz7b9yrt4g6bmb83zg2q8hkx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155824</id>
      <parentid>6155822</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="429" sha1="t8gs0gnptxxtaykodmbo461ivxybat9" xml:space="preserve">'''Anamniyalar''' (Anamnia) — embrional taraqqiyotning dastlabki davrida embrion pardalari, jumladan amnioni ham boʻlmaydigan tuban umurtqali hayvonlar guruhi. Toʻgarakogʻizlilar, baliqlar, suvda hamda qurukda yashovchilarni oʻz ichiga oladi. A. birlamchi suv umurtqalilari boʻlib, embrional rivoj-lanishi suv muhiti bilan bogʻliq.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>t8gs0gnptxxtaykodmbo461ivxybat9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155826</id>
      <parentid>6155824</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:16:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="438" sha1="74zqw6hxj070z3z4ckbh6nau2u6po82" xml:space="preserve">'''Anamniyalar''' (Anamnia) — embrional taraqqiyotning dastlabki davrida embrion pardalari, jumladan amnioni ham boʻlmaydigan tuban umurtqali hayvonlar guruhi. Toʻgarakogʻizlilar, baliqlar, suvda hamda qurukda yashovchilarni oʻz ichiga oladi. Anamniyalar birlamchi suv umurtqalilari boʻlib, embrional rivoj-lanishi suv muhiti bilan bogʻliq.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>74zqw6hxj070z3z4ckbh6nau2u6po82</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155827</id>
      <parentid>6155826</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="437" sha1="rt537e6c5pczltizxpbvzwet1lrw98k" xml:space="preserve">'''Anamniyalar''' (Anamnia) — embrional taraqqiyotning dastlabki davrida embrion pardalari, jumladan amnioni ham boʻlmaydigan tuban umurtqali hayvonlar guruhi. Toʻgarakogʻizlilar, baliqlar, suvda hamda qurukda yashovchilarni oʻz ichiga oladi. Anamniyalar birlamchi suv umurtqalilari boʻlib, embrional rivojlanishi suv muhiti bilan bogʻliq.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>rt537e6c5pczltizxpbvzwet1lrw98k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155828</id>
      <parentid>6155827</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="439" sha1="fhb98svdicf2oa00mzb1xhb66pfblo4" xml:space="preserve">'''Anamniyalar''' (Anamnia) — embrional taraqqiyotning dastlabki davrida embrion pardalari, jumladan amnioni ham boʻlmaydigan tuban umurtqali hayvonlar guruhi. Toʻgarakogʻizlilar, baliqlar, suvda hamda qurukda yashovchilarni oʻz ichiga oladi. Anamniyalar birlamchi suv umurtqalilari boʻlib, embrional rivojlanishi suv muhiti bilan bogʻliq.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>fhb98svdicf2oa00mzb1xhb66pfblo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anatoksin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>446350</id>
    <revision>
      <id>6155812</id>
      <parentid>4444417</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:11:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="687" sha1="i84f24evax23ib0ekbpef6phbawul1w" xml:space="preserve">'''Anatoksin''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: ana — qayta taʼsir va toxion — zahar) — formalin va 39 — 40° temperatura taʼsirida zaharli xossasini yoʻqotgan, lekin antigenlik xossasini saqlab qolgan toksin. Birinchi marta fransuz bakteriologi G. Ramon 1923-yilda difteriya toksinidan anatoksin tayyorla-gan. A. immun qon zardobini tayyorlashda qoʻllanadi. Buning uchun A. yirik hayvonlar (mas, ot)ga takror yuboriladi. Ulardan olingan zardob odamlarni baʼzi yuqumli kasalliklar (difteriya, qoqshol va boshqalar)dan saqlash va davolashda foydala-niladi. Faol immunlashda qoʻllanadi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>i84f24evax23ib0ekbpef6phbawul1w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155813</id>
      <parentid>6155812</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="686" sha1="pxycfjtcp4qkewu7vrzjmu3yqaq4cag" xml:space="preserve">'''Anatoksin''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: ana — qayta taʼsir va toxion — zahar) — formalin va 39 — 40° temperatura taʼsirida zaharli xossasini yoʻqotgan, lekin antigenlik xossasini saqlab qolgan toksin. Birinchi marta fransuz bakteriologi G. Ramon 1923-yilda difteriya toksinidan anatoksin tayyorlagan. A. immun qon zardobini tayyorlashda qoʻllanadi. Buning uchun A. yirik hayvonlar (mas, ot)ga takror yuboriladi. Ulardan olingan zardob odamlarni baʼzi yuqumli kasalliklar (difteriya, qoqshol va boshqalar)dan saqlash va davolashda foydala-niladi. Faol immunlashda qoʻllanadi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>pxycfjtcp4qkewu7vrzjmu3yqaq4cag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155815</id>
      <parentid>6155813</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:11:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="700" sha1="4nbvdmt4jd8u5f4sgnpjisrtcp13bb7" xml:space="preserve">'''Anatoksin''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: ana — qayta taʼsir va toxion — zahar) — formalin va 39 — 40° temperatura taʼsirida zaharli xossasini yoʻqotgan, lekin antigenlik xossasini saqlab qolgan toksin. Birinchi marta fransuz bakteriologi G. Ramon 1923-yilda difteriya toksinidan anatoksin tayyorlagan. Anatoksin immun qon zardobini tayyorlashda qoʻllanadi. Buning uchun Anatoksin yirik hayvonlar (mas, ot)ga takror yuboriladi. Ulardan olingan zardob odamlarni baʼzi yuqumli kasalliklar (difteriya, qoqshol va boshqalar)dan saqlash va davolashda foydala-niladi. Faol immunlashda qoʻllanadi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>4nbvdmt4jd8u5f4sgnpjisrtcp13bb7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155816</id>
      <parentid>6155815</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="704" sha1="fgij2szf903b49uw0c23by3c355murr" xml:space="preserve">'''Anatoksin''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: ana — qayta taʼsir va toxion — zahar) — formalin va 39 — 40° temperatura taʼsirida zaharli xossasini yoʻqotgan, lekin antigenlik xossasini saqlab qolgan toksin. Birinchi marta fransuz bakteriologi G. Ramon 1923-yilda difteriya toksinidan anatoksin tayyorlagan. Anatoksin immun qon zardobini tayyorlashda qoʻllanadi. Buning uchun Anatoksin yirik hayvonlar (masalan, ot)ga takror yuboriladi. Ulardan olingan zardob odamlarni baʼzi yuqumli kasalliklar (difteriya, qoqshol va boshqalar)dan saqlash va davolashda foydala-niladi. Faol immunlashda qoʻllanadi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>fgij2szf903b49uw0c23by3c355murr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155817</id>
      <parentid>6155816</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:12:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="703" sha1="bs5w7slcfm4esjhp19rwsrty7cqw8yw" xml:space="preserve">'''Anatoksin''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: ana — qayta taʼsir va toxion — zahar) — formalin va 39 — 40° temperatura taʼsirida zaharli xossasini yoʻqotgan, lekin antigenlik xossasini saqlab qolgan toksin. Birinchi marta fransuz bakteriologi G. Ramon 1923-yilda difteriya toksinidan anatoksin tayyorlagan. Anatoksin immun qon zardobini tayyorlashda qoʻllanadi. Buning uchun Anatoksin yirik hayvonlar (masalan, ot)ga takror yuboriladi. Ulardan olingan zardob odamlarni baʼzi yuqumli kasalliklar (difteriya, qoqshol va boshqalar)dan saqlash va davolashda foydalaniladi. Faol immunlashda qoʻllanadi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>bs5w7slcfm4esjhp19rwsrty7cqw8yw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anaxronizm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>446355</id>
    <revision>
      <id>6155792</id>
      <parentid>3858339</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="611" sha1="8twhfgdv8j344xbpa0f0yryofd6x0cx" xml:space="preserve">'''Anaxronizm''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: ana — teskari, qarshi, choronos — vaqt, davr) — 1) xronologik xato, biron-bir voqea, hodisani tamomila boshqa vaqtga, davrga nisbat berish; 2) biror davrni tasvir qilishda shu davrga xos boʻlmagan xususiyatlarni ataylab tiqishtirish; 3) oʻz zamonasiga mos kelmaydigan eski qarashlar, xatti-harakatlar, urf-odatlar, oʻtmish sarqitlari. Majoziy ma'noda - zamondan qolgan eskirgan narsalarni ifodalaydi. Anaxronizm inson miyasidagi chalkashliklar tufayli yuzaga keladi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>8twhfgdv8j344xbpa0f0yryofd6x0cx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anbar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>446360</id>
    <revision>
      <id>6155791</id>
      <parentid>5374912</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="718" sha1="my679dlarkx3m1rbht0wuu0iq5filta" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Anbar (maʼnolari)}}
'''Anbar''' – 1) oq va qoʻngʻir rangli mumsimon xushboʻy modda. Uvalanadigan moyli massa boʻlib, suyuqlanish temperaturasi 60°, suvda erimaydi, spirt, efir, hayvon moylarida yaxshi eriydi. Anbardan yangiligida najas hidi keladi; eskirgach, bu hid koʻtarilib, noziq hid qoladi. Anbar dengiz hayvoni – kashalot ichagidan olinadi; kashalotlar yashaydigan dengiz va okeanlar yuzidan (ayniqsa, Hind va Tinch okeanlarning sohilga yaqin joylaridagi suvdan) ham yigʻib olinadi. Atir-upa sanoatida ishlatiladi. 2) Koʻchma maʼnoda (mushku anbar) – muattar, xushboʻy hid.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}
{{Turkumsiz}}</text>
      <sha1>my679dlarkx3m1rbht0wuu0iq5filta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anbar bibi maqbarasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>446363</id>
    <revision>
      <id>6155789</id>
      <parentid>6141328</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:59:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1161" sha1="o74tp7ky1yg6kx0b1ooqairkh6j07qu" xml:space="preserve">'''Anbar bibi maqbarasi''' — [[Zangiota majmuasi|Zangi ota majmuasi]] tarkibidagi [[maqbara]]. [[Toshkent]] yaqinidagi Zangi ota [[qishloq|qishlogʻi]]da barpo etilgan ([[XV asr|&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr]] boshlarida). Zangi ota maqbarasi qatori bu [[yodgorlik]] ham [[Amir Temur]] zamonasi [[me’morchilik]] [[an’ana|anʼana]]sining yorqin namunasidir. [[Rivoyat]]larga qaraganda, maqbara [[Zangiota|Zangi ota]]ning xotini Anbar bibining [[qabr]]i ustiga [[qurilish|qurilgan]]. Maqbara ichidagi ikkinchi qabr Anbarbibining avvalgi qaynanasi Ulugʻposhshoniki. Anbar bibi maqbarasi m. keyingi asrlardagi taʼmirlanish oqibatida hozir oʻzining asli holatini deyarli yoʻqotgan. Anbar bibi xalq orasida [[afsona]]viy shaxsga aylangan. U kishining ruhiga bagʻishlab oʻtkaziladigan urf-odat va [[marosim|ma-rosim]]larning koʻpchiligi [[suv toshqini]], [[bola]] [[tugʻilish]]i va [[hosildorlik]] bilan bogʻliq boʻlgan. Anbar bibi maqbarasi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}

{{chala}}

[[Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari]]
[[Turkum:Toshkent viloyati]]</text>
      <sha1>o74tp7ky1yg6kx0b1ooqairkh6j07qu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155790</id>
      <parentid>6155789</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1160" sha1="t10ik5drd0wax0k5evpf84avqr7g4hf" xml:space="preserve">'''Anbar bibi maqbarasi''' — [[Zangiota majmuasi|Zangi ota majmuasi]] tarkibidagi [[maqbara]]. [[Toshkent]] yaqinidagi Zangi ota [[qishloq|qishlogʻi]]da barpo etilgan ([[XV asr|&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr]] boshlarida). Zangi ota maqbarasi qatori bu [[yodgorlik]] ham [[Amir Temur]] zamonasi [[me’morchilik]] [[an’ana|anʼana]]sining yorqin namunasidir. [[Rivoyat]]larga qaraganda, maqbara [[Zangiota|Zangi ota]]ning xotini Anbar bibining [[qabr]]i ustiga [[qurilish|qurilgan]]. Maqbara ichidagi ikkinchi qabr Anbarbibining avvalgi qaynanasi Ulugʻposhshoniki. Anbar bibi maqbarasi m. keyingi asrlardagi taʼmirlanish oqibatida hozir oʻzining asli holatini deyarli yoʻqotgan. Anbar bibi xalq orasida [[afsona]]viy shaxsga aylangan. U kishining ruhiga bagʻishlab oʻtkaziladigan urf-odat va [[marosim|marosim]]larning koʻpchiligi [[suv toshqini]], [[bola]] [[tugʻilish]]i va [[hosildorlik]] bilan bogʻliq boʻlgan. Anbar bibi maqbarasi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}

{{chala}}

[[Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari]]
[[Turkum:Toshkent viloyati]]</text>
      <sha1>t10ik5drd0wax0k5evpf84avqr7g4hf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Artezian qudugʻi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447186</id>
    <revision>
      <id>6155843</id>
      <parentid>6064038</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:23:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1492" sha1="p12s2kzrn04243oqow6sox9xjd62mb9" xml:space="preserve">&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshildi --&gt;

'''Artezian qudugʻi''' — artezian suvlari chiqadigan burgʻi qudugʻi. Yer osti suvlaridan xalq xoʻjaligida foydalanish maqsadlarida qaziladi. Artezian qudugʻi [[artezian suvli qatlamning joylashish chuqurligiga qarab ayrim hollarda 3000 – 5000 metrga yetishi mumkin]]. Ichimlik suv olish, yaylovlarni suv bilan taʼminlash, yerlarni sug'orishda asosan 500 — 1000 metrgacha chuqurlikdagi suvlar oʻzlashtirilgan. Chuqur Artezian qudugʻi mineral, termal yoki sanoatda xom ashyo sifatida ishlatiladigan artezian suvlarini chiqarish uchun quriladi. Artezian qudugʻidan suv sarfiga qarab turli usullarda chiqariladi; yoki oʻzi otilib chiqadi yoki ATN, NA, VP, ETSV va shahrik. markali turli artezian nasoslaridan foydalaniladi. Artezian qudugʻining asosiy elementlari: maxsus shurfga sement qorishmasi bilan mustahkam oʻrnatilgan konduktor-yoʻnaltiruvchi quvur; suv toʻplovchi quvurlar; tindirgich. Artezian qudugʻi ogʻzida suv sathini aniqlaydigan va tarkibini tekshirish uchun namuna oladigan, suv sarfini oʻlchaydigan va tartibga soladi-gan moslamalar oʻrnatiladi. Sugorishda foydalaniladigan Artezian qudugʻining suv berishi 50, baʼzan esa 100 litr/sekundgacha yetadi. Oʻrta 650Osiyoda 25 mingdan ortiq Artezian qudugʻi qazilgan. Uning 5000ga yaqinidan suv oʻzi otilib chiqadi. Oʻzbekistonda 10046 artezian va drenaj quduqlari bor (1999).

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>p12s2kzrn04243oqow6sox9xjd62mb9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155844</id>
      <parentid>6155843</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:24:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1498" sha1="4s5aq9uwc9463z800ydn321m2sqq4p3" xml:space="preserve">&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshildi --&gt;

'''Artezian qudugʻi''' — artezian suvlari chiqadigan burgʻi qudugʻi. Yer osti suvlaridan xalq xoʻjaligida foydalanish maqsadlarida qaziladi. Artezian qudugʻi [[artezian suvli qatlamning joylashish chuqurligiga qarab ayrim hollarda 3000 – 5000 metrga yetishi mumkin]]. Ichimlik suv olish, yaylovlarni suv bilan taʼminlash, yerlarni sug'orishda asosan 500 — 1000 metrgacha chuqurlikdagi suvlar oʻzlashtirilgan. Chuqur Artezian qudugʻi mineral, termal yoki sanoatda xom ashyo sifatida ishlatiladigan artezian suvlarini chiqarish uchun quriladi. Artezian qudugʻidan suv sarfiga qarab turli usullarda chiqariladi; yoki oʻzi otilib chiqadi yoki ATN, NA, VP, ETSV va shahrik. markali turli artezian nasoslaridan foydalaniladi. Artezian qudugʻining asosiy elementlari: maxsus shurfga sement qorishmasi bilan mustahkam oʻrnatilgan konduktor — yoʻnaltiruvchi quvur; suv toʻplovchi quvurlar; tindirgich. Artezian qudugʻi ogʻzida suv sathini aniqlaydigan va tarkibini tekshirish uchun namuna oladigan, suv sarfini oʻlchaydigan va tartibga soladi-gan moslamalar oʻrnatiladi. Sugʻorishda foydalaniladigan Artezian qudugʻining suv berishi 50, baʼzan esa 100 litr/sekundgacha yetadi. Oʻrta 650Osiyoda 25 mingdan ortiq Artezian qudugʻi qazilgan. Uning 5000ga yaqinidan suv oʻzi otilib chiqadi. Oʻzbekistonda 10046 artezian va drenaj quduqlari bor (1999).

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>4s5aq9uwc9463z800ydn321m2sqq4p3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155846</id>
      <parentid>6155844</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:25:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1497" sha1="rchdvslcwolkvs743jqkmwwtwmbxact" xml:space="preserve">&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshildi --&gt;

'''Artezian qudugʻi''' — artezian suvlari chiqadigan burgʻi qudugʻi. Yer osti suvlaridan xalq xoʻjaligida foydalanish maqsadlarida qaziladi. Artezian qudugʻi [[artezian suvli qatlamning joylashish chuqurligiga qarab ayrim hollarda 3000 – 5000 metrga yetishi mumkin]]. Ichimlik suv olish, yaylovlarni suv bilan taʼminlash, yerlarni sug'orishda asosan 500 — 1000 metrgacha chuqurlikdagi suvlar oʻzlashtirilgan. Chuqur Artezian qudugʻi mineral, termal yoki sanoatda xom ashyo sifatida ishlatiladigan artezian suvlarini chiqarish uchun quriladi. Artezian qudugʻidan suv sarfiga qarab turli usullarda chiqariladi; yoki oʻzi otilib chiqadi yoki ATN, NA, VP, ETSV va shahrik. markali turli artezian nasoslaridan foydalaniladi. Artezian qudugʻining asosiy elementlari: maxsus shurfga sement qorishmasi bilan mustahkam oʻrnatilgan konduktor — yoʻnaltiruvchi quvur; suv toʻplovchi quvurlar; tindirgich. Artezian qudugʻi ogʻzida suv sathini aniqlaydigan va tarkibini tekshirish uchun namuna oladigan, suv sarfini oʻlchaydigan va tartibga soladigan moslamalar oʻrnatiladi. Sugʻorishda foydalaniladigan Artezian qudugʻining suv berishi 50, baʼzan esa 100 litr/sekundgacha yetadi. Oʻrta 650Osiyoda 25 mingdan ortiq Artezian qudugʻi qazilgan. Uning 5000ga yaqinidan suv oʻzi otilib chiqadi. Oʻzbekistonda 10046 artezian va drenaj quduqlari bor (1999).

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>rchdvslcwolkvs743jqkmwwtwmbxact</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155847</id>
      <parentid>6155846</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:25:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1494" sha1="82orie6o586nkj95xtp954ngeh726lm" xml:space="preserve">&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshildi --&gt;

'''Artezian qudugʻi''' — artezian suvlari chiqadigan burgʻi qudugʻi. Yer osti suvlaridan xalq xoʻjaligida foydalanish maqsadlarida qaziladi. Artezian qudugʻi [[artezian suvli qatlamning joylashish chuqurligiga qarab ayrim hollarda 3000 – 5000 metrga yetishi mumkin]]. Ichimlik suv olish, yaylovlarni suv bilan taʼminlash, yerlarni sug'orishda asosan 500 — 1000 metrgacha chuqurlikdagi suvlar oʻzlashtirilgan. Chuqur Artezian qudugʻi mineral, termal yoki sanoatda xom ashyo sifatida ishlatiladigan artezian suvlarini chiqarish uchun quriladi. Artezian qudugʻidan suv sarfiga qarab turli usullarda chiqariladi; yoki oʻzi otilib chiqadi yoki ATN, NA, VP, ETSV va shahrik. markali turli artezian nasoslaridan foydalaniladi. Artezian qudugʻining asosiy elementlari: maxsus shurfga sement qorishmasi bilan mustahkam oʻrnatilgan konduktor — yoʻnaltiruvchi quvur; suv toʻplovchi quvurlar; tindirgich. Artezian qudugʻi ogʻzida suv sathini aniqlaydigan va tarkibini tekshirish uchun namuna oladigan, suv sarfini oʻlchaydigan va tartibga soladigan moslamalar oʻrnatiladi. Sugʻorishda foydalaniladigan Artezian qudugʻining suv berishi 50, baʼzan esa 100 litr/sekundgacha yetadi. Oʻrta Osiyoda 25 mingdan ortiq Artezian qudugʻi qazilgan. Uning 5000ga yaqinidan suv oʻzi otilib chiqadi. Oʻzbekistonda 10046 artezian va drenaj quduqlari bor (1999).

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>82orie6o586nkj95xtp954ngeh726lm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arterioskleroz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447193</id>
    <revision>
      <id>6155840</id>
      <parentid>6063273</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:22:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="551" sha1="ctvren37p0lif53xn0i6dprei7kq4x9" xml:space="preserve">'''Arterioskleroz''' (arteriyalar va yunoncha: sklerosis — skleroz) — arteriya devorining qalinlashishi va qattiqlanishidan iborat surunkali kasallik. Tomir devorida fibroz toʻqima oʻsib ketishi oqibatida u qattiqlashib, elastikligini yoʻqotadi. Natijada qon tomir boʻshligʻi torayadi va shu tomirdan qon oladigan toʻqima faoliyati pasayadi. Arterioskleroz qariyalarda, yuqumli-allergik kasalliklar va boshqalarda kuzatiladi (qarang: Ateroskleroz).

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>ctvren37p0lif53xn0i6dprei7kq4x9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155841</id>
      <parentid>6155840</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:22:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="551" sha1="906fy9f6jbcao11kmo0i66ukv5gfccp" xml:space="preserve">'''Arterioskleroz''' (arteriyalar va yunoncha: sklerosis — skleroz) — arteriya devorining qalinlashishi va qattiqlanishidan iborat surunkali kasallik. Tomir devorida fibroz toʻqima oʻsib ketishi oqibatida u qattiqlashib, elastikligini yoʻqotadi. Natijada qon tomir boʻshligʻi torayadi va shu tomirdan qon oladigan toʻqima faoliyati pasayadi. Arterioskleroz qariyalarda, yuqumli allergik kasalliklar va boshqalarda kuzatiladi (qarang: Ateroskleroz).

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>906fy9f6jbcao11kmo0i66ukv5gfccp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Artilleriya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447199</id>
    <revision>
      <id>6155889</id>
      <parentid>6117963</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:47:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5124" sha1="a878lmbjrlads872uq0vu0illrapnv4" xml:space="preserve">'''Artilleriya''' (fransuzcha  artillerie, qadimgi fransuz ''atillier'' — tayyorlash, jihozlash):

# [[Qurolli kuchlar]] tarmogʻi, asosiy quroli artilleriya — nisbatan katta kalibrli oʻqotar qurollar: toʻplar, gaubitsalar, minomyotlar va boshqalar (har xil turdagi artilleriya moslamalari va oʻqli raketalar), mos ravishda harakatlantiruvchi va raketa bilan jihozlangan. dushmanning ishchi kuchi va ob’ektlarini yoʻq qilish uchun moʻljallangan qurollar (snaryadlar);
# artilleriya qurollari toʻplami;
# ilmiy intizom (lat . ars tormentaria, machina bellica, machinaria, tormenta bellica, artilleria), artilleriya qurollarini qoʻllash texnikasi va taktikasini oʻrganuvchi fan .

'''Artilleriya '''— zamonaviy Qurolli Kuchlarning quruqlikdagi qoʻshinlarining asosiy zarba berish kuchi boʻlgan eng qadimgi uchta harbiy boʻlinmalaridan biri . Artilleriya oʻzining jangovar missiyasi, qurol tizimlarining turlari va tashkiliy tuzilishiga koʻra turli-xil tasnifga ega. 105 mm va undan katta kalibrli artilleriya kimyoviy va biologik oʻq-dorilardan foydalanishga qodir va 152-155 mm kalibrdan boshlab taktik yadroviy oʻq-dorilardan foydalanishga qodir. Toʻplar, gaubitsalar, [[Minomyot|minomyot]]lar, teskari miltiqlar, jangovar mashinalar, tankga qarshi boshqariladigan raketalar kiradi .va raketa artilleriyasi; artilleriya va oʻq-dorilar; artilleriya mashinalari — gʻildirakli va gʻildirakli traktorlar va boshqalar; yongʻinga qarshi qurilmalar; [[Razvedka|razvedka]] va otish uskunalari; barcha turdagi oʻq otish qurollari, granatalar.

Bundan tashqari, '''„Artilleriya“''' nomi qoʻshinlarning turini, shuningdek, artilleriya qurollarining qurilmasi, konstruktsiyasi, ishlab chiqarilishi va ekspluatatsiyasi, ularning jangovar xususiyatlari, otishma va jangovar foydalanish usullari haqidagi fanni bildirish uchun ishlatiladi

== Atamaning kelib chiqishi ==
Bu soʻz rus tilida 1695 yildan beri ishlatilgan; undan oldin „kiyim“ soʻzi eng koʻp ishlatilgan. Soʻzning kelib chiqishi uchun bir nechta variant mavjud:

* [[Lotin tili|lotincha]] ''arcus'' (kamon) va ''tellum'' (oʻq) yoki ''ars'' (sanʼat) va ''tollendi'' (otish) soʻzlaridan
* italyancha ''arte'' (sanʼat) va ''tirare'' (otish) dan. Artilleriya nazariyotchisi Nikkolo Tartaliyaga (1500-1557) tegishli.
* Qadimgi fransuz ''atelyesidan'' , yaʼni joylashtirish, oʻrnatish va ''eskirish'' degan maʼnoni anglatadi, yaʼni asbob-uskunalar, jihozlar, deb XIII asrdan boshlab turli qamal uskunalari deb ataladi

== Qoʻshimcha ==
Dengiz, havo va quruqlikdagi artilleriyaga boʻlinadi. Dengiz artilleriyasi oʻz navbatida qirgʻoq va kema artilleriyasiga, havo artilleriyasi ballistik va taktik xususiyatiga koʻra zambarak, gaubitsa, tankka karshi minomyot, reaktiv va zenit (havo) artilleriyaga boʻlinadi. Quruqlikdagi artilleriya yer usti, zenit va maxsus artilleriyaga ajratiladi. Yer usti artilleriyasi yerdagi kuchlarga qarshi jang qilish uchun, zenit artilleriyasi esa samolyotlarga va (baʼzan) yerdagi kuchlarga qarshi oʻt ochish uchun ishlatiladi. Maxsus artilleriya asosan reaktiv qurollarga qarshi qoʻllanadi. Artilleriya toʻplarining kalibrlari 20 dan 400 mm gacha va undan katta, ogirligi bir necha kg dan oʻnlab va yuzlab tonnagacha boʻlishi mumkin. [[Ballistik raketa|Ballistik]] xususiyatiga kura artilleriya qurollari nishonga toʻgʻri otuvchi (pushka) va qiyalatib otuvchi tuplar (minomyot, gaubitsa va morgiralar)ga ajratiladi. Artilleriya fan sifatida artilleriya qurollarining tuzilishi, ulardan foydalanish, ularni loyihalash, ishlab chiqarish, jangda ishlatish 652haqidagi ilmlarni oʻz ichiga oladi. Artilleriya koʻp asrli tarixga ega. Qadim zamonda [[Xitoy]], Yevropada tosh otadigan (irgʻitadigan) mashinalar boʻlgan. [[Amir Temur]] qal’alarni zabt etishda tosh otadigan ana shunday mashinalar (palaxmonlar)dan, [[Bobur]] Hindistonni zabt etishda borund ([[Porox|porox]]) bilan ishlaydigan „toʻfak“ dan foydalangan. Otish uchun arablar poroxdan foydalana boshlashgach (XIV asr), artilleriya davri boshlanadi. Dastlabki toʻplar yogʻoch taglikka oʻrnatilgan temir karnay shaklida boʻlib, oʻq sifatida temir, tosh parchalari ishlatilgan. Keyinroq (XV asr) toʻplar [[Mis|mis]] va jezdan quyila boshlandi. Artilleriya texnikasi mukammallashdi, faqat qamal va himoya uchungina emas, balki dala janglarida ham ishlatila boshlandi. Artilleriya piyoda askarlarga yordam beruvchi mustaqil [[qoʻshin]] turiga aylandi. Tutunsiz poroxlarning qoʻllanishi, stvol va snaryadlarning uzaytirilishi, toʻpning oʻq otish vaqtida orqaga tepishiga chek qoʻyish artilleriyaga tez va uzoqqa otish imkonini berdi. Oʻt ochishga tayyorgarlik, nishonga toʻgʻrilash va oʻq uzish jarayonlarining mexaniklashtirilishi artilleriyaning yuksak operativ-taktik tezkorligini taʼminladi. Artilleriyaning soʻnggi taraqqiyoti reaktiv va atom artilleriyasini yaratish va takomillashtirishdan iborat. Oʻzbekiston qurolli kuchlarida ham artilleriyaning ahamiyati katta.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}

[[Turkum:Artilleriya]]
[[Turkum:Xitoy ixtirolari]]</text>
      <sha1>a878lmbjrlads872uq0vu0illrapnv4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155891</id>
      <parentid>6155889</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5123" sha1="r17jdjgrp1t6376ueaxnm3bbvozl5qy" xml:space="preserve">'''Artilleriya''' (fransuzcha  artillerie, qadimgi fransuz ''atillier'' — tayyorlash, jihozlash):

# [[Qurolli kuchlar]] tarmogʻi, asosiy quroli artilleriya — nisbatan katta kalibrli oʻqotar qurollar: toʻplar, gaubitsalar, minomyotlar va boshqalar (har xil turdagi artilleriya moslamalari va oʻqli raketalar), mos ravishda harakatlantiruvchi va raketa bilan jihozlangan. dushmanning ishchi kuchi va ob’ektlarini yoʻq qilish uchun moʻljallangan qurollar (snaryadlar);
# artilleriya qurollari toʻplami;
# ilmiy intizom (lat . ars tormentaria, machina bellica, machinaria, tormenta bellica, artilleria), artilleriya qurollarini qoʻllash texnikasi va taktikasini oʻrganuvchi fan .

'''Artilleriya '''— zamonaviy Qurolli Kuchlarning quruqlikdagi qoʻshinlarining asosiy zarba berish kuchi boʻlgan eng qadimgi uchta harbiy boʻlinmalaridan biri . Artilleriya oʻzining jangovar missiyasi, qurol tizimlarining turlari va tashkiliy tuzilishiga koʻra turli-xil tasnifga ega. 105 mm va undan katta kalibrli artilleriya kimyoviy va biologik oʻq-dorilardan foydalanishga qodir va 152-155 mm kalibrdan boshlab taktik yadroviy oʻq-dorilardan foydalanishga qodir. Toʻplar, gaubitsalar, [[Minomyot|minomyot]]lar, teskari miltiqlar, jangovar mashinalar, tankga qarshi boshqariladigan raketalar kiradi va raketa artilleriyasi; artilleriya va oʻq-dorilar; artilleriya mashinalari — gʻildirakli va gʻildirakli traktorlar va boshqalar; yongʻinga qarshi qurilmalar; [[Razvedka|razvedka]] va otish uskunalari; barcha turdagi oʻq otish qurollari, granatalar.

Bundan tashqari, '''„Artilleriya“''' nomi qoʻshinlarning turini, shuningdek, artilleriya qurollarining qurilmasi, konstruktsiyasi, ishlab chiqarilishi va ekspluatatsiyasi, ularning jangovar xususiyatlari, otishma va jangovar foydalanish usullari haqidagi fanni bildirish uchun ishlatiladi

== Atamaning kelib chiqishi ==
Bu soʻz rus tilida 1695 yildan beri ishlatilgan; undan oldin „kiyim“ soʻzi eng koʻp ishlatilgan. Soʻzning kelib chiqishi uchun bir nechta variant mavjud:

* [[Lotin tili|lotincha]] ''arcus'' (kamon) va ''tellum'' (oʻq) yoki ''ars'' (sanʼat) va ''tollendi'' (otish) soʻzlaridan
* italyancha ''arte'' (sanʼat) va ''tirare'' (otish) dan. Artilleriya nazariyotchisi Nikkolo Tartaliyaga (1500-1557) tegishli.
* Qadimgi fransuz ''atelyesidan'' , yaʼni joylashtirish, oʻrnatish va ''eskirish'' degan maʼnoni anglatadi, yaʼni asbob-uskunalar, jihozlar, deb XIII asrdan boshlab turli qamal uskunalari deb ataladi

== Qoʻshimcha ==
Dengiz, havo va quruqlikdagi artilleriyaga boʻlinadi. Dengiz artilleriyasi oʻz navbatida qirgʻoq va kema artilleriyasiga, havo artilleriyasi ballistik va taktik xususiyatiga koʻra zambarak, gaubitsa, tankka karshi minomyot, reaktiv va zenit (havo) artilleriyaga boʻlinadi. Quruqlikdagi artilleriya yer usti, zenit va maxsus artilleriyaga ajratiladi. Yer usti artilleriyasi yerdagi kuchlarga qarshi jang qilish uchun, zenit artilleriyasi esa samolyotlarga va (baʼzan) yerdagi kuchlarga qarshi oʻt ochish uchun ishlatiladi. Maxsus artilleriya asosan reaktiv qurollarga qarshi qoʻllanadi. Artilleriya toʻplarining kalibrlari 20 dan 400 mm gacha va undan katta, ogirligi bir necha kg dan oʻnlab va yuzlab tonnagacha boʻlishi mumkin. [[Ballistik raketa|Ballistik]] xususiyatiga kura artilleriya qurollari nishonga toʻgʻri otuvchi (pushka) va qiyalatib otuvchi tuplar (minomyot, gaubitsa va morgiralar)ga ajratiladi. Artilleriya fan sifatida artilleriya qurollarining tuzilishi, ulardan foydalanish, ularni loyihalash, ishlab chiqarish, jangda ishlatish 652haqidagi ilmlarni oʻz ichiga oladi. Artilleriya koʻp asrli tarixga ega. Qadim zamonda [[Xitoy]], Yevropada tosh otadigan (irgʻitadigan) mashinalar boʻlgan. [[Amir Temur]] qal’alarni zabt etishda tosh otadigan ana shunday mashinalar (palaxmonlar)dan, [[Bobur]] Hindistonni zabt etishda borund ([[Porox|porox]]) bilan ishlaydigan „toʻfak“ dan foydalangan. Otish uchun arablar poroxdan foydalana boshlashgach (XIV asr), artilleriya davri boshlanadi. Dastlabki toʻplar yogʻoch taglikka oʻrnatilgan temir karnay shaklida boʻlib, oʻq sifatida temir, tosh parchalari ishlatilgan. Keyinroq (XV asr) toʻplar [[Mis|mis]] va jezdan quyila boshlandi. Artilleriya texnikasi mukammallashdi, faqat qamal va himoya uchungina emas, balki dala janglarida ham ishlatila boshlandi. Artilleriya piyoda askarlarga yordam beruvchi mustaqil [[qoʻshin]] turiga aylandi. Tutunsiz poroxlarning qoʻllanishi, stvol va snaryadlarning uzaytirilishi, toʻpning oʻq otish vaqtida orqaga tepishiga chek qoʻyish artilleriyaga tez va uzoqqa otish imkonini berdi. Oʻt ochishga tayyorgarlik, nishonga toʻgʻrilash va oʻq uzish jarayonlarining mexaniklashtirilishi artilleriyaning yuksak operativ-taktik tezkorligini taʼminladi. Artilleriyaning soʻnggi taraqqiyoti reaktiv va atom artilleriyasini yaratish va takomillashtirishdan iborat. Oʻzbekiston qurolli kuchlarida ham artilleriyaning ahamiyati katta.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}

[[Turkum:Artilleriya]]
[[Turkum:Xitoy ixtirolari]]</text>
      <sha1>r17jdjgrp1t6376ueaxnm3bbvozl5qy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Artishok</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447202</id>
    <revision>
      <id>6155893</id>
      <parentid>6069296</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1600" sha1="7epe0i94mghm4m6ph0ual1rqzxreiot" xml:space="preserve">[[Fayl:Artichoke_ready_to_cook.jpg|thumb|Pishirishga tayyor bo'lgan Artishok]]
'''Artishok''' (Supaga) — koʻp yillik va bir yillik [[Sabzavot ekinlari|sabzavot ekini]]. [[Oʻrta dengizboʻyi oʻlkasi|Oʻrta dengiz]] mamlakatlarida 10-11 turi oʻsadi. [[Fransiya]], Italiya, [[Hindiston]], Jazoir va boshqa mamlakatlarda ekiladi. Rossiyaning jan, Moldaviya, Ukrainada tikanli Artishok (S. scolymus L.) turi koʻproq ekiladi. Artikshok juda sershox boʻlib, boʻyi 2 m gacha boradi. Gullari koʻk-binafsha rangda, yirik toʻpgul hosil qiladi (bir toʻpguli ogʻirligi 100-200 g). Seret gulbandi va savatcha toʻpguli ovqatga ishlatiladi. Artikshokda qand, [[Oqsillar|oqsil]] (2,5-3%), [[Uglevodlar|uglevod]] (7-15%), S (0,4&amp;nbsp;mg%), V,, V2 vitaminlari, karotin, urugʻida 30% gacha moy bor. Xom va konservalangan, qaynatilgan Artikshok souslar bilan isteʼmol etiladi, salatlar tayyorlanadi. Uglevodlari tarkibida [[Diabet|diabet]] kasalliklari uchun foydali boʻlgan inulin bor. Janubiy zonalarda 3 - 4 yillik, sovuq kuchli zonalarda bir yillik ekin, 100x80 sm sxemada ekiladi. Hosildorligi 50-250 s/ga (15 - 50 ming toʻpgul). Artishok odatda koʻp yillik ekin tarzida ekilgandan soʻng ikkinchi yili gullaydi. Oʻzbekiston oʻsimlikshunoslik ilmiy tadqiqot institutida Artikshokni rayonlashtirish oʻrganilmoqda.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}
[[Turkum:Yevropa dorivor oʻsimliklari]]
[[Turkum:Osiyo dorivor o‘simliklari]]
[[Turkum:Afrika dorivor oʻsimliklari]]
[[Turkum:Dorivor oʻsimliklar]]
[[Turkum:Ko‘p yillik sabzavotlar]]</text>
      <sha1>7epe0i94mghm4m6ph0ual1rqzxreiot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ivan Artobolevskiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447203</id>
    <revision>
      <id>6155895</id>
      <parentid>6089952</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:50:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="6xuz4bvbsra02sfmt6fapw7h0b03ngi" xml:space="preserve">'''Ivan Ivanovich Artobolevskiy''' (1905.9.10 — [[Moskva]] — 1977.21.9.) -[[Mexanika|mexanika]] sohasidagi olim, akademik (1946), texnika fanlari doktori (1936), professor (1929), Mashina va mexanizmlar nazariyasi asoschilaridan biri. Moskva oliy oʻquv yurtlarida, [[Moskva davlat universiteti|MDU]]da ishlagan (1927-yildan). Artobolevskiy mexanizmlar tasnifini rivojlantirib, tekis va fazoviy mexanizm-653larning umumiy tasnifini, tekis mexanizmlar [[Kinematika|kinematika]]si va kineto-statistikasini, fazoviy sferik mexanizmlarning tuzilishi va kinematikasi masalalarini, mexanizmlar sintezi, dinamikasi kabi masalalarning hal etilishi yoʻllarini ishlab chiqdi&lt;ref&gt;&quot;Artobolevskiy Ivan Ivanovich&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20A%20harfi.pdf A-harfi]{{Oʻlikhavola|date=mart 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}


{{chala}}
{{DEFAULTSORT:Artobolevskiy, Iva}}</text>
      <sha1>6xuz4bvbsra02sfmt6fapw7h0b03ngi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arton</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447204</id>
    <revision>
      <id>6155898</id>
      <parentid>6070015</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:52:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="973" sha1="f8exuj6qxhjnvhnz9pdnvs8nis0sth5" xml:space="preserve">'''Arton''', Abbat Arton — [[Olxoʻri|olxoʻri]] navi. Vatani [[Fransiya]]. Daraxti oʻrtacha kattalikda, tarvaqaylamay tikroq oʻsadi. Bargi oʻrtacha, nashtarsimon. Guli oq. Oʻzidan changlanadi. Mevasi yirik (45 − 55 g), tuxumsimon, sirti silliq, usti gʻubor bilan qoplangan, binafsha-qizil rangda. Eti sariq, qalin, juda shirin. Eti danagidan yaxshi ajraladi. Qurgʻoqchilikka chidami oʻrtacha. Sugʻoriladigan maydonlarda yaxshi hosil beradi. Koʻchati egilganidan keyin 5 — 6 yilda hosilga kiradi. 10 yoshida har tupi 50&amp;nbsp;kilogrammgacha hosil beradi. Zararkunanda va kasalliklarga chidamli nav. Aprel oʻrtalarida gullaydi. Navning ertagi, oʻrtagi, kechki klonlari mavjud (iyul oxiri — sentabr boshida pishadi). Hoʻlligida isteʼmol etiladi, asosan, [[Qoqi|qoqi]] solishga moʻljallangan. [[Samarqand]], [[Toshkent]] viloyatlarida kup ekiladi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}}

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>f8exuj6qxhjnvhnz9pdnvs8nis0sth5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atala</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447516</id>
    <revision>
      <id>6155686</id>
      <parentid>6094741</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="741" sha1="ee5ur078tp2z1mgsnmb0yjd71ii504q" xml:space="preserve">'''Atala''' — [[bugʻdoy]], [[arpa]] yoki [[joʻxori]] unidan tayyorlanadigan [[taom]]. Atala [[parhez]], [[Shifobaxsh Fizkultura|shifobaxsh]] hisoblanadi. [[Kasallik|Kasal]], holdan toygan, yangi koʻzi yorigan ayollarga Atala ichiriladi. Uni tayyorlash uchun [[qoʻy]] [[yogʻ]]ini [[qozon (buyum)|qozon]]da qizdirib, bugʻdoy uni solinadi va qizarguncha qovuriladi. Oz-ozdan [[suv]] solinib uzluksiz aralashti-rib turiladi. Ayrim joylarda A.ga [[qiyma]], [[tuxum]] ham solinadi. Atala tayyorlashda 500 g un, 100 g qoʻy yogʻi, taʼbga koʻra [[tuz]] solinadi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{chala}}
{{OʻzME}}

[[Turkum:Taomlar]]
[[Turkum:Oʻzbek taomlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha bayramlar]]</text>
      <sha1>ee5ur078tp2z1mgsnmb0yjd71ii504q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155688</id>
      <parentid>6155686</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:31:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="740" sha1="q71lzhadecgk2rpbrdtnbj5n5v17ima" xml:space="preserve">'''Atala''' — [[bugʻdoy]], [[arpa]] yoki [[joʻxori]] unidan tayyorlanadigan [[taom]]. Atala [[parhez]], [[Shifobaxsh Fizkultura|shifobaxsh]] hisoblanadi. [[Kasallik|Kasal]], holdan toygan, yangi koʻzi yorigan ayollarga Atala ichiriladi. Uni tayyorlash uchun [[qoʻy]] [[yogʻ]]ini [[qozon (buyum)|qozon]]da qizdirib, bugʻdoy uni solinadi va qizarguncha qovuriladi. Oz-ozdan [[suv]] solinib uzluksiz aralashtirib turiladi. Ayrim joylarda A.ga [[qiyma]], [[tuxum]] ham solinadi. Atala tayyorlashda 500 g un, 100 g qoʻy yogʻi, taʼbga koʻra [[tuz]] solinadi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{chala}}
{{OʻzME}}

[[Turkum:Taomlar]]
[[Turkum:Oʻzbek taomlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha bayramlar]]</text>
      <sha1>q71lzhadecgk2rpbrdtnbj5n5v17ima</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155689</id>
      <parentid>6155688</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="743" sha1="3vmptvyhk7m5vjm2e01xs0tzsz30lgt" xml:space="preserve">'''Atala''' — [[bugʻdoy]], [[arpa]] yoki [[joʻxori]] unidan tayyorlanadigan [[taom]]. Atala [[parhez]], [[Shifobaxsh Fizkultura|shifobaxsh]] hisoblanadi. [[Kasallik|Kasal]], holdan toygan, yangi koʻzi yorigan ayollarga Atala ichiriladi. Uni tayyorlash uchun [[qoʻy]] [[yogʻ]]ini [[qozon (buyum)|qozon]]da qizdirib, bugʻdoy uni solinadi va qizarguncha qovuriladi. Oz-ozdan [[suv]] solinib uzluksiz aralashtirib turiladi. Ayrim joylarda Atalaga [[qiyma]], [[tuxum]] ham solinadi. Atala tayyorlashda 500 g un, 100 g qoʻy yogʻi, taʼbga koʻra [[tuz]] solinadi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{chala}}
{{OʻzME}}

[[Turkum:Taomlar]]
[[Turkum:Oʻzbek taomlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha bayramlar]]</text>
      <sha1>3vmptvyhk7m5vjm2e01xs0tzsz30lgt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atalmish qavchin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447517</id>
    <revision>
      <id>6155692</id>
      <parentid>6139418</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1125" sha1="jdu803mnk36lln2gt0p04akmvfl3xyr" xml:space="preserve">'''Atalmish qavchin''' (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtasi -&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr boshlari) – Amir Temur saroyidagi yirik davlat va siyosat arbobi, uning yaqinlaridan biri. A. Q.ga muhim siyosiy va harbiy vazifalar topshirilgan. Xu-susan, 1383-yil Amir Temur A. Q.ni bir necha amirlar bilan Jetaga, Qamariddinga qarshi yuborgan. 1394-yil &quot;besh yillik yurish&quot; paytida A. Q. Sharqiy Anado-ludagi Avnik qal’asiga kutvol qilib tayinlangan. 1395-yil Sohibqironning Toʻxtamishga qarshi yurishi chogʻida Qora Yusuf Turkman Avnikka hujum qilib, A.Q.ni asir olgan va uni Misr sultoni Barquqqa yubortan. Anqara jangndan soʻng Barquqning oʻgʻli Faraj A. Q.ni oʻz elchilari bilan birga Amir Temur huzuriga qaytargan. 1404-yil Sohibqiron A. Q.ga Sharqiy Anadoludan qora totor elini Jetaga koʻchirib borish vazifasini top-shirgan. Amir Temur vafotidan soʻng A. Q. nomi shahzodalar, xonimlar va Shayx Nuriddin, Shoh Maliklar bilan birga Samarqandga kirolmay 1405-yil martida Buxoroga borganlar qatorida qayd etib oʻtilgan.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}</text>
      <sha1>jdu803mnk36lln2gt0p04akmvfl3xyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155693</id>
      <parentid>6155692</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1124" sha1="flquro3yb2twirr1ifz67bawp6sb9wo" xml:space="preserve">'''Atalmish qavchin''' (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtasi -&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr boshlari) – Amir Temur saroyidagi yirik davlat va siyosat arbobi, uning yaqinlaridan biri. A. Q.ga muhim siyosiy va harbiy vazifalar topshirilgan. Xususan, 1383-yil Amir Temur A. Q.ni bir necha amirlar bilan Jetaga, Qamariddinga qarshi yuborgan. 1394-yil &quot;besh yillik yurish&quot; paytida A. Q. Sharqiy Anado-ludagi Avnik qal’asiga kutvol qilib tayinlangan. 1395-yil Sohibqironning Toʻxtamishga qarshi yurishi chogʻida Qora Yusuf Turkman Avnikka hujum qilib, A.Q.ni asir olgan va uni Misr sultoni Barquqqa yubortan. Anqara jangndan soʻng Barquqning oʻgʻli Faraj A. Q.ni oʻz elchilari bilan birga Amir Temur huzuriga qaytargan. 1404-yil Sohibqiron A. Q.ga Sharqiy Anadoludan qora totor elini Jetaga koʻchirib borish vazifasini top-shirgan. Amir Temur vafotidan soʻng A. Q. nomi shahzodalar, xonimlar va Shayx Nuriddin, Shoh Maliklar bilan birga Samarqandga kirolmay 1405-yil martida Buxoroga borganlar qatorida qayd etib oʻtilgan.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}</text>
      <sha1>flquro3yb2twirr1ifz67bawp6sb9wo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155694</id>
      <parentid>6155693</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:34:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1135" sha1="0g0sckaa3bfpomg8rgrhv108cqqmwdk" xml:space="preserve">'''Atalmish qavchin''' (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtasi -&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr boshlari) – Amir Temur saroyidagi yirik davlat va siyosat arbobi, uning yaqinlaridan biri. Atalmish qavchinga muhim siyosiy va harbiy vazifalar topshirilgan. Xususan, 1383-yil Amir Temur A. Q.ni bir necha amirlar bilan Jetaga, Qamariddinga qarshi yuborgan. 1394-yil &quot;besh yillik yurish&quot; paytida A. Q. Sharqiy Anado-ludagi Avnik qal’asiga kutvol qilib tayinlangan. 1395-yil Sohibqironning Toʻxtamishga qarshi yurishi chogʻida Qora Yusuf Turkman Avnikka hujum qilib, A.Q.ni asir olgan va uni Misr sultoni Barquqqa yubortan. Anqara jangndan soʻng Barquqning oʻgʻli Faraj A. Q.ni oʻz elchilari bilan birga Amir Temur huzuriga qaytargan. 1404-yil Sohibqiron A. Q.ga Sharqiy Anadoludan qora totor elini Jetaga koʻchirib borish vazifasini top-shirgan. Amir Temur vafotidan soʻng A. Q. nomi shahzodalar, xonimlar va Shayx Nuriddin, Shoh Maliklar bilan birga Samarqandga kirolmay 1405-yil martida Buxoroga borganlar qatorida qayd etib oʻtilgan.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}</text>
      <sha1>0g0sckaa3bfpomg8rgrhv108cqqmwdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155698</id>
      <parentid>6155694</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:36:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1167" sha1="e4rzvgvueycwtk6lu2n5eyyueed9b70" xml:space="preserve">'''Atalmish qavchin''' (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtasi -&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr boshlari) – Amir Temur saroyidagi yirik davlat va siyosat arbobi, uning yaqinlaridan biri. Atalmish qavchinga muhim siyosiy va harbiy vazifalar topshirilgan. Xususan, 1383-yil Amir Temur Atalmish qavchinni bir necha amirlar bilan Jetaga, Qamariddinga qarshi yuborgan. 1394-yil &quot;besh yillik yurish&quot; paytida Atalmish qavchin Sharqiy Anado-ludagi Avnik qal’asiga kutvol qilib tayinlangan. 1395-yil Sohibqironning Toʻxtamishga qarshi yurishi chogʻida Qora Yusuf Turkman Avnikka hujum qilib, A.Q.ni asir olgan va uni Misr sultoni Barquqqa yubortan. Anqara jangndan soʻng Barquqning oʻgʻli Faraj A. Q.ni oʻz elchilari bilan birga Amir Temur huzuriga qaytargan. 1404-yil Sohibqiron A. Q.ga Sharqiy Anadoludan qora totor elini Jetaga koʻchirib borish vazifasini topshirgan. Amir Temur vafotidan soʻng Atalmish qavchin nomi shahzodalar, xonimlar va Shayx Nuriddin, Shoh Maliklar bilan birga Samarqandga kirolmay 1405-yil martida Buxoroga borganlar qatorida qayd etib oʻtilgan.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}</text>
      <sha1>e4rzvgvueycwtk6lu2n5eyyueed9b70</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atanoq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447519</id>
    <revision>
      <id>6155700</id>
      <parentid>2832820</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:37:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="300" sha1="6uqenhjz68org4vbrk4v3q9mw5dq9p5" xml:space="preserve">'''Atanoq''' – urchuqning bir turi. Ilgari ayrim oʻzbek qabilalari Atanoqda jun, paxta ip yigirganlar. Hozir ham qorluq (Surxondaryo) oʻzbeklarida uchrab turadi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}} {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}</text>
      <sha1>6uqenhjz68org4vbrk4v3q9mw5dq9p5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atapasklar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447520</id>
    <revision>
      <id>6155704</id>
      <parentid>2832821</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="528" sha1="491l193l0361zwgn8mlaj1o30kq2dne" xml:space="preserve">''Atapasklar''' (atabasklar, oʻzlarini dene deb ataydilar) – AQSH va Kanada rezervatsiyalarida yashovchi indeys xalqlari (navaxlar, apachilar, chi-pevaylar, kuchinlar va boshqalar) guruhi. Umumiy soni 220 ming kishi (1992), shundan 210 ming kishi AQShda. Atapask tilida soʻzlashadilar. Dindorlari xristian (protestantlar, katoliklar) dinida. Atapasklar chorvachilik, dehqonchilik hamda ovchilik bilan shugʻullanadilar.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}}

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>491l193l0361zwgn8mlaj1o30kq2dne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ataraksiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447521</id>
    <revision>
      <id>6155708</id>
      <parentid>2832822</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1004" sha1="apr0keej0ac4otlcos9g0q8m3h90ziz" xml:space="preserve">'''Ataraksiya''' (yun. ataraxia – xo-tirjamlik) – yunon etikasida ruhiy osoyishtalik, xotirjamlikni bildiruvchi tushuncha. Demokrit ta’limotida Ataraksiya hayot tashvishlaridan, oʻlim, qoʻrquv va har qanday ruhiy hayajondan xoli boʻlgan, kishida ehtiroslar ustidan aql hukmronlik qiladigan holatni anglatadi. Ataraksiyaga oid gʻoyalar keyinchalik Epikurning axloqiy ta’limotida rivoj topdi. Uning fikricha, Ataraksiya hayotning eng oliy 741ideali boʻlgan donishmand shaxsning ichki va botiniy erkinlik holatidir. U hayot quvonchlaridan lazzatlanishga va huzur qilib orom olishga undaydi. Skeptiklar (mas, Pirron) fikricha, inson baxti – hayot voqealariga beparvo qarash, xotirjam hayot kechirishga oʻrganishdir. Tibbiyotda Ataraksiya bemorning xotirjam, tinch va bezovta boʻlmasdan dam oladigan holatini ifodalaydi. Shu sababli shifokorlar unga muolajaning ma’lum qismi sifatida ham qaraydilar.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>apr0keej0ac4otlcos9g0q8m3h90ziz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155710</id>
      <parentid>6155708</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1003" sha1="og5n4h0uip3kzpzx376ga246d31hp13" xml:space="preserve">'''Ataraksiya''' (yun. ataraxia – xotirjamlik) – yunon etikasida ruhiy osoyishtalik, xotirjamlikni bildiruvchi tushuncha. Demokrit ta’limotida Ataraksiya hayot tashvishlaridan, oʻlim, qoʻrquv va har qanday ruhiy hayajondan xoli boʻlgan, kishida ehtiroslar ustidan aql hukmronlik qiladigan holatni anglatadi. Ataraksiyaga oid gʻoyalar keyinchalik Epikurning axloqiy ta’limotida rivoj topdi. Uning fikricha, Ataraksiya hayotning eng oliy 741ideali boʻlgan donishmand shaxsning ichki va botiniy erkinlik holatidir. U hayot quvonchlaridan lazzatlanishga va huzur qilib orom olishga undaydi. Skeptiklar (mas, Pirron) fikricha, inson baxti – hayot voqealariga beparvo qarash, xotirjam hayot kechirishga oʻrganishdir. Tibbiyotda Ataraksiya bemorning xotirjam, tinch va bezovta boʻlmasdan dam oladigan holatini ifodalaydi. Shu sababli shifokorlar unga muolajaning ma’lum qismi sifatida ham qaraydilar.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>og5n4h0uip3kzpzx376ga246d31hp13</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155943</id>
      <parentid>6155710</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:33:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1004" sha1="ci412zcbpkn68zinxi5n8bb8w0a86gr" xml:space="preserve">'''Ataraksiya''' (yun. ataraxia – xotirjamlik) – yunon etikasida ruhiy osoyishtalik, xotirjamlikni bildiruvchi tushuncha. Demokrit ta’limotida Ataraksiya hayot tashvishlaridan, oʻlim, qoʻrquv va har qanday ruhiy hayajondan xoli boʻlgan, kishida ehtiroslar ustidan aql hukmronlik qiladigan holatni anglatadi. Ataraksiyaga oid gʻoyalar keyinchalik Epikurning axloqiy ta’limotida rivoj topdi. Uning fikricha, Ataraksiya hayotning eng oliy ideali boʻlgan donishmand shaxsning ichki va botiniy erkinlik holatidir. U hayot quvonchlaridan lazzatlanishga va huzur qilib orom olishga undaydi. Skeptiklar (masalan, Pirron) fikricha, inson baxti – hayot voqealariga beparvo qarash, xotirjam hayot kechirishga oʻrganishdir. Tibbiyotda Ataraksiya bemorning xotirjam, tinch va bezovta boʻlmasdan dam oladigan holatini ifodalaydi. Shu sababli shifokorlar unga muolajaning ma’lum qismi sifatida ham qaraydilar.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>ci412zcbpkn68zinxi5n8bb8w0a86gr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ataualpa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447522</id>
    <revision>
      <id>6155719</id>
      <parentid>2832823</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:48:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="669" sha1="s9guyb4e671aw2jrpamp8fi0wvkqb49" xml:space="preserve">'''Ataualpa''' (taxminan 1500-1533.29.8, Kahamarka) – inklar hokimi. Otasi – Uayn Kapak vafotidan (1530) soʻng birodari Uaskar bilan hokimiyat uchun qurolli kurash olib borib taxtni egallagan. 1532-yil mamlakatga F. Pisarro rahbarligidagi ispan konkistadorlari kelganlar. Oʻsha yiliyoq Ataualpa ispan bosqinchilari tomonidan asir olingan. Uni ulkan tovon evaziga ozod qilishga va’da berishgan. Biroq tovon puli toʻplanib ispanlarga topshirilgach, ispanlar bergan va’dalaridan kechib Ataualpani &quot;sud&quot; qilib qatl etganlar.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>s9guyb4e671aw2jrpamp8fi0wvkqb49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atekatlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447523</id>
    <revision>
      <id>6155720</id>
      <parentid>4914455</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="836" sha1="oadk3qimnoeypn1fqdaz70j6ng085qp" xml:space="preserve">'''Atekatlar''', antomeduzalar (Athecata) – dengiz gidropoliplari turkumi. Koloniya boʻlib yashaydi. Koloniyasi butaga oʻxshash, suv tubini, chigʻanoqlar, suv oʻtlari va suv ostidagi boshqa narsalarni qoplab oladi. A. kolo-niyasidagi ayrim individlarning himoya gʻilofi – gidrotekasi boʻlmaydi. A. juda mayda (1&amp;nbsp;mm gacha), ayrim vakillari (Tubularia urugʻi) bir necha sm dan 70 sm gacha, ba’zan 2,3 m gacha (Branchiocerianthus imperator) boʻladi. Meduzalari juda mayda (soyabonining diametri 5&amp;nbsp;mm dan 3 sm gacha). Polip davrida kurtaklanib koʻpayadi. Meduzalari ayrim jinsli, jinsiy hujay-ralari ogʻiz paypaslagichlari ektodermasidan hosil boʻladi. 200 ga yaqin turi ma’lum, ochiq dengizlarda uchraydi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>oadk3qimnoeypn1fqdaz70j6ng085qp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155721</id>
      <parentid>6155720</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="842" sha1="3qktt2pne7nh0u25jl3qnjmo0rrtk33" xml:space="preserve">'''Atekatlar''', antomeduzalar (Athecata) – dengiz gidropoliplari turkumi. Koloniya boʻlib yashaydi. Koloniyasi butaga oʻxshash, suv tubini, chigʻanoqlar, suv oʻtlari va suv ostidagi boshqa narsalarni qoplab oladi. A. kolo-niyasidagi ayrim individlarning himoya gʻilofi – gidrotekasi boʻlmaydi. Atekatlar juda mayda (1&amp;nbsp;mm gacha), ayrim vakillari (Tubularia urugʻi) bir necha sm dan 70 sm gacha, ba’zan 2,3 m gacha (Branchiocerianthus imperator) boʻladi. Meduzalari juda mayda (soyabonining diametri 5&amp;nbsp;mm dan 3 sm gacha). Polip davrida kurtaklanib koʻpayadi. Meduzalari ayrim jinsli, jinsiy hujayralari ogʻiz paypaslagichlari ektodermasidan hosil boʻladi. 200 ga yaqin turi ma’lum, ochiq dengizlarda uchraydi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>3qktt2pne7nh0u25jl3qnjmo0rrtk33</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155722</id>
      <parentid>6155721</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="848" sha1="rpxp9tsh1yn0a4dtlc5xlcg0v8pt6wz" xml:space="preserve">'''Atekatlar''', antomeduzalar (Athecata) – dengiz gidropoliplari turkumi. Koloniya boʻlib yashaydi. Koloniyasi butaga oʻxshash, suv tubini, chigʻanoqlar, suv oʻtlari va suv ostidagi boshqa narsalarni qoplab oladi. Atekatlar koloniyasidagi ayrim individlarning himoya gʻilofi – gidrotekasi boʻlmaydi. Atekatlar juda mayda (1&amp;nbsp;mm gacha), ayrim vakillari (Tubularia urugʻi) bir necha sm dan 70 sm gacha, ba’zan 2,3 m gacha (Branchiocerianthus imperator) boʻladi. Meduzalari juda mayda (soyabonining diametri 5&amp;nbsp;mm dan 3 sm gacha). Polip davrida kurtaklanib koʻpayadi. Meduzalari ayrim jinsli, jinsiy hujayralari ogʻiz paypaslagichlari ektodermasidan hosil boʻladi. 200 ga yaqin turi ma’lum, ochiq dengizlarda uchraydi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>rpxp9tsh1yn0a4dtlc5xlcg0v8pt6wz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atelektaz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447525</id>
    <revision>
      <id>6155724</id>
      <parentid>4197598</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1097" sha1="nhycwjbdyv6izmx5ad6h6a4f1uestxm" xml:space="preserve">'''Atelektaz''' (yun. ateles – yetilmagan, notoʻliq va ektasis – choʻzilish) – oʻpka pufakchalari (alveolalari), segmentlar va boshqalarning havosizlanishi yoki deyarli havo qolmasligi natijasida burishishi (puchqayishi). Atelektaz bronxlar teshigining har xil narsalar (nekroz natijasida koʻchib tushgan epiteliylar va hokazo) bilan tiqilib qolishi yoki bronxlarning tashqi tomondan siqilishi (plevrada transsudat yoki ekssudat yigʻilganda, oʻsmalarda) oqibatida roʻy beradi. Bulardan tashqari, tugʻma Atelektaz ham boʻladi – nafas olmaslik na-tijasida chaqaloq oʻpkasining yozilmay qolgan qismi. Davosi: kasallikning asosiy sababi bartaraf kilinadi; bola tugʻilayotgandaasfiksiyaning oldini olish chorasi koʻriladi; bronxga kirib qolgan yot jismlar olib tashlanadi; oʻsma, bronxoadenit va boshqa kasalliklar davolanadi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}

[[Turkum:Tibbiyot]]
[[Turkum:Terapiya]]
[[Turkum:Pulmonologiya]]
[[Turkum:Kasalliklar]]
[[Turkum:ichki kasalliklar]]

{{chala}}</text>
      <sha1>nhycwjbdyv6izmx5ad6h6a4f1uestxm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aterinasimonlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447527</id>
    <revision>
      <id>6155729</id>
      <parentid>5459349</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1464" sha1="hedtlcmwnu3nxwgt1rj0ln5d1bb4f16" xml:space="preserve">'''Aterinasimonlar''' (Atheriniformes) – suyakli baliklar kenja turkumi. Uzunligi 4–50 sm. Karpsimonlar va sargansimonlarga qarindosh, jabra pardasi 5–7 nurli, burun teshigi bir juft, orqa suzgichi 2, qorin suzgichlari 6 nurli. Tangachalari yirik, sikloid, ba’zan kombinatenoid tipida, yon chiziqlari kucheiz rivojlangan. Aterinasimonlar 5 [[Oila (biologiya)|oila]], 40 urut va 180 toʻrni oʻz ichiga oladi. Chuchuk, shoʻrlangan va dengiz suvlarida, asosan tropik va subtropik suv havzalarida uchraydi. Tirik tugadigan Aterinasimonlarning anal va jinsiy teshiklari, shuningdek kuyikish organi tomogida joylashgan. Tuxum qoʻyib koʻpayadigan Aterinasimonlar suv tubiga yoki oʻsimliklarga yirik tuxumlarini qoʻyadi. Tuxumlardan tez orada baliqchalar chiqadi. Kaliforniya Aterinasimonlar (Jeuresthes tenuis) suv koʻtarilgan paytda tuxumlarini qirgʻoq yaqinidagi qumga koʻmib qoʻyadi, suv qayta koʻtarilgunicha tuxumlardan yosh baliqchalar rivojlanib chiqadi. Qora va Azov dengizlarida [[Janubiy Yevropa]] aterinasi (Atherina boyeri), Kaspiy va Orol dengizlarida, Uzboy oʻzanidagi koʻllarda Kaspiy aterinasi (Aterinasimonlar boyeri kaspia) tarqalgan. Kaspiy aterinasi mayda, uz. 10 sm gacha, har xil shoʻrlangan (7–36% gacha va undan ham yuqori) suvlarda yashaydi. Zooplankton bilan oziqlanadi. Ayrim Aterinasimonlar ovlanadi yoki akvariumlarda boqiladi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>hedtlcmwnu3nxwgt1rj0ln5d1bb4f16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ateromatoz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447531</id>
    <revision>
      <id>6155732</id>
      <parentid>4914457</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="463" sha1="2f81vnc3chy0nh3yzr9l0rg7w65tkxi" xml:space="preserve">'''Ateromatoz''' – ateroskleroz kasalligida qon tomir devorlarida pilakchalar va ular markazida mayda donachali detrit (biriktiruvchi toʻqima asosiy moddasining mahalliy oʻlishi) hosil boʻlishi; ular xolesterin kristallari va yogʻ kislotalaridan iborat boʻlib, lipid va oqsil massalari, kollagen va elastik tolalarning parchalanishidan vujudga keladi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>2f81vnc3chy0nh3yzr9l0rg7w65tkxi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atetoz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447533</id>
    <revision>
      <id>6155734</id>
      <parentid>5191139</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:59:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="618" sha1="cgi1t3bkv3a98l345pxabptbsnpm36l" xml:space="preserve">'''Atetoz''' (yun. athetos – vaziyatsiz) – kalavlanib yurish. Qoʻl, oyoq, hatto yuz va til muskullarining uzluksiz chuvalchangsimon qimirlab, buralib qisqarishi. Asosan qoʻl-oyoq barmoqlarida uchraydi. Atetoz miyaga qon quyilgandan keyin, miya oʻsmasida, baʼzan tutqanoq tutganda, bosh miyaning ekstrapiramid doiralariga qarashli toʻqimalarida (striar sistema) roʻy beradi. Atetozda panja muskullarining tonusi oshib ketadi va chuvalchangsimon harakatda boʻladi. Mas, bir barmoq bukilsa, ikkinchisi yozila boshlaydi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}

{{OʻzME}}</text>
      <sha1>cgi1t3bkv3a98l345pxabptbsnpm36l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atirdon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447538</id>
    <revision>
      <id>6155741</id>
      <parentid>2832839</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:03:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="328" sha1="e350e67epdf0x1s7dcrfepflluto3ne" xml:space="preserve">'''Atirdon''' (arab. – atir, fors. – idish) – atir solinadigan idish. Oʻzbek (Toshkent, Buxoro, Qoʻqon) zargarlari nafis bezakli, shakli bejirim Atirdonlarni mis yoki jezdan yasagan.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>e350e67epdf0x1s7dcrfepflluto3ne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447540</id>
    <revision>
      <id>6155745</id>
      <parentid>6144131</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:05:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="361" sha1="f6ufi3j244xbvcg3claaqa1m74qdemd" xml:space="preserve">'''Atka''' – temuriylar davrida amir-zodalarga ilm-fan, harbiy san’at, odob-axloqning noziq jihatlaridan tarbiya beruvchi mansabdor shaxs. Turkistondagi xonliklar davrida (16– &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrlar) tarbiyachi, otaliq istilohi bilan ifodalangan.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>f6ufi3j244xbvcg3claaqa1m74qdemd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atharvaveda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447615</id>
    <revision>
      <id>6155739</id>
      <parentid>6137607</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="643" sha1="trswqup5g53xbl26wiinyhp7pzzu4nm" xml:space="preserve">'''Atharvaveda''' – hind xalqining buddizmgacha boʻlgan eng qadimgi diniy va adabiy yodgorligi boʻlmish 4 she’riy va nasriy toʻplam – vedalardan biri.taxminan miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;IX VIII&lt;/nowiki&gt; asrlarda tuzilgan. Vedalar quyidagilar: Rigveda – gimnlar vedasi (muqaddas bilim), Samaveda – qoʻshiqlar vedasi, Yajurveda – qurbonlik soʻzlari hamda qoidalari va Atharvaveda – zodagonlarning hikmatli yoki qargʻish soʻzlari vedasi. Atharvaveda qadimgi hindlarning dini, madaniyati va ijtimoiy tuzumi haqida muhim ma’lumot beradi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}

{{chala}}</text>
      <sha1>trswqup5g53xbl26wiinyhp7pzzu4nm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Georgiy Aʼzamov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447804</id>
    <revision>
      <id>6156015</id>
      <parentid>6112894</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:36:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Juan carlos perez rodriguez</username>
        <id>135630</id>
      </contributor>
      <origin>6156015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5024" sha1="mdpsg6lp7wh6rf60y64rswuu7e5125s" xml:space="preserve">'''Georgiy Tojiyevich A’zamov''' (1954.6.9, Olmaliq shahri - 1986.27.8, Sevastopol shahri yaqinida) – shaxmatchi. Birinchi oʻzbek xalqaro grossmeysteri (1984). Sobiq Ittifoq chempionatlari ishtirokchisi (1981, 1983, 1985), ikki karra Oʻzbekiston chempioni (1976, 1982), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fizkultura va sport xodimi (1984). Jahon birinchiligi mintaqaviy turniri (Yerevan, 1982)da 7–8-oʻrinlarni egallagan. Koʻplab nufuzli xalqaro turnirlarda ishtirok etgan: [[Yerevan]] 1981&lt;ref&gt;[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=105029 Yerevan 1981]&lt;/ref&gt;, [[Belgrad]] 1982&lt;ref&gt;[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=54266  Belgrad 1982]&lt;/ref&gt;, [[Sochi]] 1984&lt;ref&gt;[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=94679  Sochi 1984]&lt;/ref&gt;, [[Toshkent]] 1984&lt;ref&gt;[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=13791  Toshkent 1984]&lt;/ref&gt;, [[Bogota]] 1984&lt;ref&gt;[https://www.365chess.com/tournaments/Tunja_1984/22794  Bogota 1984]&lt;/ref&gt;, [[Potsdam]] 1985 &lt;ref&gt;[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=43510  Potsdam 1985]&lt;/ref&gt;, [[Kalkutta]] 1986&lt;ref&gt;[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=12436  Kalkuta 1986]&lt;/ref&gt;. &lt;br&gt;Oʻzbekistonda  Aʼzamov xotirasiga bagʻishlab an’anaviy turnir oʻtkazib turiladi.
{|class=&quot;wikitable&quot;
! # !! Yil !! G'olib(lar)
|-
| 1 &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic646.html#9  A'zamov xotirasiga 2007]&lt;/ref&gt; || 2007  || {{flagicon|KGZ}} [[Leonid Yurtaev]] [&amp;] {{flagicon|UZB}} [[Marat Jumayev]] [&amp;] {{flagicon|UZB}} [[Sergey Kayumov]]
|-
| 2 &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic699.html#22  A'zamov xotirasiga 2008]&lt;/ref&gt; || 2008 || {{flagicon|TJK}} [[Farrukh Amonatov]] [&amp;] {{flagicon|UZB}} [[Anton Filippov]] [&amp;] {{flagicon|RUS}} [[Vitaly Tseskovsky]]
|-
| 3 &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic751.html#8  A'zamov xotirasiga 2009]&lt;/ref&gt; || 2009 || {{flagicon|RUS}} [[Vitaly Tseskovsky]]
|-
| 4 &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic804.html#7  A'zamov xotirasiga 2010]&lt;/ref&gt; || 2010 || {{flagicon|RUS}} [[Maxim Turov]] [&amp;] {{flagicon|BLR}} [[Sergei Zhigalko]] [&amp;] {{flagicon|KAZ}} [[Rinat Jumabayev]] [&amp;] {{flagicon|ISR}} [[Vitali Golod]]
|-
| 5 &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic855.html#5  A'zamov xotirasiga 2011]&lt;/ref&gt; || 2011 || {{flagicon|ARM}} [[Tigran L. Petrosian]] [&amp;] {{flagicon|UZB}} [[Anton Filippov]] [&amp;] {{flagicon|UZB}} [[Marat Jumayev]]
|-
| 6 &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic906.html#15  A'zamov xotirasiga 2012]&lt;/ref&gt; || 2012 || {{flagicon|RUS}} [[Maxim Turov]] [&amp;] {{flagicon|GEO}} [[Mikheil Mchedlishvili]] [&amp;] {{flagicon|UZB}} [[Anton Filippov]]
|-
| 7 &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic963.html#8  A'zamov xotirasiga 2013]&lt;/ref&gt; || 2013 || {{flagicon|RUS}} [[Pavel Maletin]]
|-
| 8 &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic1020.html#24  A'zamov xotirasiga 2014]&lt;/ref&gt; || 2014 || {{flagicon|IND}} [[Abhijeet Gupta]]
|-
| 9 &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr164928.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;SNode=SO  A'zamov xotirasiga 2015]&lt;/ref&gt; || 2015 || {{flagicon|RUS}} [[Vladislav Artemiev]] [&amp;] {{flagicon|FRA}} [[Vladislav Tkachiev]]
|-
| 10 &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr217771.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;SNode=SO  A'zamov xotirasiga 2016]&lt;/ref&gt; || 2016 || {{flagicon|TJK}} [[Farrukh Amonatov]] [&amp;] {{flagicon|AZE}} [[Rauf Mamedov]]
|-
| 11 &lt;ref&gt;[https://s2.chess-results.com/tnr277764.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;SNode=SO  A'zamov xotirasiga 2017]&lt;/ref&gt; || 2017 || {{flagicon|UKR}} [[Olexandr Bortnyk]] [&amp;] {{flagicon|BLR}} [[Kirill Stupak]]
|-
| 12 &lt;ref&gt;[[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=180514  A'zamov xotirasiga 2018]&lt;/ref&gt; || 2018 || {{flagicon|BLR}} [[Kirill Stupak]]
|-
| 13 &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic1271.html#5  A'zamov xotirasiga 2019]&lt;/ref&gt; || 2019 || {{flagicon|BLR}} [[Alexei Fedorov]]
|-
| 14 &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic1398.html#27  A'zamov xotirasiga 2021]&lt;/ref&gt; || 2021 || {{flagicon|ARM}} [[Shant Sargsyan]]
|-
| 15 &lt;ref&gt;[https://s2.chess-results.com/tnr631897.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;SNode=SO  A'zamov xotirasiga 2022]&lt;/ref&gt; || 2022 || {{flagicon|SRB}} [[Aleksandar Indjic]] [&amp;] {{flagicon|UZB}} [[Javohir Sindarov]]
|-
| 16 &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr748630.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;SNode=SO  A'zamov xotirasiga 2023]&lt;/ref&gt; || 2023 || {{flagicon|RUS}} [[Volodar Murzin]]
|-
| 17 &lt;ref&gt;[https://s1.chess-results.com/tnr899718.aspx?lan=2&amp;art=$&amp;SNode=SO  A'zamov xotirasiga 2024]&lt;/ref&gt; || 2024 || {{flagicon|INA}} [[Susanto Megaranto]]
|-
| 18 &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr1140802.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;flag=30&amp;SNode=SO  A'zamov xotirasiga 2025]&lt;/ref&gt; || 2025 || {{flagicon|IND}} [[Nihal Sarin]]
|-
| 19 &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr1373999.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;turdet=YES&amp;flag=30&amp;SNode=SO  A'zamov xotirasiga 2026]&lt;/ref&gt; || 2026 || {{flagicon|ARM}} [[Haik Martirosyan]] [&amp;] {{flagicon|RUS}} [[Artem Uskov]]
|-
|}


Ad.: Muhiddinov M., A’zamovlar su-lolasi, T., 1984.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{OʻzME}}
{{uzbekistan-bio-stub}}
{{DEFAULTSORT:A’zamov, Georgiy}}
{{Oʻzbekiston shaxmat oʻyinchilari}}</text>
      <sha1>mdpsg6lp7wh6rf60y64rswuu7e5125s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Harvard universiteti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>455340</id>
    <revision>
      <id>6155674</id>
      <parentid>6134182</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shirin Khaydaralieva</username>
        <id>130186</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8380" sha1="sjh5voyr7ea45svqqrkbl5y6pkjjwz9" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi
 |nomi                 = Garvard universiteti
 |qisqartma            = 
 |ramz                 = 
 |tasvir               = Harvard shield wreath.png
 |original             = {{lang-la|Universitas Harvardiana}}
 |xalqaronom           =
 |shior                =
 |asos_yil             = [[1636-yil]]&lt;ref name=founding&gt;An appropriation of £400 toward a &quot;school or college&quot; was voted on 28-oktyabr 1636-yil (OS), at a meeting which convened on September 8 and was adjourned to October 28. Some sources consider 28-oktyabr 1636-yil (OS) (7-noyabr 1636-yil NS) to be the date of founding. Harvardʼs 1936 tercentenary celebration treated September 18 as the founding date, though 1836 bicentennial was celebrated on 8-sentyabr 1836-yil. Sources: meeting dates, {{Kitob manbasi|first=Josiah|last=Quincy|title=History of Harvard University|url=https://archive.org/details/historyharvardu00quingoog|year=1860|publisher=Crosby, Nichols, Lee and Co.|location=117 Washington Street, Boston}}, [https://books.google.com/books?vid=OCLC11636583&amp;id=KynqxH_4lGUC&amp;pg=RA1-PA586&amp;lpg=RA1-PA586 p. 586], &quot;At a Court holden September 8th, 1636 and continued by adjournment to the 28th of the 8th month (October, 1636)... the Court agreed to give £400 towards a School or College, whereof £200 to be paid next year....&quot; Tercentenary dates: {{yangiliklar manbasi|url=http://www.time.com/time/magazine/printout/0,8816,756722,00.html|date=28-sentyabr 1936-yil|accessdate=8-sentyabr 2006-yil|work=Time|title=Cambridge Birthday|url-status=dead|archiveurl=https://archive.today/20121205054221/http://www.time.com/time/magazine/printout/0%2C8816%2C756722%2C00.html|archivedate=5-dekabr 2012-yil|access-date=2019-10-01|archive-date=2012-12-05|archive-url=https://archive.today/20121205054221/http://www.time.com/time/magazine/printout/0,8816,756722,00.html}}: &quot;Harvard claims birth on the day the Massachusetts Great and General Court convened to authorize its founding. This was 8-Sept. 1637-yil under the Julian calendar. Allowing for the ten-day advance of the Gregorian calendar, Tercentenary officials arrived at Sept. 18 as the date for the third and last big Day of the celebration;&quot; &quot;on 28-Oct. 1636-yil ... £400 for that 'school or college' [was voted by] the Great and General Court of the [[Massachusetts Bay Colony]].&quot; Bicentennial date: {{veb manbasi|url=http://www.news.harvard.edu/gazette/2003/10.02/02-history.html|publisher=Harvard University|title=Harvard Gazette: This Month in Harvard History|date=2-sentyabr 2003-yil|accessdate=15-sentyabr 2006-yil|author=Marvin Hightower|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060908144409/http://www.news.harvard.edu/gazette/2003/10.02/02-history.html|archivedate=8-sentyabr 2006-yil}}, &quot;8-Sept. 1836-yil – Some 1,100 to 1,300 alumni flock to Harvard's Bicentennial, at which a professional choir premieres &quot;Fair Harvard.&quot; ... guest speaker Josiah Quincy Jr., Class of 1821, makes a motion, unanimously adopted, 'that this assembly of the Alumni be adjourned to meet at this place on 8-sentyabr 1936-yil.'&quot; Tercentary opening of Quincy's sealed package: ''The New York Times'', 9-sentyabr 1936-yil, p. 24, &quot;Package Sealed in 1836 Opened at Harvard. It Held Letters Written at Bicentenary&quot;: &quot;September 8th, 1936: As the first formal function in the celebration of Harvard's tercentenary, the Harvard Alumni Association witnessed the opening by President Conant of the 'mysterious' package sealed by President Josiah Quincy at the Harvard bicentennial in 1836.&quot;&lt;/ref&gt;
 |turi                 = xususiy universitet
 |tipi                 = 
 |sohasi               = 
 |prezident            = [[Lawrence S. Bacow|Lorens S. Bekau]]
 |rektor               =  
 |talabalar            = 19,819&lt;ref name=&quot;Harvard at a Glance&quot;&gt;{{As of|2019|09|21}}. {{veb manbasi| title = Harvard at a Glance| work = Harvard University| url = http://www.harvard.edu/harvard-glance| accessdate = 21-sentyabr 2019-yil| archivedate = 2013-06-29| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130629093652/http://www.harvard.edu/harvard-glance}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130629093652/http://www.harvard.edu/harvard-glance |date=2013-06-29 }}&lt;/ref&gt;
 |fakultet             = 4,671&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Office of Institutional Research. |title=Harvard University Fact Book |year=2009 |chapter=Faculty |chapter-url=http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/Provost_-_09_18-19facuni.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120425050912/http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/Provost_-_09_18-19facuni.pdf |archivedate=25-aprel 2012-yil |df= }} (&quot;Unduplicated, Paid Instructional Faculty Count: 2,107. Unduplicated instructional faculty count is the most appropriate count for general reporting purposes.&quot;)&lt;/ref&gt;
 |bakalavriat          = 
 |magistratura         = 6,699&lt;ref name=&quot;Harvard at a Glance&quot; /&gt;
 |aspirantura          = 13,120&lt;ref name=&quot;Harvard at a Glance&quot; /&gt;
 |doktorantura         =
 |akademik             = &lt;!-- kiritilgan maʼlumotdan keyin „ta“ qoʻshiladi. --&gt;
 |doktor               = &lt;!-- kiritilgan maʼlumotdan keyin „ta“ qoʻshiladi. --&gt;
 |professor            = &lt;!-- kiritilgan maʼlumotdan keyin „ta“ qoʻshiladi. --&gt;
 |oʻqituvchi           = &lt;!-- kiritilgan maʼlumotdan keyin „ta“ qoʻshiladi. --&gt;
 |kampus               = Urban
 |manzil               = 
 |Davlat nomi          = AQSh
 |Shahar nomi          = Kembrij, Massachusets
 |koʻchasi             = 
 |vebsayt              = {{URL|harvard.edu}}
}}
'''Garvard universiteti''' &amp;mdash; [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]dagi qadimiy va taniqli universitetlardan biri. 1636-yilda [[kollej]] sifatida tashkil etilgan. [[Boston|Boston shahri]] yaqinidagi Kembrij shahrida joylashgan. 1639-yildan kollejga oʻz mulkining yarmi va kutubxonasini vasiyat qilib qoldirgan ingliz vaziri, sanʼat bakalavri J. Garvard nomi bilan ataladi. [[XIX asr|&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr]]&lt;nowiki/&gt;ning 1-choragida universitetga aylantirilgan. Universitet ijtimoiy, tabiiy va yuridik fanlar, tibbiyot, pedagogika, amaliy fizika, siyosiy iqtisod, muhandislik va boshqa sohalar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Universitetda 20 mingga yaqin talaba taʼlim oladi. Kutubxonasi (1638-yil tashkil etilgan) da 8 millionga yaqin asar saqlanadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://ftiuae.com |sarlavha=Future Target Institute}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://ftiuae.com/ielts.php |sarlavha=Harvard {{!}} IELTS {{!}} FTI}}&lt;/ref&gt;

== Rektorlari ==

* [[Nathaniel Eaton|Nataniel Iton]] (1637-1639)
* [[Henry Dunster|Genri Danster]] (1640-1654)
* [[Charles Chauncy|Charlz Chonsi]] (1654-1672)
* [[Leonard Hoar|Leonard Xoar]] (1672-1675)
* [[Urian Oakes|Urian Ouks]] (prezident, 1675-1680; rektor, 1680-1681)
* [[John Rogers|Jon Rojers]] (1682-1684)
* [[Increase Mather|Inkris Mater]] (prezident vazifasini bajaruvchi, 1685-1686; rektor, 1692-1701)
* [[Samuel Willard|Samuel Uillard]] (prezident vazifasini bajaruvchi, 1701-1707)
* [[John Leverett|Jon Leverett]] (1708-1724)
* [[Benjamin Wadsworth|Benjamin Uadsuort]] (1725-1737)
* [[Edward Holyoke|Edvard Xolyok]] (1737-1769)
* [[Samuel Locke|Samuel Lokk]] (1770-1773)
* [[Samuel Langdon]] (1774-1780)
* [[Joseph Willard|Jozef Uillard]] (1781-1804)
* [[Eliphalet Pearson|Eliphalet Person]] (prezident vazifasini bajaruvchi, 1804-1806)
* [[Samuel Webber|Samuel Uebber]] (1806-1810)
* [[John Thornton Kirkland|Jon Tornton Kirkland]] (1810-1828)
* [[Josiah Quincy|Josiah Kuinsi]] (1829-1845)
* [[Edward Everett|Edvard Everett]] (1846-1849)
* [[Jared Sparks]] (1849-1853)
* [[James Walker|Jeyms Uoker]] (1853-1860)
* [[Cornelius Conway Felton|Kornelius Konvey Felton]] (1860-1862)
* [[Thomas Hill|Tomas Xill]] (1862-1868)
* [[Charles William Eliot|Charlz Uilyam Eliot]] (1869-1909)
* [[Abbott Lawrence Lowell|Abbott Lorens Louell]] (1909-1933)
* [[James Bryant Conant|Jeyms Brayant Konant]] (1933-1953)
* [[Nathan Marsh Pusey|Natan Marsh Pusi]] (1953-1971)
* [[Derek Curtis Bok|Derek Kertis Bok]] (1971-1991)
* [[Neil L. Rudenstine|Nil L. Rudenstine]] (1991-2001)
* [[Lawrence H. Summers|Lorens X. Sammers]] (2001-2006)
* [[Drew Gilpin Faust|Dryu Gilpin Faust]] (2007-hozirgacha)

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
*{{Rasmiy sayt|https://www.harvard.edu}}

[[Turkum:AQShdagi universitetlar‎]]</text>
      <sha1>sjh5voyr7ea45svqqrkbl5y6pkjjwz9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yer osti suvlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>487982</id>
    <revision>
      <id>6155851</id>
      <parentid>6128621</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4233" sha1="hssj61k0lrxysa6zy3h2vy4do5k4ibo" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari’l''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Ye.o.s.ni gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komp-lekslarni hosil qiladi. Ye.o.s. suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst-yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Ye.o.s. [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Ye.o.s. atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

E.o.s. tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Ye.o.sdan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

U rta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Ye.o.s. konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>hssj61k0lrxysa6zy3h2vy4do5k4ibo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155857</id>
      <parentid>6155851</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4238" sha1="7nsyn5ph1u1aijpomjdvjp98uvjzr8q" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komp-lekslarni hosil qiladi. Ye.o.s. suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst-yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Ye.o.s. [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Ye.o.s. atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

E.o.s. tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Ye.o.sdan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

U rta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Ye.o.s. konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>7nsyn5ph1u1aijpomjdvjp98uvjzr8q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155859</id>
      <parentid>6155857</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4237" sha1="cklqsr82jok6nlhmffi2fd0lit6ukrb" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Ye.o.s. suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst-yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Ye.o.s. [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Ye.o.s. atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

E.o.s. tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Ye.o.sdan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

U rta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Ye.o.s. konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>cklqsr82jok6nlhmffi2fd0lit6ukrb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155860</id>
      <parentid>6155859</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4246" sha1="h7hr34eivn8mz6dt9z25wauj19nw4el" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst-yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Ye.o.s. [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Ye.o.s. atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

E.o.s. tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Ye.o.sdan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

U rta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Ye.o.s. konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>h7hr34eivn8mz6dt9z25wauj19nw4el</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155861</id>
      <parentid>6155860</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:31:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4255" sha1="4b679flru8791n9oimshfokxru3iddz" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst-yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Ye.o.s. atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

E.o.s. tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Ye.o.sdan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

U rta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Ye.o.s. konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>4b679flru8791n9oimshfokxru3iddz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155863</id>
      <parentid>6155861</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4264" sha1="8gg9qyvjshs5cpn5k01qt7b7xmp3rt6" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

E.o.s. tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Ye.o.sdan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

U rta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Ye.o.s. konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>8gg9qyvjshs5cpn5k01qt7b7xmp3rt6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155864</id>
      <parentid>6155863</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4264" sha1="r6bi6az0xn0905glh9anwa3ntsri7rm" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

E.o.s. tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Ye.o.sdan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

Oʻrta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Ye.o.s. konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>r6bi6az0xn0905glh9anwa3ntsri7rm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155866</id>
      <parentid>6155864</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4258" sha1="r9cnogelql8hdmtk2r02swf3fnzhlwe" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

E.o.s. tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda dan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

Oʻrta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Ye.o.s. konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>r9cnogelql8hdmtk2r02swf3fnzhlwe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155868</id>
      <parentid>6155866</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:34:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/Musima06|Musima06]] ([[User talk:Musima06|munozara]]) tomonidan qilingan [[Special:Diff/6155866|6155866]]-sonli tahrir qaytarildi</comment>
      <origin>6155868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4274" sha1="pr00ur6a98ckb93n4dz4h9u6itfxzvu" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

E.o.s. tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Yer osti suvlaridan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

Oʻrta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Ye.o.s. konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>pr00ur6a98ckb93n4dz4h9u6itfxzvu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155869</id>
      <parentid>6155868</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4283" sha1="nhgaqt3xjf0fhxh6qc0pul5xdymj5os" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

E.o.s. tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Yer osti suvlaridan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

Oʻrta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Yer osti suvlari konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>nhgaqt3xjf0fhxh6qc0pul5xdymj5os</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155870</id>
      <parentid>6155869</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:35:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4293" sha1="nb7vucb43wnvl19xt7qi9pdiy1pguif" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

Yer osti suvlari tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va b.) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Yer osti suvlaridan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

Oʻrta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Yer osti suvlari konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>nb7vucb43wnvl19xt7qi9pdiy1pguif</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155872</id>
      <parentid>6155870</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:35:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4300" sha1="8fhzhj7ouqgkauf6kw70fyr673pgtop" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Ye.o.s. ning yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

Yer osti suvlari tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va boshqalar) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Yer osti suvlaridan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

Oʻrta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Yer osti suvlari konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>8fhzhj7ouqgkauf6kw70fyr673pgtop</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155874</id>
      <parentid>6155872</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4308" sha1="8chf4e35jyy8osdqf6tsq06mr0zmey9" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Yer osti suvlarining yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

Yer osti suvlari tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va boshqalar) olishda Ye.o.s. dan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Yer osti suvlaridan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

Oʻrta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Yer osti suvlari konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>8chf4e35jyy8osdqf6tsq06mr0zmey9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155875</id>
      <parentid>6155874</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4316" sha1="3eac8vpob20l5mgg6jzax43gjy5cql9" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Yer osti suvlarining yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

Yer osti suvlari tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Ye.o.s. chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va boshqalar) olishda Yer osti suvlaridan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Yer osti suvlaridan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

Oʻrta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Yer osti suvlari konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>3eac8vpob20l5mgg6jzax43gjy5cql9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155876</id>
      <parentid>6155875</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:36:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4325" sha1="fwoixy77m88vk0ltzhva5zfp6onuk1d" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Yer osti suvlarining yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

Yer osti suvlari tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Yer osti suvlari chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va boshqalar) olishda Yer osti suvlaridan foydalaniladi. Ye.o.s. yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Yer osti suvlaridan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

Oʻrta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Yer osti suvlari konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>fwoixy77m88vk0ltzhva5zfp6onuk1d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155877</id>
      <parentid>6155876</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:38:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4334" sha1="ctysm8wpuwagixtg887pt6re5172pz0" xml:space="preserve">'''Yer osti suvlari''' — Yer poʻstining yuqori qismidagi [[togʻ jinslari]] qatlamlarining gʻovak boʻshlikdarida joylashgan suyuq, qattiq (muz), bugʻsimon holatdagi suvlar. Yer osti suvlari umumiy suv resurslarinkt bir qismi boʻlib, suv taʼminoti va sugʻorish manbai sifatida xalq xoʻjaligi uchun katta ahamiyatga ega. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli grunt suvlarining holati bilan belgilanadi. Yer osti suvlarini gidrogeologiya fani oʻrganadi. Suv molekulyar kuchlar tutib turadigan bogʻlangan hamda ogʻirlik kuchi yoki bosim farqi taʼsirida harakatda boʻladigan gravitatsion yoki erkin holatda boʻlishi mumkin. Bogʻlanmagan suv bilan toʻyingan togʻ jinslari qatlamlari suvli gorizont deyiladi, ular suvli komplekslarni hosil qiladi. Yer osti suvlari suv saqlovchi jinslarda tuplanish harakteriga koʻra gʻovak (yumshoq jinslarda), dara (tomir) — qattiq jinslarda va karst (gʻor) (darz-karst yengil eriydigan karbonat va gipsli jinslarda) suvlariga boʻlinadi. Joylashish sharoitiga koʻra Yer osti suvlari [[tuproq]] suvi (qarang [[Tuproq suv rezkimi]]), mavsumiy suvlar (yuza suvlar; aeratsiya zonasidagi suv saklovchi qatlamlar ustida yogʻinlar yoki sugʻorish suvlarining shimilishidan hosil boʻladi); [[grunt suvlari]] (yer yuzasiga eng yaqin birinchi suv oʻtkazmaydigan qatlam ustida toʻplanadi) va qatlamlararo (bosimsiz, bosimli, artezian, suv oʻtkazmaydigan qatlamlar oʻrtasida joylashgan suvli qatlamlar) suvlarga boʻlinadi.

Kelib chiqishiga koʻra Yer osti suvlari atmosfera yogʻinlari, [[daryo]] va sugʻorish suvlarining shimilishi natijasida hosil boʻluvchi infiltratsion; togʻ jinslari qatlamlarida suv bugʻlarining quyuqlashuvidan hosil boʻluvchi kondensatsion; [[choʻkindi togʻ jinslari]] paydo boʻlish jarayonida dengiz suvlarining koʻmilib qolishi natijasida hosil boʻlgan sedimentatsion va magma soviganda yoki Yer mantiyasidan chiqadigan yuvinil suvlariga boʻlinadi. Yer osti suvlarining yer yuziga tabiiy chiqishi bulok, (chashma) deyiladi va oqib chiquvchi va qaynab chiquvchi (qaynar buloq)larga boʻlinadi.

Yer osti suvlari tabiiy eritmalar boʻlib, tarkibida deyarli barcha maʼlum kimyoviy elementlar uchraydi. Minerallashuvi (suvda erigan moddalarning umumiy miqdori, g/l) boʻyicha Yer osti suvlari chuchuk (1,0 gacha), shoʻrtam (1,0—10,0), shoʻr (10,0—50,0) va namakob (50 dan koʻp) turlariga boʻlinadi. Harorati boʻyicha esa sovigan (4° gacha), sovuq (4—20°), iliq (20—37°), issiq (37-42°), qaynoq (42—100°) va oʻta qaynoq (100° dan yuqori) Ye.o.s. ga boʻlinadi.

Infiltratsion suv tabiatda keng tarqalgan, qolganlari sof holda juda kam uchraydi. Aholi, sanoat va yaylovlarni suv bilan taʼminlashda, yerlarni sugʻorishda, tibbiyotda ([[mineral suvlar]]), issiqlik bilan taʼminlashda (issiq suvlar), har xil tuz va kimyoviy elementlar (yod, bor, brom va boshqalar) olishda Yer osti suvlaridan foydalaniladi. Yer osti suvlari yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishiga sabab boʻladi. Bunga qarshi kurashish uchun ochiq va yopiq gorizontam drenajlar va burgʻi quduqlari kavlanadi. Choʻllarda Yer osti suvlaridan keng foydalanildi. Qoraqum, Qizilqum va Ustyurt yaylovlari asosan Ye.o.s. bilan taʼminlangan.

Oʻrta Osiyo hududida 150 dan ortiq yirik Yer osti suvlari konlari anikdangan. Ularning har yili tiklanib turadigan ekspluatatsion zaxirasi 1500 m3/s dan ortiq, chuchuk suvlar hissasi 1000 m3/s yaqin, qolgan qismi esa turli darajada (2—3 dan 15 g/l gacha) minerallashgan. Oʻrta Osiyoda 40 mingdan ortiq foydalaniladigan burgʻi quduqlari mavjud, ulardan 5 mingga yaqini suvi otilib chiqadigan artezian quduqlaridir; ularning koʻpchiligidan ekinlarni sugʻorishda foydalaniladi (qarang [[Artezian suvlari]]).

== Adabiyot ==
* Mavlonov Gʻ. O., Kenesarin N. A., Yer osti suv xazinasi, T., 1960; Kenesarin N. A., Sultonxoʻjayev A. N., Yer osti suvlari va ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish, T., 1962; Mirzayev S. Sh.,Formirovaniye i razmesheniye zapasov podzemnix vod Oʻzbekistona [Voprosi metodiki ix izucheniya i problemi xozyaystvennogo ispolzovaniya], T., 1974; Hasanov A., Sharipov E., Yer osti suvlari sirli xazina, T., 1970; Yer osti suvi harakatlari Berkinov E. U.

Elbek Berkinov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

[[Turkum:Suv]]</text>
      <sha1>ctysm8wpuwagixtg887pt6re5172pz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zanjabildoshlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>494469</id>
    <revision>
      <id>6155962</id>
      <parentid>6002887</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tewayev</username>
        <id>117920</id>
      </contributor>
      <origin>6155962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1041" sha1="hi8eyrus2tmr8qck3dvclpou0r09ryl" xml:space="preserve">'''Zanjabildoshlar''' (Zingiberaceae) — bir pallalilar sinfiga mansub yoʻgʻon ildizpoyali yoki tugunak ildizli koʻp yillik oʻtlar oilasi. Poyasi juda qisqa yoki boʻlmaydi, novdasining rivojlangan qismi soxta poya vazifasini oʻtaydi. Barglari yirik, nashtarsimon, ochiq qinli, tilchali, ikki qator joylashgan. Toʻpguli boshoqsimon yoki roʻvaksimon. Gullari zigomorf, qoʻsh gulqoʻrgʻonli, ikki jinsli, baʼzan ayrim jinsli va ikki uyli. Kosacha va tojbarglari uchtadan. Changchisi bitta, qolganlari reduksiyalangan. Tugunchasi ostki, bir yoki uch uyali, toʻgʻri urugʻkurtakli. Mevasi koʻpincha uch pallaga ajraladigan koʻsakcha yoki rezavormeva. 1300 turni oʻz ichiga olgan 45 turkumi bor. Asosan, tropik va subtropiklarda tarqalgan. Jan. va Sharqiy Osiyoda ham uchraydi. 3. yer osti tanasining hamma qismida efir moyi bor. Zanjabil, kardamon, kalgan va b. turlaridan ziravor olinadi, oshlovchi va boʻyoq moddalar tayyorlanadi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}</text>
      <sha1>hi8eyrus2tmr8qck3dvclpou0r09ryl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zootexniya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>495874</id>
    <revision>
      <id>6156273</id>
      <parentid>6138640</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4105" sha1="qfl0pzwe1hvo6plc0yilxmwaq6mbu8y" xml:space="preserve">'''Zootexniya''' (zoo... va yun. techne — sanʼat, mahorat) — qishloq xoʻjaligi hayvonlarini urchitish, oziqlantirish, saqlash va ulardan maqsadga muvofiq foydalanish haqidagi fan. Hayvonlarni par-varishlash va ulardan foydalanish boʻyicha tavsiyalar juda qadimda paydo boʻlgan. Odam hayvonlarni qoʻlga oʻrgatib, xonakilashtirgan va ulardan xoʻjalik ehtiyojlari uchun foydalana boshlagan davrdan boshlab 3. haqidagi sodda tasavvurlar shakllana boshladi. Bundan 2700 yil muqaddam yaratilgan &quot;Avesto&quot;ning Gotlar va Vendidat qismlarida yozilishicha, &quot;insonning asosiy vazifasi chorva mollarini koʻpaytirish va saqlashdan iboratdir&quot;. &quot;3.&quot; atamasini fanga 1848-yil fransuz olimi J. Bodeman kiritgan. 3. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmidan fan sifatida shakllangan. Hoz. zamon 3. fani bir qator [[biologiya]], [[kimyo]], fizika, [[matematika]] va b. fanlar yutuklari va tadqiqot usullariga tayangan holda hayvonlarni urchitish, oziqlantirish, boqish usullarini takomillashtirish asosida chorva-chilik mahsulotlari yetishtirishning eng tejamli texnologiyalarini ishlab chiqadi. 3. agronomiya, [[veterinariya]], qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishni tashkil qilish bilan uzviy bogʻliq.

3. 2 qismga: umumiy va xususiy Z.ga boʻlinadi: Umumiy 3. chorva mollarining qamma turi va zotlarini urchitish, oziqlantirish, sakdash, nasl-chilik ishi, mahsuldor podalar hamda zotlar yaratish, ulardan samarali foydalanish asoslarini ishlab chiqadi. Uning asosiy boʻlimlari: qishloq xoʻjaligi hayvonlarini urchitish, oziqlantirish va saqlash. Xususiy 3. chorvachilikning ayrim tarmoqlari (qoramolchilik, qoʻychilik, choʻchqachilik, yilqichilik, parrandachilik, quyonchilik, asalari-chilik, pillachilik va b.)ni yuritish texnologiyasi bilan shugʻullanadi.

3. rivojiga &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr da fransuz olimlaridan K. Burjel, J.L. Byuffon, &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 1-yarmida nemis olimi K. Kornaxer, shveysariyalik [[olim]] U. Dyurst, ingliz olimi J. Hammond, amerikalik olim S. Rayt, J. Lash, rus olimlaridan N. N. Chirvinskiy, P. N. Kuleshov, Ye. A. Bogdanov, M. F. Ivanov, M. I. Pridorogin va b. katta hissa qoʻshdilar.

Oʻzbekistonda 3. muammolari 1910-yildan boshlab oʻrganila boshladi. 1932-yilda chorvachilik tajriba st-yasi, 1939-yilda Oʻzbekiston chorvachilik i.t. instituti tashkil etildi. Bu davrda V. I. Gromova, K. K. Sakovskiy, V. V. Zyuzkin, 3. I. Savitskaya, 3. S. Sokolova, T. F. Ta-vildarova, Ye. M. Yershova, P. M. Pushka-rev, V. A. Shchekin, P. F. Kiyatkin va b.ning ilmiy izlanishlarida umumiy va xususiy 3. masalalari oʻrganildi. 1950-y.larda respublikaning birinchi chorvador olimlari yetishib chiqdi (A. Raximov, I. Mavlonov, Y. Kurbonov va b.). 1960—90-yillarda Sh. Akmalxonov, U. Nosirov, professorlar E. Karchevs-kiy, I. Xidirov, 3. Toʻrakulov, T. Ik-romov, M. Ashirovlar (krramolchilikning sut va goʻsht yoʻnalishlarida 3. muammolari), M. Zokirov, R. Valiyev, S. Yusupov (qoʻychilik), S. Azimov (parrandachilik), P. Sobirov (urchitish), K. Karibayev (oziklantirish), U. Nasi-rillayev (ipakchilik) va b.ning naza-riy va amaliy masalalarga bagʻishlangan ilmiy tadqiqotlarida 3. muammolari oʻz aksini topdi. 3. boʻyicha ilmiy maktablar shakllanadi.

Oʻzbekistonda 3. boʻyicha i.t. ishlari Oʻzbekiston chorvachilik, qorakoʻlchalik, ipakchilik i.t. institutlarida olib boriladi. [[Toshkent davlat agrar universiteti]] va Samarqand qishloq xoʻjaligi institutida 3. sohasi boʻyicha malakali mutaxassislar tayyor-lanadi. 3. yutuklari va ilgʻor tajribalar &quot;Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi&quot; jur.da yoritiladi.

== Adabiyot ==
* Akmalxanov Sh., Biologicheskiye i zootexnicheskiye osnovi vedeniya molochnogo skota v Oʻzbekistone, T., 1993; Nosirov U. Qoramolchilik, T., 2001; Karchevskiy E., Teoriya i praktika razvedeniya cherno-pestrogo skota v Oʻzbekistone, T., 1994; Toʻrakulov va b., Yilqichilik, T., 1990; Zokirov M. va b., Qorakoʻlchilik, T., 1983; Hamroqulov R., Karibayev K., Qishloq xoʻjaligi hayvonlarini oziqlantirish, T., 1999.

Ubaydulla Nosirov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}</text>
      <sha1>qfl0pzwe1hvo6plc0yilxmwaq6mbu8y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156274</id>
      <parentid>6156273</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:10:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4113" sha1="d7fd5awf5nr81ey0sz87c411sc8piab" xml:space="preserve">'''Zootexniya''' (zoo... va yun. techne — ''sanʼat'', ''mahorat'') — qishloq xoʻjaligi hayvonlarini urchitish, oziqlantirish, saqlash va ulardan maqsadga muvofiq foydalanish haqidagi fan. Hayvonlarni par-varishlash va ulardan foydalanish boʻyicha tavsiyalar juda qadimda paydo boʻlgan. Odam hayvonlarni qoʻlga oʻrgatib, xonakilashtirgan va ulardan xoʻjalik ehtiyojlari uchun foydalana boshlagan davrdan boshlab 3. haqidagi sodda tasavvurlar shakllana boshladi. Bundan 2700 yil muqaddam yaratilgan &quot;Avesto&quot;ning Gotlar va Vendidat qismlarida yozilishicha, &quot;insonning asosiy vazifasi chorva mollarini koʻpaytirish va saqlashdan iboratdir&quot;. &quot;3.&quot; atamasini fanga 1848-yil fransuz olimi J. Bodeman kiritgan. 3. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmidan fan sifatida shakllangan. Hoz. zamon 3. fani bir qator [[biologiya]], [[kimyo]], fizika, [[matematika]] va b. fanlar yutuklari va tadqiqot usullariga tayangan holda hayvonlarni urchitish, oziqlantirish, boqish usullarini takomillashtirish asosida chorva-chilik mahsulotlari yetishtirishning eng tejamli texnologiyalarini ishlab chiqadi. 3. agronomiya, [[veterinariya]], qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishni tashkil qilish bilan uzviy bogʻliq.

3. 2 qismga: umumiy va xususiy Z.ga boʻlinadi: Umumiy 3. chorva mollarining qamma turi va zotlarini urchitish, oziqlantirish, sakdash, nasl-chilik ishi, mahsuldor podalar hamda zotlar yaratish, ulardan samarali foydalanish asoslarini ishlab chiqadi. Uning asosiy boʻlimlari: qishloq xoʻjaligi hayvonlarini urchitish, oziqlantirish va saqlash. Xususiy 3. chorvachilikning ayrim tarmoqlari (qoramolchilik, qoʻychilik, choʻchqachilik, yilqichilik, parrandachilik, quyonchilik, asalari-chilik, pillachilik va b.)ni yuritish texnologiyasi bilan shugʻullanadi.

3. rivojiga &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr da fransuz olimlaridan K. Burjel, J.L. Byuffon, &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 1-yarmida nemis olimi K. Kornaxer, shveysariyalik [[olim]] U. Dyurst, ingliz olimi J. Hammond, amerikalik olim S. Rayt, J. Lash, rus olimlaridan N. N. Chirvinskiy, P. N. Kuleshov, Ye. A. Bogdanov, M. F. Ivanov, M. I. Pridorogin va b. katta hissa qoʻshdilar.

Oʻzbekistonda 3. muammolari 1910-yildan boshlab oʻrganila boshladi. 1932-yilda chorvachilik tajriba st-yasi, 1939-yilda Oʻzbekiston chorvachilik i.t. instituti tashkil etildi. Bu davrda V. I. Gromova, K. K. Sakovskiy, V. V. Zyuzkin, 3. I. Savitskaya, 3. S. Sokolova, T. F. Ta-vildarova, Ye. M. Yershova, P. M. Pushka-rev, V. A. Shchekin, P. F. Kiyatkin va b.ning ilmiy izlanishlarida umumiy va xususiy 3. masalalari oʻrganildi. 1950-y.larda respublikaning birinchi chorvador olimlari yetishib chiqdi (A. Raximov, I. Mavlonov, Y. Kurbonov va b.). 1960—90-yillarda Sh. Akmalxonov, U. Nosirov, professorlar E. Karchevs-kiy, I. Xidirov, 3. Toʻrakulov, T. Ik-romov, M. Ashirovlar (krramolchilikning sut va goʻsht yoʻnalishlarida 3. muammolari), M. Zokirov, R. Valiyev, S. Yusupov (qoʻychilik), S. Azimov (parrandachilik), P. Sobirov (urchitish), K. Karibayev (oziklantirish), U. Nasi-rillayev (ipakchilik) va b.ning naza-riy va amaliy masalalarga bagʻishlangan ilmiy tadqiqotlarida 3. muammolari oʻz aksini topdi. 3. boʻyicha ilmiy maktablar shakllanadi.

Oʻzbekistonda 3. boʻyicha i.t. ishlari Oʻzbekiston chorvachilik, qorakoʻlchalik, ipakchilik i.t. institutlarida olib boriladi. [[Toshkent davlat agrar universiteti]] va Samarqand qishloq xoʻjaligi institutida 3. sohasi boʻyicha malakali mutaxassislar tayyor-lanadi. 3. yutuklari va ilgʻor tajribalar &quot;Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi&quot; jur.da yoritiladi.

== Adabiyot ==
* Akmalxanov Sh., Biologicheskiye i zootexnicheskiye osnovi vedeniya molochnogo skota v Oʻzbekistone, T., 1993; Nosirov U. Qoramolchilik, T., 2001; Karchevskiy E., Teoriya i praktika razvedeniya cherno-pestrogo skota v Oʻzbekistone, T., 1994; Toʻrakulov va b., Yilqichilik, T., 1990; Zokirov M. va b., Qorakoʻlchilik, T., 1983; Hamroqulov R., Karibayev K., Qishloq xoʻjaligi hayvonlarini oziqlantirish, T., 1999.

Ubaydulla Nosirov.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}</text>
      <sha1>d7fd5awf5nr81ey0sz87c411sc8piab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ijmo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>496796</id>
    <revision>
      <id>6156134</id>
      <parentid>6138281</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="664" sha1="r7zfsfd357sh2mesfbv39hgwhxq2f81" xml:space="preserve">{{Usul al-Fiqh}}'''Ijmo''' (arab. — yakdillik, yakdillik bilan qabul qilingan qaror; ijmo al-umma — diniy jamoaning yagona fik-ri) — Qurʼon va hadislarda aniq koʻrsatma berilmagan huquqiy masalani hal qilishda faqih va mujtahidlarning toʻplanib, yagona fikrga kelgan holda hukm chiqarishi (fatvo berishi). Shariat dasturlariga keyinchalik kiritilgan 3-manba. Shariatda shunday yoʻl bilan chiqarilgan hukm sharʼiy (qonuniy) deb qabul qilingan. Ijmoga shariat manbai sifatida qarash arab xalifaligi (&lt;nowiki&gt;VIII&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — 9 -a.)da kelib chiqqan.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}</text>
      <sha1>r7zfsfd357sh2mesfbv39hgwhxq2f81</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156135</id>
      <parentid>6156134</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:56:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="664" sha1="elvt8laq4uuy1jrlslqq98r6ubzmfye" xml:space="preserve">{{Usul al-Fiqh}}'''Ijmo''' (arab. — yakdillik, yakdillik bilan qabul qilingan qaror; ijmo al-umma — diniy jamoaning yagona fik-ri) — Qurʼon va hadislarda aniq koʻrsatma berilmagan huquqiy masalani hal qilishda faqih va mujtahidlarning toʻplanib, yagona fikrga kelgan holda hukm chiqarishi (fatvo berishi). Shariat dasturlariga keyinchalik kiritilgan 3-manba. Shariatda shunday yoʻl bilan chiqarilgan hukm sharʼiy (qonuniy) deb qabul qilingan. Ijmoga shariat manbai sifatida qarash arab xalifaligi (&lt;nowiki&gt;VIII&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — 9 -a.)da kelib chiqqan&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}</text>
      <sha1>elvt8laq4uuy1jrlslqq98r6ubzmfye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Infiltrat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>499216</id>
    <revision>
      <id>6156118</id>
      <parentid>4959860</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1011" sha1="clohuzpc2wuqnvnkkuj83zat3i5nupl" xml:space="preserve">'''Infiltrat''' (lot. in — ichiga va ﬁ ltratus — sizilib toʻplangan) — patologik jarayon; odam va hayvon organizmida, asosan, yalligʻlanish roʻy bergan joyda aʼzo yoki toʻqima atrofida qon va limfa aralash hujayra elementlarining toʻplanishi. Kelib chiqishi, tarkibi va hokazoga koʻra, I.ning bir necha turi farq qilinadi. Koʻproq oʻsma hujayralaridan iborat oʻsma I.i yoki yalliklanish infiltratlari vujudga keladi. Yalligʻlanish infiltrati leykotsitlar, eritrotsitlar, limfoid hujayralar oz-koʻpligiga qarab yiringli, ge-morragik, yumaloq, hujayrali va b. I.lar ajratiladi. Yalligʻlanish infiltrati oʻz vaqtida toʻgʻri davolan-sa, butunlay shimilib ketishi, aks holda yiringlanib koʻpgina noxushliklarga olib kelishi mumkin. Xirurgiya amaliyotida ogʻriqsizlantirish maqsadida qilingan muolaja natijasida toʻqimalarning qisqa vaqt zichlashib qattiklanishi ham I. deb ataladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;bomagan gap

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}</text>
      <sha1>clohuzpc2wuqnvnkkuj83zat3i5nupl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156119</id>
      <parentid>6156118</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:42:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1018" sha1="qslj2vcdalnpxre5hf6bjeqg9m5k6i0" xml:space="preserve">'''Infiltrat''' (lot. in — ichiga va ﬁ ltratus — sizilib toʻplangan) — patologik jarayon; odam va hayvon organizmida, asosan, yalligʻlanish roʻy bergan joyda aʼzo yoki toʻqima atrofida qon va limfa aralash hujayra elementlarining toʻplanishi. Kelib chiqishi, tarkibi va hokazoga koʻra, I.ning bir necha turi farq qilinadi. Koʻproq oʻsma hujayralaridan iborat oʻsma infiltrati yoki yalliklanish infiltratlari vujudga keladi. Yalligʻlanish infiltrati leykotsitlar, eritrotsitlar, limfoid hujayralar oz-koʻpligiga qarab yiringli, ge-morragik, yumaloq, hujayrali va b. I.lar ajratiladi. Yalligʻlanish infiltrati oʻz vaqtida toʻgʻri davolan-sa, butunlay shimilib ketishi, aks holda yiringlanib koʻpgina noxushliklarga olib kelishi mumkin. Xirurgiya amaliyotida ogʻriqsizlantirish maqsadida qilingan muolaja natijasida toʻqimalarning qisqa vaqt zichlashib qattiklanishi ham I. deb ataladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;bomagan gap

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}</text>
      <sha1>qslj2vcdalnpxre5hf6bjeqg9m5k6i0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156121</id>
      <parentid>6156119</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:42:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1017" sha1="fuh031g3se6h4nqqvy2dux7onwzm9c3" xml:space="preserve">'''Infiltrat''' (lot. in — ichiga va ﬁ ltratus — sizilib toʻplangan) — patologik jarayon; odam va hayvon organizmida, asosan, yalligʻlanish roʻy bergan joyda aʼzo yoki toʻqima atrofida qon va limfa aralash hujayra elementlarining toʻplanishi. Kelib chiqishi, tarkibi va hokazoga koʻra, I.ning bir necha turi farq qilinadi. Koʻproq oʻsma hujayralaridan iborat oʻsma infiltrati yoki yalliklanish infiltratlari vujudga keladi. Yalligʻlanish infiltrati leykotsitlar, eritrotsitlar, limfoid hujayralar oz-koʻpligiga qarab yiringli, ge-morragik, yumaloq, hujayrali va b. I.lar ajratiladi. Yalligʻlanish infiltrati oʻz vaqtida toʻgʻri davolansa, butunlay shimilib ketishi, aks holda yiringlanib koʻpgina noxushliklarga olib kelishi mumkin. Xirurgiya amaliyotida ogʻriqsizlantirish maqsadida qilingan muolaja natijasida toʻqimalarning qisqa vaqt zichlashib qattiklanishi ham I. deb ataladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;bomagan gap

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}</text>
      <sha1>fuh031g3se6h4nqqvy2dux7onwzm9c3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156122</id>
      <parentid>6156121</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1021" sha1="2nqs6xaxhuol2qv819bi8sdef6vnqj3" xml:space="preserve">'''Infiltrat''' (lot. in — ichiga va ﬁ ltratus — sizilib toʻplangan) — patologik jarayon; odam va hayvon organizmida, asosan, yalligʻlanish roʻy bergan joyda aʼzo yoki toʻqima atrofida qon va limfa aralash hujayra elementlarining toʻplanishi. Kelib chiqishi, tarkibi va hokazoga koʻra, I.ning bir necha turi farq qilinadi. Koʻproq oʻsma hujayralaridan iborat oʻsma infiltrati yoki yalliklanish infiltratlari vujudga keladi. Yalligʻlanish infiltrati leykotsitlar, eritrotsitlar, limfoid hujayralar oz-koʻpligiga qarab yiringli, ge-morragik, yumaloq, hujayrali va boshqa I.lar ajratiladi. Yalligʻlanish infiltrati oʻz vaqtida toʻgʻri davolansa, butunlay shimilib ketishi, aks holda yiringlanib koʻpgina noxushliklarga olib kelishi mumkin. Xirurgiya amaliyotida ogʻriqsizlantirish maqsadida qilingan muolaja natijasida toʻqimalarning qisqa vaqt zichlashib qattiklanishi ham I. deb ataladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;bomagan gap

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}</text>
      <sha1>2nqs6xaxhuol2qv819bi8sdef6vnqj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156123</id>
      <parentid>6156122</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:42:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1029" sha1="7k12thiwq9db393w1x28q2usoi74tg5" xml:space="preserve">'''Infiltrat''' (lot. in — ichiga va ﬁ ltratus — sizilib toʻplangan) — patologik jarayon; odam va hayvon organizmida, asosan, yalligʻlanish roʻy bergan joyda aʼzo yoki toʻqima atrofida qon va limfa aralash hujayra elementlarining toʻplanishi. Kelib chiqishi, tarkibi va hokazoga koʻra, I.ning bir necha turi farq qilinadi. Koʻproq oʻsma hujayralaridan iborat oʻsma infiltrati yoki yalliklanish infiltratlari vujudga keladi. Yalligʻlanish infiltrati leykotsitlar, eritrotsitlar, limfoid hujayralar oz-koʻpligiga qarab yiringli, ge-morragik, yumaloq, hujayrali va boshqa Iinfiltratlar ajratiladi. Yalligʻlanish infiltrati oʻz vaqtida toʻgʻri davolansa, butunlay shimilib ketishi, aks holda yiringlanib koʻpgina noxushliklarga olib kelishi mumkin. Xirurgiya amaliyotida ogʻriqsizlantirish maqsadida qilingan muolaja natijasida toʻqimalarning qisqa vaqt zichlashib qattiklanishi ham I. deb ataladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;bomagan gap

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}</text>
      <sha1>7k12thiwq9db393w1x28q2usoi74tg5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156124</id>
      <parentid>6156123</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:43:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1036" sha1="ttsiwjqnmfbuamckawc6su7bgubg4uz" xml:space="preserve">'''Infiltrat''' (lot. in — ichiga va ﬁ ltratus — sizilib toʻplangan) — patologik jarayon; odam va hayvon organizmida, asosan, yalligʻlanish roʻy bergan joyda aʼzo yoki toʻqima atrofida qon va limfa aralash hujayra elementlarining toʻplanishi. Kelib chiqishi, tarkibi va hokazoga koʻra, I.ning bir necha turi farq qilinadi. Koʻproq oʻsma hujayralaridan iborat oʻsma infiltrati yoki yalliklanish infiltratlari vujudga keladi. Yalligʻlanish infiltrati leykotsitlar, eritrotsitlar, limfoid hujayralar oz-koʻpligiga qarab yiringli, ge-morragik, yumaloq, hujayrali va boshqa Iinfiltratlar ajratiladi. Yalligʻlanish infiltrati oʻz vaqtida toʻgʻri davolansa, butunlay shimilib ketishi, aks holda yiringlanib koʻpgina noxushliklarga olib kelishi mumkin. Xirurgiya amaliyotida ogʻriqsizlantirish maqsadida qilingan muolaja natijasida toʻqimalarning qisqa vaqt zichlashib qattiklanishi ham infiltrat deb ataladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;bomagan gap

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}</text>
      <sha1>ttsiwjqnmfbuamckawc6su7bgubg4uz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156125</id>
      <parentid>6156124</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:43:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1043" sha1="gl2oeiqyg31hg4ux4ysy4gulpr6fl9e" xml:space="preserve">'''Infiltrat''' (lot. in — ichiga va ﬁ ltratus — sizilib toʻplangan) — patologik jarayon; odam va hayvon organizmida, asosan, yalligʻlanish roʻy bergan joyda aʼzo yoki toʻqima atrofida qon va limfa aralash hujayra elementlarining toʻplanishi. Kelib chiqishi, tarkibi va hokazoga koʻra, infiltratning bir necha turi farq qilinadi. Koʻproq oʻsma hujayralaridan iborat oʻsma infiltrati yoki yalliklanish infiltratlari vujudga keladi. Yalligʻlanish infiltrati leykotsitlar, eritrotsitlar, limfoid hujayralar oz-koʻpligiga qarab yiringli, ge-morragik, yumaloq, hujayrali va boshqa Iinfiltratlar ajratiladi. Yalligʻlanish infiltrati oʻz vaqtida toʻgʻri davolansa, butunlay shimilib ketishi, aks holda yiringlanib koʻpgina noxushliklarga olib kelishi mumkin. Xirurgiya amaliyotida ogʻriqsizlantirish maqsadida qilingan muolaja natijasida toʻqimalarning qisqa vaqt zichlashib qattiklanishi ham infiltrat deb ataladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;bomagan gap

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}</text>
      <sha1>gl2oeiqyg31hg4ux4ysy4gulpr6fl9e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Konstruktiv obʼyektlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>511426</id>
    <revision>
      <id>6156385</id>
      <parentid>5340525</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:12:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="288" sha1="1dsdb9hksvggcvcg4rvjwwwiufr77zz" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

'''Konstruktiv obʼyektlar''' - k. Konstruktiv matematika&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}
{{no iwiki}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{stub}}
{{Turkumsiz |sana=2024-yil dekabr}}</text>
      <sha1>1dsdb9hksvggcvcg4rvjwwwiufr77zz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Malinke</title>
    <ns>0</ns>
    <id>524822</id>
    <revision>
      <id>6156146</id>
      <parentid>5252373</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:03:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1005" sha1="6xu3o5dzml9upodr8il3tjlgopmcom3" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Malinke''', maninka — [[Gʻarbiy Afrika]]&lt;nowiki/&gt;da tarqalgan mande tillaridan biri, bamana va diula tillari bilan birgalikda mandingo til birligini tashkil etadi. [[Senegal]], [[Gvineya]]&lt;nowiki/&gt;da, qisman [[Mali]], [[Liberiya]], [[Syerra-Leone]]&lt;nowiki/&gt;da tarqalgan; unda 4 mln. ga yaqin kishi soʻzlashadi. Anchagina [[lahja]]&lt;nowiki/&gt;lari bor: konya, koranko, manya, mau sinya va boshqa M.da [[Unli tovushlar|unli]]&lt;nowiki/&gt;lar tizimi rivojlangan: ochiq, choʻziq va burun [[fonema]]&lt;nowiki/&gt;lar; bu uch belgi-xususiyat bir [[fonema]]&lt;nowiki/&gt;ning oʻzidan namoyon boʻla oladi. [[Morfologiya]]&lt;nowiki/&gt;si yaxshi rivojlanmagan analitik til boʻlgani sababli, Malinkeda sintaktik vositalar, xususan, gapda qatiy belgilangan [[soʻz tartibi]], [[koʻmakchi]]-larning alohida oʻrni katta ahamiyatga ega.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}</text>
      <sha1>6xu3o5dzml9upodr8il3tjlgopmcom3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156147</id>
      <parentid>6156146</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1005" sha1="npi9c89oceojd1s1s2y9vq5ndz27zo4" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Malinke''', maninka — [[Gʻarbiy Afrika]]&lt;nowiki/&gt;da tarqalgan mande tillaridan biri, bamana va diula tillari bilan birgalikda mandingo til birligini tashkil etadi. [[Senegal]], [[Gvineya]]&lt;nowiki/&gt;da, qisman [[Mali]], [[Liberiya]], [[Syerra-Leone]]&lt;nowiki/&gt;da tarqalgan; unda 4 mln. ga yaqin kishi soʻzlashadi. Anchagina [[lahja]]&lt;nowiki/&gt;lari bor: konya, koranko, manya, mau sinya va boshqa M.da [[Unli tovushlar|unli]]&lt;nowiki/&gt;lar tizimi rivojlangan: ochiq, choʻziq va burun [[fonema]]&lt;nowiki/&gt;lar; bu uch belgi-xususiyat bir [[fonema]]&lt;nowiki/&gt;ning oʻzidan namoyon boʻla oladi. [[Morfologiya]]&lt;nowiki/&gt;si yaxshi rivojlanmagan analitik til boʻlgani sababli, Malinkeda sintaktik vositalar, xususan, gapda qatiy belgilangan [[soʻz tartibi]], [[koʻmakchi]]-larning alohida oʻrni katta ahamiyatga ega&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}</text>
      <sha1>npi9c89oceojd1s1s2y9vq5ndz27zo4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156148</id>
      <parentid>6156147</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1010" sha1="p2x8euiwh9w3velqb5ov2m6jklfch0z" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Malinke''', maninka — [[Gʻarbiy Afrika]]&lt;nowiki/&gt;da tarqalgan mande tillaridan biri, bamana va diula tillari bilan birgalikda mandingo til birligini tashkil etadi. [[Senegal]], [[Gvineya]]&lt;nowiki/&gt;da, qisman [[Mali]], [[Liberiya]], [[Syerra-Leone]]&lt;nowiki/&gt;da tarqalgan; unda 4 mln. ga yaqin kishi soʻzlashadi. Anchagina [[lahja]]&lt;nowiki/&gt;lari bor: konya, koranko, manya, mau sinya va boshqa Malinkeda [[Unli tovushlar|unli]]&lt;nowiki/&gt;lar tizimi rivojlangan: ochiq, choʻziq va burun [[fonema]]&lt;nowiki/&gt;lar; bu uch belgi-xususiyat bir [[fonema]]&lt;nowiki/&gt;ning oʻzidan namoyon boʻla oladi. [[Morfologiya]]&lt;nowiki/&gt;si yaxshi rivojlanmagan analitik til boʻlgani sababli, Malinkeda sintaktik vositalar, xususan, gapda qatiy belgilangan [[soʻz tartibi]], [[koʻmakchi]]-larning alohida oʻrni katta ahamiyatga ega&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}</text>
      <sha1>p2x8euiwh9w3velqb5ov2m6jklfch0z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156149</id>
      <parentid>6156148</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:04:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1028" sha1="opqlypp8c7wtei37l39jqc4oinkhibv" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Malinke''', maninka — [[Gʻarbiy Afrika]]&lt;nowiki/&gt;da tarqalgan mande tillaridan biri, bamana va diula tillari bilan birgalikda mandingo til birligini tashkil etadi. [[Senegal]], [[Gvineya]]&lt;nowiki/&gt;da, qisman [[Mali]], [[Liberiya]], [[Syerra-Leone]]&lt;nowiki/&gt;da tarqalgan; unda 4 mln. ga yaqin kishi soʻzlashadi. Anchagina [[lahja]]&lt;nowiki/&gt;lari bor: konya, koranko, manya, mau sinya va boshqa Malinkeda [[Unli tovushlar|unli]]&lt;nowiki/&gt;lar tizimi rivojlangan: ochiq, choʻziq va burun [[fonema]]&lt;nowiki/&gt;lar; bu uch belgi-xususiyat bir [[fonema]]&lt;nowiki/&gt;ning oʻzidan namoyon boʻla oladi. [[Morfologiya]]&lt;nowiki/&gt;si yaxshi rivojlanmagan analitik til boʻlgani sababli, Malinkeda sintaktik vositalar, xususan, gapda qatiy belgilangan [[soʻz tartibi]], [[koʻmakchi]]-larning alohida oʻrni katta ahamiyatga ega&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}
[[Turkum:Tillar]]</text>
      <sha1>opqlypp8c7wtei37l39jqc4oinkhibv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mineral suvlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>529886</id>
    <revision>
      <id>6155878</id>
      <parentid>5472186</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4028" sha1="hujlli3sgypti54ahidw3khe7u2hv69" xml:space="preserve">'''Mineral suvlar''' — tarkibida baʼzi bir kimyoviy elementlar va birikmalar, shuningdek, gazlar boʻlgan suvlar. Tarkibidagi erigan minerallarning umumiy miqdori 1 g/l gacha boʻlgan suvlar chuchuk hisoblanadi. Baʼzi dengiz va koʻl suvlari ham Mineral suvlar ga kiradi. Mineral suvlarning maʼlum shifobaxsh xususiyatiga va iqtisodiy jihatdan uzoq muddat foydalanish uchun yetarli miqdorga ega boʻlganlari mineral suv manbalari deb ataladi. Suv tarkibida yod, brom, litiy, bariy, temir va boshqa, gazlardankarbonat angidrid, radon, sulfat gazlari boʻlishi ularda shifobaxsh xususiyat vujudga keltiradi. Sulfatgidrokarbonatli Narzan suvi (Kislovodskda), karbonat angidridli Jeleznovodsk, Pyatigorsk, Yessentuki, oltingugurtli Chimyon, Uchqizil (Oʻzbekiston), Obishifo (Tojikiston), Matsesta (Gruziya), azotli Qiziltepa (Oʻzbekiston), Issiqota (Qozogʻiston), radioaktivli Xoʻjaobigarm (Tojikiston), Jetiogʻuz (Qozogʻiston) va boshqa oʻnlab joylarda mineral suv manbalari bor. Mineral suvlar qosil boʻlishi va Yer poʻstida joylanishiga qarab sovuq va iliq (20° atrofida), termal (issiq, 37° dan yuqori), gipotermal (42° dan yuqori) hamda qaynoq (100° va undan yuqori) boʻladi. Minerallanish miqdoriga qarab: kuchsiz (1—2g/l), kam (2—5 g/l), oʻrta (5-15 g/l), yuqori (15-30 g/l), shoʻr (15—30 g/l) va oʻrtacha shoʻr (35— 150 g/l) kabi turlarga boʻlinadi. Tarkibida 2—20 g/l mineral tuzlar boʻlgan Mineral suvlar isteʼmol uchun ishlatiladi. Mineral suvlarning shifobaxsh xususiyati tarkibidagi foydali elementlar, gazlar, organik moddalarning sifati va miqdoriga qarab belgilanadi. Mineral suvlarning paydo boʻlishi, joylanish qonuniyatlari va foydalanish masalalarini gidrogeologiya va kurortologiya oʻrganadi. Mineral suvlarning organik va kimyoviy xossalarini oʻrganish va foydalanishga topshirish bilan ilmiy tadqiqot muassasalari, lab. va st-yalar shugʻullanadi. Hozirgi sanatoriy va shifoxonalarda sunʼiy yoʻl bilan oltingugurtli va radonli Mineral suvlar tayyorlanadi.

Oʻzbekiston Markaziy Osiyoda Mineral suvlarga boy boʻlgan mamlakat. Respublika xududida ularning tabiatda maʼlum boʻlgan barcha guruh va tiplari aniqlangan. Oʻzbekistonda Mineral suvlarning quyidagi balneologik guruxlari bor: spetsifik xususiyatlarsiz va komponentlarsiz, oltingugurtli, yod, brom, radonli va karbonat angidridli.

Spetsifik xususiyatlarsiz va komponentlarsiz eng qimmatli Mineral suvlar (azotishqorli issiq, Ijevsk va yangi Ijevsk turidagi sulfat va xlorid sulfat natriyli) Toshkent atrofi, Kizilkum, Zarafshon va Markaziy Kizilkum havzalar guruhida hamda Ustyurt, Buxoro-Qarshi, Surxondaryo va Fargʻona artezian havzalarining yuqori gidrogeologik qavatida tarqalgan. Ular negizida: Janubiy Olamushuk shaharchasi va Polvontoshda (Andijon viloyati), Buxorodagi &quot;Sitorai Mohi Xossa&quot;, Jizzax viloyatidagi Gagarin va Gʻallaorol shaharlarida, Muborak shahrida ([[Qashqadaryo viloyati]]), Oltinsoy qishlogʻida ([[Navoiy viloyati]]): Kattaqoʻrgʻon sh, Na-gorniy temir yoʻl stansiyasida (Samarqand viloyati), Toshkent shahrida, Toshkent viloyatida, Oltiariq shaharchasida, Oltiariq temir yoʻl stansiyasida, Zadion qishlogʻida, Qoʻqon shahrida, Chimyon qishlogʻida ([[Fargʻona viloyati]]), Nukus shahrida (Qoraqalpogʻiston) sanatoriykurort, profilaktika muassasalari va qadoqlash zavodlari faoliyat koʻrsatadi. Oʻzbekiston xududida sanoat toifasi boʻyicha foydalanish zaxirasi 30 ming m³/ sutka boʻlgan yer osti Mineral suvlar aniqlangan. Ular negizida 100 dan ziyod sanatoriy, balneologik shifoxona va mineral ichimlik suvlari qadoqlash boʻyicha 20 sex ishlab turibdi. Davlat hisobida radonli, oltingugurtli, yod, brom, borli, tarkibida organik modda boʻlgan, kremniyli, temirli va spetsifik komponentlar va xususiyatlarsiz 10 dan ziyod yer osti Mineral suvlar konlari va uchastkalari faoliyat koʻrsatadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{chala}}


[[Turkum:Mineral suvlar| ]]</text>
      <sha1>hujlli3sgypti54ahidw3khe7u2hv69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155879</id>
      <parentid>6155878</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:40:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Musima06</username>
        <id>266758</id>
      </contributor>
      <origin>6155879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4041" sha1="qonywfhq635hmezk5n0s9dqgor3if90" xml:space="preserve">'''Mineral suvlar''' — tarkibida baʼzi bir kimyoviy elementlar va birikmalar, shuningdek, gazlar boʻlgan suvlar. Tarkibidagi erigan minerallarning umumiy miqdori 1 g/l gacha boʻlgan suvlar chuchuk hisoblanadi. Baʼzi dengiz va koʻl suvlari ham Mineral suvlar ga kiradi. Mineral suvlarning maʼlum shifobaxsh xususiyatiga va iqtisodiy jihatdan uzoq muddat foydalanish uchun yetarli miqdorga ega boʻlganlari mineral suv manbalari deb ataladi. Suv tarkibida yod, brom, litiy, bariy, temir va boshqa, gazlardan karbonat angidrid, radon, sulfat gazlari boʻlishi ularda shifobaxsh xususiyat vujudga keltiradi. Sulfatgidrokarbonatli Narzan suvi (Kislovodskda), karbonat angidridli Jeleznovodsk, Pyatigorsk, Yessentuki, oltingugurtli Chimyon, Uchqizil (Oʻzbekiston), Obishifo (Tojikiston), Matsesta (Gruziya), azotli Qiziltepa (Oʻzbekiston), Issiqota (Qozogʻiston), radioaktivli Xoʻjaobigarm (Tojikiston), Jetiogʻuz (Qozogʻiston) va boshqa oʻnlab joylarda mineral suv manbalari bor. Mineral suvlar qosil boʻlishi va Yer poʻstida joylanishiga qarab sovuq va iliq (20° atrofida), termal (issiq, 37° dan yuqori), gipotermal (42° dan yuqori) hamda qaynoq (100° va undan yuqori) boʻladi. Minerallanish miqdoriga qarab: kuchsiz (1—2g/l), kam (2—5 g/l), oʻrta (5-15 g/l), yuqori (15-30 g/l), shoʻr (15—30 g/l) va oʻrtacha shoʻr (35— 150 g/l) kabi turlarga boʻlinadi. Tarkibida 2—20 g/l mineral tuzlar boʻlgan Mineral suvlar isteʼmol uchun ishlatiladi. Mineral suvlarning shifobaxsh xususiyati tarkibidagi foydali elementlar, gazlar, organik moddalarning sifati va miqdoriga qarab belgilanadi. Mineral suvlarning paydo boʻlishi, joylanish qonuniyatlari va foydalanish masalalarini gidrogeologiya va kurortologiya oʻrganadi. Mineral suvlarning organik va kimyoviy xossalarini oʻrganish va foydalanishga topshirish bilan ilmiy tadqiqot muassasalari, laboratoriyalar va st-yalar shugʻullanadi. Hozirgi sanatoriy va shifoxonalarda sunʼiy yoʻl bilan oltingugurtli va radonli Mineral suvlar tayyorlanadi.

Oʻzbekiston Markaziy Osiyoda Mineral suvlarga boy boʻlgan mamlakat. Respublika xududida ularning tabiatda maʼlum boʻlgan barcha guruh va tiplari aniqlangan. Oʻzbekistonda Mineral suvlarning quyidagi balneologik guruxlari bor: spetsifik xususiyatlarsiz va komponentlarsiz, oltingugurtli, yod, brom, radonli va karbonat angidridli.

Spetsifik xususiyatlarsiz va komponentlarsiz eng qimmatli Mineral suvlar (azotishqorli issiq, Ijevsk va yangi Ijevsk turidagi sulfat va xlorid sulfat natriyli) Toshkent atrofi, Kizilkum, Zarafshon va Markaziy Kizilkum havzalar guruhida hamda Ustyurt, Buxoro-Qarshi, Surxondaryo va Fargʻona artezian havzalarining yuqori gidrogeologik qavatida tarqalgan. Ular negizida: Janubiy Olamushuk shaharchasi va Polvontoshda (Andijon viloyati), Buxorodagi &quot;Sitorai Mohi Xossa&quot;, Jizzax viloyatidagi Gagarin va Gʻallaorol shaharlarida, Muborak shahrida ([[Qashqadaryo viloyati]]), Oltinsoy qishlogʻida ([[Navoiy viloyati]]): Kattaqoʻrgʻon sh, Na-gorniy temir yoʻl stansiyasida (Samarqand viloyati), Toshkent shahrida, Toshkent viloyatida, Oltiariq shaharchasida, Oltiariq temir yoʻl stansiyasida, Zadion qishlogʻida, Qoʻqon shahrida, Chimyon qishlogʻida ([[Fargʻona viloyati]]), Nukus shahrida (Qoraqalpogʻiston) sanatoriykurort, profilaktika muassasalari va qadoqlash zavodlari faoliyat koʻrsatadi. Oʻzbekiston xududida sanoat toifasi boʻyicha foydalanish zaxirasi 30 ming m³/ sutka boʻlgan yer osti Mineral suvlar aniqlangan. Ular negizida 100 dan ziyod sanatoriy, balneologik shifoxona va mineral ichimlik suvlari qadoqlash boʻyicha 20 sex ishlab turibdi. Davlat hisobida radonli, oltingugurtli, yod, brom, borli, tarkibida organik modda boʻlgan, kremniyli, temirli va spetsifik komponentlar va xususiyatlarsiz 10 dan ziyod yer osti Mineral suvlar konlari va uchastkalari faoliyat koʻrsatadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}


[[Turkum:Mineral suvlar| ]]</text>
      <sha1>qonywfhq635hmezk5n0s9dqgor3if90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paleobotanika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>547477</id>
    <revision>
      <id>6156363</id>
      <parentid>6139326</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4150" sha1="orq58d914kf4tjt9xp6os0cxvkrd0fu" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. P. maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda P. maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, P. quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

P.dan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. P.ni alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda P. bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, Zirabuloq, Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. Oʻrta Osiyoda boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. Oʻzbekiston hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>orq58d914kf4tjt9xp6os0cxvkrd0fu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156364</id>
      <parentid>6156363</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4149" sha1="qn5olimztsxsvi6tl3emm53mv7v3yrx" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. v maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda P. maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, P. quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

P.dan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. P.ni alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda P. bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, Zirabuloq, Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. Oʻrta Osiyoda boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. Oʻzbekiston hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>qn5olimztsxsvi6tl3emm53mv7v3yrx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156365</id>
      <parentid>6156364</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4161" sha1="cp591f1oewt1dklvdworay825gelz80" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda P. maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, P. quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

P.dan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. P.ni alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda P. bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, Zirabuloq, Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. Oʻrta Osiyoda boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. Oʻzbekiston hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>cp591f1oewt1dklvdworay825gelz80</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156366</id>
      <parentid>6156365</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:04:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4172" sha1="dezijocdgaamh92xj8sgpc4koxin65w" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, P. quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

P.dan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. P.ni alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda P. bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, Zirabuloq, Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. Oʻrta Osiyoda boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. Oʻzbekiston hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>dezijocdgaamh92xj8sgpc4koxin65w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156367</id>
      <parentid>6156366</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:04:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4183" sha1="25drc1rq077dwe9pwu47ik582fp0r8m" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

P.dan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. P.ni alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda P. bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, Zirabuloq, Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. Oʻrta Osiyoda boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. Oʻzbekiston hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>25drc1rq077dwe9pwu47ik582fp0r8m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156368</id>
      <parentid>6156367</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:04:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4194" sha1="bxo8trqgmzx0xsjm5vt8ulz19v86gi1" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. P.ni alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda P. bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, Zirabuloq, Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. Oʻrta Osiyoda boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. Oʻzbekiston hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>bxo8trqgmzx0xsjm5vt8ulz19v86gi1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156369</id>
      <parentid>6156368</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4205" sha1="s8b1ywo3kdefejg0ycqhg13kfl56oog" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. Paleobotanikani alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda P. bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, Zirabuloq, Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. Oʻrta Osiyoda boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. Oʻzbekiston hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>s8b1ywo3kdefejg0ycqhg13kfl56oog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156370</id>
      <parentid>6156369</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:05:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4216" sha1="7zrmhnkjpxasvlmbej8ujhdw9utpw7j" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. Paleobotanikani alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda paleobotanika bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, Zirabuloq, Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. Oʻrta Osiyoda boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. Oʻzbekiston hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>7zrmhnkjpxasvlmbej8ujhdw9utpw7j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156371</id>
      <parentid>6156370</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:05:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4220" sha1="70p7quewa4v4rjc14x2bguh1bdqakzx" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. Paleobotanikani alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda paleobotanika bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, [[Zirabuloq]], Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. Oʻrta Osiyoda boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. Oʻzbekiston hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>70p7quewa4v4rjc14x2bguh1bdqakzx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156372</id>
      <parentid>6156371</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:05:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4224" sha1="s47z6vqr8oozfe8k6s54agkzw3w7lbw" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. Paleobotanikani alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda paleobotanika bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, [[Zirabuloq]], Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. [[Oʻrta Osiyo]]da boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. Oʻzbekiston hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>s47z6vqr8oozfe8k6s54agkzw3w7lbw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156373</id>
      <parentid>6156372</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:06:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4228" sha1="qn015il07ii9nvlzq0dyvg74i39ulu2" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. Paleobotanikani alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda paleobotanika bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, [[Zirabuloq]], Hisor, Kurama, Oloy, Nurota, Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. [[Oʻrta Osiyo]]da boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. [[Oʻzbekiston]] hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>qn015il07ii9nvlzq0dyvg74i39ulu2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156374</id>
      <parentid>6156373</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4232" sha1="my7418b873t5b3da72htdwy6rhf2qcm" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. Paleobotanikani alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda paleobotanika bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, [[Zirabuloq]], Hisor, Kurama, Oloy, [[Nurota]], Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. [[Oʻrta Osiyo]]da boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. [[Oʻzbekiston]] hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>my7418b873t5b3da72htdwy6rhf2qcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156375</id>
      <parentid>6156374</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:06:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4236" sha1="tl8srah041ci50xdsmz3b4jbwfv5hs9" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. Paleobotanikani alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda paleobotanika bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, [[Zirabuloq]], Hisor, Kurama, Oloy, [[Nurota]], [[Turkiston]] va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. [[Oʻrta Osiyo]]da boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. [[Oʻzbekiston]] hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>tl8srah041ci50xdsmz3b4jbwfv5hs9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156376</id>
      <parentid>6156375</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4232" sha1="my7418b873t5b3da72htdwy6rhf2qcm" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli togʻ yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. Paleobotanikani alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda paleobotanika bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, [[Zirabuloq]], Hisor, Kurama, Oloy, [[Nurota]], Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. [[Oʻrta Osiyo]]da boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. [[Oʻzbekiston]] hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>my7418b873t5b3da72htdwy6rhf2qcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156377</id>
      <parentid>6156376</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:07:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4236" sha1="1viagd3gnylc5fqqn1j8okvfnt8n9gj" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Mas, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli [[togʻ]] yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. Paleobotanikani alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda paleobotanika bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, [[Zirabuloq]], Hisor, Kurama, Oloy, [[Nurota]], Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. [[Oʻrta Osiyo]]da boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. [[Oʻzbekiston]] hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>1viagd3gnylc5fqqn1j8okvfnt8n9gj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156378</id>
      <parentid>6156377</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:07:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4240" sha1="6megy1dde7j1juuhdy441ci6gpkqlxw" xml:space="preserve">'''Paleobotanika''' (paleo… va botanika), paleofitologiya – botanikaning kazilma oʻsimliklarni oʻrganuvchi sohasi. Paleobotanika qazilma oʻsimliklarning sistematikasi, tashqi (morfologik) va ichki (anatomik) tuzilishi, Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, muhit bilan oʻzaro munosabatlari, rivojlanish tarixi, oʻzaro qarindoshligi, oʻsimlik qoplami almashinuvi qonuniyatlari kabi masalalarni oʻrganadi. Paleobotanika maʼlumotlari [[sistematika]], morfologiya, anatomiya, evolyusiya, filogeniya, geografiya, geologiyada nazariy masalalarni hal kilishga yordam beradi.

Odatda, tabiiy sharoitga moslashgan oʻsimliklar saqlanib qolgan, moslasha olmaganlari esa yoʻq boʻlib ketgan. Demak, qazilma oʻsimliklar geologik davrlardagi tabiat oʻzgarishlarini bildiruvchi meteorologik vosita hisoblanadi. Geologik va stratigrafik qazilma boyliklarni qidirishda paleobotanika maʼlumotlaridan foydalaniladi, chunki Yer poʻstidagi yoqilgʻilarning hammasi (toshkoʻmir, antrotsit va boshqalar), asosan, oʻsimlik qoldiklaridan hosil boʻlgan.

Tekshirish obʼyektlariga koʻra, paleobotanika quyidagi mustaqil tarmoklarga boʻlinadi: paleopalinologiya – qazilma oʻsimliklarning chang va sporalarini (kimyoviy usulda maxsus ishlangandan soʻng) mikroskop yordamida oʻrganadi; paleokarpologiya – oʻsimliklarning qazilma urugʻi, mevasi, danagi va meva poʻchoqlarini oʻrganadi; paleoks ilologiya – oʻsimlik yogʻochlarining koʻmir va toshga aylangan qoldiqlarini maxsus (shlift) tayyorlab, mikroskopda tekshiradi, ixnofitologiya – oʻsimlik bargi, shoxi, guli va koʻpayish organining togʻ jinslarida qolgan izini yoki epidermiya qoldiklarini oʻrganadi.

Paleobotanikadan paleomikologiya va paleoalgologiya yoki paleofikologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqadi. Plankton qazilma suvoʻtlarni oʻrganish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Chunki organik dunyoning boshlangʻich rivojlanish bosqichlarini tushunishda qad. bakteriya, suvoʻtlarni oʻrganish juda muhim.

Oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari qadimdan olimlar diqqatini jalb qilgan. Masalan, miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;VI—V&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ksenofan Peros oroli [[togʻ]] yotqiziklaridan „lavr yaproqlari“ni topganligi haqida yozgan. Ammo oʻsimliklarning qazilma qoldiqlari va izlari ancha vaqtgacha tabiat ajoyiboti deb tushunilgan. Ammo ular bir vaqtda oʻsgan oʻsimliklarning qoldiqlari ekanligini dastavval Leonardo da Vinchi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri) koʻrsatgan. Paleobotanikani alohida fan sifatida oʻrganishni fransuz olimi A. Bronyar boshlab bergan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida yangi kumir konlarining ochilishi tufayli koʻmir qatlamlaridagi oʻsimlik qoldiklarini oʻrganish imkoni tugʻildi.

Oʻrta Osiyoda paleobotanika bir qancha kumir konlari topilishi munosabati bilan rivojlandi. Bu yerda, ayniqsa, yura va uchlamchi hamda [[Toʻrtlamchi sistema|toʻrtlamchi davr]] qazilma oʻsimliklari yaxshi oʻrganildi. Oʻzbekiston hududida quruklikda oʻsgan oʻsimliklar – psilofitlar 360 mln. yil avval – devon davrida tarqalgani aniqlangan. Karbon davrida oʻsimliklar olami birmuncha murakkablashgan; bu davrda qoz. qirqboʻgʻimlar, qirqquloqlar va ignabarglilarning qad. ajdodlari yashagan. Bu davrga oid 40 dan ortiq oʻsimlik qoldiklari Boʻkantogʻ, [[Zirabuloq]], Hisor, Kurama, Oloy, [[Nurota]], Turkiston va boshqa togʻlardan topilgan. Perm va trias davridan 80 ga yaqin, yura davridan esa 100 dan ortiq oʻsimlik turkumi aniqlangan. [[Oʻrta Osiyo]] koʻmir konlarining hosil boʻlishida bu oʻsimliklar muhim rol oʻynagan. [[Oʻrta Osiyo]]da boʻr davriga kelib dengizning qisqarib, quruqlikning optishi bilan oʻsimliklar olamida katta oʻzgarishlar roʻy bergan. Ochiq urugʻli oʻsimliklardan yangi sharoitga moslasha olmaganlari yoʻq boʻlib ketib, – yopiq urugʻli oʻsimliklar rivojlangan. [[Oʻzbekiston]] hududida boʻr davrida paydo boʻlgan oʻsimliklardan tol, terak, chinor, tut, xurmo, qayragʻoch, anjir, chilonjiyda va boshqa hozirgacha saqlanib qolgan.

== Adabiyot ==
* Krishtofovich A. N., Paleobotanika Uzbekistana, t. 1—2, T., 1968—71.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>6megy1dde7j1juuhdy441ci6gpkqlxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atelye</title>
    <ns>0</ns>
    <id>559969</id>
    <revision>
      <id>6155726</id>
      <parentid>6090289</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:54:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <origin>6155726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="526" sha1="3gbz6gbcufr23cm76aihvj95jr9q08e" xml:space="preserve">'''Atelye''' (frans. atelier – rassom ustaxonasi) – aholiga maishiy xizmat koʻrsatuvchi ustaxona, korxona: a) kiyimkechak tikuvchi ustalar, chevarlar korxonasi. Mas, modalar A.i – yakka tartibda kiyim tikiladigan sex, ishxona; b) radio, televizor, soat va boshqa buyumlar tuzatiladigan ustaxona; v) suratkashlik, haykaltaroshlik ishxonalari, kinostudiya paviloni&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>3gbz6gbcufr23cm76aihvj95jr9q08e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Subalp mintaqa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>574271</id>
    <revision>
      <id>6156127</id>
      <parentid>6080199</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:44:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="502" sha1="4z7vhehblhgsn8kl4zh00tb1vaylnov" xml:space="preserve">'''Subalp mintaqa''' — moʻtadil va subtropik kengliklardagi toglarning balandlik mintaqasi. Subalp mintaqada subalp oʻsimliklari va iqlimi hukmron. Alp mintaqasidan pastda va oʻrmon mintaqasidan yuqorida joylashgan. Sm. balandligi joyning kengligiga va iqlimning kontinentalligiga bogʻliq. Oʻzbekistonda 2400 m dan balandda uchraydi. Qingʻirqiyshiq daraxt va butalar, g'alla gulli oʻtlar oʻsadi. Yozgi yaylovlar sifatida foydalaniladi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>4z7vhehblhgsn8kl4zh00tb1vaylnov</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156128</id>
      <parentid>6156127</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:44:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="506" sha1="jxsm55v8qu5lmf7wq56kr9p0joyxe7q" xml:space="preserve">'''Subalp mintaqa''' — [[moʻtadil]] va subtropik kengliklardagi toglarning balandlik mintaqasi. Subalp mintaqada subalp oʻsimliklari va iqlimi hukmron. Alp mintaqasidan pastda va oʻrmon mintaqasidan yuqorida joylashgan. Sm. balandligi joyning kengligiga va iqlimning kontinentalligiga bogʻliq. Oʻzbekistonda 2400 m dan balandda uchraydi. Qingʻirqiyshiq daraxt va butalar, g'alla gulli oʻtlar oʻsadi. Yozgi yaylovlar sifatida foydalaniladi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>jxsm55v8qu5lmf7wq56kr9p0joyxe7q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156129</id>
      <parentid>6156128</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="510" sha1="9zyfcm5hbhphpfycihgtey7osgz1ksl" xml:space="preserve">'''Subalp mintaqa''' — [[moʻtadil]] va subtropik kengliklardagi toglarning balandlik mintaqasi. Subalp mintaqada subalp oʻsimliklari va iqlimi hukmron. Alp mintaqasidan pastda va oʻrmon mintaqasidan yuqorida joylashgan. Sm. balandligi joyning kengligiga va iqlimning kontinentalligiga bogʻliq. [[Oʻzbekiston]]da 2400 m dan balandda uchraydi. Qingʻirqiyshiq daraxt va butalar, g'alla gulli oʻtlar oʻsadi. Yozgi yaylovlar sifatida foydalaniladi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>9zyfcm5hbhphpfycihgtey7osgz1ksl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156130</id>
      <parentid>6156129</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="514" sha1="hyh9xq83wzbfljsm5fksdc2t5k5wjal" xml:space="preserve">'''Subalp mintaqa''' — [[moʻtadil]] va subtropik kengliklardagi toglarning balandlik mintaqasi. Subalp mintaqada subalp oʻsimliklari va iqlimi hukmron. Alp mintaqasidan pastda va oʻrmon mintaqasidan yuqorida joylashgan. Sm. balandligi joyning kengligiga va iqlimning kontinentalligiga bogʻliq. [[Oʻzbekiston]]da 2400 m dan balandda uchraydi. Qingʻirqiyshiq [[daraxt]] va butalar, g'alla gulli oʻtlar oʻsadi. Yozgi yaylovlar sifatida foydalaniladi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>hyh9xq83wzbfljsm5fksdc2t5k5wjal</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156131</id>
      <parentid>6156130</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:45:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="518" sha1="ht0kl5btzythc49ti7zwsjmcbfogcyo" xml:space="preserve">'''Subalp mintaqa''' — [[moʻtadil]] va subtropik kengliklardagi toglarning balandlik mintaqasi. Subalp mintaqada subalp oʻsimliklari va iqlimi hukmron. Alp mintaqasidan pastda va oʻrmon mintaqasidan yuqorida joylashgan. Sm. balandligi joyning kengligiga va iqlimning kontinentalligiga bogʻliq. [[Oʻzbekiston]]da 2400 m dan balandda uchraydi. Qingʻirqiyshiq [[daraxt]] va [[buta]]lar, g'alla gulli oʻtlar oʻsadi. Yozgi yaylovlar sifatida foydalaniladi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>ht0kl5btzythc49ti7zwsjmcbfogcyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156132</id>
      <parentid>6156131</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:45:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="522" sha1="7q0cnsdc7z7ev1l2xumvi6bhunjhn4w" xml:space="preserve">'''Subalp mintaqa''' — [[moʻtadil]] va subtropik kengliklardagi toglarning balandlik mintaqasi. Subalp mintaqada subalp oʻsimliklari va iqlimi hukmron. Alp mintaqasidan pastda va oʻrmon mintaqasidan yuqorida joylashgan. Sm. balandligi joyning kengligiga va iqlimning kontinentalligiga bogʻliq. [[Oʻzbekiston]]da 2400 m dan balandda uchraydi. Qingʻirqiyshiq [[daraxt]] va [[buta]]lar, g'alla [[gul]]li oʻtlar oʻsadi. Yozgi yaylovlar sifatida foydalaniladi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>7q0cnsdc7z7ev1l2xumvi6bhunjhn4w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156133</id>
      <parentid>6156132</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="526" sha1="99cjowulybpavnwa2lixouvuw4cx3hl" xml:space="preserve">'''Subalp mintaqa''' — [[moʻtadil]] va subtropik kengliklardagi toglarning balandlik mintaqasi. Subalp mintaqada subalp oʻsimliklari va iqlimi hukmron. Alp mintaqasidan pastda va oʻrmon mintaqasidan yuqorida joylashgan. Sm. balandligi joyning kengligiga va iqlimning kontinentalligiga bogʻliq. [[Oʻzbekiston]]da 2400 m dan balandda uchraydi. Qingʻirqiyshiq [[daraxt]] va [[buta]]lar, g'alla [[gul]]li oʻtlar oʻsadi. Yozgi [[yaylov]]lar sifatida foydalaniladi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>99cjowulybpavnwa2lixouvuw4cx3hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tamillar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>578599</id>
    <revision>
      <id>6155680</id>
      <parentid>6155475</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:25:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <origin>6155680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1029" sha1="4ilh0pw2d1jzydwb43yl58xywxjw55q" xml:space="preserve">'''Tamillar''' — [[Hindiston]] (asosan, Tamilnad shtati) dagi xalq. 61 mln. kishi (1990y.lar oʻrtalari); Shri Lankaning shimolida taxminan 2,8 mln. kishi; shuningdek, [[Singapur]], Myanma, Malayziya, Avstraliya va boshqa yerlarda yashaydi. Umumiy soni 64,1 mln. kishi. Tamil tilida soʻzlashadi. Dindorlari — hinduizmga eʼtiqod qiladi, sunniy musulmonlar va xristianlar ham bor. T.ning etnogenezi dravid xalklari bilan bogʻliq. Mil. &lt;nowiki&gt;III&lt;/nowiki&gt; asrdan Hindiston tarixida Chola, Chera, Pandya kabi tamil davlatlari maʼlum. 11 — &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrlarda tamil davlatlari oʻzaro birlashganlar. 1337-yilda Vijayanagar imperiyasi vujudga kelib, &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asrda Janubiy Hindistonning barcha hududini qamrab olgan. &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Tamillar yerlari ingliz mustamlakachilari tasarrufiga oʻtgan. Tamillar dehqonchilik, chorvachilik, baliq ovlash va hunarmandchilik bilan shugʻullanadilar.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

{{chala}}</text>
      <sha1>4ilh0pw2d1jzydwb43yl58xywxjw55q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Telugu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>580144</id>
    <revision>
      <id>6156209</id>
      <parentid>6152042</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:52:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11801" sha1="s7lnkap8xnpqmuezourq7gbq16uuw96" xml:space="preserve">[[File:Adusumalli_Srinivasa_rao_receiving_memento_at_the_1st_World_Telugu_Conference_in_Hyderabad.jpg|thumb|alt=Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam|Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam]]
'''Telugu''' (andhra) — Hindistondagi xalq, AndxraPradesh shtatining asosiy aholisi. Shuningdek, [[Tamilnad]] va [[Karnataka]] shtatlarida ham yashaydilar. 74,5 mln. kishi (1990y.lar oʻrtalari). Telugu tilida soʻzlashadi. Dindorlari, asosan, hinduizmga eʼtiqod kidali, bir qismi sunniy musulmonlar. T. dehqonchilik, chorvachilik va xunarmandchilik bilan shugʻullanadi.
Toponim etnik guruhi| guruh Telugu
|aholi soni = 110 million
|region1 = {{flag|Hindiston}}
|pop1 = 109 million
|region2 = {{flagcountry|USA}}
|pop2 = 750,000
|region3 = {{flag|Malayziya}}
|pop3 = 500,000
|region4 = {{flag|Yevropa}}
|pop4 = 90,000
|region5 = {{flag|Singapur}}
|pop5 = 90,000
|region6 = {{flag|Avstraliya}}
|pop6 = 90,000
|region7 = {{flag|Janubiy Afrika}}
|pop7 = 60,000
|langs = Telugu (til: तెलుगు) - asosan [[Andhra Pradesh]] va Telanganada tarqalgan dravid xalqi, boshqalari Janubiy Osiyo va boshqa qit'alarga tarqalgan. Andhra Pradeshdagi dominant etnik guruh sifatida ular Andra xalqi sifatida ham tanilgan. Dravid xalqiga mansub bo'lgan ular dastlab Hindistonning shimoliy qismida yashagan, ariylar kelganidan keyin janubiy Hindistonga ko'chib o'tgan va asta-sekin bugungi telugu xalqini shakllantirgan. Umumiy aholisi taxminan 110 million (2011) &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |title=Telugu People around the world－2011 census |work=Friends of Telugu |date=2011-07-26 |accessdate=2015-06-14 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130225141907/http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |archivedate=2013-02-25 }}&lt;/ref&gt;. Ular Telugu tilida gaplashadilar va Telugu yozuvidan foydalanadilar, aksariyati esa hinduizmga e'tiqod qiladilar.


Boshqa Janubiy Osiyo etnik guruhlaridan farqli o'laroq, Telugu xalqi an'anaviy ravishda farzandlariga ismini avval familiyasi bilan qo'yadi.

==Tarqalishi va aholisi== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning Andhra Pradesh va Telangana shtatlarida joylashgan. 2011-yilda o'tkazilgan so'rov natijalariga ko'ra, bu ikki shtatda qariyb 85 million telugu aholisi bor, bu umumiy telugu aholisining 76% ni tashkil qiladi. Ular Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlarida ham uchraydi, ularning soni taxminan 24 millionni yoki umumiy aholining 21% ni tashkil qiladi. Kichikroq aholi Qo'shma Shtatlar va Janubi-Sharqiy Osiyoda ham mavjud bo'lib, ularning soni mos ravishda 7,5 million (0,6%) va 6 million (0,5%) ni tashkil qiladi. Qolgan telugu aholisi butun dunyo bo'ylab tarqalgan.


{| class=&quot;wikitable&quot;

|+ '''2011-yilda taqsimoti va aholisi'''

|- ! Mintaqa!! Aholi

|-

| Andhra Pradesh va Telangana {{smallsup|1}} || 85 million

|-

| Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlari || 24 million

|-

| Qo'shma Shtatlar || 7,5 million

|-

| Janubi-Sharqiy Osiyo || 6 million

|-

| Yevropa || 90,000

|-

| Singapur || 90,000

|-

| Avstraliya || 90,000

|-

| Janubiy Afrika || 60,000

|}

{{kichikroq| 1 Telangana Andhra Pradeshdan faqat 2014-yildan keyin mustaqillikka erishdi

}}
[[File:Telugu_Speaking_Regions_of_India_(As_of_2011_Census).png|thumb|alt=Tarqalish hududi|Tarqalish hududi]]


==Til==

Telugu xalqi asosan telugu tilida gaplashadi, ma'muriy yoki savdo muhitida esa ingliz tilidan foydalanadi. Boshqa hududlardagi telugu xalqi telugu va o'z mintaqasining tilidan foydalanadi.

Telugu tili Dravid tillari oilasining Janubiy Markaziy shoxobchasiga tegishli. U sanskrit tilidan kuchli ta'sirlangan va ko'p sonli sanskrit so'zlarini o'zlashtiradi. &lt;ref&gt; {{Iqtibos kitobi | sarlavha = Xitoy ensiklopediyasi‧Etnik jild | joylashuv = Pekin | nashriyotchi = Xitoy ensiklopediyasi nashriyoti | sahifalar = 419 | ISBN = 7500069588 }} &lt;/ref&gt;Darhaqiqat, qadimgi Hindistonda sanskrit va uning prakrit tili Hindistonda zamonaviy ingliz tiliga o'xshash rol o'ynagan va dominant siyosiy va iqtisodiy mavqega ega bo'lgan. XI asrga kelib, mahalliy lahjalar va adabiyot gullab-yashnadi, asta-sekin sanskrit tilini almashtirdi va telugu tili asta-sekin telugu xalqining asosiy tiliga aylandi. Hind tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha telugu tili to'rtinchi o'rinda turadi. Bu Andhra Pradesh, Telangana va Arunachal Pradeshning rasmiy tili bo'lib, Hindistonning rasman tan olingan oltita klassik tillaridan biridir. 2008|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174810/http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=44340|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;. U o'z etnik tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha dunyoda o'n uchinchi o'rinda turadi. Shuningdek, u Dravid tillari oilasida eng keng tarqalgan til hisoblanadi.
==Geografik muhit== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning janubi-sharqida, Bengal ko'rfazining g'arbiy sohilida, Telangana, Odisha, Tamil Nadu va Karnataka bilan chegaradosh bo'lgan Andhra Pradeshda yashaydi. Geografik jihatdan u 12.41°N va 22°N hamda 77°E va 84.40°E oralig'ida joylashgan bo'lib, tropiklarda joylashgan. Andhra Pradesh Hindistonning barcha shtati orasida uchinchi eng uzun qirg'oq chizig'i bilan faxrlanadi, taxminan 972 kilometr. &lt;ref name=&quot;coast&quot;&gt;{{cite web|url=http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|title=Andhra Pradesh Information|accessdate=2014-09-26|date=2014-09-04|publisher=Sohilbo'yi zonalarini boshqarish va sohilbo'yi boshpana kamari markazi|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106035807/http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|archive-date=2014-11-06|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

===Relyef===
[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo Xarita]] Andhra-Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbiy qismidagi baland tog'li hudud – Rayalaseema (Rayalaseema) va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010年9月29日 |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Janubi-g'arbiy Rajarashima mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi bo'lib, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan ortiq balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog 'tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq tog 'jinslarining shakllanishi konchilik va tijorat rivojlanishini qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan bo'lsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bog'lanadi. Balandlikdagi bu sezilarli o'zgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer&gt;{{Cite web|url=https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6%9C%97%E6%8C%81%E7%BA%8C-%E5%85%A9%E5%8D%83%E5%A4%9A%E4%BA%BA%E7%86%B1%E6%AD%BB-095002565.html|title=India Imperial Gazetteer, v. 18, p. 346|accessdate=2015-05-30|archive-date=2015-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530205634/https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6|dead-url=no|7=none|8=thumb|9=200px|Hindistondagi asosiy daryolar xaritasi]]===Iqlim=== Andhra Pradesh iqlimi juda xilma-xil bo'lib, asosan geografik mintaqalarga bog'liq.

Martdan iyungacha yoz mintaqada yilning eng issiq vaqti, ayniqsa qirg'oqbo'yi tekisliklarida harorat boshqa shtatlarga qaraganda yuqori bo'lishi mumkin, 20°C dan 41°C gacha. Andhra Pradesh 2015-yilgi Hindiston issiq to'lqinida eng ko'p o'limga duchor bo'lgan, iyul oyiga kelib mingdan ortiq o'lim holatlari qayd etilgan. Issiq urishidan 2000 dan ortiq odam vafot etdi|agency=[[China Broadcasting News]]|date=2015-05-30}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Vebga havola |url = http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |sarlavha = Global isish e'tiborsiz qoldirib bo'lmaydigan halokatli falokatga aylandi |muallif = Liang Liyue |sana = 2015-07-16 |accessdate = 2015-07-22 |archive-date = 2019-01-23 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190123064903/http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |dead-url = no }}&lt;/ref&gt;

Musson mahalliy iqlimda muhim rol o'ynaydi va Andhra-Pradeshga ikki marta yomg'ir yog'diradi. Janubi-g'arbiy musson iyuldan sentyabrgacha bo'lib, asosan shimoliy Andhra-Pradeshga mo'l-ko'l yomg'ir yog'diradi. Ikkinchi yog'ingarchilik hodisasi oktyabrdan dekabrgacha, shimoli-sharqiy musson davrida sodir bo'ladi, bu Bengal ko'rfazidagi past bosimli tizim va tropik siklondan iborat bo'lib, janubga yomg'ir yog'diradi. &lt;ref name=&quot;tourisminap.com&quot;&gt;{{cite web|author=Aptdc, Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|url=http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|title=APTDC – Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|publisher=Tourisminap.com|date=27 May 2010|accessdate=15 Avgust 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100806000215/http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|archivedate=2010年8月6日|deadurl=no}}&lt;/ref&gt;

Qish noyabrdan fevralgacha bo'lgan vaqtni o'z ichiga oladi. Andhra Pradesh uzun qirg'oq chizig'iga ega bo'lgani uchun, u haroratni tartibga solish uchun okeanning o'ziga xos issiqligiga tayanishi mumkin, shuning uchun qishlar juda sovuq emas, harorat taxminan 12°C dan 30°C gacha.
{{OʻzME}}    
===Topografiya===

[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo xaritasi]] Andhra Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbdagi baland tog'li mintaqa - Rayalaseema (Rayalaseema) - va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 Avgust 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010-yil 9-yanvar, 29-kun |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Rajarashima janubi-g'arbiy mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan yuqori balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog' tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq togʻ jinslari shakllanishi konchilik va tijorat maqsadlarida foydalanishni qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan boʻlsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bogʻlanadi. Balandlikdagi bu sezilarli oʻzgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer/&gt;

{{chala}}</text>
      <sha1>s7lnkap8xnpqmuezourq7gbq16uuw96</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156211</id>
      <parentid>6156209</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11818" sha1="ap1oi7jh8eg444ywz5y5dmivpm9p0ua" xml:space="preserve">[[File:Adusumalli_Srinivasa_rao_receiving_memento_at_the_1st_World_Telugu_Conference_in_Hyderabad.jpg|thumb|alt=Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam|Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam]]
'''Telugu''' (andhra) — [[Hindiston]]&lt;nowiki/&gt;dagi [[xalq]], AndxraPradesh shtatining asosiy aholisi. Shuningdek, [[Tamilnad]] va [[Karnataka]] shtatlarida ham yashaydilar. 74,5 mln. kishi (1990y.lar oʻrtalari). Telugu tilida soʻzlashadi. Dindorlari, asosan, hinduizmga eʼtiqod kidali, bir qismi sunniy musulmonlar. T. dehqonchilik, chorvachilik va xunarmandchilik bilan shugʻullanadi.
Toponim etnik guruhi| guruh Telugu
|aholi soni = 110 million
|region1 = {{flag|Hindiston}}
|pop1 = 109 million
|region2 = {{flagcountry|USA}}
|pop2 = 750,000
|region3 = {{flag|Malayziya}}
|pop3 = 500,000
|region4 = {{flag|Yevropa}}
|pop4 = 90,000
|region5 = {{flag|Singapur}}
|pop5 = 90,000
|region6 = {{flag|Avstraliya}}
|pop6 = 90,000
|region7 = {{flag|Janubiy Afrika}}
|pop7 = 60,000
|langs = Telugu (til: तెलుगు) - asosan [[Andhra Pradesh]] va Telanganada tarqalgan dravid xalqi, boshqalari Janubiy Osiyo va boshqa qit'alarga tarqalgan. Andhra Pradeshdagi dominant etnik guruh sifatida ular Andra xalqi sifatida ham tanilgan. Dravid xalqiga mansub bo'lgan ular dastlab Hindistonning shimoliy qismida yashagan, ariylar kelganidan keyin janubiy Hindistonga ko'chib o'tgan va asta-sekin bugungi telugu xalqini shakllantirgan. Umumiy aholisi taxminan 110 million (2011) &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |title=Telugu People around the world－2011 census |work=Friends of Telugu |date=2011-07-26 |accessdate=2015-06-14 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130225141907/http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |archivedate=2013-02-25 }}&lt;/ref&gt;. Ular Telugu tilida gaplashadilar va Telugu yozuvidan foydalanadilar, aksariyati esa hinduizmga e'tiqod qiladilar.


Boshqa Janubiy Osiyo etnik guruhlaridan farqli o'laroq, Telugu xalqi an'anaviy ravishda farzandlariga ismini avval familiyasi bilan qo'yadi.

==Tarqalishi va aholisi== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning Andhra Pradesh va Telangana shtatlarida joylashgan. 2011-yilda o'tkazilgan so'rov natijalariga ko'ra, bu ikki shtatda qariyb 85 million telugu aholisi bor, bu umumiy telugu aholisining 76% ni tashkil qiladi. Ular Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlarida ham uchraydi, ularning soni taxminan 24 millionni yoki umumiy aholining 21% ni tashkil qiladi. Kichikroq aholi Qo'shma Shtatlar va Janubi-Sharqiy Osiyoda ham mavjud bo'lib, ularning soni mos ravishda 7,5 million (0,6%) va 6 million (0,5%) ni tashkil qiladi. Qolgan telugu aholisi butun dunyo bo'ylab tarqalgan.


{| class=&quot;wikitable&quot;

|+ '''2011-yilda taqsimoti va aholisi'''

|- ! Mintaqa!! Aholi

|-

| Andhra Pradesh va Telangana {{smallsup|1}} || 85 million

|-

| Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlari || 24 million

|-

| Qo'shma Shtatlar || 7,5 million

|-

| Janubi-Sharqiy Osiyo || 6 million

|-

| Yevropa || 90,000

|-

| Singapur || 90,000

|-

| Avstraliya || 90,000

|-

| Janubiy Afrika || 60,000

|}

{{kichikroq| 1 Telangana Andhra Pradeshdan faqat 2014-yildan keyin mustaqillikka erishdi

}}
[[File:Telugu_Speaking_Regions_of_India_(As_of_2011_Census).png|thumb|alt=Tarqalish hududi|Tarqalish hududi]]


==Til==

Telugu xalqi asosan telugu tilida gaplashadi, ma'muriy yoki savdo muhitida esa ingliz tilidan foydalanadi. Boshqa hududlardagi telugu xalqi telugu va o'z mintaqasining tilidan foydalanadi.

Telugu tili Dravid tillari oilasining Janubiy Markaziy shoxobchasiga tegishli. U sanskrit tilidan kuchli ta'sirlangan va ko'p sonli sanskrit so'zlarini o'zlashtiradi. &lt;ref&gt; {{Iqtibos kitobi | sarlavha = Xitoy ensiklopediyasi‧Etnik jild | joylashuv = Pekin | nashriyotchi = Xitoy ensiklopediyasi nashriyoti | sahifalar = 419 | ISBN = 7500069588 }} &lt;/ref&gt;Darhaqiqat, qadimgi Hindistonda sanskrit va uning prakrit tili Hindistonda zamonaviy ingliz tiliga o'xshash rol o'ynagan va dominant siyosiy va iqtisodiy mavqega ega bo'lgan. XI asrga kelib, mahalliy lahjalar va adabiyot gullab-yashnadi, asta-sekin sanskrit tilini almashtirdi va telugu tili asta-sekin telugu xalqining asosiy tiliga aylandi. Hind tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha telugu tili to'rtinchi o'rinda turadi. Bu Andhra Pradesh, Telangana va Arunachal Pradeshning rasmiy tili bo'lib, Hindistonning rasman tan olingan oltita klassik tillaridan biridir. 2008|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174810/http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=44340|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;. U o'z etnik tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha dunyoda o'n uchinchi o'rinda turadi. Shuningdek, u Dravid tillari oilasida eng keng tarqalgan til hisoblanadi.
==Geografik muhit== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning janubi-sharqida, Bengal ko'rfazining g'arbiy sohilida, Telangana, Odisha, Tamil Nadu va Karnataka bilan chegaradosh bo'lgan Andhra Pradeshda yashaydi. Geografik jihatdan u 12.41°N va 22°N hamda 77°E va 84.40°E oralig'ida joylashgan bo'lib, tropiklarda joylashgan. Andhra Pradesh Hindistonning barcha shtati orasida uchinchi eng uzun qirg'oq chizig'i bilan faxrlanadi, taxminan 972 kilometr. &lt;ref name=&quot;coast&quot;&gt;{{cite web|url=http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|title=Andhra Pradesh Information|accessdate=2014-09-26|date=2014-09-04|publisher=Sohilbo'yi zonalarini boshqarish va sohilbo'yi boshpana kamari markazi|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106035807/http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|archive-date=2014-11-06|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

===Relyef===
[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo Xarita]] Andhra-Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbiy qismidagi baland tog'li hudud – Rayalaseema (Rayalaseema) va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010年9月29日 |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Janubi-g'arbiy Rajarashima mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi bo'lib, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan ortiq balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog 'tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq tog 'jinslarining shakllanishi konchilik va tijorat rivojlanishini qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan bo'lsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bog'lanadi. Balandlikdagi bu sezilarli o'zgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer&gt;{{Cite web|url=https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6%9C%97%E6%8C%81%E7%BA%8C-%E5%85%A9%E5%8D%83%E5%A4%9A%E4%BA%BA%E7%86%B1%E6%AD%BB-095002565.html|title=India Imperial Gazetteer, v. 18, p. 346|accessdate=2015-05-30|archive-date=2015-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530205634/https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6|dead-url=no|7=none|8=thumb|9=200px|Hindistondagi asosiy daryolar xaritasi]]===Iqlim=== Andhra Pradesh iqlimi juda xilma-xil bo'lib, asosan geografik mintaqalarga bog'liq.

Martdan iyungacha yoz mintaqada yilning eng issiq vaqti, ayniqsa qirg'oqbo'yi tekisliklarida harorat boshqa shtatlarga qaraganda yuqori bo'lishi mumkin, 20°C dan 41°C gacha. Andhra Pradesh 2015-yilgi Hindiston issiq to'lqinida eng ko'p o'limga duchor bo'lgan, iyul oyiga kelib mingdan ortiq o'lim holatlari qayd etilgan. Issiq urishidan 2000 dan ortiq odam vafot etdi|agency=[[China Broadcasting News]]|date=2015-05-30}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Vebga havola |url = http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |sarlavha = Global isish e'tiborsiz qoldirib bo'lmaydigan halokatli falokatga aylandi |muallif = Liang Liyue |sana = 2015-07-16 |accessdate = 2015-07-22 |archive-date = 2019-01-23 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190123064903/http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |dead-url = no }}&lt;/ref&gt;

Musson mahalliy iqlimda muhim rol o'ynaydi va Andhra-Pradeshga ikki marta yomg'ir yog'diradi. Janubi-g'arbiy musson iyuldan sentyabrgacha bo'lib, asosan shimoliy Andhra-Pradeshga mo'l-ko'l yomg'ir yog'diradi. Ikkinchi yog'ingarchilik hodisasi oktyabrdan dekabrgacha, shimoli-sharqiy musson davrida sodir bo'ladi, bu Bengal ko'rfazidagi past bosimli tizim va tropik siklondan iborat bo'lib, janubga yomg'ir yog'diradi. &lt;ref name=&quot;tourisminap.com&quot;&gt;{{cite web|author=Aptdc, Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|url=http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|title=APTDC – Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|publisher=Tourisminap.com|date=27 May 2010|accessdate=15 Avgust 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100806000215/http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|archivedate=2010年8月6日|deadurl=no}}&lt;/ref&gt;

Qish noyabrdan fevralgacha bo'lgan vaqtni o'z ichiga oladi. Andhra Pradesh uzun qirg'oq chizig'iga ega bo'lgani uchun, u haroratni tartibga solish uchun okeanning o'ziga xos issiqligiga tayanishi mumkin, shuning uchun qishlar juda sovuq emas, harorat taxminan 12°C dan 30°C gacha.
{{OʻzME}}    
===Topografiya===

[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo xaritasi]] Andhra Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbdagi baland tog'li mintaqa - Rayalaseema (Rayalaseema) - va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 Avgust 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010-yil 9-yanvar, 29-kun |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Rajarashima janubi-g'arbiy mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan yuqori balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog' tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq togʻ jinslari shakllanishi konchilik va tijorat maqsadlarida foydalanishni qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan boʻlsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bogʻlanadi. Balandlikdagi bu sezilarli oʻzgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer/&gt;

{{chala}}</text>
      <sha1>ap1oi7jh8eg444ywz5y5dmivpm9p0ua</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156212</id>
      <parentid>6156211</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11819" sha1="tp93p1mit6pbglkmx5a2bej7t3h1tlc" xml:space="preserve">[[File:Adusumalli_Srinivasa_rao_receiving_memento_at_the_1st_World_Telugu_Conference_in_Hyderabad.jpg|thumb|alt=Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam|Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam]]

'''Telugu''' (andhra) — [[Hindiston]]&lt;nowiki/&gt;dagi [[xalq]], AndxraPradesh shtatining asosiy aholisi. Shuningdek, [[Tamilnad]] va [[Karnataka]] shtatlarida ham yashaydilar. 74,5 mln. kishi (1990y.lar oʻrtalari). Telugu tilida soʻzlashadi. Dindorlari, asosan, hinduizmga eʼtiqod kidali, bir qismi sunniy musulmonlar. T. dehqonchilik, chorvachilik va xunarmandchilik bilan shugʻullanadi.
Toponim etnik guruhi| guruh Telugu
|aholi soni = 110 million
|region1 = {{flag|Hindiston}}
|pop1 = 109 million
|region2 = {{flagcountry|USA}}
|pop2 = 750,000
|region3 = {{flag|Malayziya}}
|pop3 = 500,000
|region4 = {{flag|Yevropa}}
|pop4 = 90,000
|region5 = {{flag|Singapur}}
|pop5 = 90,000
|region6 = {{flag|Avstraliya}}
|pop6 = 90,000
|region7 = {{flag|Janubiy Afrika}}
|pop7 = 60,000
|langs = Telugu (til: तెलుगు) - asosan [[Andhra Pradesh]] va Telanganada tarqalgan dravid xalqi, boshqalari Janubiy Osiyo va boshqa qit'alarga tarqalgan. Andhra Pradeshdagi dominant etnik guruh sifatida ular Andra xalqi sifatida ham tanilgan. Dravid xalqiga mansub bo'lgan ular dastlab Hindistonning shimoliy qismida yashagan, ariylar kelganidan keyin janubiy Hindistonga ko'chib o'tgan va asta-sekin bugungi telugu xalqini shakllantirgan. Umumiy aholisi taxminan 110 million (2011) &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |title=Telugu People around the world－2011 census |work=Friends of Telugu |date=2011-07-26 |accessdate=2015-06-14 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130225141907/http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |archivedate=2013-02-25 }}&lt;/ref&gt;. Ular Telugu tilida gaplashadilar va Telugu yozuvidan foydalanadilar, aksariyati esa hinduizmga e'tiqod qiladilar.


Boshqa Janubiy Osiyo etnik guruhlaridan farqli o'laroq, Telugu xalqi an'anaviy ravishda farzandlariga ismini avval familiyasi bilan qo'yadi.

==Tarqalishi va aholisi== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning Andhra Pradesh va Telangana shtatlarida joylashgan. 2011-yilda o'tkazilgan so'rov natijalariga ko'ra, bu ikki shtatda qariyb 85 million telugu aholisi bor, bu umumiy telugu aholisining 76% ni tashkil qiladi. Ular Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlarida ham uchraydi, ularning soni taxminan 24 millionni yoki umumiy aholining 21% ni tashkil qiladi. Kichikroq aholi Qo'shma Shtatlar va Janubi-Sharqiy Osiyoda ham mavjud bo'lib, ularning soni mos ravishda 7,5 million (0,6%) va 6 million (0,5%) ni tashkil qiladi. Qolgan telugu aholisi butun dunyo bo'ylab tarqalgan.


{| class=&quot;wikitable&quot;

|+ '''2011-yilda taqsimoti va aholisi'''

|- ! Mintaqa!! Aholi

|-

| Andhra Pradesh va Telangana {{smallsup|1}} || 85 million

|-

| Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlari || 24 million

|-

| Qo'shma Shtatlar || 7,5 million

|-

| Janubi-Sharqiy Osiyo || 6 million

|-

| Yevropa || 90,000

|-

| Singapur || 90,000

|-

| Avstraliya || 90,000

|-

| Janubiy Afrika || 60,000

|}

{{kichikroq| 1 Telangana Andhra Pradeshdan faqat 2014-yildan keyin mustaqillikka erishdi

}}
[[File:Telugu_Speaking_Regions_of_India_(As_of_2011_Census).png|thumb|alt=Tarqalish hududi|Tarqalish hududi]]


==Til==

Telugu xalqi asosan telugu tilida gaplashadi, ma'muriy yoki savdo muhitida esa ingliz tilidan foydalanadi. Boshqa hududlardagi telugu xalqi telugu va o'z mintaqasining tilidan foydalanadi.

Telugu tili Dravid tillari oilasining Janubiy Markaziy shoxobchasiga tegishli. U sanskrit tilidan kuchli ta'sirlangan va ko'p sonli sanskrit so'zlarini o'zlashtiradi. &lt;ref&gt; {{Iqtibos kitobi | sarlavha = Xitoy ensiklopediyasi‧Etnik jild | joylashuv = Pekin | nashriyotchi = Xitoy ensiklopediyasi nashriyoti | sahifalar = 419 | ISBN = 7500069588 }} &lt;/ref&gt;Darhaqiqat, qadimgi Hindistonda sanskrit va uning prakrit tili Hindistonda zamonaviy ingliz tiliga o'xshash rol o'ynagan va dominant siyosiy va iqtisodiy mavqega ega bo'lgan. XI asrga kelib, mahalliy lahjalar va adabiyot gullab-yashnadi, asta-sekin sanskrit tilini almashtirdi va telugu tili asta-sekin telugu xalqining asosiy tiliga aylandi. Hind tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha telugu tili to'rtinchi o'rinda turadi. Bu Andhra Pradesh, Telangana va Arunachal Pradeshning rasmiy tili bo'lib, Hindistonning rasman tan olingan oltita klassik tillaridan biridir. 2008|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174810/http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=44340|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;. U o'z etnik tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha dunyoda o'n uchinchi o'rinda turadi. Shuningdek, u Dravid tillari oilasida eng keng tarqalgan til hisoblanadi.
==Geografik muhit== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning janubi-sharqida, Bengal ko'rfazining g'arbiy sohilida, Telangana, Odisha, Tamil Nadu va Karnataka bilan chegaradosh bo'lgan Andhra Pradeshda yashaydi. Geografik jihatdan u 12.41°N va 22°N hamda 77°E va 84.40°E oralig'ida joylashgan bo'lib, tropiklarda joylashgan. Andhra Pradesh Hindistonning barcha shtati orasida uchinchi eng uzun qirg'oq chizig'i bilan faxrlanadi, taxminan 972 kilometr. &lt;ref name=&quot;coast&quot;&gt;{{cite web|url=http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|title=Andhra Pradesh Information|accessdate=2014-09-26|date=2014-09-04|publisher=Sohilbo'yi zonalarini boshqarish va sohilbo'yi boshpana kamari markazi|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106035807/http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|archive-date=2014-11-06|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

===Relyef===
[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo Xarita]] Andhra-Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbiy qismidagi baland tog'li hudud – Rayalaseema (Rayalaseema) va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010年9月29日 |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Janubi-g'arbiy Rajarashima mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi bo'lib, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan ortiq balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog 'tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq tog 'jinslarining shakllanishi konchilik va tijorat rivojlanishini qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan bo'lsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bog'lanadi. Balandlikdagi bu sezilarli o'zgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer&gt;{{Cite web|url=https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6%9C%97%E6%8C%81%E7%BA%8C-%E5%85%A9%E5%8D%83%E5%A4%9A%E4%BA%BA%E7%86%B1%E6%AD%BB-095002565.html|title=India Imperial Gazetteer, v. 18, p. 346|accessdate=2015-05-30|archive-date=2015-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530205634/https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6|dead-url=no|7=none|8=thumb|9=200px|Hindistondagi asosiy daryolar xaritasi]]===Iqlim=== Andhra Pradesh iqlimi juda xilma-xil bo'lib, asosan geografik mintaqalarga bog'liq.

Martdan iyungacha yoz mintaqada yilning eng issiq vaqti, ayniqsa qirg'oqbo'yi tekisliklarida harorat boshqa shtatlarga qaraganda yuqori bo'lishi mumkin, 20°C dan 41°C gacha. Andhra Pradesh 2015-yilgi Hindiston issiq to'lqinida eng ko'p o'limga duchor bo'lgan, iyul oyiga kelib mingdan ortiq o'lim holatlari qayd etilgan. Issiq urishidan 2000 dan ortiq odam vafot etdi|agency=[[China Broadcasting News]]|date=2015-05-30}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Vebga havola |url = http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |sarlavha = Global isish e'tiborsiz qoldirib bo'lmaydigan halokatli falokatga aylandi |muallif = Liang Liyue |sana = 2015-07-16 |accessdate = 2015-07-22 |archive-date = 2019-01-23 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190123064903/http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |dead-url = no }}&lt;/ref&gt;

Musson mahalliy iqlimda muhim rol o'ynaydi va Andhra-Pradeshga ikki marta yomg'ir yog'diradi. Janubi-g'arbiy musson iyuldan sentyabrgacha bo'lib, asosan shimoliy Andhra-Pradeshga mo'l-ko'l yomg'ir yog'diradi. Ikkinchi yog'ingarchilik hodisasi oktyabrdan dekabrgacha, shimoli-sharqiy musson davrida sodir bo'ladi, bu Bengal ko'rfazidagi past bosimli tizim va tropik siklondan iborat bo'lib, janubga yomg'ir yog'diradi. &lt;ref name=&quot;tourisminap.com&quot;&gt;{{cite web|author=Aptdc, Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|url=http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|title=APTDC – Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|publisher=Tourisminap.com|date=27 May 2010|accessdate=15 Avgust 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100806000215/http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|archivedate=2010年8月6日|deadurl=no}}&lt;/ref&gt;

Qish noyabrdan fevralgacha bo'lgan vaqtni o'z ichiga oladi. Andhra Pradesh uzun qirg'oq chizig'iga ega bo'lgani uchun, u haroratni tartibga solish uchun okeanning o'ziga xos issiqligiga tayanishi mumkin, shuning uchun qishlar juda sovuq emas, harorat taxminan 12°C dan 30°C gacha.
{{OʻzME}}    
===Topografiya===

[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo xaritasi]] Andhra Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbdagi baland tog'li mintaqa - Rayalaseema (Rayalaseema) - va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 Avgust 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010-yil 9-yanvar, 29-kun |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Rajarashima janubi-g'arbiy mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan yuqori balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog' tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq togʻ jinslari shakllanishi konchilik va tijorat maqsadlarida foydalanishni qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan boʻlsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bogʻlanadi. Balandlikdagi bu sezilarli oʻzgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer/&gt;

{{chala}}</text>
      <sha1>tp93p1mit6pbglkmx5a2bej7t3h1tlc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156213</id>
      <parentid>6156212</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11810" sha1="iavqlxck5sk3iw699b0pi8y9690nhk8" xml:space="preserve">[[File:Adusumalli_Srinivasa_rao_receiving_memento_at_the_1st_World_Telugu_Conference_in_Hyderabad.jpg|thumb|alt=Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam|Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam]]

'''Telugu''' (andhra) — [[Hindiston]]dagi [[xalq]], AndxraPradesh shtatining asosiy aholisi. Shuningdek, [[Tamilnad]] va [[Karnataka]] shtatlarida ham yashaydilar. 74,5 mln. kishi (1990y.lar oʻrtalari). Telugu tilida soʻzlashadi. Dindorlari, asosan, hinduizmga eʼtiqod kidali, bir qismi sunniy musulmonlar. T. dehqonchilik, chorvachilik va xunarmandchilik bilan shugʻullanadi.
Toponim etnik guruhi| guruh Telugu
|aholi soni = 110 million
|region1 = {{flag|Hindiston}}
|pop1 = 109 million
|region2 = {{flagcountry|USA}}
|pop2 = 750,000
|region3 = {{flag|Malayziya}}
|pop3 = 500,000
|region4 = {{flag|Yevropa}}
|pop4 = 90,000
|region5 = {{flag|Singapur}}
|pop5 = 90,000
|region6 = {{flag|Avstraliya}}
|pop6 = 90,000
|region7 = {{flag|Janubiy Afrika}}
|pop7 = 60,000
|langs = Telugu (til: तెलుगు) - asosan [[Andhra Pradesh]] va Telanganada tarqalgan dravid xalqi, boshqalari Janubiy Osiyo va boshqa qit'alarga tarqalgan. Andhra Pradeshdagi dominant etnik guruh sifatida ular Andra xalqi sifatida ham tanilgan. Dravid xalqiga mansub bo'lgan ular dastlab Hindistonning shimoliy qismida yashagan, ariylar kelganidan keyin janubiy Hindistonga ko'chib o'tgan va asta-sekin bugungi telugu xalqini shakllantirgan. Umumiy aholisi taxminan 110 million (2011) &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |title=Telugu People around the world－2011 census |work=Friends of Telugu |date=2011-07-26 |accessdate=2015-06-14 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130225141907/http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |archivedate=2013-02-25 }}&lt;/ref&gt;. Ular Telugu tilida gaplashadilar va Telugu yozuvidan foydalanadilar, aksariyati esa hinduizmga e'tiqod qiladilar.


Boshqa Janubiy Osiyo etnik guruhlaridan farqli o'laroq, Telugu xalqi an'anaviy ravishda farzandlariga ismini avval familiyasi bilan qo'yadi.

==Tarqalishi va aholisi== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning Andhra Pradesh va Telangana shtatlarida joylashgan. 2011-yilda o'tkazilgan so'rov natijalariga ko'ra, bu ikki shtatda qariyb 85 million telugu aholisi bor, bu umumiy telugu aholisining 76% ni tashkil qiladi. Ular Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlarida ham uchraydi, ularning soni taxminan 24 millionni yoki umumiy aholining 21% ni tashkil qiladi. Kichikroq aholi Qo'shma Shtatlar va Janubi-Sharqiy Osiyoda ham mavjud bo'lib, ularning soni mos ravishda 7,5 million (0,6%) va 6 million (0,5%) ni tashkil qiladi. Qolgan telugu aholisi butun dunyo bo'ylab tarqalgan.


{| class=&quot;wikitable&quot;

|+ '''2011-yilda taqsimoti va aholisi'''

|- ! Mintaqa!! Aholi

|-

| Andhra Pradesh va Telangana {{smallsup|1}} || 85 million

|-

| Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlari || 24 million

|-

| Qo'shma Shtatlar || 7,5 million

|-

| Janubi-Sharqiy Osiyo || 6 million

|-

| Yevropa || 90,000

|-

| Singapur || 90,000

|-

| Avstraliya || 90,000

|-

| Janubiy Afrika || 60,000

|}

{{kichikroq| 1 Telangana Andhra Pradeshdan faqat 2014-yildan keyin mustaqillikka erishdi

}}
[[File:Telugu_Speaking_Regions_of_India_(As_of_2011_Census).png|thumb|alt=Tarqalish hududi|Tarqalish hududi]]


==Til==

Telugu xalqi asosan telugu tilida gaplashadi, ma'muriy yoki savdo muhitida esa ingliz tilidan foydalanadi. Boshqa hududlardagi telugu xalqi telugu va o'z mintaqasining tilidan foydalanadi.

Telugu tili Dravid tillari oilasining Janubiy Markaziy shoxobchasiga tegishli. U sanskrit tilidan kuchli ta'sirlangan va ko'p sonli sanskrit so'zlarini o'zlashtiradi. &lt;ref&gt; {{Iqtibos kitobi | sarlavha = Xitoy ensiklopediyasi‧Etnik jild | joylashuv = Pekin | nashriyotchi = Xitoy ensiklopediyasi nashriyoti | sahifalar = 419 | ISBN = 7500069588 }} &lt;/ref&gt;Darhaqiqat, qadimgi Hindistonda sanskrit va uning prakrit tili Hindistonda zamonaviy ingliz tiliga o'xshash rol o'ynagan va dominant siyosiy va iqtisodiy mavqega ega bo'lgan. XI asrga kelib, mahalliy lahjalar va adabiyot gullab-yashnadi, asta-sekin sanskrit tilini almashtirdi va telugu tili asta-sekin telugu xalqining asosiy tiliga aylandi. Hind tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha telugu tili to'rtinchi o'rinda turadi. Bu Andhra Pradesh, Telangana va Arunachal Pradeshning rasmiy tili bo'lib, Hindistonning rasman tan olingan oltita klassik tillaridan biridir. 2008|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174810/http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=44340|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;. U o'z etnik tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha dunyoda o'n uchinchi o'rinda turadi. Shuningdek, u Dravid tillari oilasida eng keng tarqalgan til hisoblanadi.
==Geografik muhit== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning janubi-sharqida, Bengal ko'rfazining g'arbiy sohilida, Telangana, Odisha, Tamil Nadu va Karnataka bilan chegaradosh bo'lgan Andhra Pradeshda yashaydi. Geografik jihatdan u 12.41°N va 22°N hamda 77°E va 84.40°E oralig'ida joylashgan bo'lib, tropiklarda joylashgan. Andhra Pradesh Hindistonning barcha shtati orasida uchinchi eng uzun qirg'oq chizig'i bilan faxrlanadi, taxminan 972 kilometr. &lt;ref name=&quot;coast&quot;&gt;{{cite web|url=http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|title=Andhra Pradesh Information|accessdate=2014-09-26|date=2014-09-04|publisher=Sohilbo'yi zonalarini boshqarish va sohilbo'yi boshpana kamari markazi|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106035807/http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|archive-date=2014-11-06|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

===Relyef===
[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo Xarita]] Andhra-Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbiy qismidagi baland tog'li hudud – Rayalaseema (Rayalaseema) va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010年9月29日 |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Janubi-g'arbiy Rajarashima mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi bo'lib, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan ortiq balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog 'tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq tog 'jinslarining shakllanishi konchilik va tijorat rivojlanishini qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan bo'lsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bog'lanadi. Balandlikdagi bu sezilarli o'zgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer&gt;{{Cite web|url=https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6%9C%97%E6%8C%81%E7%BA%8C-%E5%85%A9%E5%8D%83%E5%A4%9A%E4%BA%BA%E7%86%B1%E6%AD%BB-095002565.html|title=India Imperial Gazetteer, v. 18, p. 346|accessdate=2015-05-30|archive-date=2015-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530205634/https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6|dead-url=no|7=none|8=thumb|9=200px|Hindistondagi asosiy daryolar xaritasi]]===Iqlim=== Andhra Pradesh iqlimi juda xilma-xil bo'lib, asosan geografik mintaqalarga bog'liq.

Martdan iyungacha yoz mintaqada yilning eng issiq vaqti, ayniqsa qirg'oqbo'yi tekisliklarida harorat boshqa shtatlarga qaraganda yuqori bo'lishi mumkin, 20°C dan 41°C gacha. Andhra Pradesh 2015-yilgi Hindiston issiq to'lqinida eng ko'p o'limga duchor bo'lgan, iyul oyiga kelib mingdan ortiq o'lim holatlari qayd etilgan. Issiq urishidan 2000 dan ortiq odam vafot etdi|agency=[[China Broadcasting News]]|date=2015-05-30}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Vebga havola |url = http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |sarlavha = Global isish e'tiborsiz qoldirib bo'lmaydigan halokatli falokatga aylandi |muallif = Liang Liyue |sana = 2015-07-16 |accessdate = 2015-07-22 |archive-date = 2019-01-23 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190123064903/http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |dead-url = no }}&lt;/ref&gt;

Musson mahalliy iqlimda muhim rol o'ynaydi va Andhra-Pradeshga ikki marta yomg'ir yog'diradi. Janubi-g'arbiy musson iyuldan sentyabrgacha bo'lib, asosan shimoliy Andhra-Pradeshga mo'l-ko'l yomg'ir yog'diradi. Ikkinchi yog'ingarchilik hodisasi oktyabrdan dekabrgacha, shimoli-sharqiy musson davrida sodir bo'ladi, bu Bengal ko'rfazidagi past bosimli tizim va tropik siklondan iborat bo'lib, janubga yomg'ir yog'diradi. &lt;ref name=&quot;tourisminap.com&quot;&gt;{{cite web|author=Aptdc, Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|url=http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|title=APTDC – Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|publisher=Tourisminap.com|date=27 May 2010|accessdate=15 Avgust 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100806000215/http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|archivedate=2010年8月6日|deadurl=no}}&lt;/ref&gt;

Qish noyabrdan fevralgacha bo'lgan vaqtni o'z ichiga oladi. Andhra Pradesh uzun qirg'oq chizig'iga ega bo'lgani uchun, u haroratni tartibga solish uchun okeanning o'ziga xos issiqligiga tayanishi mumkin, shuning uchun qishlar juda sovuq emas, harorat taxminan 12°C dan 30°C gacha.
{{OʻzME}}    
===Topografiya===

[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo xaritasi]] Andhra Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbdagi baland tog'li mintaqa - Rayalaseema (Rayalaseema) - va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 Avgust 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010-yil 9-yanvar, 29-kun |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Rajarashima janubi-g'arbiy mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan yuqori balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog' tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq togʻ jinslari shakllanishi konchilik va tijorat maqsadlarida foydalanishni qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan boʻlsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bogʻlanadi. Balandlikdagi bu sezilarli oʻzgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer/&gt;

{{chala}}</text>
      <sha1>iavqlxck5sk3iw699b0pi8y9690nhk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156214</id>
      <parentid>6156213</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11825" sha1="fzwnv9pkrglxqr3q9bbo2xc50xpuezx" xml:space="preserve">[[File:Adusumalli_Srinivasa_rao_receiving_memento_at_the_1st_World_Telugu_Conference_in_Hyderabad.jpg|thumb|alt=Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam|Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam]]

'''Telugu''' (andhra) — [[Hindiston]]dagi [[xalq]], AndxraPradesh shtatining asosiy aholisi. Shuningdek, [[Tamilnad]] va [[Karnataka]] shtatlarida ham yashaydilar. 74,5 mln. kishi (1990y.lar oʻrtalari). Telugu tilida soʻzlashadi. Dindorlari, asosan, hinduizmga eʼtiqod kidali, bir qismi sunniy musulmonlar. T. dehqonchilik, chorvachilik va xunarmandchilik bilan shugʻullanadi.
Toponim etnik guruhi| guruh Telugu
|aholi soni = 110 million
|region1 = {{flag|Hindiston}}
|pop1 = 109 million
|region2 = {{flagcountry|USA}}
|pop2 = 750,000
|region3 = {{flag|Malayziya}}
|pop3 = 500,000
|region4 = {{flag|Yevropa}}
|pop4 = 90,000
|region5 = {{flag|Singapur}}
|pop5 = 90,000
|region6 = {{flag|Avstraliya}}
|pop6 = 90,000
|region7 = {{flag|Janubiy Afrika}}
|pop7 = 60,000
|langs = Telugu (til: तెलుगు) - asosan [[Andhra Pradesh]] va Telanganada tarqalgan dravid xalqi, boshqalari Janubiy Osiyo va boshqa qit'alarga tarqalgan. Andhra Pradeshdagi dominant etnik guruh sifatida ular Andra xalqi sifatida ham tanilgan. Dravid xalqiga mansub bo'lgan ular dastlab Hindistonning shimoliy qismida yashagan, ariylar kelganidan keyin janubiy Hindistonga ko'chib o'tgan va asta-sekin bugungi telugu xalqini shakllantirgan. Umumiy aholisi taxminan 110 million (2011) &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |title=Telugu People around the world－2011 census |work=Friends of Telugu |date=2011-07-26 |accessdate=2015-06-14 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130225141907/http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |archivedate=2013-02-25 }}&lt;/ref&gt;. Ular Telugu tilida gaplashadilar va Telugu yozuvidan foydalanadilar, aksariyati esa hinduizmga e'tiqod qiladilar.


Boshqa Janubiy Osiyo etnik guruhlaridan farqli o'laroq, Telugu xalqi an'anaviy ravishda farzandlariga ismini avval familiyasi bilan qo'yadi.

==Tarqalishi va aholisi== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning Andhra Pradesh va Telangana shtatlarida joylashgan. 2011-yilda o'tkazilgan so'rov natijalariga ko'ra, bu ikki shtatda qariyb 85 million telugu aholisi bor, bu umumiy telugu aholisining 76% ni tashkil qiladi. Ular Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlarida ham uchraydi, ularning soni taxminan 24 millionni yoki umumiy aholining 21% ni tashkil qiladi. Kichikroq aholi Qo'shma Shtatlar va Janubi-Sharqiy Osiyoda ham mavjud bo'lib, ularning soni mos ravishda 7,5 million (0,6%) va 6 million (0,5%) ni tashkil qiladi. Qolgan telugu aholisi butun dunyo bo'ylab tarqalgan.


{| class=&quot;wikitable&quot;

|+ '''2011-yilda taqsimoti va aholisi'''

|- ! Mintaqa!! Aholi

|-

| Andhra Pradesh va Telangana {{smallsup|1}} || 85 million

|-

| Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlari || 24 million

|-

| Qo'shma Shtatlar || 7,5 million

|-

| Janubi-Sharqiy Osiyo || 6 million

|-

| Yevropa || 90,000

|-

| Singapur || 90,000

|-

| Avstraliya || 90,000

|-

| Janubiy Afrika || 60,000

|}

{{kichikroq| 1 Telangana Andhra Pradeshdan faqat 2014-yildan keyin mustaqillikka erishdi

}}
[[File:Telugu_Speaking_Regions_of_India_(As_of_2011_Census).png|thumb|alt=Tarqalish hududi|Tarqalish hududi]]


==Til==

Telugu xalqi asosan telugu tilida gaplashadi, ma'muriy yoki savdo muhitida esa ingliz tilidan foydalanadi. Boshqa hududlardagi telugu xalqi telugu va o'z mintaqasining tilidan foydalanadi.

Telugu tili Dravid tillari oilasining Janubiy Markaziy shoxobchasiga tegishli. U sanskrit tilidan kuchli ta'sirlangan va ko'p sonli sanskrit so'zlarini o'zlashtiradi. &lt;ref&gt; {{Iqtibos kitobi | sarlavha = Xitoy ensiklopediyasi‧Etnik jild | joylashuv = Pekin | nashriyotchi = Xitoy ensiklopediyasi nashriyoti | sahifalar = 419 | ISBN = 7500069588 }} &lt;/ref&gt;Darhaqiqat, qadimgi Hindistonda sanskrit va uning prakrit tili Hindistonda zamonaviy ingliz tiliga o'xshash rol o'ynagan va dominant siyosiy va iqtisodiy mavqega ega bo'lgan. XI asrga kelib, mahalliy lahjalar va adabiyot gullab-yashnadi, asta-sekin sanskrit tilini almashtirdi va telugu tili asta-sekin telugu xalqining asosiy tiliga aylandi. Hind tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha telugu tili to'rtinchi o'rinda turadi. Bu Andhra Pradesh, Telangana va Arunachal Pradeshning rasmiy tili bo'lib, Hindistonning rasman tan olingan oltita klassik tillaridan biridir. 2008|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174810/http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=44340|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;. U o'z etnik tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha dunyoda o'n uchinchi o'rinda turadi. Shuningdek, u Dravid tillari oilasida eng keng tarqalgan til hisoblanadi.
==Geografik muhit== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning janubi-sharqida, Bengal ko'rfazining g'arbiy sohilida, Telangana, Odisha, Tamil Nadu va Karnataka bilan chegaradosh bo'lgan Andhra Pradeshda yashaydi. Geografik jihatdan u 12.41°N va 22°N hamda 77°E va 84.40°E oralig'ida joylashgan bo'lib, tropiklarda joylashgan. Andhra Pradesh Hindistonning barcha shtati orasida uchinchi eng uzun qirg'oq chizig'i bilan faxrlanadi, taxminan 972 kilometr. &lt;ref name=&quot;coast&quot;&gt;{{cite web|url=http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|title=Andhra Pradesh Information|accessdate=2014-09-26|date=2014-09-04|publisher=Sohilbo'yi zonalarini boshqarish va sohilbo'yi boshpana kamari markazi|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106035807/http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|archive-date=2014-11-06|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

===Relyef===
[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo Xarita]] Andhra-Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbiy qismidagi baland tog'li hudud – Rayalaseema (Rayalaseema) va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010年9月29日 |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Janubi-g'arbiy Rajarashima mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi bo'lib, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan ortiq balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog 'tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq tog 'jinslarining shakllanishi konchilik va tijorat rivojlanishini qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan bo'lsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bog'lanadi. Balandlikdagi bu sezilarli o'zgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer&gt;{{Cite web|url=https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6%9C%97%E6%8C%81%E7%BA%8C-%E5%85%A9%E5%8D%83%E5%A4%9A%E4%BA%BA%E7%86%B1%E6%AD%BB-095002565.html|title=India Imperial Gazetteer, v. 18, p. 346|accessdate=2015-05-30|archive-date=2015-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530205634/https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6|dead-url=no|7=none|8=thumb|9=200px|Hindistondagi asosiy daryolar xaritasi]]===Iqlim=== Andhra Pradesh iqlimi juda xilma-xil bo'lib, asosan geografik mintaqalarga bog'liq.

Martdan iyungacha yoz mintaqada yilning eng issiq vaqti, ayniqsa qirg'oqbo'yi tekisliklarida harorat boshqa shtatlarga qaraganda yuqori bo'lishi mumkin, 20°C dan 41°C gacha. Andhra Pradesh 2015-yilgi Hindiston issiq to'lqinida eng ko'p o'limga duchor bo'lgan, iyul oyiga kelib mingdan ortiq o'lim holatlari qayd etilgan. Issiq urishidan 2000 dan ortiq odam vafot etdi|agency=[[China Broadcasting News]]|date=2015-05-30}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Vebga havola |url = http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |sarlavha = Global isish e'tiborsiz qoldirib bo'lmaydigan halokatli falokatga aylandi |muallif = Liang Liyue |sana = 2015-07-16 |accessdate = 2015-07-22 |archive-date = 2019-01-23 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190123064903/http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |dead-url = no }}&lt;/ref&gt;

Musson mahalliy iqlimda muhim rol o'ynaydi va Andhra-Pradeshga ikki marta yomg'ir yog'diradi. Janubi-g'arbiy musson iyuldan sentyabrgacha bo'lib, asosan shimoliy Andhra-Pradeshga mo'l-ko'l yomg'ir yog'diradi. Ikkinchi yog'ingarchilik hodisasi oktyabrdan dekabrgacha, shimoli-sharqiy musson davrida sodir bo'ladi, bu Bengal ko'rfazidagi past bosimli tizim va tropik siklondan iborat bo'lib, janubga yomg'ir yog'diradi. &lt;ref name=&quot;tourisminap.com&quot;&gt;{{cite web|author=Aptdc, Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|url=http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|title=APTDC – Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|publisher=Tourisminap.com|date=27 May 2010|accessdate=15 Avgust 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100806000215/http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|archivedate=2010年8月6日|deadurl=no}}&lt;/ref&gt;

Qish noyabrdan fevralgacha bo'lgan vaqtni o'z ichiga oladi. Andhra Pradesh uzun qirg'oq chizig'iga ega bo'lgani uchun, u haroratni tartibga solish uchun okeanning o'ziga xos issiqligiga tayanishi mumkin, shuning uchun qishlar juda sovuq emas, harorat taxminan 12°C dan 30°C gacha.
{{OʻzME}}    
===Topografiya===

[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo xaritasi]] Andhra Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbdagi baland tog'li mintaqa - Rayalaseema (Rayalaseema) - va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 Avgust 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010-yil 9-yanvar, 29-kun |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Rajarashima janubi-g'arbiy mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan yuqori balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog' tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq togʻ jinslari shakllanishi konchilik va tijorat maqsadlarida foydalanishni qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan boʻlsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bogʻlanadi. Balandlikdagi bu sezilarli oʻzgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer/&gt;

== Manbalar ==
{{chala}}</text>
      <sha1>fzwnv9pkrglxqr3q9bbo2xc50xpuezx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156215</id>
      <parentid>6156214</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11838" sha1="823ai8mmqwye9elsqoa191ahg2i8nq9" xml:space="preserve">[[File:Adusumalli_Srinivasa_rao_receiving_memento_at_the_1st_World_Telugu_Conference_in_Hyderabad.jpg|thumb|alt=Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam|Adusumalli Srinivasa Rao receiving memento at the 1st World Telugu Conference in Hyderabad  from the chief minister of Andhra Pradesh then for his contributions to Telugu people as the Founder and caretaker of 2nd largest library saraswata niketanam]]

'''Telugu''' (andhra) — [[Hindiston]]dagi [[xalq]], AndxraPradesh shtatining asosiy aholisi. Shuningdek, [[Tamilnad]] va [[Karnataka]] shtatlarida ham yashaydilar. 74,5 mln. kishi (1990y.lar oʻrtalari). Telugu tilida soʻzlashadi. Dindorlari, asosan, hinduizmga eʼtiqod kidali, bir qismi sunniy musulmonlar. T. dehqonchilik, chorvachilik va xunarmandchilik bilan shugʻullanadi.
Toponim etnik guruhi| guruh Telugu
|aholi soni = 110 million
|region1 = {{flag|Hindiston}}
|pop1 = 109 million
|region2 = {{flagcountry|USA}}
|pop2 = 750,000
|region3 = {{flag|Malayziya}}
|pop3 = 500,000
|region4 = {{flag|Yevropa}}
|pop4 = 90,000
|region5 = {{flag|Singapur}}
|pop5 = 90,000
|region6 = {{flag|Avstraliya}}
|pop6 = 90,000
|region7 = {{flag|Janubiy Afrika}}
|pop7 = 60,000
|langs = Telugu (til: तెलుगు) - asosan [[Andhra Pradesh]] va Telanganada tarqalgan dravid xalqi, boshqalari Janubiy Osiyo va boshqa qit'alarga tarqalgan. Andhra Pradeshdagi dominant etnik guruh sifatida ular Andra xalqi sifatida ham tanilgan. Dravid xalqiga mansub bo'lgan ular dastlab Hindistonning shimoliy qismida yashagan, ariylar kelganidan keyin janubiy Hindistonga ko'chib o'tgan va asta-sekin bugungi telugu xalqini shakllantirgan. Umumiy aholisi taxminan 110 million (2011) &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |title=Telugu People around the world－2011 census |work=Friends of Telugu |date=2011-07-26 |accessdate=2015-06-14 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130225141907/http://www.friendsoftelugu.org/UCB/index.php/telugu-people-stats |archivedate=2013-02-25 }}&lt;/ref&gt;. Ular Telugu tilida gaplashadilar va Telugu yozuvidan foydalanadilar, aksariyati esa hinduizmga e'tiqod qiladilar.


Boshqa Janubiy Osiyo etnik guruhlaridan farqli o'laroq, Telugu xalqi an'anaviy ravishda farzandlariga ismini avval familiyasi bilan qo'yadi.

==Tarqalishi va aholisi== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning Andhra Pradesh va Telangana shtatlarida joylashgan. 2011-yilda o'tkazilgan so'rov natijalariga ko'ra, bu ikki shtatda qariyb 85 million telugu aholisi bor, bu umumiy telugu aholisining 76% ni tashkil qiladi. Ular Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlarida ham uchraydi, ularning soni taxminan 24 millionni yoki umumiy aholining 21% ni tashkil qiladi. Kichikroq aholi Qo'shma Shtatlar va Janubi-Sharqiy Osiyoda ham mavjud bo'lib, ularning soni mos ravishda 7,5 million (0,6%) va 6 million (0,5%) ni tashkil qiladi. Qolgan telugu aholisi butun dunyo bo'ylab tarqalgan.


{| class=&quot;wikitable&quot;

|+ '''2011-yilda taqsimoti va aholisi'''

|- ! Mintaqa!! Aholi

|-

| Andhra Pradesh va Telangana {{smallsup|1}} || 85 million

|-

| Hindiston va Janubiy Osiyoning boshqa qismlari || 24 million

|-

| Qo'shma Shtatlar || 7,5 million

|-

| Janubi-Sharqiy Osiyo || 6 million

|-

| Yevropa || 90,000

|-

| Singapur || 90,000

|-

| Avstraliya || 90,000

|-

| Janubiy Afrika || 60,000

|}

{{kichikroq| 1 Telangana Andhra Pradeshdan faqat 2014-yildan keyin mustaqillikka erishdi

}}
[[File:Telugu_Speaking_Regions_of_India_(As_of_2011_Census).png|thumb|alt=Tarqalish hududi|Tarqalish hududi]]


==Til==

Telugu xalqi asosan telugu tilida gaplashadi, ma'muriy yoki savdo muhitida esa ingliz tilidan foydalanadi. Boshqa hududlardagi telugu xalqi telugu va o'z mintaqasining tilidan foydalanadi.

Telugu tili Dravid tillari oilasining Janubiy Markaziy shoxobchasiga tegishli. U sanskrit tilidan kuchli ta'sirlangan va ko'p sonli sanskrit so'zlarini o'zlashtiradi. &lt;ref&gt; {{Iqtibos kitobi | sarlavha = Xitoy ensiklopediyasi‧Etnik jild | joylashuv = Pekin | nashriyotchi = Xitoy ensiklopediyasi nashriyoti | sahifalar = 419 | ISBN = 7500069588 }} &lt;/ref&gt;Darhaqiqat, qadimgi Hindistonda sanskrit va uning prakrit tili Hindistonda zamonaviy ingliz tiliga o'xshash rol o'ynagan va dominant siyosiy va iqtisodiy mavqega ega bo'lgan. XI asrga kelib, mahalliy lahjalar va adabiyot gullab-yashnadi, asta-sekin sanskrit tilini almashtirdi va telugu tili asta-sekin telugu xalqining asosiy tiliga aylandi. Hind tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha telugu tili to'rtinchi o'rinda turadi. Bu Andhra Pradesh, Telangana va Arunachal Pradeshning rasmiy tili bo'lib, Hindistonning rasman tan olingan oltita klassik tillaridan biridir. 2008|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174810/http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=44340|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;. U o'z etnik tillarida so'zlashuvchilar soni bo'yicha dunyoda o'n uchinchi o'rinda turadi. Shuningdek, u Dravid tillari oilasida eng keng tarqalgan til hisoblanadi.
==Geografik muhit== 
Telugu xalqi asosan Hindistonning janubi-sharqida, Bengal ko'rfazining g'arbiy sohilida, Telangana, Odisha, Tamil Nadu va Karnataka bilan chegaradosh bo'lgan Andhra Pradeshda yashaydi. Geografik jihatdan u 12.41°N va 22°N hamda 77°E va 84.40°E oralig'ida joylashgan bo'lib, tropiklarda joylashgan. Andhra Pradesh Hindistonning barcha shtati orasida uchinchi eng uzun qirg'oq chizig'i bilan faxrlanadi, taxminan 972 kilometr. &lt;ref name=&quot;coast&quot;&gt;{{cite web|url=http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|title=Andhra Pradesh Information|accessdate=2014-09-26|date=2014-09-04|publisher=Sohilbo'yi zonalarini boshqarish va sohilbo'yi boshpana kamari markazi|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106035807/http://iomenvis.nic.in/index3.aspx?sslid=878&amp;subsublinkid=107&amp;langid=1&amp;mid=1|archive-date=2014-11-06|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

===Relyef===
[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo Xarita]] Andhra-Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbiy qismidagi baland tog'li hudud – Rayalaseema (Rayalaseema) va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010年9月29日 |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Janubi-g'arbiy Rajarashima mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi bo'lib, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan ortiq balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog 'tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq tog 'jinslarining shakllanishi konchilik va tijorat rivojlanishini qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan bo'lsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bog'lanadi. Balandlikdagi bu sezilarli o'zgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer&gt;{{Cite web|url=https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6%9C%97%E6%8C%81%E7%BA%8C-%E5%85%A9%E5%8D%83%E5%A4%9A%E4%BA%BA%E7%86%B1%E6%AD%BB-095002565.html|title=India Imperial Gazetteer, v. 18, p. 346|accessdate=2015-05-30|archive-date=2015-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530205634/https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%B0%E5%BA%A6%E7%86%B1%E6|dead-url=no|7=none|8=thumb|9=200px|Hindistondagi asosiy daryolar xaritasi]]===Iqlim=== Andhra Pradesh iqlimi juda xilma-xil bo'lib, asosan geografik mintaqalarga bog'liq.

Martdan iyungacha yoz mintaqada yilning eng issiq vaqti, ayniqsa qirg'oqbo'yi tekisliklarida harorat boshqa shtatlarga qaraganda yuqori bo'lishi mumkin, 20°C dan 41°C gacha. Andhra Pradesh 2015-yilgi Hindiston issiq to'lqinida eng ko'p o'limga duchor bo'lgan, iyul oyiga kelib mingdan ortiq o'lim holatlari qayd etilgan. Issiq urishidan 2000 dan ortiq odam vafot etdi|agency=[[China Broadcasting News]]|date=2015-05-30}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Vebga havola |url = http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |sarlavha = Global isish e'tiborsiz qoldirib bo'lmaydigan halokatli falokatga aylandi |muallif = Liang Liyue |sana = 2015-07-16 |accessdate = 2015-07-22 |archive-date = 2019-01-23 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190123064903/http://grinews.com/news/%E5%85%A8%E7%90%83%E6%9A%96%E5%8C%96%E6%BC%94%E8%AE%8A%E6%88%90%E5%A5%AA%E5%91%BD%E7%81%BD%E5%AE%B3-%E4%B8%8D%E5%8F%AF%E5%BF%BD%E8%A6%96/ |dead-url = no }}&lt;/ref&gt;

Musson mahalliy iqlimda muhim rol o'ynaydi va Andhra-Pradeshga ikki marta yomg'ir yog'diradi. Janubi-g'arbiy musson iyuldan sentyabrgacha bo'lib, asosan shimoliy Andhra-Pradeshga mo'l-ko'l yomg'ir yog'diradi. Ikkinchi yog'ingarchilik hodisasi oktyabrdan dekabrgacha, shimoli-sharqiy musson davrida sodir bo'ladi, bu Bengal ko'rfazidagi past bosimli tizim va tropik siklondan iborat bo'lib, janubga yomg'ir yog'diradi. &lt;ref name=&quot;tourisminap.com&quot;&gt;{{cite web|author=Aptdc, Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|url=http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|title=APTDC – Andhra Pradesh Tourismini Rivojlantirish Korporatsiyasi|publisher=Tourisminap.com|date=27 May 2010|accessdate=15 Avgust 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100806000215/http://www.tourisminap.com/know_ap/index.php|archivedate=2010年8月6日|deadurl=no}}&lt;/ref&gt;

Qish noyabrdan fevralgacha bo'lgan vaqtni o'z ichiga oladi. Andhra Pradesh uzun qirg'oq chizig'iga ega bo'lgani uchun, u haroratni tartibga solish uchun okeanning o'ziga xos issiqligiga tayanishi mumkin, shuning uchun qishlar juda sovuq emas, harorat taxminan 12°C dan 30°C gacha.
{{OʻzME}}    
===Topografiya===

[[Fayl:Andhra Pradesh va Telangana Physical.jpeg|thumb|Andhra Pradesh Topo xaritasi]] Andhra Pradeshni taxminan ikkita geografik mintaqaga bo'lish mumkin: janubi-g'arbdagi baland tog'li mintaqa - Rayalaseema (Rayalaseema) - va sharqdagi qirg'oqbo'yi tekislik mintaqasi. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |title=Andhra Pradesh Geography |publisher=Maharashtraweb.com |accessdate=15 Avgust 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100929081617/http://maharashtraweb.com/AndhraPradesh/AndhraPradeshgeography.htm |archivedate=2010-yil 9-yanvar, 29-kun |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;

Rajarashima janubi-g'arbiy mintaqasi Dekkan platosi va Nallamallas mintaqasini (shuningdek, Nallamalla tizmasi deb ham ataladi) o'z ichiga oladi. Nalamal - Sharqiy Gatlardan janubga cho'zilgan tog 'tizmasi, janubi-sharqdagi Andhra Pradeshdagi Ebony qirg'og'iga parallel. 1000 metrdan yuqori balandlikda joylashgan bu qadimiy, egri-bugri tog' tizmasi bo'lib, juda aniq nurash va eroziya belgilariga ega. Biroq, murakkab va yumshoq togʻ jinslari shakllanishi konchilik va tijorat maqsadlarida foydalanishni qiyinlashtiradi. Nalamalning janubida Tirupati tepaliklari joylashgan boʻlsa, shimolda u Sharqiy Gatlar tepaliklari bilan bogʻlanadi. Balandlikdagi bu sezilarli oʻzgarish flora va faunaning vertikal taqsimlanishiga olib keladi, bu esa biologik xilma-xillik va ekologik xilma-xillik landshaftini yaratadi. &lt;ref name=gazetteer/&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>823ai8mmqwye9elsqoa191ahg2i8nq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Titrimetrik analiz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>581970</id>
    <revision>
      <id>6156139</id>
      <parentid>5316203</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:59:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1421" sha1="292pe8ifmdd1dyhgh027tmxdcaswsub" xml:space="preserve">'''Titrometrik analiz''' - aniqlanayotgan modda miqdorini shu [[modda]] bilan oʻzaro reaksiyaga kirishish uchun sarflangan reaktiv miqdoriga qarab aniqlashga asoslangan miqdoriy analiz usuli.Titrimetrik analizda kislota-asos, oksidlanish-qaytarilish, kompleks hosil qilish kabi kimyoviy reaksiyalarni ham aniqlash mumkin. Titrimetrik analizning barcha aniqlash usullarida titrlash ekvivalentlik nuqtasigacha, yaʼni standart titrlangan eritmaning miqdori reaksiya tenglamasiga muvofiq, modda miqdoriga qatʼiy ekvivalent boʻlgan paytgacha oʻtkaziladi. Shu sababli titrlash tugaganligini bildiruvchi indikatorlarning Titrimetrik analiz da ahamiyati katta.

Aniqlash usuliga koʻra, toʻgʻri (bevosita), qoldiqli, bilvosita va differensial titrimetrik analiz farqlanadi. Koldiqdi usul aniqlanadigan modda standart, titrlangan eritma bilan reaksiyaga kirishmaganda yoki reaksiyaga juda sust kirishganda qoʻllanadi. Bilvosita usulda modda standart titrlangan eritma bilan bevosita reaksiyaga kirishmaganda amalga oshiriladi. Differensial usul bir vaqtda 2 moddani aniqlashda qoʻllanadi.

Kimyoviy reaksiyalar jarayoniga qarab. Titrimetrik analiz:kislota-asos, oksidlanish-qaytarilish, kompleksometriya, cho'kmaga tushirish usullariga; titrlashning oxirgi nuqtasini indikatsiyalash usuliga koʻra, rangli indikator, potensiometrik, ampermetrik, konduktometrik titrlashga boʻlinadi.

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>292pe8ifmdd1dyhgh027tmxdcaswsub</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156140</id>
      <parentid>6156139</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Kimyoga oid chala maqolalar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1461" sha1="dxzia6dauztvy4n1icfuszhtj03vdxf" xml:space="preserve">'''Titrometrik analiz''' - aniqlanayotgan modda miqdorini shu [[modda]] bilan oʻzaro reaksiyaga kirishish uchun sarflangan reaktiv miqdoriga qarab aniqlashga asoslangan miqdoriy analiz usuli.Titrimetrik analizda kislota-asos, oksidlanish-qaytarilish, kompleks hosil qilish kabi kimyoviy reaksiyalarni ham aniqlash mumkin. Titrimetrik analizning barcha aniqlash usullarida titrlash ekvivalentlik nuqtasigacha, yaʼni standart titrlangan eritmaning miqdori reaksiya tenglamasiga muvofiq, modda miqdoriga qatʼiy ekvivalent boʻlgan paytgacha oʻtkaziladi. Shu sababli titrlash tugaganligini bildiruvchi indikatorlarning Titrimetrik analiz da ahamiyati katta.

Aniqlash usuliga koʻra, toʻgʻri (bevosita), qoldiqli, bilvosita va differensial titrimetrik analiz farqlanadi. Koldiqdi usul aniqlanadigan modda standart, titrlangan eritma bilan reaksiyaga kirishmaganda yoki reaksiyaga juda sust kirishganda qoʻllanadi. Bilvosita usulda modda standart titrlangan eritma bilan bevosita reaksiyaga kirishmaganda amalga oshiriladi. Differensial usul bir vaqtda 2 moddani aniqlashda qoʻllanadi.

Kimyoviy reaksiyalar jarayoniga qarab. Titrimetrik analiz:kislota-asos, oksidlanish-qaytarilish, kompleksometriya, cho'kmaga tushirish usullariga; titrlashning oxirgi nuqtasini indikatsiyalash usuliga koʻra, rangli indikator, potensiometrik, ampermetrik, konduktometrik titrlashga boʻlinadi.

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}


{{chala}}

[[Turkum:Kimyoga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>dxzia6dauztvy4n1icfuszhtj03vdxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Walt Whitman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>596027</id>
    <revision>
      <id>6156141</id>
      <parentid>5005984</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32433-82</username>
        <id>274470</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2271" sha1="2agqy46gxda9rc5gffkaiowms087z46" xml:space="preserve">UITMEN (Whitman) Uolt (181931.5, UestXils, Xantington, NyuYork shtati— 1892. 26.3, Kamden, NyuJersi shtati) — amerikalik shoir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Walt_Whitman&amp;veaction=edit |sarlavha=Walt Whitman |qaralgan sana=5-sentyabr 2024-yil}}&lt;/ref&gt;. U o'zining Ijodida demokratik ideallarni mujassamlashtirgan. Uning „Maisa yaproqlari“ (1855-1891) toʻplamiga shoirning eng yaxshi asarlari kiritilgan. Bu asarning asosiy gʻoyalari transsendentalizm taʼlimoti bilan bogʻliq: koinotning uzviyligi (garmoniyasi), doʻstlik qadriyatlari, insoniyat birdamligi, cherkov aqidalariga qarshi isyon va boshqa „Yangra, nogʻora!“ (1865) deb nomlangan sheʼriy toʻplami  esa Fuqarolar urushiga bagʻishlangan. Koʻpgina olimlar uni dunyo demokratiyasi shoiri deb taʼriflashgan. Uning sheʼrlarida ijodkor xalqning kelajakda mukammal demokratik jamiyat qurishiga ishonch ohanglari yangraydi. uning sheʼriyatga yangi mazmun va yangi shakl zarurligi haqidagi fikrlari „Koʻrgazma haqida qoʻshiq“ (1871) nomli dostonida oʻz aksini topgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Walt_Whitman&amp;veaction=edit |sarlavha=Walt Whitman |qaralgan sana=5-sentyabr 2024-yil}}&lt;/ref&gt;. Qolaversa, u oʻz sheʼriyatining asosiy maqsadini barcha xalqlarning tengligi va qardoshligini kuylash deb taʼkidlagan. Yozuvchi oʻz ijodida yangi, yosh millat shakllanishini aks ettirishga harakat qilgan. Bundan tashqari, Uitmen dadil novator boʻlgan hamda sheʼrga prozaik nutq unsurlarini olib kirgan. Yozuvchi vaznsiz va qofiyasiz erkin sheʼrni yanada takomillashtirgan. Uitmenning  nasri ham uning sheʼriyati bilan bogʻliq. Nasriy asarlarida ham butun insoniyat birligi g'oyalarini ilgari surgan, fan va texnika taraqqiyotiga optimistik nazar bilan qaragan. Uning ayrim sheʼrlari Aziz Sayid tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Walt_Whitman |sarlavha=Walt Whitman |qaralgan sana=5-sentyabr 2024-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Adabiyot ==
* Benediktova T.D., Poeziya Uolta Uitmena, M, 1982; [[Chukovskiy Korney Ivanovich|Chukovskiy K.I.]], Moy Uitmen, M., 1969; Mendelson M., Jizn i tvorchestvo Uitmena, M., 1969.


{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>2agqy46gxda9rc5gffkaiowms087z46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fayz Oil Imports</title>
    <ns>0</ns>
    <id>598365</id>
    <revision>
      <id>6155684</id>
      <parentid>6155398</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:30:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>2013-yilda yaratilgan ekan. Foydalanuvchi:Akbarshoh dsd tomonidan vandallik qilinib notoʻgʻti maʼlumotlar qoʻshilgan va maqolani butunlar oʻzgartirgan. Eski Usmonov Gayrat tahririga qaytardim</comment>
      <origin>6155684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2045" sha1="8g7a9zk2e9fpbgth0p8to3a7hbakwy4" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| nomi = Fayz Holding
| tasvir =
| izoh =
| sobiq_nomi = 
| turi = 
| sanoat = mebel ishlab chiqarish
| shirkat_egasi = 
| asos_solingan_sanasi = 
| tugatilgan = 
| joylashuvi = {{bayroq|Oʻzbekiston}}
| asoschilari = 
| xoʻjayinlar = 
| mahsulotlari = 
| budjet = 
| daromad = 
| ishchilar_soni = 
| mijozlar_soni = 
| aʼzolari = 
| vebsayti = 
}}
'''Fayz Holding kompaniyasi''' — [[Oʻzbekiston]]da [[mebel sanoati]]ning yirik kompaniyasi. [[Toshkent shahri]]da joylashgan. 1997-yilda „Mahalliy sanoat“ korporatsiyasining bir nechta korxonalari negizida tashkil etilgan. Bosh korxonasi — oshxona mebellari va boshqa mebellar ishlab chiqaradigan mebel zavodi (1979) negizida tashkil etilgan „Fayz“ qoʻshma korxonasi ochiq aksiyadorlik jamiyati. Tarkibida 30 korxona va tashkilotlar, shu jumladan, 10 ta chet el investitsiyasi ishtirokidagi qoʻshma korxona bor. Kompaniya ustav kapitalida chet ellik investorlar ulushi 67 % ni tashkil etadi. Kompaniya korxonalarida yumshoq va ofis mebellari, oshxona mebellari, yotoqxona toʻplamlari, maktablar va oʻquv yurtlari, bolalar sporti, mehmonxonalar uchun turli mebellar ishlab chiqariladi. Madaniyat, sogʻliqni saqlash muassasalarini, maʼmuriy binolarni jihozlash uchun maxsus mebellarni ishlab chiqarish oʻzlashtirilgan, shuningdek, porolon, gugurt va boshqa mahsulotlar ham ishlab chiqariladi. Kompaniya korxonalari ilgʻor xorijiy texnologiyalar bilan jihozlangan. Kompaniyada Oʻrta Osiyoda yagona boʻlgan laminatsiyalangan DSP taxtalari ishlab chiqaradigan korxona faoliyat koʻrsatadi. Mahsulotlari chet ellarga eksport qilinadi (2000-yilda 300 ming, 2003-yilda 1,15 million, 2004-yilda 1,16 million AQSH dollari qiymatidagi mebel va laminatsiyalangan taxtalar eksport qilindi). 2003-yilda kompaniya korxonalarida 8,1 milliard sumlik sanoat mahsulotlari, 5,9 milliard soʻmlik isteʼmol tovarlari va 5,3 milliard soʻmlik mebel ishlab chiqarildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Korxonalar}}
{{OʻzME}} 
{{chala}}
[[Turkum:Oʻzbekiston shirkatlari]]</text>
      <sha1>8g7a9zk2e9fpbgth0p8to3a7hbakwy4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155759</id>
      <parentid>6155684</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarshoh dsd</username>
        <id>269187</id>
      </contributor>
      <origin>6155759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12334" sha1="894o8pb198h24r7jqzpefny0ie0qmhm" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| nomi                 = Fayz Oil Imports
| tasvir               = Fayz logo.jpg
| izoh                 = Fayz Oil Imports logotipi
| tasvir2              =
| izoh2                =
| sobiq_nomi           =
| sanoat               = [[Moy-yog' sanoati]]
| shirkat_egasi        = Fayz Navid Nurmahammad
| maqomi               = Amalda
| shiori               =
| birja_listingi       =
| asos_solingan_sanasi = {{Start date and age|2021|12|20}}
| tan_olingan_sanasi   =
| tugatilgan           =
| tugatilish_sababi    =
| joylashuvi           = [[Toshkent shahri]], Abdulla Qodiriy ko'chasi, 25-uy, Yunusobod tumani
| hududiy_xizmati      = [[Markaziy Osiyo]], [[Yaqin Sharq]], [[MDH]]
| asoschilari          = Fayz Navid Nurmahammad
| prezident            =
| direktori            = Fayz Navid Nurmahammad
| bosh_kotib           =
| rahbariyat           =
| yetakchi_sarlavha    = Direktor va asoschi
| yetakchi_nomi        = Fayz Navid Nurmahammad
| yetakchi_sarlavha2   =
| yetakchi_nomi2       =
| yetakchi_sarlavha3   =
| yetakchi_nomi3       =
| mahsulotlari         = [[Kungaboqar]] moyi, [[Paxta moyi]], [[Raps]] moyi, [[Kunjut]] moyi, [[Soya]] moyi, shrot, fosfatid kontsentrat
| brendlar             = Fayz Food, URUSSA
| budjet               =
| daromad              =
| aylanma_daromad      =
| operatsion_foyda     =
| boyligi              =
| kapitallashtirish    =
| toza_foyda           =
| IITKI                =
| sof_foyda            =
| ishchilar_soni       =
| mijozlar_soni        =
| aʼzolari             =
| boʻlinmalari         = Fayz Agro
| shoʻba_korxonalari   =
| vebsayt              = [https://fayzoil.com fayzoil.com]
}}

'''MChJ «Fayz Oil Imports»''' — [[O'zbekiston]]dagi xususiy o'simlik moylari ishlab chiqaruvchi va yetkazib beruvchi, [[Fayz Group]] xoldingiga kiruvchi korxona. Kompaniya [[Kungaboqar|kungaboqar]] va [[paxta moyi|paxta]] moylari, shuningdek shrot va fosfatid kontsentrat ishlab chiqarish hamda yetkazib berishga ixtisoslashgan. Bosh ofisi [[Toshkent]]ning Yunusobod tumanida joylashgan.&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;&gt;Orginfo.uz — MChJ «FAYZ OIL IMPORTS», INN 309134166. [https://orginfo.uz/ru/organization/e6da72bc4f4a/ Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Kompaniya 2021-yil 20-dekabrda ro'yxatdan o'tgan.&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;/&gt; O'zbekiston Respublikasi moy-yog' sanoati korxonalari uyushmasiga a'zo. Besh yildan ortiq faoliyat davomida [[Markaziy Osiyo]]ning muhim moy-yog' bozori ishtirokchilaridan biriga aylandi va Rossiya, [[Qozog'iston]] bilan savdo aloqalarini yo'lga qo'ydi.&lt;ref name=&quot;tendata&quot;&gt;Tendata.com — OOO FAYZ OIL IMPORTS, 359 ta savdo yozuvi, HS kodlari 1512199002, 1512119109. [https://www.tendata.com/en/buyer/ooo-fayz-oil-imports-UZBN5c875295aaf0a9d8240c9e6d61225a86.html Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;&gt;Xinhua: «Казахстан поставит в Узбекистан масложировую продукцию на $60 млн». [https://russian.news.cn/20251023/e7e53cc221d64c6aa4e53ab86f7ed35b/c.html Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;

== Tarix ==

=== Tashkil etilishi va dastlabki yillar (2021–2023) ===

Fayz Oil Imports 2021-yilda [[Fayz Group]] xoldingi doirasida tashkil etildi. Yangi yo'nalish yaratilishiga 2021-yildagi [[Afg'oniston]]dagi insonparvarlik inqirozi turtki bo'ldi: Fayz Group dastlab Afg'onistonga, so'ngra O'zbekistonga [[Kungaboqar|kungaboqar]] moyi yetkazib berish yo'nalishini ochdi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;&gt;Fayz Group — «About Us» va Fayz Oil Imports bo'limi. [https://fayz-group.com/en/about-us/ Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Dastlabki bosqichda kompaniya '''URUSSA''' rus [[eksport]] brendining O'zbekiston va Afg'onistondagi rasmiy dileri sifatida ish yuritdi. URUSSA brendi ostida ishlab chiqarilgan [[Kungaboqar|kungaboqar]] moyi Rossiyaning janubida — [[Rostov viloyati]], [[Stavropol o'lkasi]] va [[Adigey Respublikasi]]dagi APK «Resurs» zavodlarida ishlab chiqariladi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt; Kompaniya sifatli va barqaror yetkazib berish hisobiga iste'molchilar va hamkorlar o'rtasida ishonch qozondi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;&gt;APK-Inform: «Fayz Oil Imports is a sponsor of Asia Grains &amp; Oils Conference in Tashkent 2024». [https://www.apk-inform.com/en/news/1543446 Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Keyinchalik kompaniya o'z ishlab chiqarishini yo'lga qo'ydi: paxta va [[Kungaboqar|kungaboqar]] urug'larini qayta ishlash quvvatlari barpo etildi va '''Fayz Food''' brendi ostida mahsulot chiqarila boshlandi.&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;&gt;Fayzoil.com — rasmiy sayt. [https://www.fayzoil.com/en Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

=== Xalqaro tan olinish (2024) ===

[[2024-yil]]da Fayz Oil Imports 18–19-sentabrda [[Toshkent]]da bo'lib o'tgan ''Asia Grains &amp; Oils Conference'' xalqaro konferentsiyasining bosh homiysi bo'ldi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;/&gt; Konferentsiyada kompaniya direktori Fayz Navid Nurmahammad «O'zbekiston moyli ekinlar bozori: hozirgi tendentsiyalar va keyingi 5 yilga istiqbollar» mavzusida ma'ruza qildi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf2&quot;&gt;APK-Inform: «The oilseed market and the fat-and-oil industry are in the focus of Asia Grains &amp; Oils Conference in Tashkent 2024». [https://www.apk-inform.com/en/conferences/asia-grains-oils-tashkent-2024/news/1543725 Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

=== Investitsiya loyihasi va sertifikatsiya (2025) ===

[[2025-yil]]da kompaniya [[Chirchiq]] texnoparkida ([[Toshkent viloyati]]) rafinatsiya va maxsus yog'lar ishlab chiqarish [[zavod]]ini qurishga kirishdi. Birinchi navbatni 2025-yil sentabrda, ikkinchi navbatni esa 2026-yil dekabrda ishga tushirish rejalashtirilgan. Loyihaning yillik quvvati — '''72 000 tonna''' tayyor mahsulot, shundan '''36 000 tonna''' [[eksport]]ga mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;&gt;APK-Inform: «В сентябре Fayz Oil Imports запустит первую очередь завода по рафинации и производству спецжиров в Узбекистане». [https://www.apk-inform.com/ru/news/1547870 Havola]. 2025-yil. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Shu yili kompaniya barcha mahsulotlariga xalqaro '''[[Halol]]''' sertifikatini oldi, bu [[Yaqin Sharq]] bozorlariga chiqish imkoniyatini kengaytirdi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

=== Qozog'iston bilan memorandum (2025-yil oktyabr) ===

2025-yil 22-oktyabrda [[Toshkent]]da savdo-iqtisodiy missiya doirasida MChJ «Fayz Oil Imports» va [[Qozog'iston]] moyli ekinlar qayta ishlovchilarining milliy uyushmasi (NAPK) o'rtasida hamkorlik memorandumi imzolandi. Shartnomaga ko'ra, bir yil ichida Fayz Oil Imports NAPK a'zosi bo'lgan qozog'istonlik korxonalardan '''60 million AQSh dollari''' miqdorida moy-yog' mahsulotlari sotib olishi mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;kursiv&quot;&gt;Kursiv Media Kazakhstan: «Узбекская компания купит казахстанское масло на $60 млн». [https://kz.kursiv.media/2025-10-23/svan-uzbekskaya-kompaniya-kupit-kazahstanskogo-masla-na-60-mln/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;baqkz&quot;&gt;BAQ.KZ: «Казахстан наращивает экспорт масла». [https://rus.baq.kz/kazahstan-naraschivaet-eksport-masla-uzbekistan-zakupit-produktsiyu-na-60-mln_300025348/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inbusiness&quot;&gt;Inbusiness.kz: «Казахстан готов закрыть потребности Средней Азии в подсолнечном масле». [https://inbusiness.kz/ru/last/kazahstan-gotov-zakryt-potrebnosti-srednej-azii-v-podsolnechnom-masle Havola]. 2025-yil 22-oktyabr.&lt;/ref&gt;

Memorandum imzolangan paytda 2024/2025-yillar mavsumida [[Qozog'iston]]dan O'zbekistonga o'simlik moylari va yuqori oqsilli ozuqalar yetkazib berish hajmi '''349 million AQSh dollariga''' yetgan edi — bu oldingi mavsumga nisbatan '''82 foizga''' ko'p. [[Qozog'iston]]ning O'zbekiston o'simlik moyi bozoridagi ulushi 2017-yildagi 13 foizdan 2025-yilga kelib 65 foizga yetdi.&lt;ref name=&quot;caspianpost&quot;&gt;The Caspian Post: «Kazakhstan, Uzbekistan Ink $60M Deal to Boost Oilseed Exports». [https://caspianpost.com/kazakhstan/kazakhstan-uzbekistan-ink-60m-deal-to-boost-oilseed-exports Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;qazinform&quot;&gt;Qazinform: «Kazakhstan emerges as key sunflower oil supplier for Central Asia». [https://qazinform.com/news/kazakhstan-emerges-as-key-sunflower-oil-supplier-for-central-asia-5745fb Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oleoscope&quot;&gt;Oleoscope.com: «Казахстан серьезно наращивает поставки масел в Узбекистан». [https://oleoscope.com/news/kazahstan-postavit-v-uzbekistan-na-60-mln/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;/&gt;

== Mahsulotlar ==

Fayz Oil Imports assortimenti o'ndan ortiq mahsulot turini o'z ichiga oladi:&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

* '''[[Kungaboqar]] moyi''' — qadoqlangan (1 l, 2 l, 5 l) va navlama; rafine va rafine qilinmagan
* '''[[Paxta moyi]]''' — qadoqlangan va navlama
* '''[[Raps]] moyi'''
* '''[[Kunjut]] moyi'''
* '''[[Soya]] moyi'''
* '''[[Kungaboqar]] shroti'''
* '''[[Raps]] shroti'''
* '''[[Soya]] shroti'''
* '''Fosfatid kontsentrat'''

Mahsulotlar '''Fayz Food''' (kompaniyaning o'z brendi) va '''URUSSA''' (Rossiya janubida ishlab chiqariluvchi, O'zbekiston va Afg'onistonda rasmiy dileri Fayz Oil Imports bo'lgan eksport brendi) ostida sotiladi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;/&gt;

Ozuqa komponentlari ''Fayz Agro'' [[Sho'ba korxona|sho'ba]] korxonasi orqali ishlab chiqariladi.&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;/&gt;

== Tuzilma va faoliyat ==

=== Ona shirkat — Fayz Group ===

Fayz Oil Imports [[Fayz Group]] xoldingi tarkibiga kiradi — O'zbekiston va Afg'onistonda faoliyat yurituvchi diversifikatsiyalangan guruh. Xolding 1995-yildan boshlab Afg'onistonda qurilish va loyihalash ishlarini olib boradi hamda xalqaro boshqaruv standartlariga amal qiladi. Fayz Oil Imports xoldingning moy-yog' sohasidagi asosiy tuzilmasi hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt;

=== Savdo faoliyati ===

Tendata.com ma'lumotlariga ko'ra, kompaniyaning 359 ta xalqaro savdo yozuvi mavjud bo'lib, asosiy [[eksport]] yo'nalishlari Rossiya va [[Qozog'iston]]dir. Kompaniya HS kodlari 1512199002 (rafine qilinmagan kungaboqar moyi) va 1512119109 (rafine kungaboqar moyi) bo'yicha mahsulot chiqaradi.&lt;ref name=&quot;tendata&quot;/&gt;

=== Ishlab chiqarish bazasi ===

Kompaniyaning ishlab chiqarish quvvatlari O'zbekistonda joylashgan. [[Toshkent viloyati]]dagi [[Chirchiq]] texnoparkida qurilayotgan [[zavod]] sanoatning yirik moy-yog' loyihalaridan biri bo'lib, yillik quvvati 72 000 tonna mahsulot, shundan 36 000 tonnasi [[eksport]]ga mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

=== Eksport bozorlari ===

Kompaniya [[Markaziy Osiyo]], [[Afg'oniston]], [[MDH]] davlatlari va [[Yaqin Sharq]] bozorlariga yo'naltirilgan. 2025-yilda olingan [[Halol]] sertifikati [[eksport]] geografiyasini yanada kengaytirish imkonini berdi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

== Sertifikatsiya ==

[[2025-yil]]da Fayz Oil Imports barcha mahsulotlariga xalqaro '''[[Halol]]''' sertifikatini oldi. Sertifikat ishlab chiqarish jarayonlari va mahsulot tarkibining [[islom huquqi]] me'yorlariga mos kelishini tasdiqlaydi va [[Yaqin Sharq]] hamda boshqa mintaqalar bozorlariga chiqish uchun zarur shart hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

== Ro'yxatga olish ma'lumotlari ==

Davlat reestriga ko'ra:&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ko'rsatkich !! Qiymat
|-
| Ro'yxatga olingan sana || 2021-yil 20-dekabr
|-
| Ro'yxatga oluvchi organ || Davlat xizmatlari markazi
|-
| INN || 309134166
|-
| Tashkiliy-huquqiy shakl || MChJ
|-
| OKVED || 10410 — O'simlik va hayvon moylari ishlab chiqarish
|-
| SOОGU || 07884 — O'zbekiston Respublikasi moy-yog' sanoati korxonalari uyushmasi
|-
| Ustav fondi || 3 808 569 300 [[O'zbek so'mi|UZS]]
|-
| Holati || Faol
|}

== Izohlar ==

&lt;references/&gt;

== Havolalar ==

* [https://fayzoil.com fayzoil.com] — rasmiy vebsayt
* [https://fayz-group.com fayz-group.com] — ona shirkat Fayz Group vebsayti

[[Turkum:O'zbekiston shirkatlari]]
[[Turkum:Moy-yog' sanoati korxonalari]]
[[Turkum:O'simlik moylari ishlab chiqaruvchilar]]
[[Turkum:Xususiy shirkatlar]]
[[Turkum:2021-yilda tashkil etilgan shirkatlar]]
[[Turkum:Toshkent]]</text>
      <sha1>894o8pb198h24r7jqzpefny0ie0qmhm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155764</id>
      <parentid>6155759</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:33:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarshoh dsd</username>
        <id>269187</id>
      </contributor>
      <origin>6155764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11225" sha1="bdd3ib1ulronqtpxat5kx7xqkhl1mjz" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| nomi                 = Fayz Oil Imports
| tasvir               = Fayz logo.jpg
| izoh                 = Fayz Oil Imports logotipi
| sanoat               = [[Moy-yog' sanoati]]
| maqomi               = Amalda
| asos_solingan_sanasi = {{Start date and age|2021|12|20}}
| joylashuvi           = [[Toshkent]], [[O'zbekiston]]
| asoschilari          = Fayz Navid Nurmahammad
| yetakchi_sarlavha    = Direktor
| yetakchi_nomi        = Fayz Navid Nurmahammad
| mahsulotlari         = [[Kungaboqar]] moyi, [[Paxta moyi]], [[Raps]] moyi, [[Kunjut]] moyi, [[Soya]] moyi, shrot, fosfatid kontsentrat
| brendlar             = Fayz Food, URUSSA
| boʻlinmalari         = Fayz Agro
| ona_shirkat          = [[Fayz Group]]
| vebsayt              = [https://fayzoil.com fayzoil.com]
}}

'''MChJ «Fayz Oil Imports»''' — [[O'zbekiston]]dagi xususiy o'simlik moylari ishlab chiqaruvchi va yetkazib beruvchi, [[Fayz Group]] xoldingiga kiruvchi korxona. Kompaniya [[Kungaboqar|kungaboqar]] va [[paxta moyi|paxta]] moylari, shuningdek shrot va fosfatid kontsentrat ishlab chiqarish hamda yetkazib berishga ixtisoslashgan. Bosh ofisi [[Toshkent]]ning Yunusobod tumanida joylashgan.&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;&gt;Orginfo.uz — MChJ «FAYZ OIL IMPORTS», INN 309134166. [https://orginfo.uz/ru/organization/e6da72bc4f4a/ Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Kompaniya 2021-yil 20-dekabrda ro'yxatdan o'tgan.&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;/&gt; O'zbekiston Respublikasi moy-yog' sanoati korxonalari uyushmasiga a'zo. Besh yildan ortiq faoliyat davomida [[Markaziy Osiyo]]ning muhim moy-yog' bozori ishtirokchilaridan biriga aylandi va Rossiya, [[Qozog'iston]] bilan savdo aloqalarini yo'lga qo'ydi.&lt;ref name=&quot;tendata&quot;&gt;Tendata.com — OOO FAYZ OIL IMPORTS, 359 ta savdo yozuvi, HS kodlari 1512199002, 1512119109. [https://www.tendata.com/en/buyer/ooo-fayz-oil-imports-UZBN5c875295aaf0a9d8240c9e6d61225a86.html Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;&gt;Xinhua: «Казахстан поставит в Узбекистан масложировую продукцию на $60 млн». [https://russian.news.cn/20251023/e7e53cc221d64c6aa4e53ab86f7ed35b/c.html Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;

== Tarix ==

=== Tashkil etilishi va dastlabki yillar (2021–2023) ===

Fayz Oil Imports 2021-yilda [[Fayz Group]] xoldingi doirasida tashkil etildi. Yangi yo'nalish yaratilishiga 2021-yildagi [[Afg'oniston]]dagi insonparvarlik inqirozi turtki bo'ldi: Fayz Group dastlab Afg'onistonga, so'ngra O'zbekistonga [[Kungaboqar|kungaboqar]] moyi yetkazib berish yo'nalishini ochdi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;&gt;Fayz Group — «About Us» va Fayz Oil Imports bo'limi. [https://fayz-group.com/en/about-us/ Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Dastlabki bosqichda kompaniya '''URUSSA''' rus [[eksport]] brendining O'zbekiston va Afg'onistondagi rasmiy dileri sifatida ish yuritdi. URUSSA brendi ostida ishlab chiqarilgan [[Kungaboqar|kungaboqar]] moyi Rossiyaning janubida — [[Rostov viloyati]], [[Stavropol o'lkasi]] va [[Adigey Respublikasi]]dagi APK «Resurs» zavodlarida ishlab chiqariladi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt; Kompaniya sifatli va barqaror yetkazib berish hisobiga iste'molchilar va hamkorlar o'rtasida ishonch qozondi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;&gt;APK-Inform: «Fayz Oil Imports is a sponsor of Asia Grains &amp; Oils Conference in Tashkent 2024». [https://www.apk-inform.com/en/news/1543446 Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Keyinchalik kompaniya o'z ishlab chiqarishini yo'lga qo'ydi: paxta va [[Kungaboqar|kungaboqar]] urug'larini qayta ishlash quvvatlari barpo etildi va '''Fayz Food''' brendi ostida mahsulot chiqarila boshlandi.&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;&gt;Fayzoil.com — rasmiy sayt. [https://www.fayzoil.com/en Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

=== Xalqaro tan olinish (2024) ===

[[2024-yil]]da Fayz Oil Imports 18–19-sentabrda [[Toshkent]]da bo'lib o'tgan ''Asia Grains &amp; Oils Conference'' xalqaro konferentsiyasining bosh homiysi bo'ldi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;/&gt; Konferentsiyada kompaniya direktori Fayz Navid Nurmahammad «O'zbekiston moyli ekinlar bozori: hozirgi tendentsiyalar va keyingi 5 yilga istiqbollar» mavzusida ma'ruza qildi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf2&quot;&gt;APK-Inform: «The oilseed market and the fat-and-oil industry are in the focus of Asia Grains &amp; Oils Conference in Tashkent 2024». [https://www.apk-inform.com/en/conferences/asia-grains-oils-tashkent-2024/news/1543725 Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

=== Investitsiya loyihasi va sertifikatsiya (2025) ===

[[2025-yil]]da kompaniya [[Chirchiq]] texnoparkida ([[Toshkent viloyati]]) rafinatsiya va maxsus yog'lar ishlab chiqarish [[zavod]]ini qurishga kirishdi. Birinchi navbatni 2025-yil sentabrda, ikkinchi navbatni esa 2026-yil dekabrda ishga tushirish rejalashtirilgan. Loyihaning yillik quvvati — '''72 000 tonna''' tayyor mahsulot, shundan '''36 000 tonna''' [[eksport]]ga mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;&gt;APK-Inform: «В сентябре Fayz Oil Imports запустит первую очередь завода по рафинации и производству спецжиров в Узбекистане». [https://www.apk-inform.com/ru/news/1547870 Havola]. 2025-yil. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Shu yili kompaniya barcha mahsulotlariga xalqaro '''[[Halol]]''' sertifikatini oldi, bu [[Yaqin Sharq]] bozorlariga chiqish imkoniyatini kengaytirdi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

=== Qozog'iston bilan memorandum (2025-yil oktyabr) ===

2025-yil 22-oktyabrda [[Toshkent]]da savdo-iqtisodiy missiya doirasida MChJ «Fayz Oil Imports» va [[Qozog'iston]] moyli ekinlar qayta ishlovchilarining milliy uyushmasi (NAPK) o'rtasida hamkorlik memorandumi imzolandi. Shartnomaga ko'ra, bir yil ichida Fayz Oil Imports NAPK a'zosi bo'lgan qozog'istonlik korxonalardan '''60 million AQSh dollari''' miqdorida moy-yog' mahsulotlari sotib olishi mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;kursiv&quot;&gt;Kursiv Media Kazakhstan: «Узбекская компания купит казахстанское масло на $60 млн». [https://kz.kursiv.media/2025-10-23/svan-uzbekskaya-kompaniya-kupit-kazahstanskogo-masla-na-60-mln/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;baqkz&quot;&gt;BAQ.KZ: «Казахстан наращивает экспорт масла». [https://rus.baq.kz/kazahstan-naraschivaet-eksport-masla-uzbekistan-zakupit-produktsiyu-na-60-mln_300025348/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inbusiness&quot;&gt;Inbusiness.kz: «Казахстан готов закрыть потребности Средней Азии в подсолнечном масле». [https://inbusiness.kz/ru/last/kazahstan-gotov-zakryt-potrebnosti-srednej-azii-v-podsolnechnom-masle Havola]. 2025-yil 22-oktyabr.&lt;/ref&gt;

Memorandum imzolangan paytda 2024/2025-yillar mavsumida [[Qozog'iston]]dan O'zbekistonga o'simlik moylari va yuqori oqsilli ozuqalar yetkazib berish hajmi '''349 million AQSh dollariga''' yetgan edi — bu oldingi mavsumga nisbatan '''82 foizga''' ko'p. [[Qozog'iston]]ning O'zbekiston o'simlik moyi bozoridagi ulushi 2017-yildagi 13 foizdan 2025-yilga kelib 65 foizga yetdi.&lt;ref name=&quot;caspianpost&quot;&gt;The Caspian Post: «Kazakhstan, Uzbekistan Ink $60M Deal to Boost Oilseed Exports». [https://caspianpost.com/kazakhstan/kazakhstan-uzbekistan-ink-60m-deal-to-boost-oilseed-exports Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;qazinform&quot;&gt;Qazinform: «Kazakhstan emerges as key sunflower oil supplier for Central Asia». [https://qazinform.com/news/kazakhstan-emerges-as-key-sunflower-oil-supplier-for-central-asia-5745fb Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oleoscope&quot;&gt;Oleoscope.com: «Казахстан серьезно наращивает поставки масел в Узбекистан». [https://oleoscope.com/news/kazahstan-postavit-v-uzbekistan-na-60-mln/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;/&gt;

== Mahsulotlar ==

Fayz Oil Imports assortimenti o'ndan ortiq mahsulot turini o'z ichiga oladi:&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

* '''[[Kungaboqar]] moyi''' — qadoqlangan (1 l, 2 l, 5 l) va navlama; rafine va rafine qilinmagan
* '''[[Paxta moyi]]''' — qadoqlangan va navlama
* '''[[Raps]] moyi'''
* '''[[Kunjut]] moyi'''
* '''[[Soya]] moyi'''
* '''[[Kungaboqar]] shroti'''
* '''[[Raps]] shroti'''
* '''[[Soya]] shroti'''

Mahsulotlar '''Fayz Food''' (kompaniyaning o'z brendi) va '''URUSSA''' (Rossiya janubida ishlab chiqariluvchi, O'zbekiston va Afg'onistonda rasmiy dileri Fayz Oil Imports bo'lgan eksport brendi) ostida sotiladi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;/&gt;

Ozuqa komponentlari ''Fayz Agro'' [[Sho'ba korxona|sho'ba]] korxonasi orqali ishlab chiqariladi.&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;/&gt;

== Tuzilma va faoliyat ==

=== Ona shirkat — Fayz Group ===

Fayz Oil Imports [[Fayz Group]] xoldingi tarkibiga kiradi — O'zbekiston va Afg'onistonda faoliyat yurituvchi diversifikatsiyalangan guruh. Xolding 1995-yildan boshlab Afg'onistonda qurilish va loyihalash ishlarini olib boradi. Fayz Oil Imports xoldingning moy-yog' sohasidagi asosiy tuzilmasi hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt;

=== Savdo faoliyati ===

Tendata.com ma'lumotlariga ko'ra, kompaniyaning 359 ta xalqaro savdo yozuvi mavjud bo'lib, asosiy [[eksport]] yo'nalishlari Rossiya va [[Qozog'iston]]dir. Kompaniya HS kodlari 1512199002 va 1512119109 bo'yicha mahsulot etkazib beradi.&lt;ref name=&quot;tendata&quot;/&gt;

=== Ishlab chiqarish bazasi ===

Kompaniyaning ishlab chiqarish quvvatlari O'zbekistonda joylashgan. [[Toshkent viloyati]]dagi [[Chirchiq]] texnoparkida qurilayotgan [[zavod]] sanoatning yirik moy-yog' loyihalaridan biri bo'lib, yillik quvvati 72 000 tonna mahsulot, shundan 36 000 tonnasi [[eksport]]ga mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

=== Eksport bozorlari ===

Kompaniya [[Markaziy Osiyo]], [[Afg'oniston]], [[MDH]] davlatlari va [[Yaqin Sharq]] bozorlariga yo'naltirilgan. 2025-yilda olingan [[Halol]] sertifikati [[eksport]] geografiyasini yanada kengaytirish imkonini berdi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

== Sertifikatsiya ==

[[2025-yil]]da Fayz Oil Imports barcha mahsulotlariga xalqaro '''[[Halol]]''' sertifikatini oldi. Sertifikat ishlab chiqarish jarayonlari va mahsulot tarkibining [[islom huquqi]] me'yorlariga mos kelishini tasdiqlaydi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

== Ro'yxatga olish ma'lumotlari ==

Davlat reestriga ko'ra:&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ko'rsatkich !! Qiymat
|-
| Ro'yxatga olingan sana || 2021-yil 20-dekabr
|-
| Ro'yxatga oluvchi organ || Davlat xizmatlari markazi
|-
| INN || 309134166
|-
| Tashkiliy-huquqiy shakl || MChJ
|-
| OKVED || 10410 — O'simlik va hayvon moylari ishlab chiqarish
|-
| SOОGU || 07884 — O'zbekiston Respublikasi moy-yog' sanoati korxonalari uyushmasi
|-
| Ustav fondi || 3 808 569 300 [[O'zbek so'mi|UZS]]
|-
| Holati || Faol
|}

== Izohlar ==

&lt;references/&gt;

== Havolalar ==

* [https://fayzoil.com fayzoil.com] — rasmiy vebsayt
* [https://fayz-group.com fayz-group.com] — ona shirkat Fayz Group vebsayti

[[Turkum:O'zbekiston shirkatlari]]
[[Turkum:Moy-yog' sanoati korxonalari]]
[[Turkum:O'simlik moylari ishlab chiqaruvchilar]]
[[Turkum:Xususiy shirkatlar]]
[[Turkum:2021-yilda tashkil etilgan shirkatlar]]
[[Turkum:Toshkent]]</text>
      <sha1>bdd3ib1ulronqtpxat5kx7xqkhl1mjz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155767</id>
      <parentid>6155764</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Humoyun Qodirov</username>
        <id>72834</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Maxsus:Contributions/Akbarshoh dsd|Akbarshoh dsd]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Akbarshoh dsd|munozara]]) tomonidan qilingan [[Vikipediya:Vandalizm|vandalizm]] tahrirlari qaytarildi.</comment>
      <origin>6155767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2045" sha1="8g7a9zk2e9fpbgth0p8to3a7hbakwy4" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| nomi = Fayz Holding
| tasvir =
| izoh =
| sobiq_nomi = 
| turi = 
| sanoat = mebel ishlab chiqarish
| shirkat_egasi = 
| asos_solingan_sanasi = 
| tugatilgan = 
| joylashuvi = {{bayroq|Oʻzbekiston}}
| asoschilari = 
| xoʻjayinlar = 
| mahsulotlari = 
| budjet = 
| daromad = 
| ishchilar_soni = 
| mijozlar_soni = 
| aʼzolari = 
| vebsayti = 
}}
'''Fayz Holding kompaniyasi''' — [[Oʻzbekiston]]da [[mebel sanoati]]ning yirik kompaniyasi. [[Toshkent shahri]]da joylashgan. 1997-yilda „Mahalliy sanoat“ korporatsiyasining bir nechta korxonalari negizida tashkil etilgan. Bosh korxonasi — oshxona mebellari va boshqa mebellar ishlab chiqaradigan mebel zavodi (1979) negizida tashkil etilgan „Fayz“ qoʻshma korxonasi ochiq aksiyadorlik jamiyati. Tarkibida 30 korxona va tashkilotlar, shu jumladan, 10 ta chet el investitsiyasi ishtirokidagi qoʻshma korxona bor. Kompaniya ustav kapitalida chet ellik investorlar ulushi 67 % ni tashkil etadi. Kompaniya korxonalarida yumshoq va ofis mebellari, oshxona mebellari, yotoqxona toʻplamlari, maktablar va oʻquv yurtlari, bolalar sporti, mehmonxonalar uchun turli mebellar ishlab chiqariladi. Madaniyat, sogʻliqni saqlash muassasalarini, maʼmuriy binolarni jihozlash uchun maxsus mebellarni ishlab chiqarish oʻzlashtirilgan, shuningdek, porolon, gugurt va boshqa mahsulotlar ham ishlab chiqariladi. Kompaniya korxonalari ilgʻor xorijiy texnologiyalar bilan jihozlangan. Kompaniyada Oʻrta Osiyoda yagona boʻlgan laminatsiyalangan DSP taxtalari ishlab chiqaradigan korxona faoliyat koʻrsatadi. Mahsulotlari chet ellarga eksport qilinadi (2000-yilda 300 ming, 2003-yilda 1,15 million, 2004-yilda 1,16 million AQSH dollari qiymatidagi mebel va laminatsiyalangan taxtalar eksport qilindi). 2003-yilda kompaniya korxonalarida 8,1 milliard sumlik sanoat mahsulotlari, 5,9 milliard soʻmlik isteʼmol tovarlari va 5,3 milliard soʻmlik mebel ishlab chiqarildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Korxonalar}}
{{OʻzME}} 
{{chala}}
[[Turkum:Oʻzbekiston shirkatlari]]</text>
      <sha1>8g7a9zk2e9fpbgth0p8to3a7hbakwy4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155831</id>
      <parentid>6155767</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarshoh dsd</username>
        <id>269187</id>
      </contributor>
      <origin>6155831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11225" sha1="bdd3ib1ulronqtpxat5kx7xqkhl1mjz" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| nomi                 = Fayz Oil Imports
| tasvir               = Fayz logo.jpg
| izoh                 = Fayz Oil Imports logotipi
| sanoat               = [[Moy-yog' sanoati]]
| maqomi               = Amalda
| asos_solingan_sanasi = {{Start date and age|2021|12|20}}
| joylashuvi           = [[Toshkent]], [[O'zbekiston]]
| asoschilari          = Fayz Navid Nurmahammad
| yetakchi_sarlavha    = Direktor
| yetakchi_nomi        = Fayz Navid Nurmahammad
| mahsulotlari         = [[Kungaboqar]] moyi, [[Paxta moyi]], [[Raps]] moyi, [[Kunjut]] moyi, [[Soya]] moyi, shrot, fosfatid kontsentrat
| brendlar             = Fayz Food, URUSSA
| boʻlinmalari         = Fayz Agro
| ona_shirkat          = [[Fayz Group]]
| vebsayt              = [https://fayzoil.com fayzoil.com]
}}

'''MChJ «Fayz Oil Imports»''' — [[O'zbekiston]]dagi xususiy o'simlik moylari ishlab chiqaruvchi va yetkazib beruvchi, [[Fayz Group]] xoldingiga kiruvchi korxona. Kompaniya [[Kungaboqar|kungaboqar]] va [[paxta moyi|paxta]] moylari, shuningdek shrot va fosfatid kontsentrat ishlab chiqarish hamda yetkazib berishga ixtisoslashgan. Bosh ofisi [[Toshkent]]ning Yunusobod tumanida joylashgan.&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;&gt;Orginfo.uz — MChJ «FAYZ OIL IMPORTS», INN 309134166. [https://orginfo.uz/ru/organization/e6da72bc4f4a/ Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Kompaniya 2021-yil 20-dekabrda ro'yxatdan o'tgan.&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;/&gt; O'zbekiston Respublikasi moy-yog' sanoati korxonalari uyushmasiga a'zo. Besh yildan ortiq faoliyat davomida [[Markaziy Osiyo]]ning muhim moy-yog' bozori ishtirokchilaridan biriga aylandi va Rossiya, [[Qozog'iston]] bilan savdo aloqalarini yo'lga qo'ydi.&lt;ref name=&quot;tendata&quot;&gt;Tendata.com — OOO FAYZ OIL IMPORTS, 359 ta savdo yozuvi, HS kodlari 1512199002, 1512119109. [https://www.tendata.com/en/buyer/ooo-fayz-oil-imports-UZBN5c875295aaf0a9d8240c9e6d61225a86.html Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;&gt;Xinhua: «Казахстан поставит в Узбекистан масложировую продукцию на $60 млн». [https://russian.news.cn/20251023/e7e53cc221d64c6aa4e53ab86f7ed35b/c.html Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;

== Tarix ==

=== Tashkil etilishi va dastlabki yillar (2021–2023) ===

Fayz Oil Imports 2021-yilda [[Fayz Group]] xoldingi doirasida tashkil etildi. Yangi yo'nalish yaratilishiga 2021-yildagi [[Afg'oniston]]dagi insonparvarlik inqirozi turtki bo'ldi: Fayz Group dastlab Afg'onistonga, so'ngra O'zbekistonga [[Kungaboqar|kungaboqar]] moyi yetkazib berish yo'nalishini ochdi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;&gt;Fayz Group — «About Us» va Fayz Oil Imports bo'limi. [https://fayz-group.com/en/about-us/ Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Dastlabki bosqichda kompaniya '''URUSSA''' rus [[eksport]] brendining O'zbekiston va Afg'onistondagi rasmiy dileri sifatida ish yuritdi. URUSSA brendi ostida ishlab chiqarilgan [[Kungaboqar|kungaboqar]] moyi Rossiyaning janubida — [[Rostov viloyati]], [[Stavropol o'lkasi]] va [[Adigey Respublikasi]]dagi APK «Resurs» zavodlarida ishlab chiqariladi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt; Kompaniya sifatli va barqaror yetkazib berish hisobiga iste'molchilar va hamkorlar o'rtasida ishonch qozondi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;&gt;APK-Inform: «Fayz Oil Imports is a sponsor of Asia Grains &amp; Oils Conference in Tashkent 2024». [https://www.apk-inform.com/en/news/1543446 Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Keyinchalik kompaniya o'z ishlab chiqarishini yo'lga qo'ydi: paxta va [[Kungaboqar|kungaboqar]] urug'larini qayta ishlash quvvatlari barpo etildi va '''Fayz Food''' brendi ostida mahsulot chiqarila boshlandi.&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;&gt;Fayzoil.com — rasmiy sayt. [https://www.fayzoil.com/en Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

=== Xalqaro tan olinish (2024) ===

[[2024-yil]]da Fayz Oil Imports 18–19-sentabrda [[Toshkent]]da bo'lib o'tgan ''Asia Grains &amp; Oils Conference'' xalqaro konferentsiyasining bosh homiysi bo'ldi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;/&gt; Konferentsiyada kompaniya direktori Fayz Navid Nurmahammad «O'zbekiston moyli ekinlar bozori: hozirgi tendentsiyalar va keyingi 5 yilga istiqbollar» mavzusida ma'ruza qildi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf2&quot;&gt;APK-Inform: «The oilseed market and the fat-and-oil industry are in the focus of Asia Grains &amp; Oils Conference in Tashkent 2024». [https://www.apk-inform.com/en/conferences/asia-grains-oils-tashkent-2024/news/1543725 Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

=== Investitsiya loyihasi va sertifikatsiya (2025) ===

[[2025-yil]]da kompaniya [[Chirchiq]] texnoparkida ([[Toshkent viloyati]]) rafinatsiya va maxsus yog'lar ishlab chiqarish [[zavod]]ini qurishga kirishdi. Birinchi navbatni 2025-yil sentabrda, ikkinchi navbatni esa 2026-yil dekabrda ishga tushirish rejalashtirilgan. Loyihaning yillik quvvati — '''72 000 tonna''' tayyor mahsulot, shundan '''36 000 tonna''' [[eksport]]ga mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;&gt;APK-Inform: «В сентябре Fayz Oil Imports запустит первую очередь завода по рафинации и производству спецжиров в Узбекистане». [https://www.apk-inform.com/ru/news/1547870 Havola]. 2025-yil. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Shu yili kompaniya barcha mahsulotlariga xalqaro '''[[Halol]]''' sertifikatini oldi, bu [[Yaqin Sharq]] bozorlariga chiqish imkoniyatini kengaytirdi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

=== Qozog'iston bilan memorandum (2025-yil oktyabr) ===

2025-yil 22-oktyabrda [[Toshkent]]da savdo-iqtisodiy missiya doirasida MChJ «Fayz Oil Imports» va [[Qozog'iston]] moyli ekinlar qayta ishlovchilarining milliy uyushmasi (NAPK) o'rtasida hamkorlik memorandumi imzolandi. Shartnomaga ko'ra, bir yil ichida Fayz Oil Imports NAPK a'zosi bo'lgan qozog'istonlik korxonalardan '''60 million AQSh dollari''' miqdorida moy-yog' mahsulotlari sotib olishi mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;kursiv&quot;&gt;Kursiv Media Kazakhstan: «Узбекская компания купит казахстанское масло на $60 млн». [https://kz.kursiv.media/2025-10-23/svan-uzbekskaya-kompaniya-kupit-kazahstanskogo-masla-na-60-mln/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;baqkz&quot;&gt;BAQ.KZ: «Казахстан наращивает экспорт масла». [https://rus.baq.kz/kazahstan-naraschivaet-eksport-masla-uzbekistan-zakupit-produktsiyu-na-60-mln_300025348/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inbusiness&quot;&gt;Inbusiness.kz: «Казахстан готов закрыть потребности Средней Азии в подсолнечном масле». [https://inbusiness.kz/ru/last/kazahstan-gotov-zakryt-potrebnosti-srednej-azii-v-podsolnechnom-masle Havola]. 2025-yil 22-oktyabr.&lt;/ref&gt;

Memorandum imzolangan paytda 2024/2025-yillar mavsumida [[Qozog'iston]]dan O'zbekistonga o'simlik moylari va yuqori oqsilli ozuqalar yetkazib berish hajmi '''349 million AQSh dollariga''' yetgan edi — bu oldingi mavsumga nisbatan '''82 foizga''' ko'p. [[Qozog'iston]]ning O'zbekiston o'simlik moyi bozoridagi ulushi 2017-yildagi 13 foizdan 2025-yilga kelib 65 foizga yetdi.&lt;ref name=&quot;caspianpost&quot;&gt;The Caspian Post: «Kazakhstan, Uzbekistan Ink $60M Deal to Boost Oilseed Exports». [https://caspianpost.com/kazakhstan/kazakhstan-uzbekistan-ink-60m-deal-to-boost-oilseed-exports Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;qazinform&quot;&gt;Qazinform: «Kazakhstan emerges as key sunflower oil supplier for Central Asia». [https://qazinform.com/news/kazakhstan-emerges-as-key-sunflower-oil-supplier-for-central-asia-5745fb Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oleoscope&quot;&gt;Oleoscope.com: «Казахстан серьезно наращивает поставки масел в Узбекистан». [https://oleoscope.com/news/kazahstan-postavit-v-uzbekistan-na-60-mln/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;/&gt;

== Mahsulotlar ==

Fayz Oil Imports assortimenti o'ndan ortiq mahsulot turini o'z ichiga oladi:&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

* '''[[Kungaboqar]] moyi''' — qadoqlangan (1 l, 2 l, 5 l) va navlama; rafine va rafine qilinmagan
* '''[[Paxta moyi]]''' — qadoqlangan va navlama
* '''[[Raps]] moyi'''
* '''[[Kunjut]] moyi'''
* '''[[Soya]] moyi'''
* '''[[Kungaboqar]] shroti'''
* '''[[Raps]] shroti'''
* '''[[Soya]] shroti'''

Mahsulotlar '''Fayz Food''' (kompaniyaning o'z brendi) va '''URUSSA''' (Rossiya janubida ishlab chiqariluvchi, O'zbekiston va Afg'onistonda rasmiy dileri Fayz Oil Imports bo'lgan eksport brendi) ostida sotiladi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;/&gt;

Ozuqa komponentlari ''Fayz Agro'' [[Sho'ba korxona|sho'ba]] korxonasi orqali ishlab chiqariladi.&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;/&gt;

== Tuzilma va faoliyat ==

=== Ona shirkat — Fayz Group ===

Fayz Oil Imports [[Fayz Group]] xoldingi tarkibiga kiradi — O'zbekiston va Afg'onistonda faoliyat yurituvchi diversifikatsiyalangan guruh. Xolding 1995-yildan boshlab Afg'onistonda qurilish va loyihalash ishlarini olib boradi. Fayz Oil Imports xoldingning moy-yog' sohasidagi asosiy tuzilmasi hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt;

=== Savdo faoliyati ===

Tendata.com ma'lumotlariga ko'ra, kompaniyaning 359 ta xalqaro savdo yozuvi mavjud bo'lib, asosiy [[eksport]] yo'nalishlari Rossiya va [[Qozog'iston]]dir. Kompaniya HS kodlari 1512199002 va 1512119109 bo'yicha mahsulot etkazib beradi.&lt;ref name=&quot;tendata&quot;/&gt;

=== Ishlab chiqarish bazasi ===

Kompaniyaning ishlab chiqarish quvvatlari O'zbekistonda joylashgan. [[Toshkent viloyati]]dagi [[Chirchiq]] texnoparkida qurilayotgan [[zavod]] sanoatning yirik moy-yog' loyihalaridan biri bo'lib, yillik quvvati 72 000 tonna mahsulot, shundan 36 000 tonnasi [[eksport]]ga mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

=== Eksport bozorlari ===

Kompaniya [[Markaziy Osiyo]], [[Afg'oniston]], [[MDH]] davlatlari va [[Yaqin Sharq]] bozorlariga yo'naltirilgan. 2025-yilda olingan [[Halol]] sertifikati [[eksport]] geografiyasini yanada kengaytirish imkonini berdi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

== Sertifikatsiya ==

[[2025-yil]]da Fayz Oil Imports barcha mahsulotlariga xalqaro '''[[Halol]]''' sertifikatini oldi. Sertifikat ishlab chiqarish jarayonlari va mahsulot tarkibining [[islom huquqi]] me'yorlariga mos kelishini tasdiqlaydi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

== Ro'yxatga olish ma'lumotlari ==

Davlat reestriga ko'ra:&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ko'rsatkich !! Qiymat
|-
| Ro'yxatga olingan sana || 2021-yil 20-dekabr
|-
| Ro'yxatga oluvchi organ || Davlat xizmatlari markazi
|-
| INN || 309134166
|-
| Tashkiliy-huquqiy shakl || MChJ
|-
| OKVED || 10410 — O'simlik va hayvon moylari ishlab chiqarish
|-
| SOОGU || 07884 — O'zbekiston Respublikasi moy-yog' sanoati korxonalari uyushmasi
|-
| Ustav fondi || 3 808 569 300 [[O'zbek so'mi|UZS]]
|-
| Holati || Faol
|}

== Izohlar ==

&lt;references/&gt;

== Havolalar ==

* [https://fayzoil.com fayzoil.com] — rasmiy vebsayt
* [https://fayz-group.com fayz-group.com] — ona shirkat Fayz Group vebsayti

[[Turkum:O'zbekiston shirkatlari]]
[[Turkum:Moy-yog' sanoati korxonalari]]
[[Turkum:O'simlik moylari ishlab chiqaruvchilar]]
[[Turkum:Xususiy shirkatlar]]
[[Turkum:2021-yilda tashkil etilgan shirkatlar]]
[[Turkum:Toshkent]]</text>
      <sha1>bdd3ib1ulronqtpxat5kx7xqkhl1mjz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155837</id>
      <parentid>6155831</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:21:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarshoh dsd</username>
        <id>269187</id>
      </contributor>
      <origin>6155837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11203" sha1="fxrxxq8gu3uowb9dfu3n678gk533jo1" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| nomi                 = Fayz Oil Imports
| tasvir               = Fayz logo.jpg
| izoh                 = Fayz Oil Imports logotipi
| sanoat               = [[Moy-yog' sanoati]]
| maqomi               = Amalda
| asos_solingan_sanasi = {{Start date and age|2021|12|20}}
| joylashuvi           = [[Toshkent]], [[O'zbekiston]]
| asoschilari          = Fayz Navid Nurmahammad
| yetakchi_sarlavha    = Direktor
| yetakchi_nomi        = Fayz Navid Nurmahammad
| mahsulotlari         = [[Kungaboqar]] moyi, [[Paxta moyi]], [[Raps]] moyi, [[Kunjut]] moyi, [[Soya]] moyi, shrot
| brendlar             = Fayz Food, URUSSA
| boʻlinmalari         = Fayz Agro
| ona_shirkat          = [[Fayz Group]]
| vebsayt              = [https://fayzoil.com fayzoil.com]
}}

'''MChJ «Fayz Oil Imports»''' — [[O'zbekiston]]dagi xususiy o'simlik moylari ishlab chiqaruvchi va yetkazib beruvchi, [[Fayz Group]] xoldingiga kiruvchi korxona. Kompaniya [[Kungaboqar|kungaboqar]] va [[paxta moyi|paxta]] moylari, shuningdek shrot va fosfatid kontsentrat ishlab chiqarish hamda yetkazib berishga ixtisoslashgan. Bosh ofisi [[Toshkent]]ning Yunusobod tumanida joylashgan.&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;&gt;Orginfo.uz — MChJ «FAYZ OIL IMPORTS», INN 309134166. [https://orginfo.uz/ru/organization/e6da72bc4f4a/ Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Kompaniya 2021-yil 20-dekabrda ro'yxatdan o'tgan.&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;/&gt; O'zbekiston Respublikasi moy-yog' sanoati korxonalari uyushmasiga a'zo. Besh yildan ortiq faoliyat davomida [[Markaziy Osiyo]]ning muhim moy-yog' bozori ishtirokchilaridan biriga aylandi va Rossiya, [[Qozog'iston]] bilan savdo aloqalarini yo'lga qo'ydi.&lt;ref name=&quot;tendata&quot;&gt;Tendata.com — OOO FAYZ OIL IMPORTS, 359 ta savdo yozuvi, HS kodlari 1512199002, 1512119109. [https://www.tendata.com/en/buyer/ooo-fayz-oil-imports-UZBN5c875295aaf0a9d8240c9e6d61225a86.html Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;&gt;Xinhua: «Казахстан поставит в Узбекистан масложировую продукцию на $60 млн». [https://russian.news.cn/20251023/e7e53cc221d64c6aa4e53ab86f7ed35b/c.html Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;

== Tarix ==

=== Tashkil etilishi va dastlabki yillar (2021–2023) ===

Fayz Oil Imports 2021-yilda [[Fayz Group]] xoldingi doirasida tashkil etildi. Yangi yo'nalish yaratilishiga 2021-yildagi [[Afg'oniston]]dagi insonparvarlik inqirozi turtki bo'ldi: Fayz Group dastlab Afg'onistonga, so'ngra O'zbekistonga [[Kungaboqar|kungaboqar]] moyi yetkazib berish yo'nalishini ochdi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;&gt;Fayz Group — «About Us» va Fayz Oil Imports bo'limi. [https://fayz-group.com/en/about-us/ Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Dastlabki bosqichda kompaniya '''URUSSA''' rus [[eksport]] brendining O'zbekiston va Afg'onistondagi rasmiy dileri sifatida ish yuritdi. URUSSA brendi ostida ishlab chiqarilgan [[Kungaboqar|kungaboqar]] moyi Rossiyaning janubida — [[Rostov viloyati]], [[Stavropol o'lkasi]] va [[Adigey Respublikasi]]dagi APK «Resurs» zavodlarida ishlab chiqariladi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt; Kompaniya sifatli va barqaror yetkazib berish hisobiga iste'molchilar va hamkorlar o'rtasida ishonch qozondi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;&gt;APK-Inform: «Fayz Oil Imports is a sponsor of Asia Grains &amp; Oils Conference in Tashkent 2024». [https://www.apk-inform.com/en/news/1543446 Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Keyinchalik kompaniya o'z ishlab chiqarishini yo'lga qo'ydi: paxta va [[Kungaboqar|kungaboqar]] urug'larini qayta ishlash quvvatlari barpo etildi va '''Fayz Food''' brendi ostida mahsulot chiqarila boshlandi.&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;&gt;Fayzoil.com — rasmiy sayt. [https://www.fayzoil.com/en Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

=== Xalqaro tan olinish (2024) ===

[[2024-yil]]da Fayz Oil Imports 18–19-sentabrda [[Toshkent]]da bo'lib o'tgan ''Asia Grains &amp; Oils Conference'' xalqaro konferentsiyasining bosh homiysi bo'ldi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;/&gt; Konferentsiyada kompaniya direktori Fayz Navid Nurmahammad «O'zbekiston moyli ekinlar bozori: hozirgi tendentsiyalar va keyingi 5 yilga istiqbollar» mavzusida ma'ruza qildi.&lt;ref name=&quot;apkinform_conf2&quot;&gt;APK-Inform: «The oilseed market and the fat-and-oil industry are in the focus of Asia Grains &amp; Oils Conference in Tashkent 2024». [https://www.apk-inform.com/en/conferences/asia-grains-oils-tashkent-2024/news/1543725 Havola]. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

=== Investitsiya loyihasi va sertifikatsiya (2025) ===

[[2025-yil]]da kompaniya [[Chirchiq]] texnoparkida ([[Toshkent viloyati]]) rafinatsiya va maxsus yog'lar ishlab chiqarish [[zavod]]ini qurishga kirishdi. Birinchi navbatni 2025-yil sentabrda, ikkinchi navbatni esa 2026-yil dekabrda ishga tushirish rejalashtirilgan. Loyihaning yillik quvvati — '''72 000 tonna''' tayyor mahsulot, shundan '''36 000 tonna''' [[eksport]]ga mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;&gt;APK-Inform: «В сентябре Fayz Oil Imports запустит первую очередь завода по рафинации и производству спецжиров в Узбекистане». [https://www.apk-inform.com/ru/news/1547870 Havola]. 2025-yil. Murojaat sanasi: 2026-yil 29-may.&lt;/ref&gt;

Shu yili kompaniya barcha mahsulotlariga xalqaro '''[[Halol]]''' sertifikatini oldi, bu [[Yaqin Sharq]] bozorlariga chiqish imkoniyatini kengaytirdi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

=== Qozog'iston bilan memorandum (2025-yil oktyabr) ===

2025-yil 22-oktyabrda [[Toshkent]]da savdo-iqtisodiy missiya doirasida MChJ «Fayz Oil Imports» va [[Qozog'iston]] moyli ekinlar qayta ishlovchilarining milliy uyushmasi (NAPK) o'rtasida hamkorlik memorandumi imzolandi. Shartnomaga ko'ra, bir yil ichida Fayz Oil Imports NAPK a'zosi bo'lgan qozog'istonlik korxonalardan '''60 million AQSh dollari''' miqdorida moy-yog' mahsulotlari sotib olishi mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;kursiv&quot;&gt;Kursiv Media Kazakhstan: «Узбекская компания купит казахстанское масло на $60 млн». [https://kz.kursiv.media/2025-10-23/svan-uzbekskaya-kompaniya-kupit-kazahstanskogo-masla-na-60-mln/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;baqkz&quot;&gt;BAQ.KZ: «Казахстан наращивает экспорт масла». [https://rus.baq.kz/kazahstan-naraschivaet-eksport-masla-uzbekistan-zakupit-produktsiyu-na-60-mln_300025348/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inbusiness&quot;&gt;Inbusiness.kz: «Казахстан готов закрыть потребности Средней Азии в подсолнечном масле». [https://inbusiness.kz/ru/last/kazahstan-gotov-zakryt-potrebnosti-srednej-azii-v-podsolnechnom-masle Havola]. 2025-yil 22-oktyabr.&lt;/ref&gt;

Memorandum imzolangan paytda 2024/2025-yillar mavsumida [[Qozog'iston]]dan O'zbekistonga o'simlik moylari va yuqori oqsilli ozuqalar yetkazib berish hajmi '''349 million AQSh dollariga''' yetgan edi — bu oldingi mavsumga nisbatan '''82 foizga''' ko'p. [[Qozog'iston]]ning O'zbekiston o'simlik moyi bozoridagi ulushi 2017-yildagi 13 foizdan 2025-yilga kelib 65 foizga yetdi.&lt;ref name=&quot;caspianpost&quot;&gt;The Caspian Post: «Kazakhstan, Uzbekistan Ink $60M Deal to Boost Oilseed Exports». [https://caspianpost.com/kazakhstan/kazakhstan-uzbekistan-ink-60m-deal-to-boost-oilseed-exports Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;qazinform&quot;&gt;Qazinform: «Kazakhstan emerges as key sunflower oil supplier for Central Asia». [https://qazinform.com/news/kazakhstan-emerges-as-key-sunflower-oil-supplier-for-central-asia-5745fb Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oleoscope&quot;&gt;Oleoscope.com: «Казахстан серьезно наращивает поставки масел в Узбекистан». [https://oleoscope.com/news/kazahstan-postavit-v-uzbekistan-na-60-mln/ Havola]. 2025-yil 23-oktyabr.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;xinhua&quot;/&gt;

== Mahsulotlar ==

Fayz Oil Imports assortimenti o'ndan ortiq mahsulot turini o'z ichiga oladi:&lt;ref name=&quot;apkinform_conf&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

* '''[[Kungaboqar]] moyi''' — qadoqlangan (1 l, 2 l, 5 l) va navlama; rafine va rafine qilinmagan
* '''[[Paxta moyi]]''' — qadoqlangan va navlama
* '''[[Raps]] moyi'''
* '''[[Kunjut]] moyi'''
* '''[[Soya]] moyi'''
* '''[[Kungaboqar]] shroti'''
* '''[[Raps]] shroti'''
* '''[[Soya]] shroti'''

Mahsulotlar '''Fayz Food''' (kompaniyaning o'z brendi) va '''URUSSA''' (Rossiya janubida ishlab chiqariluvchi, O'zbekiston va Afg'onistonda rasmiy dileri Fayz Oil Imports bo'lgan eksport brendi) ostida sotiladi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;/&gt;

Ozuqa komponentlari ''Fayz Agro'' [[Sho'ba korxona|sho'ba]] korxonasi orqali ishlab chiqariladi.&lt;ref name=&quot;fayzoil&quot;/&gt;

== Tuzilma va faoliyat ==

=== Ona shirkat — Fayz Group ===

Fayz Oil Imports [[Fayz Group]] xoldingi tarkibiga kiradi — O'zbekiston va Afg'onistonda faoliyat yurituvchi diversifikatsiyalangan guruh. Xolding 1995-yildan boshlab Afg'onistonda qurilish va loyihalash ishlarini olib boradi. Fayz Oil Imports xoldingning moy-yog' sohasidagi asosiy tuzilmasi hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;fayzgroup&quot;/&gt;

=== Savdo faoliyati ===

Tendata.com ma'lumotlariga ko'ra, kompaniyaning 359 ta xalqaro savdo yozuvi mavjud bo'lib, asosiy [[eksport]] yo'nalishlari Rossiya va [[Qozog'iston]]dir. Kompaniya HS kodlari 1512199002 va 1512119109 bo'yicha mahsulot etkazib beradi.&lt;ref name=&quot;tendata&quot;/&gt;

=== Ishlab chiqarish bazasi ===

Kompaniyaning ishlab chiqarish quvvatlari O'zbekistonda joylashgan. [[Toshkent viloyati]]dagi [[Chirchiq]] texnoparkida qurilayotgan [[zavod]] sanoatning yirik moy-yog' loyihalaridan biri bo'lib, yillik quvvati 72 000 tonna mahsulot, shundan 36 000 tonnasi [[eksport]]ga mo'ljallangan.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

=== Eksport bozorlari ===

Kompaniya [[Markaziy Osiyo]], [[Afg'oniston]], [[MDH]] davlatlari va [[Yaqin Sharq]] bozorlariga yo'naltirilgan. 2025-yilda olingan [[Halol]] sertifikati [[eksport]] geografiyasini yanada kengaytirish imkonini berdi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

== Sertifikatsiya ==

[[2025-yil]]da Fayz Oil Imports barcha mahsulotlariga xalqaro '''[[Halol]]''' sertifikatini oldi. Sertifikat ishlab chiqarish jarayonlari va mahsulot tarkibining [[islom huquqi]] me'yorlariga mos kelishini tasdiqlaydi.&lt;ref name=&quot;apkinform_zavod&quot;/&gt;

== Ro'yxatga olish ma'lumotlari ==

Davlat reestriga ko'ra:&lt;ref name=&quot;orginfo&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ko'rsatkich !! Qiymat
|-
| Ro'yxatga olingan sana || 2021-yil 20-dekabr
|-
| Ro'yxatga oluvchi organ || Davlat xizmatlari markazi
|-
| INN || 309134166
|-
| Tashkiliy-huquqiy shakl || MChJ
|-
| OKVED || 10410 — O'simlik va hayvon moylari ishlab chiqarish
|-
| SOОGU || 07884 — O'zbekiston Respublikasi moy-yog' sanoati korxonalari uyushmasi
|-
| Ustav fondi || 3 808 569 300 [[O'zbek so'mi|UZS]]
|-
| Holati || Faol
|}

== Izohlar ==

&lt;references/&gt;

== Havolalar ==

* [https://fayzoil.com fayzoil.com] — rasmiy vebsayt
* [https://fayz-group.com fayz-group.com] — ona shirkat Fayz Group vebsayti

[[Turkum:O'zbekiston shirkatlari]]
[[Turkum:Moy-yog' sanoati korxonalari]]
[[Turkum:O'simlik moylari ishlab chiqaruvchilar]]
[[Turkum:Xususiy shirkatlar]]
[[Turkum:2021-yilda tashkil etilgan shirkatlar]]
[[Turkum:Toshkent]]</text>
      <sha1>fxrxxq8gu3uowb9dfu3n678gk533jo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chiziqli geometriya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>607133</id>
    <revision>
      <id>6156382</id>
      <parentid>2836369</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:10:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1825" sha1="4dnmpr9ruf0nnq1frnn4l6a8dlzravc" xml:space="preserve">'''Chiziqli geometriya''' - fazoning asosiy elementi sifatida toʻgʻri chiziq qaraluvchi geometriya boʻlimi. Fazoda z oʻqiga parallel boʻlmagan toʻgʻri chiziklar x=az+p, y=bz+q tenglamalardagi toʻrtta a, b, r, q sonlarni toʻgʻri chiziqning koordinatalari deb qarash mumkin. Agar bu koordinatalar bir, ikki va uch parametrning funksiyalari boʻlsa, u holda bu toʻgʻri chiziklar toʻplami moye hodda toʻgʻri chizikli sirtlar, kongruensiyalar va toʻgʻri chiziklar kompleksini hosil qiladi va bu obʼyektlar Chiziqli geometriyada oʻrganiladi. CHIZIQLI YOZUV 1) Krit o.ining eng qad. yozuvlari tizimi; A va B turlari farqlanadi. Chiziqli geometriyaning B turi (kritmiken boʻgʻin yozuvi)da bitilgan matnlar yunon tili lahjalaridan birini namoyon qiladi. Miloddan avvalgi 15—14-asrlarga mansub ushbu matnlar 19-asr oxirlarida Krit o.ida, miloddan avvalgi 13-asrga mansub matnlar esa 1939-yilda Peloponnesning jan. qismida topilgan. Bu yozuvdagi matnlar birinchi marta ingliz olimi A. Evans tomonidan 1909-yilda eʼlon qilingan. Chiziqli geometriyani oʻqishga ingliz olimlari M. Ventris va J. Chedviklar muvaffaq boʻlishgan (1953). Baʼzi olimlarning fikricha, kritmiken yozuvining ayrim unlilarga yoki undosh va unlidan iborat tovush guruxdariga muvofiq keladigan belgilari keyinchalik yunon tiliga oʻzlashtirilgan va moslashtirilgan. Boʻgʻinli kipr yozuvi ham shu yozuv asosida paydo boʻlgan. Chiziqli geometriyaning A turi hali oʻqilmagan va uning xindevropa tillari (xalklari)ga aloqadorligi isbotlanmagan; 2) imoishora tili belgilari, &quot;buyum yozuvi&quot; va qisman piktografik yozuvdan keyingi yozuv turlari [ideografik — iyeroglifik, sillabik (boʻgʻinli), fonografik (harftovush) yozuvlar]ning umumiy nomi (yana qarang [[Yozuv]]).

{{no iwiki}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>4dnmpr9ruf0nnq1frnn4l6a8dlzravc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chinor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>607473</id>
    <revision>
      <id>6156136</id>
      <parentid>5010864</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:57:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Manzarali daraxtlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2324" sha1="jorlx89121dl4449lmbr27eeem99fax" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Chinor
| image = Plataan bladeren.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = 
| regnum = [[Oʻsimliklar]]
| divisio = 
| classis = 
| ordo = 
| familia = 
| subfamilia = 
| genus = 
| species = 
| binomial = 
| binomial_authority = 
}}
'''Chinor''' ({{btname|Platanus}}) — chinordoshlar [[oila (biologiya)|oila]]siga mansub barg toʻkuvchi [[oʻsimliklar]] [[turkum]]i; 10 [[tur (biologiya)|tur]]i maʼlum. [[Shimoliy Amerika|Shim. Amerika]] ([[Kanada]]dan [[Meksika]]gacha), Janubiy Sharqiy [[Yevropa]] va [[Oʻrta dengizboʻyi oʻlkasi|Oʻrta dengizboʻyi mamlakatlari]]dan [[Hindixitoy]]gacha boʻlgan hududda tarqalgan. [[Kavkaz]], [[Qrim]], [[Oʻrta Osiyo]]da sharq chinori ({{btname|P.orientalis}}), Janubiy [[Ukraina]], [[Qora dengiz]] [[sohil]]lari, shuningdek, Oʻrta Osiyoda Shimoliy Amerikadan keltirilgan gʻarb chinori ({{btname|P.occudentalis}}) turlari oʻstiriladi. Sharq chinori yovvoyi holda oʻsadi. Shoxshabbasi qalin, boʻyi baland (50 m gacha), [[tana]]si baquvvat (aylanasi 18 m gacha), silindrsimon, [[poʻstloq|poʻstlogʻi]] sargʻishoq. Oʻzbekistonda manzarali chinorning har ikki turi oʻsadi. [[Novda]]lari va [[barg]]lari yoshligida tukli, keyinchalik tuklari toʻkilib ketadi. Barglari yirik, asosan, 3 (baʼzan 7) boʻlmali. Mevasi dumaloq, dagʻal tukli [[yongʻoqcha]], diametri 1,5 sm, meva bandida 2—5 tadan oʻrnashgan, uzoq vaqt toʻkilmaydi. Aprelda gullab, mevasi may—sentyabr da yetiladi. Chinor, ayniqsa, yoshligida tez oʻsadi. Qulay sharoitda 2000-yil va undan ham koʻproq yashaydi. [[Egey dengizi]]dagi [[Krit]] [[orol|o.]]da tanasi aylanasi 18 m boʻlgan 2300-yillik chinorlar bor. [[Surxondaryo viloyati|Surxondaryo]], [[Namangan viloyati|Namangan]] va [[Samarqand viloyati|Samarqand viloyatlari]]da 600—800 yoshli chinorlar uchraydi.

Chinor [[urugʻ (oʻsimliklar)|urugʻi]]ni ekib, qalamchasidan va [[ildiz (oʻsimlik)|ildiz]] bachkilaridan koʻpaytiriladi. Chinorning yogʻochi yengil, pishiq, mebel sanoatida qadrlanadi. Uning yogʻochidan oʻzbek meʼmorligida qadimdan foydalanib kelingan.
[[Fayl:Chinor_bargi_tasviri.jpg|thumb|Toʻkilgan chinor barglari.]]


[[Fayl:Chinor.jpg|thumb|Chinor daraxtining pastdan olingan fotosi.]]
{{OʻzME}}
{{chala}}


[[Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar]]
[[Turkum:Manzarali daraxtlar]]</text>
      <sha1>jorlx89121dl4449lmbr27eeem99fax</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156137</id>
      <parentid>6156136</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Daraxtlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2345" sha1="3eeizqhgww2zqzgru8tmhlfphfo2ztm" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Chinor
| image = Plataan bladeren.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = 
| regnum = [[Oʻsimliklar]]
| divisio = 
| classis = 
| ordo = 
| familia = 
| subfamilia = 
| genus = 
| species = 
| binomial = 
| binomial_authority = 
}}
'''Chinor''' ({{btname|Platanus}}) — chinordoshlar [[oila (biologiya)|oila]]siga mansub barg toʻkuvchi [[oʻsimliklar]] [[turkum]]i; 10 [[tur (biologiya)|tur]]i maʼlum. [[Shimoliy Amerika|Shim. Amerika]] ([[Kanada]]dan [[Meksika]]gacha), Janubiy Sharqiy [[Yevropa]] va [[Oʻrta dengizboʻyi oʻlkasi|Oʻrta dengizboʻyi mamlakatlari]]dan [[Hindixitoy]]gacha boʻlgan hududda tarqalgan. [[Kavkaz]], [[Qrim]], [[Oʻrta Osiyo]]da sharq chinori ({{btname|P.orientalis}}), Janubiy [[Ukraina]], [[Qora dengiz]] [[sohil]]lari, shuningdek, Oʻrta Osiyoda Shimoliy Amerikadan keltirilgan gʻarb chinori ({{btname|P.occudentalis}}) turlari oʻstiriladi. Sharq chinori yovvoyi holda oʻsadi. Shoxshabbasi qalin, boʻyi baland (50 m gacha), [[tana]]si baquvvat (aylanasi 18 m gacha), silindrsimon, [[poʻstloq|poʻstlogʻi]] sargʻishoq. Oʻzbekistonda manzarali chinorning har ikki turi oʻsadi. [[Novda]]lari va [[barg]]lari yoshligida tukli, keyinchalik tuklari toʻkilib ketadi. Barglari yirik, asosan, 3 (baʼzan 7) boʻlmali. Mevasi dumaloq, dagʻal tukli [[yongʻoqcha]], diametri 1,5 sm, meva bandida 2—5 tadan oʻrnashgan, uzoq vaqt toʻkilmaydi. Aprelda gullab, mevasi may—sentyabr da yetiladi. Chinor, ayniqsa, yoshligida tez oʻsadi. Qulay sharoitda 2000-yil va undan ham koʻproq yashaydi. [[Egey dengizi]]dagi [[Krit]] [[orol|o.]]da tanasi aylanasi 18 m boʻlgan 2300-yillik chinorlar bor. [[Surxondaryo viloyati|Surxondaryo]], [[Namangan viloyati|Namangan]] va [[Samarqand viloyati|Samarqand viloyatlari]]da 600—800 yoshli chinorlar uchraydi.

Chinor [[urugʻ (oʻsimliklar)|urugʻi]]ni ekib, qalamchasidan va [[ildiz (oʻsimlik)|ildiz]] bachkilaridan koʻpaytiriladi. Chinorning yogʻochi yengil, pishiq, mebel sanoatida qadrlanadi. Uning yogʻochidan oʻzbek meʼmorligida qadimdan foydalanib kelingan.
[[Fayl:Chinor_bargi_tasviri.jpg|thumb|Toʻkilgan chinor barglari.]]


[[Fayl:Chinor.jpg|thumb|Chinor daraxtining pastdan olingan fotosi.]]
{{OʻzME}}
{{chala}}


[[Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar]]
[[Turkum:Manzarali daraxtlar]]
[[Turkum:Daraxtlar]]</text>
      <sha1>3eeizqhgww2zqzgru8tmhlfphfo2ztm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156138</id>
      <parentid>6156137</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:58:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Oʻsimliklar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2369" sha1="agjjmm2ndiqqy52zeg15kk1otbfon55" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Chinor
| image = Plataan bladeren.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = 
| regnum = [[Oʻsimliklar]]
| divisio = 
| classis = 
| ordo = 
| familia = 
| subfamilia = 
| genus = 
| species = 
| binomial = 
| binomial_authority = 
}}
'''Chinor''' ({{btname|Platanus}}) — chinordoshlar [[oila (biologiya)|oila]]siga mansub barg toʻkuvchi [[oʻsimliklar]] [[turkum]]i; 10 [[tur (biologiya)|tur]]i maʼlum. [[Shimoliy Amerika|Shim. Amerika]] ([[Kanada]]dan [[Meksika]]gacha), Janubiy Sharqiy [[Yevropa]] va [[Oʻrta dengizboʻyi oʻlkasi|Oʻrta dengizboʻyi mamlakatlari]]dan [[Hindixitoy]]gacha boʻlgan hududda tarqalgan. [[Kavkaz]], [[Qrim]], [[Oʻrta Osiyo]]da sharq chinori ({{btname|P.orientalis}}), Janubiy [[Ukraina]], [[Qora dengiz]] [[sohil]]lari, shuningdek, Oʻrta Osiyoda Shimoliy Amerikadan keltirilgan gʻarb chinori ({{btname|P.occudentalis}}) turlari oʻstiriladi. Sharq chinori yovvoyi holda oʻsadi. Shoxshabbasi qalin, boʻyi baland (50 m gacha), [[tana]]si baquvvat (aylanasi 18 m gacha), silindrsimon, [[poʻstloq|poʻstlogʻi]] sargʻishoq. Oʻzbekistonda manzarali chinorning har ikki turi oʻsadi. [[Novda]]lari va [[barg]]lari yoshligida tukli, keyinchalik tuklari toʻkilib ketadi. Barglari yirik, asosan, 3 (baʼzan 7) boʻlmali. Mevasi dumaloq, dagʻal tukli [[yongʻoqcha]], diametri 1,5 sm, meva bandida 2—5 tadan oʻrnashgan, uzoq vaqt toʻkilmaydi. Aprelda gullab, mevasi may—sentyabr da yetiladi. Chinor, ayniqsa, yoshligida tez oʻsadi. Qulay sharoitda 2000-yil va undan ham koʻproq yashaydi. [[Egey dengizi]]dagi [[Krit]] [[orol|o.]]da tanasi aylanasi 18 m boʻlgan 2300-yillik chinorlar bor. [[Surxondaryo viloyati|Surxondaryo]], [[Namangan viloyati|Namangan]] va [[Samarqand viloyati|Samarqand viloyatlari]]da 600—800 yoshli chinorlar uchraydi.

Chinor [[urugʻ (oʻsimliklar)|urugʻi]]ni ekib, qalamchasidan va [[ildiz (oʻsimlik)|ildiz]] bachkilaridan koʻpaytiriladi. Chinorning yogʻochi yengil, pishiq, mebel sanoatida qadrlanadi. Uning yogʻochidan oʻzbek meʼmorligida qadimdan foydalanib kelingan.
[[Fayl:Chinor_bargi_tasviri.jpg|thumb|Toʻkilgan chinor barglari.]]


[[Fayl:Chinor.jpg|thumb|Chinor daraxtining pastdan olingan fotosi.]]
{{OʻzME}}
{{chala}}


[[Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar]]
[[Turkum:Manzarali daraxtlar]]
[[Turkum:Daraxtlar]]
[[Turkum:Oʻsimliklar]]</text>
      <sha1>agjjmm2ndiqqy52zeg15kk1otbfon55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Chirchiq oliy tank komandir-muhandislik bilim yurti</title>
    <ns>1</ns>
    <id>607546</id>
    <revision>
      <id>6155922</id>
      <parentid>4894554</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:04:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erkinov Adiham</username>
        <id>274234</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oʻqish */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6155922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="213" sha1="7c5wlkc5dqy147xtipdbem4jzi00f66" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{OʻzME loyihasi|daraja=|ahamiyat=}}

== Oʻqish ==

bilim yurtlari [[Foydalanuvchi:Erkinov Adiham|Erkinov Adiham]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Erkinov Adiham|munozara]]) 17:04, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>7c5wlkc5dqy147xtipdbem4jzi00f66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arthur Eddington</title>
    <ns>0</ns>
    <id>612493</id>
    <revision>
      <id>6155882</id>
      <parentid>6064597</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:44:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1075" sha1="f71g8b0rupu8jsjas6o3fybsv8kczkj" xml:space="preserve">[[Fayl:Arthur Stanley Eddington.jpg|right|200px|thumb| Arthur Eddington]]
'''Eddington Artur Stenli''' (1882.28.12, Kendal, Uestmorlend — 1944.22.11, [[Kembrij]]) — ingliz astronomi va fizigi. [[London]] qirollik jamiyati|London Qirollik jamiyati]] aʼzosi (1914-yildan). Kembrij universiteti rasadxonasi direktori (1914-yildan), London Qirollik astronomiya jamiyati (1921-1923) va [[Xalqaro astronomiya ittifoqi]] prezidenti (1938-1944). Asosiy ilmiy ishlari astrofizika, kosmologiya va nisbiylik nazariyasiga oid. Eddington yulduzlar harakatini oʻrgangan, ularning ichki tuzilishi nazariy asoslarini ishlab chiqqan, birinchi marta yorqinlik muvozanati nazariyasini yulduzlar orasida qoʻllagan. Yulduzlarning yorqinligi ularning massasiga bogʻliq ekanligini aniqlagan. Eddington birinchi boʻlib muvozanatda boʻlgan yulduzlarning modelini hisoblagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}
{{OʻzME}}
{{Nisbiylik}}


[[Turkum:1882-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1944-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:28-dekabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:22-noyabrda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>f71g8b0rupu8jsjas6o3fybsv8kczkj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155883</id>
      <parentid>6155882</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1082" sha1="nji0ixvo1by6stg2cza8ttc6h55gia9" xml:space="preserve">[[Fayl:Arthur Stanley Eddington.jpg|right|200px|thumb| Arthur Eddington]]
'''Eddington Artur Stenli''' (1882.28.12, Kendal, Uestmorlend — 1944.22.11, [[Kembrij]]) — ingliz astronomi va fizigi. [[London]] qirollik jamiyati|London Qirollik jamiyati]] aʼzosi (1914-yildan). Kembrij universiteti rasadxonasi direktori (1914-yildan), London Qirollik astronomiya jamiyati (1921-1923) va [[Xalqaro astronomiya ittifoqi]] prezidenti (1938 — 1944). Asosiy ilmiy ishlari astrofizika, kosmologiya va nisbiylik nazariyasiga oid. Eddington yulduzlar harakatini oʻrgangan, ularning ichki tuzilishi nazariy asoslarini ishlab chiqqan, birinchi marta yorqinlik muvozanati nazariyasini yulduzlar orasida qoʻllagan. Yulduzlarning yorqinligi ularning massasiga bogʻliq ekanligini aniqlagan. Eddington birinchi boʻlib muvozanatda boʻlgan yulduzlarning modelini hisoblagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

{{OʻzME}}
{{Nisbiylik}}


[[Turkum:1882-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1944-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:28-dekabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:22-noyabrda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>nji0ixvo1by6stg2cza8ttc6h55gia9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155885</id>
      <parentid>6155883</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1086" sha1="a6kfacjzzibcwl6xlx5ge2o1r88bqev" xml:space="preserve">[[Fayl:Arthur Stanley Eddington.jpg|right|200px|thumb| Arthur Eddington]]
'''Eddington Artur Stenli''' (1882.28.12, Kendal, Uestmorlend — 1944.22.11, [[Kembrij]]) — ingliz astronomi va fizigi. [[London]] qirollik jamiyati|London Qirollik jamiyati]] aʼzosi (1914-yildan). Kembrij universiteti rasadxonasi direktori (1914-yildan), London Qirollik astronomiya jamiyati (1921 — 1923) va [[Xalqaro astronomiya ittifoqi]] prezidenti (1938 — 1944). Asosiy ilmiy ishlari astrofizika, kosmologiya va nisbiylik nazariyasiga oid. Eddington yulduzlar harakatini oʻrgangan, ularning ichki tuzilishi nazariy asoslarini ishlab chiqqan, birinchi marta yorqinlik muvozanati nazariyasini yulduzlar orasida qoʻllagan. Yulduzlarning yorqinligi ularning massasiga bogʻliq ekanligini aniqlagan. Eddington birinchi boʻlib muvozanatda boʻlgan yulduzlarning modelini hisoblagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}

{{OʻzME}}
{{Nisbiylik}}


[[Turkum:1882-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1944-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:28-dekabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:22-noyabrda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>a6kfacjzzibcwl6xlx5ge2o1r88bqev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qayindoshlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>624689</id>
    <revision>
      <id>6156380</id>
      <parentid>6051578</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:09:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="731" sha1="tnn5p48xalh43jhk9ggjiubitulfzbs" xml:space="preserve">'''Qayindoshlar''' — qayinnamolar qabilasiga mansub [[oila (biologiya)|oila]]. Yer yuzida 6 [[turkum]]ga mansub 150 ga yaqin [[tur (biologiya)|tur]]i bor. Shimoliy yarim sharda keng tarqalgan. Oila vakillari, asosan, [[daraxt]]lardan iborat. [[Tana]]si oq yoki sargʻish, katta yoshdagilarida qora dogʻlar paydo boʻladi. Bir uyli oʻsimlik. [[Gul]]lari [[kuchala]]larda oʻrnashgan. [[Barg]]lari yirik, oddiy, ketma-ket oʻrnashgan. Mevasi bir urugʻli, yassi.

Oʻrta Osiyoda 2 turi oʻsadi (qarang [[Qayin]]). Aprel—may oylarida gullab, mevasi avgust—oktabrda yetiladi. Qayindoshdan manzarali oʻsimlik sifatida foydalaniladi. 

{{chala}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

[[Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar]]</text>
      <sha1>tnn5p48xalh43jhk9ggjiubitulfzbs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156381</id>
      <parentid>6156380</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Manzarali o'simliklar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="764" sha1="a931cp7dsrxpuu6jsf4y5k4h1cqcipz" xml:space="preserve">'''Qayindoshlar''' — qayinnamolar qabilasiga mansub [[oila (biologiya)|oila]]. Yer yuzida 6 [[turkum]]ga mansub 150 ga yaqin [[tur (biologiya)|tur]]i bor. Shimoliy yarim sharda keng tarqalgan. Oila vakillari, asosan, [[daraxt]]lardan iborat. [[Tana]]si oq yoki sargʻish, katta yoshdagilarida qora dogʻlar paydo boʻladi. Bir uyli oʻsimlik. [[Gul]]lari [[kuchala]]larda oʻrnashgan. [[Barg]]lari yirik, oddiy, ketma-ket oʻrnashgan. Mevasi bir urugʻli, yassi.

Oʻrta Osiyoda 2 turi oʻsadi (qarang [[Qayin]]). Aprel—may oylarida gullab, mevasi avgust—oktabrda yetiladi. Qayindoshdan manzarali oʻsimlik sifatida foydalaniladi. 

{{chala}}

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;

[[Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar]]
[[Turkum:Manzarali o'simliklar]]</text>
      <sha1>a931cp7dsrxpuu6jsf4y5k4h1cqcipz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Havo transporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>634575</id>
    <revision>
      <id>6156253</id>
      <parentid>6135587</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:06:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5379" sha1="pfxmu3gpcu7uvzgs084c7hxtmxopydp" xml:space="preserve">[[Fayl:Pan Am Boeing 747-121 N732PA Bidini.jpg|thumb|1978-yilda [[Pan American Airlines]] tomonidan boshqariladigan [[Boeing 747]] samolyoti]]
'''Havo transporti''', aviatsiya transorti — yoʻlovchilar, pochta va yuklarni havo yoʻllari orqali tashishni amalga oshiradigan transport turi. Uning afzalligi shundaki, yuqori uchish tezligi hisobiga tashish vaqtini juda tejaydi, yer va suv yoʻllari boʻlmagan manzillar bilan bevosita transport aloqasini yoʻlga qoʻyish imkoniyatlarini yaratadi.

Dastlabki Havo transporti Birinchi jahon urushidan keyin Yevropa va Amerika davlatlarida vujudga keldi. Germaniya va Fransiyada transport turi sifatida 1920—21 yillarda rivojlandi. Oʻzbekistonda birinchi havo yoʻli 1992-yil 12-mayda ochildi. Uzunligi 800&amp;nbsp;km boʻlgan Toshkent—Avliyoota (Taroz) — Pish-pek ([[Bishkek]]) — Olmaota marshrutida Rossiya koʻngilli havo floti jamiyati (&quot;Dobrolyot&quot;)ning O'rta Osiyo boʻlimi (Kogon shahri)ga qarashli Germaniyadan sotib olingan &quot;Yunkers—13&quot; samolyotlarida dastlabki yoʻlovchilar tashish reysi amalga oshirildi. Shu yili uz. 450&amp;nbsp;km boʻlgan Kogon—Oq-toʻqay—Dargʻonota—Xiva hamda Buxo-ro—Termiz—Dushanba havo yoʻllari ochildi. 1924-yilda Havo transportida jami 1000 yoʻlovchi, 200&amp;nbsp;kg pochta joʻnatmalari, 5 t yuk tashildi. 1930-yillar boshidan Oʻzbekiston havo transportida yuk va yoʻlovchilar tashish ommaviy tus oldi, 1930-yildan Toshkent—Mos-kva yoʻlida samolyotlar muntazam qat-nay boshladi. Toshkent (1932), nukus va Urganch (1939), Termiz (1940), Namangan (1941) shaharlarida aeroportlar qurilib ishga tushirildi.

Ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda Il—12, YL—14. li2 va turli difikatsiyadagi AN—2 samolyotlari t. parklariga berildi. 1957—58 gsarda havo yoʻllarida TU—104, P—18, AN-24, YAK-40 samolyotlari, mi1, mi2, ka26 vertotlari oʻzlashtirildi, mahalliy havo kelarida AN—24, YAK—40 samolyotlari qatnay boshladi. Ayni vaqtda dalalarga mineral oʻgʻitlar va zararkunanda hasharotlarga qarshi preparatlar sepishda, gʻoʻzani defoliatsiya qilish ishlarida avianiyadan keng foydalanildi. [[Qoʻqon]] (1947), Samarqand (1948), Qarshi (1955), Buxoro (1963) va Toshkent yaqinidagi Sergeli (1961) da yangi aeroportlar qurildi. 1974-yildan IL-62, 1977-yildan TU—154 samolyotlari, 1982-yil dekabrdan IL—86 aerobuslari respublika havo yoʻllarida ucha boshladi.

1980-yilga kelib Oʻzbekiston havo transporti havo yoʻllarining uz. 155 ming km dan ortiq boʻldi (shu jumladan, mahalliy havo yoʻllari uzunligi 60,1 ming km ni tashkil etdi).

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishganidan keyin [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] farmoniga muvofiq, 1992-yil 28-yanvarda sobiq Ittifoq Fuqaro aviatsiyasi vazirligi tasarrufida boʻlgan Oʻzbekiston Fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi negizida &quot;Oʻzbekiston havo yullari&quot; milliy aviakompaniyasi tashkil etildi.

Havo transporti Oʻzbekiston iqtisodiyotida yetakchi tarmoqlardan biri hisoblanadi, mamlakatning tashqi dunyo bilan xalqaro, iqtisodiy, diplomatik, madaniy aloqalarini rivojlantirishga xizmat qilmoqda. Toshkent, Nukus, Samarqand, Buxoro, Urganch, Termiz, Qarshi, Namangan, Andijon, Fargʻona, Navoiy shaharlarida zamonaviy jihozlangan aerovokzal (aeroport)lar ishlaydi. Toshkent aeroporti [[Markaziy Osiyo]] mintaqasidagi eng yirik xalqaro aeroport hisoblanadi. Buxoro, Samarqand, Urganch aeroportlari ham xalqaro aeroport maqomiga ega. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasi muntazam holda 20 ta xalqaro reyslarni amalga oshiradi. Yevropa, Amerika, [[Janubi-Sharqiy Osiyo]], MDH davlatlari shaharlarida uning 44 ta vakolatxonalari ochilgan. Mustaqillik yillarida Oʻzbekiston Respublikasi hukumati yordamida aviatsiya tarmogʻiga 1 mlrd. 200 mln. AQSH dollari miqdorida investitsiya kiritildi va rivojlangan zamonaviy infratuzilma barpo etildi.

Barcha xalqaro reyslar &quot;Boing&quot; 767/757, A-310, Yu-85 rusumli samolyotlarda bajariladi. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompani-yasi Yevropadagi yirik &quot;Erbas Indast-ri&quot;, AQShning &quot;Boing&quot; kompaniyalari, Rossiyaning &quot;Ilyushin&quot; konstruk-torlik byurosi, Germaniya, [[Fransiya]] firmalari bilan turli sohalarda hamkorlik qiladi. Shunday hamkorlik natijasida 1993-yildan milliy avia-kompaniya sotib olgan &quot;Erbas&quot; A—310— 300 aerobuslari, &quot;Boing&quot; laynerlari xalqaro reyslarda yoʻlovchilarga xizmat qoʻrsata boshladi. 2004-yilda &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy avia-kompaniyasi 3 ta &quot;Boing 757&quot; va &quot;Bo-ing 767&quot; samolyotlarini sotib oldi va Gʻarb mamlakatlarida ishlab chiqarilgan samolyotlari soni 16 taga yetdi.

Respublika Havo transporti uchun uchuvchilar, texnika xizmati tarkibi, yerdagi xizmat xodimlari &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasining uchish oʻquvtexnika markazi (1943-yil 15-mayda tashkil etilgan), Toshkent aviatsiya institutit tayyorlanadi. 2003-yilda Oʻzbekiston Havo transportida 0,8 mln. yoʻlovchi, 5,9 ming t yuk tashildi, yoʻlovchi aylanmasi 3956,5 ming yoʻlovchi km ni, yuk aylanmasi 95,3 ming t km ni tashkil etdi.

Chet mamlakatlarda Havo transporti AQSH, Germaniya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya va boshqa davlatlarda rivojlangan. Bu mamlakatlardagi aviakompaniyalarda 300 va undan ortiq yoʻlov-chiga moʻljallangan fuqaro samolyotlari, ogʻir yuk transport samolyotlari keng qoʻllanadi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}

[[Turkum:Aviatsiya]]</text>
      <sha1>pfxmu3gpcu7uvzgs084c7hxtmxopydp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156254</id>
      <parentid>6156253</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5383" sha1="sx0iajm94l2ajjlk3q9c2d3m6elxrib" xml:space="preserve">[[Fayl:Pan Am Boeing 747-121 N732PA Bidini.jpg|thumb|1978-yilda [[Pan American Airlines]] tomonidan boshqariladigan [[Boeing 747]] samolyoti]]
'''Havo transporti''', aviatsiya transorti — yoʻlovchilar, pochta va yuklarni havo yoʻllari orqali tashishni amalga oshiradigan [[transport]] turi. Uning afzalligi shundaki, yuqori uchish tezligi hisobiga tashish vaqtini juda tejaydi, yer va suv yoʻllari boʻlmagan manzillar bilan bevosita transport aloqasini yoʻlga qoʻyish imkoniyatlarini yaratadi.

Dastlabki Havo transporti Birinchi jahon urushidan keyin Yevropa va Amerika davlatlarida vujudga keldi. Germaniya va Fransiyada transport turi sifatida 1920—21 yillarda rivojlandi. Oʻzbekistonda birinchi havo yoʻli 1992-yil 12-mayda ochildi. Uzunligi 800&amp;nbsp;km boʻlgan Toshkent—Avliyoota (Taroz) — Pish-pek ([[Bishkek]]) — Olmaota marshrutida Rossiya koʻngilli havo floti jamiyati (&quot;Dobrolyot&quot;)ning O'rta Osiyo boʻlimi (Kogon shahri)ga qarashli Germaniyadan sotib olingan &quot;Yunkers—13&quot; samolyotlarida dastlabki yoʻlovchilar tashish reysi amalga oshirildi. Shu yili uz. 450&amp;nbsp;km boʻlgan Kogon—Oq-toʻqay—Dargʻonota—Xiva hamda Buxo-ro—Termiz—Dushanba havo yoʻllari ochildi. 1924-yilda Havo transportida jami 1000 yoʻlovchi, 200&amp;nbsp;kg pochta joʻnatmalari, 5 t yuk tashildi. 1930-yillar boshidan Oʻzbekiston havo transportida yuk va yoʻlovchilar tashish ommaviy tus oldi, 1930-yildan Toshkent—Mos-kva yoʻlida samolyotlar muntazam qat-nay boshladi. Toshkent (1932), nukus va Urganch (1939), Termiz (1940), Namangan (1941) shaharlarida aeroportlar qurilib ishga tushirildi.

Ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda Il—12, YL—14. li2 va turli difikatsiyadagi AN—2 samolyotlari t. parklariga berildi. 1957—58 gsarda havo yoʻllarida TU—104, P—18, AN-24, YAK-40 samolyotlari, mi1, mi2, ka26 vertotlari oʻzlashtirildi, mahalliy havo kelarida AN—24, YAK—40 samolyotlari qatnay boshladi. Ayni vaqtda dalalarga mineral oʻgʻitlar va zararkunanda hasharotlarga qarshi preparatlar sepishda, gʻoʻzani defoliatsiya qilish ishlarida avianiyadan keng foydalanildi. [[Qoʻqon]] (1947), Samarqand (1948), Qarshi (1955), Buxoro (1963) va Toshkent yaqinidagi Sergeli (1961) da yangi aeroportlar qurildi. 1974-yildan IL-62, 1977-yildan TU—154 samolyotlari, 1982-yil dekabrdan IL—86 aerobuslari respublika havo yoʻllarida ucha boshladi.

1980-yilga kelib Oʻzbekiston havo transporti havo yoʻllarining uz. 155 ming km dan ortiq boʻldi (shu jumladan, mahalliy havo yoʻllari uzunligi 60,1 ming km ni tashkil etdi).

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishganidan keyin [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] farmoniga muvofiq, 1992-yil 28-yanvarda sobiq Ittifoq Fuqaro aviatsiyasi vazirligi tasarrufida boʻlgan Oʻzbekiston Fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi negizida &quot;Oʻzbekiston havo yullari&quot; milliy aviakompaniyasi tashkil etildi.

Havo transporti Oʻzbekiston iqtisodiyotida yetakchi tarmoqlardan biri hisoblanadi, mamlakatning tashqi dunyo bilan xalqaro, iqtisodiy, diplomatik, madaniy aloqalarini rivojlantirishga xizmat qilmoqda. Toshkent, Nukus, Samarqand, Buxoro, Urganch, Termiz, Qarshi, Namangan, Andijon, Fargʻona, Navoiy shaharlarida zamonaviy jihozlangan aerovokzal (aeroport)lar ishlaydi. Toshkent aeroporti [[Markaziy Osiyo]] mintaqasidagi eng yirik xalqaro aeroport hisoblanadi. Buxoro, Samarqand, Urganch aeroportlari ham xalqaro aeroport maqomiga ega. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasi muntazam holda 20 ta xalqaro reyslarni amalga oshiradi. Yevropa, Amerika, [[Janubi-Sharqiy Osiyo]], MDH davlatlari shaharlarida uning 44 ta vakolatxonalari ochilgan. Mustaqillik yillarida Oʻzbekiston Respublikasi hukumati yordamida aviatsiya tarmogʻiga 1 mlrd. 200 mln. AQSH dollari miqdorida investitsiya kiritildi va rivojlangan zamonaviy infratuzilma barpo etildi.

Barcha xalqaro reyslar &quot;Boing&quot; 767/757, A-310, Yu-85 rusumli samolyotlarda bajariladi. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompani-yasi Yevropadagi yirik &quot;Erbas Indast-ri&quot;, AQShning &quot;Boing&quot; kompaniyalari, Rossiyaning &quot;Ilyushin&quot; konstruk-torlik byurosi, Germaniya, [[Fransiya]] firmalari bilan turli sohalarda hamkorlik qiladi. Shunday hamkorlik natijasida 1993-yildan milliy avia-kompaniya sotib olgan &quot;Erbas&quot; A—310— 300 aerobuslari, &quot;Boing&quot; laynerlari xalqaro reyslarda yoʻlovchilarga xizmat qoʻrsata boshladi. 2004-yilda &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy avia-kompaniyasi 3 ta &quot;Boing 757&quot; va &quot;Bo-ing 767&quot; samolyotlarini sotib oldi va Gʻarb mamlakatlarida ishlab chiqarilgan samolyotlari soni 16 taga yetdi.

Respublika Havo transporti uchun uchuvchilar, texnika xizmati tarkibi, yerdagi xizmat xodimlari &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasining uchish oʻquvtexnika markazi (1943-yil 15-mayda tashkil etilgan), Toshkent aviatsiya institutit tayyorlanadi. 2003-yilda Oʻzbekiston Havo transportida 0,8 mln. yoʻlovchi, 5,9 ming t yuk tashildi, yoʻlovchi aylanmasi 3956,5 ming yoʻlovchi km ni, yuk aylanmasi 95,3 ming t km ni tashkil etdi.

Chet mamlakatlarda Havo transporti AQSH, Germaniya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya va boshqa davlatlarda rivojlangan. Bu mamlakatlardagi aviakompaniyalarda 300 va undan ortiq yoʻlov-chiga moʻljallangan fuqaro samolyotlari, ogʻir yuk transport samolyotlari keng qoʻllanadi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}

[[Turkum:Aviatsiya]]</text>
      <sha1>sx0iajm94l2ajjlk3q9c2d3m6elxrib</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156255</id>
      <parentid>6156254</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:07:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5384" sha1="jqczo0nkmksb9z2f1yh9dtawy68nr2o" xml:space="preserve">[[Fayl:Pan Am Boeing 747-121 N732PA Bidini.jpg|thumb|1978-yilda [[Pan American Airlines]] tomonidan boshqariladigan [[Boeing 747]] samolyoti]]

'''Havo transporti''', aviatsiya transorti — yoʻlovchilar, pochta va yuklarni havo yoʻllari orqali tashishni amalga oshiradigan [[transport]] turi. Uning afzalligi shundaki, yuqori uchish tezligi hisobiga tashish vaqtini juda tejaydi, yer va suv yoʻllari boʻlmagan manzillar bilan bevosita transport aloqasini yoʻlga qoʻyish imkoniyatlarini yaratadi.

Dastlabki Havo transporti Birinchi jahon urushidan keyin Yevropa va Amerika davlatlarida vujudga keldi. Germaniya va Fransiyada transport turi sifatida 1920—21 yillarda rivojlandi. Oʻzbekistonda birinchi havo yoʻli 1992-yil 12-mayda ochildi. Uzunligi 800&amp;nbsp;km boʻlgan Toshkent—Avliyoota (Taroz) — Pish-pek ([[Bishkek]]) — Olmaota marshrutida Rossiya koʻngilli havo floti jamiyati (&quot;Dobrolyot&quot;)ning O'rta Osiyo boʻlimi (Kogon shahri)ga qarashli Germaniyadan sotib olingan &quot;Yunkers—13&quot; samolyotlarida dastlabki yoʻlovchilar tashish reysi amalga oshirildi. Shu yili uz. 450&amp;nbsp;km boʻlgan Kogon—Oq-toʻqay—Dargʻonota—Xiva hamda Buxo-ro—Termiz—Dushanba havo yoʻllari ochildi. 1924-yilda Havo transportida jami 1000 yoʻlovchi, 200&amp;nbsp;kg pochta joʻnatmalari, 5 t yuk tashildi. 1930-yillar boshidan Oʻzbekiston havo transportida yuk va yoʻlovchilar tashish ommaviy tus oldi, 1930-yildan Toshkent—Mos-kva yoʻlida samolyotlar muntazam qat-nay boshladi. Toshkent (1932), nukus va Urganch (1939), Termiz (1940), Namangan (1941) shaharlarida aeroportlar qurilib ishga tushirildi.

Ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda Il—12, YL—14. li2 va turli difikatsiyadagi AN—2 samolyotlari t. parklariga berildi. 1957—58 gsarda havo yoʻllarida TU—104, P—18, AN-24, YAK-40 samolyotlari, mi1, mi2, ka26 vertotlari oʻzlashtirildi, mahalliy havo kelarida AN—24, YAK—40 samolyotlari qatnay boshladi. Ayni vaqtda dalalarga mineral oʻgʻitlar va zararkunanda hasharotlarga qarshi preparatlar sepishda, gʻoʻzani defoliatsiya qilish ishlarida avianiyadan keng foydalanildi. [[Qoʻqon]] (1947), Samarqand (1948), Qarshi (1955), Buxoro (1963) va Toshkent yaqinidagi Sergeli (1961) da yangi aeroportlar qurildi. 1974-yildan IL-62, 1977-yildan TU—154 samolyotlari, 1982-yil dekabrdan IL—86 aerobuslari respublika havo yoʻllarida ucha boshladi.

1980-yilga kelib Oʻzbekiston havo transporti havo yoʻllarining uz. 155 ming km dan ortiq boʻldi (shu jumladan, mahalliy havo yoʻllari uzunligi 60,1 ming km ni tashkil etdi).

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishganidan keyin [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] farmoniga muvofiq, 1992-yil 28-yanvarda sobiq Ittifoq Fuqaro aviatsiyasi vazirligi tasarrufida boʻlgan Oʻzbekiston Fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi negizida &quot;Oʻzbekiston havo yullari&quot; milliy aviakompaniyasi tashkil etildi.

Havo transporti Oʻzbekiston iqtisodiyotida yetakchi tarmoqlardan biri hisoblanadi, mamlakatning tashqi dunyo bilan xalqaro, iqtisodiy, diplomatik, madaniy aloqalarini rivojlantirishga xizmat qilmoqda. Toshkent, Nukus, Samarqand, Buxoro, Urganch, Termiz, Qarshi, Namangan, Andijon, Fargʻona, Navoiy shaharlarida zamonaviy jihozlangan aerovokzal (aeroport)lar ishlaydi. Toshkent aeroporti [[Markaziy Osiyo]] mintaqasidagi eng yirik xalqaro aeroport hisoblanadi. Buxoro, Samarqand, Urganch aeroportlari ham xalqaro aeroport maqomiga ega. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasi muntazam holda 20 ta xalqaro reyslarni amalga oshiradi. Yevropa, Amerika, [[Janubi-Sharqiy Osiyo]], MDH davlatlari shaharlarida uning 44 ta vakolatxonalari ochilgan. Mustaqillik yillarida Oʻzbekiston Respublikasi hukumati yordamida aviatsiya tarmogʻiga 1 mlrd. 200 mln. AQSH dollari miqdorida investitsiya kiritildi va rivojlangan zamonaviy infratuzilma barpo etildi.

Barcha xalqaro reyslar &quot;Boing&quot; 767/757, A-310, Yu-85 rusumli samolyotlarda bajariladi. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompani-yasi Yevropadagi yirik &quot;Erbas Indast-ri&quot;, AQShning &quot;Boing&quot; kompaniyalari, Rossiyaning &quot;Ilyushin&quot; konstruk-torlik byurosi, Germaniya, [[Fransiya]] firmalari bilan turli sohalarda hamkorlik qiladi. Shunday hamkorlik natijasida 1993-yildan milliy avia-kompaniya sotib olgan &quot;Erbas&quot; A—310— 300 aerobuslari, &quot;Boing&quot; laynerlari xalqaro reyslarda yoʻlovchilarga xizmat qoʻrsata boshladi. 2004-yilda &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy avia-kompaniyasi 3 ta &quot;Boing 757&quot; va &quot;Bo-ing 767&quot; samolyotlarini sotib oldi va Gʻarb mamlakatlarida ishlab chiqarilgan samolyotlari soni 16 taga yetdi.

Respublika Havo transporti uchun uchuvchilar, texnika xizmati tarkibi, yerdagi xizmat xodimlari &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasining uchish oʻquvtexnika markazi (1943-yil 15-mayda tashkil etilgan), Toshkent aviatsiya institutit tayyorlanadi. 2003-yilda Oʻzbekiston Havo transportida 0,8 mln. yoʻlovchi, 5,9 ming t yuk tashildi, yoʻlovchi aylanmasi 3956,5 ming yoʻlovchi km ni, yuk aylanmasi 95,3 ming t km ni tashkil etdi.

Chet mamlakatlarda Havo transporti AQSH, Germaniya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya va boshqa davlatlarda rivojlangan. Bu mamlakatlardagi aviakompaniyalarda 300 va undan ortiq yoʻlov-chiga moʻljallangan fuqaro samolyotlari, ogʻir yuk transport samolyotlari keng qoʻllanadi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}

[[Turkum:Aviatsiya]]</text>
      <sha1>jqczo0nkmksb9z2f1yh9dtawy68nr2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156256</id>
      <parentid>6156255</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:07:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5399" sha1="14oxrejanjg4n2qwxpzzzbh4zs50nij" xml:space="preserve">[[Fayl:Pan Am Boeing 747-121 N732PA Bidini.jpg|thumb|1978-yilda [[Pan American Airlines]] tomonidan boshqariladigan [[Boeing 747]] samolyoti]]

'''Havo transporti''', aviatsiya transorti — yoʻlovchilar, pochta va yuklarni havo yoʻllari orqali tashishni amalga oshiradigan [[transport]] turi. Uning afzalligi shundaki, yuqori uchish tezligi hisobiga tashish vaqtini juda tejaydi, yer va suv yoʻllari boʻlmagan manzillar bilan bevosita transport aloqasini yoʻlga qoʻyish imkoniyatlarini yaratadi.

Dastlabki Havo transporti Birinchi jahon urushidan keyin Yevropa va Amerika davlatlarida vujudga keldi. Germaniya va Fransiyada transport turi sifatida 1920—21 yillarda rivojlandi. Oʻzbekistonda birinchi havo yoʻli 1992-yil 12-mayda ochildi. Uzunligi 800&amp;nbsp;km boʻlgan Toshkent—Avliyoota (Taroz) — Pish-pek ([[Bishkek]]) — Olmaota marshrutida Rossiya koʻngilli havo floti jamiyati (&quot;Dobrolyot&quot;)ning O'rta Osiyo boʻlimi (Kogon shahri)ga qarashli Germaniyadan sotib olingan &quot;Yunkers—13&quot; samolyotlarida dastlabki yoʻlovchilar tashish reysi amalga oshirildi. Shu yili uz. 450&amp;nbsp;km boʻlgan Kogon—Oq-toʻqay—Dargʻonota—Xiva hamda Buxo-ro—Termiz—Dushanba havo yoʻllari ochildi. 1924-yilda Havo transportida jami 1000 yoʻlovchi, 200&amp;nbsp;kg pochta joʻnatmalari, 5 t yuk tashildi. 1930-yillar boshidan Oʻzbekiston havo transportida yuk va yoʻlovchilar tashish ommaviy tus oldi, 1930-yildan Toshkent—Mos-kva yoʻlida samolyotlar muntazam qat-nay boshladi. Toshkent (1932), nukus va Urganch (1939), Termiz (1940), Namangan (1941) shaharlarida aeroportlar qurilib ishga tushirildi.

Ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda Il—12, YL—14. li2 va turli difikatsiyadagi AN—2 samolyotlari t. parklariga berildi. 1957—58 gsarda havo yoʻllarida TU—104, P—18, AN-24, YAK-40 samolyotlari, mi1, mi2, ka26 vertotlari oʻzlashtirildi, mahalliy havo kelarida AN—24, YAK—40 samolyotlari qatnay boshladi. Ayni vaqtda dalalarga mineral oʻgʻitlar va zararkunanda hasharotlarga qarshi preparatlar sepishda, gʻoʻzani defoliatsiya qilish ishlarida avianiyadan keng foydalanildi. [[Qoʻqon]] (1947), Samarqand (1948), Qarshi (1955), Buxoro (1963) va Toshkent yaqinidagi Sergeli (1961) da yangi aeroportlar qurildi. 1974-yildan IL-62, 1977-yildan TU—154 samolyotlari, 1982-yil dekabrdan IL—86 aerobuslari respublika havo yoʻllarida ucha boshladi.

1980-yilga kelib Oʻzbekiston havo transporti havo yoʻllarining uz. 155 ming km dan ortiq boʻldi (shu jumladan, mahalliy havo yoʻllari uzunligi 60,1 ming km ni tashkil etdi).

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishganidan keyin [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] farmoniga muvofiq, 1992-yil 28-yanvarda sobiq Ittifoq Fuqaro aviatsiyasi vazirligi tasarrufida boʻlgan Oʻzbekiston Fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi negizida &quot;Oʻzbekiston havo yullari&quot; milliy aviakompaniyasi tashkil etildi.

Havo transporti Oʻzbekiston iqtisodiyotida yetakchi tarmoqlardan biri hisoblanadi, mamlakatning tashqi dunyo bilan xalqaro, iqtisodiy, diplomatik, madaniy aloqalarini rivojlantirishga xizmat qilmoqda. Toshkent, Nukus, Samarqand, Buxoro, Urganch, Termiz, Qarshi, Namangan, Andijon, Fargʻona, Navoiy shaharlarida zamonaviy jihozlangan aerovokzal (aeroport)lar ishlaydi. Toshkent aeroporti [[Markaziy Osiyo]] mintaqasidagi eng yirik xalqaro aeroport hisoblanadi. Buxoro, Samarqand, Urganch aeroportlari ham xalqaro aeroport maqomiga ega. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasi muntazam holda 20 ta xalqaro reyslarni amalga oshiradi. Yevropa, Amerika, [[Janubi-Sharqiy Osiyo]], MDH davlatlari shaharlarida uning 44 ta vakolatxonalari ochilgan. Mustaqillik yillarida Oʻzbekiston Respublikasi hukumati yordamida aviatsiya tarmogʻiga 1 mlrd. 200 mln. AQSH dollari miqdorida investitsiya kiritildi va rivojlangan zamonaviy infratuzilma barpo etildi.

Barcha xalqaro reyslar &quot;Boing&quot; 767/757, A-310, Yu-85 rusumli samolyotlarda bajariladi. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompani-yasi Yevropadagi yirik &quot;Erbas Indast-ri&quot;, AQShning &quot;Boing&quot; kompaniyalari, Rossiyaning &quot;Ilyushin&quot; konstruk-torlik byurosi, Germaniya, [[Fransiya]] firmalari bilan turli sohalarda hamkorlik qiladi. Shunday hamkorlik natijasida 1993-yildan milliy avia-kompaniya sotib olgan &quot;Erbas&quot; A—310— 300 aerobuslari, &quot;Boing&quot; laynerlari xalqaro reyslarda yoʻlovchilarga xizmat qoʻrsata boshladi. 2004-yilda &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy avia-kompaniyasi 3 ta &quot;Boing 757&quot; va &quot;Bo-ing 767&quot; samolyotlarini sotib oldi va Gʻarb mamlakatlarida ishlab chiqarilgan samolyotlari soni 16 taga yetdi.

Respublika Havo transporti uchun uchuvchilar, texnika xizmati tarkibi, yerdagi xizmat xodimlari &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasining uchish oʻquvtexnika markazi (1943-yil 15-mayda tashkil etilgan), Toshkent aviatsiya institutit tayyorlanadi. 2003-yilda Oʻzbekiston Havo transportida 0,8 mln. yoʻlovchi, 5,9 ming t yuk tashildi, yoʻlovchi aylanmasi 3956,5 ming yoʻlovchi km ni, yuk aylanmasi 95,3 ming t km ni tashkil etdi.

Chet mamlakatlarda Havo transporti AQSH, Germaniya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya va boshqa davlatlarda rivojlangan. Bu mamlakatlardagi aviakompaniyalarda 300 va undan ortiq yoʻlov-chiga moʻljallangan fuqaro samolyotlari, ogʻir yuk transport samolyotlari keng qoʻllanadi.

== Manbalar ==
{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}

[[Turkum:Aviatsiya]]</text>
      <sha1>14oxrejanjg4n2qwxpzzzbh4zs50nij</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156257</id>
      <parentid>6156256</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:07:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5400" sha1="j8x8zly0ybjdelr7blwltk6opehhwox" xml:space="preserve">[[Fayl:Pan Am Boeing 747-121 N732PA Bidini.jpg|thumb|1978-yilda [[Pan American Airlines]] tomonidan boshqariladigan [[Boeing 747]] samolyoti]]

'''Havo transporti''', aviatsiya transorti — yoʻlovchilar, pochta va yuklarni havo yoʻllari orqali tashishni amalga oshiradigan [[transport]] turi. Uning afzalligi shundaki, yuqori uchish tezligi hisobiga tashish vaqtini juda tejaydi, yer va suv yoʻllari boʻlmagan manzillar bilan bevosita transport aloqasini yoʻlga qoʻyish imkoniyatlarini yaratadi.

Dastlabki Havo transporti Birinchi jahon urushidan keyin Yevropa va Amerika davlatlarida vujudga keldi. Germaniya va Fransiyada transport turi sifatida 1920—21 yillarda rivojlandi. Oʻzbekistonda birinchi havo yoʻli 1992-yil 12-mayda ochildi. Uzunligi 800&amp;nbsp;km boʻlgan Toshkent—Avliyoota (Taroz) — Pish-pek ([[Bishkek]]) — Olmaota marshrutida Rossiya koʻngilli havo floti jamiyati (&quot;Dobrolyot&quot;)ning O'rta Osiyo boʻlimi (Kogon shahri)ga qarashli Germaniyadan sotib olingan &quot;Yunkers—13&quot; samolyotlarida dastlabki yoʻlovchilar tashish reysi amalga oshirildi. Shu yili uz. 450&amp;nbsp;km boʻlgan Kogon—Oq-toʻqay—Dargʻonota—Xiva hamda Buxo-ro—Termiz—Dushanba havo yoʻllari ochildi. 1924-yilda Havo transportida jami 1000 yoʻlovchi, 200&amp;nbsp;kg pochta joʻnatmalari, 5 t yuk tashildi. 1930-yillar boshidan Oʻzbekiston havo transportida yuk va yoʻlovchilar tashish ommaviy tus oldi, 1930-yildan Toshkent—Mos-kva yoʻlida samolyotlar muntazam qat-nay boshladi. Toshkent (1932), nukus va Urganch (1939), Termiz (1940), Namangan (1941) shaharlarida aeroportlar qurilib ishga tushirildi.

Ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda Il—12, YL—14. li2 va turli difikatsiyadagi AN—2 samolyotlari t. parklariga berildi. 1957—58 gsarda havo yoʻllarida TU—104, P—18, AN-24, YAK-40 samolyotlari, mi1, mi2, ka26 vertotlari oʻzlashtirildi, mahalliy havo kelarida AN—24, YAK—40 samolyotlari qatnay boshladi. Ayni vaqtda dalalarga mineral oʻgʻitlar va zararkunanda hasharotlarga qarshi preparatlar sepishda, gʻoʻzani defoliatsiya qilish ishlarida avianiyadan keng foydalanildi. [[Qoʻqon]] (1947), Samarqand (1948), Qarshi (1955), Buxoro (1963) va Toshkent yaqinidagi Sergeli (1961) da yangi aeroportlar qurildi. 1974-yildan IL-62, 1977-yildan TU—154 samolyotlari, 1982-yil dekabrdan IL—86 aerobuslari respublika havo yoʻllarida ucha boshladi.

1980-yilga kelib Oʻzbekiston havo transporti havo yoʻllarining uz. 155 ming km dan ortiq boʻldi (shu jumladan, mahalliy havo yoʻllari uzunligi 60,1 ming km ni tashkil etdi).

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishganidan keyin [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] farmoniga muvofiq, 1992-yil 28-yanvarda sobiq Ittifoq Fuqaro aviatsiyasi vazirligi tasarrufida boʻlgan Oʻzbekiston Fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi negizida &quot;Oʻzbekiston havo yullari&quot; milliy aviakompaniyasi tashkil etildi.

Havo transporti Oʻzbekiston iqtisodiyotida yetakchi tarmoqlardan biri hisoblanadi, mamlakatning tashqi dunyo bilan xalqaro, iqtisodiy, diplomatik, madaniy aloqalarini rivojlantirishga xizmat qilmoqda. Toshkent, Nukus, Samarqand, Buxoro, Urganch, Termiz, Qarshi, Namangan, Andijon, Fargʻona, Navoiy shaharlarida zamonaviy jihozlangan aerovokzal (aeroport)lar ishlaydi. Toshkent aeroporti [[Markaziy Osiyo]] mintaqasidagi eng yirik xalqaro aeroport hisoblanadi. Buxoro, Samarqand, Urganch aeroportlari ham xalqaro aeroport maqomiga ega. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasi muntazam holda 20 ta xalqaro reyslarni amalga oshiradi. Yevropa, Amerika, [[Janubi-Sharqiy Osiyo]], MDH davlatlari shaharlarida uning 44 ta vakolatxonalari ochilgan. Mustaqillik yillarida Oʻzbekiston Respublikasi hukumati yordamida aviatsiya tarmogʻiga 1 mlrd. 200 mln. AQSH dollari miqdorida investitsiya kiritildi va rivojlangan zamonaviy infratuzilma barpo etildi.

Barcha xalqaro reyslar &quot;Boing&quot; 767/757, A-310, Yu-85 rusumli samolyotlarda bajariladi. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompani-yasi Yevropadagi yirik &quot;Erbas Indast-ri&quot;, AQShning &quot;Boing&quot; kompaniyalari, Rossiyaning &quot;Ilyushin&quot; konstruk-torlik byurosi, Germaniya, [[Fransiya]] firmalari bilan turli sohalarda hamkorlik qiladi. Shunday hamkorlik natijasida 1993-yildan milliy avia-kompaniya sotib olgan &quot;Erbas&quot; A—310— 300 aerobuslari, &quot;Boing&quot; laynerlari xalqaro reyslarda yoʻlovchilarga xizmat qoʻrsata boshladi. 2004-yilda &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy avia-kompaniyasi 3 ta &quot;Boing 757&quot; va &quot;Bo-ing 767&quot; samolyotlarini sotib oldi va Gʻarb mamlakatlarida ishlab chiqarilgan samolyotlari soni 16 taga yetdi.

Respublika Havo transporti uchun uchuvchilar, texnika xizmati tarkibi, yerdagi xizmat xodimlari &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasining uchish oʻquvtexnika markazi (1943-yil 15-mayda tashkil etilgan), Toshkent aviatsiya institutit tayyorlanadi. 2003-yilda Oʻzbekiston Havo transportida 0,8 mln. yoʻlovchi, 5,9 ming t yuk tashildi, yoʻlovchi aylanmasi 3956,5 ming yoʻlovchi km ni, yuk aylanmasi 95,3 ming t km ni tashkil etdi.

Chet mamlakatlarda Havo transporti AQSH, Germaniya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya va boshqa davlatlarda rivojlangan. Bu mamlakatlardagi aviakompaniyalarda 300 va undan ortiq yoʻlov-chiga moʻljallangan fuqaro samolyotlari, ogʻir yuk transport samolyotlari keng qoʻllanadi.

== Manbalar ==

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}

[[Turkum:Aviatsiya]]</text>
      <sha1>j8x8zly0ybjdelr7blwltk6opehhwox</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156258</id>
      <parentid>6156257</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:07:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6156258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5412" sha1="k5oca007bvld606yo280lsx592kcscb" xml:space="preserve">[[Fayl:Pan Am Boeing 747-121 N732PA Bidini.jpg|thumb|1978-yilda [[Pan American Airlines]] tomonidan boshqariladigan [[Boeing 747]] samolyoti]]

'''Havo transporti''', aviatsiya transorti — yoʻlovchilar, pochta va yuklarni havo yoʻllari orqali tashishni amalga oshiradigan [[transport]] turi. Uning afzalligi shundaki, yuqori uchish tezligi hisobiga tashish vaqtini juda tejaydi, yer va suv yoʻllari boʻlmagan manzillar bilan bevosita transport aloqasini yoʻlga qoʻyish imkoniyatlarini yaratadi.

Dastlabki Havo transporti Birinchi jahon urushidan keyin Yevropa va Amerika davlatlarida vujudga keldi. Germaniya va Fransiyada transport turi sifatida 1920—21 yillarda rivojlandi. Oʻzbekistonda birinchi havo yoʻli 1992-yil 12-mayda ochildi. Uzunligi 800&amp;nbsp;km boʻlgan Toshkent—Avliyoota (Taroz) — Pish-pek ([[Bishkek]]) — Olmaota marshrutida Rossiya koʻngilli havo floti jamiyati (&quot;Dobrolyot&quot;)ning O'rta Osiyo boʻlimi (Kogon shahri)ga qarashli Germaniyadan sotib olingan &quot;Yunkers—13&quot; samolyotlarida dastlabki yoʻlovchilar tashish reysi amalga oshirildi. Shu yili uz. 450&amp;nbsp;km boʻlgan Kogon—Oq-toʻqay—Dargʻonota—Xiva hamda Buxo-ro—Termiz—Dushanba havo yoʻllari ochildi. 1924-yilda Havo transportida jami 1000 yoʻlovchi, 200&amp;nbsp;kg pochta joʻnatmalari, 5 t yuk tashildi. 1930-yillar boshidan Oʻzbekiston havo transportida yuk va yoʻlovchilar tashish ommaviy tus oldi, 1930-yildan Toshkent—Mos-kva yoʻlida samolyotlar muntazam qat-nay boshladi. Toshkent (1932), nukus va Urganch (1939), Termiz (1940), Namangan (1941) shaharlarida aeroportlar qurilib ishga tushirildi.

Ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda Il—12, YL—14. li2 va turli difikatsiyadagi AN—2 samolyotlari t. parklariga berildi. 1957—58 gsarda havo yoʻllarida TU—104, P—18, AN-24, YAK-40 samolyotlari, mi1, mi2, ka26 vertotlari oʻzlashtirildi, mahalliy havo kelarida AN—24, YAK—40 samolyotlari qatnay boshladi. Ayni vaqtda dalalarga mineral oʻgʻitlar va zararkunanda hasharotlarga qarshi preparatlar sepishda, gʻoʻzani defoliatsiya qilish ishlarida avianiyadan keng foydalanildi. [[Qoʻqon]] (1947), Samarqand (1948), Qarshi (1955), Buxoro (1963) va Toshkent yaqinidagi Sergeli (1961) da yangi aeroportlar qurildi. 1974-yildan IL-62, 1977-yildan TU—154 samolyotlari, 1982-yil dekabrdan IL—86 aerobuslari respublika havo yoʻllarida ucha boshladi.

1980-yilga kelib Oʻzbekiston havo transporti havo yoʻllarining uz. 155 ming km dan ortiq boʻldi (shu jumladan, mahalliy havo yoʻllari uzunligi 60,1 ming km ni tashkil etdi).

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishganidan keyin [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] farmoniga muvofiq, 1992-yil 28-yanvarda sobiq Ittifoq Fuqaro aviatsiyasi vazirligi tasarrufida boʻlgan Oʻzbekiston Fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi negizida &quot;Oʻzbekiston havo yullari&quot; milliy aviakompaniyasi tashkil etildi.

Havo transporti Oʻzbekiston iqtisodiyotida yetakchi tarmoqlardan biri hisoblanadi, mamlakatning tashqi dunyo bilan xalqaro, iqtisodiy, diplomatik, madaniy aloqalarini rivojlantirishga xizmat qilmoqda. Toshkent, Nukus, Samarqand, Buxoro, Urganch, Termiz, Qarshi, Namangan, Andijon, Fargʻona, Navoiy shaharlarida zamonaviy jihozlangan aerovokzal (aeroport)lar ishlaydi. Toshkent aeroporti [[Markaziy Osiyo]] mintaqasidagi eng yirik xalqaro aeroport hisoblanadi. Buxoro, Samarqand, Urganch aeroportlari ham xalqaro aeroport maqomiga ega. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasi muntazam holda 20 ta xalqaro reyslarni amalga oshiradi. Yevropa, Amerika, [[Janubi-Sharqiy Osiyo]], MDH davlatlari shaharlarida uning 44 ta vakolatxonalari ochilgan. Mustaqillik yillarida Oʻzbekiston Respublikasi hukumati yordamida aviatsiya tarmogʻiga 1 mlrd. 200 mln. AQSH dollari miqdorida investitsiya kiritildi va rivojlangan zamonaviy infratuzilma barpo etildi.

Barcha xalqaro reyslar &quot;Boing&quot; 767/757, A-310, Yu-85 rusumli samolyotlarda bajariladi. &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompani-yasi Yevropadagi yirik &quot;Erbas Indast-ri&quot;, AQShning &quot;Boing&quot; kompaniyalari, Rossiyaning &quot;Ilyushin&quot; konstruk-torlik byurosi, Germaniya, [[Fransiya]] firmalari bilan turli sohalarda hamkorlik qiladi. Shunday hamkorlik natijasida 1993-yildan milliy avia-kompaniya sotib olgan &quot;Erbas&quot; A—310— 300 aerobuslari, &quot;Boing&quot; laynerlari xalqaro reyslarda yoʻlovchilarga xizmat qoʻrsata boshladi. 2004-yilda &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy avia-kompaniyasi 3 ta &quot;Boing 757&quot; va &quot;Bo-ing 767&quot; samolyotlarini sotib oldi va Gʻarb mamlakatlarida ishlab chiqarilgan samolyotlari soni 16 taga yetdi.

Respublika Havo transporti uchun uchuvchilar, texnika xizmati tarkibi, yerdagi xizmat xodimlari &quot;Oʻzbekiston havo yoʻllari&quot; milliy aviakompaniyasining uchish oʻquvtexnika markazi (1943-yil 15-mayda tashkil etilgan), Toshkent aviatsiya institutit tayyorlanadi. 2003-yilda Oʻzbekiston Havo transportida 0,8 mln. yoʻlovchi, 5,9 ming t yuk tashildi, yoʻlovchi aylanmasi 3956,5 ming yoʻlovchi km ni, yuk aylanmasi 95,3 ming t km ni tashkil etdi.

Chet mamlakatlarda Havo transporti AQSH, Germaniya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya va boshqa davlatlarda rivojlangan. Bu mamlakatlardagi aviakompaniyalarda 300 va undan ortiq yoʻlov-chiga moʻljallangan fuqaro samolyotlari, ogʻir yuk transport samolyotlari keng qoʻllanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}

[[Turkum:Aviatsiya]]</text>
      <sha1>k5oca007bvld606yo280lsx592kcscb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2016</title>
    <ns>0</ns>
    <id>667179</id>
    <revision>
      <id>6155660</id>
      <parentid>5023103</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:05:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lochinovamarjona</username>
        <id>204001</id>
      </contributor>
      <origin>6155660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2244" sha1="qancuvosgt2vs13vvxj3l9yub7on7fi" xml:space="preserve">{{Yillar|2016}}

'''2016-yil''' ('''MMXVI''') — [[XXI asr]]ning 16-yili. [[Kabisa yili]].

== Muhim voqealar ==
* [[12-fevral]]. Moskvadagi [[Tretyakov galereyasi]]da rassom [[Valentin Serov]] ishlariga bagʻishlab ochilgan koʻrgazma.
* [[22-fevral]]. [[Facebook]] asoschisi [[Mark Zuckerberg]] va jurnalistlar Butunjahon mobil kongressida [[Gear VR]] virtual reallik koʻzoynaklari namoyish qilishdi.
* [[28-fevral]]. Aktyor [[Leonardo Di Caprio]] ilk bora „[[Oscar]]“ mukofotiga loyiq topildi.
* [[13-mart]]. [[Braziliya]] prezidenti [[Dilma Rousseff]] isteʼfosi talab qilindi.
* [[25-may]]. [[Liviya]] qirgʻoqlarida muhojirlar boʻlgan kema agʻdarilib ketdi va choʻkdi.
* [[8-iyul]]. [[Dallasdagi tartibsizliklar (2016)]]: Bu yerda 8 iyulga oʻtar kechasi besh nafar politsiyachi otib oʻldirildi.
* [[10-iyul]]. [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi]] [[UEFA]] kubogini oldi.
* [[13-iyul]]. [[David Cameron]] [[Buyuk Britaniya]]ning [[Yevropa Ittifoqi]]dan ajralib chiqishi haqidagi [[Brexit]] referendumi natijalari eʼlon qilingach, oilasi bilan Dauning-stritdagi qarorgohni tark etdi.
* [[17-iyul]]. [[Turkiya]] prezidenti [[Recep Tayyip Erdoğan]] [[Turkiyadagi harbiy toʻntarishga urinish (2016)]] vaqtida halok boʻlgan kishilarning dafn marosimida qatnashdi.
* [[5-avgust]]. [[Rio-de-Janeyro]]da [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016]] ochilish marosimi.
* [[24-avgust]]. [[Italiya]]ning [[Amatriche]] shahrida [[Amaritche zilzilasi (2016)|kuchli zilzila]].
* [[8-noyabr]]. [[AQSh przidentlik saylovi (2016)]]: [[Donald Trump]] prezident etib saylandi.
* [[4-dekabr]]. [[Oʻzbekiston prezidentlik saylovlari (2016)]] boʻlib oʻtdi.
* [[14-dekabr]] [[Oʻzbekiston]]ning yangi saylangan Prezidenti [[Shavkat Mirziyoyev]] [[Oliy Majlis]] palatalarining qoʻshma majlisida qasamyod qildi.
* [[19-dekabr]]. [[Rossiya]]ning [[Turkiya]]dagi elchisi [[Andrey Karlov]]ni otib oʻldirildi.
== Vafot etganlar ==
* [[30-may]]. [[Erkin Vohidov]] — shoir, dramaturg.
* [[10-iyun]]. [[Muhammad Ali (bokschi)]] — taniqli bokschi.
* [[2-sentyabr]]. [[Islom Karimov]] — [[Oʻzbekiston Prezidenti]].
* [[14-oktyabr]]. [[Bhumibol Adulyadej]] — [[Tailand]] qiroli.
* [[5-noyabr]]. [[Abdulla Oripov]] — shoir.

{{decade-stub}}</text>
      <sha1>qancuvosgt2vs13vvxj3l9yub7on7fi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Temuriylar shajarasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>668398</id>
    <revision>
      <id>6156337</id>
      <parentid>5890404</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:38:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32365-26</username>
        <id>274510</id>
      </contributor>
      <comment>Jahongir Mirzoning onasi Uljoy xonim bo`ladi</comment>
      <origin>6156337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3183" sha1="jitr92nvwf0f5v8lf0axaiy4ijt4n93" xml:space="preserve">[[Fayl:Temuriylar shajarasi.jpg|thumb|Temuriylar shajarasi]]
'''Temuriylar shajarasi''' [[Oʻrta osiyo|Oʻrta Osiyo]] va xususan Oʻzbekiston hududida XIV-XVII asrlarda hukumdorlik qilganlar. Buyuk sarkarda va hukumdor, markazlashgan davlat tuzishgan erishgan Amir Temurning avlodlari tarixda juda katta iz qoldirishgan. Amir Temurning 6 ta xotini boʻlgan, ularda eng kattasi Saroy Mulk Xonim boʻladi, Moʻguliy malikлалпgan, Amir Temur Saroy Mulk Xonimga uylangandan keyin „Koʻragon“ unvonini oladi, bu degani Moʻgʻul tilida kuyov maʼnosini beradi. Amir Temurning ikkinchi xotini
Choʻlpon Mulk Ogʻo begim boʻlgan. Temurning yana bir xotini bu Dilshod Ogʻo begim Sulton Hasan Jazoy tarafdan boʻlgan. Amir Temurning&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=library.ziyonet.uz/uzc/book/9597 |url=http://library.ziyonet.uz/uzc/book/9597 |access-date=2016-03-31 |archivedate=2017-12-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171215212055/http://library.ziyonet.uz/uzc/book/9597 }}&lt;/ref&gt; yana bir xarami Tuman Ogʻo begi hisoblanadi, u Saroy Mulki Xonimga qarindosh sanalgan. Amir Temurning yana ikki xotini boʻlgan ular [[Tukal Xonim]] va Rux Parvar Ogʻo boʻlganlar. Temurning ikki qizi boʻlgan Oʻgʻi Begi Xonim va [[Sulton Baxt Begim]]. Amir Temurning eng katta oʻgʻli bu [[Muhammad Jahongir Mirzo]], uning tugʻilgan sanasi 1356-yil, onasi esa Uljoy Turkon Og`a hisoblanadi. [[Umarshayx Mirzo]] Amir Temurning ikkinchi sevikli farzandi hisoblangan, 1389-yilda dunyoga kelgan Umarshayx Mirzo harbiy harakatlarda juda koʻp bor otasi bilan ishtirok etgan. Temurning 3 oʻgʻil farzandi [[Mironshoh Mirzo]] sanaladi va 1366-yil dunyoga kelgan. Amir Temurning soʻngi oʻgʻil farzandi bu [[Shohrux Mirzo]] 1377-yilda dunyoga kelgan&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=kitob.uz/view_data.php?id=2447# |url=http://kitob.uz/view_data.php?id=2447 |access-date=2016-03-31 |archivedate=2016-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160413235652/http://kitob.uz/view_data.php?id=2447 }}&lt;/ref&gt;.

== Temuriylar shajarasi ==


👑 1. Jahongir Mirzo (1356–1376)
Temurning to‘ng‘ich o‘g‘li, yoshligida vafot etgan.  
Farzandlari:
- Muhammad Sulton Mirzo — Temurning suyukli nabirasi, valiahd sifatida ko‘rilgan.
- Pirmuhammad Mirzo — 1405-yilda Temur vafotidan so‘ng taxt uchun kurashgan.

---

⚔️ 2. Umarshayx Mirzo (1356–1394)
Temurning ikkinchi o‘g‘li, Forsda jangda halok bo‘lgan.  
Farzandlari:
- Pirmuhammad Mirzo
- Rustam Mirzo
- Iskandar Mirzo
- Saydi Ahmad Mirzo
- Boyqaro Mirzo
- Ahmad Mirzo

---

🏛️ 3. Mironshoh Mirzo (1366–1408)
Temurning uchinchi o‘g‘li, G‘arbiy Eron va Iroq hokimi.  
Farzandlari:
- Abu Bakr Mirzo
- Umar Mirzo
- Halil Sulton Mirzo
- Suyurtg‘amish Mirzo
- Iyjal Mirzo
- Sulton Muhammad Mirzo

📌 Bobur aynan Mironshoh Mirzo naslidan keladi.

---

🌟 4. Shohrux Mirzo (1377–1447)
Temurning to‘rtinchi o‘g‘li, ilm-fan homiysi, Hirot hukmdori.
  
Farzandlari:

- Jon O‘g‘lon
- Ibrohim Sulton Mirzo
- Muhammad Jo‘ki Mirzo
- Muhammad Yoriy Mirzo
- Suyug‘artmish Mirzo
- Mirzo Ulug‘bek 


{{Temuriylar sulolasi shajarasi}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}


[[Turkum:Temuriylar sulolasi]]</text>
      <sha1>jitr92nvwf0f5v8lf0axaiy4ijt4n93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari roʻyxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>671631</id>
    <revision>
      <id>6156358</id>
      <parentid>6154969</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Umarxon III</username>
        <id>18267</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+</comment>
      <origin>6156358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118060" sha1="clgqhbomree1947k83k8irpqeuu0w5e" xml:space="preserve">[[Fayl:Svenska-Akademien.jpg|right|thumb|320x320px|Shvetsiya akademiyasi binosi. Bu binoda Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti kengashi ish yuritadi.]]
'''Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti''' ({{Lang-sv|Nobelpriset i litteratur}}) – har yili [[Shvetsiya akademiyasi]] tomonidan adabiyot sohasidagi ulkan hissalari uchun asar mualliflarga beriladigan mukofot. [[Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti|Kimyo]], [[Fizika boʻyicha Nobel mukofoti|fizika]], [[Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti|tinchlik]], [[Fiziologiya va tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti|fiziologiya va tibbiyot]] sohasidagi ulkan hissalari uchun beriladigan, 1895-yilda [[Alfred Nobel]] [[Vasiyatnoma|vasiyatiga]] koʻra taʼsis etilgan beshta [[Nobel mukofoti|Nobel mukofotidan]] biridir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Alfred Nobel – The Man Behind the Nobel Prize |nashriyot=[[Nobel jamgʻarmasi]] |url=http://nobelprize.org/alfred_nobel/ |qaralgan sana=2008-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20071025001741/http://nobelprize.org/alfred_nobel/ |arxivsana=2007-10-25}}&lt;/ref&gt;. Nobel vasiyatiga koʻra, mukofot [[Nobel jamgʻarmasi]] tomonidan boshqariladi va Shvetsiya akademiyasi tomonidan beriladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The Nobel Prize Awarders |nashriyot=[[Nobel jamgʻarmasi]] |url=http://nobelprize.org/prize_awarders/ |qaralgan sana=2008-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20081015013145/http://nobelprize.org/prize_awarders/ |arxivsana=2008-10-15}}&lt;/ref&gt;. Adabiyot boʻyicha birinchi Nobel mukofoti 1901-yilda fransuz adibi {{Tarjima qilinmagan 5|Sully Prudhomme|Sully Prudhommega|en|Sully Prudhomme}} berilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Winners of the Nobel Prize for Literature {{!}} Nobel Prize in Literature |language=en |work=Encyclopedia Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Winners-of-the-Nobel-Prize-for-Literature-1856938 |url-status=live |access-date=2017-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824182612/https://www.britannica.com/topic/Winners-of-the-Nobel-Prize-for-Literature-1856938 |archive-date=2017-08-24}}&lt;/ref&gt;. Har bir sovrindor medal, diplom va pul mukofotini oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The Nobel Prize |nashriyot=[[Nobel jamgʻarmasi]] |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/ |qaralgan sana=2008-10-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20081015012957/http://nobelprize.org/nobel_prizes/ |arxivsana=2008-10-15}}&lt;/ref&gt;. 1901-yilda Prudhomme 150 782 {{Tarjima qilinmagan 5|shved kronasi||en|Swedish krona}} olgan edi, 2018-yil yanvar holatiga koʻra, bu summa 8 823 637 kronaga teng. Mukofot Stokgolmda har yili 10-dekabrda, Nobel vafot etgan kuni munosabati bilan oʻtkaziladigan tantanali marosimda topshiriladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The Nobel Prize Award Ceremonies |nashriyot=[[Nobel jamgʻarmasi]] |url=http://nobelprize.org/award_ceremonies/ |qaralgan sana=2008-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20080822184717/http://nobelprize.org/award_ceremonies/ |arxivsana=2008-08-22}}&lt;/ref&gt;.

Eng yosh laureat [[Rudyard Kipling]] boʻlib, [[1907-yil]]da mukofotlangan paytida 41 yoshda edi&lt;ref name=LiteratureLaureates2&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/ |sarlavha=All Nobel Laureates in Literature |nashriyot=[[Nobel jamgʻarmasi]] |qaralgan sana=2008-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20081015013031/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/ |arxivsana=2008-10-15}}&lt;/ref&gt;. Mukofotni olgan eng keksa laureat {{Tarjima qilinmagan 5|Doris Lessing||en|Doris Lessing}} boʻlib, 2007-yilda mukofotlangan paytida 88 yoshda edi. [[1931-yil]]da {{Tarjima qilinmagan 5|Erik Axel Karlfeldt|Erik Axel Karlfeldtga|en|Erik Axel Karlfeldt}} vafotidan keyin berilgan&lt;ref&gt;[https://www.nobelprize.org/prizes/facts/facts-on-the-nobel-prize-in-literature/ Facts on the Nobel Prize in Literature] Nobelprize.org&lt;/ref&gt;. [[1958-yil]]da rossiyalik [[Boris Pasternak]] [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] hukumatining bosimi ostida mukofotni ochiqchasiga rad etishga majbur boʻlgan. [[1964-yil]]da [[Jean-Paul Sartre]] adabiyot boʻyicha Nobel mukofotini olishni istamasligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Flood |first=Alison |date=2015-01-05 |title=Jean-Paul Sartre rejected Nobel prize in a letter to jury that arrived too late |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/2015/jan/05/sartre-nobel-prize-literature-letter-swedish-academy |url-status=live |access-date=2017-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170910165741/https://www.theguardian.com/books/2015/jan/05/sartre-nobel-prize-literature-letter-swedish-academy |archive-date=2017-09-10 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;, chunki u oʻtmishda barcha rasmiy mukofotlardan doimiy ravishda voz kechgan edi&lt;ref name=NobelFacts&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/nobelprize_facts.html |sarlavha=Nobel Laureates Facts |nashriyot=[[Nobel jamgʻarmasi]] |qaralgan sana=2008-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20070202025710/http://nobelprize.org/nobel_prizes/nobelprize_facts.html |arxivsana=2007-02-02}}&lt;/ref&gt;. Biroq, Nobel qoʻmitasi rad etishlarni tan olmay, Pasternak va Sartreni Nobel mukofoti sovrindorlari roʻyxatiga kiritadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2016-10-21 |title=Bob Dylan removes mention of Nobel prize from website |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/music/2016/oct/21/bob-dylan-unacknowledges-nobel-prize-literature-win-removed-website |url-status=live |access-date=2016-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161109102038/https://www.theguardian.com/music/2016/oct/21/bob-dylan-unacknowledges-nobel-prize-literature-win-removed-website |archive-date=2016-11-09}}&lt;/ref&gt;.

Oʻn sakkiz nafar ayol adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref name=WomenLaureates&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/lists/women.html |sarlavha=Women Nobel Laureates |nashriyot=[[Nobel jamgʻarmasi]] |qaralgan sana=2008-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20080928215436/http://nobelprize.org/nobel_prizes/lists/women.html |arxivsana=2008-09-28}}&lt;/ref&gt;. Mukofot ikki kishiga berilgan toʻrtta holat boʻlgan (1904, 1917, 1966, 1974)&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Nobel Prize winners: How many women have won awards? |language=en |work=Telegraph.co.uk |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/11922707/Nobel-Prize-winners-How-many-women-have-won-awards.html |url-status=live |access-date=2017-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824175517/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/11922707/Nobel-Prize-winners-How-many-women-have-won-awards.html |archive-date=2017-08-24}}&lt;/ref&gt;. Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti yetti yilda berilmagan edi: 1914, 1918, 1935 va 1940—1943-yillar mobaynida&lt;ref name=Literature1915&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1915/index.html |sarlavha=Nobel Prize in Literature 1915 |nashriyot=Nobel jamgʻarmasi |qaralgan sana=2008-10-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20081011192703/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1915/index.html |arxivsana=2008-10-11}}&lt;/ref&gt;. Tarixda adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti bir yilga kechiktirilgan uch yil boʻlib, mukofotlar keyingi yilning oktyabr oyida oʻz egalariga berilgandi: 1915-yilda, 1949-yilda va 2018-yilda&lt;ref name=Literature1949&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/index.html |sarlavha=Nobel Prize in Literature 1949 |nashriyot=Nobel jamgʻarmasi |qaralgan sana=2008-10-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20081019180928/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/index.html |arxivsana=2008-10-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=2018 Nobel Prize In Literature Is A Casualty Of Sex-Abuse Scandal |work=NPR.org |publisher=NPR |url=https://www.npr.org/2018/05/04/608421931/2018-nobel-prize-in-literature-is-a-causality-in-sex-abuse-scandal |url-status=live |access-date=1 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111000022/https://www.npr.org/2018/05/04/608421931/2018-nobel-prize-in-literature-is-a-causality-in-sex-abuse-scandal |archive-date=11 November 2018}}&lt;/ref&gt;. 2025-yil holatiga koʻra, adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti 122 kishiga berilgan. Ular ichida 29 nafar ingliz tilida, 16 nafar fransuz tilida, 14 nafar nemis tilida soʻzlashuvchilar bor&lt;ref name=LiteratureLaureates3&gt;{{Veb manbasi |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/ |sarlavha=All Nobel Laureates in Literature |nashriyot=[[Nobel jamgʻarmasi]] |qaralgan sana=2008-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20081015013031/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/ |arxivsana=2008-10-15}}&lt;/ref&gt;. Fransiya esa, eng koʻp adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻlganlar mamlakatidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Nobel Prize in Literature awarded to Olga Tokarczuk and Peter Handke |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/nobel-prize-literature-winner-olga-tokarczuk-poland-peter-handke-austria-best-book-a9150296.html |ish=The Independent |sana=10 October 2019 |qaralgan sana=10 October 2019}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofot sovrindorlari roʻyxati ==
{{Table TOC|1901|1910|1920|1930|1940|1950|1960|1970|1980|1990|2000|2010|2020}}
{| class=wikitable sortable
!Yil
!Surat
!Laureat&lt;br /&gt;(yashagan yillari)
!Davlat
!Til(lar)i
!Mukofotlangan
paytidagi
yoshi
!Mukofotlanish
sababi
!Janr(lar)i
|- id=1901
|{{Tarjima qilinmagan 5|1901-yilgi Nobel mukofoti|1901|en|1901_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Sully-Prudhomme_(cropped).jpg|112x112px]]
|'''[[Sully Prudhomme]]'''
(1839—1907)
| data-sort-value=France |{{flagcountry|France}}
|[[Fransuz tili]]
|62
|{{Tarjima qilinmagan 5|Yuksak idealizm||en|Lofty idealism}}, badiiy barkamollik hamda qalb va aql sifatlarining nodir uygʻunligidan dalolat beruvchi sheʼriy kompozitsiyalari uchun&lt;ref name=Literature1901&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1901/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1901 |publisher=[[Nobel jamgʻarmasi]] |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034055/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1901/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1902-yilgi Nobel mukofoti|1902|en|1902_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Theodor_Mommsen_2_(cropped).jpg|110x110px]]
|'''[[Theodor Mommsen]]'''
(1817—1903)
| data-sort-value=Germany |{{flagcountry|Germany}}
|[[Nemis tili]]
|85
|Tarixiy asarlar yozuvchiligining ustasi, „{{Tarjima qilinmagan 5|A History of Rome||en|History_of_Rome_(Mommsen)}}“ („Rim tarixi“) asari muallifi&lt;ref name=Literature1902&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1902/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1902 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192600/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1902/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|tarix, huquq
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1903-yilgi Nobel mukofoti|1903|en|1903_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Bjørnstjerne_Bjørnson_(cropped).jpg|116x116px]]
|'''[[Bjørnstjerne Bjørnson]]'''
(1832—1910)
| data-sort-value=Norway |{{flagcountry|Norway}}
|[[Norveg tili]]
|71
|Doimo ravishda ilhomlantiruvchi, noyob maʼnaviy poklik bilan ajralib turuvchi, olijanob, yuksak va serqirra sheʼriyati uchun&lt;ref name=Literature1903&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1903/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1903 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192607/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1903/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, roman, drama
|-
| rowspan=2 |{{Tarjima qilinmagan 5|1904-yilgi Nobel mukofoti|1904|en|1904_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Portrait_frederic_mistral_(cropped).jpg|109x109px]]
|'''[[Frédéric Mistral]]'''
(1830—1914)
| data-sort-value=France |{{flagcountry|France}}
|[[Fransuz tili]]&lt;br /&gt;({{Tarjima qilinmagan 5|Provansal shevasi||en|Provençal dialect}})
|74
|Xalq ruhiyatini haqqoniy tarzda aks ettirgan oʻziga xos sheʼriy asarlari uchun&lt;ref name=Literature1904&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1904/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1904 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192610/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1904/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, [[filologiya]]
|-
|[[File:José_Echegaray_y_Eizaguirre_(cropped2).jpg|109x109px]]
|'''[[José Echegaray]]'''
(1832—1916)
| data-sort-value=Spain |{{flagcountry|Spain}}
|[[Ispan tili]]
|72
|Ispan dramaturgiyasi anʼanalarini tiklashdagi koʻplab xizmatlari uchun&lt;ref name=Literature1904 /&gt;
|drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1905-yilgi Nobel mukofoti|1905|en|1905_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Henryk_Sienkiewicz_1905.jpg|106x106px]]
|'''[[Henryk Sienkiewicz]]'''
(1846—1916)
| data-sort-value=Russian Empire |{{flagcountry|Poland|1815}}
|[[Polyak tili]]
|59
|[[Epos]] yozuvchisi sifatidagi buyuk xizmatlari uchun&lt;ref name=Literature1905&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1905/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1905 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192616/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1905/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1906-yilgi Nobel mukofoti|1906|en|1906_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Giosuè_Carducci2_(cropped).jpg|104x104px]]
|'''[[Giosuè Carducci]]'''
(1835—1907)
| data-sort-value=Italy |{{flagcountry|Italy}}
|[[Italyan tili]]
|71
|Uning nafaqat chuqur bilim va tanqidiy izlanishlarini hisobga olgan holda, balki eng avvalo uning sheʼriy durdonalarga xos boʻlgan ijodiy gʻayrati, uslubiyati va lirik kuchiga hurmat sifatida&lt;ref name=Literature1906&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1906/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1906 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192621/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1906/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1907-yilgi Nobel mukofoti|1907|en|1907_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Rudyard_Kipling_(portrait).jpg|100x100px]]
|'''[[Rudyard Kipling]]'''
(1865—1936)
|data-sort-value=United Kingdom|{{flagcountry|United Kingdom}}
|[[Ingliz tili]]
|41
|Ushbu dunyoga mashhur muallifning ijodiga xos boʻlgan kuzatish qobiliyati, tasavvurning oʻziga xosligi, gʻoyalarning jadalligi va ajoyib hikoyanavislik qobiliyatini hisobga olgan holda&lt;ref name=Literature1907&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1907/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1907 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017212750/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1907/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1908-yilgi Nobel mukofoti|1908|en|1908_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Eucken-im-Alter.png|114x114px]]
|'''[[Rudolf Christoph Eucken]]'''
(1846—1926)
| data-sort-value=Germany |{{flagcountry|Germany}}
|[[Nemis tili]]
|62
|Uning haqiqatni sidqidildan izlashi, chuqur fikrlash qobiliyati, keng koʻlamli qarashlari, koʻplab asarlarida idealistik hayot falsafasini oqlagan, uni rivojlantirgan iliqlik va kuchni eʼtirof etgan holda&lt;ref name=Literature1908&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1908/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1908 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192631/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1908/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|faylasuflik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1909-yilgi Nobel mukofoti|1909|en|1909_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Selma_Lagerlöf_(cropped2).jpg|120x120px]]
|'''[[Selma Lagerlöf]]'''
(1858—1940)
|{{flagcountry|Sweden}}
|[[Shved tili]]
|51
|Uning asarlariga xos boʻlgan yuksak idealizm, yorqin tasavvur va maʼnaviy idrokni qadrlash uchun&lt;ref name=Literature1909&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1909/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1909 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017212755/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1909/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|- id=1910
|{{Tarjima qilinmagan 5|1910-yilgi Nobel mukofoti|1910|en|1910_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Paul_Heyse_1910.jpg|106x106px]]
|'''[[Paul Heyse]]'''
(1830—1914)
| data-sort-value=Germany |{{flagcountry|Germany}}
|[[Nemis tili]]
|80
|Uning lirik shoir, dramaturg, roman muallifi va dunyoga mashhur qisqa hikoyalar yozuvchisi sifatida uzoq samarali faoliyati davomida namoyon boʻlgan, idealizmga singib ketgan mukammal sanʼatiga hurmat sifatida&lt;ref name=Literature1910&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1910/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1910 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192641/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1910/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, drama, roman, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1911-yilgi Nobel mukofoti|1911|en|1911_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Maurice_de_Maeterlinck_(cropped).jpg|108x108px]]
|'''[[Maurice Maeterlinck]]'''
(1862—1949)
| data-sort-value=Belgium |{{flagcountry|Belgium}}
|[[Fransuz tili]]
|49
|Koʻp qirrali adabiy faoliyati, ayniqsa, fantaziya va poetik fantaziyaga boyligi bilan ajralib turadigan dramatik asarlari uchun&lt;ref name=Literature1911&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1911/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1911 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034105/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1911/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|drama, nazm, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1912-yilgi Nobel mukofoti|1912|en|1912_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Gerhart_Hauptmann_nobel.jpg|106x106px]]
|'''[[Gerhart Hauptmann]]'''
(1862—1946)
| data-sort-value=Germany |{{flagcountry|Germany}}
|[[Nemis tili]]
|50
|Dramatik sanʼat sohasidagi samarali, rang-barang va ajoyib ijodini eʼtirof etish uchun&lt;ref name=Literature1912&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1912/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1912 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192651/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1912/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|drama, hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1913-yilgi Nobel mukofoti|1913|en|1913_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Tagore3.jpg|105x105px]]
|'''[[Rabindranath Tagore]]'''
(1861—1941)
| data-sort-value=India |[[File:British_Raj_Red_Ensign.svg|28px]] [[Britaniya Hindistoni]]
|[[Bengal tili]] va [[Ingliz tili]]
|52
|Tafakkuri yuksak mahorat bilan ifodalangan, teran his-tuygʻularga yoʻgʻrilgan, original va goʻzal sheʼrlari uchun&lt;ref name=Literature1913&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1913/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1913 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081015210804/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1913/index.html |archive-date=2008-10-15 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, roman, drama, qisqa hikoya, esse, tarjima
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1914-yilgi Nobel mukofoti|1914|en|1914_Nobel_Prize_in_Literature}}
| colspan=7 align=center |''Berilmagan''
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1915-yilgi Nobel mukofoti|1915|en|1915_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Romain_Rolland_1915.jpg|106x106px]]
|'''[[Romain Rolland]]'''
(1866—1944)
| data-sort-value=France |[[File:Flag of France.svg|28px]] [[Fransiya]]
|[[Fransuz tili]]
|49
|Adabiy asarining yuksak idealizmi, turli insonlarni tasvirlab bergan asarlariga hurmat sifatida&lt;ref name=Literature19152&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1915/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1915 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192703/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1915/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1916-yilgi Nobel mukofoti|1916|en|1916_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Verner_von_Heidenstam_in_the_1890s.jpg|101x101px]]
|'''[[Verner von Heidenstam]]'''
(1859—1940)
| data-sort-value=Sweden |{{flagcountry|Sweden}}
|[[Shved tili]]
|56
|Adabiyotimizdagi yangi davrning yetakchi namoyandasi sifatidagi ahamiyatini eʼtirof etgan holda&lt;ref name=Literature1916&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1916/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1916 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192708/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1916/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, hikoya
|-
| rowspan=2 |{{Tarjima qilinmagan 5|1917-yilgi Nobel mukofoti|1917|en|1917_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Karl_Gjellerup.jpg|87x87px]]
|'''[[Karl Adolph Gjellerup]]'''
(1857—1919)
| data-sort-value=Denmark |{{flagcountry|Denmark}}
|[[Dan tili]] va [[Nemis tili]]
|60
|Yuksak gʻoyalardan ilhomlangan rang-barang va boy sheʼriyati uchun&lt;ref name=Literature1917&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1917/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1917 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034110/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1917/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|-
|[[File:Henrik_Pontoppidan_1917.jpg|106x106px]]
|'''[[Henrik Pontoppidan]]'''
(1857—1943)
| data-sort-value=Denmark |{{flagcountry|Denmark}}
|[[Dan tili]]
|60
|Daniyadagi bugungi hayotning haqiqiy tasvirini koʻrsatib bergani uchun&lt;ref name=Literature1917 /&gt;
|hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1918-yilgi Nobel mukofoti|1918|en|1918_Nobel_Prize_in_Literature}}
| colspan=7 align=center |''Berilmagan''
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1919-yilgi Nobel mukofoti|1919|en|1919_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Carl_Spitteler_1919.jpg|106x106px]]
|'''[[Carl Spitteler]]'''
(1845—1924)
| data-sort-value=Switzerland |{{flagcountry|Switzerland}}
|[[Nemis tili]]
|74
|{{ill|Olympian Spring|en}} („Olimpiada bahori“) dostoni uchun&lt;ref name=Literature1919&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1919/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1919 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192718/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1919/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|- id=1920
|{{Tarjima qilinmagan 5|1920-yilgi Nobel mukofoti|1920|en|1920_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Hamsun_bldsa_HA0341.jpg|108x108px]]
|'''[[Knut Hamsun]]'''
(1859—1952)
| data-sort-value=Norway |{{flagcountry|Norway}}
|[[Norveg tili]]
|61
|{{Tarjima qilinmagan 5|Growth of the Soil||en|Growth_of_the_Soil}} („Tuproq sharbati“) asari uchun&lt;ref name=Literature1920&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1920/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1920 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192723/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1920/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1921-yilgi Nobel mukofoti|1921|en|1921_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Anatole_France_1921_(cropped).jpg|108x108px]]
|'''[[Anatole France]]'''
(1844—1924)
| data-sort-value=France |[[File:Flag of France.svg|28px]] [[Fransiya]]
|[[Fransuz tili]]
|77
|Uslubining nafisligi, chuqur odamiylik va haqiqiy gall temperamenti bilan ajralib turadigan ajoyib adabiy yutuqlari uchun&lt;ref name=Literature1921&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1921/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1921 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192728/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1921/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1922-yilgi Nobel mukofoti|1922|en|1922_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Jacinto_Benavente_y_Martinez.jpg|101x101px]]
|'''[[Jacinto Benavente]]
(1866—1954)
| data-sort-value=Spain |[[File:Flag of Spain.svg|28px]] [[Ispaniya]]
|[[Ispan tili]]
|56
|Ispan dramaturgiyasining yorqin anʼanalarini davom ettirgani uchun&lt;ref name=Literature1922&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1922/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1922 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192734/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1922/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1923-yilgi Nobel mukofoti|1923|en|1923_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Yeats1923.jpg|106x106px]]
|'''[[William Butler Yeats]]'''
(1865—1939)
| data-sort-value=Ireland |[[File:Flag of Ireland.svg|28px]] [[Irlandiya]]
|[[Ingliz tili]]
|58
|Milliy ruhni yuksak badiiy shaklda ifodalovchi, ilhombaxsh sheʼriyati uchun&lt;ref name=Literature1923&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1923/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1923 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019180918/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1923/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1924-yilgi Nobel mukofoti|1924|en|1924_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Wladyslaw Reymont 1924.jpg|106x106px]]
|'''[[Władysław Reymont]]'''
(1867—1925)
| data-sort-value=Poland |{{flagcountry|Poland|1919}}
|[[Polyak tili]]
|57
|{{Tarjima qilinmagan 5|The Peasants||en|The Peasants}} („Dehqonlar“) buyuk milliy dostoni uchun&lt;ref name=Literature1924&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1924/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1924 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081015210202/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1924/index.html |archive-date=2008-10-15 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1925-yilgi Nobel mukofoti|1925|en|1925_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:George_Bernard_Shaw_1934-12-06.jpg|99x99px]]
|'''[[George Bernard Shaw]]'''
(1856—1950)
| data-sort-value=Ireland |{{flagcountry|United Kingdom}}
{{flagcountry|Ireland}}&lt;ref&gt;{{Cite news |title=George Bernard Shaw {{!}} Irish dramatist and critic |language=en |work=Encyclopedia Britannica |url=https://www.britannica.com/biografiya/George-Bernard-Shaw |url-status=live |access-date=2018-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180310044246/https://www.britannica.com/biografiya/George-Bernard-Shaw |archive-date=2018-03-10}}&lt;/ref&gt;
|[[Ingliz tili]]
|69
|Idealizm va gumanizm bilan eʼtirof etilgan ijodi uchun, koʻp hollarda favqulodda poetik goʻzallik bilan uygʻunlashgan oʻtkir satira uchun&lt;ref name=Literature1925&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1925/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1925 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017212806/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1925/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|drama, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1926-yilgi Nobel mukofoti|1926|en|1926_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Grazia_Deledda_1926.jpg|106x106px]]
|'''[[Grazia Deledda]]'''
(1871—1936)
| data-sort-value=Italy |{{flagcountry|Italy}}
|[[Italyan tili]]
|55
|Oʻzining tugʻilib oʻsgan orolidagi hayotni aniqlik bilan tasvirlagan sheʼriy asarlari va insoniyat muammolariga boʻlgan teran yondashuvi uchun&lt;ref name=Literature1926&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1926/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1926 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192754/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1926/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1927-yilgi Nobel mukofoti|1927|en|1927_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Bergson-Nobel-photo.jpg|105x105px]]
|'''[[Henri Bergson]]'''
(1859—1941)
| data-sort-value=France |[[File:Flag of France.svg|28px]] [[Fransiya]]
|[[Fransuz tili]]
|68
|Yorqin va hayotbaxsh gʻoyalarini amalga oshirishdagi bemisl mahorati uchun&lt;ref name=Literature1927&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1927/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1927 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192759/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1927/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|faylasuflik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1928-yilgi Nobel mukofoti|1928|en|1928_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Sigrid_Undset_1928.jpg|106x106px]]
|'''[[Sigrid Undset]]'''
(1882—1949)
| data-sort-value=Norway |{{flagcountry|Norway}}
|[[Norveg tili]]
|46
|Asosan oʻrta asrlardagi Shimoliy hayotning kuchli taʼriflari uchun&lt;ref name=Literature1928&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1928/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1928 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192805/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1928/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1929-yilgi Nobel mukofoti|1929|en|1929_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Thomas_Mann_1929.jpg|106x106px]]
|'''[[Thomas Mann]]'''
(1875—1955)
| data-sort-value=Germany |[[Fayl:Flag_of_Germany_(3-2_aspect_ratio).svg|32px]] [[Veymar Respublikasi]]
|[[Nemis tili]]
|54
|&quot;{{Tarjima qilinmagan 5|Buddenbrooks||en|Buddenbrooks}}&quot; („Buddenbruklar. Bir oilaning halokati haqidagi hikoya“) romani uchun&lt;ref name=Literature1929&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1929/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1929 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034121/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1929/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, esse
|- id=1930
|{{Tarjima qilinmagan 5|1930-yilgi Nobel mukofoti|1930|en|1930_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Sinclair_Lewis_1930.jpg|106x106px]]
|'''[[Sinclair Lewis]]'''
(1885—1951)
| data-sort-value=United States |{{flagcountry|United States|1912}}
|[[Ingliz tili]]
|45
|Kuchli va ifodali hikoya sanʼati, satira, yumor bilan yangi tiplar va xarakterlarni yaratishdagi noyob mahorati uchun&lt;ref name=Literature1930&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1930/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1930 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017212811/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1930/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1931-yilgi Nobel mukofoti|1931|en|1931_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Erik_Axel_Karlfeldt_1931.jpg|106x106px]]
|'''[[Erik Axel Karlfeldt]]'''
(1864—1931)
|{{flagcountry|Sweden}}
|[[Shved tili]]
|67
|Shoirlik faoliyati uchun&lt;ref name=Literature1931&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1931/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1931 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192815/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1931/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1932-yilgi Nobel mukofoti|1932|en|1932_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:John_Galsworthy_2.jpg|103x103px]]
|'''[[John Galsworthy]]'''
(1867—1933)
|{{flagcountry|United Kingdom}}
|[[Ingliz tili]]
|65
|&quot;{{Tarjima qilinmagan 5|The Forsyte Saga||en|The_Forsyte_Saga}}&quot; („Forsaytlar haqida doston“) asaridagi betakror hikoya qilish sanʼati uchun&lt;ref name=Literature1932&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1932/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1932 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192820/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1932/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1933-yilgi Nobel mukofoti|1933|en|1933_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Ivan_Bunin_1933.jpg|94x94px]]
|'''[[Ivan Bunin]]'''
(1870—1953)
|Davlat nomaʼlum
|[[Rus tili]]
|63
|nasriy yozuvchilikda mumtoz rus anʼanalarini davom ettirgani uchun&lt;ref name=Literature1933&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1933/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1933 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034126/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1933/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|qisqa hikoya, nazm, hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1934-yilgi Nobel mukofoti|1934|en|1934_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Luigi_Pirandello_1932.jpg|90x90px]]
|'''[[Luigi Pirandello]]'''
(1867—1936)
| data-sort-value=Italy |{{flagcountry|Italy|1861}}
|[[Italyan tili]]
|67
|dramatik va sahna sanʼatini dadillik bilan, mohirona qayta tiklagani uchun&lt;ref name=Literature1934&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1934/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1934 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192830/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1934/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|drama, roman, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1935-yilgi Nobel mukofoti|1935|en|1935_Nobel_Prize_in_Literature}}
| colspan=7 align=center |''Berilmagan''
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1936-yilgi Nobel mukofoti|1936|en|1936_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Eugene_O'Neill_1936.jpg|106x106px]]
|'''[[Eugene O'Neill]]'''
(1888—1953)
|{{flagcountry|United States|1912}}
|[[Ingliz tili]]
|48
|tragediyaning oʻziga xos konsepsiyasini oʻzida mujassam etgan dramatik asarlarining kuchi, rostgoʻyligi va teran his-tuygʻularni ifodasi uchun&lt;ref name=Literature1936&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1936/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1936 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192835/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1936/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1937-yilgi Nobel mukofoti|1937|en|1937_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Roger_Martin_du_Gard_1937.jpg|106x106px]]
|'''[[Roger Martin du Gard]]'''
(1881—1958)
| data-sort-value=France |{{flagcountry|France}}
|[[Fransuz tili]]
|56
|&quot;{{Tarjima qilinmagan 5|Les Thibault||en|The_Thibaults}}&quot; romanida inson va zamonaviy hayotning eng muhim tomonlarini tasvirlashdagi badiiy kuch uchun&lt;ref name=Literature1937&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1937/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1937 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034131/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1937/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1938-yilgi Nobel mukofoti|1938|en|1938_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Pearl_Buck_(Nobel).jpg|106x106px]]
|'''[[Pearl S. Buck]]''' (1892—1973)
|{{flagcountry|United States|1912}}
|[[Ingliz tili]]
|46
|Xitoydagi dehqonlar hayotining boy va chinakam epik tasvirlari, biografik durdonalari uchun&lt;ref name=Literature1938&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1938/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1938 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218195128/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1938/index.html |archive-date=2009-02-18 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, biografiya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1939-yilgi Nobel mukofoti|1939|en|1939_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:FransEemilSillanpää.jpg|104x104px]]
|'''[[Frans Eemil Sillanpää]]'''
(1888—1964)
|{{flagcountry|Finland}}
|[[Fin tili]]
|51
|Fin dehqonlari hayotiga chuqur kirib borganligi, ularning urf-odatlari hamda tabiat bilan aloqasini aʼlo darajada tasvirlaganligi uchun&lt;ref name=Literature1939&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1939/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1939 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192855/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1939/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|- id=1940
|{{Tarjima qilinmagan 5|1940-yilgi Nobel mukofoti|1940|en|1940_Nobel_Prize_in_Literature}}
| colspan=7 align=center |''Berilmagan''
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1941-yilgi Nobel mukofoti|1941|en|1941_Nobel_Prize_in_Literature}}
| colspan=7 align=center |''Berilmagan''
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1942-yilgi Nobel mukofoti|1942|en|1942_Nobel_Prize_in_Literature}}
| colspan=7 align=center |''Berilmagan''
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1943-yilgi Nobel mukofoti|1943|en|1943_Nobel_Prize_in_Literature}}
| colspan=7 align=center |''Berilmagan''
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1944-yilgi Nobel mukofoti|1944|en|1944_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Johannes_Vilhelm_Jensen_1944.jpg|106x106px]]
|'''[[Johannes V. Jensen]]'''
(1873—1950)
|{{flagcountry|Denmark}}
|[[Dan tili]]
|71
|Intellektual izlanuvchanlik, ijodiy uslubning oʻziga xosligi bilan uygʻunlashgan sheʼriy tasavvurning noyob kuchi va boyligi uchun&lt;ref name=Literature1944&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1944/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1944 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034136/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1944/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1945-yilgi Nobel mukofoti|1945|en|1945_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Gabriela_Mistral_1945.jpg|106x106px]]
|'''[[Gabriela Mistral]]'''
(1889—1957)
| data-sort-value=Chile |{{flagcountry|Chile}}
|[[Ispan tili]]
|56
|Uning kuchli his-tuygʻulardan ilhomlangan lirik sheʼriyati uchun, nomi butun Lotin Amerikasi dunyosining idealistik intilishlari timsoliga aylangani uchun&lt;ref name=Literature1945&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1945/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1945 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021083747/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1945/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1946-yilgi Nobel mukofoti|1946|en|1946_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Hermann_Hesse_1946.jpg|106x106px]]
|'''[[Hermann Hesse]]'''
(1877—1962)
| data-sort-value=Switzerland |{{flagcountry|Germany}}
|[[Nemis tili]]
|69
|Uning ilhomlantiruvchi asarlari uchun, ular dadillik va taʼsirchanlik bilan oʻsib borishi bilan birga, klassik insonparvarlik gʻoyalari va yuksak fazilatlari namunasini koʻrsatgani uchun&lt;ref name=Literature1946&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1946/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1946 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081020010617/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1946/index.html |archive-date=2008-10-20 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1947-yilgi Nobel mukofoti|1947|en|1947_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:André_Gide.jpg|80x80px]]
|'''[[André Gide]]'''
(1869—1951)
| data-sort-value=France |[[File:Flag of France.svg|28px]] [[Fransiya]]
|[[Fransuz tili]]
|78
|Insoniyat muammolari, haqqoniylikka boʻlgan cheksiz muhabbat va chuqur psixologik ziyraklik bilan tasvirlangan chuqur va badiiy ahamiyatga ega asarlar uchun&lt;ref name=Literature1947&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1947/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1947 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192906/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1947/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, esse, drama, xotiralar
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1948-yilgi Nobel mukofoti|1948|en|1948_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:TS_Eliot.jpg|104x104px]]
|'''[[Thomas Stearns Eliot]]'''
(1888—1965)
| data-sort-value=United Kingdom |{{flagcountry|United Kingdom}}
|[[Ingliz tili]]
|60
|Zamon sheʼriyatiga qoʻshgan ulkan hissasi uchun&lt;ref name=Literature1948&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1948/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1948 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034141/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1948/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, esse, drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1949-yilgi Nobel mukofoti|1949|en|1949_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Carl_Van_Vechten_-_William_Faulkner_(greyscale_and_cropped).jpg|96x96px]]
|'''[[William Faulkner]]'''
(1897—1962)
|{{flagcountry|United States|1912}}
|[[Ingliz tili]]
|52
|Zamonaviy Amerika romanizmiga qoʻshgan kuchli va badiiy jihatdan noyob hissasi uchun&lt;ref name=Literature19492&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1949 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019180928/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|- id=1950
|{{Tarjima qilinmagan 5|1950-yilgi Nobel mukofoti|1950|en|1950_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Russell1907-2.jpg|106x106px]]
|'''[[Bertrand Russell]]'''
(1872—1970)
|{{flagcountry|United Kingdom}}
|[[Ingliz tili]]
|78
|Uning insonparvarlik gʻoyalari va fikr erkinligini himoya qiluvchi rang-barang va muhim asarlarini eʼtirof etgan holda&lt;ref name=Literature1950&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1950/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1950 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192911/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1950/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|faylasuflik, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1951-yilgi Nobel mukofoti|1951|en|1951_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Lagerkvist.jpg|106x106px]]
|'''[[Pär Lagerkvist]]'''
(1891—1974)
|{{flagcountry|Sweden}}
|[[Shved tili]]
|60
|U oʻz sheʼriyatida insoniyat oldida turgan abadiy savollarga javob topishga intilayotgan badiiy kuchi va aqliy mustaqilligi uchun&lt;ref name=Literature1951&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1951/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1951 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192916/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1951/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, roman, qisqa hikoya, drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1952-yilgi Nobel mukofoti|1952|en|1952_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:François_Mauriac_1952.jpg|106x106px]]
|'''[[François Mauriac]]'''
(1885—1970)
| data-sort-value=France |[[File:Flag of France.svg|28px]] [[Fransiya]]
|[[Fransuz tili]]
|67
|Oʻz romanlarida inson hayotiga kirib borgan chuqur maʼnaviy idrok va badiiy shiddatliligi uchun&lt;ref name=Literature1952&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1952/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1952 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192921/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1952/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1953-yilgi Nobel mukofoti|1953|en|1953_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Winston_Churchill_cph.3a49758.jpg|92x92px]]
|'''[[Winston Churchill]]'''
(1874—1965)
|{{flagcountry|United Kingdom}}
|[[Ingliz tili]]
|79
|Tarixiy va biografik tasvirlash mahorati hamda yuksak insoniy qadriyatlarni himoya qilishdagi yorqin notiqligi uchun&lt;ref name=Literature1953&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1953/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1953 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034151/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1953/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|tarix, esse, xotiralar
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1954-yilgi Nobel mukofoti|1954|en|1954_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Ernest_Hemingway_1950_crop.jpg|105x105px]]
|'''[[Ernest Hemingway]]'''
(1899—1961)
|{{flagcountry|United States|1912}}
|[[Ingliz tili]]
|55
|[[Chol va dengiz]] asarida namoyish etilgan hikoya qilish sanʼatidagi mahorati va zamonaviy uslubga koʻrsatgan taʼsiri uchun&lt;ref name=Literature1954&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1954/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1954 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017212823/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1954/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, ssenariy
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1955-yilgi Nobel mukofoti|1955|en|1955_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Halldór_Kiljan_Laxness_1955.jpg|106x106px]]
|'''[[Halldór Laxness]]'''
(1902—1998)
|{{flagcountry|Iceland}}
|[[Island tili]]
|53
|Islandiyaning buyuk hikoyachilik sanʼatini jonlantirgan yorqin asarlari uchun&lt;ref name=Literature1955&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1955/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1955 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192937/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1955/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, drama, shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1956-yilgi Nobel mukofoti|1956|en|1956_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:JRJimenez.JPG|95x95px]]
|'''[[Juan Ramón Jiménez]]'''
(1881—1958)
|[[File:Flag of Spain.svg|28px]] [[Ispaniya]]
|[[Ispan tili]]
|75
|Ispan tilida yuksak ruh va badiiy poklik namunasini tashkil etuvchi lirik sheʼriyati uchun&lt;ref name=Literature1956&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1956/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1956 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081008110601/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1956/index.html |archive-date=2008-10-08 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1957-yilgi Nobel mukofoti|1957|en|1957_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Camus_Harcourt_1945.jpg|100x100px]]
|'''[[Albert Camus]]'''
(1913—1960)
| data-sort-value=France |[[File:Flag of France.svg|28px]] [[Fransiya]]
|[[Fransuz tili]]
|44
|Zamonimizdagi inson vijdoni muammolarini tiniq koʻz bilan yoritgan muhim adabiy asari uchun&lt;ref name=Literature1957&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1957/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1957 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034206/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1957/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, drama, faylasuflik, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1958-yilgi Nobel mukofoti|1958|en|1958_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[Fayl:Boris Pasternak 1959 (cropped).jpg|100x100px]]
|'''[[Boris Pasternak]]'''
(1890—1960)
|{{flagcountry|USSR}}
|[[Rus tili]]
|70
|Zamonaviy lirik sheʼriyatda ham, buyuk rus epik anʼanasi sohasidagi muhim yutugʻi uchun&lt;ref name=Literature1958&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1958/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1958 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034212/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1958/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, nazm, tarjima
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1959-yilgi Nobel mukofoti|1959|en|1959_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Salvatore_Quasimodo_1959.jpg|106x106px]]
|'''[[Salvatore Quasimodo]]'''
(1901—1968)
|{{flagcountry|Italy}}
|[[Italyan tili]]
|58
|Zamonaviy hayotning fojiali tajribasini ifodalagan lirik sheʼriyati uchun&lt;ref name=Literature1959&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1959/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1959 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192954/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1959/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|- id=1960
|{{Tarjima qilinmagan 5|1960-yilgi Nobel mukofoti|1960|en|1960_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Saint-John_Perse_1960.jpg|106x106px]]
|'''[[Saint-John Perse]]'''
(1887—1975)
|[[File:Flag of France.svg|28px]] [[Fransiya]]
|[[Fransuz tili]]
|73
|Zamonimiz sharoitini koʻzboʻyamachilikda aks ettiruvchi sheʼriyatining yuksak parvozi va taʼsirchan tasviri uchun&lt;ref name=Literature1960&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1960/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1960 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011192959/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1960/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1961-yilgi Nobel mukofoti|1961|en|1961_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:S._Kragujevic,_Ivo_Andric,_1961.jpg|94x94px]]
|'''[[Ivo Andrić]]'''
(1892—1975)
|{{flagcountry|YUG}}
|[[Serb-xorvat tili]]
|69
|Inson taqdiri va u yashagan mamlakat tarixi bilan bogʻliq muammolarni toʻliq ochib berishga imkon bergan epik isteʼdodi uchun&lt;ref name=Literature1961&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1961/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1961 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034217/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1961/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1962-yilgi Nobel mukofoti|1962|en|1962_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:John_Steinbeck_1939_(cropped).jpg|90x90px]]
|'''[[John Steinbeck]]'''
(1902—1968)
|{{flagcountry|United States}}
|[[Ingliz tili]]
|60
|Uning realistik va xayoliy asarlari uchun, ular simpatik hazil va oʻtkir ijtimoiy idrokni uygʻunlashtirgani uchun&lt;ref name=Literature1962&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1962/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1962 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034222/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1962/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, ssenariy
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1963-yilgi Nobel mukofoti|1963|en|1963_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Giorgos_Seferis_1963.jpg|106x106px]]
|'''[[Giorgos Seferis]]'''
(1900—1971)
| data-sort-value=Greece |{{flagcountry|Greece}}
|[[Yunon tili]]
|63
|Ellin madaniyati olamiga nisbatan chuqur his-tuygʻulardan ilhomlangan taniqli lirik asari uchun&lt;ref name=Literature1963&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1963/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1963 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081008110606/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1963/index.html |archive-date=2008-10-08 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, esse, xotiralar
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1964-yilgi Nobel mukofoti|1964|en|1964_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Jean_Paul_Sartre_1965.jpg|98x98px]]
|'''[[Jean-Paul Sartre]]'''
(1905—1980)
|{{flagcountry|France}}
|[[Fransuz tili]]
|59
|Gʻoyalarga boy, erkinlik ruhi va haqiqatparvarlik bilan sugʻorilgan, zamonamizga ulkan taʼsir koʻrsatgan ijodiy faoliyati uchun&lt;ref name=Literature1964&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1964/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1964 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081020010622/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1964/index.html |archive-date=2008-10-20 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|faylasuflik, roman, drama, esse, qisqa hikoya, ssenariy
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1965-yilgi Nobel mukofoti|1965|en|1965_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Mikhail_Sholokhov_1960.jpg|102x102px]]
|'''[[Mixail Sholoxov]]'''
(1905—1984)
|{{flagcountry|URS}}
|[[Rus tili]]
|60
|U oʻzining „Sokin Don“ dostonida rus xalqi hayotidagi tarixiy bosqichni ifodalagan badiiy kuchi uchun&lt;ref name=Literature1965&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1965/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1965 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034237/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1965/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|-
| rowspan=2 |{{Tarjima qilinmagan 5|1966-yilgi Nobel mukofoti|1966|en|1966_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:פורטרט ש&quot;י עגנון (cropped).jpg|102x102px]]
|'''[[Shmuel Yosef Agnon]]'''
(1888—1970)
|{{flagcountry|Israel}}
|[[Ibroniy tili]]
|79
|Yahudiy xalqi hayotidan motiflar bilan chuqur xarakterli hikoya qilish sanʼati uchun&lt;ref name=Literature1966&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1966/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1966 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034242/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1966/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|-
|[[File:Nelly_Sachs_1966.jpg|106x106px]]
|'''[[Nelly Sachs]]'''
(1891—1970)
| data-sort-value=Sweden |{{flagcountry|Germany}}
|[[Nemis tili]]
|75
|Isroil taqdirini taʼsirchan kuch bilan izohlaydigan ajoyib lirik va dramatik asarlari uchun&lt;ref name=Literature1966 /&gt;
|nazm, drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1967-yilgi Nobel mukofoti|1967|en|1967_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Miguel_Angel_Asturias.jpg|100x100px]]
|'''[[Miguel Ángel Asturias]]'''
(1899—1974)
|{{flagcountry|Guatemala}}
|[[Ispan tili]]
|68
|Lotin Amerikasi hind xalqlarining milliy xususiyatlari va anʼanalarida chuqur ildiz otgan yorqin adabiy muvaffaqiyati uchun&lt;ref name=Literature1967&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1967/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1967 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193025/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1967/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1968-yilgi Nobel mukofoti|1968|en|1968_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Yasunari_Kawabata_1968_cropped.jpg|100x100px]]
|'''[[Yasunari Kawabata]]'''
(1899—1972)
|{{flagcountry|Japan|1947}}
|[[Yapon tili]]
|69
|Yapon ongining mohiyatini ifodalaydigan hikoya qilish mahorati uchun&lt;ref name=Literature1968&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1968/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1968 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034247/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1968/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1969-yilgi Nobel mukofoti|1969|en|1969_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Samuel_Beckett,_Pic,_1_(cropped).jpg|102x102px]]
|'''[[Samuel Beckett]]'''
(1906—1989)
| data-sort-value=Ireland |{{flagcountry|Ireland}}
|[[Fransuz tili]] va [[Ingliz tili]]
|63
|Roman va drama uchun yangi shakllarda – zamonaviy insonning qashshoqligi tufayli oʻz yuksaklikka erishgan asarlari uchun&lt;ref name=Literature1969&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1969/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1969 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193035/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1969/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, drama, shoirlik
|- id=1970
|{{Tarjima qilinmagan 5|1970-yilgi Nobel mukofoti|1970|en|1970_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Aleksandr_Solzhenitsyn_1974crop.jpg|94x94px]]
|'''[[Aleksandr Soljenitsin]]'''
(1918—2008)
|{{flagcountry|USSR}}
|[[Rus tili]]
|52
|Rus adabiyotining ajralmas anʼanalarini davom ettirgani uchun&lt;ref name=Literature1970&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1970/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1970 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021083757/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1970/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, esse, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1971-yilgi Nobel mukofoti|1971|en|1971_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Pablo_Neruda_1963.jpg|95x95px]]
|'''[[Pablo Neruda]]'''
(1904—1973)
| data-sort-value=Chile |{{flagcountry|Chile}}
|[[Ispan tili]]
|67
|Elementar kuch taʼsirida qitʼaning taqdiri va orzularini jonlantiradigan sheʼr uchun&lt;ref name=Literature1971&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1971/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1971 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193045/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1971/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1972-yilgi Nobel mukofoti|1972|en|1972_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Heinrich_Böll_(1983).jpg|100x100px]]
|'''[[Heinrich Böll]]'''
(1917—1985)
| data-sort-value=Germany |{{flagcountry|West Germany}}
|[[Nemis tili]]
|55
|Oʻz davriga nisbatan keng nuqtai nazar va sezgir tasvirlash mahorati bilan nemis adabiyotining yangilanishiga hissa qoʻshgan asari uchun&lt;ref name=Literature1972&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1972/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1972 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193051/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1972/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1973-yilgi Nobel mukofoti|1973|en|1973_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Patrick_White_1973.jpg|83x83px]]
|'''[[Patrick White]]'''
(1912—1990)
|{{flagcountry|Australia}}
|[[Ingliz tili]]
|61
|Adabiyotga yangi qitʼa kiritgan epik va psixologik hikoyachilik sanʼati uchun&lt;ref name=Literature1973&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1973/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1973 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193056/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1973/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, drama
|-
| rowspan=2 |{{Tarjima qilinmagan 5|1974-yilgi Nobel mukofoti|1974|en|1974_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Eyvind.JPG|112x112px]]
|'''[[Eyvind Johnson]]'''
(1900—1976)
|{{flagcountry|Sweden}}
|[[Shved tili]]
|74
|Yerlar va davrlarni oʻylab, ozodlik xizmatida hikoya qilish sanʼati uchun&lt;ref name=Literature1974&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1974/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1974 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193101/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1974/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|-
|[[File:Harry_Martinson_001.tiff|107x107px]]
|'''[[Harry Martinson]]'''
(1904—1978)
|{{flagcountry|Sweden}}
|[[Shved tili]]
|70
|Bir tomchi shabnamdan to kosmosga qadar barcha narsani oʻzida mujassamlashtirgan ijodi uchun&lt;ref name=Literature1974 /&gt;
|nazm, roman, drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1975-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1975|en|1975_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Eugenio_montale_2.jpg|108x108px]]
|'''[[Eugenio Montale]]'''
(1896—1981)
|{{flagcountry|Italy}}
|[[Italyan tili]]
|79
|Uning oʻziga xos sheʼriyati uchun, u yuksak badiiy taʼsirchanlik bilan insoniy qadriyatlarni xayollarsiz hayotga qarash belgisi ostida talqin etgan&lt;ref name=Literature1975&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1975/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1975 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193106/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1975/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1976-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1976|en|1976_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Saul_Bellow_(Herzog_portrait).jpg|75x75px]]
|'''[[Saul Bellow]]'''
(1915—2005)
| data-sort-value=United States |{{flagcountry|United States}}
|[[Ingliz tili]]
|61
|Inson tushunchasi va uygʻunlashgan zamonaviy madaniyatning nozik tahlili uchun&lt;ref name=Literature1976&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1976/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1976 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019180933/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1976/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1977-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1977|en|1977_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Vicentealeixandre.jpg|114x114px]]
|'''[[Vicente Aleixandre]]'''
(1898—1984)
|{{flagcountry|Spain|1977}}
|[[Ispan tili]]
|79
|Insonning koinotdagi va hozirgi jamiyatdagi holatini yorituvchi, shu bilan birga urushlar orasidagi ispan sheʼriyati anʼanalarining buyuk yangilanishini ifodalovchi ijodiy sheʼri uchun&lt;ref name=Literature1977&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1977/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1977 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193116/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1977/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1978-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1978|en|1978_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Dan_Hadani_collection_(990044399930205171)_(cropped).jpg|111x111px]]
|'''[[Isaac Bashevis Singer]]'''
(1902—1991)
| data-sort-value=United States |{{flagcountry|United States}}
|[[Idish tili]]
|76
|Polsha-yahudiy madaniy anʼanalaridan kelib chiqqan holda, umuminsoniy sharoitlarni hayotga tatbiq etadigan ishtiyoqli hikoya sanʼati uchun&lt;ref name=Literature1978&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1978/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1978 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110222201316/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1978/index.html |archive-date=2011-02-22 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, xotiralar
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1979-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1979|en|1979_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Odysseas_Elytis_1974_(cropped).jpg|118x118px]]
|'''[[Odysseas Elytis]]'''
(1911—1996)
|{{flagcountry|Greece}}
|[[Yunon tili]]
|68
|Yunon anʼanalari fonida zamonaviy insonning erkinlik va ijodkorlik uchun kurashini hissiy kuch va intellektual zukkolik bilan tasvirlaydigan sheʼriyati uchun&lt;ref name=Literature1979&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1979/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1979 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081008110611/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1979/index.html |archive-date=2008-10-08 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, esse
|- id=1980
|{{Tarjima qilinmagan 5|1980-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1980|en|1980_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Czeslaw_Milosz_3_ap_(cropped).tif|114x114px]]
|'''[[Czesław Miłosz]]'''
(1911—2004)
|{{flagcountry|Poland}}
|[[Polyak tili]]
|69
|Ogʻir toʻqnashuvlar dunyosida insonning ochiq holatini murosasiz zukkolik bilan aytadi&lt;ref name=Literature1980&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1980/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1980 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193126/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1980/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1981-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1981|en|1981_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Elias_Canetti_2_(cropped).jpg|111x111px]]
|'''[[Elias Canetti]]'''
(1905—1994)
| data-sort-value=United Kingdom |{{flagcountry|United Kingdom}}
|[[Nemis tili]]
|76
|Keng dunyoqarashi, gʻoyalar boyligi va badiiy kuchi bilan ajralib turadigan asarlar uchun&lt;ref name=Literature1981&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1981/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1981 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019180943/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1981/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, drama, xotiralars, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1982-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1982|en|1982_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Gabriel_García_Márquez_02_(cropped).jpg|116x116px]]
|'''[[Gabriel García Márquez]]'''
(1927—2014)
|{{flagcountry|Colombia}}
|[[Ispan tili]]
|55
|Uning qitʼa hayoti va toʻqnashuvlarini aks ettiruvchi fantastik va realistik boy tasavvur olamida uygʻunlashgan roman va hikoyalari uchun&lt;ref name=Literature1982&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1982/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1982 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017212833/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1982/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, ssenariy
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1983-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1983|en|1983_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:William_Golding_1983_(cropped).jpg|105x105px]]
|'''[[William Golding]]'''
(1911—1993)
|{{flagcountry|United Kingdom}}
|[[Ingliz tili]]
|72
|Uning romanlarida realistik hikoya qilish sanʼatining yorqinligi, miflarning rang-barangligi va universalligi bilan bugungi dunyoda insoniy holatni yoritib bergani uchun&lt;ref name=Literature1983&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1983/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1983 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034307/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1983/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, nazm, drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1984-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1984|en|1984_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Jaroslav_Seifert_1981_foto_Hana_Hamplová_(cropped).jpg|114x114px]]
|'''[[Jaroslav Seifert]]'''
(1901—1986)
|{{flagcountry|Czechoslovakia}}([[Avstriya-Vengriya imperiyasi]])
|[[Chex tili]]
|83
|Uning yangilik va boy ixtirochilik bilan taʼminlangan sheʼriyati uchun&lt;ref name=Literature1984&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1984/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1984 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193137/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1984/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1985-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1985|en|1985_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Claude_Simon_1967_(cropped).jpg|118x118px]]
|'''[[Claude Simon]]'''
(1913—2005)
| data-sort-value=France |{{flagcountry|France}}
|[[Fransuz tili]]
|72
|Oʻz romanida shoir va rassom ijodini inson holatini tasvirlashda vaqtni chuqur anglash bilan uygʻunlashtirgani uchun&lt;ref name=Literature1985&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1985/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1985 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017212838/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1985/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1986-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1986|en|1986_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:CDH_-_Comissão_de_Direitos_Humanos_e_Legislação_Participativa_(20225202233)_(cropped).jpg|116x116px]]
|'''[[Wole Soyinka]]'''
(1934-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|Nigeria}}
|[[Ingliz tili]]
|52
|Sheʼriy ohanglar bilan borliq dramasini yaratgan&lt;ref name=Literature1986&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1986/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1986 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193147/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1986/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|drama, roman, nazm, ssenariy
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1987-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1987|en|1987_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Иосиф_Бродский_(cropped).jpg|111x111px]]
|'''[[Iosif Brodskiy]]'''
(1940—1996)
| data-sort-value=United States |{{flagcountry|United States}}
|[[Rus tili]] va [[Ingliz tili]]
|47
|Fikrning ravshanligi va sheʼriy shiddat bilan sugʻorilgan hamma narsani qamrab oluvchanligi uchun&lt;ref name=Literature1987&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1987/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1987 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019180958/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1987/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1988-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1988|en|1988_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[Fayl:Naguib Mahfouz.jpg|117x117px]]
|'''[[Najib Mahfuz]]'''
(1911—2006)
|{{flagcountry|Egypt}}
|[[Arab tili]]
|77
|Realistik, hayratlanarli darajada noaniq asarlar orqali butun insoniyatga taalluqli boʻlgan arab hikoya sanʼatini shakllantirgan&lt;ref name=Literature1988&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1988/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1988 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193157/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1988/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1989-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1989|en|1989_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Gaspar_Sánchez_Salas_y_Camilo_José_Cela_(cropped).jpg|117x117px]]
|'''[[Camilo José Cela]]'''
(1916—2002)
|{{flagcountry|Spain}}
|[[Ispan tili]]
|73
|Odamning zaifligi toʻgʻrisida oʻziga xos murakkab tasavvurni shakllantiradigan boy va intensiv nasr uchun&lt;ref name=Literature1989&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1989/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1989 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193202/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1989/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, esse, shoirlik
|- id=1990
|{{Tarjima qilinmagan 5|1990-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1990|en|1990_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Octavio_Paz_1984_(colorized)_(cropped).jpg|116x116px]]
|'''[[Octavio Paz]]'''
(1914—1998)
|{{flagcountry|Mexico}}
|[[Ispan tili]]
|76
|Sezuvchan aql va insonparvarlik yaxlitligi bilan ajralib turadigan keng ufqlarga ega ishtiyoqli yozuv uchun&lt;ref name=Literature1990&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1990/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1990 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019181003/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1990/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1991-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1991|en|1991_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Nadine_Gordimer_01_(cropped).JPG|119x119px]]
|'''[[Nadine Gordimer]]'''
(1923—2014)
|{{flagcountry|South Africa|1928}}
|[[Ingliz tili]]
|68
|U oʻzining ajoyib epik asari orqali – Alfred Nobel soʻzlari bilan aytganda – insoniyatga juda katta foyda keltirgan&lt;ref name=Literature1991&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1991/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1991 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021034328/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1991/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, esse, drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1992-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1992|en|1992_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Derek_Walcott.jpg|113x113px]]
|'''[[Derek Walcott]]'''
(1930—2017)
|{{flagcountry|Saint Lucia|1979}}
|[[Ingliz tili]]
|62
|Koʻp madaniyatli tarixiy qarashlar bilan taʼminlangan katta yorqinlikdagi poetik ijod uchun&lt;ref name=Literature1992&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1992/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1992 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017212843/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1992/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1993-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1993|en|1993_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Toni_Morrison_(cropped).jpg|114x114px]]
|'''[[Toni Morrison]]'''
(1931—2019)
|{{flagcountry|United States}}
|[[Ingliz tili]]
|62
|Koʻrish kuchi va sheʼriy taʼsir bilan ajralib turadigan romanlarida Amerika haqiqatining muhim jihatini yoritgani uchun&lt;ref name=Literature1993&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1993/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1993 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090321025733/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1993/index.html |archive-date=2009-03-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1994-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1994|en|1994_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Oe_kenzaburo_japaninstitut_koeln_041108_(cropped).jpg|117x117px]]
|'''[[Kenzaburō Ōe]]'''
(1935—2023)
|{{flagcountry|Japan|1947}}
|[[Yapon tili]]
|59
|Sheʼriy kuch bilan xayoliy dunyoni yaratgani uchun&lt;ref name=Literature1994&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1994/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1994 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019181013/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1994/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1995-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1995|en|1995_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Seamus_Heaney_(cropped2).jpg|111x111px]]
|'''[[Seamus Heaney]]'''
(1939—2013)
| data-sort-value=Ireland |{{flagcountry|Ireland}}
|[[Ingliz tili]]
|56
|Asarlarida kundalik moʻjizalar va tirik oʻtmishni ulugʻlaydigan lirik goʻzallik, axloqiy teranlik uchun&lt;ref name=Literature1995&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1995/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1995 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019181018/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1995/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, drama, tarjima, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1996-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1996|en|1996_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Szymborska_2011_(cropped).jpg|113x113px]]
|'''[[Wisława Szymborska]]'''
(1923—2012)
|{{flagcountry|Poland}}
|[[Polyak tili]]
|73
|Ishonchli aniqlik bilan tarixiy va biologik kontekstni inson voqeligining parchalarida yoritishga imkon beradigan sheʼr uchun&lt;ref name=Literature1996&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1996/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1996 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019181428/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1996/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, esse, tarjima
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1997-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1997|en|1997_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Dario_Fo-(Credit-ph--Paul-de-Grauve).jpg|112x112px]]
|'''[[Dario Fo]]'''
(1926—2016)
|{{flagcountry|Italy}}
|[[Italyan tili]]
|71
|Asarlarida ezilganlarning qadr-qimmatini himoya qilishda oʻrta asrlar hazil-mutoyibalariga murojaat qilgani uchun&lt;ref name=Literature1997&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1997/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1997 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011193239/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1997/index.html |archive-date=2008-10-11 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|drama, naqorotlar
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1998-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1998|en|1998_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Jo-Sa_(cropped).jpg|118x118px]]
|'''[[José Saramago]]'''
(1922—2010)
|{{flagcountry|Portugal}}
|[[Portugal tili]]
|76
|Tasavvur, rahm-shafqat va istehzoga asoslangan masallari bilan doimiy ravishda haqiqatni tushunishga imkon beradigan asarlari uchun&lt;ref name=Literature1998&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1998/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1998 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019023430/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1998/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, drama, shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|1999-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|1999|en|1999_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Günter_Grass_auf_dem_Blauen_Sofa_(cropped2).jpg|112x112px]]
|'''[[Günter Grass]]'''
(1927—2015)
|{{flagcountry|Germany}}
|[[Nemis tili]]
|72
|Uning quvnoq ertaklari tarixning unutilgan yuzini tasvirlaydi&lt;ref name=Literature1999&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1999/index.html |title=Nobel Prize in Literature 1999 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017212914/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1999/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, drama, nazm, esse
|- id=2000
|{{Tarjima qilinmagan 5|2000-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2000|en|2000_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Gao_Xingjian_(2012,_cropped).jpg|106x106px]]
|'''[[Gao Xingjian]]'''
(1940-yilda tugʻilgan)
| data-sort-value=France |{{flagcountry|France}}
{{flagcountry|CHN}}
|[[Xitoy tili]]
|60
|Xitoy romanizmi va dramachiligi uchun yangi yoʻllarni ochgan umuminsoniy asoslar, achchiq mulohazalar va lingvistik zukkoligi uchun&lt;ref name=Literature2000&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2000/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2000 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017212919/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2000/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, drama, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2001-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2001|en|2001_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:VS_Naipaul_2016_Dhaka_(cropped).jpg|90x90px]]
|'''[[V._S._Naipaul|Vidiadhar Surajprasad Naipaul]]'''
(1932—2018)
| data-sort-value=United Kingdom |{{flagcountry|United Kingdom}}
|[[Ingliz tili]]
|69
|Bizni unutilgan tarixlarning mavjudligini koʻrishga majbur qiladigan asarlari uchun&lt;ref name=Literature2001&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2001/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2001 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160201013651/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2001/index.html |archive-date=2016-02-01 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2002-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2002|en|2002_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Imre_Kertész_(cropped).JPG|113x113px]]
|'''[[Imre Kertész]]'''
(1929—2016)
|{{flagcountry|Hungary}}
|[[Venger tili]]
|73
|Tarixning vahshiyliklariga qarshi shaxsning nozik tajribasini qoʻllab-quvvatlovchi asari uchun&lt;ref name=Literature2002&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2002/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2002 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021083802/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2002/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2003-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2003|en|2003_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:J.M._Coetzee_(cropped).JPG|121x121px]]
|'''[[J._M._Coetzee|John Maxwell Coetzee]]'''
(1940-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|South Africa}}
|[[Ingliz tili]]
|63
|Odamlarni turli qiyofalarini tasvirlaydigan asarlari uchun&lt;ref name=Literature2003&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2003/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2003 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019023435/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2003/index.html |archive-date=2008-10-19 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, esse, tarjima
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2004-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2004|en|2004_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Elfriede_jelinek_2004_small_(cropped).jpg|110x110px]]
|'''[[Elfriede Jelinek]]'''
(1946-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|Austria}}
|[[Nemis tili]]
|58
|Ovozlarning musiqiy oqimi, romanlar va pyesalardagi qarama-qarshi ovozlar uchun gʻayrioddiy lingvistik gʻayrat bilan jamiyat [[klishe]]larini boʻysundiruvchi kuchini ochib beradi&lt;ref name=Literature2004&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2004/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2004 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021083807/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2004/index.html |archive-date=2008-10-21 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, drama
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2005-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2005|en|2005_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Pinterfoto_(cropped).jpg|120x120px]]
|'''[[Harold Pinter]]'''
(1930—2008)
|{{flagcountry|United Kingdom}}
|[[Ingliz tili]]
|75
|Oʻz asarlarida har kungi janjal ostidagi jarlikni ochib, zulmning yopiq xonalariga kirishga majbur qiladi&lt;ref name=Literature2005&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2005/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2005 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017213042/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2005/index.html |archive-date=2008-10-17 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|drama, ssenariy, shoirlik
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2006-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2006|en|2006_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Orhan_Pamuk_in_Rustaveli_Theatre,_Tbilisi,_Georgia,_2014_(cropped).jpg|122x122px]]
|'''[[Orhan Pamuk]]'''
(1952-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|Turkey}}
|[[Turk tili]]
|54
|Ona shahrining gʻamgin ruhini izlashda madaniyatlar toʻqnashuvini aks ettirdi&lt;ref name=Literature2006&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2006/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2006 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081016023713/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2006/index.html |archive-date=2008-10-16 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, ssenariy, avtobiografiya, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2007-yilgi Nobel mukofoti|2007|en|2007_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Dorisa_Lesinga_(cropped).JPG|115x115px]]
|'''[[Doris Lessing]]'''
(1919—2013)
| data-sort-value=United Kingdom |{{flagcountry|United Kingdom}}
|[[Ingliz tili]]
|88
|„Ayol hayotiy tajribasi haqidagi asarlari uchun“&lt;ref name=Literature2007&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2007/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2007 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081016025537/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2007/index.html |archive-date=2008-10-16 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, xotiralar/avtobiografiya, drama, nazm, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2008-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2008|en|2008_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Jean-Marie_Gustave_Le_Clézio_(cropped).jpg|119x119px]]
|'''[[Jean-Marie Gustave Le Clézio]]'''
(1940-yilda tugʻilgan)
| data-sort-value=France |{{flagcountry|France}}
|[[Fransuz tili]]
|68
|„Sheʼriy sarguzasht va shahvoniy ekstaz janridagi asarlar muallifi sifatida“&lt;ref name=Literature2008&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2008/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2008 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=14 October 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081012000137/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2008/index.html |archive-date=12 October 2008 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, esse, tarjima
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2009-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2009|en|2009 Nobel Prize in Literature}}
|[[File:Herta_Müller_Literaturfest_München_2016_(cropped).jpg|113x113px]]
|'''[[Herta Müller]]'''
(1953-yilda tugʻilgan)
| data-sort-value=Germany |{{flagcountry|Germany}}
|[[Nemis tili]]
|56
|Nasrning ochiqligi bilan mulksizlar manzarasini tasvirlaydi&lt;ref name=Literature2009&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2009/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2009 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=8 October 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091011034823/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2009/index.html |archive-date=11 October 2009 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, nazm, esse
|- id=2010
|{{Tarjima qilinmagan 5|2010-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2010|en|2010_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Mario_Vargas_Llosa_(cropped2).jpg|116x116px]]
|'''[[Mario Vargas Llosa]]'''
(1936-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|Peru}}
|[[Ispan tili]]
|74
|hokimiyat tuzilmalariga chizgilar bergani, qarshilik, isyon va shaxsiy muvaffaqiyatsizlikning taʼsirli tasvirlari uchun&lt;ref name=Literature2010&gt;{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2010/index.html |title=Nobel Prize in Literature 2010 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=7 October 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101009204641/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2010/index.html |archive-date=9 October 2010 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, esse, drama, xotiralar
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2011-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2011|en|2011 Nobel Prize in Literature}}
|[[File:Transtroemer_(cropped).jpg|108x108px]]
|'''[[Tomas Tranströmer]]'''
(1931—2015)
|{{flagcountry|Sweden}}
|[[Shved tili]]
|80
|Shaffof tasvirlari orqali haqiqatni koʻrish imkonini beradi&lt;ref name=Literature2011&gt;{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2011/ |title=Nobel Prize in Literature 2011 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=6 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007061342/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2011/ |archive-date=7 October 2011 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|nazm, tarjima
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2012-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2012|en|2012_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:MoYan_Hamburg_2008_(cropped).jpg|111x111px]]
|'''[[Mo Yan]]'''
(1955-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|China}}
|[[Xitoy tili]]
|57
|{{Tarjima qilinmagan 5|Hayoliy realizm||en|Hallucinatory realism}} bilan xalq ertaklarini uygʻunlashtirgani uchun&lt;ref name=Literature2012&gt;{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2012/ |title=Nobel Prize in Literature 2012 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=11 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010224321/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2012/ |archive-date=10 October 2012 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2013-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2013|en|2013_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[ Fayl:Alice Munro.jpg|105x105px]]
|'''[[Alice Munro]]'''
(1931-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|Canada}}
|[[Ingliz tili]]
|82
|zamonaviy qissa ustasi&lt;ref name=Literature2013&gt;{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2013/ |title=Nobel Prize in Literature 2013 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=27 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131010174644/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2013/ |archive-date=10 October 2013 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2014-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2014|en|2014 Nobel Prize in Literature}}
|[[File:Patrick_Modiano_6_dec_2014_-_19_(cropped).jpg|112x112px]]
|'''[[Patrick Modiano]]'''
(1945-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|France}}
|[[Fransuz tili]]
|69
|{{Tarjima qilinmagan 5|Ikkinchi jahon urushida ishgʻol qilingan Fransiyadagi nemis harbiy maʼmuriyati|Insoniyat taqdiridagi eng murakkab davrning|en|German military administration in occupied_France during World War II}} hayotiy olamini ochib bera olgan xotira sanʼati uchun&lt;ref name=Literature2014&gt;{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2014/ |title=Nobel Prize in Literature 2014 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=24 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141231022447/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2014/ |archive-date=31 December 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, ssenariy
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2015-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2015|en|2015_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Світлана_Алексієвич_(Київ,_2016)_08_(cropped2).JPG|106x106px]]
|'''[[Svetlana Aleksiyevich]]'''
(1948-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|Belarus}}
|[[Rus tili]]
|67
|Tarixni haqqoniy yorituvchi asarlari uchun&lt;ref name=Literature2015&gt;{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2015/ |title=Nobel Prize in Literature 2015 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=8 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150921083825/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2015/ |archive-date=21 September 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|tarix, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2016-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2016|en|2016_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Bob_Dylan_-_Azkena_Rock_Festival_2010_1_(cropped2).jpg|108x108px]]
|'''[[Bob Dylan]]'''
(1941-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|United States}}
|[[Ingliz tili]]
|75
|{{Tarjima qilinmagan 5|AQSh folklor musiqasi||en|American_folk_music}} asosida yangi sheʼriy iboralarni yaratgani uchun&lt;ref name=Literature2016&gt;{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2016/press.pdf |title=Nobel Prize in Literature 2016 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=13 October 2016 |archive-url=https://archive.today/20170920010410/https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2016/press.pdf |archive-date=2017-09-20 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|nazm, naqorotlar
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2017-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2017|en|2017_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Kazuo_Ishiguro_in_2017_13_(cropped).jpg|119x119px]]
|'''[[Kazuo Ishiguro]]'''
(1954-yilda tugʻilgan)
|{{nowrap|{{flagcountry|United Kingdom}}}}
|[[Ingliz tili]]
|63
|Buyuk hissiy kuchga ega romanlarida bizni dunyo bilan bogʻliqligimiz haqidagi illyuziya tuygʻumiz ostidagi tubsizlikni ochib bergani uchun&lt;ref name=Literature2017&gt;{{Cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2017/press.html |title=The Nobel Prize in Literature 2017 – Press Release |publisher=Nobel Prize |access-date=5 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171005120134/https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2017/press.html |archive-date=5 October 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|roman, ssenariy, qisqa hikoya
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2018-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2018|en|2018_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Olga_Tokarczuk-9730_(cropped).jpg|118x118px]]
|'''[[Olga Tokarchuk]]'''
(1962-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|Poland}}
|[[Polyak tili]]
|56
|Qomusiy ishtiyoq bilan hayotiy chegaralarni kesib oʻtishni ifodalovchi hikoyaviy tasavvurlari uchun&lt;ref name=Literature2018&gt;{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2018/ |title=Nobel Prize in Literature 2018 |publisher=Nobel jamgʻarmasi |access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, nazm, esse, ssenariy
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2019-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2019|en|2019_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Peter-handke_(cropped3).jpg|111x111px]]
|'''[[Peter Handke]]'''
(1942-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|Austria}}
|[[Nemis tili]]
|77
|Til zukkoligi bilan inson tajribasining oʻziga xosligini oʻrgangan taʼsirli ishi uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2019/summary/ |title=The Nobel Prize in Literature 2019 |website=NobelPrize.org |language=en-US |access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|roman, qissa, drama, insho, tarjima, ssenariy
|- id=2020
|{{Tarjima qilinmagan 5|2020-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2020|en|2020_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Louise_Glück_circa_1977_(cropped2).jpg|105x105px]]
|'''[[Louise Glück]]'''
(1943-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|United States}}
|[[Ingliz tili]]
|77
|Uning betakror sheʼriy ovozi uchun, goʻzallik bilan individual mavjudlikni hikoya qilgani uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2020/summary/ |title=The Nobel Prize in Literature 2020 |website=NobelPrize.org |language=en-US |access-date=8 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|nazm, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2021-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2021|en|2021_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Abdulrazak_Gurnah_2022_(cropped2).jpg|119x119px]]
|'''[[Abdulrazzoq Gurnah]]'''
(1948-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|Tanzania}}
|[[Ingliz tili]]
|72
|{{Tarjima qilinmagan 5|Mustamlakachilik tarixi|Mustamlakachilik|en|History_of_colonialism}} oqibatlari va qochqinlar taqdirini yoritib berganligi uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2021/summary/ |title=The Nobel Prize in Literature 2021 |website=NobelPrize.org |language=en-US |access-date=7 October 2021}}&lt;/ref&gt;
|roman, qisqa hikoya, esse
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2022-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2022|en|2022_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Annie_Ernaux_al_Salone_del_Libro_(cropped2).jpg|108x108px]]
|'''[[Annie Ernaux]]'''
(1940-yilda tugʻilgan)
|{{flagcountry|France}}
|[[Fransuz tili]]
|82
|Shaxsiy xotiralari, bir avlodning umumiy xotirasiga singdirilgan romanlari uchun&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2022/summary/ |title=The Nobel Prize in Literature 2022 |website=NobelPrize.org |language=en-US |access-date=6 October 2022}}&lt;/ref&gt;
|avtobiografiya, roman
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2023-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2023|en|2023_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:Jon Fosse.jpg|75px]]
|'''[[Jon Fosse]]''' &lt;br /&gt; (1959-yilda tugʻilgan)
|{{flag|Norway}}
|[[Norveg tili]]
|64
|Yangicha usulda yaratilgan pyesalari va taʼriflab boʻlmaydigan tushunchalarni ochib beradigan nasriy asarlari uchun&lt;ref&gt;[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2023/summary/ The Nobel Prize in Literature 2023]&lt;/ref&gt;
|drama, roman, sheʼriyat, insholar
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2024-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2024|en|2024_Nobel_Prize_in_Literature}}
|[[File:(G마켓x위즈돔) DreaminG 비전강연워크샵 -23 소설가 한강 46s (cropped).jpg|75px]]
|'''[[Han Kang]]''' &lt;br&gt; (1970-yilda tugʻilgan)
|{{flag|South Korea}}
|[[Koreys tili]]
|54
|„tarix keltirgan jarohatlarni va inson hayotining nozikligini fosh etuvchi prozasi uchun“&lt;ref&gt;[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2024/summary/ The Nobel Prize in Literature 2024] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241102110833/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2024/summary/ |date=2024-11-02 }} nobelprize.org&lt;/ref&gt;
|roman, sheʼriyat
|-
|{{Tarjima qilinmagan 5|2025-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|2025|en|2025 Nobel Prize in Literature}}
|[[File:Krasznahorkai,-Lázlo (cropped).jpg|75px]]
|'''[[László Krasznahorkai]]''' &lt;br /&gt; (1954-yilda tugʻilgan)
|{{flag|Hungary}}
|[[Venger tili]]
|71
|„apokaliptik dahshat oʻrtasida sanʼatning kuchini yana bir bor koʻrsata oladigan jozibali va istiqbolli ijodi uchun“&lt;ref&gt;[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2025/summary/ The Nobel Prize in Literature 2025] nobelprize.org&lt;/ref&gt;
|roman, qissa, insho, ssenariy
|}

== Tugʻilgan joyi boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari ==
{{location map+|Yevropa
|float=center
|width=900
|caption=Nobel mukofoti sovrindorlari tugʻilgan yerlar (Yevropa)
|places=
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=48.8566|long=2.3522|label=[[Sully Prudhomme|Prudhomme]]&lt;br/&gt;[[Anatole France|France]]&lt;br/&gt;[[Henri Bergson|Bergson]]&lt;br/&gt;[[André Gide|Gide]]&lt;br/&gt;[[Jean-Paul Sartre|Sartre]]&lt;br/&gt;[[Patrick Modiano|Modiano]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=54.3305|long=8.7805|label=[[Theodor Mommsen|Mommsen]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=62.5823|long=10.2871|label=[[Bjørnstjerne Bjørnson|Bjørnson]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=43.8336|long=4.7828|label=[[Frédéric Mistral|F. Mistral]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=40.4169|long=-3.7033|label=[[José Echegaray|Echegaray]]&lt;br/&gt;[[Jacinto Benavente|Benavente]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=51.75|long=22.1333|label=[[Henryk Sienkiewicz|Sienkiewicz]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=43.9666|long=10.2333|label=[[Giosuè Carducci|Carducci]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=53.4713|long=7.4836|label=[[Rudolf Christoph Eucken|Eucken]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=59.7811|long=13.2336|label=[[Selma Lagerlöf|Lagerlöf]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=52.52|long=13.405|label=[[Paul Heyse|Heyse]]&lt;br /&gt;[[Nelly Sachs|Sachs]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=51.0536|long=3.7252|label=[[Maurice Maeterlinck|Maeterlinck]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=50.7994|long=16.255|label=[[Gerhart Hauptmann|Hauptmann]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=47.4608|long=3.5203|label=[[Romain Rolland|Rolland]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=58.75|long=14.8|label=[[Verner von Heidenstam|Heidenstam]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=bottom|lat=55.1955|long=12.0905|label=[[Karl Adolph Gjellerup|Gjellerup]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=55.56|long=9.75|label=[[Henrik Pontoppidan|Pontoppidan]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=47.4666|long=7.7333|label=[[Carl Spitteler|Spitteler]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=61.8108|long=8.6391|label=[[Knut Hamsun|Hamsun]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=53.193|long=-6.1225|label=[[W. B. Yeats|Yeats]]&lt;br/&gt;[[George Bernard Shaw|Shaw]]&lt;br/&gt;[[Samuel Beckett|Beckett]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=51.0336|long=19.6236|label=[[Władysław Reymont|Reymont]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=40.3166|long=9.3333|label=[[Grazia Deledda|Deledda]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=55.6813|long=11.085|label=[[Sigrid Undset|Undset]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=53.8697|long=10.6863|label=[[Thomas Mann|Mann]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=top|lat=60.1166|long=16.2333|label=[[Erik Axel Karlfeldt|Karlfeldt]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=51.4103|long=0.2995|label=[[John Galsworthy|Galsworthy]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=51.6716|long=39.2105|label=[[Ivan Bunin|Bunin]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=37.3166|long=13.5833|label=[[Luigi Pirandello|Pirandello]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=48.8881|long=2.2686|label=[[Roger Martin du Gard|du Gard]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=61.6333|long=23.2|label=[[Frans Eemil Sillanpää|Sillanpää]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=56.7722|long=9.3402|label=[[Johannes V. Jensen|Jensen]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=48.7166|long=8.7333|label=[[Hermann Hesse|Hesse]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=51.745|long=-2.7256|label=[[Bertrand Russell|Russell]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=top|lat=56.8769|long=14.8091|label=[[Pär Lagerkvist|Lagerkvist]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=44.84|long=-0.58|label=[[François Mauriac|Mauriac]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=top|lat=51.842|long=-1.361|label=[[Winston Churchill|Churchill]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=64.14666|long=-21.94|label=[[Halldór Laxness|Laxness]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=top|lat=37.2754|long=-6.8384|label=[[Juan Ramón Jiménez|Jiménez]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=55.7558|long=37.6172|label=[[Boris Pasternak|Pasternak]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=36.85|long=14.7666|label=[[Salvatore Quasimodo|Quasimodo]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=44.218|long=17.6925|label=[[Ivo Andrić|Andrić]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=38.3222|long=26.7647|label=[[Giorgos Seferis|Seferis]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=49.6333|long=41.7166|label=[[Mixail Sholoxov|Sholoxov]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=49.0833|long=25.4|label=[[Shmuel Yosef Agnon|Agnon]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=43.9166|long=42.7166|label=[[Aleksandr Soljenitsin|Soljenitsin]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=bottom|lat=50.9363|long=6.9527|label=[[Heinrich Böll|Böll]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=51.5072|long=0.1275|label=[[Patrick White|White]]&lt;br/&gt;[[Harold Pinter|Pinter]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=65.8255|long=21.6905|label=[[Eyvind Johnson|Johnson]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=56.2333|long=14.5166|label=[[Harry Martinson|Martinson]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=top|lat=44.4111|long=8.9327|label=[[Eugenio Montale|Montale]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=37.24|long=-5.99|label=[[Vicente Aleixandre|Aleixandre]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=52.4|long=20.55|label=[[Isaac Bashevis Singer|Singer]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=35.3402|long=25.1344|label=[[Odysseas Elytis|Elytis]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=55.3947|long=24.0327|label=[[Czesław Miłosz|Miłosz]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=43.823|long=25.9538|label=[[Elias Canetti|Canetti]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=50.412|long=-5.0757|label=[[William Golding|Golding]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=50.0875|long=14.4213|label=[[Jaroslav Seifert|Seifert]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=59.9375|long=30.3086|label=[[Iosif Brodskiy|Brodskiy]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=42.7380|long=-8.6602|label=[[Camilo José Cela|Cela]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=54.778|long=-6.556|label=[[Seamus Heaney|Heaney]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=top|lat=52.2366|long=17.0986|label=[[Wisława Szymborska|Szymborska]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=45.8768|long=8.6217|label=[[Dario Fo|Fo]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=39.347|long=-8.532|label=[[José Saramago|Saramago]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=54.3475|long=18.6452|label=[[Günter Grass|Grass]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=47.4925|long=19.0513|label=[[Imre Kertész|Kertész]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=47.6075|long=15.673|label=[[Elfriede Jelinek|Jelinek]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=41.0136|long=28.955|label=[[Orhan Pamuk|Pamuk]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=bottom|lat=43.7034|long=7.2663|label=[[J. M. G. Le Clézio|Le Clézio]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=45.5669|long=21.5166|label=[[Herta Müller|Müller]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=59.3294|long=18.0686|label=[[Tomas Tranströmer|Tranströmer]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=left|lat=48.9227|long=24.7105|label=[[Svetlana Aleksiyevich|Aleksiyevich]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=bottom|lat=52.0833|long=15.6166|label=[[Olga Tokarchuk|Tokarchuk]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=46.7|long=14.7333|label=[[Peter Handke|Handke]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=49.5189|long=0.5343|label=[[Annie Ernaux|Ernaux]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=59.4138|long= 5.2680|label=[[Jon Fosse|Fosse]]}}
{{Location map~|Yevropa|position=right|lat=46.3900|long=21.1658|label=[[László Krasznahorkai|Krasznahorkai]]}}
}}
{{location map+|North America
|float=center
|width=900
|caption=Nobel mukofoti sovrindorlari tugʻilgan yerlar (Shimoliy Amerika)
|places=
{{Location map~|North America|position=right|lat=45.7363|long=-94.9541|label=[[Sinclair Lewis|Lewis]]}}
{{Location map~|North America|position=right|lat=40.7127|long=-74.0061|label=[[Eugene O'Neill|O'Neill]]&lt;br/&gt;[[Louise Glück|Glück]]}}
{{Location map~|North America|position=right|lat=38.138|long=-80.2125|label=[[Pearl S. Buck|Buck]]}}
{{Location map~|North America|position=right|lat=38.6272|long=-90.1977|label=[[T. S. Eliot|Eliot]]}}
{{Location map~|North America|position=right|lat=34.4922|long=-89.0094|label=[[William Faulkner|Faulkner]]}}
{{Location map~|North America|position=left|lat=41.8883|long=-87.7894|label=[[Ernest Hemingway|Hemingway]]}}
{{Location map~|North America|position=left|lat=16.2411|long=-61.5331|label=[[Saint-John Perse|Perse]]}}
{{Location map~|North America|position=right|lat=36.6777|long=-121.6555|label=[[John Steinbeck|Steinbeck]]}}
{{Location map~|North America|position=right|lat=14.6133|long=-90.5352|label=[[Miguel Ángel Asturias|Asturias]]}}
{{Location map~|North America|position=right|lat=45.4316|long=-73.675|label=[[Saul Bellow|Bellow]]}}
{{Location map~|North America|position=right|lat=19.4333|long=-99.1333|label=[[Octavio Paz|Paz]]}}
{{Location map~|North America|position=left|lat=14.0166|long=-60.9833|label=[[Derek Walcott|Walcott]]}}
{{Location map~|North America|position=right|lat=41.4483|long=-82.1688|label=[[Toni Morrison|Morrison]]}}
{{Location map~|North America|position=left|lat=10.5166|long=-61.4|label=[[V. S. Naipaul|Naipaul]]}}
{{Location map~|North America|position=right|lat=43.8877|long=-81.3116|label=[[Alice Munro|Munro]]}}
{{Location map~|North America|position=top|lat=46.7869|long=-92.098|label=[[Bob Dylan|Dylan]]}}
}}
{{location map+|Earth
|float=center
|width=900
|caption=Nobel mukofoti sovrindorlari tugʻilgan yerlar (dunyo boʻylab)
|places=
{{Location map~|Earth|position=left|lat=19.0761|long=72.8775|label=[[Rudyard Kipling|Kipling]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=22.5675|long=88.37|label=[[Rabindranath Tagore|Tagore]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=-30.0333|long=-70.7166|label=[[Gabriela Mistral|G. Mistral]]}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=36.6833|long=7.75|label=[[Albert Camus|Camus]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=34.6938|long=135.5022|label=[[Yasunari Kawabata|Kawabata]]}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=-36.15|long=-71.8333|label=[[Pablo Neruda|Neruda]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=10.5936|long=-74.1928|label={{nowrap|[[Gabriel García Márquez|García Márquez]]}}}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=-18.9333|long=47.5166|label=[[Claude Simon|Simon]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=7.1608|long=3.3483|label=[[Wole Soyinka|Soyinka]]}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=30.0444|long=31.2358|label=[[Najib Mahfuz|Mahfuz]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=-26.2547|long=28.4427|label=[[Nadine Gordimer|Gordimer]]}}
{{Location map~|Earth|position=top|lat=33.5333|long=132.65|label=[[Kenzaburō Ōe|Ōe]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=25.831|long=114.933|label=[[Gao Xingjian|Gao]]}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=-33.9252|long=18.4238|label=[[J. M. Coetzee|Coetzee]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=34.3141|long=47.065|label=[[Doris Lessing|Lessing]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=-16.4|long=-71.5333|label=[[Mario Vargas Llosa|Vargas Llosa]]}}
{{Location map~|Earth|position=top|lat=36.3833|long=119.75|label=[[Mo Yan|Mo]]}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=32.7447|long=129.8736|label=[[Kazuo Ishiguro|Ishiguro]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=-6.1333|long=39.3333|label=[[Abdulrazzoq Gurnah|Gurnah]]}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=35.1652|long=126.8486|label=[[Han Kang|Han]]}}
}}

== Mamlakatlar boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari ==
1901-yildan 2024-yilgacha adabiyot boʻyicha 121 ta Nobel mukofoti sovrindorlari quyidagi mamlakatlar fuqarolaridir&lt;ref name=LiteratureLaureates2/&gt;:
{| class=wikitable sortable
!Davlat
!Soni
|-
|{{flagcountry|France}}
|16
|-
|{{flagcountry|United States}}
|13
|-
|{{flagcountry|United Kingdom}}
|13
|-
|{{flagcountry|Germany}}
|9
|-
|{{flagcountry|Sweden}}
|8
|-
|{{flagcountry|Poland}}
|6
|-
|{{flagcountry|Spain}}
|6
|-
|{{flagcountry|Italy}}
|6
|-
|{{flagcountry|Russia}}/{{flagcountry|USSR}}
|5
|-
|{{flagcountry|Ireland}}
|4
|-
|{{flagcountry|Denmark}}
|3
|-
|{{flagcountry|Norway}}
|3
|-
|{{flagcountry|Hungary}}
|2
|-
|{{flagcountry|Austria}}
|2
|-
|{{flagcountry|Chile}}
|2
|-
|{{flagcountry|Greece}}
|2
|-
|{{flagcountry|Japan}}
|2
|-
|{{flagcountry|South Africa}}
|2
|-
|{{flagcountry|Switzerland}}
|2
|-
|{{flagcountry|Australia}}
|1
|-
|{{flagcountry|Belarus}}
|1
|-
|{{flagcountry|Belgium}}
|1
|-
|{{flagcountry|Bulgaria}}
|1
|-
|{{flagcountry|Canada}}
|1
|-
|{{flagcountry|China}}
|2
|-
|{{flagcountry|Colombia}}
|1
|-
|{{flagcountry|Czechoslovakia}}
|1
|-
|{{flagcountry|Egypt}}
|1
|-
|{{flagcountry|Finland}}
|1
|-
|{{flagcountry|Guatemala}}
|1
|-
|{{flagcountry|Iceland}}
|1
|-
|{{flagcountry|India}}
|1
|-
|{{flagcountry|Israel}}
|1
|-
|{{flagcountry|South Korea}}
|1
|-
|{{flagcountry|Mauritius}}
|1
|-
|{{flagcountry|Mexico}}
|1
|-
|{{flagcountry|Nigeria}}
|1
|-
|{{flagcountry|Peru}}
|1
|-
|{{flagcountry|Portugal}}
|1
|-
|{{flagcountry|Romania}}
|1
|-
|{{flagcountry|Saint Lucia}}
|1
|-
|{{flagcountry|Tanzania}}
|1
|-
|{{flagcountry|Turkey}}
|1
|-
|{{flagcountry|Yugoslavia}}
|1
|-
|}

== Til boʻyicha Nobel mukofoti laureatlari ==
{| class=wikitable sortable
!Til
!Soni
|-
|[[Ingliz tili|inglizcha]]
| data-sort-value=29 |29 (32) &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
|-
|[[Fransuz tili|fransuzcha]]
|16
|-
|[[Nemis tili|nemischa]]
|14 (15) &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
|[[Ispan tili|ispancha]]
|11
|-
|[[Shved tili|shvedcha]]
|7
|-
|[[Italyan tili|italyancha]]
|6
|-
|[[Rus tili|ruscha]]
|6
|-
|[[Polyak tili|polyakcha]]
|5
|-
|[[Dan tili|datcha]]
|3
|-
|[[Norveg tili|norvegcha]]
|3
|-
|[[Xitoy tili|xitoycha]]
|2
|-
|[[Yunon tili|yunoncha]]
|2
|-
|[[Yapon tili|yaponcha]]
|2
|-
|[[Venger tili|vengercha]]
|2
|-
|[[Arab tili|arabcha]]
|1
|-
|[[Bengal tili|bengalcha]]
|1
|-
|[[Chex tili|chexcha]]
|1
|-
|[[Fin tili|fincha]]
|1
|-
|[[Ivrit tili|ibroniycha]]
|1
|-
|[[Island tili|islandcha]]
|1
|-
|[[Provans tili|Provans]] ([[Oksitan tili|Oksitan]])
|1
|-
|[[Portugal tili|portugalcha]]
|1
|-
|[[Serb-xorvat tili|serb-xorvatcha]]
|1
|-
|[[Turk tili|turkcha]]
|1
|-
|[[Idish|yahudiycha]]
|1
|-
|[[Koreys tili|koreyscha]]
|1
|}
&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; [[Rabindranath Tagore]] (1913-yilgi adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sohibi) bengal va ingliz tillarida, Samuel Becket (1969-yilda adabiyot boʻyicha Nobel mukofotini olgan) fransuz va ingliz tillarida, Iosif Brodskiy (1987-yil adabiyot boʻyicha Nobel mukofotini olgan) rus tilida sheʼr va ingliz tilida nasr yozgan. Ushbu uchta Nobel mukofoti sohibi mos ravishda bengal, fransuz va rus tillari boʻyicha saralangan&lt;ref name=LiteratureLaureates3/&gt;.

&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; [[Karl Gjellerup|Karl Adolf Gjellerup]] (1917-yilgi Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sohibi) daniya va nemis tillarida yozgan&lt;ref name=LiteratureLaureates3/&gt;.

== Jins boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari ==
1901-yildan 2024-yilgacha adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori boʻlgan 121 kishidan 18 nafari ayollar, 103 nafari erkaklar edi&lt;ref name=WomenLaureates/&gt;:
{| class=wikitable sortable
!'''Oʻn yilliklar'''
!'''Erkak'''
!'''Ayol'''
|-
|1900—1909-yillar
|9
|1
|-
|1910—1919-yillar
|9
|0
|-
|1920—1929-yillar
|8
|2
|-
|1930—1939-yillar
|8
|1
|-
|1940—1949-yillar
|5
|1
|-
|1950—1959-yillar
|10
|0
|-
|1960—1969-yillar
|10
|1
|-
|1970—1979-yillar
|11
|0
|-
|1980—1989-yillar
|10
|0
|-
|1990—1999-yillar
|7
|3
|-
|2000—2009-yillar
|7
|3
|-
|2010—2019-yillar
|7
|3
|-
|2020—2029-yillar
|3
|3
|-
|'''Jami'''
|104
|18
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{tanlangan roʻyxat}}
{{Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sohiblari}}

[[Turkum:Mukofotlar]]</text>
      <sha1>clgqhbomree1947k83k8irpqeuu0w5e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chery Automobil Co., Ltd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>694389</id>
    <revision>
      <id>6156291</id>
      <parentid>6147477</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:16:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6156291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69847" sha1="il0a22alp9tmz4behe5zaxmx12qstag" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = Chery Automobile Co. Ltd.
| logo = 
| logo_size = 200
| logo_caption = Logo since 2022
| image = 2017-09-12 IAA 2017 CHERRY by Olaf Kosinsky-1.jpg
| image_caption = Chery stendi 2017-yil [[:en:International Motor Show Germany|Germaniya motoshusi]]
| type = [[:en:Government-owned corporation|Davlat korparatsiyasi]]
| foundation = {{Start date|df=yes|1997|01|8}}
| joylashuvi = [[:en:Wuhu, Anhui|Uxu]], [[Anxoy]] [[XXR]]
| key_people = Yin Tongyue (Rais)
| industry = [[Avtomobil sanoati|Avtomobilsozlik]]
| products = [[Avtomobil]]lar
| area_served = Dunyo boʻylab
| revenue = 
| operating_income = 
| net_income = 
| num_employees = 16,721
| parent = 
| divisions = 
| subsid = {{nowrap|[[Chery Jaguar Land Rover]] (50%)}} &lt;br /&gt;[[Karry|Karry Auto]] (100%)&lt;br /&gt;[[Cowin Auto]] (49%)
| owner = 
| homepage = {{URL|http://www.cheryinternational.com/}}&lt;br /&gt;{{URL|http://www.chery.cn/}} {{in lang|zh}}
| module = {{Chinese|child=yes|t=奇瑞汽車股份有限公司|s=奇瑞汽车股份有限公司|p=Qíruì Qìchē Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī|altname=Chery|t2=|s2=奇瑞|p2=Qíruì|mi2={{IPAc-cmn|q|i|2|r|ui|4}}|order=st}}
}}&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;'''Chery Automobile Co,''' '''Ltd.'''  qisqartirilganda '''Chery''' va ba'zan uning Xitoy nomi, ''Qirui'' (奇瑞) ning pinyin transkripsiyon nomi bilan tanilgan, &lt;ref&gt;Xing, W. W. J. (2002). &quot;Automakers in the fast lane&quot;. ''The China Business Review:'' 29(4)&lt;/ref&gt; bosh qarorgohi Xitoyning Wuhu, Anhui shahrida joylashgan kompaniya [[Avtomobil sanoati|avtomobil ishlab chiqarish]] bilan faoliyat olib boradi. Kompaniya 1997 yilda Xitoy hukumati tomonidan tashkil etilgan va davlatga tegishli bo'lgan korporatsiya hisoblanadi. Cheryning asosiy mahsulotlari bu yengil avtomobillar, minivenlar va krossoverlardir (SUV). Kompaniya Chery belgisi ostida yengil avtomobillar va Karry savdo belgisi ostida tijorat transport vositalarini sotadi. Chery - ishlab chiqarish hajmi bo'yicha (2012 yilda 590,000 dona avtomobil) Xitoyda 10-chi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchisi xisoblanadi. 

== Tarixi ==

Chery 1999-yilda avtomobil ishlab chiqarishni va 2001 yilda Xitoydan eksport qilishni boshladi. Kompaniya 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik yengil avtomobillar eksportchisi bo'lib kelgan va 2011 yilda kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotning qariyb 25 foizi tashqi bozorlarga sotilgan. &lt;ref&gt;This assertion is supported by multiple sources:
&lt;/ref&gt; 2007 yilda tashkil etilgan Kenon Holdings, Qoros bilan 50:50 qo'shma korxonasi sifatida tashkil qilinadi. Kompaniya rivojlanayotgan davlatlar bozorlarida bir qator premium transport vositalarini sotishni boshlaydi. 2012 yilda Jaguar Land Rover Chery bilan birgalikda Xitoyda Jaguar va [[Land Rover]] avtomobillarini ishlab chiqarish uchun Chery Jaguar Land Rover deb nomlangan 50:50 qo'shma korxonasini tashkil etdi. 

Chery kompaniyasining Xitoyda bir nechta avtomobil yeg'ish va butlovchi qisimlar ishlab chiqarish zavodlari mavjud, bundan tashqari dunyoning 15 ta boshqa davlatlarda yeg'ish zavodlari mavjud bo'lib, ylarning aksariyati kompaniyaga tegishli emas bo'lib, CKD yoki SKD usulida actomobil yeg'iladi. Kompaniya ikkita mahalliy ilmiy-tadqiqot markaziga ega va umumiy daromadining qariyb 7 foizini mahsulotni takomillashtirishga sarflaydi. Cheryning eng taniqli modellaridan biri QQ  shahar avtomobil hisoblanadi, &lt;ref&gt;Geoff Dyer, in Shanghai. &quot;FT.Com Site : Proton in Talks with Chery Over Manufacturing.&quot; FT.Com (30 March 2006)&lt;/ref&gt; o'z bir subbrand yaratgan. QQ6 va QQme - bu kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan yana ikkita mashinadir va asl QQ endi QQ3 deb nomlanishi mumkin. 

2000-yillarning boshlaridan beri Chery chet ellik ishlab chiqaruvchilarning [[intellektual mulk]] huquqlarini buzilishi bilan bog'liq ko'plab tanqidlar ostida qoldi. Bir nechta Chery avtomobillari turli xil xorijiy ishlab chiqaruvchilarning dizayn elementlarini to'g'ridan-to'g'ri nusxalashgandek ko'rinadi. Ba'zilar, shuningdek, kompaniyaning &quot;Chery&quot; nomini GMning Chevrolet brendi uchun qisqartirilgan &quot;Chevy&quot; ni eslataditganligi uchun tanqid qilishadi. 

=== 1997 yildan 2010 yilgacha ===
[[Fayl:Chery_SQR7160_Windcloud.jpg|thumb| Chery SQR7160 Fengyun ]]
1997 yilda [[Anxoy|Anhui provinsiyasi]] davlat idorasining bir guruh vakillari tomonidan Chery kompaniyasi tashkil wtilgan va 1999 yilda Volkswagenning SEAT Toledo modelining litsenziya asosida ishlab chiqarishni boshlandi. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Li|first1=Wei|author2-link=|title=Yin Tongyue: There's no myth to cars (qiche meiyou shenhua)|journal=Sanlian Lifeweek (sanlian shenghuo)|pages=56–61|language=Chinese|date=19 May 2008|url=|postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt; Cheryning birinchi ''Fengyun'' deb nomlangan birinchi avtomobili qariyb 30 000 dona sotilgan.  

The ''Wall Street Journal'' Cheryning korporativ madaniyatini &quot;Kommunistik gibrid kompaniya va tadbirkorlik faoliyatini bir boshlang'ich loyihasi&quot; deb ta'riflagan. Kompaniya o'zining tadbirkorlik faoliyatini dastlabki tarixida yaqqol namoyon qilgan. Kompaniya 2003 yildagina yengil avtomobillar ishlab chiqarishga litsenziyani qo'lga kiritdi va shuning uchun uning birinchi avtomobili 1999 yil dekabr oyida sotuvga chiqarilgandan so'ng, 2001 yilga qadar rularni qonuniy ravishda sotilish mumkin emas edi.  O'sha yili Chery litsenziyasini [[SAIC Motor]]  litsenziyasiga qo'shib olib, muammoni hal qildi va ruxsatni 2003 yilgacha qo'lga kiritdi.  Ehtimol, SAIC bir marta egalik qilgan Chery-ning 20 foizlik ulushi &lt;ref name=&quot;beeb&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4528565.stm|title=GM Daewoo claimed their investigation results showed the Chery QQ shared a remarkably identical body structure, exterior design, interior design and key components|publisher=BBC News|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; ushbu dastlabki imtiyoz uchun kompensatsiya bo'lgan, ammo egalik Chery va SAICning boshqa hamkori General Motors o'rtasidagi ziddiyatlar tufayli tez orada sotilgan. &lt;ref&gt;McGregor, R. (14 June 2004). &quot;SAIC severs links with chery&quot;. ''Financial Times''.&lt;/ref&gt; GM SAIC-ning Cherydan jahli chiqgan yagona xorijiy hamkori emas edi. Volkswagen Chery eski VW zavodidan Jetta ni 2003 yil atrofida eslatgan modelni ishlab chiqarish uchun asboblardan foydalanganligini ta'kidlaydi.&lt;ref&gt;&quot;Eat your hat&quot;. (2003). ''Business Asia:'' 35(17)&lt;/ref&gt; 

2000-yillarning oxirida Chery chet el avtomobil ishlab chiqaruvchisi bilan faol hamkorlik qilishni boshladi, bu Xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilarining o'ziga xos belgisi edi. Chrysler va Fiat bilan aloqalar e'lon qilindi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 2007 yilda Chrysler Chery bilan hamkorlik qilishni rejalashtirdi, u Chery A1ni Dodge -brand avtomobili sifatida AQShda va chet elda sotilganligini ko'rdi.  Rejaga asosan Chrysler kichik avtomobilarini sotilishini tezda oshirib yuborardi va ikki kompaniya 2007 yil oxirida imzolash marosimida qatnashdilar. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery and Chrysler Group Finalize Cooperative Agreement (US to import cars from China)|url=http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076|publisher=PRNewswire|date=3 July 2007|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305160750/http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076}}&lt;/ref&gt; 2008 yil boshida Chrysler va Nissan o'rtasida shunga o'xshash kelishuvga erishildi, bu esa Chrysler-Chery hamkorligining to'xtatilishiga olib keldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chrysler's turnaround seen as race against time|url=https://www.reuters.com/article/2009/09/14/businesspro-us-chrysler-anlaysis-idUSTRE58D4WM20090914|publisher=Reuters|date=14 September 2009}}&lt;/ref&gt;  
[[Fayl:Destiny_2008.jpg|right|thumb| 2008 yildan beri ishlab chiqarilgan Chery V5 ]]
2007 yilda Fiat va Chery avtomobilsozlik qo'shma korxonasini tashkil etishi bo'yicha ikki tomonlama kelishuv memorandumini imzoladilar. Fiat 2009 yilda o'z faoliyatini boshlash rejasi bo'lgan, Xitoy bozori uchun Fiat va Alfa Romeo markali avtomobillarini ishlab chiqarishni rejalashtirgan va Maka Wuhu shahrida joylashgan. Bitim 2009 yil mart oyida to'xtatildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China's Chery postpones car venture with Fiat|url=https://www.reuters.com/article/2009/03/19/retire-us-chery-idUSTRE52I1D820090319|publisher=Reuters|date=19 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Fiat Xitoyda mahalliy sherik [[GAC Group]] bilan birgalikda ishlab chiqarishni yo'lga qo'ygan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|title=Fiat unveils new Viaggio model to be made and sold in China|accessdate=13 April 2012|publisher=Reuters|date=13 April 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2015-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705210702/http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

2007 yilda Qoros, Chery va Singapurning Kenon Holdings kompaniyalari o'rtasida avtomobil ishlab chiqaradigan qo'shma korxona tashkil etilganligi malum bo'ladi. &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012|arxivsana=2012-07-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120721044343/http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil oktyabr oyida Chery Turkiya ishlab avtomobil ishlab chiqaruvchisi Mermerler Otomotiv kompaniyasi bilan 500 million dollarlik avtomobil ishlab chiqaruvchi zavodni qurilish rejasi borligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=chery-reaches-europe-through-turkey-2009-10-11|title=Chery reaches Europe through Turkey|accessdate=9 July 2012|journal=Hurriyet Daily News|date=11 October 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2011-09-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110917051345/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml}}&lt;/ref&gt; Zavodning boshlang'ich ishlab chiqarish quvati  yiliga 20000 dona tashkil etishi ko'zda tutilgan bo'lib, 2017 yilda uning hajmini 100 ming donagacha ko'tish rejalashtirilgan.  2012 yildan boshlab zavod hali ishlab chiqarishni boshlamagan. &lt;ref name=&quot;only500&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/chery-cars-plans-to-invest-500-million-in-turkey.aspx?pageID=238&amp;nID=20291&amp;NewsCatID=345|title=Chery cars plans to invest $500 million in Turkey|journal=Hurriyet Daily News|date=9 May 2012|agency=Anatolia News Agency|accessdate=10 July 2012}}&lt;/ref&gt; Onlaynga kelganda, ushbu ishlab chiqarish bazasi Cheryning Argentina &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron kabi joylardagi bir nechta [[Qoʻshma korxona|qo'shma]] korxonalariga qo'shiladi. &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Bular Xitoydan tashqarida Chery avtomobillarini yig'adigan, ammo Chery egalik ulushi bo'lmagan bir qator zavodlardan farqli o'laroq edi. 

2009 yilda Chery 508,5 ming dona avtomobil ishlab chiqargan&lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|title=2009年安徽汽车年产量破90万辆|publisher=Xinhuanet|date=29 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100203143652/http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|archivedate=3 February 2010}}&lt;/ref&gt; va kompaniyaning yillik ishlab chiqarish quvvati 650,000 dona avtomobilni tashkil etgan. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;&gt;{{Web manba|title=Young, Confident, Progressive - Overseas Media Speak Highly of Chery’s Internationalization|url=http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|publisher=Chery Inc|date=29 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121030211159/http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|archivedate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2009 yil kompaniya tomonidan sotilgan 400 000 dan ortiq avtomibillarni sedanlar tashkil etgan . &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|title=2009 Chinese Auto Sales|publisher=Nitrobahn|date=20 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714185032/http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|archivedate=14 July 2011}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish hajmi ko'rsatkichlari, dvigatellar va transport vositalarini diskret deb hisoblashi mumkin. 

=== 2010 yildan hozirgi kungacha ===
[[File:Chery_logo.png|thumb| 2013 yil aprelgacha ishlatilgan oldingi logotip  ]]
2010 yilda Chery kompaniyasi 700000 dona avtomobil sotgan va shu ko'rsatkich bilan eng ko'p ishlab chiqaruvchi kompaniyalar orasida Xitoyda yettinchi o'rinni egallagan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China Car Market 101: Who Makes All Those 18 Million Cars?|url=http://www.thetruthaboutcars.com/2011/01/china-car-market-101-who-makes-all-those-18-million-cars/|publisher=The Truth About Cars|date=19 January 2011}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning 2011-2012 yillarga belgilangan savdo hajmi keskin pasaygan; bu yillarda kompaniya mos ravishda 640 000 va 590,000 donadan ko'proq avtomobil ishlab chiqardi va u yettinchi o'rindan o'ninchi o'ringa tushadi.  Ushbu pasayish Cheryning ishlab chiqarish tizimi Xitoyning boshqa yirik ishlab chiqaruvchilaridan farq qilishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin; kompaniya tijorat transport vositalarini ishlab chiqaradi, ammo SUVlar o'z mahsulotining atigi 14 foizini tashkil qiladi. 

[[Tata Motors]] bilan 2012 yil mart oyida Xitoyda Jaguar Land Rover modellarini ishlab chiqarish bo'yicha shartnoma imzolandi. 2013-yilda, Tata kompaniyasining ijrichi direktori bu shartnoma, &quot;hali ish jarayonida&quot;, deb aytgan edi  va ba'zi rejalashtirilgan ishlab chiqarish  2014 yilda boshlashnishu kutilingan edi.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=China to be Tata Motors' biggest revenue driver this fiscal year|journal=The Economic Times|date=21 August 2013|last=Lijee Philip}}&lt;/ref&gt;  

2012 yil iyun oyida Kompaniya tomonidan Malayziyada ishlab chiqarish bazasini qurish rejalari e'lon qilindi va 2012 yil iyul oyidan beri ushbu loyiha mahalliy sheriksiz amalga oshirilmoqda. &lt;ref name=&quot;malaygg&quot;&gt;{{Cite news|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|title=Chinese auto firms keen to work with Malaysian players in view of the revised NAP|journal=gasgoo.com|date=11 July 2012|agency=The Star Petaling Jaya, Malaysia|accessdate=10 July 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2012-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719073725/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Rejalashtirilgan zavod yiliga 10000 dona avtomobil ishlab chiqarish quvvatiga ega ekanligi malum qilingan.  

2009 yilda Karry, Rely va Riich subbrandlarini tanitgandan so'ng, uning keng ishlab chiqarish siyosati va tarkibi Chery uchun muammo bo'lib qoldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 2012 yil kuzida Rely va Riich brendlarini bekor qilishga va uning e'tiborini toraytirishga qaratadi.  2012 yil holatiga ko'ra, yangi modellar liniyasi 30 tagacha kamashishi rejalashtirilmoqda.  

2018 yilda Chery kompaniyasi Braziliyadagi aktsiyalarining 50 foizini CAOA guruhiga sotadi. 2019 yil noyabr oyida Chery Filippindagi yangi Chery dilerligini ochish uchun UAGGI kompaniyasiga Filippindagi vakolatxonasini taqdim etdi. 

== Faoliyati ==
[[Fayl:Chery_A3_at_the_2010_Guangzhou_Motorshow_1.jpg|right|thumb| Chery A3 ]]

=== Xitoy ===
Chery kompaniyasining asosiy ishlab chiqarish bazasi Xitoyning [[Anxoy|Anhui]]&lt;nowiki/&gt;shahrida joylashgan.  &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;  2007 yil holatiga ko'ra, kompaniyada ikkita avtomobil ishlab chiqarish zavodi, ikkita dvigatel ishlab chiqarish zavodi va uzatma qutisi (gear box) ishlab chiqarish zavodlari mavjud edi.  2012 yilda [[Lyaonin|Liaoning provintsiyasida]] joylashgan [[Dalyan|Dalian]] shahrida joylashgan yana bir avtomobil ishlab chiqarish zavodi ishga tushirilgan. &lt;ref name=&quot;wuhu&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery Auto Breaks Ground on Dalian Plant|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|publisher=Chery Inc|date=15 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232927/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=The First Dalian-made Chery Car Rolled off the Assembly Line at DFTZ|url=http://english.dlftz.gov.cn/article/show/87.aspx|publisher=Dalian Free Trade Zone|accessdate=14 January 2014|date=3 September 2012}}&lt;/ref&gt; 

Chery sotilgan avtomobillardan tushadigan mablag'ining 7 foizini tadqiqot va ishlanmalarga sarflaydi &lt;ref name=&quot;chinese-champions.de&quot;&gt;http://www.chinese-champions.de/company/chery&lt;/ref&gt; va 2011 yilga kelib 4000 dan ortiq patentga ega. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Kompaniya [[Anxoy|Anhui provintsiyasining]] Wuhu, &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; va [[Szyansu|Jiangsu provintsiyasining]] Changshu shahrida ilmiy-tadqiqot  institutlariga ega. &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 

=== Boshqalar ===
Rivojlanayotgan mamlakatlarda bir qator zavodlar Chery rusumli transport vositalarini to'liq yoki yarim uzelli ko'rinishida ishlab chiqaradi. Argentina hamkorligidan &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron zavodidan tashqari, &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; qolgan kompaniyalar Cheryga tegishli emas. 2012 yil boshiga kelib 13 ta ishlab chiqarish zavodi Chery avtomobillarini ishlab chiqargan va yana uchta ishlab chiqarish zavodlari barpo qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 

Kompaniya zavodlari [[Misr|Misrda]], [[Indoneziya]],  [[Eron]], &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Malayziya]],  [[Oʻrta Sharq|Yaqin Sharq]], &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; [[Shimoliy Afrika]],  [[Pokiston]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Signs Agreements with New Pakistan Distributor|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|publisher=Chery Inc|date=3 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233259/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Urugvay]],  [[Rossiya]],  [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]], &lt;ref name=&quot;taiwan&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery A3 Produced in Taiwan|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|publisher=Chery Inc|date=20 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233108/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Tailand]], [[Ukraina]], &lt;ref name=&quot;seafacs&quot;&gt;{{Web manba|title=Oversea factories|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|publisher=Chery Inc|accessdate=11 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232903/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Venesuela va [[Vyetnam|Vetnam]] kabi davlatlarda joylashgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Vietnamese Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|publisher=Chery Inc|date=22 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233056/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Braziliya ====
2011 yil iyul oyida Chery San-Paulu shtati hukumati bilan birgalikda   Jakareyda ( [[Braziliya|Braziliya)]] ishlab chiqarish bazasi qurilishni boshlagan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-plans-production-base-in-jacarei-brazil/|title=Chery Plans Production Base in Jacareí, Brazil|publisher=ChinaAutoWeb|date=17 September 2010}}&lt;/ref&gt; Zavod 2014 yilning avgust oyida ish boshladi, birinchi bosqichli ishlab chiqarish quvvati yiliga 50 ming dona avtomobilni tashkil qilar edi. Ikkinchi bosqichda zavod yiliga 150 ming donani tashkil etishi rejalashtirilgan edi. U yerda ishlab chiqarilgan avtomobil modellari bu gibrid quvvatlangan Celer (2014 yil oktyabr oyidan beri), QQ (2015 yilning ikkinchi yarmidan boshlab), &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's Largest Overseas Plant Inaugurated in Brazil|url=http://www.cheryinternational.com/news/20140902032.html|publisher=Chery International|date=2 September 2014}}&lt;/ref&gt; Tiggo 2 (2017 yilning o'rtalaridan boshlab) &lt;ref&gt;https://carros.ig.com.br/2017-07-14/chery-tiggo-2-producao.html&lt;/ref&gt; va Arrizo 5 (2018 yil oktyabr oyidan beri) bo'lishi rejalashtirilgan. &lt;ref&gt;https://www.autoindustria.com.br/2018/10/22/caoa-chery-inicia-producao-do-arrizo-5/&lt;/ref&gt; 

2018 yil noyabr oyidan beri kompaniyaning mahalliy hamkori CAOA  [[Goyas|Goiásning]] Anápolis shaxrida Tiggo 4 rusumli avtomobilini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;https://revistaautoesporte.globo.com/Noticias/noticia/2018/11/chery-tiggo-4-nacional-sera-lancado-logo-apos-o-salao-do-automovel.html&lt;/ref&gt; 

==== Misr ====
[[Fayl:Speranza_Chery_A5_(front).JPG|right|thumb| Speranza Chery A5 ]]
Chery kompaniyasining aytishi bo'yicha Misrda 2004 yilda Chery avtomobillarining to'liq sikl bo'yicha ichlab chiqarilishi yo'lga qo'yilgan,  ammo xabarlarlarga ko'ra bu o'sha yildagi dastlabki qiziqish bo'lgan, deb aytilgan.&lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2011 yildan boshlab ba'zi Chery modellari Speranza savdo belgisi ostida sotilishi mumkin bo'lgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery enters Egypt as homemade representative|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|publisher=Chery Inc|date=31 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232916/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Speranza Egypt|url=http://www.speranzaegypt.com/|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; Misrdagi Cheryning zavodi yirik uzelli avtomobillarni yeg'ish usuli orqali 2009 yilda 30 mingta transport vositasi ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=VIDEO : Chinese cars made in Egypt|url=http://insidethemiddleeast.blogs.cnn.com/2009/11/23/video-chinese-cars-made-in-egypt/|work=Inside the Middle East|publisher=CNN.com Blogs|date=23 November 2009}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery kompaniyasi Misr davlatidagi ehtiyot qismlar mahalliylashtirish darajasini 45% ni tashkil qilganini aytdi. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; 

==== Indoneziya ====
Ushbu mamlakatda Chery modellari 2006 yildan beri yig'ilib kelinmoqda. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 

==== Eron ====
Eronda yirik uzellardan ishlab chiqarish 2004 yil boshidan boshlanadi. &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oxirida Chery, Eronning Khodro va Kanadaning Solitac kompaniyalari bilan sheriklik asosida tuzilgan qo'shma kompaniyaning  kichik qismiga egalik qilishini aytdi.  Ushbu QK [[Mozandaron ustoni|Mazandaran]]&lt;nowiki/&gt;dagiBabol shahrida qulab tushgan zavodni boshqargan. Chery QQ6 avtomobil model nomini S21 nomiga o'zgartirgan holda, uni Eron ichida ham, tashqarisida ham sotish huquqiga erishadi. Tiggo5 va Arrizo5 avtomobillar Eronda Chery brendi ostida sotilmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryco.ir|title=وبسایت رسمی برند چری در ایران|author=|first=|date=|work=www.cheryco.ir|publisher=|accessdate=2017-01-17}}&lt;/ref&gt; 

==== Malayziya ====
2004 yildan beri kichik korxona sifatida faoliyat ko'rsatgan va 2008 yilga kelib [[Joxor-baru|Johor Bahru]], Johor shahrida Chery modellarini to'plamlari yig'adigan zavod ochilgan. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab, 2015 yilga qadar Malayziyada yana bir zavod qurilishi va foydalanishga topshirilishi kutilmgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theborneopost.com/2012/06/23/chery-malaysia-to-set-up-production-plant-in-msia/|title=Chery Malaysia to set up production plant in M'sia|journal=Borneo Post Online|date=23 June 2012|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Myanma ====
2011 yil may oyi holatiga ko'ra, mamlakatda yilik ishlab chiqarish quvati 3000-5000 donaga teng avtomobil ishlab chiqarish zavodi qurilishi rejalashtirilgan. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan beri Chery QQ, [[Yangon|Yangonda]] mashhur bo'lganga [[Yangon|o'xshaydi]]. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.globalpost.com/dispatches/globalpost-blogs/southeast-asia/myanmar-economy-china-cars|title=In Myanmar, clunkers make room for Chinese mini-cars|journal=On Southeast Asia Blog|date=18 June 2012|agency=globalpost.com|accessdate=6 July 2012|last=Winn, Patrick}}&lt;/ref&gt; 

==== Pokiston ====
2004-yilda, Chery bu mamlakat uchun to'plamlarni eksport qilishga qiziqish bildirgan &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; va keyinchalik avtomobillarni yig'ish mumkinligini bildirgan. 

==== Tayvan ====
2009 yil avgust oyidan boshlab Tayvanning Taichung shaxrida, Tayvanning Prince Motors avtomobil kompaniyaga tegishli bo'lgan Shengroung Auto tomonidan Chery A3 modeli yeg'ilmoqda. 

==== Tailand ====
2008-yilda, Chery bu mamlakatga avtomobil to'plamlarini eksport qilinishini kelishib oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Thai Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|publisher=Chery Inc|date=13 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233034/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; va 2010 yilda bu davlatda yig'ish zavod ochilishi kereligiga qaramasdan, 2011 yilda Chery bu zavodni Taylandga ko'chirishini &quot;Iqtisodiy taxlili&quot; olib borilayotganini aytib o'tgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|title=China-based autos struggle for localization in Thailand|date=27 September 2011|agency=Xinhua|accessdate=18 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921065150/http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

==== Turkiya ====
[[Sakarya]] viloyatida mahalliy Chery avtomobillari sotuvchisi bo'lgan Mermerler Otomotiv bilan hamkorlikda ishlab chiqarish zavodini qurish rejalashtirildi. &lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

==== Ukraina ====
[[Fayl:ZAZFORZA.jpg|right|thumb| ZAZ Forza ]]
Chery ZAZ bilan 2006 yildan beri hamkorlik qiladi &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.avtozaz.com/en/about/partners|title=AvtoZAZ: Partners|publisher=AvtoZAZ|accessdate=12 May 2011}}&lt;/ref&gt; va [[Zaporojye|Zaporijiya]], Chornomorskdagi zavodlarda Chery yirik qisimlaridan (to'plamlaridan) avtomobillar ishlab chiqaradi. 2011 yil fevral oyidan beri Chery A13 [[Ukraina|Ukrainada]] ishlab chiqarilmoqda, u yerda u ZAZ Forza sifatida qayta ishlab chiqariladi va sotiladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=ЗАЗ Forza: Новая надежда|url=http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|publisher=Autocentre|date=16 February 2011|language=Russian|accessdate=7 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120309221525/http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|archivedate=9 March 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Venesuela ====
Ushbu mamlakatda Chery birinchi marta 2006 yil o'rtalarida paydo bo'lgan, Chery avtomobillari 2011 yildan beri Venesuelaga Xitoyning yagona litsenziyalangan avtomobili sifatida eksport qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Aragua shimoliy-markaziy shtatida ZGT qo'shma korxonasiga tegishli bo'lgan Chery ishlab chiqarish maydonchasi 2011 yil sentyabr oyida ochilgan bo'lib, A1 va A3 modellarini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery holds ceremony for new Venezuelan factory|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-holds-ceremony-for-new-venezuelan-factory-110901.shtml|publisher=Gasgoo|date=1 September 2011}}&lt;/ref&gt; 

=== Oldingi zavodlar ===

==== Rossiya ====
Rossiyada Avtotor 2006 yildan 2008 yilgacha to'plamlardan Chery modellarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;http://wardsauto.com/news-analysis/russia-s-tagaz-launches-chery-assembly&lt;/ref&gt; TagAZ 2008 yildan 2014 yilgacha Chery rusumli transport vositalarini ham ishlab chiqargan, ammo ular odatda &quot;Vorteks&quot; kabi Chery bo'lmagan yorliqlarni o'rnatishgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Russia: TagAZ Clones a Chery for the Vortex Estina|publisher=Edmund's Inside Line|date=5 September 2008|url=http://www.insideline.com/chery/russia-tagaz-clones-a-chery-for-the-vortex-estina.html}}&lt;/ref&gt; 

==== Urugvay ====
2007 va 2015 yillar orasida Argentinaning SOCMA Group &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; kompaniyasi Urugvay, Kanelones, Barra de Carrasko shahridagi Oferol zavodida Chery avtomobillarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28|title=Chery becomes China’s first automaker with exports of over 500,000|publisher=Chery Inc|date=26 April 2011|archivedate=7 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007073142/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oktyabr oyida Tiggo [[Urugvay|Urugvayda]]  rasman ishga tushirilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=The Chery Tiggo3 Officially Launched in Uruguay|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|publisher=Chery Inc|date=14 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164405/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;urproof&quot;&gt;{{Web manba|title=Ramping up Business in Brazil, Chinese Chery Deeply Exploiting South American Auto Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|publisher=Chery Inc|date=3 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164443/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt; Zavod 2015 yil may oyidan butunlay yopildi. &lt;ref&gt;http://www.efe.com/efe/english/business/chery-closes-factory-in-uruguay-on-fall-demand-from-brazil-and-argentina/50000265-2617453&lt;/ref&gt; 

== Qo'shma korxonalar ==
Chery Jaguar Land Rover va Israel Corporation bilan avtomobil ishlab vhiqarish bo'yicha, &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; Arvin Meritor, Johnson Controls va PPG Industries bilan avtomobil butlovchi qisimlari ishlab chiqaradigan qo'shma korxonalarga ega. &lt;ref name=&quot;ppg1&quot;&gt;{{Web manba|title=Joining Hands with Arvin Meritor, Chery More Confident of Internationalization|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|publisher=Chery Inc|date=26 July 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232852/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Chery Jaguar Land Rover ===
2012 yilning mart oyida Chery va Buyuk Britaniyada joylashgan luks rusumli avtomobillarni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan Jaguar Land Rover kompaniyasi Xitoy bozoriga asoslangan Jaguar va Land Rover avtomobillarini va dvigatellarini sotadigan va ishlab chiqaradigan yangi qo'shma korxonasiga, tadqiqot markaziga va yangi &quot;o'zining brendini&quot; yaratish uchun 2.78 milliard dollar sarmoya kiritishga kelishib oldilar.  &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/03/21/us-jaguar-chery-idUSBRE82K0HV20120321|title=Jaguar Land Rover seals JV with China's Chery|date=21 March 2012|publisher=Reuters|accessdate=9 April 2012}}&lt;/ref&gt; Qo'shma korxona 2012 yil sentyabr oyida me'yoriy tasdiqni oldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/09/21/jlr-chery-china-idUSL4E8KL1NY20120921|title=UPDATE 1-Chery gets regulatory nod for Jaguar Land Rover JV|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=21 September 2012|accessdate=19 November 2012|author=Fang Yan and Kazunori Takada}}&lt;/ref&gt; Dastlabki ishlab chiqarish bazasi Shanxayga yaqin bo'lgan Changshu shahrida quriladi. &lt;ref name=&quot;mvp&quot;&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/11/18/us-jaguar-chery-china-idUSBRE8AH08820121118|title=Jaguar, Chery start construction of new car factory in China|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=18 November 2012|accessdate=19 November 2012|author=Hirschler, Ben}}&lt;/ref&gt; 

=== Qoros ===
[[Fayl:2013-03-05_Geneva_Motor_Show_8116.JPG|right|thumb| Qoros 3 ]]
O'zining birinchi xorijiy firmasi bo'lgan Qoros qo'shma korxonasi 2007 yilda Chery Isroil Korporatsiyasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan va 2013 yilda avtomobil sotishni rejalashtirgan. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Butunlay yangi platforma asosida qurilgan avtomobil sedan bo'lib, uni 2013 yil Shanxay Auto Show ko'rgazmasida namoyish qilinishi kutilgan, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|title=Qoros Compact Sedan Testing on Chinese Tarmac|journal=chinacartimes.com|date=19 July 2012|accessdate=19 July 2012|last=Ash|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120720084210/http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|archivedate=20 July 2012}}&lt;/ref&gt; (ayrim manbalarda xabar berishicha bu Qoros modellari elekrt avtomobil bo'lishi kutilmagan edi).  Ishlab chiqarish bazasi Tszansu [[Szyansu|provintsiyasining]] Changshu shahrida quriladi va 2012 yilda ishga tushadi. &lt;ref name=&quot;qfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery-Quantum to Start Building Cars in Changshu, Jiangsu in 2012|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-quantum-to-start-building-cars-in-changshu-jiangsu-in-2012/|publisher=ChinaAutoWeb|date=6 September 2010}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish quvvati yiliga 150 000 donani tashkil etadi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; ammo 2015-2016 yillarga qadar o'zinigng to'liq quvvatiga chiqa olmaslik extimoli bor edi. &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; Qoros avtomobillari Xitoy va Evropada bozorlarida sotilishi ko'zda tutilgan,  bundan tashqari avtomobil Yaqin Sharqda tez rivojlanayotgan mamlakatlarda sotilishi rejalashtirilgan, shuningdek, keyinchalik, Isroiln bozori uchun kichik elektr transport vositalari sotish ko'rinishida sotilishi kutilgan.   

Yuqori darajadagi &quot;Qoros&quot; rusumli avtomobillar Amerika Visteon va Fransiyaning Valeo kabi yetakchi xorijiy yetkazib beruvchilarning komponentlari va tizimlari bilan qurilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#partners|title=COMPANY: PARTNERS|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Uning dvigatel dizayni, xorijiy firmaning sihtirokida yaratilgan edi, &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; shu bilan birga Volkswagen va Minining sobiq xodimlarini jalb qildi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Avstriya va Germaniyada zavodlari mavjud. &lt;ref name=&quot;overseasoffices&quot;&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|title=Press Release: TomTom Secures Traffic Deal with Qoros Auto in China|journal=reuters.co.uk|date=6 March 2012 &lt;!-- 7:30am GMT --&gt;|agency=TomTom|accessdate=19 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121020134903/http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|archivedate=20 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

Dastlab Chery Quantum Auto Co Ltd nomi bilan tanilgan bo'lsa-da, uning yuridik nomi hozirda Qoros Auto Co Ltd. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt;  

== Mahsulotlar va xizmatlar ==

=== Avtomobillar ===
2009 yildan 2013 yilgacha Chery avtomobillari to'rtta savdo belgisi ostida sotilgan: Chery, Karry, Rely va Riich. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's &quot;Outstanding 4+1&quot; Pattern Exhibits the &quot;Chinese Power&quot;|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|publisher=Chery Inc|date=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232949/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2012 yilning sentyabr oyida Chery oxirgi ikkita brend ostida avtomobil ishlab cchiqarishni to'xtatdi va bu brendlar beqor qilinishini e'lon qilindi. Endilikda Chery brendi (yengil avtomobillar) va Karry brendi (tijorat transport vositalari uchun) qollanadigan bo'ldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

Chery kompaniyasi avtomobillar, minivenlar va SUVlarni ishlab chiqaradi. Ularni ishlab chiqarishda ishlatiladigan butlovchi qismlar chet elda ishlab chiqarilgan yoki import qilingan bo'lishi mumkin. Chery ko'plab xorijiy komponent ish;ab chiqarish korxonalari bilan hamkorlik shartnomalarini tuzgan, ular orasida Amerikaning ArvinMeritor,  American Autoliv, &lt;ref name=&quot;others&quot;&gt;{{Cite news|title=About Chery|publisher=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/default.asp?action=article&amp;ID=21565|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; American Delphi Automotive,  Avstraliyaning Futuris kompaniyasi,  German Robert Bosch GmbH,  American PPG Industries,  Germaniya Siemens VDO,  Fransuz Valeo, &lt;ref name=&quot;supch&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery, Valeo Join Hands to Develop Automobile Lighting Systems|publisher=Chery Inc|date=22 November 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106033249/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archivedate=6 January 2012}}&lt;/ref&gt; va Amerikaning Visteon kabi mashhur brendlar ham mavjud. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Visteon to Invest in Subsidiary of Chery Technology, Strengthening Automotive Climate Capabilities in China|publisher=Visteon Corp|date=22 August 2011|url=http://www.visteon.com/media/newsroom/2011/110822_story1.html}}&lt;/ref&gt; Ba'zi kompaniyalar Cheryga mahalliy ta'minot tarmog'ini yaratishda katta yordam bergan.  

==== To'xtatildi ====

* 1999–2006 Fulvin / Windcloud  (kodlangan nomi ''A11'' ) - 1.6 L sedan 
* 2003–2010 Chery A15 - 1,5 L sedan 
* 2006–2016 Chery Eastar (东方之子) &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/tag/eastar-cross/|title=Chery Eastar Cross Review - The entry level MPV|publisher=ChinaPEV.com|date=3 June 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( kodlangan nomi B11) - o'rta o'lchamli sedan 
* 2006–2010 Chery A5 - 1,6, 1.8, 2.0L sedan 
* 2006–2010 QQ6 ( kodlangan nomi ''S21'' ) - 1.1 &amp;nbsp; L &amp; 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006–2013 Karri Youyi - Chery A18 mikroavtobusi, MPV 
* 2007–2009 Riich R2 
* 2007–2015 A1 (kodli nomi ''S12'' ) - 1.2 &amp;nbsp; L, 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtoulovi 
* 2009–2011 QQme &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/256|title=Merry QQme to be Launched|publisher=Chery Inc|date=26 June 2009|accessdate=19 September 2013|archivedate=30 November 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091130004251/http://www.cheryinternational.com/en/node/256}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S16'' ) - shahar avtomobili 
* 2009–2013 G5 (kodli nomi ''A6'') - 2.0T &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-riich-g5-review-and-road-test/|title=Chery Riich G5 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=1 May 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* 2009–2014 M1 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/251|title=Chery M1 Splendidly Shown on Auto Shanghai 2009|publisher=Chery Inc|date=20 April 2009|accessdate=19 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101224031422/http://cheryinternational.com/en/node/251|archivedate=24 December 2010}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S18'') - EV- varianti ham mavjud shahar avtomobili 
* 2009–2014 X1 - SUV 
* 2010–2013 Chery Cowin 1 - yangilangan Chery QQ6 
* 2010–2013 Chery Cowin 3 - yangilangan Chery A5 
* 2010–2013 Rely H3 / Rely H5 - mikroavtobus ( Toyota Hiace H200 platformasi asosida) 
* 2010–2015 G6 
* 2010–2016 Chery Cowin 2 - yangilangan Chery A15 
* 2011–2012 Q22 / Q22B - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2011–2014 G3 
* 2011–2015 X5 - SUV 
* 2012–2013 Chery Cowin 5 - yangilangan Chery Eastar 
* 2003 QQ / QQ3 (kod nomi ''S11'' ) - 0,8 &amp;nbsp; L-1.1 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006 S22 - MPV 
* 2006 V5 / Eastar5 (kod ''B14'' ) - 1.6 &amp;nbsp; L – 2.4 &amp;nbsp; L mikroavtobus 
* 2008 A3 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-a3-review-and-test-drive-1/|title=Chery A3 Review and Road Test|publisher=chinapev.com|date=6 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( ''M11'' kodi) - 1.6 &amp;nbsp; L-1.8 &amp;nbsp; L sedan / xetchbek 
* 2009–2015 A13 Fulvin 2 
* 2009 Q21 / Q21D - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2013–2015 E3 - subkompakt sedan 
* 2011–2015 E5 - ixcham sedan &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery E5 launched in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/#|publisher=China Car Times|date=24 April 2011|accessdate=27 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130918102610/http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/|archivedate=18 September 2013}}&lt;/ref&gt; 
* 2012–2016 E8 (yoki Eastar II) - O'rta sedan 

==== Hozirgi ====

* 2004 Chery QQ - Supermini 
* 2008 Chery A13 - Subkompakt 
* 2013 Arrizo 7 - O'rta sedan 
* 2015 Arrizo 3 - Subkompakt sedan 
* 2016 Arrizo 5 - ixcham sedan 
* 2017 Chery eQ1 - Elektr supermini 
* Chery Tiggo 3x - CUV subkompakt 
* Chery Tiggo 5x - CUV subkompakt 
* 2005 Chery Tiggo 3 (dastlab Chery Tiggo) - ixcham CUV &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.chinapev.com/chery/chery-tiggo-3-model-2009-review-and-test-drive-1/|title=Chery Tiggo 3 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=8 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chery Tiggo 5 - ixcham CUV 
* Chery Tiggo 7 - ixcham CUV 
* 2018 Chery Tiggo 8 - O'rta o'lchamdagi CUV 
* 2018 Chery Arrizo GX - ixcham sedan 

[[Fayl:奇瑞汽車_北京モーターショー2012.jpg|right|thumb| Chery Ant konseptli avtomobil ]]
[[Fayl:Chery_Ant_2.0_-_Auto_Shanghai_2013.JPG|right|thumb| Chery Ant 2.0 konseptli avtomobil ]]

==== Tushunchalar ====

* 2005 yil M14 
* 2007 yil T15 
* 2007 yil B12 
* 2008 P12 
* 2008 yil F11 
* 2008 yil B22 
* 2008 Faira &lt;ref&gt;[http://www.autoblog.com/2008/04/13/beijing-08-preview-chery-faira-range-covers-all-the-bases/ Beijing '08 Preview: Chery Faira range covers all the bases] - [[Autoblog.com]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.edmunds.com/insideline/autoshows/beijing/2008/cheryfairapreview.html 2008 Beijing Auto Show Preview: Chery Faira] - [[Edmunds.com]]&lt;/ref&gt;
* B14 (kupe) 
* G6 &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chumoli 
* Ant 2.0 
* 2014 Chery Beta 5 kontseptsiyasi 
* 2014 Chery Alpha kontsepti 
* 2017 Chery Tiggo Coupe kontseptsiyasi 

=== Dvigatellar ===
Chery kompaniyasi o'zlarining dvigatellarni ACTECO va CAC savdo belgilari ostida ishlab chiqaradi va dunyoning bir qancha davlatlariga eksport qiladi. Chery dvigatellari Fiat tomonidan sotib olingan va AQShga eksport qilingan. &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Fiat and Chery Reached an Agreement on Engine Purchase|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|publisher=Chery Inc|date=5 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233119/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Sotishdan keyingi xizmat ===
Chery kompaniyasining 31 tadan ortiq Xitoy provinsiyalari, avtonom viloyatlari va to'g'ridan-to'g'ri nazorat qilinadigan munitsipalitetlar sotish va mijozlarga xizmat ko'rsatish tarmog'i mavjud. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery China|url=http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|publisher=Chery Inc|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208194326/http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|archivedate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

== Brendlar va mahsulotlar ==

=== Oldingi Chery mahsulotlari ===

* Chery A1 
* Chery A3 
* Chery A5 
* Chery tumor 
* Chery Kovin 1 
* Chery Kovin 2 
* Chery E5 
* Chery Eastar 
* Chery V5 
* Chery Fulvin 2 
* Chery M1 
* Chery QQ3 
* Chery QQ6 
* Chery QQme 
* Chery Tiggo 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Kimo.jpg|Chery A1
Fayl:2014 Chery A3 hatchback, front 8.4.18.jpg|Chery A3
Fayl:Chery A5 China 2012-05-01.JPG|Chery A5
Fayl:Car in Syria.jpg|Chery Tumor
Fayl:Chery E5 China 2012-05-13.JPG|Chery E5
Fayl:Chery Eastar II 02 China 2012-05-12.JPG|Chery E8 (Eastar II)
Fayl:Chery Eastar Cross 01 China 2012-04-15.JPG|Chery V5 / Eastar Cross
Fayl:Chery Fulwin 2 sedan facelift China 2016-04-08.jpg|Chery Fulvin 2
Fayl:Chery M1 in Vientiane Laos.jpg|Chery M1
Fayl:Chery QQ II China 2016-04-08.jpg|Chery QQ
Fayl:Chery QQ3 Sport 01 China 2012-06-02.jpg|Chery QQ3
Fayl:Chery QQ6 China 2016-04-08.jpg|Chery QQ6
Fayl:Chery QQme 01 China 2012-08-07.JPG|Chery QQme
Fayl:Chery Tiggo facelift II China 2012-05-12.jpg|Chery Tiggo
&lt;/gallery&gt;

=== Chery EV (elektr avtomobil) ===

* Chery eQ 
* Chery eQ1 
* Chery eQ5 
* Chery Arrizo 5e 
* Chery Tiggo 3Xe 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery eQ China 2016-04-07.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ 
Fayl:Chery eQ1 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ1 
Fayl:Chery Arrizo 5e 02 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Arrizo 5e 
Fayl:Chery Tiggo 3Xe 001 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3Xe 
&lt;/gallery&gt;

=== Arrizo sedanlari ===

* Chery Arrizo 3 
* Chery Arrizo 5 
* Chery Arrizo GX 
* Chery Arrizo 7 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Arrizo 3 (艾瑞泽3) 01 China 2015-04-18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 3 
Fayl:Chery Arrizo 5 0002 China 2016-04-13.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 5 
Fayl:Chery Arrizo GX 01 China 2019-03-25.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo GX 
Fayl:Chery Arrizo 7 01 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 7 
Fayl:Chery Arrizo M7 2 China 2016-04-05.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo M7 
&lt;/gallery&gt;

=== Tiggo krossoverlari ===

* Chery Tiggo 3 
* Chery Tiggo 3x 
* Chery Tiggo 5 
* Chery Tiggo 5x 
* Chery Tiggo 7 
* Chery Tiggo 8 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Tiggo 3 facelift China 2015-04-10.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3 
Fayl:Chery Tiggo 3X 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3X 
Fayl:Chery Tiggo 5 2 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5 
Fayl:Chery_Tiggo_5X (cropped).jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5X 
Fayl:Chery Tiggo 7 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 7 
Chery Tiggo 8 front 8.16.18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 8 
&lt;/gallery&gt;

=== Covin ===

* Covin C3 
* Covin C3R 
* Covin E3 
* Covin V3 
* Covin X3 
* Covin X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Cowin C3 001 China 2016-04-13.jpg|[[Cowin C3|Covin C3]]
Fayl:Cowin C3R China 2016-04-01.jpg|[[Cowin C3R|Covin C3R]]
Fayl:Cowin X3 1 (cropped).jpg|[[Cowin X3|Covin X3]]
Fayl:Cowin X5 01 China 2018-03-20.jpg|[[Cowin X5|Covin X5]]
&lt;/gallery&gt;

=== Karri ===

=== Oldingi modellar ===

* TX 
* TXL  
* LX  
&lt;gallery&gt;
Fayl:Exceed TX 001.jpg|TX 
Fayl:Exceed TXL 001.jpg|TXL
&lt;/gallery&gt;

=== Qoros ===

=== Jetour ===

* Jetour X70 
* Jetour X70S 
* Jetour X90 
* Jetour X95 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Jetour X70 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X70 
Fayl:Jetour X90 002.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X90 
Fayl:Jetour X95 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X95 
&lt;/gallery&gt;

=== Rely ===

* Rely H3 
* Rely H5 
* Rely V5 
* Rely X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Rely H3 China 2014-04-16.jpg|Rely H3
Fayl:Rely H5 China 2016-04-07.jpg|Rely H5
Fayl:Rely V5 China 2012-04-15.JPG|Rely V5
Fayl:Rely X5 01 China 2012-07-15.JPG|Rely X5
&lt;/gallery&gt;

=== iCAR ===
'''iCAR''' — Cheryning elektromobil ishlab chiqaruvchi subbrendi boʻlib, asosan yosh mijozlar auditoriyasi uchun moʻljallangan. Brend 2023-yil aprel oyida taqdim qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bobylev |first=Denis |date=2023-06-05 |title=Chery iCar 03 hit the production line in China. The 21,000-USD all-road EV |url=https://carnewschina.com/2023/06/05/chery-icar-03-hit-the-production-line-in-china-the-21000-usd-all-road-ev/ |access-date=2023-07-14 |website=CarNewsChina.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

* [[iCar 03]] (2023-hozirgacha)
* [[iCar GT]] (2023-hozirgacha)
&lt;gallery heights=&quot;75&quot;&gt;
File:ICAR 03 001.jpg|iCAR 03
File:ICAR GT 001.jpg|iCAR GT
&lt;/gallery&gt;

=== Riich ===

== Elektr transport vositalari ==
[[Fayl:Chery_m1_ev.jpg|thumb| 2010 yil Kuala Lumpur xalqaro avtosalonida elektr Chery M1 ]]
Chery hozirda bir nechta gibrid va to'liq elektr modellarini taklif etadi va u ommaviy ishlab chiqarish bo'yicha xorijiy kompaniyalar bilan oldindan kelishuvni o'rnatdi. Xitoy neftni subsidiya qiladi (davlatning elektr avtomobillarini ishlab chiqarishni uchun rag'batlantiradi). &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Big bet on better battery-run cars|url=http://www.chinadaily.com.cn/usa/2011-01/03/content_11787675.htm|publisher=China Daily|date=3 January 2011}}&lt;/ref&gt; 

2010 yilda Chery kompaniyasi uchuvchilik uchun yaratilgan loyihalarda foydalaniladigan elektr transport vositalarining prototiplarini ishlab chiqish bo'yicha Amerikaning Better Place kompaniyasi bilan o'zaro kelishuv memorandumini imzoladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.ft.com/cms/s/0/7452c1e8-50cb-11df-bc86-00144feab49a.html|title=Better Place in China deal|publisher=Financial Times|date=26 April 2010}}&lt;/ref&gt; 

=== Elektr modellari ===
2009 yilda Chery o'zining elektr energiyasi bilan harakatlanadigan Chery S18 avtomobil modelini yaratganligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery S18 Is Off Line, Achieving Zero Emission and Zero Pollution|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233248/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil boshida kompaniya jurnalistlarga elektr energiyasi orqali harakatlanadigan Chery Riich M1 modelini namoyish qildi. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;/&gt; S18 deb ham ataladigan ushbu mashina 2010 yilda ishlab chiqarishga qo'yilgan bo'lishi mumkin. &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery elektr avtomobillarini tadqiq qilish va rivojlantirishga katta sarmoya kiritganini ta'kidladi, shuningdek uchta gibrid va ikkita elektr modellari 2012 yilda o'zining veb-saytiga joylashtirdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Electric vehicles|url=http://www.cheryinternational.com/|publisher=Chery Inc|accessdate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning gibrid modellari start-stop tizimidan foydalanishi orqali harakatlanar edi. 

== Savdo ==
[[Fayl:Chery_Tiggo_facelift_II_01_China_2012-04-22.jpg|right|thumb| Chery Tiggo ]]
Chery 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik avtomobil eksportchisi hisoblanadi. 2012 yilgacha kompaniya G'arbiy avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyasi bilan qo'shma korxonaga ega emasligi sababli kompaniya eksport yo'nalishini tanlaganligini tushuntirishi mumkin. 2009 yilda AQSh Kongressining yillik tadqiqot xizmati hisobotida Xitoy avtomobilsozlik sanoati odatiy qo'shma korxonalar xorijiy savdolarni cheklab qo'yganligini ta'kidlab o'tdi. 

Chery kompaniyasi tomonidan [[Suriya|Suriya davlatiga]] birinchi avtomobil eksporti 2001 yilda amalga oshirib, &lt;ref name=&quot;1stexport&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, the Only Automaker Listed Among Top 200 Chinese Exporters|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|publisher=Chery Inc|date=18 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233311/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2010 yilda Chery Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari orasida eng yitik eksport qiluvchi kompaniya bo'ldi. Bu nomi xitoy kompaniyasi 2003 yildan beri o'zida ushlab kelmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery ranks 1st in exports for 8 consecutive years|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|publisher=Chery Inc|date=29 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233130/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery strategik rejasiga asosan Kompaniya  birinchi navbatda rivojlanayotgan mamlakatlar bozoriga va so'ng rivojlangan amlakatlar bozoriga kirish edi o'z oldiga maqsad qilib qo'ygan. 

Bundan tashqari, bir nechta qit'alarda sotiladigan Chery dilerlik kompaniyalari [[Rossiya]], [[Ukraina]], [[Belarus|Belarusiya]], [[Eron]], [[Serbiya]], [[Shimoliy Makedoniya|Makedoniya]], [[Turkiya]] va [[Italiya|Italiyada]] DR Motor Company orqali ishlaydi.  Chery modellari 2016 yilda taklif etiladigan boshqa taniqli davlatlar qatoriga [[Argentina]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Argentina|url=http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2017-10-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171015175514/http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx}}&lt;/ref&gt; [[Avstraliya (davlat)|Avstraliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-03-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200310160531/http://www.cherymotors.com.au/}}&lt;/ref&gt; [[Braziliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Brazil|url=http://www.cherybrasil.com.br/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2019-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190128192837/http://www.cherybrasil.com.br/}}&lt;/ref&gt; [[Chili]],  [[Kolumbiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Colombia|url=http://www.chery.com.co/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2020-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201205153558/http://chery.com.co/}}&lt;/ref&gt; [[Venesuela]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Venezuela|url=http://www.cheryvenezuela.com|accessdate=10 October 2013}}&lt;/ref&gt; [[Yangi Zelandiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Cherry Motors New Zealand|url=http://www.cheryauto.co.nz/|accessdate=30 October 2016|arxivsana=2017-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170405213845/http://cheryauto.co.nz/}}&lt;/ref&gt; [[Singapur|Singapur kiradi.]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Vertex Automobile|url=http://www.chery-vertex.com.sg/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200214205137/http://www.chery-vertex.com.sg/}}&lt;/ref&gt; va [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery South Africa|url=http://www.cherysa.co.za/|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; kiradi. Ukrainada Chery modellari UkrAVTO Corp tomonidan sotiladi .  

2011 yillar boshlarida Chery kompaniyasining Tiggo nomli modeli eksport qilinayotgan avtomobillar orasidagi eng mashhur modellaridan biri deb tan olindi.  

== Motorsport ==
Chery 2010 va 2011 yillarda Dakar ralli musobaqsida qatnashgan va ikkala yillarda ham Rely X5 krossover (SUV) avtomobillari bilan ishtirok etgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Rely Fleet Starts Dakar Rally|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|publisher=Chery Inc|date=31 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233203/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Rely X5 test for Dakar, Lu Ningjun satisfied with preparations|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|publisher=Chery Inc|date=14 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233237/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|archivedate=28 October 2012}} ([http://www.dakar.com/dakar/2011/us/rider/starters-cars-page-1.html 2011 Dakar Rally entry list])&lt;/ref&gt; 

== Xavfsizlik yozuvi ==
2007 yilda Rossiyada o'tkazilgan norasmiy avtomobil avariya sinovida Amuli nomli Chery avtomobil modeli uchun juda past baho berdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Crash Course in Quality for Chinese Car|url=https://www.wsj.com/articles/SB118651314364590719|publisher=The Wall Street Journal|date=7 August 2007}}&lt;/ref&gt; 

Ba'zi Chery modellari xavfsizlik ko'rsatkichlari bo'yicha yaxshi ko'rsatkichlarga ega edi. 2009 yilda &lt;ref name=&quot;a3pincrash&quot;&gt;{{Web manba|title=2009 First Family Car, Chery A3 Hatchback Launched|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|publisher=Chery Inc|date=12 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233141/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; A3 modeli uchun, Xitoyning yangi avtomobil xavfsizligi sinovlarida, C-NCAP, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; besh yulduzli xavfsizlik reytingini oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; bu o'z navbatida chery uchun, bunday yuqori sinov darajasiga erishgan birinchi mahalliy avtomobil bo'lishiga olib keldi. &lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;multibrand&quot;&gt;{{Web manba|title=16 New Cars to be Launched in 2009, Chery Implements Multi-brand Strategy|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|publisher=Chery Inc|date=22 February 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233152/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery Riich G3 modeliga ham besh yulduzli reytingga sazovor bo'ldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|title=Full record of impact results [G3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921055216/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

== Qarama-qarshiliklar ==

=== Da'volarni nusxalash ===
2003 yil iyun oyida Amerikaning [[General Motors]] kompaniyasi Cheryni [[Chevrolet Spark|birinchi avlod Daewoo Matiz]] (GM sho'ba korxonasi GM Daewoo tomonidan ishlab chiqarilgan )ni Chery QQ avtomobilining dizaynida nusxala qilib sihlatilganida ayblab sudga berdi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/03/AR2005060301835.html|publisher=The Washington Post|first1=Peter S.|last=Goodman|title=China a Weak Ally on Piracy|date=4 June 2005}}&lt;/ref&gt; General Motors shuningdek, Chery QQ avtomobilnii avtohalokat sinovidan o'tkazganda yashirin Matiz avtomobilini ishlatilganini da'vo qiladi. &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinesecars.net/index.php?page=59|title=Lawsuits|publisher=China Motor Vehicle Documentation Centre|accessdate=12 March 2011}}&lt;/ref&gt; 

O'z navbatida amerika GM kompaniyasi rahbarlari tomonidan, Cheryning QQ modeli va Chevroletning Matiz modeli orasidagi dizayndagi, ko'plab butlovchi qisimlaridagi o'xshshlikni borligini takrorlashadi. Shu bilan birga, GM China Group bu ikki avtomobilning &quot;ajablanarli darajada bir xil kuzov tuzilishiga, tashqi va ichki dizayniga ega ekanligiga va bundan tashqari asosiy tarkibiy qismlar ikkala avtomobilda nihoyatta o'xshash ekanligini takidlaydi&quot;. 

Bundan tashqari Chery Tiggo ikkinchi avlod Toyota RAV4 ga o'xshashligi uchun tanqid qilinadi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119150729/http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archivedate=19 November 2015|publisher=Autoreview|language=Russian|date=|accessdate=10 June 2011}}&lt;/ref&gt; QQ-da topilgan Matiz texnologiyasidan foydalanadigan boshqa modelga chambarchas bog'liq bo'lgan QQ6 yo'lga qo'yiladi. Eastar va uning hosilalari (V4, B12 va B22) Daewoo Magnusning nusxalari deb hisoblangan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Eastar unveiled in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|date=25 April 2011|publisher=China Car Times|accessdate=7 January 2012|archiveurl=https://archive.today/20120729144147/http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|archivedate=29 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== GM sudi ====
Vositachilik urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan so'ng, GM Daewoo (hozirgi GM Korea nomi bilan tanilgan) Cheryga qarshi Shanxay sudiga ko'taradi ammo 2005 yilda yurisdiktsiya Pekinning 1 Xalqro sudiga ko'chiriladi. 

O'sha paytda Xitoyning davlat amaldorlari, shu jumladan tijorat vazirining o'rinbosari va Intellektual mulk davlat idorasi direktorining o'rinbosari Cheryni qo'llab-quvvatladilar. Xitoyliklar GM o'z texnologiyalarini tegishli darajada patentlamaganligini da'vo qilmoqda. &lt;ref name=&quot;cdbei&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-05/09/content_440334.htm|title=Chery even used a camouflaged Matiz car to pass auto tests to acquire authorization from the government over production and sales of QQ.|publisher=China Daily|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; 2005 yil oxirida sud jarayoni hal qilindi . &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;/&gt; 

=== AQShning Briklin sudi ===
Rivojlanayotgan mamlakatlardagi avtomobillarini AQShga olib kirish tajribasiga ega bo'lgan amerikalik tadbirkor Malkolm Briklin, 2008 yilda Chery kompaniyasini Bricklin bilan shartnoma tuzgandan keyin boshqa kompaniya bilan ish olib borganligi uchun xitoy kompaniyasini sudga bergan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Entrepreneur Bricklin sues Chery over failed deal|url=https://www.reuters.com/article/2008/07/21/us-chery-lawsuit-idUSN2141944520080721|publisher=Reuters|date=21 July 2008}}&lt;/ref&gt; 

== Adabiyotlar ==
{{Manbalar|30em}}
[[Turkum:Avtomobil]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik sanoati]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>il0a22alp9tmz4behe5zaxmx12qstag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156292</id>
      <parentid>6156291</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:16:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69830" sha1="3ohtp91hm0mcaasb7bmhzrk4ujlg42t" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = Chery Automobile Co. Ltd.
| logo = 
| logo_size = 200
| logo_caption = Logo since 2022
| image = 2017-09-12 IAA 2017 CHERRY by Olaf Kosinsky-1.jpg
| image_caption = Chery stendi 2017-yil [[:en:International Motor Show Germany|Germaniya motoshusi]]
| type = [[:en:Government-owned corporation|Davlat korparatsiyasi]]
| foundation = {{Start date|df=yes|1997|01|8}}
| joylashuvi = [[:en:Wuhu, Anhui|Uxu]], [[Anxoy]] [[XXR]]
| key_people = Yin Tongyue (Rais)
| industry = [[Avtomobil sanoati|Avtomobilsozlik]]
| products = [[Avtomobil]]lar
| area_served = Dunyo boʻylab
| revenue = 
| operating_income = 
| net_income = 
| num_employees = 16,721
| parent = 
| divisions = 
| subsid = {{nowrap|[[Chery Jaguar Land Rover]] (50%)}} &lt;br /&gt;[[Karry|Karry Auto]] (100%)&lt;br /&gt;[[Cowin Auto]] (49%)
| owner = 
| homepage = {{URL|http://www.cheryinternational.com/}}&lt;br /&gt;{{URL|http://www.chery.cn/}} {{in lang|zh}}
| module = {{Chinese|child=yes|t=奇瑞汽車股份有限公司|s=奇瑞汽车股份有限公司|p=Qíruì Qìchē Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī|altname=Chery|t2=|s2=奇瑞|p2=Qíruì|mi2={{IPAc-cmn|q|i|2|r|ui|4}}|order=st}}
}}

'''Chery Automobile Co,''' '''Ltd.'''  qisqartirilganda '''Chery''' va ba'zan uning Xitoy nomi, ''Qirui'' (奇瑞) ning pinyin transkripsiyon nomi bilan tanilgan, &lt;ref&gt;Xing, W. W. J. (2002). &quot;Automakers in the fast lane&quot;. ''The China Business Review:'' 29(4)&lt;/ref&gt; bosh qarorgohi Xitoyning Wuhu, Anhui shahrida joylashgan kompaniya [[Avtomobil sanoati|avtomobil ishlab chiqarish]] bilan faoliyat olib boradi. Kompaniya 1997 yilda Xitoy hukumati tomonidan tashkil etilgan va davlatga tegishli bo'lgan korporatsiya hisoblanadi. Cheryning asosiy mahsulotlari bu yengil avtomobillar, minivenlar va krossoverlardir (SUV). Kompaniya Chery belgisi ostida yengil avtomobillar va Karry savdo belgisi ostida tijorat transport vositalarini sotadi. Chery - ishlab chiqarish hajmi bo'yicha (2012 yilda 590,000 dona avtomobil) Xitoyda 10-chi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchisi xisoblanadi.

== Tarixi ==

Chery 1999-yilda avtomobil ishlab chiqarishni va 2001 yilda Xitoydan eksport qilishni boshladi. Kompaniya 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik yengil avtomobillar eksportchisi bo'lib kelgan va 2011 yilda kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotning qariyb 25 foizi tashqi bozorlarga sotilgan. &lt;ref&gt;This assertion is supported by multiple sources:
&lt;/ref&gt; 2007 yilda tashkil etilgan Kenon Holdings, Qoros bilan 50:50 qo'shma korxonasi sifatida tashkil qilinadi. Kompaniya rivojlanayotgan davlatlar bozorlarida bir qator premium transport vositalarini sotishni boshlaydi. 2012 yilda Jaguar Land Rover Chery bilan birgalikda Xitoyda Jaguar va [[Land Rover]] avtomobillarini ishlab chiqarish uchun Chery Jaguar Land Rover deb nomlangan 50:50 qo'shma korxonasini tashkil etdi. 

Chery kompaniyasining Xitoyda bir nechta avtomobil yeg'ish va butlovchi qisimlar ishlab chiqarish zavodlari mavjud, bundan tashqari dunyoning 15 ta boshqa davlatlarda yeg'ish zavodlari mavjud bo'lib, ylarning aksariyati kompaniyaga tegishli emas bo'lib, CKD yoki SKD usulida actomobil yeg'iladi. Kompaniya ikkita mahalliy ilmiy-tadqiqot markaziga ega va umumiy daromadining qariyb 7 foizini mahsulotni takomillashtirishga sarflaydi. Cheryning eng taniqli modellaridan biri QQ  shahar avtomobil hisoblanadi, &lt;ref&gt;Geoff Dyer, in Shanghai. &quot;FT.Com Site : Proton in Talks with Chery Over Manufacturing.&quot; FT.Com (30 March 2006)&lt;/ref&gt; o'z bir subbrand yaratgan. QQ6 va QQme - bu kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan yana ikkita mashinadir va asl QQ endi QQ3 deb nomlanishi mumkin. 

2000-yillarning boshlaridan beri Chery chet ellik ishlab chiqaruvchilarning [[intellektual mulk]] huquqlarini buzilishi bilan bog'liq ko'plab tanqidlar ostida qoldi. Bir nechta Chery avtomobillari turli xil xorijiy ishlab chiqaruvchilarning dizayn elementlarini to'g'ridan-to'g'ri nusxalashgandek ko'rinadi. Ba'zilar, shuningdek, kompaniyaning &quot;Chery&quot; nomini GMning Chevrolet brendi uchun qisqartirilgan &quot;Chevy&quot; ni eslataditganligi uchun tanqid qilishadi. 

=== 1997 yildan 2010 yilgacha ===
[[Fayl:Chery_SQR7160_Windcloud.jpg|thumb| Chery SQR7160 Fengyun ]]
1997 yilda [[Anxoy|Anhui provinsiyasi]] davlat idorasining bir guruh vakillari tomonidan Chery kompaniyasi tashkil wtilgan va 1999 yilda Volkswagenning SEAT Toledo modelining litsenziya asosida ishlab chiqarishni boshlandi. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Li|first1=Wei|author2-link=|title=Yin Tongyue: There's no myth to cars (qiche meiyou shenhua)|journal=Sanlian Lifeweek (sanlian shenghuo)|pages=56–61|language=Chinese|date=19 May 2008|url=|postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt; Cheryning birinchi ''Fengyun'' deb nomlangan birinchi avtomobili qariyb 30 000 dona sotilgan.  

The ''Wall Street Journal'' Cheryning korporativ madaniyatini &quot;Kommunistik gibrid kompaniya va tadbirkorlik faoliyatini bir boshlang'ich loyihasi&quot; deb ta'riflagan. Kompaniya o'zining tadbirkorlik faoliyatini dastlabki tarixida yaqqol namoyon qilgan. Kompaniya 2003 yildagina yengil avtomobillar ishlab chiqarishga litsenziyani qo'lga kiritdi va shuning uchun uning birinchi avtomobili 1999 yil dekabr oyida sotuvga chiqarilgandan so'ng, 2001 yilga qadar rularni qonuniy ravishda sotilish mumkin emas edi.  O'sha yili Chery litsenziyasini [[SAIC Motor]]  litsenziyasiga qo'shib olib, muammoni hal qildi va ruxsatni 2003 yilgacha qo'lga kiritdi.  Ehtimol, SAIC bir marta egalik qilgan Chery-ning 20 foizlik ulushi &lt;ref name=&quot;beeb&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4528565.stm|title=GM Daewoo claimed their investigation results showed the Chery QQ shared a remarkably identical body structure, exterior design, interior design and key components|publisher=BBC News|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; ushbu dastlabki imtiyoz uchun kompensatsiya bo'lgan, ammo egalik Chery va SAICning boshqa hamkori General Motors o'rtasidagi ziddiyatlar tufayli tez orada sotilgan. &lt;ref&gt;McGregor, R. (14 June 2004). &quot;SAIC severs links with chery&quot;. ''Financial Times''.&lt;/ref&gt; GM SAIC-ning Cherydan jahli chiqgan yagona xorijiy hamkori emas edi. Volkswagen Chery eski VW zavodidan Jetta ni 2003 yil atrofida eslatgan modelni ishlab chiqarish uchun asboblardan foydalanganligini ta'kidlaydi.&lt;ref&gt;&quot;Eat your hat&quot;. (2003). ''Business Asia:'' 35(17)&lt;/ref&gt; 

2000-yillarning oxirida Chery chet el avtomobil ishlab chiqaruvchisi bilan faol hamkorlik qilishni boshladi, bu Xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilarining o'ziga xos belgisi edi. Chrysler va Fiat bilan aloqalar e'lon qilindi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 2007 yilda Chrysler Chery bilan hamkorlik qilishni rejalashtirdi, u Chery A1ni Dodge -brand avtomobili sifatida AQShda va chet elda sotilganligini ko'rdi.  Rejaga asosan Chrysler kichik avtomobilarini sotilishini tezda oshirib yuborardi va ikki kompaniya 2007 yil oxirida imzolash marosimida qatnashdilar. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery and Chrysler Group Finalize Cooperative Agreement (US to import cars from China)|url=http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076|publisher=PRNewswire|date=3 July 2007|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305160750/http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076}}&lt;/ref&gt; 2008 yil boshida Chrysler va Nissan o'rtasida shunga o'xshash kelishuvga erishildi, bu esa Chrysler-Chery hamkorligining to'xtatilishiga olib keldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chrysler's turnaround seen as race against time|url=https://www.reuters.com/article/2009/09/14/businesspro-us-chrysler-anlaysis-idUSTRE58D4WM20090914|publisher=Reuters|date=14 September 2009}}&lt;/ref&gt;  
[[Fayl:Destiny_2008.jpg|right|thumb| 2008 yildan beri ishlab chiqarilgan Chery V5 ]]
2007 yilda Fiat va Chery avtomobilsozlik qo'shma korxonasini tashkil etishi bo'yicha ikki tomonlama kelishuv memorandumini imzoladilar. Fiat 2009 yilda o'z faoliyatini boshlash rejasi bo'lgan, Xitoy bozori uchun Fiat va Alfa Romeo markali avtomobillarini ishlab chiqarishni rejalashtirgan va Maka Wuhu shahrida joylashgan. Bitim 2009 yil mart oyida to'xtatildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China's Chery postpones car venture with Fiat|url=https://www.reuters.com/article/2009/03/19/retire-us-chery-idUSTRE52I1D820090319|publisher=Reuters|date=19 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Fiat Xitoyda mahalliy sherik [[GAC Group]] bilan birgalikda ishlab chiqarishni yo'lga qo'ygan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|title=Fiat unveils new Viaggio model to be made and sold in China|accessdate=13 April 2012|publisher=Reuters|date=13 April 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2015-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705210702/http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

2007 yilda Qoros, Chery va Singapurning Kenon Holdings kompaniyalari o'rtasida avtomobil ishlab chiqaradigan qo'shma korxona tashkil etilganligi malum bo'ladi. &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012|arxivsana=2012-07-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120721044343/http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil oktyabr oyida Chery Turkiya ishlab avtomobil ishlab chiqaruvchisi Mermerler Otomotiv kompaniyasi bilan 500 million dollarlik avtomobil ishlab chiqaruvchi zavodni qurilish rejasi borligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=chery-reaches-europe-through-turkey-2009-10-11|title=Chery reaches Europe through Turkey|accessdate=9 July 2012|journal=Hurriyet Daily News|date=11 October 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2011-09-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110917051345/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml}}&lt;/ref&gt; Zavodning boshlang'ich ishlab chiqarish quvati  yiliga 20000 dona tashkil etishi ko'zda tutilgan bo'lib, 2017 yilda uning hajmini 100 ming donagacha ko'tish rejalashtirilgan.  2012 yildan boshlab zavod hali ishlab chiqarishni boshlamagan. &lt;ref name=&quot;only500&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/chery-cars-plans-to-invest-500-million-in-turkey.aspx?pageID=238&amp;nID=20291&amp;NewsCatID=345|title=Chery cars plans to invest $500 million in Turkey|journal=Hurriyet Daily News|date=9 May 2012|agency=Anatolia News Agency|accessdate=10 July 2012}}&lt;/ref&gt; Onlaynga kelganda, ushbu ishlab chiqarish bazasi Cheryning Argentina &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron kabi joylardagi bir nechta [[Qoʻshma korxona|qo'shma]] korxonalariga qo'shiladi. &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Bular Xitoydan tashqarida Chery avtomobillarini yig'adigan, ammo Chery egalik ulushi bo'lmagan bir qator zavodlardan farqli o'laroq edi. 

2009 yilda Chery 508,5 ming dona avtomobil ishlab chiqargan&lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|title=2009年安徽汽车年产量破90万辆|publisher=Xinhuanet|date=29 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100203143652/http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|archivedate=3 February 2010}}&lt;/ref&gt; va kompaniyaning yillik ishlab chiqarish quvvati 650,000 dona avtomobilni tashkil etgan. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;&gt;{{Web manba|title=Young, Confident, Progressive - Overseas Media Speak Highly of Chery’s Internationalization|url=http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|publisher=Chery Inc|date=29 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121030211159/http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|archivedate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2009 yil kompaniya tomonidan sotilgan 400 000 dan ortiq avtomibillarni sedanlar tashkil etgan . &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|title=2009 Chinese Auto Sales|publisher=Nitrobahn|date=20 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714185032/http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|archivedate=14 July 2011}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish hajmi ko'rsatkichlari, dvigatellar va transport vositalarini diskret deb hisoblashi mumkin. 

=== 2010 yildan hozirgi kungacha ===
[[File:Chery_logo.png|thumb| 2013 yil aprelgacha ishlatilgan oldingi logotip  ]]
2010 yilda Chery kompaniyasi 700000 dona avtomobil sotgan va shu ko'rsatkich bilan eng ko'p ishlab chiqaruvchi kompaniyalar orasida Xitoyda yettinchi o'rinni egallagan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China Car Market 101: Who Makes All Those 18 Million Cars?|url=http://www.thetruthaboutcars.com/2011/01/china-car-market-101-who-makes-all-those-18-million-cars/|publisher=The Truth About Cars|date=19 January 2011}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning 2011-2012 yillarga belgilangan savdo hajmi keskin pasaygan; bu yillarda kompaniya mos ravishda 640 000 va 590,000 donadan ko'proq avtomobil ishlab chiqardi va u yettinchi o'rindan o'ninchi o'ringa tushadi.  Ushbu pasayish Cheryning ishlab chiqarish tizimi Xitoyning boshqa yirik ishlab chiqaruvchilaridan farq qilishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin; kompaniya tijorat transport vositalarini ishlab chiqaradi, ammo SUVlar o'z mahsulotining atigi 14 foizini tashkil qiladi. 

[[Tata Motors]] bilan 2012 yil mart oyida Xitoyda Jaguar Land Rover modellarini ishlab chiqarish bo'yicha shartnoma imzolandi. 2013-yilda, Tata kompaniyasining ijrichi direktori bu shartnoma, &quot;hali ish jarayonida&quot;, deb aytgan edi  va ba'zi rejalashtirilgan ishlab chiqarish  2014 yilda boshlashnishu kutilingan edi.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=China to be Tata Motors' biggest revenue driver this fiscal year|journal=The Economic Times|date=21 August 2013|last=Lijee Philip}}&lt;/ref&gt;  

2012 yil iyun oyida Kompaniya tomonidan Malayziyada ishlab chiqarish bazasini qurish rejalari e'lon qilindi va 2012 yil iyul oyidan beri ushbu loyiha mahalliy sheriksiz amalga oshirilmoqda. &lt;ref name=&quot;malaygg&quot;&gt;{{Cite news|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|title=Chinese auto firms keen to work with Malaysian players in view of the revised NAP|journal=gasgoo.com|date=11 July 2012|agency=The Star Petaling Jaya, Malaysia|accessdate=10 July 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2012-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719073725/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Rejalashtirilgan zavod yiliga 10000 dona avtomobil ishlab chiqarish quvvatiga ega ekanligi malum qilingan.  

2009 yilda Karry, Rely va Riich subbrandlarini tanitgandan so'ng, uning keng ishlab chiqarish siyosati va tarkibi Chery uchun muammo bo'lib qoldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 2012 yil kuzida Rely va Riich brendlarini bekor qilishga va uning e'tiborini toraytirishga qaratadi.  2012 yil holatiga ko'ra, yangi modellar liniyasi 30 tagacha kamashishi rejalashtirilmoqda.  

2018 yilda Chery kompaniyasi Braziliyadagi aktsiyalarining 50 foizini CAOA guruhiga sotadi. 2019 yil noyabr oyida Chery Filippindagi yangi Chery dilerligini ochish uchun UAGGI kompaniyasiga Filippindagi vakolatxonasini taqdim etdi. 

== Faoliyati ==
[[Fayl:Chery_A3_at_the_2010_Guangzhou_Motorshow_1.jpg|right|thumb| Chery A3 ]]

=== Xitoy ===
Chery kompaniyasining asosiy ishlab chiqarish bazasi Xitoyning [[Anxoy|Anhui]]&lt;nowiki/&gt;shahrida joylashgan.  &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;  2007 yil holatiga ko'ra, kompaniyada ikkita avtomobil ishlab chiqarish zavodi, ikkita dvigatel ishlab chiqarish zavodi va uzatma qutisi (gear box) ishlab chiqarish zavodlari mavjud edi.  2012 yilda [[Lyaonin|Liaoning provintsiyasida]] joylashgan [[Dalyan|Dalian]] shahrida joylashgan yana bir avtomobil ishlab chiqarish zavodi ishga tushirilgan. &lt;ref name=&quot;wuhu&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery Auto Breaks Ground on Dalian Plant|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|publisher=Chery Inc|date=15 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232927/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=The First Dalian-made Chery Car Rolled off the Assembly Line at DFTZ|url=http://english.dlftz.gov.cn/article/show/87.aspx|publisher=Dalian Free Trade Zone|accessdate=14 January 2014|date=3 September 2012}}&lt;/ref&gt; 

Chery sotilgan avtomobillardan tushadigan mablag'ining 7 foizini tadqiqot va ishlanmalarga sarflaydi &lt;ref name=&quot;chinese-champions.de&quot;&gt;http://www.chinese-champions.de/company/chery&lt;/ref&gt; va 2011 yilga kelib 4000 dan ortiq patentga ega. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Kompaniya [[Anxoy|Anhui provintsiyasining]] Wuhu, &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; va [[Szyansu|Jiangsu provintsiyasining]] Changshu shahrida ilmiy-tadqiqot  institutlariga ega. &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 

=== Boshqalar ===
Rivojlanayotgan mamlakatlarda bir qator zavodlar Chery rusumli transport vositalarini to'liq yoki yarim uzelli ko'rinishida ishlab chiqaradi. Argentina hamkorligidan &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron zavodidan tashqari, &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; qolgan kompaniyalar Cheryga tegishli emas. 2012 yil boshiga kelib 13 ta ishlab chiqarish zavodi Chery avtomobillarini ishlab chiqargan va yana uchta ishlab chiqarish zavodlari barpo qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 

Kompaniya zavodlari [[Misr|Misrda]], [[Indoneziya]],  [[Eron]], &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Malayziya]],  [[Oʻrta Sharq|Yaqin Sharq]], &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; [[Shimoliy Afrika]],  [[Pokiston]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Signs Agreements with New Pakistan Distributor|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|publisher=Chery Inc|date=3 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233259/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Urugvay]],  [[Rossiya]],  [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]], &lt;ref name=&quot;taiwan&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery A3 Produced in Taiwan|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|publisher=Chery Inc|date=20 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233108/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Tailand]], [[Ukraina]], &lt;ref name=&quot;seafacs&quot;&gt;{{Web manba|title=Oversea factories|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|publisher=Chery Inc|accessdate=11 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232903/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Venesuela va [[Vyetnam|Vetnam]] kabi davlatlarda joylashgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Vietnamese Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|publisher=Chery Inc|date=22 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233056/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Braziliya ====
2011 yil iyul oyida Chery San-Paulu shtati hukumati bilan birgalikda   Jakareyda ( [[Braziliya|Braziliya)]] ishlab chiqarish bazasi qurilishni boshlagan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-plans-production-base-in-jacarei-brazil/|title=Chery Plans Production Base in Jacareí, Brazil|publisher=ChinaAutoWeb|date=17 September 2010}}&lt;/ref&gt; Zavod 2014 yilning avgust oyida ish boshladi, birinchi bosqichli ishlab chiqarish quvvati yiliga 50 ming dona avtomobilni tashkil qilar edi. Ikkinchi bosqichda zavod yiliga 150 ming donani tashkil etishi rejalashtirilgan edi. U yerda ishlab chiqarilgan avtomobil modellari bu gibrid quvvatlangan Celer (2014 yil oktyabr oyidan beri), QQ (2015 yilning ikkinchi yarmidan boshlab), &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's Largest Overseas Plant Inaugurated in Brazil|url=http://www.cheryinternational.com/news/20140902032.html|publisher=Chery International|date=2 September 2014}}&lt;/ref&gt; Tiggo 2 (2017 yilning o'rtalaridan boshlab) &lt;ref&gt;https://carros.ig.com.br/2017-07-14/chery-tiggo-2-producao.html&lt;/ref&gt; va Arrizo 5 (2018 yil oktyabr oyidan beri) bo'lishi rejalashtirilgan. &lt;ref&gt;https://www.autoindustria.com.br/2018/10/22/caoa-chery-inicia-producao-do-arrizo-5/&lt;/ref&gt; 

2018 yil noyabr oyidan beri kompaniyaning mahalliy hamkori CAOA  [[Goyas|Goiásning]] Anápolis shaxrida Tiggo 4 rusumli avtomobilini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;https://revistaautoesporte.globo.com/Noticias/noticia/2018/11/chery-tiggo-4-nacional-sera-lancado-logo-apos-o-salao-do-automovel.html&lt;/ref&gt; 

==== Misr ====
[[Fayl:Speranza_Chery_A5_(front).JPG|right|thumb| Speranza Chery A5 ]]
Chery kompaniyasining aytishi bo'yicha Misrda 2004 yilda Chery avtomobillarining to'liq sikl bo'yicha ichlab chiqarilishi yo'lga qo'yilgan,  ammo xabarlarlarga ko'ra bu o'sha yildagi dastlabki qiziqish bo'lgan, deb aytilgan.&lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2011 yildan boshlab ba'zi Chery modellari Speranza savdo belgisi ostida sotilishi mumkin bo'lgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery enters Egypt as homemade representative|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|publisher=Chery Inc|date=31 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232916/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Speranza Egypt|url=http://www.speranzaegypt.com/|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; Misrdagi Cheryning zavodi yirik uzelli avtomobillarni yeg'ish usuli orqali 2009 yilda 30 mingta transport vositasi ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=VIDEO : Chinese cars made in Egypt|url=http://insidethemiddleeast.blogs.cnn.com/2009/11/23/video-chinese-cars-made-in-egypt/|work=Inside the Middle East|publisher=CNN.com Blogs|date=23 November 2009}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery kompaniyasi Misr davlatidagi ehtiyot qismlar mahalliylashtirish darajasini 45% ni tashkil qilganini aytdi. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; 

==== Indoneziya ====
Ushbu mamlakatda Chery modellari 2006 yildan beri yig'ilib kelinmoqda. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 

==== Eron ====
Eronda yirik uzellardan ishlab chiqarish 2004 yil boshidan boshlanadi. &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oxirida Chery, Eronning Khodro va Kanadaning Solitac kompaniyalari bilan sheriklik asosida tuzilgan qo'shma kompaniyaning  kichik qismiga egalik qilishini aytdi.  Ushbu QK [[Mozandaron ustoni|Mazandaran]]&lt;nowiki/&gt;dagiBabol shahrida qulab tushgan zavodni boshqargan. Chery QQ6 avtomobil model nomini S21 nomiga o'zgartirgan holda, uni Eron ichida ham, tashqarisida ham sotish huquqiga erishadi. Tiggo5 va Arrizo5 avtomobillar Eronda Chery brendi ostida sotilmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryco.ir|title=وبسایت رسمی برند چری در ایران|author=|first=|date=|work=www.cheryco.ir|publisher=|accessdate=2017-01-17}}&lt;/ref&gt; 

==== Malayziya ====
2004 yildan beri kichik korxona sifatida faoliyat ko'rsatgan va 2008 yilga kelib [[Joxor-baru|Johor Bahru]], Johor shahrida Chery modellarini to'plamlari yig'adigan zavod ochilgan. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab, 2015 yilga qadar Malayziyada yana bir zavod qurilishi va foydalanishga topshirilishi kutilmgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theborneopost.com/2012/06/23/chery-malaysia-to-set-up-production-plant-in-msia/|title=Chery Malaysia to set up production plant in M'sia|journal=Borneo Post Online|date=23 June 2012|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Myanma ====
2011 yil may oyi holatiga ko'ra, mamlakatda yilik ishlab chiqarish quvati 3000-5000 donaga teng avtomobil ishlab chiqarish zavodi qurilishi rejalashtirilgan. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan beri Chery QQ, [[Yangon|Yangonda]] mashhur bo'lganga [[Yangon|o'xshaydi]]. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.globalpost.com/dispatches/globalpost-blogs/southeast-asia/myanmar-economy-china-cars|title=In Myanmar, clunkers make room for Chinese mini-cars|journal=On Southeast Asia Blog|date=18 June 2012|agency=globalpost.com|accessdate=6 July 2012|last=Winn, Patrick}}&lt;/ref&gt; 

==== Pokiston ====
2004-yilda, Chery bu mamlakat uchun to'plamlarni eksport qilishga qiziqish bildirgan &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; va keyinchalik avtomobillarni yig'ish mumkinligini bildirgan. 

==== Tayvan ====
2009 yil avgust oyidan boshlab Tayvanning Taichung shaxrida, Tayvanning Prince Motors avtomobil kompaniyaga tegishli bo'lgan Shengroung Auto tomonidan Chery A3 modeli yeg'ilmoqda. 

==== Tailand ====
2008-yilda, Chery bu mamlakatga avtomobil to'plamlarini eksport qilinishini kelishib oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Thai Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|publisher=Chery Inc|date=13 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233034/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; va 2010 yilda bu davlatda yig'ish zavod ochilishi kereligiga qaramasdan, 2011 yilda Chery bu zavodni Taylandga ko'chirishini &quot;Iqtisodiy taxlili&quot; olib borilayotganini aytib o'tgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|title=China-based autos struggle for localization in Thailand|date=27 September 2011|agency=Xinhua|accessdate=18 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921065150/http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

==== Turkiya ====
[[Sakarya]] viloyatida mahalliy Chery avtomobillari sotuvchisi bo'lgan Mermerler Otomotiv bilan hamkorlikda ishlab chiqarish zavodini qurish rejalashtirildi. &lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

==== Ukraina ====
[[Fayl:ZAZFORZA.jpg|right|thumb| ZAZ Forza ]]
Chery ZAZ bilan 2006 yildan beri hamkorlik qiladi &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.avtozaz.com/en/about/partners|title=AvtoZAZ: Partners|publisher=AvtoZAZ|accessdate=12 May 2011}}&lt;/ref&gt; va [[Zaporojye|Zaporijiya]], Chornomorskdagi zavodlarda Chery yirik qisimlaridan (to'plamlaridan) avtomobillar ishlab chiqaradi. 2011 yil fevral oyidan beri Chery A13 [[Ukraina|Ukrainada]] ishlab chiqarilmoqda, u yerda u ZAZ Forza sifatida qayta ishlab chiqariladi va sotiladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=ЗАЗ Forza: Новая надежда|url=http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|publisher=Autocentre|date=16 February 2011|language=Russian|accessdate=7 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120309221525/http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|archivedate=9 March 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Venesuela ====
Ushbu mamlakatda Chery birinchi marta 2006 yil o'rtalarida paydo bo'lgan, Chery avtomobillari 2011 yildan beri Venesuelaga Xitoyning yagona litsenziyalangan avtomobili sifatida eksport qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Aragua shimoliy-markaziy shtatida ZGT qo'shma korxonasiga tegishli bo'lgan Chery ishlab chiqarish maydonchasi 2011 yil sentyabr oyida ochilgan bo'lib, A1 va A3 modellarini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery holds ceremony for new Venezuelan factory|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-holds-ceremony-for-new-venezuelan-factory-110901.shtml|publisher=Gasgoo|date=1 September 2011}}&lt;/ref&gt; 

=== Oldingi zavodlar ===

==== Rossiya ====
Rossiyada Avtotor 2006 yildan 2008 yilgacha to'plamlardan Chery modellarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;http://wardsauto.com/news-analysis/russia-s-tagaz-launches-chery-assembly&lt;/ref&gt; TagAZ 2008 yildan 2014 yilgacha Chery rusumli transport vositalarini ham ishlab chiqargan, ammo ular odatda &quot;Vorteks&quot; kabi Chery bo'lmagan yorliqlarni o'rnatishgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Russia: TagAZ Clones a Chery for the Vortex Estina|publisher=Edmund's Inside Line|date=5 September 2008|url=http://www.insideline.com/chery/russia-tagaz-clones-a-chery-for-the-vortex-estina.html}}&lt;/ref&gt; 

==== Urugvay ====
2007 va 2015 yillar orasida Argentinaning SOCMA Group &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; kompaniyasi Urugvay, Kanelones, Barra de Carrasko shahridagi Oferol zavodida Chery avtomobillarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28|title=Chery becomes China’s first automaker with exports of over 500,000|publisher=Chery Inc|date=26 April 2011|archivedate=7 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007073142/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oktyabr oyida Tiggo [[Urugvay|Urugvayda]]  rasman ishga tushirilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=The Chery Tiggo3 Officially Launched in Uruguay|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|publisher=Chery Inc|date=14 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164405/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;urproof&quot;&gt;{{Web manba|title=Ramping up Business in Brazil, Chinese Chery Deeply Exploiting South American Auto Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|publisher=Chery Inc|date=3 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164443/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt; Zavod 2015 yil may oyidan butunlay yopildi. &lt;ref&gt;http://www.efe.com/efe/english/business/chery-closes-factory-in-uruguay-on-fall-demand-from-brazil-and-argentina/50000265-2617453&lt;/ref&gt; 

== Qo'shma korxonalar ==
Chery Jaguar Land Rover va Israel Corporation bilan avtomobil ishlab vhiqarish bo'yicha, &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; Arvin Meritor, Johnson Controls va PPG Industries bilan avtomobil butlovchi qisimlari ishlab chiqaradigan qo'shma korxonalarga ega. &lt;ref name=&quot;ppg1&quot;&gt;{{Web manba|title=Joining Hands with Arvin Meritor, Chery More Confident of Internationalization|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|publisher=Chery Inc|date=26 July 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232852/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Chery Jaguar Land Rover ===
2012 yilning mart oyida Chery va Buyuk Britaniyada joylashgan luks rusumli avtomobillarni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan Jaguar Land Rover kompaniyasi Xitoy bozoriga asoslangan Jaguar va Land Rover avtomobillarini va dvigatellarini sotadigan va ishlab chiqaradigan yangi qo'shma korxonasiga, tadqiqot markaziga va yangi &quot;o'zining brendini&quot; yaratish uchun 2.78 milliard dollar sarmoya kiritishga kelishib oldilar.  &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/03/21/us-jaguar-chery-idUSBRE82K0HV20120321|title=Jaguar Land Rover seals JV with China's Chery|date=21 March 2012|publisher=Reuters|accessdate=9 April 2012}}&lt;/ref&gt; Qo'shma korxona 2012 yil sentyabr oyida me'yoriy tasdiqni oldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/09/21/jlr-chery-china-idUSL4E8KL1NY20120921|title=UPDATE 1-Chery gets regulatory nod for Jaguar Land Rover JV|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=21 September 2012|accessdate=19 November 2012|author=Fang Yan and Kazunori Takada}}&lt;/ref&gt; Dastlabki ishlab chiqarish bazasi Shanxayga yaqin bo'lgan Changshu shahrida quriladi. &lt;ref name=&quot;mvp&quot;&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/11/18/us-jaguar-chery-china-idUSBRE8AH08820121118|title=Jaguar, Chery start construction of new car factory in China|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=18 November 2012|accessdate=19 November 2012|author=Hirschler, Ben}}&lt;/ref&gt; 

=== Qoros ===
[[Fayl:2013-03-05_Geneva_Motor_Show_8116.JPG|right|thumb| Qoros 3 ]]
O'zining birinchi xorijiy firmasi bo'lgan Qoros qo'shma korxonasi 2007 yilda Chery Isroil Korporatsiyasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan va 2013 yilda avtomobil sotishni rejalashtirgan. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Butunlay yangi platforma asosida qurilgan avtomobil sedan bo'lib, uni 2013 yil Shanxay Auto Show ko'rgazmasida namoyish qilinishi kutilgan, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|title=Qoros Compact Sedan Testing on Chinese Tarmac|journal=chinacartimes.com|date=19 July 2012|accessdate=19 July 2012|last=Ash|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120720084210/http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|archivedate=20 July 2012}}&lt;/ref&gt; (ayrim manbalarda xabar berishicha bu Qoros modellari elekrt avtomobil bo'lishi kutilmagan edi).  Ishlab chiqarish bazasi Tszansu [[Szyansu|provintsiyasining]] Changshu shahrida quriladi va 2012 yilda ishga tushadi. &lt;ref name=&quot;qfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery-Quantum to Start Building Cars in Changshu, Jiangsu in 2012|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-quantum-to-start-building-cars-in-changshu-jiangsu-in-2012/|publisher=ChinaAutoWeb|date=6 September 2010}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish quvvati yiliga 150 000 donani tashkil etadi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; ammo 2015-2016 yillarga qadar o'zinigng to'liq quvvatiga chiqa olmaslik extimoli bor edi. &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; Qoros avtomobillari Xitoy va Evropada bozorlarida sotilishi ko'zda tutilgan,  bundan tashqari avtomobil Yaqin Sharqda tez rivojlanayotgan mamlakatlarda sotilishi rejalashtirilgan, shuningdek, keyinchalik, Isroiln bozori uchun kichik elektr transport vositalari sotish ko'rinishida sotilishi kutilgan.   

Yuqori darajadagi &quot;Qoros&quot; rusumli avtomobillar Amerika Visteon va Fransiyaning Valeo kabi yetakchi xorijiy yetkazib beruvchilarning komponentlari va tizimlari bilan qurilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#partners|title=COMPANY: PARTNERS|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Uning dvigatel dizayni, xorijiy firmaning sihtirokida yaratilgan edi, &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; shu bilan birga Volkswagen va Minining sobiq xodimlarini jalb qildi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Avstriya va Germaniyada zavodlari mavjud. &lt;ref name=&quot;overseasoffices&quot;&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|title=Press Release: TomTom Secures Traffic Deal with Qoros Auto in China|journal=reuters.co.uk|date=6 March 2012 &lt;!-- 7:30am GMT --&gt;|agency=TomTom|accessdate=19 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121020134903/http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|archivedate=20 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

Dastlab Chery Quantum Auto Co Ltd nomi bilan tanilgan bo'lsa-da, uning yuridik nomi hozirda Qoros Auto Co Ltd. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt;  

== Mahsulotlar va xizmatlar ==

=== Avtomobillar ===
2009 yildan 2013 yilgacha Chery avtomobillari to'rtta savdo belgisi ostida sotilgan: Chery, Karry, Rely va Riich. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's &quot;Outstanding 4+1&quot; Pattern Exhibits the &quot;Chinese Power&quot;|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|publisher=Chery Inc|date=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232949/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2012 yilning sentyabr oyida Chery oxirgi ikkita brend ostida avtomobil ishlab cchiqarishni to'xtatdi va bu brendlar beqor qilinishini e'lon qilindi. Endilikda Chery brendi (yengil avtomobillar) va Karry brendi (tijorat transport vositalari uchun) qollanadigan bo'ldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

Chery kompaniyasi avtomobillar, minivenlar va SUVlarni ishlab chiqaradi. Ularni ishlab chiqarishda ishlatiladigan butlovchi qismlar chet elda ishlab chiqarilgan yoki import qilingan bo'lishi mumkin. Chery ko'plab xorijiy komponent ish;ab chiqarish korxonalari bilan hamkorlik shartnomalarini tuzgan, ular orasida Amerikaning ArvinMeritor,  American Autoliv, &lt;ref name=&quot;others&quot;&gt;{{Cite news|title=About Chery|publisher=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/default.asp?action=article&amp;ID=21565|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; American Delphi Automotive,  Avstraliyaning Futuris kompaniyasi,  German Robert Bosch GmbH,  American PPG Industries,  Germaniya Siemens VDO,  Fransuz Valeo, &lt;ref name=&quot;supch&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery, Valeo Join Hands to Develop Automobile Lighting Systems|publisher=Chery Inc|date=22 November 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106033249/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archivedate=6 January 2012}}&lt;/ref&gt; va Amerikaning Visteon kabi mashhur brendlar ham mavjud. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Visteon to Invest in Subsidiary of Chery Technology, Strengthening Automotive Climate Capabilities in China|publisher=Visteon Corp|date=22 August 2011|url=http://www.visteon.com/media/newsroom/2011/110822_story1.html}}&lt;/ref&gt; Ba'zi kompaniyalar Cheryga mahalliy ta'minot tarmog'ini yaratishda katta yordam bergan.  

==== To'xtatildi ====

* 1999–2006 Fulvin / Windcloud  (kodlangan nomi ''A11'' ) - 1.6 L sedan 
* 2003–2010 Chery A15 - 1,5 L sedan 
* 2006–2016 Chery Eastar (东方之子) &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/tag/eastar-cross/|title=Chery Eastar Cross Review - The entry level MPV|publisher=ChinaPEV.com|date=3 June 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( kodlangan nomi B11) - o'rta o'lchamli sedan 
* 2006–2010 Chery A5 - 1,6, 1.8, 2.0L sedan 
* 2006–2010 QQ6 ( kodlangan nomi ''S21'' ) - 1.1 &amp;nbsp; L &amp; 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006–2013 Karri Youyi - Chery A18 mikroavtobusi, MPV 
* 2007–2009 Riich R2 
* 2007–2015 A1 (kodli nomi ''S12'' ) - 1.2 &amp;nbsp; L, 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtoulovi 
* 2009–2011 QQme &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/256|title=Merry QQme to be Launched|publisher=Chery Inc|date=26 June 2009|accessdate=19 September 2013|archivedate=30 November 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091130004251/http://www.cheryinternational.com/en/node/256}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S16'' ) - shahar avtomobili 
* 2009–2013 G5 (kodli nomi ''A6'') - 2.0T &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-riich-g5-review-and-road-test/|title=Chery Riich G5 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=1 May 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* 2009–2014 M1 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/251|title=Chery M1 Splendidly Shown on Auto Shanghai 2009|publisher=Chery Inc|date=20 April 2009|accessdate=19 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101224031422/http://cheryinternational.com/en/node/251|archivedate=24 December 2010}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S18'') - EV- varianti ham mavjud shahar avtomobili 
* 2009–2014 X1 - SUV 
* 2010–2013 Chery Cowin 1 - yangilangan Chery QQ6 
* 2010–2013 Chery Cowin 3 - yangilangan Chery A5 
* 2010–2013 Rely H3 / Rely H5 - mikroavtobus ( Toyota Hiace H200 platformasi asosida) 
* 2010–2015 G6 
* 2010–2016 Chery Cowin 2 - yangilangan Chery A15 
* 2011–2012 Q22 / Q22B - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2011–2014 G3 
* 2011–2015 X5 - SUV 
* 2012–2013 Chery Cowin 5 - yangilangan Chery Eastar 
* 2003 QQ / QQ3 (kod nomi ''S11'' ) - 0,8 &amp;nbsp; L-1.1 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006 S22 - MPV 
* 2006 V5 / Eastar5 (kod ''B14'' ) - 1.6 &amp;nbsp; L – 2.4 &amp;nbsp; L mikroavtobus 
* 2008 A3 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-a3-review-and-test-drive-1/|title=Chery A3 Review and Road Test|publisher=chinapev.com|date=6 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( ''M11'' kodi) - 1.6 &amp;nbsp; L-1.8 &amp;nbsp; L sedan / xetchbek 
* 2009–2015 A13 Fulvin 2 
* 2009 Q21 / Q21D - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2013–2015 E3 - subkompakt sedan 
* 2011–2015 E5 - ixcham sedan &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery E5 launched in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/#|publisher=China Car Times|date=24 April 2011|accessdate=27 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130918102610/http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/|archivedate=18 September 2013}}&lt;/ref&gt; 
* 2012–2016 E8 (yoki Eastar II) - O'rta sedan 

==== Hozirgi ====

* 2004 Chery QQ - Supermini 
* 2008 Chery A13 - Subkompakt 
* 2013 Arrizo 7 - O'rta sedan 
* 2015 Arrizo 3 - Subkompakt sedan 
* 2016 Arrizo 5 - ixcham sedan 
* 2017 Chery eQ1 - Elektr supermini 
* Chery Tiggo 3x - CUV subkompakt 
* Chery Tiggo 5x - CUV subkompakt 
* 2005 Chery Tiggo 3 (dastlab Chery Tiggo) - ixcham CUV &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.chinapev.com/chery/chery-tiggo-3-model-2009-review-and-test-drive-1/|title=Chery Tiggo 3 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=8 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chery Tiggo 5 - ixcham CUV 
* Chery Tiggo 7 - ixcham CUV 
* 2018 Chery Tiggo 8 - O'rta o'lchamdagi CUV 
* 2018 Chery Arrizo GX - ixcham sedan 

[[Fayl:奇瑞汽車_北京モーターショー2012.jpg|right|thumb| Chery Ant konseptli avtomobil ]]
[[Fayl:Chery_Ant_2.0_-_Auto_Shanghai_2013.JPG|right|thumb| Chery Ant 2.0 konseptli avtomobil ]]

==== Tushunchalar ====

* 2005 yil M14 
* 2007 yil T15 
* 2007 yil B12 
* 2008 P12 
* 2008 yil F11 
* 2008 yil B22 
* 2008 Faira &lt;ref&gt;[http://www.autoblog.com/2008/04/13/beijing-08-preview-chery-faira-range-covers-all-the-bases/ Beijing '08 Preview: Chery Faira range covers all the bases] - [[Autoblog.com]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.edmunds.com/insideline/autoshows/beijing/2008/cheryfairapreview.html 2008 Beijing Auto Show Preview: Chery Faira] - [[Edmunds.com]]&lt;/ref&gt;
* B14 (kupe) 
* G6 &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chumoli 
* Ant 2.0 
* 2014 Chery Beta 5 kontseptsiyasi 
* 2014 Chery Alpha kontsepti 
* 2017 Chery Tiggo Coupe kontseptsiyasi 

=== Dvigatellar ===
Chery kompaniyasi o'zlarining dvigatellarni ACTECO va CAC savdo belgilari ostida ishlab chiqaradi va dunyoning bir qancha davlatlariga eksport qiladi. Chery dvigatellari Fiat tomonidan sotib olingan va AQShga eksport qilingan. &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Fiat and Chery Reached an Agreement on Engine Purchase|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|publisher=Chery Inc|date=5 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233119/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Sotishdan keyingi xizmat ===
Chery kompaniyasining 31 tadan ortiq Xitoy provinsiyalari, avtonom viloyatlari va to'g'ridan-to'g'ri nazorat qilinadigan munitsipalitetlar sotish va mijozlarga xizmat ko'rsatish tarmog'i mavjud. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery China|url=http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|publisher=Chery Inc|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208194326/http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|archivedate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

== Brendlar va mahsulotlar ==

=== Oldingi Chery mahsulotlari ===

* Chery A1 
* Chery A3 
* Chery A5 
* Chery tumor 
* Chery Kovin 1 
* Chery Kovin 2 
* Chery E5 
* Chery Eastar 
* Chery V5 
* Chery Fulvin 2 
* Chery M1 
* Chery QQ3 
* Chery QQ6 
* Chery QQme 
* Chery Tiggo 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Kimo.jpg|Chery A1
Fayl:2014 Chery A3 hatchback, front 8.4.18.jpg|Chery A3
Fayl:Chery A5 China 2012-05-01.JPG|Chery A5
Fayl:Car in Syria.jpg|Chery Tumor
Fayl:Chery E5 China 2012-05-13.JPG|Chery E5
Fayl:Chery Eastar II 02 China 2012-05-12.JPG|Chery E8 (Eastar II)
Fayl:Chery Eastar Cross 01 China 2012-04-15.JPG|Chery V5 / Eastar Cross
Fayl:Chery Fulwin 2 sedan facelift China 2016-04-08.jpg|Chery Fulvin 2
Fayl:Chery M1 in Vientiane Laos.jpg|Chery M1
Fayl:Chery QQ II China 2016-04-08.jpg|Chery QQ
Fayl:Chery QQ3 Sport 01 China 2012-06-02.jpg|Chery QQ3
Fayl:Chery QQ6 China 2016-04-08.jpg|Chery QQ6
Fayl:Chery QQme 01 China 2012-08-07.JPG|Chery QQme
Fayl:Chery Tiggo facelift II China 2012-05-12.jpg|Chery Tiggo
&lt;/gallery&gt;

=== Chery EV (elektr avtomobil) ===

* Chery eQ 
* Chery eQ1 
* Chery eQ5 
* Chery Arrizo 5e 
* Chery Tiggo 3Xe 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery eQ China 2016-04-07.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ 
Fayl:Chery eQ1 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ1 
Fayl:Chery Arrizo 5e 02 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Arrizo 5e 
Fayl:Chery Tiggo 3Xe 001 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3Xe 
&lt;/gallery&gt;

=== Arrizo sedanlari ===

* Chery Arrizo 3 
* Chery Arrizo 5 
* Chery Arrizo GX 
* Chery Arrizo 7 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Arrizo 3 (艾瑞泽3) 01 China 2015-04-18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 3 
Fayl:Chery Arrizo 5 0002 China 2016-04-13.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 5 
Fayl:Chery Arrizo GX 01 China 2019-03-25.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo GX 
Fayl:Chery Arrizo 7 01 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 7 
Fayl:Chery Arrizo M7 2 China 2016-04-05.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo M7 
&lt;/gallery&gt;

=== Tiggo krossoverlari ===

* Chery Tiggo 3 
* Chery Tiggo 3x 
* Chery Tiggo 5 
* Chery Tiggo 5x 
* Chery Tiggo 7 
* Chery Tiggo 8 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Tiggo 3 facelift China 2015-04-10.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3 
Fayl:Chery Tiggo 3X 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3X 
Fayl:Chery Tiggo 5 2 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5 
Fayl:Chery_Tiggo_5X (cropped).jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5X 
Fayl:Chery Tiggo 7 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 7 
Chery Tiggo 8 front 8.16.18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 8 
&lt;/gallery&gt;

=== Covin ===

* Covin C3 
* Covin C3R 
* Covin E3 
* Covin V3 
* Covin X3 
* Covin X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Cowin C3 001 China 2016-04-13.jpg|[[Cowin C3|Covin C3]]
Fayl:Cowin C3R China 2016-04-01.jpg|[[Cowin C3R|Covin C3R]]
Fayl:Cowin X3 1 (cropped).jpg|[[Cowin X3|Covin X3]]
Fayl:Cowin X5 01 China 2018-03-20.jpg|[[Cowin X5|Covin X5]]
&lt;/gallery&gt;

=== Karri ===

=== Oldingi modellar ===

* TX 
* TXL  
* LX  
&lt;gallery&gt;
Fayl:Exceed TX 001.jpg|TX 
Fayl:Exceed TXL 001.jpg|TXL
&lt;/gallery&gt;

=== Qoros ===

=== Jetour ===

* Jetour X70 
* Jetour X70S 
* Jetour X90 
* Jetour X95 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Jetour X70 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X70 
Fayl:Jetour X90 002.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X90 
Fayl:Jetour X95 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X95 
&lt;/gallery&gt;

=== Rely ===

* Rely H3 
* Rely H5 
* Rely V5 
* Rely X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Rely H3 China 2014-04-16.jpg|Rely H3
Fayl:Rely H5 China 2016-04-07.jpg|Rely H5
Fayl:Rely V5 China 2012-04-15.JPG|Rely V5
Fayl:Rely X5 01 China 2012-07-15.JPG|Rely X5
&lt;/gallery&gt;

=== iCAR ===
'''iCAR''' — Cheryning elektromobil ishlab chiqaruvchi subbrendi boʻlib, asosan yosh mijozlar auditoriyasi uchun moʻljallangan. Brend 2023-yil aprel oyida taqdim qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bobylev |first=Denis |date=2023-06-05 |title=Chery iCar 03 hit the production line in China. The 21,000-USD all-road EV |url=https://carnewschina.com/2023/06/05/chery-icar-03-hit-the-production-line-in-china-the-21000-usd-all-road-ev/ |access-date=2023-07-14 |website=CarNewsChina.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

* [[iCar 03]] (2023-hozirgacha)
* [[iCar GT]] (2023-hozirgacha)
&lt;gallery heights=&quot;75&quot;&gt;
File:ICAR 03 001.jpg|iCAR 03
File:ICAR GT 001.jpg|iCAR GT
&lt;/gallery&gt;

=== Riich ===

== Elektr transport vositalari ==
[[Fayl:Chery_m1_ev.jpg|thumb| 2010 yil Kuala Lumpur xalqaro avtosalonida elektr Chery M1 ]]
Chery hozirda bir nechta gibrid va to'liq elektr modellarini taklif etadi va u ommaviy ishlab chiqarish bo'yicha xorijiy kompaniyalar bilan oldindan kelishuvni o'rnatdi. Xitoy neftni subsidiya qiladi (davlatning elektr avtomobillarini ishlab chiqarishni uchun rag'batlantiradi). &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Big bet on better battery-run cars|url=http://www.chinadaily.com.cn/usa/2011-01/03/content_11787675.htm|publisher=China Daily|date=3 January 2011}}&lt;/ref&gt; 

2010 yilda Chery kompaniyasi uchuvchilik uchun yaratilgan loyihalarda foydalaniladigan elektr transport vositalarining prototiplarini ishlab chiqish bo'yicha Amerikaning Better Place kompaniyasi bilan o'zaro kelishuv memorandumini imzoladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.ft.com/cms/s/0/7452c1e8-50cb-11df-bc86-00144feab49a.html|title=Better Place in China deal|publisher=Financial Times|date=26 April 2010}}&lt;/ref&gt; 

=== Elektr modellari ===
2009 yilda Chery o'zining elektr energiyasi bilan harakatlanadigan Chery S18 avtomobil modelini yaratganligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery S18 Is Off Line, Achieving Zero Emission and Zero Pollution|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233248/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil boshida kompaniya jurnalistlarga elektr energiyasi orqali harakatlanadigan Chery Riich M1 modelini namoyish qildi. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;/&gt; S18 deb ham ataladigan ushbu mashina 2010 yilda ishlab chiqarishga qo'yilgan bo'lishi mumkin. &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery elektr avtomobillarini tadqiq qilish va rivojlantirishga katta sarmoya kiritganini ta'kidladi, shuningdek uchta gibrid va ikkita elektr modellari 2012 yilda o'zining veb-saytiga joylashtirdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Electric vehicles|url=http://www.cheryinternational.com/|publisher=Chery Inc|accessdate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning gibrid modellari start-stop tizimidan foydalanishi orqali harakatlanar edi. 

== Savdo ==
[[Fayl:Chery_Tiggo_facelift_II_01_China_2012-04-22.jpg|right|thumb| Chery Tiggo ]]
Chery 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik avtomobil eksportchisi hisoblanadi. 2012 yilgacha kompaniya G'arbiy avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyasi bilan qo'shma korxonaga ega emasligi sababli kompaniya eksport yo'nalishini tanlaganligini tushuntirishi mumkin. 2009 yilda AQSh Kongressining yillik tadqiqot xizmati hisobotida Xitoy avtomobilsozlik sanoati odatiy qo'shma korxonalar xorijiy savdolarni cheklab qo'yganligini ta'kidlab o'tdi. 

Chery kompaniyasi tomonidan [[Suriya|Suriya davlatiga]] birinchi avtomobil eksporti 2001 yilda amalga oshirib, &lt;ref name=&quot;1stexport&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, the Only Automaker Listed Among Top 200 Chinese Exporters|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|publisher=Chery Inc|date=18 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233311/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2010 yilda Chery Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari orasida eng yitik eksport qiluvchi kompaniya bo'ldi. Bu nomi xitoy kompaniyasi 2003 yildan beri o'zida ushlab kelmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery ranks 1st in exports for 8 consecutive years|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|publisher=Chery Inc|date=29 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233130/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery strategik rejasiga asosan Kompaniya  birinchi navbatda rivojlanayotgan mamlakatlar bozoriga va so'ng rivojlangan amlakatlar bozoriga kirish edi o'z oldiga maqsad qilib qo'ygan. 

Bundan tashqari, bir nechta qit'alarda sotiladigan Chery dilerlik kompaniyalari [[Rossiya]], [[Ukraina]], [[Belarus|Belarusiya]], [[Eron]], [[Serbiya]], [[Shimoliy Makedoniya|Makedoniya]], [[Turkiya]] va [[Italiya|Italiyada]] DR Motor Company orqali ishlaydi.  Chery modellari 2016 yilda taklif etiladigan boshqa taniqli davlatlar qatoriga [[Argentina]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Argentina|url=http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2017-10-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171015175514/http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx}}&lt;/ref&gt; [[Avstraliya (davlat)|Avstraliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-03-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200310160531/http://www.cherymotors.com.au/}}&lt;/ref&gt; [[Braziliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Brazil|url=http://www.cherybrasil.com.br/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2019-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190128192837/http://www.cherybrasil.com.br/}}&lt;/ref&gt; [[Chili]],  [[Kolumbiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Colombia|url=http://www.chery.com.co/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2020-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201205153558/http://chery.com.co/}}&lt;/ref&gt; [[Venesuela]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Venezuela|url=http://www.cheryvenezuela.com|accessdate=10 October 2013}}&lt;/ref&gt; [[Yangi Zelandiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Cherry Motors New Zealand|url=http://www.cheryauto.co.nz/|accessdate=30 October 2016|arxivsana=2017-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170405213845/http://cheryauto.co.nz/}}&lt;/ref&gt; [[Singapur|Singapur kiradi.]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Vertex Automobile|url=http://www.chery-vertex.com.sg/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200214205137/http://www.chery-vertex.com.sg/}}&lt;/ref&gt; va [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery South Africa|url=http://www.cherysa.co.za/|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; kiradi. Ukrainada Chery modellari UkrAVTO Corp tomonidan sotiladi .  

2011 yillar boshlarida Chery kompaniyasining Tiggo nomli modeli eksport qilinayotgan avtomobillar orasidagi eng mashhur modellaridan biri deb tan olindi.  

== Motorsport ==
Chery 2010 va 2011 yillarda Dakar ralli musobaqsida qatnashgan va ikkala yillarda ham Rely X5 krossover (SUV) avtomobillari bilan ishtirok etgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Rely Fleet Starts Dakar Rally|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|publisher=Chery Inc|date=31 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233203/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Rely X5 test for Dakar, Lu Ningjun satisfied with preparations|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|publisher=Chery Inc|date=14 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233237/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|archivedate=28 October 2012}} ([http://www.dakar.com/dakar/2011/us/rider/starters-cars-page-1.html 2011 Dakar Rally entry list])&lt;/ref&gt; 

== Xavfsizlik yozuvi ==
2007 yilda Rossiyada o'tkazilgan norasmiy avtomobil avariya sinovida Amuli nomli Chery avtomobil modeli uchun juda past baho berdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Crash Course in Quality for Chinese Car|url=https://www.wsj.com/articles/SB118651314364590719|publisher=The Wall Street Journal|date=7 August 2007}}&lt;/ref&gt; 

Ba'zi Chery modellari xavfsizlik ko'rsatkichlari bo'yicha yaxshi ko'rsatkichlarga ega edi. 2009 yilda &lt;ref name=&quot;a3pincrash&quot;&gt;{{Web manba|title=2009 First Family Car, Chery A3 Hatchback Launched|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|publisher=Chery Inc|date=12 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233141/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; A3 modeli uchun, Xitoyning yangi avtomobil xavfsizligi sinovlarida, C-NCAP, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; besh yulduzli xavfsizlik reytingini oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; bu o'z navbatida chery uchun, bunday yuqori sinov darajasiga erishgan birinchi mahalliy avtomobil bo'lishiga olib keldi. &lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;multibrand&quot;&gt;{{Web manba|title=16 New Cars to be Launched in 2009, Chery Implements Multi-brand Strategy|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|publisher=Chery Inc|date=22 February 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233152/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery Riich G3 modeliga ham besh yulduzli reytingga sazovor bo'ldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|title=Full record of impact results [G3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921055216/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

== Qarama-qarshiliklar ==

=== Da'volarni nusxalash ===
2003 yil iyun oyida Amerikaning [[General Motors]] kompaniyasi Cheryni [[Chevrolet Spark|birinchi avlod Daewoo Matiz]] (GM sho'ba korxonasi GM Daewoo tomonidan ishlab chiqarilgan )ni Chery QQ avtomobilining dizaynida nusxala qilib sihlatilganida ayblab sudga berdi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/03/AR2005060301835.html|publisher=The Washington Post|first1=Peter S.|last=Goodman|title=China a Weak Ally on Piracy|date=4 June 2005}}&lt;/ref&gt; General Motors shuningdek, Chery QQ avtomobilnii avtohalokat sinovidan o'tkazganda yashirin Matiz avtomobilini ishlatilganini da'vo qiladi. &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinesecars.net/index.php?page=59|title=Lawsuits|publisher=China Motor Vehicle Documentation Centre|accessdate=12 March 2011}}&lt;/ref&gt; 

O'z navbatida amerika GM kompaniyasi rahbarlari tomonidan, Cheryning QQ modeli va Chevroletning Matiz modeli orasidagi dizayndagi, ko'plab butlovchi qisimlaridagi o'xshshlikni borligini takrorlashadi. Shu bilan birga, GM China Group bu ikki avtomobilning &quot;ajablanarli darajada bir xil kuzov tuzilishiga, tashqi va ichki dizayniga ega ekanligiga va bundan tashqari asosiy tarkibiy qismlar ikkala avtomobilda nihoyatta o'xshash ekanligini takidlaydi&quot;. 

Bundan tashqari Chery Tiggo ikkinchi avlod Toyota RAV4 ga o'xshashligi uchun tanqid qilinadi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119150729/http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archivedate=19 November 2015|publisher=Autoreview|language=Russian|date=|accessdate=10 June 2011}}&lt;/ref&gt; QQ-da topilgan Matiz texnologiyasidan foydalanadigan boshqa modelga chambarchas bog'liq bo'lgan QQ6 yo'lga qo'yiladi. Eastar va uning hosilalari (V4, B12 va B22) Daewoo Magnusning nusxalari deb hisoblangan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Eastar unveiled in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|date=25 April 2011|publisher=China Car Times|accessdate=7 January 2012|archiveurl=https://archive.today/20120729144147/http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|archivedate=29 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== GM sudi ====
Vositachilik urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan so'ng, GM Daewoo (hozirgi GM Korea nomi bilan tanilgan) Cheryga qarshi Shanxay sudiga ko'taradi ammo 2005 yilda yurisdiktsiya Pekinning 1 Xalqro sudiga ko'chiriladi. 

O'sha paytda Xitoyning davlat amaldorlari, shu jumladan tijorat vazirining o'rinbosari va Intellektual mulk davlat idorasi direktorining o'rinbosari Cheryni qo'llab-quvvatladilar. Xitoyliklar GM o'z texnologiyalarini tegishli darajada patentlamaganligini da'vo qilmoqda. &lt;ref name=&quot;cdbei&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-05/09/content_440334.htm|title=Chery even used a camouflaged Matiz car to pass auto tests to acquire authorization from the government over production and sales of QQ.|publisher=China Daily|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; 2005 yil oxirida sud jarayoni hal qilindi . &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;/&gt; 

=== AQShning Briklin sudi ===
Rivojlanayotgan mamlakatlardagi avtomobillarini AQShga olib kirish tajribasiga ega bo'lgan amerikalik tadbirkor Malkolm Briklin, 2008 yilda Chery kompaniyasini Bricklin bilan shartnoma tuzgandan keyin boshqa kompaniya bilan ish olib borganligi uchun xitoy kompaniyasini sudga bergan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Entrepreneur Bricklin sues Chery over failed deal|url=https://www.reuters.com/article/2008/07/21/us-chery-lawsuit-idUSN2141944520080721|publisher=Reuters|date=21 July 2008}}&lt;/ref&gt; 

== Adabiyotlar ==
{{Manbalar|30em}}
[[Turkum:Avtomobil]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik sanoati]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>3ohtp91hm0mcaasb7bmhzrk4ujlg42t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156293</id>
      <parentid>6156292</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69843" sha1="auuwcgm7plb3kxjahkzzif8bl1fi95v" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = Chery Automobile Co. Ltd.
| logo = 
| logo_size = 200
| logo_caption = Logo since 2022
| image = 2017-09-12 IAA 2017 CHERRY by Olaf Kosinsky-1.jpg
| image_caption = Chery stendi 2017-yil [[:en:International Motor Show Germany|Germaniya motoshusi]]
| type = [[:en:Government-owned corporation|Davlat korparatsiyasi]]
| foundation = {{Start date|df=yes|1997|01|8}}
| joylashuvi = [[:en:Wuhu, Anhui|Uxu]], [[Anxoy]] [[XXR]]
| key_people = Yin Tongyue (Rais)
| industry = [[Avtomobil sanoati|Avtomobilsozlik]]
| products = [[Avtomobil]]lar
| area_served = Dunyo boʻylab
| revenue = 
| operating_income = 
| net_income = 
| num_employees = 16,721
| parent = 
| divisions = 
| subsid = {{nowrap|[[Chery Jaguar Land Rover]] (50%)}} &lt;br /&gt;[[Karry|Karry Auto]] (100%)&lt;br /&gt;[[Cowin Auto]] (49%)
| owner = 
| homepage = {{URL|http://www.cheryinternational.com/}}&lt;br /&gt;{{URL|http://www.chery.cn/}} {{in lang|zh}}
| module = {{Chinese|child=yes|t=奇瑞汽車股份有限公司|s=奇瑞汽车股份有限公司|p=Qíruì Qìchē Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī|altname=Chery|t2=|s2=奇瑞|p2=Qíruì|mi2={{IPAc-cmn|q|i|2|r|ui|4}}|order=st}}
}}

'''Chery Automobile Co,''' '''Ltd.'''  qisqartirilganda '''Chery''' va ba'zan uning Xitoy nomi, ''Qirui'' (奇瑞) ning pinyin transkripsiyon nomi bilan tanilgan, &lt;ref&gt;Xing, W. W. J. (2002). &quot;Automakers in the fast lane&quot;. ''The China Business Review:'' 29(4)&lt;/ref&gt; bosh qarorgohi [[Xitoy]]&lt;nowiki/&gt;ning Wuhu, Anhui shahrida joylashgan kompaniya [[Avtomobil sanoati|avtomobil ishlab chiqarish]] bilan faoliyat olib boradi. Kompaniya 1997 yilda Xitoy hukumati tomonidan tashkil etilgan va davlatga tegishli bo'lgan korporatsiya hisoblanadi. Cheryning asosiy mahsulotlari bu yengil avtomobillar, minivenlar va krossoverlardir (SUV). Kompaniya Chery belgisi ostida yengil avtomobillar va Karry savdo belgisi ostida tijorat transport vositalarini sotadi. Chery - ishlab chiqarish hajmi bo'yicha (2012 yilda 590,000 dona avtomobil) Xitoyda 10-chi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchisi xisoblanadi.

== Tarixi ==

Chery 1999-yilda avtomobil ishlab chiqarishni va 2001 yilda Xitoydan eksport qilishni boshladi. Kompaniya 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik yengil avtomobillar eksportchisi bo'lib kelgan va 2011 yilda kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotning qariyb 25 foizi tashqi bozorlarga sotilgan. &lt;ref&gt;This assertion is supported by multiple sources:
&lt;/ref&gt; 2007 yilda tashkil etilgan Kenon Holdings, Qoros bilan 50:50 qo'shma korxonasi sifatida tashkil qilinadi. Kompaniya rivojlanayotgan davlatlar bozorlarida bir qator premium transport vositalarini sotishni boshlaydi. 2012 yilda Jaguar Land Rover Chery bilan birgalikda Xitoyda Jaguar va [[Land Rover]] avtomobillarini ishlab chiqarish uchun Chery Jaguar Land Rover deb nomlangan 50:50 qo'shma korxonasini tashkil etdi. 

Chery kompaniyasining Xitoyda bir nechta avtomobil yeg'ish va butlovchi qisimlar ishlab chiqarish zavodlari mavjud, bundan tashqari dunyoning 15 ta boshqa davlatlarda yeg'ish zavodlari mavjud bo'lib, ylarning aksariyati kompaniyaga tegishli emas bo'lib, CKD yoki SKD usulida actomobil yeg'iladi. Kompaniya ikkita mahalliy ilmiy-tadqiqot markaziga ega va umumiy daromadining qariyb 7 foizini mahsulotni takomillashtirishga sarflaydi. Cheryning eng taniqli modellaridan biri QQ  shahar avtomobil hisoblanadi, &lt;ref&gt;Geoff Dyer, in Shanghai. &quot;FT.Com Site : Proton in Talks with Chery Over Manufacturing.&quot; FT.Com (30 March 2006)&lt;/ref&gt; o'z bir subbrand yaratgan. QQ6 va QQme - bu kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan yana ikkita mashinadir va asl QQ endi QQ3 deb nomlanishi mumkin. 

2000-yillarning boshlaridan beri Chery chet ellik ishlab chiqaruvchilarning [[intellektual mulk]] huquqlarini buzilishi bilan bog'liq ko'plab tanqidlar ostida qoldi. Bir nechta Chery avtomobillari turli xil xorijiy ishlab chiqaruvchilarning dizayn elementlarini to'g'ridan-to'g'ri nusxalashgandek ko'rinadi. Ba'zilar, shuningdek, kompaniyaning &quot;Chery&quot; nomini GMning Chevrolet brendi uchun qisqartirilgan &quot;Chevy&quot; ni eslataditganligi uchun tanqid qilishadi. 

=== 1997 yildan 2010 yilgacha ===
[[Fayl:Chery_SQR7160_Windcloud.jpg|thumb| Chery SQR7160 Fengyun ]]
1997 yilda [[Anxoy|Anhui provinsiyasi]] davlat idorasining bir guruh vakillari tomonidan Chery kompaniyasi tashkil wtilgan va 1999 yilda Volkswagenning SEAT Toledo modelining litsenziya asosida ishlab chiqarishni boshlandi. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Li|first1=Wei|author2-link=|title=Yin Tongyue: There's no myth to cars (qiche meiyou shenhua)|journal=Sanlian Lifeweek (sanlian shenghuo)|pages=56–61|language=Chinese|date=19 May 2008|url=|postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt; Cheryning birinchi ''Fengyun'' deb nomlangan birinchi avtomobili qariyb 30 000 dona sotilgan.  

The ''Wall Street Journal'' Cheryning korporativ madaniyatini &quot;Kommunistik gibrid kompaniya va tadbirkorlik faoliyatini bir boshlang'ich loyihasi&quot; deb ta'riflagan. Kompaniya o'zining tadbirkorlik faoliyatini dastlabki tarixida yaqqol namoyon qilgan. Kompaniya 2003 yildagina yengil avtomobillar ishlab chiqarishga litsenziyani qo'lga kiritdi va shuning uchun uning birinchi avtomobili 1999 yil dekabr oyida sotuvga chiqarilgandan so'ng, 2001 yilga qadar rularni qonuniy ravishda sotilish mumkin emas edi.  O'sha yili Chery litsenziyasini [[SAIC Motor]]  litsenziyasiga qo'shib olib, muammoni hal qildi va ruxsatni 2003 yilgacha qo'lga kiritdi.  Ehtimol, SAIC bir marta egalik qilgan Chery-ning 20 foizlik ulushi &lt;ref name=&quot;beeb&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4528565.stm|title=GM Daewoo claimed their investigation results showed the Chery QQ shared a remarkably identical body structure, exterior design, interior design and key components|publisher=BBC News|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; ushbu dastlabki imtiyoz uchun kompensatsiya bo'lgan, ammo egalik Chery va SAICning boshqa hamkori General Motors o'rtasidagi ziddiyatlar tufayli tez orada sotilgan. &lt;ref&gt;McGregor, R. (14 June 2004). &quot;SAIC severs links with chery&quot;. ''Financial Times''.&lt;/ref&gt; GM SAIC-ning Cherydan jahli chiqgan yagona xorijiy hamkori emas edi. Volkswagen Chery eski VW zavodidan Jetta ni 2003 yil atrofida eslatgan modelni ishlab chiqarish uchun asboblardan foydalanganligini ta'kidlaydi.&lt;ref&gt;&quot;Eat your hat&quot;. (2003). ''Business Asia:'' 35(17)&lt;/ref&gt; 

2000-yillarning oxirida Chery chet el avtomobil ishlab chiqaruvchisi bilan faol hamkorlik qilishni boshladi, bu Xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilarining o'ziga xos belgisi edi. Chrysler va Fiat bilan aloqalar e'lon qilindi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 2007 yilda Chrysler Chery bilan hamkorlik qilishni rejalashtirdi, u Chery A1ni Dodge -brand avtomobili sifatida AQShda va chet elda sotilganligini ko'rdi.  Rejaga asosan Chrysler kichik avtomobilarini sotilishini tezda oshirib yuborardi va ikki kompaniya 2007 yil oxirida imzolash marosimida qatnashdilar. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery and Chrysler Group Finalize Cooperative Agreement (US to import cars from China)|url=http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076|publisher=PRNewswire|date=3 July 2007|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305160750/http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076}}&lt;/ref&gt; 2008 yil boshida Chrysler va Nissan o'rtasida shunga o'xshash kelishuvga erishildi, bu esa Chrysler-Chery hamkorligining to'xtatilishiga olib keldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chrysler's turnaround seen as race against time|url=https://www.reuters.com/article/2009/09/14/businesspro-us-chrysler-anlaysis-idUSTRE58D4WM20090914|publisher=Reuters|date=14 September 2009}}&lt;/ref&gt;  
[[Fayl:Destiny_2008.jpg|right|thumb| 2008 yildan beri ishlab chiqarilgan Chery V5 ]]
2007 yilda Fiat va Chery avtomobilsozlik qo'shma korxonasini tashkil etishi bo'yicha ikki tomonlama kelishuv memorandumini imzoladilar. Fiat 2009 yilda o'z faoliyatini boshlash rejasi bo'lgan, Xitoy bozori uchun Fiat va Alfa Romeo markali avtomobillarini ishlab chiqarishni rejalashtirgan va Maka Wuhu shahrida joylashgan. Bitim 2009 yil mart oyida to'xtatildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China's Chery postpones car venture with Fiat|url=https://www.reuters.com/article/2009/03/19/retire-us-chery-idUSTRE52I1D820090319|publisher=Reuters|date=19 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Fiat Xitoyda mahalliy sherik [[GAC Group]] bilan birgalikda ishlab chiqarishni yo'lga qo'ygan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|title=Fiat unveils new Viaggio model to be made and sold in China|accessdate=13 April 2012|publisher=Reuters|date=13 April 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2015-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705210702/http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

2007 yilda Qoros, Chery va Singapurning Kenon Holdings kompaniyalari o'rtasida avtomobil ishlab chiqaradigan qo'shma korxona tashkil etilganligi malum bo'ladi. &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012|arxivsana=2012-07-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120721044343/http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil oktyabr oyida Chery Turkiya ishlab avtomobil ishlab chiqaruvchisi Mermerler Otomotiv kompaniyasi bilan 500 million dollarlik avtomobil ishlab chiqaruvchi zavodni qurilish rejasi borligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=chery-reaches-europe-through-turkey-2009-10-11|title=Chery reaches Europe through Turkey|accessdate=9 July 2012|journal=Hurriyet Daily News|date=11 October 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2011-09-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110917051345/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml}}&lt;/ref&gt; Zavodning boshlang'ich ishlab chiqarish quvati  yiliga 20000 dona tashkil etishi ko'zda tutilgan bo'lib, 2017 yilda uning hajmini 100 ming donagacha ko'tish rejalashtirilgan.  2012 yildan boshlab zavod hali ishlab chiqarishni boshlamagan. &lt;ref name=&quot;only500&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/chery-cars-plans-to-invest-500-million-in-turkey.aspx?pageID=238&amp;nID=20291&amp;NewsCatID=345|title=Chery cars plans to invest $500 million in Turkey|journal=Hurriyet Daily News|date=9 May 2012|agency=Anatolia News Agency|accessdate=10 July 2012}}&lt;/ref&gt; Onlaynga kelganda, ushbu ishlab chiqarish bazasi Cheryning Argentina &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron kabi joylardagi bir nechta [[Qoʻshma korxona|qo'shma]] korxonalariga qo'shiladi. &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Bular Xitoydan tashqarida Chery avtomobillarini yig'adigan, ammo Chery egalik ulushi bo'lmagan bir qator zavodlardan farqli o'laroq edi. 

2009 yilda Chery 508,5 ming dona avtomobil ishlab chiqargan&lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|title=2009年安徽汽车年产量破90万辆|publisher=Xinhuanet|date=29 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100203143652/http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|archivedate=3 February 2010}}&lt;/ref&gt; va kompaniyaning yillik ishlab chiqarish quvvati 650,000 dona avtomobilni tashkil etgan. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;&gt;{{Web manba|title=Young, Confident, Progressive - Overseas Media Speak Highly of Chery’s Internationalization|url=http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|publisher=Chery Inc|date=29 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121030211159/http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|archivedate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2009 yil kompaniya tomonidan sotilgan 400 000 dan ortiq avtomibillarni sedanlar tashkil etgan . &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|title=2009 Chinese Auto Sales|publisher=Nitrobahn|date=20 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714185032/http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|archivedate=14 July 2011}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish hajmi ko'rsatkichlari, dvigatellar va transport vositalarini diskret deb hisoblashi mumkin. 

=== 2010 yildan hozirgi kungacha ===
[[File:Chery_logo.png|thumb| 2013 yil aprelgacha ishlatilgan oldingi logotip  ]]
2010 yilda Chery kompaniyasi 700000 dona avtomobil sotgan va shu ko'rsatkich bilan eng ko'p ishlab chiqaruvchi kompaniyalar orasida Xitoyda yettinchi o'rinni egallagan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China Car Market 101: Who Makes All Those 18 Million Cars?|url=http://www.thetruthaboutcars.com/2011/01/china-car-market-101-who-makes-all-those-18-million-cars/|publisher=The Truth About Cars|date=19 January 2011}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning 2011-2012 yillarga belgilangan savdo hajmi keskin pasaygan; bu yillarda kompaniya mos ravishda 640 000 va 590,000 donadan ko'proq avtomobil ishlab chiqardi va u yettinchi o'rindan o'ninchi o'ringa tushadi.  Ushbu pasayish Cheryning ishlab chiqarish tizimi Xitoyning boshqa yirik ishlab chiqaruvchilaridan farq qilishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin; kompaniya tijorat transport vositalarini ishlab chiqaradi, ammo SUVlar o'z mahsulotining atigi 14 foizini tashkil qiladi. 

[[Tata Motors]] bilan 2012 yil mart oyida Xitoyda Jaguar Land Rover modellarini ishlab chiqarish bo'yicha shartnoma imzolandi. 2013-yilda, Tata kompaniyasining ijrichi direktori bu shartnoma, &quot;hali ish jarayonida&quot;, deb aytgan edi  va ba'zi rejalashtirilgan ishlab chiqarish  2014 yilda boshlashnishu kutilingan edi.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=China to be Tata Motors' biggest revenue driver this fiscal year|journal=The Economic Times|date=21 August 2013|last=Lijee Philip}}&lt;/ref&gt;  

2012 yil iyun oyida Kompaniya tomonidan Malayziyada ishlab chiqarish bazasini qurish rejalari e'lon qilindi va 2012 yil iyul oyidan beri ushbu loyiha mahalliy sheriksiz amalga oshirilmoqda. &lt;ref name=&quot;malaygg&quot;&gt;{{Cite news|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|title=Chinese auto firms keen to work with Malaysian players in view of the revised NAP|journal=gasgoo.com|date=11 July 2012|agency=The Star Petaling Jaya, Malaysia|accessdate=10 July 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2012-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719073725/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Rejalashtirilgan zavod yiliga 10000 dona avtomobil ishlab chiqarish quvvatiga ega ekanligi malum qilingan.  

2009 yilda Karry, Rely va Riich subbrandlarini tanitgandan so'ng, uning keng ishlab chiqarish siyosati va tarkibi Chery uchun muammo bo'lib qoldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 2012 yil kuzida Rely va Riich brendlarini bekor qilishga va uning e'tiborini toraytirishga qaratadi.  2012 yil holatiga ko'ra, yangi modellar liniyasi 30 tagacha kamashishi rejalashtirilmoqda.  

2018 yilda Chery kompaniyasi Braziliyadagi aktsiyalarining 50 foizini CAOA guruhiga sotadi. 2019 yil noyabr oyida Chery Filippindagi yangi Chery dilerligini ochish uchun UAGGI kompaniyasiga Filippindagi vakolatxonasini taqdim etdi. 

== Faoliyati ==
[[Fayl:Chery_A3_at_the_2010_Guangzhou_Motorshow_1.jpg|right|thumb| Chery A3 ]]

=== Xitoy ===
Chery kompaniyasining asosiy ishlab chiqarish bazasi Xitoyning [[Anxoy|Anhui]]&lt;nowiki/&gt;shahrida joylashgan.  &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;  2007 yil holatiga ko'ra, kompaniyada ikkita avtomobil ishlab chiqarish zavodi, ikkita dvigatel ishlab chiqarish zavodi va uzatma qutisi (gear box) ishlab chiqarish zavodlari mavjud edi.  2012 yilda [[Lyaonin|Liaoning provintsiyasida]] joylashgan [[Dalyan|Dalian]] shahrida joylashgan yana bir avtomobil ishlab chiqarish zavodi ishga tushirilgan. &lt;ref name=&quot;wuhu&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery Auto Breaks Ground on Dalian Plant|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|publisher=Chery Inc|date=15 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232927/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=The First Dalian-made Chery Car Rolled off the Assembly Line at DFTZ|url=http://english.dlftz.gov.cn/article/show/87.aspx|publisher=Dalian Free Trade Zone|accessdate=14 January 2014|date=3 September 2012}}&lt;/ref&gt; 

Chery sotilgan avtomobillardan tushadigan mablag'ining 7 foizini tadqiqot va ishlanmalarga sarflaydi &lt;ref name=&quot;chinese-champions.de&quot;&gt;http://www.chinese-champions.de/company/chery&lt;/ref&gt; va 2011 yilga kelib 4000 dan ortiq patentga ega. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Kompaniya [[Anxoy|Anhui provintsiyasining]] Wuhu, &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; va [[Szyansu|Jiangsu provintsiyasining]] Changshu shahrida ilmiy-tadqiqot  institutlariga ega. &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 

=== Boshqalar ===
Rivojlanayotgan mamlakatlarda bir qator zavodlar Chery rusumli transport vositalarini to'liq yoki yarim uzelli ko'rinishida ishlab chiqaradi. Argentina hamkorligidan &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron zavodidan tashqari, &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; qolgan kompaniyalar Cheryga tegishli emas. 2012 yil boshiga kelib 13 ta ishlab chiqarish zavodi Chery avtomobillarini ishlab chiqargan va yana uchta ishlab chiqarish zavodlari barpo qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 

Kompaniya zavodlari [[Misr|Misrda]], [[Indoneziya]],  [[Eron]], &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Malayziya]],  [[Oʻrta Sharq|Yaqin Sharq]], &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; [[Shimoliy Afrika]],  [[Pokiston]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Signs Agreements with New Pakistan Distributor|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|publisher=Chery Inc|date=3 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233259/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Urugvay]],  [[Rossiya]],  [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]], &lt;ref name=&quot;taiwan&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery A3 Produced in Taiwan|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|publisher=Chery Inc|date=20 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233108/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Tailand]], [[Ukraina]], &lt;ref name=&quot;seafacs&quot;&gt;{{Web manba|title=Oversea factories|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|publisher=Chery Inc|accessdate=11 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232903/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Venesuela va [[Vyetnam|Vetnam]] kabi davlatlarda joylashgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Vietnamese Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|publisher=Chery Inc|date=22 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233056/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Braziliya ====
2011 yil iyul oyida Chery San-Paulu shtati hukumati bilan birgalikda   Jakareyda ( [[Braziliya|Braziliya)]] ishlab chiqarish bazasi qurilishni boshlagan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-plans-production-base-in-jacarei-brazil/|title=Chery Plans Production Base in Jacareí, Brazil|publisher=ChinaAutoWeb|date=17 September 2010}}&lt;/ref&gt; Zavod 2014 yilning avgust oyida ish boshladi, birinchi bosqichli ishlab chiqarish quvvati yiliga 50 ming dona avtomobilni tashkil qilar edi. Ikkinchi bosqichda zavod yiliga 150 ming donani tashkil etishi rejalashtirilgan edi. U yerda ishlab chiqarilgan avtomobil modellari bu gibrid quvvatlangan Celer (2014 yil oktyabr oyidan beri), QQ (2015 yilning ikkinchi yarmidan boshlab), &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's Largest Overseas Plant Inaugurated in Brazil|url=http://www.cheryinternational.com/news/20140902032.html|publisher=Chery International|date=2 September 2014}}&lt;/ref&gt; Tiggo 2 (2017 yilning o'rtalaridan boshlab) &lt;ref&gt;https://carros.ig.com.br/2017-07-14/chery-tiggo-2-producao.html&lt;/ref&gt; va Arrizo 5 (2018 yil oktyabr oyidan beri) bo'lishi rejalashtirilgan. &lt;ref&gt;https://www.autoindustria.com.br/2018/10/22/caoa-chery-inicia-producao-do-arrizo-5/&lt;/ref&gt; 

2018 yil noyabr oyidan beri kompaniyaning mahalliy hamkori CAOA  [[Goyas|Goiásning]] Anápolis shaxrida Tiggo 4 rusumli avtomobilini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;https://revistaautoesporte.globo.com/Noticias/noticia/2018/11/chery-tiggo-4-nacional-sera-lancado-logo-apos-o-salao-do-automovel.html&lt;/ref&gt; 

==== Misr ====
[[Fayl:Speranza_Chery_A5_(front).JPG|right|thumb| Speranza Chery A5 ]]
Chery kompaniyasining aytishi bo'yicha Misrda 2004 yilda Chery avtomobillarining to'liq sikl bo'yicha ichlab chiqarilishi yo'lga qo'yilgan,  ammo xabarlarlarga ko'ra bu o'sha yildagi dastlabki qiziqish bo'lgan, deb aytilgan.&lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2011 yildan boshlab ba'zi Chery modellari Speranza savdo belgisi ostida sotilishi mumkin bo'lgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery enters Egypt as homemade representative|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|publisher=Chery Inc|date=31 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232916/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Speranza Egypt|url=http://www.speranzaegypt.com/|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; Misrdagi Cheryning zavodi yirik uzelli avtomobillarni yeg'ish usuli orqali 2009 yilda 30 mingta transport vositasi ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=VIDEO : Chinese cars made in Egypt|url=http://insidethemiddleeast.blogs.cnn.com/2009/11/23/video-chinese-cars-made-in-egypt/|work=Inside the Middle East|publisher=CNN.com Blogs|date=23 November 2009}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery kompaniyasi Misr davlatidagi ehtiyot qismlar mahalliylashtirish darajasini 45% ni tashkil qilganini aytdi. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; 

==== Indoneziya ====
Ushbu mamlakatda Chery modellari 2006 yildan beri yig'ilib kelinmoqda. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 

==== Eron ====
Eronda yirik uzellardan ishlab chiqarish 2004 yil boshidan boshlanadi. &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oxirida Chery, Eronning Khodro va Kanadaning Solitac kompaniyalari bilan sheriklik asosida tuzilgan qo'shma kompaniyaning  kichik qismiga egalik qilishini aytdi.  Ushbu QK [[Mozandaron ustoni|Mazandaran]]&lt;nowiki/&gt;dagiBabol shahrida qulab tushgan zavodni boshqargan. Chery QQ6 avtomobil model nomini S21 nomiga o'zgartirgan holda, uni Eron ichida ham, tashqarisida ham sotish huquqiga erishadi. Tiggo5 va Arrizo5 avtomobillar Eronda Chery brendi ostida sotilmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryco.ir|title=وبسایت رسمی برند چری در ایران|author=|first=|date=|work=www.cheryco.ir|publisher=|accessdate=2017-01-17}}&lt;/ref&gt; 

==== Malayziya ====
2004 yildan beri kichik korxona sifatida faoliyat ko'rsatgan va 2008 yilga kelib [[Joxor-baru|Johor Bahru]], Johor shahrida Chery modellarini to'plamlari yig'adigan zavod ochilgan. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab, 2015 yilga qadar Malayziyada yana bir zavod qurilishi va foydalanishga topshirilishi kutilmgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theborneopost.com/2012/06/23/chery-malaysia-to-set-up-production-plant-in-msia/|title=Chery Malaysia to set up production plant in M'sia|journal=Borneo Post Online|date=23 June 2012|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Myanma ====
2011 yil may oyi holatiga ko'ra, mamlakatda yilik ishlab chiqarish quvati 3000-5000 donaga teng avtomobil ishlab chiqarish zavodi qurilishi rejalashtirilgan. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan beri Chery QQ, [[Yangon|Yangonda]] mashhur bo'lganga [[Yangon|o'xshaydi]]. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.globalpost.com/dispatches/globalpost-blogs/southeast-asia/myanmar-economy-china-cars|title=In Myanmar, clunkers make room for Chinese mini-cars|journal=On Southeast Asia Blog|date=18 June 2012|agency=globalpost.com|accessdate=6 July 2012|last=Winn, Patrick}}&lt;/ref&gt; 

==== Pokiston ====
2004-yilda, Chery bu mamlakat uchun to'plamlarni eksport qilishga qiziqish bildirgan &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; va keyinchalik avtomobillarni yig'ish mumkinligini bildirgan. 

==== Tayvan ====
2009 yil avgust oyidan boshlab Tayvanning Taichung shaxrida, Tayvanning Prince Motors avtomobil kompaniyaga tegishli bo'lgan Shengroung Auto tomonidan Chery A3 modeli yeg'ilmoqda. 

==== Tailand ====
2008-yilda, Chery bu mamlakatga avtomobil to'plamlarini eksport qilinishini kelishib oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Thai Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|publisher=Chery Inc|date=13 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233034/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; va 2010 yilda bu davlatda yig'ish zavod ochilishi kereligiga qaramasdan, 2011 yilda Chery bu zavodni Taylandga ko'chirishini &quot;Iqtisodiy taxlili&quot; olib borilayotganini aytib o'tgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|title=China-based autos struggle for localization in Thailand|date=27 September 2011|agency=Xinhua|accessdate=18 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921065150/http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

==== Turkiya ====
[[Sakarya]] viloyatida mahalliy Chery avtomobillari sotuvchisi bo'lgan Mermerler Otomotiv bilan hamkorlikda ishlab chiqarish zavodini qurish rejalashtirildi. &lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

==== Ukraina ====
[[Fayl:ZAZFORZA.jpg|right|thumb| ZAZ Forza ]]
Chery ZAZ bilan 2006 yildan beri hamkorlik qiladi &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.avtozaz.com/en/about/partners|title=AvtoZAZ: Partners|publisher=AvtoZAZ|accessdate=12 May 2011}}&lt;/ref&gt; va [[Zaporojye|Zaporijiya]], Chornomorskdagi zavodlarda Chery yirik qisimlaridan (to'plamlaridan) avtomobillar ishlab chiqaradi. 2011 yil fevral oyidan beri Chery A13 [[Ukraina|Ukrainada]] ishlab chiqarilmoqda, u yerda u ZAZ Forza sifatida qayta ishlab chiqariladi va sotiladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=ЗАЗ Forza: Новая надежда|url=http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|publisher=Autocentre|date=16 February 2011|language=Russian|accessdate=7 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120309221525/http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|archivedate=9 March 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Venesuela ====
Ushbu mamlakatda Chery birinchi marta 2006 yil o'rtalarida paydo bo'lgan, Chery avtomobillari 2011 yildan beri Venesuelaga Xitoyning yagona litsenziyalangan avtomobili sifatida eksport qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Aragua shimoliy-markaziy shtatida ZGT qo'shma korxonasiga tegishli bo'lgan Chery ishlab chiqarish maydonchasi 2011 yil sentyabr oyida ochilgan bo'lib, A1 va A3 modellarini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery holds ceremony for new Venezuelan factory|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-holds-ceremony-for-new-venezuelan-factory-110901.shtml|publisher=Gasgoo|date=1 September 2011}}&lt;/ref&gt; 

=== Oldingi zavodlar ===

==== Rossiya ====
Rossiyada Avtotor 2006 yildan 2008 yilgacha to'plamlardan Chery modellarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;http://wardsauto.com/news-analysis/russia-s-tagaz-launches-chery-assembly&lt;/ref&gt; TagAZ 2008 yildan 2014 yilgacha Chery rusumli transport vositalarini ham ishlab chiqargan, ammo ular odatda &quot;Vorteks&quot; kabi Chery bo'lmagan yorliqlarni o'rnatishgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Russia: TagAZ Clones a Chery for the Vortex Estina|publisher=Edmund's Inside Line|date=5 September 2008|url=http://www.insideline.com/chery/russia-tagaz-clones-a-chery-for-the-vortex-estina.html}}&lt;/ref&gt; 

==== Urugvay ====
2007 va 2015 yillar orasida Argentinaning SOCMA Group &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; kompaniyasi Urugvay, Kanelones, Barra de Carrasko shahridagi Oferol zavodida Chery avtomobillarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28|title=Chery becomes China’s first automaker with exports of over 500,000|publisher=Chery Inc|date=26 April 2011|archivedate=7 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007073142/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oktyabr oyida Tiggo [[Urugvay|Urugvayda]]  rasman ishga tushirilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=The Chery Tiggo3 Officially Launched in Uruguay|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|publisher=Chery Inc|date=14 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164405/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;urproof&quot;&gt;{{Web manba|title=Ramping up Business in Brazil, Chinese Chery Deeply Exploiting South American Auto Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|publisher=Chery Inc|date=3 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164443/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt; Zavod 2015 yil may oyidan butunlay yopildi. &lt;ref&gt;http://www.efe.com/efe/english/business/chery-closes-factory-in-uruguay-on-fall-demand-from-brazil-and-argentina/50000265-2617453&lt;/ref&gt; 

== Qo'shma korxonalar ==
Chery Jaguar Land Rover va Israel Corporation bilan avtomobil ishlab vhiqarish bo'yicha, &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; Arvin Meritor, Johnson Controls va PPG Industries bilan avtomobil butlovchi qisimlari ishlab chiqaradigan qo'shma korxonalarga ega. &lt;ref name=&quot;ppg1&quot;&gt;{{Web manba|title=Joining Hands with Arvin Meritor, Chery More Confident of Internationalization|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|publisher=Chery Inc|date=26 July 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232852/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Chery Jaguar Land Rover ===
2012 yilning mart oyida Chery va Buyuk Britaniyada joylashgan luks rusumli avtomobillarni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan Jaguar Land Rover kompaniyasi Xitoy bozoriga asoslangan Jaguar va Land Rover avtomobillarini va dvigatellarini sotadigan va ishlab chiqaradigan yangi qo'shma korxonasiga, tadqiqot markaziga va yangi &quot;o'zining brendini&quot; yaratish uchun 2.78 milliard dollar sarmoya kiritishga kelishib oldilar.  &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/03/21/us-jaguar-chery-idUSBRE82K0HV20120321|title=Jaguar Land Rover seals JV with China's Chery|date=21 March 2012|publisher=Reuters|accessdate=9 April 2012}}&lt;/ref&gt; Qo'shma korxona 2012 yil sentyabr oyida me'yoriy tasdiqni oldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/09/21/jlr-chery-china-idUSL4E8KL1NY20120921|title=UPDATE 1-Chery gets regulatory nod for Jaguar Land Rover JV|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=21 September 2012|accessdate=19 November 2012|author=Fang Yan and Kazunori Takada}}&lt;/ref&gt; Dastlabki ishlab chiqarish bazasi Shanxayga yaqin bo'lgan Changshu shahrida quriladi. &lt;ref name=&quot;mvp&quot;&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/11/18/us-jaguar-chery-china-idUSBRE8AH08820121118|title=Jaguar, Chery start construction of new car factory in China|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=18 November 2012|accessdate=19 November 2012|author=Hirschler, Ben}}&lt;/ref&gt; 

=== Qoros ===
[[Fayl:2013-03-05_Geneva_Motor_Show_8116.JPG|right|thumb| Qoros 3 ]]
O'zining birinchi xorijiy firmasi bo'lgan Qoros qo'shma korxonasi 2007 yilda Chery Isroil Korporatsiyasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan va 2013 yilda avtomobil sotishni rejalashtirgan. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Butunlay yangi platforma asosida qurilgan avtomobil sedan bo'lib, uni 2013 yil Shanxay Auto Show ko'rgazmasida namoyish qilinishi kutilgan, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|title=Qoros Compact Sedan Testing on Chinese Tarmac|journal=chinacartimes.com|date=19 July 2012|accessdate=19 July 2012|last=Ash|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120720084210/http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|archivedate=20 July 2012}}&lt;/ref&gt; (ayrim manbalarda xabar berishicha bu Qoros modellari elekrt avtomobil bo'lishi kutilmagan edi).  Ishlab chiqarish bazasi Tszansu [[Szyansu|provintsiyasining]] Changshu shahrida quriladi va 2012 yilda ishga tushadi. &lt;ref name=&quot;qfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery-Quantum to Start Building Cars in Changshu, Jiangsu in 2012|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-quantum-to-start-building-cars-in-changshu-jiangsu-in-2012/|publisher=ChinaAutoWeb|date=6 September 2010}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish quvvati yiliga 150 000 donani tashkil etadi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; ammo 2015-2016 yillarga qadar o'zinigng to'liq quvvatiga chiqa olmaslik extimoli bor edi. &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; Qoros avtomobillari Xitoy va Evropada bozorlarida sotilishi ko'zda tutilgan,  bundan tashqari avtomobil Yaqin Sharqda tez rivojlanayotgan mamlakatlarda sotilishi rejalashtirilgan, shuningdek, keyinchalik, Isroiln bozori uchun kichik elektr transport vositalari sotish ko'rinishida sotilishi kutilgan.   

Yuqori darajadagi &quot;Qoros&quot; rusumli avtomobillar Amerika Visteon va Fransiyaning Valeo kabi yetakchi xorijiy yetkazib beruvchilarning komponentlari va tizimlari bilan qurilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#partners|title=COMPANY: PARTNERS|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Uning dvigatel dizayni, xorijiy firmaning sihtirokida yaratilgan edi, &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; shu bilan birga Volkswagen va Minining sobiq xodimlarini jalb qildi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Avstriya va Germaniyada zavodlari mavjud. &lt;ref name=&quot;overseasoffices&quot;&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|title=Press Release: TomTom Secures Traffic Deal with Qoros Auto in China|journal=reuters.co.uk|date=6 March 2012 &lt;!-- 7:30am GMT --&gt;|agency=TomTom|accessdate=19 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121020134903/http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|archivedate=20 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

Dastlab Chery Quantum Auto Co Ltd nomi bilan tanilgan bo'lsa-da, uning yuridik nomi hozirda Qoros Auto Co Ltd. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt;  

== Mahsulotlar va xizmatlar ==

=== Avtomobillar ===
2009 yildan 2013 yilgacha Chery avtomobillari to'rtta savdo belgisi ostida sotilgan: Chery, Karry, Rely va Riich. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's &quot;Outstanding 4+1&quot; Pattern Exhibits the &quot;Chinese Power&quot;|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|publisher=Chery Inc|date=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232949/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2012 yilning sentyabr oyida Chery oxirgi ikkita brend ostida avtomobil ishlab cchiqarishni to'xtatdi va bu brendlar beqor qilinishini e'lon qilindi. Endilikda Chery brendi (yengil avtomobillar) va Karry brendi (tijorat transport vositalari uchun) qollanadigan bo'ldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

Chery kompaniyasi avtomobillar, minivenlar va SUVlarni ishlab chiqaradi. Ularni ishlab chiqarishda ishlatiladigan butlovchi qismlar chet elda ishlab chiqarilgan yoki import qilingan bo'lishi mumkin. Chery ko'plab xorijiy komponent ish;ab chiqarish korxonalari bilan hamkorlik shartnomalarini tuzgan, ular orasida Amerikaning ArvinMeritor,  American Autoliv, &lt;ref name=&quot;others&quot;&gt;{{Cite news|title=About Chery|publisher=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/default.asp?action=article&amp;ID=21565|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; American Delphi Automotive,  Avstraliyaning Futuris kompaniyasi,  German Robert Bosch GmbH,  American PPG Industries,  Germaniya Siemens VDO,  Fransuz Valeo, &lt;ref name=&quot;supch&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery, Valeo Join Hands to Develop Automobile Lighting Systems|publisher=Chery Inc|date=22 November 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106033249/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archivedate=6 January 2012}}&lt;/ref&gt; va Amerikaning Visteon kabi mashhur brendlar ham mavjud. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Visteon to Invest in Subsidiary of Chery Technology, Strengthening Automotive Climate Capabilities in China|publisher=Visteon Corp|date=22 August 2011|url=http://www.visteon.com/media/newsroom/2011/110822_story1.html}}&lt;/ref&gt; Ba'zi kompaniyalar Cheryga mahalliy ta'minot tarmog'ini yaratishda katta yordam bergan.  

==== To'xtatildi ====

* 1999–2006 Fulvin / Windcloud  (kodlangan nomi ''A11'' ) - 1.6 L sedan 
* 2003–2010 Chery A15 - 1,5 L sedan 
* 2006–2016 Chery Eastar (东方之子) &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/tag/eastar-cross/|title=Chery Eastar Cross Review - The entry level MPV|publisher=ChinaPEV.com|date=3 June 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( kodlangan nomi B11) - o'rta o'lchamli sedan 
* 2006–2010 Chery A5 - 1,6, 1.8, 2.0L sedan 
* 2006–2010 QQ6 ( kodlangan nomi ''S21'' ) - 1.1 &amp;nbsp; L &amp; 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006–2013 Karri Youyi - Chery A18 mikroavtobusi, MPV 
* 2007–2009 Riich R2 
* 2007–2015 A1 (kodli nomi ''S12'' ) - 1.2 &amp;nbsp; L, 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtoulovi 
* 2009–2011 QQme &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/256|title=Merry QQme to be Launched|publisher=Chery Inc|date=26 June 2009|accessdate=19 September 2013|archivedate=30 November 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091130004251/http://www.cheryinternational.com/en/node/256}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S16'' ) - shahar avtomobili 
* 2009–2013 G5 (kodli nomi ''A6'') - 2.0T &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-riich-g5-review-and-road-test/|title=Chery Riich G5 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=1 May 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* 2009–2014 M1 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/251|title=Chery M1 Splendidly Shown on Auto Shanghai 2009|publisher=Chery Inc|date=20 April 2009|accessdate=19 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101224031422/http://cheryinternational.com/en/node/251|archivedate=24 December 2010}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S18'') - EV- varianti ham mavjud shahar avtomobili 
* 2009–2014 X1 - SUV 
* 2010–2013 Chery Cowin 1 - yangilangan Chery QQ6 
* 2010–2013 Chery Cowin 3 - yangilangan Chery A5 
* 2010–2013 Rely H3 / Rely H5 - mikroavtobus ( Toyota Hiace H200 platformasi asosida) 
* 2010–2015 G6 
* 2010–2016 Chery Cowin 2 - yangilangan Chery A15 
* 2011–2012 Q22 / Q22B - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2011–2014 G3 
* 2011–2015 X5 - SUV 
* 2012–2013 Chery Cowin 5 - yangilangan Chery Eastar 
* 2003 QQ / QQ3 (kod nomi ''S11'' ) - 0,8 &amp;nbsp; L-1.1 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006 S22 - MPV 
* 2006 V5 / Eastar5 (kod ''B14'' ) - 1.6 &amp;nbsp; L – 2.4 &amp;nbsp; L mikroavtobus 
* 2008 A3 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-a3-review-and-test-drive-1/|title=Chery A3 Review and Road Test|publisher=chinapev.com|date=6 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( ''M11'' kodi) - 1.6 &amp;nbsp; L-1.8 &amp;nbsp; L sedan / xetchbek 
* 2009–2015 A13 Fulvin 2 
* 2009 Q21 / Q21D - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2013–2015 E3 - subkompakt sedan 
* 2011–2015 E5 - ixcham sedan &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery E5 launched in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/#|publisher=China Car Times|date=24 April 2011|accessdate=27 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130918102610/http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/|archivedate=18 September 2013}}&lt;/ref&gt; 
* 2012–2016 E8 (yoki Eastar II) - O'rta sedan 

==== Hozirgi ====

* 2004 Chery QQ - Supermini 
* 2008 Chery A13 - Subkompakt 
* 2013 Arrizo 7 - O'rta sedan 
* 2015 Arrizo 3 - Subkompakt sedan 
* 2016 Arrizo 5 - ixcham sedan 
* 2017 Chery eQ1 - Elektr supermini 
* Chery Tiggo 3x - CUV subkompakt 
* Chery Tiggo 5x - CUV subkompakt 
* 2005 Chery Tiggo 3 (dastlab Chery Tiggo) - ixcham CUV &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.chinapev.com/chery/chery-tiggo-3-model-2009-review-and-test-drive-1/|title=Chery Tiggo 3 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=8 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chery Tiggo 5 - ixcham CUV 
* Chery Tiggo 7 - ixcham CUV 
* 2018 Chery Tiggo 8 - O'rta o'lchamdagi CUV 
* 2018 Chery Arrizo GX - ixcham sedan 

[[Fayl:奇瑞汽車_北京モーターショー2012.jpg|right|thumb| Chery Ant konseptli avtomobil ]]
[[Fayl:Chery_Ant_2.0_-_Auto_Shanghai_2013.JPG|right|thumb| Chery Ant 2.0 konseptli avtomobil ]]

==== Tushunchalar ====

* 2005 yil M14 
* 2007 yil T15 
* 2007 yil B12 
* 2008 P12 
* 2008 yil F11 
* 2008 yil B22 
* 2008 Faira &lt;ref&gt;[http://www.autoblog.com/2008/04/13/beijing-08-preview-chery-faira-range-covers-all-the-bases/ Beijing '08 Preview: Chery Faira range covers all the bases] - [[Autoblog.com]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.edmunds.com/insideline/autoshows/beijing/2008/cheryfairapreview.html 2008 Beijing Auto Show Preview: Chery Faira] - [[Edmunds.com]]&lt;/ref&gt;
* B14 (kupe) 
* G6 &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chumoli 
* Ant 2.0 
* 2014 Chery Beta 5 kontseptsiyasi 
* 2014 Chery Alpha kontsepti 
* 2017 Chery Tiggo Coupe kontseptsiyasi 

=== Dvigatellar ===
Chery kompaniyasi o'zlarining dvigatellarni ACTECO va CAC savdo belgilari ostida ishlab chiqaradi va dunyoning bir qancha davlatlariga eksport qiladi. Chery dvigatellari Fiat tomonidan sotib olingan va AQShga eksport qilingan. &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Fiat and Chery Reached an Agreement on Engine Purchase|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|publisher=Chery Inc|date=5 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233119/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Sotishdan keyingi xizmat ===
Chery kompaniyasining 31 tadan ortiq Xitoy provinsiyalari, avtonom viloyatlari va to'g'ridan-to'g'ri nazorat qilinadigan munitsipalitetlar sotish va mijozlarga xizmat ko'rsatish tarmog'i mavjud. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery China|url=http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|publisher=Chery Inc|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208194326/http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|archivedate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

== Brendlar va mahsulotlar ==

=== Oldingi Chery mahsulotlari ===

* Chery A1 
* Chery A3 
* Chery A5 
* Chery tumor 
* Chery Kovin 1 
* Chery Kovin 2 
* Chery E5 
* Chery Eastar 
* Chery V5 
* Chery Fulvin 2 
* Chery M1 
* Chery QQ3 
* Chery QQ6 
* Chery QQme 
* Chery Tiggo 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Kimo.jpg|Chery A1
Fayl:2014 Chery A3 hatchback, front 8.4.18.jpg|Chery A3
Fayl:Chery A5 China 2012-05-01.JPG|Chery A5
Fayl:Car in Syria.jpg|Chery Tumor
Fayl:Chery E5 China 2012-05-13.JPG|Chery E5
Fayl:Chery Eastar II 02 China 2012-05-12.JPG|Chery E8 (Eastar II)
Fayl:Chery Eastar Cross 01 China 2012-04-15.JPG|Chery V5 / Eastar Cross
Fayl:Chery Fulwin 2 sedan facelift China 2016-04-08.jpg|Chery Fulvin 2
Fayl:Chery M1 in Vientiane Laos.jpg|Chery M1
Fayl:Chery QQ II China 2016-04-08.jpg|Chery QQ
Fayl:Chery QQ3 Sport 01 China 2012-06-02.jpg|Chery QQ3
Fayl:Chery QQ6 China 2016-04-08.jpg|Chery QQ6
Fayl:Chery QQme 01 China 2012-08-07.JPG|Chery QQme
Fayl:Chery Tiggo facelift II China 2012-05-12.jpg|Chery Tiggo
&lt;/gallery&gt;

=== Chery EV (elektr avtomobil) ===

* Chery eQ 
* Chery eQ1 
* Chery eQ5 
* Chery Arrizo 5e 
* Chery Tiggo 3Xe 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery eQ China 2016-04-07.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ 
Fayl:Chery eQ1 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ1 
Fayl:Chery Arrizo 5e 02 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Arrizo 5e 
Fayl:Chery Tiggo 3Xe 001 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3Xe 
&lt;/gallery&gt;

=== Arrizo sedanlari ===

* Chery Arrizo 3 
* Chery Arrizo 5 
* Chery Arrizo GX 
* Chery Arrizo 7 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Arrizo 3 (艾瑞泽3) 01 China 2015-04-18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 3 
Fayl:Chery Arrizo 5 0002 China 2016-04-13.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 5 
Fayl:Chery Arrizo GX 01 China 2019-03-25.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo GX 
Fayl:Chery Arrizo 7 01 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 7 
Fayl:Chery Arrizo M7 2 China 2016-04-05.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo M7 
&lt;/gallery&gt;

=== Tiggo krossoverlari ===

* Chery Tiggo 3 
* Chery Tiggo 3x 
* Chery Tiggo 5 
* Chery Tiggo 5x 
* Chery Tiggo 7 
* Chery Tiggo 8 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Tiggo 3 facelift China 2015-04-10.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3 
Fayl:Chery Tiggo 3X 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3X 
Fayl:Chery Tiggo 5 2 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5 
Fayl:Chery_Tiggo_5X (cropped).jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5X 
Fayl:Chery Tiggo 7 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 7 
Chery Tiggo 8 front 8.16.18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 8 
&lt;/gallery&gt;

=== Covin ===

* Covin C3 
* Covin C3R 
* Covin E3 
* Covin V3 
* Covin X3 
* Covin X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Cowin C3 001 China 2016-04-13.jpg|[[Cowin C3|Covin C3]]
Fayl:Cowin C3R China 2016-04-01.jpg|[[Cowin C3R|Covin C3R]]
Fayl:Cowin X3 1 (cropped).jpg|[[Cowin X3|Covin X3]]
Fayl:Cowin X5 01 China 2018-03-20.jpg|[[Cowin X5|Covin X5]]
&lt;/gallery&gt;

=== Karri ===

=== Oldingi modellar ===

* TX 
* TXL  
* LX  
&lt;gallery&gt;
Fayl:Exceed TX 001.jpg|TX 
Fayl:Exceed TXL 001.jpg|TXL
&lt;/gallery&gt;

=== Qoros ===

=== Jetour ===

* Jetour X70 
* Jetour X70S 
* Jetour X90 
* Jetour X95 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Jetour X70 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X70 
Fayl:Jetour X90 002.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X90 
Fayl:Jetour X95 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X95 
&lt;/gallery&gt;

=== Rely ===

* Rely H3 
* Rely H5 
* Rely V5 
* Rely X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Rely H3 China 2014-04-16.jpg|Rely H3
Fayl:Rely H5 China 2016-04-07.jpg|Rely H5
Fayl:Rely V5 China 2012-04-15.JPG|Rely V5
Fayl:Rely X5 01 China 2012-07-15.JPG|Rely X5
&lt;/gallery&gt;

=== iCAR ===
'''iCAR''' — Cheryning elektromobil ishlab chiqaruvchi subbrendi boʻlib, asosan yosh mijozlar auditoriyasi uchun moʻljallangan. Brend 2023-yil aprel oyida taqdim qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bobylev |first=Denis |date=2023-06-05 |title=Chery iCar 03 hit the production line in China. The 21,000-USD all-road EV |url=https://carnewschina.com/2023/06/05/chery-icar-03-hit-the-production-line-in-china-the-21000-usd-all-road-ev/ |access-date=2023-07-14 |website=CarNewsChina.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

* [[iCar 03]] (2023-hozirgacha)
* [[iCar GT]] (2023-hozirgacha)
&lt;gallery heights=&quot;75&quot;&gt;
File:ICAR 03 001.jpg|iCAR 03
File:ICAR GT 001.jpg|iCAR GT
&lt;/gallery&gt;

=== Riich ===

== Elektr transport vositalari ==
[[Fayl:Chery_m1_ev.jpg|thumb| 2010 yil Kuala Lumpur xalqaro avtosalonida elektr Chery M1 ]]
Chery hozirda bir nechta gibrid va to'liq elektr modellarini taklif etadi va u ommaviy ishlab chiqarish bo'yicha xorijiy kompaniyalar bilan oldindan kelishuvni o'rnatdi. Xitoy neftni subsidiya qiladi (davlatning elektr avtomobillarini ishlab chiqarishni uchun rag'batlantiradi). &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Big bet on better battery-run cars|url=http://www.chinadaily.com.cn/usa/2011-01/03/content_11787675.htm|publisher=China Daily|date=3 January 2011}}&lt;/ref&gt; 

2010 yilda Chery kompaniyasi uchuvchilik uchun yaratilgan loyihalarda foydalaniladigan elektr transport vositalarining prototiplarini ishlab chiqish bo'yicha Amerikaning Better Place kompaniyasi bilan o'zaro kelishuv memorandumini imzoladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.ft.com/cms/s/0/7452c1e8-50cb-11df-bc86-00144feab49a.html|title=Better Place in China deal|publisher=Financial Times|date=26 April 2010}}&lt;/ref&gt; 

=== Elektr modellari ===
2009 yilda Chery o'zining elektr energiyasi bilan harakatlanadigan Chery S18 avtomobil modelini yaratganligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery S18 Is Off Line, Achieving Zero Emission and Zero Pollution|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233248/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil boshida kompaniya jurnalistlarga elektr energiyasi orqali harakatlanadigan Chery Riich M1 modelini namoyish qildi. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;/&gt; S18 deb ham ataladigan ushbu mashina 2010 yilda ishlab chiqarishga qo'yilgan bo'lishi mumkin. &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery elektr avtomobillarini tadqiq qilish va rivojlantirishga katta sarmoya kiritganini ta'kidladi, shuningdek uchta gibrid va ikkita elektr modellari 2012 yilda o'zining veb-saytiga joylashtirdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Electric vehicles|url=http://www.cheryinternational.com/|publisher=Chery Inc|accessdate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning gibrid modellari start-stop tizimidan foydalanishi orqali harakatlanar edi. 

== Savdo ==
[[Fayl:Chery_Tiggo_facelift_II_01_China_2012-04-22.jpg|right|thumb| Chery Tiggo ]]
Chery 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik avtomobil eksportchisi hisoblanadi. 2012 yilgacha kompaniya G'arbiy avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyasi bilan qo'shma korxonaga ega emasligi sababli kompaniya eksport yo'nalishini tanlaganligini tushuntirishi mumkin. 2009 yilda AQSh Kongressining yillik tadqiqot xizmati hisobotida Xitoy avtomobilsozlik sanoati odatiy qo'shma korxonalar xorijiy savdolarni cheklab qo'yganligini ta'kidlab o'tdi. 

Chery kompaniyasi tomonidan [[Suriya|Suriya davlatiga]] birinchi avtomobil eksporti 2001 yilda amalga oshirib, &lt;ref name=&quot;1stexport&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, the Only Automaker Listed Among Top 200 Chinese Exporters|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|publisher=Chery Inc|date=18 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233311/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2010 yilda Chery Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari orasida eng yitik eksport qiluvchi kompaniya bo'ldi. Bu nomi xitoy kompaniyasi 2003 yildan beri o'zida ushlab kelmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery ranks 1st in exports for 8 consecutive years|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|publisher=Chery Inc|date=29 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233130/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery strategik rejasiga asosan Kompaniya  birinchi navbatda rivojlanayotgan mamlakatlar bozoriga va so'ng rivojlangan amlakatlar bozoriga kirish edi o'z oldiga maqsad qilib qo'ygan. 

Bundan tashqari, bir nechta qit'alarda sotiladigan Chery dilerlik kompaniyalari [[Rossiya]], [[Ukraina]], [[Belarus|Belarusiya]], [[Eron]], [[Serbiya]], [[Shimoliy Makedoniya|Makedoniya]], [[Turkiya]] va [[Italiya|Italiyada]] DR Motor Company orqali ishlaydi.  Chery modellari 2016 yilda taklif etiladigan boshqa taniqli davlatlar qatoriga [[Argentina]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Argentina|url=http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2017-10-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171015175514/http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx}}&lt;/ref&gt; [[Avstraliya (davlat)|Avstraliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-03-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200310160531/http://www.cherymotors.com.au/}}&lt;/ref&gt; [[Braziliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Brazil|url=http://www.cherybrasil.com.br/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2019-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190128192837/http://www.cherybrasil.com.br/}}&lt;/ref&gt; [[Chili]],  [[Kolumbiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Colombia|url=http://www.chery.com.co/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2020-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201205153558/http://chery.com.co/}}&lt;/ref&gt; [[Venesuela]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Venezuela|url=http://www.cheryvenezuela.com|accessdate=10 October 2013}}&lt;/ref&gt; [[Yangi Zelandiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Cherry Motors New Zealand|url=http://www.cheryauto.co.nz/|accessdate=30 October 2016|arxivsana=2017-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170405213845/http://cheryauto.co.nz/}}&lt;/ref&gt; [[Singapur|Singapur kiradi.]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Vertex Automobile|url=http://www.chery-vertex.com.sg/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200214205137/http://www.chery-vertex.com.sg/}}&lt;/ref&gt; va [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery South Africa|url=http://www.cherysa.co.za/|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; kiradi. Ukrainada Chery modellari UkrAVTO Corp tomonidan sotiladi .  

2011 yillar boshlarida Chery kompaniyasining Tiggo nomli modeli eksport qilinayotgan avtomobillar orasidagi eng mashhur modellaridan biri deb tan olindi.  

== Motorsport ==
Chery 2010 va 2011 yillarda Dakar ralli musobaqsida qatnashgan va ikkala yillarda ham Rely X5 krossover (SUV) avtomobillari bilan ishtirok etgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Rely Fleet Starts Dakar Rally|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|publisher=Chery Inc|date=31 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233203/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Rely X5 test for Dakar, Lu Ningjun satisfied with preparations|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|publisher=Chery Inc|date=14 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233237/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|archivedate=28 October 2012}} ([http://www.dakar.com/dakar/2011/us/rider/starters-cars-page-1.html 2011 Dakar Rally entry list])&lt;/ref&gt; 

== Xavfsizlik yozuvi ==
2007 yilda Rossiyada o'tkazilgan norasmiy avtomobil avariya sinovida Amuli nomli Chery avtomobil modeli uchun juda past baho berdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Crash Course in Quality for Chinese Car|url=https://www.wsj.com/articles/SB118651314364590719|publisher=The Wall Street Journal|date=7 August 2007}}&lt;/ref&gt; 

Ba'zi Chery modellari xavfsizlik ko'rsatkichlari bo'yicha yaxshi ko'rsatkichlarga ega edi. 2009 yilda &lt;ref name=&quot;a3pincrash&quot;&gt;{{Web manba|title=2009 First Family Car, Chery A3 Hatchback Launched|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|publisher=Chery Inc|date=12 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233141/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; A3 modeli uchun, Xitoyning yangi avtomobil xavfsizligi sinovlarida, C-NCAP, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; besh yulduzli xavfsizlik reytingini oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; bu o'z navbatida chery uchun, bunday yuqori sinov darajasiga erishgan birinchi mahalliy avtomobil bo'lishiga olib keldi. &lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;multibrand&quot;&gt;{{Web manba|title=16 New Cars to be Launched in 2009, Chery Implements Multi-brand Strategy|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|publisher=Chery Inc|date=22 February 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233152/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery Riich G3 modeliga ham besh yulduzli reytingga sazovor bo'ldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|title=Full record of impact results [G3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921055216/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

== Qarama-qarshiliklar ==

=== Da'volarni nusxalash ===
2003 yil iyun oyida Amerikaning [[General Motors]] kompaniyasi Cheryni [[Chevrolet Spark|birinchi avlod Daewoo Matiz]] (GM sho'ba korxonasi GM Daewoo tomonidan ishlab chiqarilgan )ni Chery QQ avtomobilining dizaynida nusxala qilib sihlatilganida ayblab sudga berdi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/03/AR2005060301835.html|publisher=The Washington Post|first1=Peter S.|last=Goodman|title=China a Weak Ally on Piracy|date=4 June 2005}}&lt;/ref&gt; General Motors shuningdek, Chery QQ avtomobilnii avtohalokat sinovidan o'tkazganda yashirin Matiz avtomobilini ishlatilganini da'vo qiladi. &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinesecars.net/index.php?page=59|title=Lawsuits|publisher=China Motor Vehicle Documentation Centre|accessdate=12 March 2011}}&lt;/ref&gt; 

O'z navbatida amerika GM kompaniyasi rahbarlari tomonidan, Cheryning QQ modeli va Chevroletning Matiz modeli orasidagi dizayndagi, ko'plab butlovchi qisimlaridagi o'xshshlikni borligini takrorlashadi. Shu bilan birga, GM China Group bu ikki avtomobilning &quot;ajablanarli darajada bir xil kuzov tuzilishiga, tashqi va ichki dizayniga ega ekanligiga va bundan tashqari asosiy tarkibiy qismlar ikkala avtomobilda nihoyatta o'xshash ekanligini takidlaydi&quot;. 

Bundan tashqari Chery Tiggo ikkinchi avlod Toyota RAV4 ga o'xshashligi uchun tanqid qilinadi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119150729/http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archivedate=19 November 2015|publisher=Autoreview|language=Russian|date=|accessdate=10 June 2011}}&lt;/ref&gt; QQ-da topilgan Matiz texnologiyasidan foydalanadigan boshqa modelga chambarchas bog'liq bo'lgan QQ6 yo'lga qo'yiladi. Eastar va uning hosilalari (V4, B12 va B22) Daewoo Magnusning nusxalari deb hisoblangan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Eastar unveiled in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|date=25 April 2011|publisher=China Car Times|accessdate=7 January 2012|archiveurl=https://archive.today/20120729144147/http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|archivedate=29 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== GM sudi ====
Vositachilik urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan so'ng, GM Daewoo (hozirgi GM Korea nomi bilan tanilgan) Cheryga qarshi Shanxay sudiga ko'taradi ammo 2005 yilda yurisdiktsiya Pekinning 1 Xalqro sudiga ko'chiriladi. 

O'sha paytda Xitoyning davlat amaldorlari, shu jumladan tijorat vazirining o'rinbosari va Intellektual mulk davlat idorasi direktorining o'rinbosari Cheryni qo'llab-quvvatladilar. Xitoyliklar GM o'z texnologiyalarini tegishli darajada patentlamaganligini da'vo qilmoqda. &lt;ref name=&quot;cdbei&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-05/09/content_440334.htm|title=Chery even used a camouflaged Matiz car to pass auto tests to acquire authorization from the government over production and sales of QQ.|publisher=China Daily|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; 2005 yil oxirida sud jarayoni hal qilindi . &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;/&gt; 

=== AQShning Briklin sudi ===
Rivojlanayotgan mamlakatlardagi avtomobillarini AQShga olib kirish tajribasiga ega bo'lgan amerikalik tadbirkor Malkolm Briklin, 2008 yilda Chery kompaniyasini Bricklin bilan shartnoma tuzgandan keyin boshqa kompaniya bilan ish olib borganligi uchun xitoy kompaniyasini sudga bergan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Entrepreneur Bricklin sues Chery over failed deal|url=https://www.reuters.com/article/2008/07/21/us-chery-lawsuit-idUSN2141944520080721|publisher=Reuters|date=21 July 2008}}&lt;/ref&gt; 

== Adabiyotlar ==
{{Manbalar|30em}}
[[Turkum:Avtomobil]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik sanoati]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>auuwcgm7plb3kxjahkzzif8bl1fi95v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156294</id>
      <parentid>6156293</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:17:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69842" sha1="jkt5u0z1its4j3y9hkfl7f141le1kn1" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = Chery Automobile Co. Ltd.
| logo = 
| logo_size = 200
| logo_caption = Logo since 2022
| image = 2017-09-12 IAA 2017 CHERRY by Olaf Kosinsky-1.jpg
| image_caption = Chery stendi 2017-yil [[:en:International Motor Show Germany|Germaniya motoshusi]]
| type = [[:en:Government-owned corporation|Davlat korparatsiyasi]]
| foundation = {{Start date|df=yes|1997|01|8}}
| joylashuvi = [[:en:Wuhu, Anhui|Uxu]], [[Anxoy]] [[XXR]]
| key_people = Yin Tongyue (Rais)
| industry = [[Avtomobil sanoati|Avtomobilsozlik]]
| products = [[Avtomobil]]lar
| area_served = Dunyo boʻylab
| revenue = 
| operating_income = 
| net_income = 
| num_employees = 16,721
| parent = 
| divisions = 
| subsid = {{nowrap|[[Chery Jaguar Land Rover]] (50%)}} &lt;br /&gt;[[Karry|Karry Auto]] (100%)&lt;br /&gt;[[Cowin Auto]] (49%)
| owner = 
| homepage = {{URL|http://www.cheryinternational.com/}}&lt;br /&gt;{{URL|http://www.chery.cn/}} {{in lang|zh}}
| module = {{Chinese|child=yes|t=奇瑞汽車股份有限公司|s=奇瑞汽车股份有限公司|p=Qíruì Qìchē Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī|altname=Chery|t2=|s2=奇瑞|p2=Qíruì|mi2={{IPAc-cmn|q|i|2|r|ui|4}}|order=st}}
}}

'''Chery Automobile Co,''' '''Ltd.'''  qisqartirilganda '''Chery''' va ba'zan uning Xitoy nomi, ''Qirui'' (奇瑞) ning pinyin transkripsiyon nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;Xing, W. W. J. (2002). &quot;Automakers in the fast lane&quot;. ''The China Business Review:'' 29(4)&lt;/ref&gt;, bosh qarorgohi [[Xitoy]]&lt;nowiki/&gt;ning Wuhu, Anhui shahrida joylashgan kompaniya [[Avtomobil sanoati|avtomobil ishlab chiqarish]] bilan faoliyat olib boradi. Kompaniya 1997 yilda Xitoy hukumati tomonidan tashkil etilgan va davlatga tegishli bo'lgan korporatsiya hisoblanadi. Cheryning asosiy mahsulotlari bu yengil avtomobillar, minivenlar va krossoverlardir (SUV). Kompaniya Chery belgisi ostida yengil avtomobillar va Karry savdo belgisi ostida tijorat transport vositalarini sotadi. Chery - ishlab chiqarish hajmi bo'yicha (2012 yilda 590,000 dona avtomobil) Xitoyda 10-chi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchisi xisoblanadi.

== Tarixi ==

Chery 1999-yilda avtomobil ishlab chiqarishni va 2001 yilda Xitoydan eksport qilishni boshladi. Kompaniya 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik yengil avtomobillar eksportchisi bo'lib kelgan va 2011 yilda kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotning qariyb 25 foizi tashqi bozorlarga sotilgan. &lt;ref&gt;This assertion is supported by multiple sources:
&lt;/ref&gt; 2007 yilda tashkil etilgan Kenon Holdings, Qoros bilan 50:50 qo'shma korxonasi sifatida tashkil qilinadi. Kompaniya rivojlanayotgan davlatlar bozorlarida bir qator premium transport vositalarini sotishni boshlaydi. 2012 yilda Jaguar Land Rover Chery bilan birgalikda Xitoyda Jaguar va [[Land Rover]] avtomobillarini ishlab chiqarish uchun Chery Jaguar Land Rover deb nomlangan 50:50 qo'shma korxonasini tashkil etdi. 

Chery kompaniyasining Xitoyda bir nechta avtomobil yeg'ish va butlovchi qisimlar ishlab chiqarish zavodlari mavjud, bundan tashqari dunyoning 15 ta boshqa davlatlarda yeg'ish zavodlari mavjud bo'lib, ylarning aksariyati kompaniyaga tegishli emas bo'lib, CKD yoki SKD usulida actomobil yeg'iladi. Kompaniya ikkita mahalliy ilmiy-tadqiqot markaziga ega va umumiy daromadining qariyb 7 foizini mahsulotni takomillashtirishga sarflaydi. Cheryning eng taniqli modellaridan biri QQ  shahar avtomobil hisoblanadi, &lt;ref&gt;Geoff Dyer, in Shanghai. &quot;FT.Com Site : Proton in Talks with Chery Over Manufacturing.&quot; FT.Com (30 March 2006)&lt;/ref&gt; o'z bir subbrand yaratgan. QQ6 va QQme - bu kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan yana ikkita mashinadir va asl QQ endi QQ3 deb nomlanishi mumkin. 

2000-yillarning boshlaridan beri Chery chet ellik ishlab chiqaruvchilarning [[intellektual mulk]] huquqlarini buzilishi bilan bog'liq ko'plab tanqidlar ostida qoldi. Bir nechta Chery avtomobillari turli xil xorijiy ishlab chiqaruvchilarning dizayn elementlarini to'g'ridan-to'g'ri nusxalashgandek ko'rinadi. Ba'zilar, shuningdek, kompaniyaning &quot;Chery&quot; nomini GMning Chevrolet brendi uchun qisqartirilgan &quot;Chevy&quot; ni eslataditganligi uchun tanqid qilishadi. 

=== 1997 yildan 2010 yilgacha ===
[[Fayl:Chery_SQR7160_Windcloud.jpg|thumb| Chery SQR7160 Fengyun ]]
1997 yilda [[Anxoy|Anhui provinsiyasi]] davlat idorasining bir guruh vakillari tomonidan Chery kompaniyasi tashkil wtilgan va 1999 yilda Volkswagenning SEAT Toledo modelining litsenziya asosida ishlab chiqarishni boshlandi. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Li|first1=Wei|author2-link=|title=Yin Tongyue: There's no myth to cars (qiche meiyou shenhua)|journal=Sanlian Lifeweek (sanlian shenghuo)|pages=56–61|language=Chinese|date=19 May 2008|url=|postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt; Cheryning birinchi ''Fengyun'' deb nomlangan birinchi avtomobili qariyb 30 000 dona sotilgan.  

The ''Wall Street Journal'' Cheryning korporativ madaniyatini &quot;Kommunistik gibrid kompaniya va tadbirkorlik faoliyatini bir boshlang'ich loyihasi&quot; deb ta'riflagan. Kompaniya o'zining tadbirkorlik faoliyatini dastlabki tarixida yaqqol namoyon qilgan. Kompaniya 2003 yildagina yengil avtomobillar ishlab chiqarishga litsenziyani qo'lga kiritdi va shuning uchun uning birinchi avtomobili 1999 yil dekabr oyida sotuvga chiqarilgandan so'ng, 2001 yilga qadar rularni qonuniy ravishda sotilish mumkin emas edi.  O'sha yili Chery litsenziyasini [[SAIC Motor]]  litsenziyasiga qo'shib olib, muammoni hal qildi va ruxsatni 2003 yilgacha qo'lga kiritdi.  Ehtimol, SAIC bir marta egalik qilgan Chery-ning 20 foizlik ulushi &lt;ref name=&quot;beeb&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4528565.stm|title=GM Daewoo claimed their investigation results showed the Chery QQ shared a remarkably identical body structure, exterior design, interior design and key components|publisher=BBC News|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; ushbu dastlabki imtiyoz uchun kompensatsiya bo'lgan, ammo egalik Chery va SAICning boshqa hamkori General Motors o'rtasidagi ziddiyatlar tufayli tez orada sotilgan. &lt;ref&gt;McGregor, R. (14 June 2004). &quot;SAIC severs links with chery&quot;. ''Financial Times''.&lt;/ref&gt; GM SAIC-ning Cherydan jahli chiqgan yagona xorijiy hamkori emas edi. Volkswagen Chery eski VW zavodidan Jetta ni 2003 yil atrofida eslatgan modelni ishlab chiqarish uchun asboblardan foydalanganligini ta'kidlaydi.&lt;ref&gt;&quot;Eat your hat&quot;. (2003). ''Business Asia:'' 35(17)&lt;/ref&gt; 

2000-yillarning oxirida Chery chet el avtomobil ishlab chiqaruvchisi bilan faol hamkorlik qilishni boshladi, bu Xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilarining o'ziga xos belgisi edi. Chrysler va Fiat bilan aloqalar e'lon qilindi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 2007 yilda Chrysler Chery bilan hamkorlik qilishni rejalashtirdi, u Chery A1ni Dodge -brand avtomobili sifatida AQShda va chet elda sotilganligini ko'rdi.  Rejaga asosan Chrysler kichik avtomobilarini sotilishini tezda oshirib yuborardi va ikki kompaniya 2007 yil oxirida imzolash marosimida qatnashdilar. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery and Chrysler Group Finalize Cooperative Agreement (US to import cars from China)|url=http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076|publisher=PRNewswire|date=3 July 2007|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305160750/http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076}}&lt;/ref&gt; 2008 yil boshida Chrysler va Nissan o'rtasida shunga o'xshash kelishuvga erishildi, bu esa Chrysler-Chery hamkorligining to'xtatilishiga olib keldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chrysler's turnaround seen as race against time|url=https://www.reuters.com/article/2009/09/14/businesspro-us-chrysler-anlaysis-idUSTRE58D4WM20090914|publisher=Reuters|date=14 September 2009}}&lt;/ref&gt;  
[[Fayl:Destiny_2008.jpg|right|thumb| 2008 yildan beri ishlab chiqarilgan Chery V5 ]]
2007 yilda Fiat va Chery avtomobilsozlik qo'shma korxonasini tashkil etishi bo'yicha ikki tomonlama kelishuv memorandumini imzoladilar. Fiat 2009 yilda o'z faoliyatini boshlash rejasi bo'lgan, Xitoy bozori uchun Fiat va Alfa Romeo markali avtomobillarini ishlab chiqarishni rejalashtirgan va Maka Wuhu shahrida joylashgan. Bitim 2009 yil mart oyida to'xtatildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China's Chery postpones car venture with Fiat|url=https://www.reuters.com/article/2009/03/19/retire-us-chery-idUSTRE52I1D820090319|publisher=Reuters|date=19 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Fiat Xitoyda mahalliy sherik [[GAC Group]] bilan birgalikda ishlab chiqarishni yo'lga qo'ygan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|title=Fiat unveils new Viaggio model to be made and sold in China|accessdate=13 April 2012|publisher=Reuters|date=13 April 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2015-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705210702/http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

2007 yilda Qoros, Chery va Singapurning Kenon Holdings kompaniyalari o'rtasida avtomobil ishlab chiqaradigan qo'shma korxona tashkil etilganligi malum bo'ladi. &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012|arxivsana=2012-07-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120721044343/http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil oktyabr oyida Chery Turkiya ishlab avtomobil ishlab chiqaruvchisi Mermerler Otomotiv kompaniyasi bilan 500 million dollarlik avtomobil ishlab chiqaruvchi zavodni qurilish rejasi borligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=chery-reaches-europe-through-turkey-2009-10-11|title=Chery reaches Europe through Turkey|accessdate=9 July 2012|journal=Hurriyet Daily News|date=11 October 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2011-09-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110917051345/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml}}&lt;/ref&gt; Zavodning boshlang'ich ishlab chiqarish quvati  yiliga 20000 dona tashkil etishi ko'zda tutilgan bo'lib, 2017 yilda uning hajmini 100 ming donagacha ko'tish rejalashtirilgan.  2012 yildan boshlab zavod hali ishlab chiqarishni boshlamagan. &lt;ref name=&quot;only500&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/chery-cars-plans-to-invest-500-million-in-turkey.aspx?pageID=238&amp;nID=20291&amp;NewsCatID=345|title=Chery cars plans to invest $500 million in Turkey|journal=Hurriyet Daily News|date=9 May 2012|agency=Anatolia News Agency|accessdate=10 July 2012}}&lt;/ref&gt; Onlaynga kelganda, ushbu ishlab chiqarish bazasi Cheryning Argentina &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron kabi joylardagi bir nechta [[Qoʻshma korxona|qo'shma]] korxonalariga qo'shiladi. &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Bular Xitoydan tashqarida Chery avtomobillarini yig'adigan, ammo Chery egalik ulushi bo'lmagan bir qator zavodlardan farqli o'laroq edi. 

2009 yilda Chery 508,5 ming dona avtomobil ishlab chiqargan&lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|title=2009年安徽汽车年产量破90万辆|publisher=Xinhuanet|date=29 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100203143652/http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|archivedate=3 February 2010}}&lt;/ref&gt; va kompaniyaning yillik ishlab chiqarish quvvati 650,000 dona avtomobilni tashkil etgan. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;&gt;{{Web manba|title=Young, Confident, Progressive - Overseas Media Speak Highly of Chery’s Internationalization|url=http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|publisher=Chery Inc|date=29 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121030211159/http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|archivedate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2009 yil kompaniya tomonidan sotilgan 400 000 dan ortiq avtomibillarni sedanlar tashkil etgan . &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|title=2009 Chinese Auto Sales|publisher=Nitrobahn|date=20 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714185032/http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|archivedate=14 July 2011}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish hajmi ko'rsatkichlari, dvigatellar va transport vositalarini diskret deb hisoblashi mumkin. 

=== 2010 yildan hozirgi kungacha ===
[[File:Chery_logo.png|thumb| 2013 yil aprelgacha ishlatilgan oldingi logotip  ]]
2010 yilda Chery kompaniyasi 700000 dona avtomobil sotgan va shu ko'rsatkich bilan eng ko'p ishlab chiqaruvchi kompaniyalar orasida Xitoyda yettinchi o'rinni egallagan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China Car Market 101: Who Makes All Those 18 Million Cars?|url=http://www.thetruthaboutcars.com/2011/01/china-car-market-101-who-makes-all-those-18-million-cars/|publisher=The Truth About Cars|date=19 January 2011}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning 2011-2012 yillarga belgilangan savdo hajmi keskin pasaygan; bu yillarda kompaniya mos ravishda 640 000 va 590,000 donadan ko'proq avtomobil ishlab chiqardi va u yettinchi o'rindan o'ninchi o'ringa tushadi.  Ushbu pasayish Cheryning ishlab chiqarish tizimi Xitoyning boshqa yirik ishlab chiqaruvchilaridan farq qilishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin; kompaniya tijorat transport vositalarini ishlab chiqaradi, ammo SUVlar o'z mahsulotining atigi 14 foizini tashkil qiladi. 

[[Tata Motors]] bilan 2012 yil mart oyida Xitoyda Jaguar Land Rover modellarini ishlab chiqarish bo'yicha shartnoma imzolandi. 2013-yilda, Tata kompaniyasining ijrichi direktori bu shartnoma, &quot;hali ish jarayonida&quot;, deb aytgan edi  va ba'zi rejalashtirilgan ishlab chiqarish  2014 yilda boshlashnishu kutilingan edi.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=China to be Tata Motors' biggest revenue driver this fiscal year|journal=The Economic Times|date=21 August 2013|last=Lijee Philip}}&lt;/ref&gt;  

2012 yil iyun oyida Kompaniya tomonidan Malayziyada ishlab chiqarish bazasini qurish rejalari e'lon qilindi va 2012 yil iyul oyidan beri ushbu loyiha mahalliy sheriksiz amalga oshirilmoqda. &lt;ref name=&quot;malaygg&quot;&gt;{{Cite news|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|title=Chinese auto firms keen to work with Malaysian players in view of the revised NAP|journal=gasgoo.com|date=11 July 2012|agency=The Star Petaling Jaya, Malaysia|accessdate=10 July 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2012-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719073725/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Rejalashtirilgan zavod yiliga 10000 dona avtomobil ishlab chiqarish quvvatiga ega ekanligi malum qilingan.  

2009 yilda Karry, Rely va Riich subbrandlarini tanitgandan so'ng, uning keng ishlab chiqarish siyosati va tarkibi Chery uchun muammo bo'lib qoldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 2012 yil kuzida Rely va Riich brendlarini bekor qilishga va uning e'tiborini toraytirishga qaratadi.  2012 yil holatiga ko'ra, yangi modellar liniyasi 30 tagacha kamashishi rejalashtirilmoqda.  

2018 yilda Chery kompaniyasi Braziliyadagi aktsiyalarining 50 foizini CAOA guruhiga sotadi. 2019 yil noyabr oyida Chery Filippindagi yangi Chery dilerligini ochish uchun UAGGI kompaniyasiga Filippindagi vakolatxonasini taqdim etdi. 

== Faoliyati ==
[[Fayl:Chery_A3_at_the_2010_Guangzhou_Motorshow_1.jpg|right|thumb| Chery A3 ]]

=== Xitoy ===
Chery kompaniyasining asosiy ishlab chiqarish bazasi Xitoyning [[Anxoy|Anhui]]&lt;nowiki/&gt;shahrida joylashgan.  &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;  2007 yil holatiga ko'ra, kompaniyada ikkita avtomobil ishlab chiqarish zavodi, ikkita dvigatel ishlab chiqarish zavodi va uzatma qutisi (gear box) ishlab chiqarish zavodlari mavjud edi.  2012 yilda [[Lyaonin|Liaoning provintsiyasida]] joylashgan [[Dalyan|Dalian]] shahrida joylashgan yana bir avtomobil ishlab chiqarish zavodi ishga tushirilgan. &lt;ref name=&quot;wuhu&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery Auto Breaks Ground on Dalian Plant|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|publisher=Chery Inc|date=15 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232927/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=The First Dalian-made Chery Car Rolled off the Assembly Line at DFTZ|url=http://english.dlftz.gov.cn/article/show/87.aspx|publisher=Dalian Free Trade Zone|accessdate=14 January 2014|date=3 September 2012}}&lt;/ref&gt; 

Chery sotilgan avtomobillardan tushadigan mablag'ining 7 foizini tadqiqot va ishlanmalarga sarflaydi &lt;ref name=&quot;chinese-champions.de&quot;&gt;http://www.chinese-champions.de/company/chery&lt;/ref&gt; va 2011 yilga kelib 4000 dan ortiq patentga ega. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Kompaniya [[Anxoy|Anhui provintsiyasining]] Wuhu, &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; va [[Szyansu|Jiangsu provintsiyasining]] Changshu shahrida ilmiy-tadqiqot  institutlariga ega. &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 

=== Boshqalar ===
Rivojlanayotgan mamlakatlarda bir qator zavodlar Chery rusumli transport vositalarini to'liq yoki yarim uzelli ko'rinishida ishlab chiqaradi. Argentina hamkorligidan &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron zavodidan tashqari, &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; qolgan kompaniyalar Cheryga tegishli emas. 2012 yil boshiga kelib 13 ta ishlab chiqarish zavodi Chery avtomobillarini ishlab chiqargan va yana uchta ishlab chiqarish zavodlari barpo qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 

Kompaniya zavodlari [[Misr|Misrda]], [[Indoneziya]],  [[Eron]], &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Malayziya]],  [[Oʻrta Sharq|Yaqin Sharq]], &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; [[Shimoliy Afrika]],  [[Pokiston]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Signs Agreements with New Pakistan Distributor|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|publisher=Chery Inc|date=3 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233259/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Urugvay]],  [[Rossiya]],  [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]], &lt;ref name=&quot;taiwan&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery A3 Produced in Taiwan|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|publisher=Chery Inc|date=20 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233108/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Tailand]], [[Ukraina]], &lt;ref name=&quot;seafacs&quot;&gt;{{Web manba|title=Oversea factories|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|publisher=Chery Inc|accessdate=11 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232903/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Venesuela va [[Vyetnam|Vetnam]] kabi davlatlarda joylashgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Vietnamese Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|publisher=Chery Inc|date=22 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233056/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Braziliya ====
2011 yil iyul oyida Chery San-Paulu shtati hukumati bilan birgalikda   Jakareyda ( [[Braziliya|Braziliya)]] ishlab chiqarish bazasi qurilishni boshlagan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-plans-production-base-in-jacarei-brazil/|title=Chery Plans Production Base in Jacareí, Brazil|publisher=ChinaAutoWeb|date=17 September 2010}}&lt;/ref&gt; Zavod 2014 yilning avgust oyida ish boshladi, birinchi bosqichli ishlab chiqarish quvvati yiliga 50 ming dona avtomobilni tashkil qilar edi. Ikkinchi bosqichda zavod yiliga 150 ming donani tashkil etishi rejalashtirilgan edi. U yerda ishlab chiqarilgan avtomobil modellari bu gibrid quvvatlangan Celer (2014 yil oktyabr oyidan beri), QQ (2015 yilning ikkinchi yarmidan boshlab), &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's Largest Overseas Plant Inaugurated in Brazil|url=http://www.cheryinternational.com/news/20140902032.html|publisher=Chery International|date=2 September 2014}}&lt;/ref&gt; Tiggo 2 (2017 yilning o'rtalaridan boshlab) &lt;ref&gt;https://carros.ig.com.br/2017-07-14/chery-tiggo-2-producao.html&lt;/ref&gt; va Arrizo 5 (2018 yil oktyabr oyidan beri) bo'lishi rejalashtirilgan. &lt;ref&gt;https://www.autoindustria.com.br/2018/10/22/caoa-chery-inicia-producao-do-arrizo-5/&lt;/ref&gt; 

2018 yil noyabr oyidan beri kompaniyaning mahalliy hamkori CAOA  [[Goyas|Goiásning]] Anápolis shaxrida Tiggo 4 rusumli avtomobilini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;https://revistaautoesporte.globo.com/Noticias/noticia/2018/11/chery-tiggo-4-nacional-sera-lancado-logo-apos-o-salao-do-automovel.html&lt;/ref&gt; 

==== Misr ====
[[Fayl:Speranza_Chery_A5_(front).JPG|right|thumb| Speranza Chery A5 ]]
Chery kompaniyasining aytishi bo'yicha Misrda 2004 yilda Chery avtomobillarining to'liq sikl bo'yicha ichlab chiqarilishi yo'lga qo'yilgan,  ammo xabarlarlarga ko'ra bu o'sha yildagi dastlabki qiziqish bo'lgan, deb aytilgan.&lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2011 yildan boshlab ba'zi Chery modellari Speranza savdo belgisi ostida sotilishi mumkin bo'lgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery enters Egypt as homemade representative|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|publisher=Chery Inc|date=31 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232916/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Speranza Egypt|url=http://www.speranzaegypt.com/|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; Misrdagi Cheryning zavodi yirik uzelli avtomobillarni yeg'ish usuli orqali 2009 yilda 30 mingta transport vositasi ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=VIDEO : Chinese cars made in Egypt|url=http://insidethemiddleeast.blogs.cnn.com/2009/11/23/video-chinese-cars-made-in-egypt/|work=Inside the Middle East|publisher=CNN.com Blogs|date=23 November 2009}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery kompaniyasi Misr davlatidagi ehtiyot qismlar mahalliylashtirish darajasini 45% ni tashkil qilganini aytdi. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; 

==== Indoneziya ====
Ushbu mamlakatda Chery modellari 2006 yildan beri yig'ilib kelinmoqda. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 

==== Eron ====
Eronda yirik uzellardan ishlab chiqarish 2004 yil boshidan boshlanadi. &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oxirida Chery, Eronning Khodro va Kanadaning Solitac kompaniyalari bilan sheriklik asosida tuzilgan qo'shma kompaniyaning  kichik qismiga egalik qilishini aytdi.  Ushbu QK [[Mozandaron ustoni|Mazandaran]]&lt;nowiki/&gt;dagiBabol shahrida qulab tushgan zavodni boshqargan. Chery QQ6 avtomobil model nomini S21 nomiga o'zgartirgan holda, uni Eron ichida ham, tashqarisida ham sotish huquqiga erishadi. Tiggo5 va Arrizo5 avtomobillar Eronda Chery brendi ostida sotilmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryco.ir|title=وبسایت رسمی برند چری در ایران|author=|first=|date=|work=www.cheryco.ir|publisher=|accessdate=2017-01-17}}&lt;/ref&gt; 

==== Malayziya ====
2004 yildan beri kichik korxona sifatida faoliyat ko'rsatgan va 2008 yilga kelib [[Joxor-baru|Johor Bahru]], Johor shahrida Chery modellarini to'plamlari yig'adigan zavod ochilgan. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab, 2015 yilga qadar Malayziyada yana bir zavod qurilishi va foydalanishga topshirilishi kutilmgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theborneopost.com/2012/06/23/chery-malaysia-to-set-up-production-plant-in-msia/|title=Chery Malaysia to set up production plant in M'sia|journal=Borneo Post Online|date=23 June 2012|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Myanma ====
2011 yil may oyi holatiga ko'ra, mamlakatda yilik ishlab chiqarish quvati 3000-5000 donaga teng avtomobil ishlab chiqarish zavodi qurilishi rejalashtirilgan. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan beri Chery QQ, [[Yangon|Yangonda]] mashhur bo'lganga [[Yangon|o'xshaydi]]. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.globalpost.com/dispatches/globalpost-blogs/southeast-asia/myanmar-economy-china-cars|title=In Myanmar, clunkers make room for Chinese mini-cars|journal=On Southeast Asia Blog|date=18 June 2012|agency=globalpost.com|accessdate=6 July 2012|last=Winn, Patrick}}&lt;/ref&gt; 

==== Pokiston ====
2004-yilda, Chery bu mamlakat uchun to'plamlarni eksport qilishga qiziqish bildirgan &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; va keyinchalik avtomobillarni yig'ish mumkinligini bildirgan. 

==== Tayvan ====
2009 yil avgust oyidan boshlab Tayvanning Taichung shaxrida, Tayvanning Prince Motors avtomobil kompaniyaga tegishli bo'lgan Shengroung Auto tomonidan Chery A3 modeli yeg'ilmoqda. 

==== Tailand ====
2008-yilda, Chery bu mamlakatga avtomobil to'plamlarini eksport qilinishini kelishib oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Thai Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|publisher=Chery Inc|date=13 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233034/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; va 2010 yilda bu davlatda yig'ish zavod ochilishi kereligiga qaramasdan, 2011 yilda Chery bu zavodni Taylandga ko'chirishini &quot;Iqtisodiy taxlili&quot; olib borilayotganini aytib o'tgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|title=China-based autos struggle for localization in Thailand|date=27 September 2011|agency=Xinhua|accessdate=18 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921065150/http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

==== Turkiya ====
[[Sakarya]] viloyatida mahalliy Chery avtomobillari sotuvchisi bo'lgan Mermerler Otomotiv bilan hamkorlikda ishlab chiqarish zavodini qurish rejalashtirildi. &lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

==== Ukraina ====
[[Fayl:ZAZFORZA.jpg|right|thumb| ZAZ Forza ]]
Chery ZAZ bilan 2006 yildan beri hamkorlik qiladi &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.avtozaz.com/en/about/partners|title=AvtoZAZ: Partners|publisher=AvtoZAZ|accessdate=12 May 2011}}&lt;/ref&gt; va [[Zaporojye|Zaporijiya]], Chornomorskdagi zavodlarda Chery yirik qisimlaridan (to'plamlaridan) avtomobillar ishlab chiqaradi. 2011 yil fevral oyidan beri Chery A13 [[Ukraina|Ukrainada]] ishlab chiqarilmoqda, u yerda u ZAZ Forza sifatida qayta ishlab chiqariladi va sotiladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=ЗАЗ Forza: Новая надежда|url=http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|publisher=Autocentre|date=16 February 2011|language=Russian|accessdate=7 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120309221525/http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|archivedate=9 March 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Venesuela ====
Ushbu mamlakatda Chery birinchi marta 2006 yil o'rtalarida paydo bo'lgan, Chery avtomobillari 2011 yildan beri Venesuelaga Xitoyning yagona litsenziyalangan avtomobili sifatida eksport qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Aragua shimoliy-markaziy shtatida ZGT qo'shma korxonasiga tegishli bo'lgan Chery ishlab chiqarish maydonchasi 2011 yil sentyabr oyida ochilgan bo'lib, A1 va A3 modellarini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery holds ceremony for new Venezuelan factory|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-holds-ceremony-for-new-venezuelan-factory-110901.shtml|publisher=Gasgoo|date=1 September 2011}}&lt;/ref&gt; 

=== Oldingi zavodlar ===

==== Rossiya ====
Rossiyada Avtotor 2006 yildan 2008 yilgacha to'plamlardan Chery modellarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;http://wardsauto.com/news-analysis/russia-s-tagaz-launches-chery-assembly&lt;/ref&gt; TagAZ 2008 yildan 2014 yilgacha Chery rusumli transport vositalarini ham ishlab chiqargan, ammo ular odatda &quot;Vorteks&quot; kabi Chery bo'lmagan yorliqlarni o'rnatishgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Russia: TagAZ Clones a Chery for the Vortex Estina|publisher=Edmund's Inside Line|date=5 September 2008|url=http://www.insideline.com/chery/russia-tagaz-clones-a-chery-for-the-vortex-estina.html}}&lt;/ref&gt; 

==== Urugvay ====
2007 va 2015 yillar orasida Argentinaning SOCMA Group &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; kompaniyasi Urugvay, Kanelones, Barra de Carrasko shahridagi Oferol zavodida Chery avtomobillarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28|title=Chery becomes China’s first automaker with exports of over 500,000|publisher=Chery Inc|date=26 April 2011|archivedate=7 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007073142/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oktyabr oyida Tiggo [[Urugvay|Urugvayda]]  rasman ishga tushirilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=The Chery Tiggo3 Officially Launched in Uruguay|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|publisher=Chery Inc|date=14 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164405/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;urproof&quot;&gt;{{Web manba|title=Ramping up Business in Brazil, Chinese Chery Deeply Exploiting South American Auto Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|publisher=Chery Inc|date=3 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164443/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt; Zavod 2015 yil may oyidan butunlay yopildi. &lt;ref&gt;http://www.efe.com/efe/english/business/chery-closes-factory-in-uruguay-on-fall-demand-from-brazil-and-argentina/50000265-2617453&lt;/ref&gt; 

== Qo'shma korxonalar ==
Chery Jaguar Land Rover va Israel Corporation bilan avtomobil ishlab vhiqarish bo'yicha, &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; Arvin Meritor, Johnson Controls va PPG Industries bilan avtomobil butlovchi qisimlari ishlab chiqaradigan qo'shma korxonalarga ega. &lt;ref name=&quot;ppg1&quot;&gt;{{Web manba|title=Joining Hands with Arvin Meritor, Chery More Confident of Internationalization|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|publisher=Chery Inc|date=26 July 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232852/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Chery Jaguar Land Rover ===
2012 yilning mart oyida Chery va Buyuk Britaniyada joylashgan luks rusumli avtomobillarni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan Jaguar Land Rover kompaniyasi Xitoy bozoriga asoslangan Jaguar va Land Rover avtomobillarini va dvigatellarini sotadigan va ishlab chiqaradigan yangi qo'shma korxonasiga, tadqiqot markaziga va yangi &quot;o'zining brendini&quot; yaratish uchun 2.78 milliard dollar sarmoya kiritishga kelishib oldilar.  &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/03/21/us-jaguar-chery-idUSBRE82K0HV20120321|title=Jaguar Land Rover seals JV with China's Chery|date=21 March 2012|publisher=Reuters|accessdate=9 April 2012}}&lt;/ref&gt; Qo'shma korxona 2012 yil sentyabr oyida me'yoriy tasdiqni oldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/09/21/jlr-chery-china-idUSL4E8KL1NY20120921|title=UPDATE 1-Chery gets regulatory nod for Jaguar Land Rover JV|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=21 September 2012|accessdate=19 November 2012|author=Fang Yan and Kazunori Takada}}&lt;/ref&gt; Dastlabki ishlab chiqarish bazasi Shanxayga yaqin bo'lgan Changshu shahrida quriladi. &lt;ref name=&quot;mvp&quot;&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/11/18/us-jaguar-chery-china-idUSBRE8AH08820121118|title=Jaguar, Chery start construction of new car factory in China|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=18 November 2012|accessdate=19 November 2012|author=Hirschler, Ben}}&lt;/ref&gt; 

=== Qoros ===
[[Fayl:2013-03-05_Geneva_Motor_Show_8116.JPG|right|thumb| Qoros 3 ]]
O'zining birinchi xorijiy firmasi bo'lgan Qoros qo'shma korxonasi 2007 yilda Chery Isroil Korporatsiyasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan va 2013 yilda avtomobil sotishni rejalashtirgan. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Butunlay yangi platforma asosida qurilgan avtomobil sedan bo'lib, uni 2013 yil Shanxay Auto Show ko'rgazmasida namoyish qilinishi kutilgan, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|title=Qoros Compact Sedan Testing on Chinese Tarmac|journal=chinacartimes.com|date=19 July 2012|accessdate=19 July 2012|last=Ash|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120720084210/http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|archivedate=20 July 2012}}&lt;/ref&gt; (ayrim manbalarda xabar berishicha bu Qoros modellari elekrt avtomobil bo'lishi kutilmagan edi).  Ishlab chiqarish bazasi Tszansu [[Szyansu|provintsiyasining]] Changshu shahrida quriladi va 2012 yilda ishga tushadi. &lt;ref name=&quot;qfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery-Quantum to Start Building Cars in Changshu, Jiangsu in 2012|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-quantum-to-start-building-cars-in-changshu-jiangsu-in-2012/|publisher=ChinaAutoWeb|date=6 September 2010}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish quvvati yiliga 150 000 donani tashkil etadi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; ammo 2015-2016 yillarga qadar o'zinigng to'liq quvvatiga chiqa olmaslik extimoli bor edi. &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; Qoros avtomobillari Xitoy va Evropada bozorlarida sotilishi ko'zda tutilgan,  bundan tashqari avtomobil Yaqin Sharqda tez rivojlanayotgan mamlakatlarda sotilishi rejalashtirilgan, shuningdek, keyinchalik, Isroiln bozori uchun kichik elektr transport vositalari sotish ko'rinishida sotilishi kutilgan.   

Yuqori darajadagi &quot;Qoros&quot; rusumli avtomobillar Amerika Visteon va Fransiyaning Valeo kabi yetakchi xorijiy yetkazib beruvchilarning komponentlari va tizimlari bilan qurilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#partners|title=COMPANY: PARTNERS|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Uning dvigatel dizayni, xorijiy firmaning sihtirokida yaratilgan edi, &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; shu bilan birga Volkswagen va Minining sobiq xodimlarini jalb qildi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Avstriya va Germaniyada zavodlari mavjud. &lt;ref name=&quot;overseasoffices&quot;&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|title=Press Release: TomTom Secures Traffic Deal with Qoros Auto in China|journal=reuters.co.uk|date=6 March 2012 &lt;!-- 7:30am GMT --&gt;|agency=TomTom|accessdate=19 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121020134903/http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|archivedate=20 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

Dastlab Chery Quantum Auto Co Ltd nomi bilan tanilgan bo'lsa-da, uning yuridik nomi hozirda Qoros Auto Co Ltd. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt;  

== Mahsulotlar va xizmatlar ==

=== Avtomobillar ===
2009 yildan 2013 yilgacha Chery avtomobillari to'rtta savdo belgisi ostida sotilgan: Chery, Karry, Rely va Riich. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's &quot;Outstanding 4+1&quot; Pattern Exhibits the &quot;Chinese Power&quot;|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|publisher=Chery Inc|date=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232949/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2012 yilning sentyabr oyida Chery oxirgi ikkita brend ostida avtomobil ishlab cchiqarishni to'xtatdi va bu brendlar beqor qilinishini e'lon qilindi. Endilikda Chery brendi (yengil avtomobillar) va Karry brendi (tijorat transport vositalari uchun) qollanadigan bo'ldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

Chery kompaniyasi avtomobillar, minivenlar va SUVlarni ishlab chiqaradi. Ularni ishlab chiqarishda ishlatiladigan butlovchi qismlar chet elda ishlab chiqarilgan yoki import qilingan bo'lishi mumkin. Chery ko'plab xorijiy komponent ish;ab chiqarish korxonalari bilan hamkorlik shartnomalarini tuzgan, ular orasida Amerikaning ArvinMeritor,  American Autoliv, &lt;ref name=&quot;others&quot;&gt;{{Cite news|title=About Chery|publisher=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/default.asp?action=article&amp;ID=21565|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; American Delphi Automotive,  Avstraliyaning Futuris kompaniyasi,  German Robert Bosch GmbH,  American PPG Industries,  Germaniya Siemens VDO,  Fransuz Valeo, &lt;ref name=&quot;supch&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery, Valeo Join Hands to Develop Automobile Lighting Systems|publisher=Chery Inc|date=22 November 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106033249/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archivedate=6 January 2012}}&lt;/ref&gt; va Amerikaning Visteon kabi mashhur brendlar ham mavjud. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Visteon to Invest in Subsidiary of Chery Technology, Strengthening Automotive Climate Capabilities in China|publisher=Visteon Corp|date=22 August 2011|url=http://www.visteon.com/media/newsroom/2011/110822_story1.html}}&lt;/ref&gt; Ba'zi kompaniyalar Cheryga mahalliy ta'minot tarmog'ini yaratishda katta yordam bergan.  

==== To'xtatildi ====

* 1999–2006 Fulvin / Windcloud  (kodlangan nomi ''A11'' ) - 1.6 L sedan 
* 2003–2010 Chery A15 - 1,5 L sedan 
* 2006–2016 Chery Eastar (东方之子) &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/tag/eastar-cross/|title=Chery Eastar Cross Review - The entry level MPV|publisher=ChinaPEV.com|date=3 June 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( kodlangan nomi B11) - o'rta o'lchamli sedan 
* 2006–2010 Chery A5 - 1,6, 1.8, 2.0L sedan 
* 2006–2010 QQ6 ( kodlangan nomi ''S21'' ) - 1.1 &amp;nbsp; L &amp; 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006–2013 Karri Youyi - Chery A18 mikroavtobusi, MPV 
* 2007–2009 Riich R2 
* 2007–2015 A1 (kodli nomi ''S12'' ) - 1.2 &amp;nbsp; L, 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtoulovi 
* 2009–2011 QQme &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/256|title=Merry QQme to be Launched|publisher=Chery Inc|date=26 June 2009|accessdate=19 September 2013|archivedate=30 November 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091130004251/http://www.cheryinternational.com/en/node/256}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S16'' ) - shahar avtomobili 
* 2009–2013 G5 (kodli nomi ''A6'') - 2.0T &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-riich-g5-review-and-road-test/|title=Chery Riich G5 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=1 May 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* 2009–2014 M1 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/251|title=Chery M1 Splendidly Shown on Auto Shanghai 2009|publisher=Chery Inc|date=20 April 2009|accessdate=19 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101224031422/http://cheryinternational.com/en/node/251|archivedate=24 December 2010}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S18'') - EV- varianti ham mavjud shahar avtomobili 
* 2009–2014 X1 - SUV 
* 2010–2013 Chery Cowin 1 - yangilangan Chery QQ6 
* 2010–2013 Chery Cowin 3 - yangilangan Chery A5 
* 2010–2013 Rely H3 / Rely H5 - mikroavtobus ( Toyota Hiace H200 platformasi asosida) 
* 2010–2015 G6 
* 2010–2016 Chery Cowin 2 - yangilangan Chery A15 
* 2011–2012 Q22 / Q22B - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2011–2014 G3 
* 2011–2015 X5 - SUV 
* 2012–2013 Chery Cowin 5 - yangilangan Chery Eastar 
* 2003 QQ / QQ3 (kod nomi ''S11'' ) - 0,8 &amp;nbsp; L-1.1 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006 S22 - MPV 
* 2006 V5 / Eastar5 (kod ''B14'' ) - 1.6 &amp;nbsp; L – 2.4 &amp;nbsp; L mikroavtobus 
* 2008 A3 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-a3-review-and-test-drive-1/|title=Chery A3 Review and Road Test|publisher=chinapev.com|date=6 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( ''M11'' kodi) - 1.6 &amp;nbsp; L-1.8 &amp;nbsp; L sedan / xetchbek 
* 2009–2015 A13 Fulvin 2 
* 2009 Q21 / Q21D - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2013–2015 E3 - subkompakt sedan 
* 2011–2015 E5 - ixcham sedan &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery E5 launched in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/#|publisher=China Car Times|date=24 April 2011|accessdate=27 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130918102610/http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/|archivedate=18 September 2013}}&lt;/ref&gt; 
* 2012–2016 E8 (yoki Eastar II) - O'rta sedan 

==== Hozirgi ====

* 2004 Chery QQ - Supermini 
* 2008 Chery A13 - Subkompakt 
* 2013 Arrizo 7 - O'rta sedan 
* 2015 Arrizo 3 - Subkompakt sedan 
* 2016 Arrizo 5 - ixcham sedan 
* 2017 Chery eQ1 - Elektr supermini 
* Chery Tiggo 3x - CUV subkompakt 
* Chery Tiggo 5x - CUV subkompakt 
* 2005 Chery Tiggo 3 (dastlab Chery Tiggo) - ixcham CUV &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.chinapev.com/chery/chery-tiggo-3-model-2009-review-and-test-drive-1/|title=Chery Tiggo 3 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=8 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chery Tiggo 5 - ixcham CUV 
* Chery Tiggo 7 - ixcham CUV 
* 2018 Chery Tiggo 8 - O'rta o'lchamdagi CUV 
* 2018 Chery Arrizo GX - ixcham sedan 

[[Fayl:奇瑞汽車_北京モーターショー2012.jpg|right|thumb| Chery Ant konseptli avtomobil ]]
[[Fayl:Chery_Ant_2.0_-_Auto_Shanghai_2013.JPG|right|thumb| Chery Ant 2.0 konseptli avtomobil ]]

==== Tushunchalar ====

* 2005 yil M14 
* 2007 yil T15 
* 2007 yil B12 
* 2008 P12 
* 2008 yil F11 
* 2008 yil B22 
* 2008 Faira &lt;ref&gt;[http://www.autoblog.com/2008/04/13/beijing-08-preview-chery-faira-range-covers-all-the-bases/ Beijing '08 Preview: Chery Faira range covers all the bases] - [[Autoblog.com]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.edmunds.com/insideline/autoshows/beijing/2008/cheryfairapreview.html 2008 Beijing Auto Show Preview: Chery Faira] - [[Edmunds.com]]&lt;/ref&gt;
* B14 (kupe) 
* G6 &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chumoli 
* Ant 2.0 
* 2014 Chery Beta 5 kontseptsiyasi 
* 2014 Chery Alpha kontsepti 
* 2017 Chery Tiggo Coupe kontseptsiyasi 

=== Dvigatellar ===
Chery kompaniyasi o'zlarining dvigatellarni ACTECO va CAC savdo belgilari ostida ishlab chiqaradi va dunyoning bir qancha davlatlariga eksport qiladi. Chery dvigatellari Fiat tomonidan sotib olingan va AQShga eksport qilingan. &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Fiat and Chery Reached an Agreement on Engine Purchase|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|publisher=Chery Inc|date=5 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233119/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Sotishdan keyingi xizmat ===
Chery kompaniyasining 31 tadan ortiq Xitoy provinsiyalari, avtonom viloyatlari va to'g'ridan-to'g'ri nazorat qilinadigan munitsipalitetlar sotish va mijozlarga xizmat ko'rsatish tarmog'i mavjud. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery China|url=http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|publisher=Chery Inc|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208194326/http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|archivedate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

== Brendlar va mahsulotlar ==

=== Oldingi Chery mahsulotlari ===

* Chery A1 
* Chery A3 
* Chery A5 
* Chery tumor 
* Chery Kovin 1 
* Chery Kovin 2 
* Chery E5 
* Chery Eastar 
* Chery V5 
* Chery Fulvin 2 
* Chery M1 
* Chery QQ3 
* Chery QQ6 
* Chery QQme 
* Chery Tiggo 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Kimo.jpg|Chery A1
Fayl:2014 Chery A3 hatchback, front 8.4.18.jpg|Chery A3
Fayl:Chery A5 China 2012-05-01.JPG|Chery A5
Fayl:Car in Syria.jpg|Chery Tumor
Fayl:Chery E5 China 2012-05-13.JPG|Chery E5
Fayl:Chery Eastar II 02 China 2012-05-12.JPG|Chery E8 (Eastar II)
Fayl:Chery Eastar Cross 01 China 2012-04-15.JPG|Chery V5 / Eastar Cross
Fayl:Chery Fulwin 2 sedan facelift China 2016-04-08.jpg|Chery Fulvin 2
Fayl:Chery M1 in Vientiane Laos.jpg|Chery M1
Fayl:Chery QQ II China 2016-04-08.jpg|Chery QQ
Fayl:Chery QQ3 Sport 01 China 2012-06-02.jpg|Chery QQ3
Fayl:Chery QQ6 China 2016-04-08.jpg|Chery QQ6
Fayl:Chery QQme 01 China 2012-08-07.JPG|Chery QQme
Fayl:Chery Tiggo facelift II China 2012-05-12.jpg|Chery Tiggo
&lt;/gallery&gt;

=== Chery EV (elektr avtomobil) ===

* Chery eQ 
* Chery eQ1 
* Chery eQ5 
* Chery Arrizo 5e 
* Chery Tiggo 3Xe 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery eQ China 2016-04-07.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ 
Fayl:Chery eQ1 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ1 
Fayl:Chery Arrizo 5e 02 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Arrizo 5e 
Fayl:Chery Tiggo 3Xe 001 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3Xe 
&lt;/gallery&gt;

=== Arrizo sedanlari ===

* Chery Arrizo 3 
* Chery Arrizo 5 
* Chery Arrizo GX 
* Chery Arrizo 7 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Arrizo 3 (艾瑞泽3) 01 China 2015-04-18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 3 
Fayl:Chery Arrizo 5 0002 China 2016-04-13.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 5 
Fayl:Chery Arrizo GX 01 China 2019-03-25.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo GX 
Fayl:Chery Arrizo 7 01 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 7 
Fayl:Chery Arrizo M7 2 China 2016-04-05.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo M7 
&lt;/gallery&gt;

=== Tiggo krossoverlari ===

* Chery Tiggo 3 
* Chery Tiggo 3x 
* Chery Tiggo 5 
* Chery Tiggo 5x 
* Chery Tiggo 7 
* Chery Tiggo 8 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Tiggo 3 facelift China 2015-04-10.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3 
Fayl:Chery Tiggo 3X 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3X 
Fayl:Chery Tiggo 5 2 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5 
Fayl:Chery_Tiggo_5X (cropped).jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5X 
Fayl:Chery Tiggo 7 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 7 
Chery Tiggo 8 front 8.16.18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 8 
&lt;/gallery&gt;

=== Covin ===

* Covin C3 
* Covin C3R 
* Covin E3 
* Covin V3 
* Covin X3 
* Covin X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Cowin C3 001 China 2016-04-13.jpg|[[Cowin C3|Covin C3]]
Fayl:Cowin C3R China 2016-04-01.jpg|[[Cowin C3R|Covin C3R]]
Fayl:Cowin X3 1 (cropped).jpg|[[Cowin X3|Covin X3]]
Fayl:Cowin X5 01 China 2018-03-20.jpg|[[Cowin X5|Covin X5]]
&lt;/gallery&gt;

=== Karri ===

=== Oldingi modellar ===

* TX 
* TXL  
* LX  
&lt;gallery&gt;
Fayl:Exceed TX 001.jpg|TX 
Fayl:Exceed TXL 001.jpg|TXL
&lt;/gallery&gt;

=== Qoros ===

=== Jetour ===

* Jetour X70 
* Jetour X70S 
* Jetour X90 
* Jetour X95 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Jetour X70 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X70 
Fayl:Jetour X90 002.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X90 
Fayl:Jetour X95 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X95 
&lt;/gallery&gt;

=== Rely ===

* Rely H3 
* Rely H5 
* Rely V5 
* Rely X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Rely H3 China 2014-04-16.jpg|Rely H3
Fayl:Rely H5 China 2016-04-07.jpg|Rely H5
Fayl:Rely V5 China 2012-04-15.JPG|Rely V5
Fayl:Rely X5 01 China 2012-07-15.JPG|Rely X5
&lt;/gallery&gt;

=== iCAR ===
'''iCAR''' — Cheryning elektromobil ishlab chiqaruvchi subbrendi boʻlib, asosan yosh mijozlar auditoriyasi uchun moʻljallangan. Brend 2023-yil aprel oyida taqdim qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bobylev |first=Denis |date=2023-06-05 |title=Chery iCar 03 hit the production line in China. The 21,000-USD all-road EV |url=https://carnewschina.com/2023/06/05/chery-icar-03-hit-the-production-line-in-china-the-21000-usd-all-road-ev/ |access-date=2023-07-14 |website=CarNewsChina.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

* [[iCar 03]] (2023-hozirgacha)
* [[iCar GT]] (2023-hozirgacha)
&lt;gallery heights=&quot;75&quot;&gt;
File:ICAR 03 001.jpg|iCAR 03
File:ICAR GT 001.jpg|iCAR GT
&lt;/gallery&gt;

=== Riich ===

== Elektr transport vositalari ==
[[Fayl:Chery_m1_ev.jpg|thumb| 2010 yil Kuala Lumpur xalqaro avtosalonida elektr Chery M1 ]]
Chery hozirda bir nechta gibrid va to'liq elektr modellarini taklif etadi va u ommaviy ishlab chiqarish bo'yicha xorijiy kompaniyalar bilan oldindan kelishuvni o'rnatdi. Xitoy neftni subsidiya qiladi (davlatning elektr avtomobillarini ishlab chiqarishni uchun rag'batlantiradi). &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Big bet on better battery-run cars|url=http://www.chinadaily.com.cn/usa/2011-01/03/content_11787675.htm|publisher=China Daily|date=3 January 2011}}&lt;/ref&gt; 

2010 yilda Chery kompaniyasi uchuvchilik uchun yaratilgan loyihalarda foydalaniladigan elektr transport vositalarining prototiplarini ishlab chiqish bo'yicha Amerikaning Better Place kompaniyasi bilan o'zaro kelishuv memorandumini imzoladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.ft.com/cms/s/0/7452c1e8-50cb-11df-bc86-00144feab49a.html|title=Better Place in China deal|publisher=Financial Times|date=26 April 2010}}&lt;/ref&gt; 

=== Elektr modellari ===
2009 yilda Chery o'zining elektr energiyasi bilan harakatlanadigan Chery S18 avtomobil modelini yaratganligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery S18 Is Off Line, Achieving Zero Emission and Zero Pollution|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233248/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil boshida kompaniya jurnalistlarga elektr energiyasi orqali harakatlanadigan Chery Riich M1 modelini namoyish qildi. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;/&gt; S18 deb ham ataladigan ushbu mashina 2010 yilda ishlab chiqarishga qo'yilgan bo'lishi mumkin. &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery elektr avtomobillarini tadqiq qilish va rivojlantirishga katta sarmoya kiritganini ta'kidladi, shuningdek uchta gibrid va ikkita elektr modellari 2012 yilda o'zining veb-saytiga joylashtirdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Electric vehicles|url=http://www.cheryinternational.com/|publisher=Chery Inc|accessdate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning gibrid modellari start-stop tizimidan foydalanishi orqali harakatlanar edi. 

== Savdo ==
[[Fayl:Chery_Tiggo_facelift_II_01_China_2012-04-22.jpg|right|thumb| Chery Tiggo ]]
Chery 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik avtomobil eksportchisi hisoblanadi. 2012 yilgacha kompaniya G'arbiy avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyasi bilan qo'shma korxonaga ega emasligi sababli kompaniya eksport yo'nalishini tanlaganligini tushuntirishi mumkin. 2009 yilda AQSh Kongressining yillik tadqiqot xizmati hisobotida Xitoy avtomobilsozlik sanoati odatiy qo'shma korxonalar xorijiy savdolarni cheklab qo'yganligini ta'kidlab o'tdi. 

Chery kompaniyasi tomonidan [[Suriya|Suriya davlatiga]] birinchi avtomobil eksporti 2001 yilda amalga oshirib, &lt;ref name=&quot;1stexport&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, the Only Automaker Listed Among Top 200 Chinese Exporters|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|publisher=Chery Inc|date=18 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233311/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2010 yilda Chery Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari orasida eng yitik eksport qiluvchi kompaniya bo'ldi. Bu nomi xitoy kompaniyasi 2003 yildan beri o'zida ushlab kelmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery ranks 1st in exports for 8 consecutive years|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|publisher=Chery Inc|date=29 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233130/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery strategik rejasiga asosan Kompaniya  birinchi navbatda rivojlanayotgan mamlakatlar bozoriga va so'ng rivojlangan amlakatlar bozoriga kirish edi o'z oldiga maqsad qilib qo'ygan. 

Bundan tashqari, bir nechta qit'alarda sotiladigan Chery dilerlik kompaniyalari [[Rossiya]], [[Ukraina]], [[Belarus|Belarusiya]], [[Eron]], [[Serbiya]], [[Shimoliy Makedoniya|Makedoniya]], [[Turkiya]] va [[Italiya|Italiyada]] DR Motor Company orqali ishlaydi.  Chery modellari 2016 yilda taklif etiladigan boshqa taniqli davlatlar qatoriga [[Argentina]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Argentina|url=http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2017-10-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171015175514/http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx}}&lt;/ref&gt; [[Avstraliya (davlat)|Avstraliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-03-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200310160531/http://www.cherymotors.com.au/}}&lt;/ref&gt; [[Braziliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Brazil|url=http://www.cherybrasil.com.br/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2019-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190128192837/http://www.cherybrasil.com.br/}}&lt;/ref&gt; [[Chili]],  [[Kolumbiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Colombia|url=http://www.chery.com.co/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2020-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201205153558/http://chery.com.co/}}&lt;/ref&gt; [[Venesuela]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Venezuela|url=http://www.cheryvenezuela.com|accessdate=10 October 2013}}&lt;/ref&gt; [[Yangi Zelandiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Cherry Motors New Zealand|url=http://www.cheryauto.co.nz/|accessdate=30 October 2016|arxivsana=2017-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170405213845/http://cheryauto.co.nz/}}&lt;/ref&gt; [[Singapur|Singapur kiradi.]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Vertex Automobile|url=http://www.chery-vertex.com.sg/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200214205137/http://www.chery-vertex.com.sg/}}&lt;/ref&gt; va [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery South Africa|url=http://www.cherysa.co.za/|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; kiradi. Ukrainada Chery modellari UkrAVTO Corp tomonidan sotiladi .  

2011 yillar boshlarida Chery kompaniyasining Tiggo nomli modeli eksport qilinayotgan avtomobillar orasidagi eng mashhur modellaridan biri deb tan olindi.  

== Motorsport ==
Chery 2010 va 2011 yillarda Dakar ralli musobaqsida qatnashgan va ikkala yillarda ham Rely X5 krossover (SUV) avtomobillari bilan ishtirok etgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Rely Fleet Starts Dakar Rally|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|publisher=Chery Inc|date=31 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233203/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Rely X5 test for Dakar, Lu Ningjun satisfied with preparations|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|publisher=Chery Inc|date=14 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233237/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|archivedate=28 October 2012}} ([http://www.dakar.com/dakar/2011/us/rider/starters-cars-page-1.html 2011 Dakar Rally entry list])&lt;/ref&gt; 

== Xavfsizlik yozuvi ==
2007 yilda Rossiyada o'tkazilgan norasmiy avtomobil avariya sinovida Amuli nomli Chery avtomobil modeli uchun juda past baho berdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Crash Course in Quality for Chinese Car|url=https://www.wsj.com/articles/SB118651314364590719|publisher=The Wall Street Journal|date=7 August 2007}}&lt;/ref&gt; 

Ba'zi Chery modellari xavfsizlik ko'rsatkichlari bo'yicha yaxshi ko'rsatkichlarga ega edi. 2009 yilda &lt;ref name=&quot;a3pincrash&quot;&gt;{{Web manba|title=2009 First Family Car, Chery A3 Hatchback Launched|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|publisher=Chery Inc|date=12 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233141/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; A3 modeli uchun, Xitoyning yangi avtomobil xavfsizligi sinovlarida, C-NCAP, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; besh yulduzli xavfsizlik reytingini oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; bu o'z navbatida chery uchun, bunday yuqori sinov darajasiga erishgan birinchi mahalliy avtomobil bo'lishiga olib keldi. &lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;multibrand&quot;&gt;{{Web manba|title=16 New Cars to be Launched in 2009, Chery Implements Multi-brand Strategy|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|publisher=Chery Inc|date=22 February 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233152/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery Riich G3 modeliga ham besh yulduzli reytingga sazovor bo'ldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|title=Full record of impact results [G3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921055216/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

== Qarama-qarshiliklar ==

=== Da'volarni nusxalash ===
2003 yil iyun oyida Amerikaning [[General Motors]] kompaniyasi Cheryni [[Chevrolet Spark|birinchi avlod Daewoo Matiz]] (GM sho'ba korxonasi GM Daewoo tomonidan ishlab chiqarilgan )ni Chery QQ avtomobilining dizaynida nusxala qilib sihlatilganida ayblab sudga berdi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/03/AR2005060301835.html|publisher=The Washington Post|first1=Peter S.|last=Goodman|title=China a Weak Ally on Piracy|date=4 June 2005}}&lt;/ref&gt; General Motors shuningdek, Chery QQ avtomobilnii avtohalokat sinovidan o'tkazganda yashirin Matiz avtomobilini ishlatilganini da'vo qiladi. &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinesecars.net/index.php?page=59|title=Lawsuits|publisher=China Motor Vehicle Documentation Centre|accessdate=12 March 2011}}&lt;/ref&gt; 

O'z navbatida amerika GM kompaniyasi rahbarlari tomonidan, Cheryning QQ modeli va Chevroletning Matiz modeli orasidagi dizayndagi, ko'plab butlovchi qisimlaridagi o'xshshlikni borligini takrorlashadi. Shu bilan birga, GM China Group bu ikki avtomobilning &quot;ajablanarli darajada bir xil kuzov tuzilishiga, tashqi va ichki dizayniga ega ekanligiga va bundan tashqari asosiy tarkibiy qismlar ikkala avtomobilda nihoyatta o'xshash ekanligini takidlaydi&quot;. 

Bundan tashqari Chery Tiggo ikkinchi avlod Toyota RAV4 ga o'xshashligi uchun tanqid qilinadi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119150729/http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archivedate=19 November 2015|publisher=Autoreview|language=Russian|date=|accessdate=10 June 2011}}&lt;/ref&gt; QQ-da topilgan Matiz texnologiyasidan foydalanadigan boshqa modelga chambarchas bog'liq bo'lgan QQ6 yo'lga qo'yiladi. Eastar va uning hosilalari (V4, B12 va B22) Daewoo Magnusning nusxalari deb hisoblangan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Eastar unveiled in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|date=25 April 2011|publisher=China Car Times|accessdate=7 January 2012|archiveurl=https://archive.today/20120729144147/http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|archivedate=29 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== GM sudi ====
Vositachilik urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan so'ng, GM Daewoo (hozirgi GM Korea nomi bilan tanilgan) Cheryga qarshi Shanxay sudiga ko'taradi ammo 2005 yilda yurisdiktsiya Pekinning 1 Xalqro sudiga ko'chiriladi. 

O'sha paytda Xitoyning davlat amaldorlari, shu jumladan tijorat vazirining o'rinbosari va Intellektual mulk davlat idorasi direktorining o'rinbosari Cheryni qo'llab-quvvatladilar. Xitoyliklar GM o'z texnologiyalarini tegishli darajada patentlamaganligini da'vo qilmoqda. &lt;ref name=&quot;cdbei&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-05/09/content_440334.htm|title=Chery even used a camouflaged Matiz car to pass auto tests to acquire authorization from the government over production and sales of QQ.|publisher=China Daily|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; 2005 yil oxirida sud jarayoni hal qilindi . &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;/&gt; 

=== AQShning Briklin sudi ===
Rivojlanayotgan mamlakatlardagi avtomobillarini AQShga olib kirish tajribasiga ega bo'lgan amerikalik tadbirkor Malkolm Briklin, 2008 yilda Chery kompaniyasini Bricklin bilan shartnoma tuzgandan keyin boshqa kompaniya bilan ish olib borganligi uchun xitoy kompaniyasini sudga bergan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Entrepreneur Bricklin sues Chery over failed deal|url=https://www.reuters.com/article/2008/07/21/us-chery-lawsuit-idUSN2141944520080721|publisher=Reuters|date=21 July 2008}}&lt;/ref&gt; 

== Adabiyotlar ==
{{Manbalar|30em}}
[[Turkum:Avtomobil]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik sanoati]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>jkt5u0z1its4j3y9hkfl7f141le1kn1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156295</id>
      <parentid>6156294</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69833" sha1="ol2az4zjtveolz2xjczr3f9gbywhk0x" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = Chery Automobile Co. Ltd.
| logo = 
| logo_size = 200
| logo_caption = Logo since 2022
| image = 2017-09-12 IAA 2017 CHERRY by Olaf Kosinsky-1.jpg
| image_caption = Chery stendi 2017-yil [[:en:International Motor Show Germany|Germaniya motoshusi]]
| type = [[:en:Government-owned corporation|Davlat korparatsiyasi]]
| foundation = {{Start date|df=yes|1997|01|8}}
| joylashuvi = [[:en:Wuhu, Anhui|Uxu]], [[Anxoy]] [[XXR]]
| key_people = Yin Tongyue (Rais)
| industry = [[Avtomobil sanoati|Avtomobilsozlik]]
| products = [[Avtomobil]]lar
| area_served = Dunyo boʻylab
| revenue = 
| operating_income = 
| net_income = 
| num_employees = 16,721
| parent = 
| divisions = 
| subsid = {{nowrap|[[Chery Jaguar Land Rover]] (50%)}} &lt;br /&gt;[[Karry|Karry Auto]] (100%)&lt;br /&gt;[[Cowin Auto]] (49%)
| owner = 
| homepage = {{URL|http://www.cheryinternational.com/}}&lt;br /&gt;{{URL|http://www.chery.cn/}} {{in lang|zh}}
| module = {{Chinese|child=yes|t=奇瑞汽車股份有限公司|s=奇瑞汽车股份有限公司|p=Qíruì Qìchē Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī|altname=Chery|t2=|s2=奇瑞|p2=Qíruì|mi2={{IPAc-cmn|q|i|2|r|ui|4}}|order=st}}
}}

'''Chery Automobile Co,''' '''Ltd.'''  qisqartirilganda '''Chery''' va ba'zan uning Xitoy nomi, ''Qirui'' (奇瑞) ning pinyin transkripsiyon nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;Xing, W. W. J. (2002). &quot;Automakers in the fast lane&quot;. ''The China Business Review:'' 29(4)&lt;/ref&gt;, bosh qarorgohi [[Xitoy]]ning Wuhu, Anhui shahrida joylashgan kompaniya [[Avtomobil sanoati|avtomobil ishlab chiqarish]] bilan faoliyat olib boradi. Kompaniya 1997 yilda Xitoy hukumati tomonidan tashkil etilgan va davlatga tegishli bo'lgan korporatsiya hisoblanadi. Cheryning asosiy mahsulotlari bu yengil avtomobillar, minivenlar va krossoverlardir (SUV). Kompaniya Chery belgisi ostida yengil avtomobillar va Karry savdo belgisi ostida tijorat transport vositalarini sotadi. Chery - ishlab chiqarish hajmi bo'yicha (2012 yilda 590,000 dona avtomobil) Xitoyda 10-chi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchisi xisoblanadi.

== Tarixi ==

Chery 1999-yilda avtomobil ishlab chiqarishni va 2001 yilda Xitoydan eksport qilishni boshladi. Kompaniya 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik yengil avtomobillar eksportchisi bo'lib kelgan va 2011 yilda kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotning qariyb 25 foizi tashqi bozorlarga sotilgan. &lt;ref&gt;This assertion is supported by multiple sources:
&lt;/ref&gt; 2007 yilda tashkil etilgan Kenon Holdings, Qoros bilan 50:50 qo'shma korxonasi sifatida tashkil qilinadi. Kompaniya rivojlanayotgan davlatlar bozorlarida bir qator premium transport vositalarini sotishni boshlaydi. 2012 yilda Jaguar Land Rover Chery bilan birgalikda Xitoyda Jaguar va [[Land Rover]] avtomobillarini ishlab chiqarish uchun Chery Jaguar Land Rover deb nomlangan 50:50 qo'shma korxonasini tashkil etdi. 

Chery kompaniyasining Xitoyda bir nechta avtomobil yeg'ish va butlovchi qisimlar ishlab chiqarish zavodlari mavjud, bundan tashqari dunyoning 15 ta boshqa davlatlarda yeg'ish zavodlari mavjud bo'lib, ylarning aksariyati kompaniyaga tegishli emas bo'lib, CKD yoki SKD usulida actomobil yeg'iladi. Kompaniya ikkita mahalliy ilmiy-tadqiqot markaziga ega va umumiy daromadining qariyb 7 foizini mahsulotni takomillashtirishga sarflaydi. Cheryning eng taniqli modellaridan biri QQ  shahar avtomobil hisoblanadi, &lt;ref&gt;Geoff Dyer, in Shanghai. &quot;FT.Com Site : Proton in Talks with Chery Over Manufacturing.&quot; FT.Com (30 March 2006)&lt;/ref&gt; o'z bir subbrand yaratgan. QQ6 va QQme - bu kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan yana ikkita mashinadir va asl QQ endi QQ3 deb nomlanishi mumkin. 

2000-yillarning boshlaridan beri Chery chet ellik ishlab chiqaruvchilarning [[intellektual mulk]] huquqlarini buzilishi bilan bog'liq ko'plab tanqidlar ostida qoldi. Bir nechta Chery avtomobillari turli xil xorijiy ishlab chiqaruvchilarning dizayn elementlarini to'g'ridan-to'g'ri nusxalashgandek ko'rinadi. Ba'zilar, shuningdek, kompaniyaning &quot;Chery&quot; nomini GMning Chevrolet brendi uchun qisqartirilgan &quot;Chevy&quot; ni eslataditganligi uchun tanqid qilishadi. 

=== 1997 yildan 2010 yilgacha ===
[[Fayl:Chery_SQR7160_Windcloud.jpg|thumb| Chery SQR7160 Fengyun ]]
1997 yilda [[Anxoy|Anhui provinsiyasi]] davlat idorasining bir guruh vakillari tomonidan Chery kompaniyasi tashkil wtilgan va 1999 yilda Volkswagenning SEAT Toledo modelining litsenziya asosida ishlab chiqarishni boshlandi. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Li|first1=Wei|author2-link=|title=Yin Tongyue: There's no myth to cars (qiche meiyou shenhua)|journal=Sanlian Lifeweek (sanlian shenghuo)|pages=56–61|language=Chinese|date=19 May 2008|url=|postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt; Cheryning birinchi ''Fengyun'' deb nomlangan birinchi avtomobili qariyb 30 000 dona sotilgan.  

The ''Wall Street Journal'' Cheryning korporativ madaniyatini &quot;Kommunistik gibrid kompaniya va tadbirkorlik faoliyatini bir boshlang'ich loyihasi&quot; deb ta'riflagan. Kompaniya o'zining tadbirkorlik faoliyatini dastlabki tarixida yaqqol namoyon qilgan. Kompaniya 2003 yildagina yengil avtomobillar ishlab chiqarishga litsenziyani qo'lga kiritdi va shuning uchun uning birinchi avtomobili 1999 yil dekabr oyida sotuvga chiqarilgandan so'ng, 2001 yilga qadar rularni qonuniy ravishda sotilish mumkin emas edi.  O'sha yili Chery litsenziyasini [[SAIC Motor]]  litsenziyasiga qo'shib olib, muammoni hal qildi va ruxsatni 2003 yilgacha qo'lga kiritdi.  Ehtimol, SAIC bir marta egalik qilgan Chery-ning 20 foizlik ulushi &lt;ref name=&quot;beeb&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4528565.stm|title=GM Daewoo claimed their investigation results showed the Chery QQ shared a remarkably identical body structure, exterior design, interior design and key components|publisher=BBC News|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; ushbu dastlabki imtiyoz uchun kompensatsiya bo'lgan, ammo egalik Chery va SAICning boshqa hamkori General Motors o'rtasidagi ziddiyatlar tufayli tez orada sotilgan. &lt;ref&gt;McGregor, R. (14 June 2004). &quot;SAIC severs links with chery&quot;. ''Financial Times''.&lt;/ref&gt; GM SAIC-ning Cherydan jahli chiqgan yagona xorijiy hamkori emas edi. Volkswagen Chery eski VW zavodidan Jetta ni 2003 yil atrofida eslatgan modelni ishlab chiqarish uchun asboblardan foydalanganligini ta'kidlaydi.&lt;ref&gt;&quot;Eat your hat&quot;. (2003). ''Business Asia:'' 35(17)&lt;/ref&gt; 

2000-yillarning oxirida Chery chet el avtomobil ishlab chiqaruvchisi bilan faol hamkorlik qilishni boshladi, bu Xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilarining o'ziga xos belgisi edi. Chrysler va Fiat bilan aloqalar e'lon qilindi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 2007 yilda Chrysler Chery bilan hamkorlik qilishni rejalashtirdi, u Chery A1ni Dodge -brand avtomobili sifatida AQShda va chet elda sotilganligini ko'rdi.  Rejaga asosan Chrysler kichik avtomobilarini sotilishini tezda oshirib yuborardi va ikki kompaniya 2007 yil oxirida imzolash marosimida qatnashdilar. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery and Chrysler Group Finalize Cooperative Agreement (US to import cars from China)|url=http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076|publisher=PRNewswire|date=3 July 2007|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305160750/http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076}}&lt;/ref&gt; 2008 yil boshida Chrysler va Nissan o'rtasida shunga o'xshash kelishuvga erishildi, bu esa Chrysler-Chery hamkorligining to'xtatilishiga olib keldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chrysler's turnaround seen as race against time|url=https://www.reuters.com/article/2009/09/14/businesspro-us-chrysler-anlaysis-idUSTRE58D4WM20090914|publisher=Reuters|date=14 September 2009}}&lt;/ref&gt;  
[[Fayl:Destiny_2008.jpg|right|thumb| 2008 yildan beri ishlab chiqarilgan Chery V5 ]]
2007 yilda Fiat va Chery avtomobilsozlik qo'shma korxonasini tashkil etishi bo'yicha ikki tomonlama kelishuv memorandumini imzoladilar. Fiat 2009 yilda o'z faoliyatini boshlash rejasi bo'lgan, Xitoy bozori uchun Fiat va Alfa Romeo markali avtomobillarini ishlab chiqarishni rejalashtirgan va Maka Wuhu shahrida joylashgan. Bitim 2009 yil mart oyida to'xtatildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China's Chery postpones car venture with Fiat|url=https://www.reuters.com/article/2009/03/19/retire-us-chery-idUSTRE52I1D820090319|publisher=Reuters|date=19 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Fiat Xitoyda mahalliy sherik [[GAC Group]] bilan birgalikda ishlab chiqarishni yo'lga qo'ygan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|title=Fiat unveils new Viaggio model to be made and sold in China|accessdate=13 April 2012|publisher=Reuters|date=13 April 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2015-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705210702/http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

2007 yilda Qoros, Chery va Singapurning Kenon Holdings kompaniyalari o'rtasida avtomobil ishlab chiqaradigan qo'shma korxona tashkil etilganligi malum bo'ladi. &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012|arxivsana=2012-07-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120721044343/http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil oktyabr oyida Chery Turkiya ishlab avtomobil ishlab chiqaruvchisi Mermerler Otomotiv kompaniyasi bilan 500 million dollarlik avtomobil ishlab chiqaruvchi zavodni qurilish rejasi borligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=chery-reaches-europe-through-turkey-2009-10-11|title=Chery reaches Europe through Turkey|accessdate=9 July 2012|journal=Hurriyet Daily News|date=11 October 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2011-09-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110917051345/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml}}&lt;/ref&gt; Zavodning boshlang'ich ishlab chiqarish quvati  yiliga 20000 dona tashkil etishi ko'zda tutilgan bo'lib, 2017 yilda uning hajmini 100 ming donagacha ko'tish rejalashtirilgan.  2012 yildan boshlab zavod hali ishlab chiqarishni boshlamagan. &lt;ref name=&quot;only500&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/chery-cars-plans-to-invest-500-million-in-turkey.aspx?pageID=238&amp;nID=20291&amp;NewsCatID=345|title=Chery cars plans to invest $500 million in Turkey|journal=Hurriyet Daily News|date=9 May 2012|agency=Anatolia News Agency|accessdate=10 July 2012}}&lt;/ref&gt; Onlaynga kelganda, ushbu ishlab chiqarish bazasi Cheryning Argentina &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron kabi joylardagi bir nechta [[Qoʻshma korxona|qo'shma]] korxonalariga qo'shiladi. &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Bular Xitoydan tashqarida Chery avtomobillarini yig'adigan, ammo Chery egalik ulushi bo'lmagan bir qator zavodlardan farqli o'laroq edi. 

2009 yilda Chery 508,5 ming dona avtomobil ishlab chiqargan&lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|title=2009年安徽汽车年产量破90万辆|publisher=Xinhuanet|date=29 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100203143652/http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|archivedate=3 February 2010}}&lt;/ref&gt; va kompaniyaning yillik ishlab chiqarish quvvati 650,000 dona avtomobilni tashkil etgan. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;&gt;{{Web manba|title=Young, Confident, Progressive - Overseas Media Speak Highly of Chery’s Internationalization|url=http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|publisher=Chery Inc|date=29 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121030211159/http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|archivedate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2009 yil kompaniya tomonidan sotilgan 400 000 dan ortiq avtomibillarni sedanlar tashkil etgan . &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|title=2009 Chinese Auto Sales|publisher=Nitrobahn|date=20 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714185032/http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|archivedate=14 July 2011}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish hajmi ko'rsatkichlari, dvigatellar va transport vositalarini diskret deb hisoblashi mumkin. 

=== 2010 yildan hozirgi kungacha ===
[[File:Chery_logo.png|thumb| 2013 yil aprelgacha ishlatilgan oldingi logotip  ]]
2010 yilda Chery kompaniyasi 700000 dona avtomobil sotgan va shu ko'rsatkich bilan eng ko'p ishlab chiqaruvchi kompaniyalar orasida Xitoyda yettinchi o'rinni egallagan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China Car Market 101: Who Makes All Those 18 Million Cars?|url=http://www.thetruthaboutcars.com/2011/01/china-car-market-101-who-makes-all-those-18-million-cars/|publisher=The Truth About Cars|date=19 January 2011}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning 2011-2012 yillarga belgilangan savdo hajmi keskin pasaygan; bu yillarda kompaniya mos ravishda 640 000 va 590,000 donadan ko'proq avtomobil ishlab chiqardi va u yettinchi o'rindan o'ninchi o'ringa tushadi.  Ushbu pasayish Cheryning ishlab chiqarish tizimi Xitoyning boshqa yirik ishlab chiqaruvchilaridan farq qilishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin; kompaniya tijorat transport vositalarini ishlab chiqaradi, ammo SUVlar o'z mahsulotining atigi 14 foizini tashkil qiladi. 

[[Tata Motors]] bilan 2012 yil mart oyida Xitoyda Jaguar Land Rover modellarini ishlab chiqarish bo'yicha shartnoma imzolandi. 2013-yilda, Tata kompaniyasining ijrichi direktori bu shartnoma, &quot;hali ish jarayonida&quot;, deb aytgan edi  va ba'zi rejalashtirilgan ishlab chiqarish  2014 yilda boshlashnishu kutilingan edi.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=China to be Tata Motors' biggest revenue driver this fiscal year|journal=The Economic Times|date=21 August 2013|last=Lijee Philip}}&lt;/ref&gt;  

2012 yil iyun oyida Kompaniya tomonidan Malayziyada ishlab chiqarish bazasini qurish rejalari e'lon qilindi va 2012 yil iyul oyidan beri ushbu loyiha mahalliy sheriksiz amalga oshirilmoqda. &lt;ref name=&quot;malaygg&quot;&gt;{{Cite news|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|title=Chinese auto firms keen to work with Malaysian players in view of the revised NAP|journal=gasgoo.com|date=11 July 2012|agency=The Star Petaling Jaya, Malaysia|accessdate=10 July 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2012-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719073725/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Rejalashtirilgan zavod yiliga 10000 dona avtomobil ishlab chiqarish quvvatiga ega ekanligi malum qilingan.  

2009 yilda Karry, Rely va Riich subbrandlarini tanitgandan so'ng, uning keng ishlab chiqarish siyosati va tarkibi Chery uchun muammo bo'lib qoldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 2012 yil kuzida Rely va Riich brendlarini bekor qilishga va uning e'tiborini toraytirishga qaratadi.  2012 yil holatiga ko'ra, yangi modellar liniyasi 30 tagacha kamashishi rejalashtirilmoqda.  

2018 yilda Chery kompaniyasi Braziliyadagi aktsiyalarining 50 foizini CAOA guruhiga sotadi. 2019 yil noyabr oyida Chery Filippindagi yangi Chery dilerligini ochish uchun UAGGI kompaniyasiga Filippindagi vakolatxonasini taqdim etdi. 

== Faoliyati ==
[[Fayl:Chery_A3_at_the_2010_Guangzhou_Motorshow_1.jpg|right|thumb| Chery A3 ]]

=== Xitoy ===
Chery kompaniyasining asosiy ishlab chiqarish bazasi Xitoyning [[Anxoy|Anhui]]&lt;nowiki/&gt;shahrida joylashgan.  &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;  2007 yil holatiga ko'ra, kompaniyada ikkita avtomobil ishlab chiqarish zavodi, ikkita dvigatel ishlab chiqarish zavodi va uzatma qutisi (gear box) ishlab chiqarish zavodlari mavjud edi.  2012 yilda [[Lyaonin|Liaoning provintsiyasida]] joylashgan [[Dalyan|Dalian]] shahrida joylashgan yana bir avtomobil ishlab chiqarish zavodi ishga tushirilgan. &lt;ref name=&quot;wuhu&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery Auto Breaks Ground on Dalian Plant|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|publisher=Chery Inc|date=15 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232927/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=The First Dalian-made Chery Car Rolled off the Assembly Line at DFTZ|url=http://english.dlftz.gov.cn/article/show/87.aspx|publisher=Dalian Free Trade Zone|accessdate=14 January 2014|date=3 September 2012}}&lt;/ref&gt; 

Chery sotilgan avtomobillardan tushadigan mablag'ining 7 foizini tadqiqot va ishlanmalarga sarflaydi &lt;ref name=&quot;chinese-champions.de&quot;&gt;http://www.chinese-champions.de/company/chery&lt;/ref&gt; va 2011 yilga kelib 4000 dan ortiq patentga ega. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Kompaniya [[Anxoy|Anhui provintsiyasining]] Wuhu, &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; va [[Szyansu|Jiangsu provintsiyasining]] Changshu shahrida ilmiy-tadqiqot  institutlariga ega. &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 

=== Boshqalar ===
Rivojlanayotgan mamlakatlarda bir qator zavodlar Chery rusumli transport vositalarini to'liq yoki yarim uzelli ko'rinishida ishlab chiqaradi. Argentina hamkorligidan &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron zavodidan tashqari, &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; qolgan kompaniyalar Cheryga tegishli emas. 2012 yil boshiga kelib 13 ta ishlab chiqarish zavodi Chery avtomobillarini ishlab chiqargan va yana uchta ishlab chiqarish zavodlari barpo qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 

Kompaniya zavodlari [[Misr|Misrda]], [[Indoneziya]],  [[Eron]], &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Malayziya]],  [[Oʻrta Sharq|Yaqin Sharq]], &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; [[Shimoliy Afrika]],  [[Pokiston]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Signs Agreements with New Pakistan Distributor|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|publisher=Chery Inc|date=3 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233259/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Urugvay]],  [[Rossiya]],  [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]], &lt;ref name=&quot;taiwan&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery A3 Produced in Taiwan|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|publisher=Chery Inc|date=20 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233108/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Tailand]], [[Ukraina]], &lt;ref name=&quot;seafacs&quot;&gt;{{Web manba|title=Oversea factories|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|publisher=Chery Inc|accessdate=11 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232903/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Venesuela va [[Vyetnam|Vetnam]] kabi davlatlarda joylashgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Vietnamese Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|publisher=Chery Inc|date=22 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233056/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Braziliya ====
2011 yil iyul oyida Chery San-Paulu shtati hukumati bilan birgalikda   Jakareyda ( [[Braziliya|Braziliya)]] ishlab chiqarish bazasi qurilishni boshlagan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-plans-production-base-in-jacarei-brazil/|title=Chery Plans Production Base in Jacareí, Brazil|publisher=ChinaAutoWeb|date=17 September 2010}}&lt;/ref&gt; Zavod 2014 yilning avgust oyida ish boshladi, birinchi bosqichli ishlab chiqarish quvvati yiliga 50 ming dona avtomobilni tashkil qilar edi. Ikkinchi bosqichda zavod yiliga 150 ming donani tashkil etishi rejalashtirilgan edi. U yerda ishlab chiqarilgan avtomobil modellari bu gibrid quvvatlangan Celer (2014 yil oktyabr oyidan beri), QQ (2015 yilning ikkinchi yarmidan boshlab), &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's Largest Overseas Plant Inaugurated in Brazil|url=http://www.cheryinternational.com/news/20140902032.html|publisher=Chery International|date=2 September 2014}}&lt;/ref&gt; Tiggo 2 (2017 yilning o'rtalaridan boshlab) &lt;ref&gt;https://carros.ig.com.br/2017-07-14/chery-tiggo-2-producao.html&lt;/ref&gt; va Arrizo 5 (2018 yil oktyabr oyidan beri) bo'lishi rejalashtirilgan. &lt;ref&gt;https://www.autoindustria.com.br/2018/10/22/caoa-chery-inicia-producao-do-arrizo-5/&lt;/ref&gt; 

2018 yil noyabr oyidan beri kompaniyaning mahalliy hamkori CAOA  [[Goyas|Goiásning]] Anápolis shaxrida Tiggo 4 rusumli avtomobilini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;https://revistaautoesporte.globo.com/Noticias/noticia/2018/11/chery-tiggo-4-nacional-sera-lancado-logo-apos-o-salao-do-automovel.html&lt;/ref&gt; 

==== Misr ====
[[Fayl:Speranza_Chery_A5_(front).JPG|right|thumb| Speranza Chery A5 ]]
Chery kompaniyasining aytishi bo'yicha Misrda 2004 yilda Chery avtomobillarining to'liq sikl bo'yicha ichlab chiqarilishi yo'lga qo'yilgan,  ammo xabarlarlarga ko'ra bu o'sha yildagi dastlabki qiziqish bo'lgan, deb aytilgan.&lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2011 yildan boshlab ba'zi Chery modellari Speranza savdo belgisi ostida sotilishi mumkin bo'lgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery enters Egypt as homemade representative|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|publisher=Chery Inc|date=31 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232916/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Speranza Egypt|url=http://www.speranzaegypt.com/|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; Misrdagi Cheryning zavodi yirik uzelli avtomobillarni yeg'ish usuli orqali 2009 yilda 30 mingta transport vositasi ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=VIDEO : Chinese cars made in Egypt|url=http://insidethemiddleeast.blogs.cnn.com/2009/11/23/video-chinese-cars-made-in-egypt/|work=Inside the Middle East|publisher=CNN.com Blogs|date=23 November 2009}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery kompaniyasi Misr davlatidagi ehtiyot qismlar mahalliylashtirish darajasini 45% ni tashkil qilganini aytdi. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; 

==== Indoneziya ====
Ushbu mamlakatda Chery modellari 2006 yildan beri yig'ilib kelinmoqda. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 

==== Eron ====
Eronda yirik uzellardan ishlab chiqarish 2004 yil boshidan boshlanadi. &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oxirida Chery, Eronning Khodro va Kanadaning Solitac kompaniyalari bilan sheriklik asosida tuzilgan qo'shma kompaniyaning  kichik qismiga egalik qilishini aytdi.  Ushbu QK [[Mozandaron ustoni|Mazandaran]]&lt;nowiki/&gt;dagiBabol shahrida qulab tushgan zavodni boshqargan. Chery QQ6 avtomobil model nomini S21 nomiga o'zgartirgan holda, uni Eron ichida ham, tashqarisida ham sotish huquqiga erishadi. Tiggo5 va Arrizo5 avtomobillar Eronda Chery brendi ostida sotilmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryco.ir|title=وبسایت رسمی برند چری در ایران|author=|first=|date=|work=www.cheryco.ir|publisher=|accessdate=2017-01-17}}&lt;/ref&gt; 

==== Malayziya ====
2004 yildan beri kichik korxona sifatida faoliyat ko'rsatgan va 2008 yilga kelib [[Joxor-baru|Johor Bahru]], Johor shahrida Chery modellarini to'plamlari yig'adigan zavod ochilgan. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab, 2015 yilga qadar Malayziyada yana bir zavod qurilishi va foydalanishga topshirilishi kutilmgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theborneopost.com/2012/06/23/chery-malaysia-to-set-up-production-plant-in-msia/|title=Chery Malaysia to set up production plant in M'sia|journal=Borneo Post Online|date=23 June 2012|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Myanma ====
2011 yil may oyi holatiga ko'ra, mamlakatda yilik ishlab chiqarish quvati 3000-5000 donaga teng avtomobil ishlab chiqarish zavodi qurilishi rejalashtirilgan. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan beri Chery QQ, [[Yangon|Yangonda]] mashhur bo'lganga [[Yangon|o'xshaydi]]. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.globalpost.com/dispatches/globalpost-blogs/southeast-asia/myanmar-economy-china-cars|title=In Myanmar, clunkers make room for Chinese mini-cars|journal=On Southeast Asia Blog|date=18 June 2012|agency=globalpost.com|accessdate=6 July 2012|last=Winn, Patrick}}&lt;/ref&gt; 

==== Pokiston ====
2004-yilda, Chery bu mamlakat uchun to'plamlarni eksport qilishga qiziqish bildirgan &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; va keyinchalik avtomobillarni yig'ish mumkinligini bildirgan. 

==== Tayvan ====
2009 yil avgust oyidan boshlab Tayvanning Taichung shaxrida, Tayvanning Prince Motors avtomobil kompaniyaga tegishli bo'lgan Shengroung Auto tomonidan Chery A3 modeli yeg'ilmoqda. 

==== Tailand ====
2008-yilda, Chery bu mamlakatga avtomobil to'plamlarini eksport qilinishini kelishib oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Thai Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|publisher=Chery Inc|date=13 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233034/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; va 2010 yilda bu davlatda yig'ish zavod ochilishi kereligiga qaramasdan, 2011 yilda Chery bu zavodni Taylandga ko'chirishini &quot;Iqtisodiy taxlili&quot; olib borilayotganini aytib o'tgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|title=China-based autos struggle for localization in Thailand|date=27 September 2011|agency=Xinhua|accessdate=18 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921065150/http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

==== Turkiya ====
[[Sakarya]] viloyatida mahalliy Chery avtomobillari sotuvchisi bo'lgan Mermerler Otomotiv bilan hamkorlikda ishlab chiqarish zavodini qurish rejalashtirildi. &lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

==== Ukraina ====
[[Fayl:ZAZFORZA.jpg|right|thumb| ZAZ Forza ]]
Chery ZAZ bilan 2006 yildan beri hamkorlik qiladi &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.avtozaz.com/en/about/partners|title=AvtoZAZ: Partners|publisher=AvtoZAZ|accessdate=12 May 2011}}&lt;/ref&gt; va [[Zaporojye|Zaporijiya]], Chornomorskdagi zavodlarda Chery yirik qisimlaridan (to'plamlaridan) avtomobillar ishlab chiqaradi. 2011 yil fevral oyidan beri Chery A13 [[Ukraina|Ukrainada]] ishlab chiqarilmoqda, u yerda u ZAZ Forza sifatida qayta ishlab chiqariladi va sotiladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=ЗАЗ Forza: Новая надежда|url=http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|publisher=Autocentre|date=16 February 2011|language=Russian|accessdate=7 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120309221525/http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|archivedate=9 March 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Venesuela ====
Ushbu mamlakatda Chery birinchi marta 2006 yil o'rtalarida paydo bo'lgan, Chery avtomobillari 2011 yildan beri Venesuelaga Xitoyning yagona litsenziyalangan avtomobili sifatida eksport qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Aragua shimoliy-markaziy shtatida ZGT qo'shma korxonasiga tegishli bo'lgan Chery ishlab chiqarish maydonchasi 2011 yil sentyabr oyida ochilgan bo'lib, A1 va A3 modellarini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery holds ceremony for new Venezuelan factory|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-holds-ceremony-for-new-venezuelan-factory-110901.shtml|publisher=Gasgoo|date=1 September 2011}}&lt;/ref&gt; 

=== Oldingi zavodlar ===

==== Rossiya ====
Rossiyada Avtotor 2006 yildan 2008 yilgacha to'plamlardan Chery modellarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;http://wardsauto.com/news-analysis/russia-s-tagaz-launches-chery-assembly&lt;/ref&gt; TagAZ 2008 yildan 2014 yilgacha Chery rusumli transport vositalarini ham ishlab chiqargan, ammo ular odatda &quot;Vorteks&quot; kabi Chery bo'lmagan yorliqlarni o'rnatishgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Russia: TagAZ Clones a Chery for the Vortex Estina|publisher=Edmund's Inside Line|date=5 September 2008|url=http://www.insideline.com/chery/russia-tagaz-clones-a-chery-for-the-vortex-estina.html}}&lt;/ref&gt; 

==== Urugvay ====
2007 va 2015 yillar orasida Argentinaning SOCMA Group &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; kompaniyasi Urugvay, Kanelones, Barra de Carrasko shahridagi Oferol zavodida Chery avtomobillarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28|title=Chery becomes China’s first automaker with exports of over 500,000|publisher=Chery Inc|date=26 April 2011|archivedate=7 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007073142/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oktyabr oyida Tiggo [[Urugvay|Urugvayda]]  rasman ishga tushirilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=The Chery Tiggo3 Officially Launched in Uruguay|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|publisher=Chery Inc|date=14 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164405/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;urproof&quot;&gt;{{Web manba|title=Ramping up Business in Brazil, Chinese Chery Deeply Exploiting South American Auto Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|publisher=Chery Inc|date=3 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164443/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt; Zavod 2015 yil may oyidan butunlay yopildi. &lt;ref&gt;http://www.efe.com/efe/english/business/chery-closes-factory-in-uruguay-on-fall-demand-from-brazil-and-argentina/50000265-2617453&lt;/ref&gt; 

== Qo'shma korxonalar ==
Chery Jaguar Land Rover va Israel Corporation bilan avtomobil ishlab vhiqarish bo'yicha, &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; Arvin Meritor, Johnson Controls va PPG Industries bilan avtomobil butlovchi qisimlari ishlab chiqaradigan qo'shma korxonalarga ega. &lt;ref name=&quot;ppg1&quot;&gt;{{Web manba|title=Joining Hands with Arvin Meritor, Chery More Confident of Internationalization|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|publisher=Chery Inc|date=26 July 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232852/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Chery Jaguar Land Rover ===
2012 yilning mart oyida Chery va Buyuk Britaniyada joylashgan luks rusumli avtomobillarni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan Jaguar Land Rover kompaniyasi Xitoy bozoriga asoslangan Jaguar va Land Rover avtomobillarini va dvigatellarini sotadigan va ishlab chiqaradigan yangi qo'shma korxonasiga, tadqiqot markaziga va yangi &quot;o'zining brendini&quot; yaratish uchun 2.78 milliard dollar sarmoya kiritishga kelishib oldilar.  &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/03/21/us-jaguar-chery-idUSBRE82K0HV20120321|title=Jaguar Land Rover seals JV with China's Chery|date=21 March 2012|publisher=Reuters|accessdate=9 April 2012}}&lt;/ref&gt; Qo'shma korxona 2012 yil sentyabr oyida me'yoriy tasdiqni oldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/09/21/jlr-chery-china-idUSL4E8KL1NY20120921|title=UPDATE 1-Chery gets regulatory nod for Jaguar Land Rover JV|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=21 September 2012|accessdate=19 November 2012|author=Fang Yan and Kazunori Takada}}&lt;/ref&gt; Dastlabki ishlab chiqarish bazasi Shanxayga yaqin bo'lgan Changshu shahrida quriladi. &lt;ref name=&quot;mvp&quot;&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/11/18/us-jaguar-chery-china-idUSBRE8AH08820121118|title=Jaguar, Chery start construction of new car factory in China|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=18 November 2012|accessdate=19 November 2012|author=Hirschler, Ben}}&lt;/ref&gt; 

=== Qoros ===
[[Fayl:2013-03-05_Geneva_Motor_Show_8116.JPG|right|thumb| Qoros 3 ]]
O'zining birinchi xorijiy firmasi bo'lgan Qoros qo'shma korxonasi 2007 yilda Chery Isroil Korporatsiyasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan va 2013 yilda avtomobil sotishni rejalashtirgan. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Butunlay yangi platforma asosida qurilgan avtomobil sedan bo'lib, uni 2013 yil Shanxay Auto Show ko'rgazmasida namoyish qilinishi kutilgan, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|title=Qoros Compact Sedan Testing on Chinese Tarmac|journal=chinacartimes.com|date=19 July 2012|accessdate=19 July 2012|last=Ash|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120720084210/http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|archivedate=20 July 2012}}&lt;/ref&gt; (ayrim manbalarda xabar berishicha bu Qoros modellari elekrt avtomobil bo'lishi kutilmagan edi).  Ishlab chiqarish bazasi Tszansu [[Szyansu|provintsiyasining]] Changshu shahrida quriladi va 2012 yilda ishga tushadi. &lt;ref name=&quot;qfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery-Quantum to Start Building Cars in Changshu, Jiangsu in 2012|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-quantum-to-start-building-cars-in-changshu-jiangsu-in-2012/|publisher=ChinaAutoWeb|date=6 September 2010}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish quvvati yiliga 150 000 donani tashkil etadi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; ammo 2015-2016 yillarga qadar o'zinigng to'liq quvvatiga chiqa olmaslik extimoli bor edi. &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; Qoros avtomobillari Xitoy va Evropada bozorlarida sotilishi ko'zda tutilgan,  bundan tashqari avtomobil Yaqin Sharqda tez rivojlanayotgan mamlakatlarda sotilishi rejalashtirilgan, shuningdek, keyinchalik, Isroiln bozori uchun kichik elektr transport vositalari sotish ko'rinishida sotilishi kutilgan.   

Yuqori darajadagi &quot;Qoros&quot; rusumli avtomobillar Amerika Visteon va Fransiyaning Valeo kabi yetakchi xorijiy yetkazib beruvchilarning komponentlari va tizimlari bilan qurilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#partners|title=COMPANY: PARTNERS|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Uning dvigatel dizayni, xorijiy firmaning sihtirokida yaratilgan edi, &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; shu bilan birga Volkswagen va Minining sobiq xodimlarini jalb qildi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Avstriya va Germaniyada zavodlari mavjud. &lt;ref name=&quot;overseasoffices&quot;&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|title=Press Release: TomTom Secures Traffic Deal with Qoros Auto in China|journal=reuters.co.uk|date=6 March 2012 &lt;!-- 7:30am GMT --&gt;|agency=TomTom|accessdate=19 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121020134903/http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|archivedate=20 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

Dastlab Chery Quantum Auto Co Ltd nomi bilan tanilgan bo'lsa-da, uning yuridik nomi hozirda Qoros Auto Co Ltd. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt;  

== Mahsulotlar va xizmatlar ==

=== Avtomobillar ===
2009 yildan 2013 yilgacha Chery avtomobillari to'rtta savdo belgisi ostida sotilgan: Chery, Karry, Rely va Riich. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's &quot;Outstanding 4+1&quot; Pattern Exhibits the &quot;Chinese Power&quot;|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|publisher=Chery Inc|date=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232949/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2012 yilning sentyabr oyida Chery oxirgi ikkita brend ostida avtomobil ishlab cchiqarishni to'xtatdi va bu brendlar beqor qilinishini e'lon qilindi. Endilikda Chery brendi (yengil avtomobillar) va Karry brendi (tijorat transport vositalari uchun) qollanadigan bo'ldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

Chery kompaniyasi avtomobillar, minivenlar va SUVlarni ishlab chiqaradi. Ularni ishlab chiqarishda ishlatiladigan butlovchi qismlar chet elda ishlab chiqarilgan yoki import qilingan bo'lishi mumkin. Chery ko'plab xorijiy komponent ish;ab chiqarish korxonalari bilan hamkorlik shartnomalarini tuzgan, ular orasida Amerikaning ArvinMeritor,  American Autoliv, &lt;ref name=&quot;others&quot;&gt;{{Cite news|title=About Chery|publisher=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/default.asp?action=article&amp;ID=21565|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; American Delphi Automotive,  Avstraliyaning Futuris kompaniyasi,  German Robert Bosch GmbH,  American PPG Industries,  Germaniya Siemens VDO,  Fransuz Valeo, &lt;ref name=&quot;supch&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery, Valeo Join Hands to Develop Automobile Lighting Systems|publisher=Chery Inc|date=22 November 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106033249/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archivedate=6 January 2012}}&lt;/ref&gt; va Amerikaning Visteon kabi mashhur brendlar ham mavjud. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Visteon to Invest in Subsidiary of Chery Technology, Strengthening Automotive Climate Capabilities in China|publisher=Visteon Corp|date=22 August 2011|url=http://www.visteon.com/media/newsroom/2011/110822_story1.html}}&lt;/ref&gt; Ba'zi kompaniyalar Cheryga mahalliy ta'minot tarmog'ini yaratishda katta yordam bergan.  

==== To'xtatildi ====

* 1999–2006 Fulvin / Windcloud  (kodlangan nomi ''A11'' ) - 1.6 L sedan 
* 2003–2010 Chery A15 - 1,5 L sedan 
* 2006–2016 Chery Eastar (东方之子) &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/tag/eastar-cross/|title=Chery Eastar Cross Review - The entry level MPV|publisher=ChinaPEV.com|date=3 June 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( kodlangan nomi B11) - o'rta o'lchamli sedan 
* 2006–2010 Chery A5 - 1,6, 1.8, 2.0L sedan 
* 2006–2010 QQ6 ( kodlangan nomi ''S21'' ) - 1.1 &amp;nbsp; L &amp; 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006–2013 Karri Youyi - Chery A18 mikroavtobusi, MPV 
* 2007–2009 Riich R2 
* 2007–2015 A1 (kodli nomi ''S12'' ) - 1.2 &amp;nbsp; L, 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtoulovi 
* 2009–2011 QQme &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/256|title=Merry QQme to be Launched|publisher=Chery Inc|date=26 June 2009|accessdate=19 September 2013|archivedate=30 November 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091130004251/http://www.cheryinternational.com/en/node/256}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S16'' ) - shahar avtomobili 
* 2009–2013 G5 (kodli nomi ''A6'') - 2.0T &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-riich-g5-review-and-road-test/|title=Chery Riich G5 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=1 May 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* 2009–2014 M1 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/251|title=Chery M1 Splendidly Shown on Auto Shanghai 2009|publisher=Chery Inc|date=20 April 2009|accessdate=19 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101224031422/http://cheryinternational.com/en/node/251|archivedate=24 December 2010}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S18'') - EV- varianti ham mavjud shahar avtomobili 
* 2009–2014 X1 - SUV 
* 2010–2013 Chery Cowin 1 - yangilangan Chery QQ6 
* 2010–2013 Chery Cowin 3 - yangilangan Chery A5 
* 2010–2013 Rely H3 / Rely H5 - mikroavtobus ( Toyota Hiace H200 platformasi asosida) 
* 2010–2015 G6 
* 2010–2016 Chery Cowin 2 - yangilangan Chery A15 
* 2011–2012 Q22 / Q22B - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2011–2014 G3 
* 2011–2015 X5 - SUV 
* 2012–2013 Chery Cowin 5 - yangilangan Chery Eastar 
* 2003 QQ / QQ3 (kod nomi ''S11'' ) - 0,8 &amp;nbsp; L-1.1 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006 S22 - MPV 
* 2006 V5 / Eastar5 (kod ''B14'' ) - 1.6 &amp;nbsp; L – 2.4 &amp;nbsp; L mikroavtobus 
* 2008 A3 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-a3-review-and-test-drive-1/|title=Chery A3 Review and Road Test|publisher=chinapev.com|date=6 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( ''M11'' kodi) - 1.6 &amp;nbsp; L-1.8 &amp;nbsp; L sedan / xetchbek 
* 2009–2015 A13 Fulvin 2 
* 2009 Q21 / Q21D - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2013–2015 E3 - subkompakt sedan 
* 2011–2015 E5 - ixcham sedan &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery E5 launched in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/#|publisher=China Car Times|date=24 April 2011|accessdate=27 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130918102610/http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/|archivedate=18 September 2013}}&lt;/ref&gt; 
* 2012–2016 E8 (yoki Eastar II) - O'rta sedan 

==== Hozirgi ====

* 2004 Chery QQ - Supermini 
* 2008 Chery A13 - Subkompakt 
* 2013 Arrizo 7 - O'rta sedan 
* 2015 Arrizo 3 - Subkompakt sedan 
* 2016 Arrizo 5 - ixcham sedan 
* 2017 Chery eQ1 - Elektr supermini 
* Chery Tiggo 3x - CUV subkompakt 
* Chery Tiggo 5x - CUV subkompakt 
* 2005 Chery Tiggo 3 (dastlab Chery Tiggo) - ixcham CUV &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.chinapev.com/chery/chery-tiggo-3-model-2009-review-and-test-drive-1/|title=Chery Tiggo 3 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=8 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chery Tiggo 5 - ixcham CUV 
* Chery Tiggo 7 - ixcham CUV 
* 2018 Chery Tiggo 8 - O'rta o'lchamdagi CUV 
* 2018 Chery Arrizo GX - ixcham sedan 

[[Fayl:奇瑞汽車_北京モーターショー2012.jpg|right|thumb| Chery Ant konseptli avtomobil ]]
[[Fayl:Chery_Ant_2.0_-_Auto_Shanghai_2013.JPG|right|thumb| Chery Ant 2.0 konseptli avtomobil ]]

==== Tushunchalar ====

* 2005 yil M14 
* 2007 yil T15 
* 2007 yil B12 
* 2008 P12 
* 2008 yil F11 
* 2008 yil B22 
* 2008 Faira &lt;ref&gt;[http://www.autoblog.com/2008/04/13/beijing-08-preview-chery-faira-range-covers-all-the-bases/ Beijing '08 Preview: Chery Faira range covers all the bases] - [[Autoblog.com]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.edmunds.com/insideline/autoshows/beijing/2008/cheryfairapreview.html 2008 Beijing Auto Show Preview: Chery Faira] - [[Edmunds.com]]&lt;/ref&gt;
* B14 (kupe) 
* G6 &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chumoli 
* Ant 2.0 
* 2014 Chery Beta 5 kontseptsiyasi 
* 2014 Chery Alpha kontsepti 
* 2017 Chery Tiggo Coupe kontseptsiyasi 

=== Dvigatellar ===
Chery kompaniyasi o'zlarining dvigatellarni ACTECO va CAC savdo belgilari ostida ishlab chiqaradi va dunyoning bir qancha davlatlariga eksport qiladi. Chery dvigatellari Fiat tomonidan sotib olingan va AQShga eksport qilingan. &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Fiat and Chery Reached an Agreement on Engine Purchase|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|publisher=Chery Inc|date=5 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233119/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Sotishdan keyingi xizmat ===
Chery kompaniyasining 31 tadan ortiq Xitoy provinsiyalari, avtonom viloyatlari va to'g'ridan-to'g'ri nazorat qilinadigan munitsipalitetlar sotish va mijozlarga xizmat ko'rsatish tarmog'i mavjud. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery China|url=http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|publisher=Chery Inc|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208194326/http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|archivedate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

== Brendlar va mahsulotlar ==

=== Oldingi Chery mahsulotlari ===

* Chery A1 
* Chery A3 
* Chery A5 
* Chery tumor 
* Chery Kovin 1 
* Chery Kovin 2 
* Chery E5 
* Chery Eastar 
* Chery V5 
* Chery Fulvin 2 
* Chery M1 
* Chery QQ3 
* Chery QQ6 
* Chery QQme 
* Chery Tiggo 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Kimo.jpg|Chery A1
Fayl:2014 Chery A3 hatchback, front 8.4.18.jpg|Chery A3
Fayl:Chery A5 China 2012-05-01.JPG|Chery A5
Fayl:Car in Syria.jpg|Chery Tumor
Fayl:Chery E5 China 2012-05-13.JPG|Chery E5
Fayl:Chery Eastar II 02 China 2012-05-12.JPG|Chery E8 (Eastar II)
Fayl:Chery Eastar Cross 01 China 2012-04-15.JPG|Chery V5 / Eastar Cross
Fayl:Chery Fulwin 2 sedan facelift China 2016-04-08.jpg|Chery Fulvin 2
Fayl:Chery M1 in Vientiane Laos.jpg|Chery M1
Fayl:Chery QQ II China 2016-04-08.jpg|Chery QQ
Fayl:Chery QQ3 Sport 01 China 2012-06-02.jpg|Chery QQ3
Fayl:Chery QQ6 China 2016-04-08.jpg|Chery QQ6
Fayl:Chery QQme 01 China 2012-08-07.JPG|Chery QQme
Fayl:Chery Tiggo facelift II China 2012-05-12.jpg|Chery Tiggo
&lt;/gallery&gt;

=== Chery EV (elektr avtomobil) ===

* Chery eQ 
* Chery eQ1 
* Chery eQ5 
* Chery Arrizo 5e 
* Chery Tiggo 3Xe 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery eQ China 2016-04-07.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ 
Fayl:Chery eQ1 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ1 
Fayl:Chery Arrizo 5e 02 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Arrizo 5e 
Fayl:Chery Tiggo 3Xe 001 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3Xe 
&lt;/gallery&gt;

=== Arrizo sedanlari ===

* Chery Arrizo 3 
* Chery Arrizo 5 
* Chery Arrizo GX 
* Chery Arrizo 7 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Arrizo 3 (艾瑞泽3) 01 China 2015-04-18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 3 
Fayl:Chery Arrizo 5 0002 China 2016-04-13.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 5 
Fayl:Chery Arrizo GX 01 China 2019-03-25.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo GX 
Fayl:Chery Arrizo 7 01 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 7 
Fayl:Chery Arrizo M7 2 China 2016-04-05.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo M7 
&lt;/gallery&gt;

=== Tiggo krossoverlari ===

* Chery Tiggo 3 
* Chery Tiggo 3x 
* Chery Tiggo 5 
* Chery Tiggo 5x 
* Chery Tiggo 7 
* Chery Tiggo 8 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Tiggo 3 facelift China 2015-04-10.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3 
Fayl:Chery Tiggo 3X 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3X 
Fayl:Chery Tiggo 5 2 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5 
Fayl:Chery_Tiggo_5X (cropped).jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5X 
Fayl:Chery Tiggo 7 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 7 
Chery Tiggo 8 front 8.16.18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 8 
&lt;/gallery&gt;

=== Covin ===

* Covin C3 
* Covin C3R 
* Covin E3 
* Covin V3 
* Covin X3 
* Covin X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Cowin C3 001 China 2016-04-13.jpg|[[Cowin C3|Covin C3]]
Fayl:Cowin C3R China 2016-04-01.jpg|[[Cowin C3R|Covin C3R]]
Fayl:Cowin X3 1 (cropped).jpg|[[Cowin X3|Covin X3]]
Fayl:Cowin X5 01 China 2018-03-20.jpg|[[Cowin X5|Covin X5]]
&lt;/gallery&gt;

=== Karri ===

=== Oldingi modellar ===

* TX 
* TXL  
* LX  
&lt;gallery&gt;
Fayl:Exceed TX 001.jpg|TX 
Fayl:Exceed TXL 001.jpg|TXL
&lt;/gallery&gt;

=== Qoros ===

=== Jetour ===

* Jetour X70 
* Jetour X70S 
* Jetour X90 
* Jetour X95 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Jetour X70 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X70 
Fayl:Jetour X90 002.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X90 
Fayl:Jetour X95 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X95 
&lt;/gallery&gt;

=== Rely ===

* Rely H3 
* Rely H5 
* Rely V5 
* Rely X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Rely H3 China 2014-04-16.jpg|Rely H3
Fayl:Rely H5 China 2016-04-07.jpg|Rely H5
Fayl:Rely V5 China 2012-04-15.JPG|Rely V5
Fayl:Rely X5 01 China 2012-07-15.JPG|Rely X5
&lt;/gallery&gt;

=== iCAR ===
'''iCAR''' — Cheryning elektromobil ishlab chiqaruvchi subbrendi boʻlib, asosan yosh mijozlar auditoriyasi uchun moʻljallangan. Brend 2023-yil aprel oyida taqdim qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bobylev |first=Denis |date=2023-06-05 |title=Chery iCar 03 hit the production line in China. The 21,000-USD all-road EV |url=https://carnewschina.com/2023/06/05/chery-icar-03-hit-the-production-line-in-china-the-21000-usd-all-road-ev/ |access-date=2023-07-14 |website=CarNewsChina.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

* [[iCar 03]] (2023-hozirgacha)
* [[iCar GT]] (2023-hozirgacha)
&lt;gallery heights=&quot;75&quot;&gt;
File:ICAR 03 001.jpg|iCAR 03
File:ICAR GT 001.jpg|iCAR GT
&lt;/gallery&gt;

=== Riich ===

== Elektr transport vositalari ==
[[Fayl:Chery_m1_ev.jpg|thumb| 2010 yil Kuala Lumpur xalqaro avtosalonida elektr Chery M1 ]]
Chery hozirda bir nechta gibrid va to'liq elektr modellarini taklif etadi va u ommaviy ishlab chiqarish bo'yicha xorijiy kompaniyalar bilan oldindan kelishuvni o'rnatdi. Xitoy neftni subsidiya qiladi (davlatning elektr avtomobillarini ishlab chiqarishni uchun rag'batlantiradi). &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Big bet on better battery-run cars|url=http://www.chinadaily.com.cn/usa/2011-01/03/content_11787675.htm|publisher=China Daily|date=3 January 2011}}&lt;/ref&gt; 

2010 yilda Chery kompaniyasi uchuvchilik uchun yaratilgan loyihalarda foydalaniladigan elektr transport vositalarining prototiplarini ishlab chiqish bo'yicha Amerikaning Better Place kompaniyasi bilan o'zaro kelishuv memorandumini imzoladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.ft.com/cms/s/0/7452c1e8-50cb-11df-bc86-00144feab49a.html|title=Better Place in China deal|publisher=Financial Times|date=26 April 2010}}&lt;/ref&gt; 

=== Elektr modellari ===
2009 yilda Chery o'zining elektr energiyasi bilan harakatlanadigan Chery S18 avtomobil modelini yaratganligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery S18 Is Off Line, Achieving Zero Emission and Zero Pollution|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233248/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil boshida kompaniya jurnalistlarga elektr energiyasi orqali harakatlanadigan Chery Riich M1 modelini namoyish qildi. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;/&gt; S18 deb ham ataladigan ushbu mashina 2010 yilda ishlab chiqarishga qo'yilgan bo'lishi mumkin. &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery elektr avtomobillarini tadqiq qilish va rivojlantirishga katta sarmoya kiritganini ta'kidladi, shuningdek uchta gibrid va ikkita elektr modellari 2012 yilda o'zining veb-saytiga joylashtirdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Electric vehicles|url=http://www.cheryinternational.com/|publisher=Chery Inc|accessdate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning gibrid modellari start-stop tizimidan foydalanishi orqali harakatlanar edi. 

== Savdo ==
[[Fayl:Chery_Tiggo_facelift_II_01_China_2012-04-22.jpg|right|thumb| Chery Tiggo ]]
Chery 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik avtomobil eksportchisi hisoblanadi. 2012 yilgacha kompaniya G'arbiy avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyasi bilan qo'shma korxonaga ega emasligi sababli kompaniya eksport yo'nalishini tanlaganligini tushuntirishi mumkin. 2009 yilda AQSh Kongressining yillik tadqiqot xizmati hisobotida Xitoy avtomobilsozlik sanoati odatiy qo'shma korxonalar xorijiy savdolarni cheklab qo'yganligini ta'kidlab o'tdi. 

Chery kompaniyasi tomonidan [[Suriya|Suriya davlatiga]] birinchi avtomobil eksporti 2001 yilda amalga oshirib, &lt;ref name=&quot;1stexport&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, the Only Automaker Listed Among Top 200 Chinese Exporters|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|publisher=Chery Inc|date=18 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233311/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2010 yilda Chery Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari orasida eng yitik eksport qiluvchi kompaniya bo'ldi. Bu nomi xitoy kompaniyasi 2003 yildan beri o'zida ushlab kelmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery ranks 1st in exports for 8 consecutive years|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|publisher=Chery Inc|date=29 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233130/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery strategik rejasiga asosan Kompaniya  birinchi navbatda rivojlanayotgan mamlakatlar bozoriga va so'ng rivojlangan amlakatlar bozoriga kirish edi o'z oldiga maqsad qilib qo'ygan. 

Bundan tashqari, bir nechta qit'alarda sotiladigan Chery dilerlik kompaniyalari [[Rossiya]], [[Ukraina]], [[Belarus|Belarusiya]], [[Eron]], [[Serbiya]], [[Shimoliy Makedoniya|Makedoniya]], [[Turkiya]] va [[Italiya|Italiyada]] DR Motor Company orqali ishlaydi.  Chery modellari 2016 yilda taklif etiladigan boshqa taniqli davlatlar qatoriga [[Argentina]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Argentina|url=http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2017-10-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171015175514/http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx}}&lt;/ref&gt; [[Avstraliya (davlat)|Avstraliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-03-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200310160531/http://www.cherymotors.com.au/}}&lt;/ref&gt; [[Braziliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Brazil|url=http://www.cherybrasil.com.br/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2019-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190128192837/http://www.cherybrasil.com.br/}}&lt;/ref&gt; [[Chili]],  [[Kolumbiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Colombia|url=http://www.chery.com.co/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2020-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201205153558/http://chery.com.co/}}&lt;/ref&gt; [[Venesuela]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Venezuela|url=http://www.cheryvenezuela.com|accessdate=10 October 2013}}&lt;/ref&gt; [[Yangi Zelandiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Cherry Motors New Zealand|url=http://www.cheryauto.co.nz/|accessdate=30 October 2016|arxivsana=2017-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170405213845/http://cheryauto.co.nz/}}&lt;/ref&gt; [[Singapur|Singapur kiradi.]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Vertex Automobile|url=http://www.chery-vertex.com.sg/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200214205137/http://www.chery-vertex.com.sg/}}&lt;/ref&gt; va [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery South Africa|url=http://www.cherysa.co.za/|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; kiradi. Ukrainada Chery modellari UkrAVTO Corp tomonidan sotiladi .  

2011 yillar boshlarida Chery kompaniyasining Tiggo nomli modeli eksport qilinayotgan avtomobillar orasidagi eng mashhur modellaridan biri deb tan olindi.  

== Motorsport ==
Chery 2010 va 2011 yillarda Dakar ralli musobaqsida qatnashgan va ikkala yillarda ham Rely X5 krossover (SUV) avtomobillari bilan ishtirok etgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Rely Fleet Starts Dakar Rally|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|publisher=Chery Inc|date=31 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233203/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Rely X5 test for Dakar, Lu Ningjun satisfied with preparations|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|publisher=Chery Inc|date=14 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233237/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|archivedate=28 October 2012}} ([http://www.dakar.com/dakar/2011/us/rider/starters-cars-page-1.html 2011 Dakar Rally entry list])&lt;/ref&gt; 

== Xavfsizlik yozuvi ==
2007 yilda Rossiyada o'tkazilgan norasmiy avtomobil avariya sinovida Amuli nomli Chery avtomobil modeli uchun juda past baho berdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Crash Course in Quality for Chinese Car|url=https://www.wsj.com/articles/SB118651314364590719|publisher=The Wall Street Journal|date=7 August 2007}}&lt;/ref&gt; 

Ba'zi Chery modellari xavfsizlik ko'rsatkichlari bo'yicha yaxshi ko'rsatkichlarga ega edi. 2009 yilda &lt;ref name=&quot;a3pincrash&quot;&gt;{{Web manba|title=2009 First Family Car, Chery A3 Hatchback Launched|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|publisher=Chery Inc|date=12 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233141/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; A3 modeli uchun, Xitoyning yangi avtomobil xavfsizligi sinovlarida, C-NCAP, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; besh yulduzli xavfsizlik reytingini oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; bu o'z navbatida chery uchun, bunday yuqori sinov darajasiga erishgan birinchi mahalliy avtomobil bo'lishiga olib keldi. &lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;multibrand&quot;&gt;{{Web manba|title=16 New Cars to be Launched in 2009, Chery Implements Multi-brand Strategy|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|publisher=Chery Inc|date=22 February 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233152/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery Riich G3 modeliga ham besh yulduzli reytingga sazovor bo'ldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|title=Full record of impact results [G3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921055216/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

== Qarama-qarshiliklar ==

=== Da'volarni nusxalash ===
2003 yil iyun oyida Amerikaning [[General Motors]] kompaniyasi Cheryni [[Chevrolet Spark|birinchi avlod Daewoo Matiz]] (GM sho'ba korxonasi GM Daewoo tomonidan ishlab chiqarilgan )ni Chery QQ avtomobilining dizaynida nusxala qilib sihlatilganida ayblab sudga berdi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/03/AR2005060301835.html|publisher=The Washington Post|first1=Peter S.|last=Goodman|title=China a Weak Ally on Piracy|date=4 June 2005}}&lt;/ref&gt; General Motors shuningdek, Chery QQ avtomobilnii avtohalokat sinovidan o'tkazganda yashirin Matiz avtomobilini ishlatilganini da'vo qiladi. &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinesecars.net/index.php?page=59|title=Lawsuits|publisher=China Motor Vehicle Documentation Centre|accessdate=12 March 2011}}&lt;/ref&gt; 

O'z navbatida amerika GM kompaniyasi rahbarlari tomonidan, Cheryning QQ modeli va Chevroletning Matiz modeli orasidagi dizayndagi, ko'plab butlovchi qisimlaridagi o'xshshlikni borligini takrorlashadi. Shu bilan birga, GM China Group bu ikki avtomobilning &quot;ajablanarli darajada bir xil kuzov tuzilishiga, tashqi va ichki dizayniga ega ekanligiga va bundan tashqari asosiy tarkibiy qismlar ikkala avtomobilda nihoyatta o'xshash ekanligini takidlaydi&quot;. 

Bundan tashqari Chery Tiggo ikkinchi avlod Toyota RAV4 ga o'xshashligi uchun tanqid qilinadi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119150729/http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archivedate=19 November 2015|publisher=Autoreview|language=Russian|date=|accessdate=10 June 2011}}&lt;/ref&gt; QQ-da topilgan Matiz texnologiyasidan foydalanadigan boshqa modelga chambarchas bog'liq bo'lgan QQ6 yo'lga qo'yiladi. Eastar va uning hosilalari (V4, B12 va B22) Daewoo Magnusning nusxalari deb hisoblangan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Eastar unveiled in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|date=25 April 2011|publisher=China Car Times|accessdate=7 January 2012|archiveurl=https://archive.today/20120729144147/http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|archivedate=29 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== GM sudi ====
Vositachilik urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan so'ng, GM Daewoo (hozirgi GM Korea nomi bilan tanilgan) Cheryga qarshi Shanxay sudiga ko'taradi ammo 2005 yilda yurisdiktsiya Pekinning 1 Xalqro sudiga ko'chiriladi. 

O'sha paytda Xitoyning davlat amaldorlari, shu jumladan tijorat vazirining o'rinbosari va Intellektual mulk davlat idorasi direktorining o'rinbosari Cheryni qo'llab-quvvatladilar. Xitoyliklar GM o'z texnologiyalarini tegishli darajada patentlamaganligini da'vo qilmoqda. &lt;ref name=&quot;cdbei&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-05/09/content_440334.htm|title=Chery even used a camouflaged Matiz car to pass auto tests to acquire authorization from the government over production and sales of QQ.|publisher=China Daily|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; 2005 yil oxirida sud jarayoni hal qilindi . &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;/&gt; 

=== AQShning Briklin sudi ===
Rivojlanayotgan mamlakatlardagi avtomobillarini AQShga olib kirish tajribasiga ega bo'lgan amerikalik tadbirkor Malkolm Briklin, 2008 yilda Chery kompaniyasini Bricklin bilan shartnoma tuzgandan keyin boshqa kompaniya bilan ish olib borganligi uchun xitoy kompaniyasini sudga bergan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Entrepreneur Bricklin sues Chery over failed deal|url=https://www.reuters.com/article/2008/07/21/us-chery-lawsuit-idUSN2141944520080721|publisher=Reuters|date=21 July 2008}}&lt;/ref&gt; 

== Adabiyotlar ==
{{Manbalar|30em}}
[[Turkum:Avtomobil]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik sanoati]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>ol2az4zjtveolz2xjczr3f9gbywhk0x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156296</id>
      <parentid>6156295</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:17:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6156296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69833" sha1="fzvy7pkqyezwb4jwfhx1u5skgjyen4l" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = Chery Automobile Co. Ltd.
| logo = 
| logo_size = 200
| logo_caption = Logo since 2022
| image = 2017-09-12 IAA 2017 CHERRY by Olaf Kosinsky-1.jpg
| image_caption = Chery stendi 2017-yil [[:en:International Motor Show Germany|Germaniya motoshusi]]
| type = [[:en:Government-owned corporation|Davlat korparatsiyasi]]
| foundation = {{Start date|df=yes|1997|01|8}}
| joylashuvi = [[:en:Wuhu, Anhui|Uxu]], [[Anxoy]] [[XXR]]
| key_people = Yin Tongyue (Rais)
| industry = [[Avtomobil sanoati|Avtomobilsozlik]]
| products = [[Avtomobil]]lar
| area_served = Dunyo boʻylab
| revenue = 
| operating_income = 
| net_income = 
| num_employees = 16,721
| parent = 
| divisions = 
| subsid = {{nowrap|[[Chery Jaguar Land Rover]] (50%)}} &lt;br /&gt;[[Karry|Karry Auto]] (100%)&lt;br /&gt;[[Cowin Auto]] (49%)
| owner = 
| homepage = {{URL|http://www.cheryinternational.com/}}&lt;br /&gt;{{URL|http://www.chery.cn/}} {{in lang|zh}}
| module = {{Chinese|child=yes|t=奇瑞汽車股份有限公司|s=奇瑞汽车股份有限公司|p=Qíruì Qìchē Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī|altname=Chery|t2=|s2=奇瑞|p2=Qíruì|mi2={{IPAc-cmn|q|i|2|r|ui|4}}|order=st}}
}}

'''Chery Automobile Co,''' '''Ltd.'''  qisqartirilganda '''Chery''' va ba'zan uning Xitoy nomi, ''Qirui'' (奇瑞) ning pinyin transkripsiyon nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;Xing, W. W. J. (2002). &quot;Automakers in the fast lane&quot;. ''The China Business Review:'' 29(4)&lt;/ref&gt;, bosh qarorgohi [[Xitoy]]ning Wuhu, Anhui shahrida joylashgan kompaniya [[Avtomobil sanoati|avtomobil ishlab chiqarish]] bilan faoliyat olib boradi. Kompaniya 1997 yilda Xitoy hukumati tomonidan tashkil etilgan va davlatga tegishli bo'lgan korporatsiya hisoblanadi. Cheryning asosiy mahsulotlari bu yengil avtomobillar, minivenlar va krossoverlardir (SUV). Kompaniya Chery belgisi ostida yengil avtomobillar va Karry savdo belgisi ostida tijorat transport vositalarini sotadi. Chery - ishlab chiqarish hajmi bo'yicha (2012 yilda 590,000 dona avtomobil) Xitoyda 10-chi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchisi xisoblanadi.

== Tarixi ==

Chery 1999-yilda avtomobil ishlab chiqarishni va 2001 yilda Xitoydan eksport qilishni boshladi. Kompaniya 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik yengil avtomobillar eksportchisi bo'lib kelgan va 2011 yilda kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotning qariyb 25 foizi tashqi bozorlarga sotilgan. &lt;ref&gt;This assertion is supported by multiple sources:
&lt;/ref&gt; 2007 yilda tashkil etilgan Kenon Holdings, Qoros bilan 50:50 qo'shma korxonasi sifatida tashkil qilinadi. Kompaniya rivojlanayotgan davlatlar bozorlarida bir qator premium transport vositalarini sotishni boshlaydi. 2012 yilda Jaguar Land Rover Chery bilan birgalikda Xitoyda Jaguar va [[Land Rover]] avtomobillarini ishlab chiqarish uchun Chery Jaguar Land Rover deb nomlangan 50:50 qo'shma korxonasini tashkil etdi. 

Chery kompaniyasining Xitoyda bir nechta avtomobil yeg'ish va butlovchi qisimlar ishlab chiqarish zavodlari mavjud, bundan tashqari dunyoning 15 ta boshqa davlatlarda yeg'ish zavodlari mavjud bo'lib, ylarning aksariyati kompaniyaga tegishli emas bo'lib, CKD yoki SKD usulida actomobil yeg'iladi. Kompaniya ikkita mahalliy ilmiy-tadqiqot markaziga ega va umumiy daromadining qariyb 7 foizini mahsulotni takomillashtirishga sarflaydi. Cheryning eng taniqli modellaridan biri QQ  shahar avtomobil hisoblanadi, &lt;ref&gt;Geoff Dyer, in Shanghai. &quot;FT.Com Site : Proton in Talks with Chery Over Manufacturing.&quot; FT.Com (30 March 2006)&lt;/ref&gt; o'z bir subbrand yaratgan. QQ6 va QQme - bu kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan yana ikkita mashinadir va asl QQ endi QQ3 deb nomlanishi mumkin. 

2000-yillarning boshlaridan beri Chery chet ellik ishlab chiqaruvchilarning [[intellektual mulk]] huquqlarini buzilishi bilan bog'liq ko'plab tanqidlar ostida qoldi. Bir nechta Chery avtomobillari turli xil xorijiy ishlab chiqaruvchilarning dizayn elementlarini to'g'ridan-to'g'ri nusxalashgandek ko'rinadi. Ba'zilar, shuningdek, kompaniyaning &quot;Chery&quot; nomini GMning Chevrolet brendi uchun qisqartirilgan &quot;Chevy&quot; ni eslataditganligi uchun tanqid qilishadi. 

=== 1997 yildan 2010 yilgacha ===
[[Fayl:Chery_SQR7160_Windcloud.jpg|thumb| Chery SQR7160 Fengyun ]]
1997 yilda [[Anxoy|Anhui provinsiyasi]] davlat idorasining bir guruh vakillari tomonidan Chery kompaniyasi tashkil wtilgan va 1999 yilda Volkswagenning SEAT Toledo modelining litsenziya asosida ishlab chiqarishni boshlandi. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Li|first1=Wei|author2-link=|title=Yin Tongyue: There's no myth to cars (qiche meiyou shenhua)|journal=Sanlian Lifeweek (sanlian shenghuo)|pages=56–61|language=Chinese|date=19 May 2008|url=|postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt; Cheryning birinchi ''Fengyun'' deb nomlangan birinchi avtomobili qariyb 30 000 dona sotilgan.  

The ''Wall Street Journal'' Cheryning korporativ madaniyatini &quot;Kommunistik gibrid kompaniya va tadbirkorlik faoliyatini bir boshlang'ich loyihasi&quot; deb ta'riflagan. Kompaniya o'zining tadbirkorlik faoliyatini dastlabki tarixida yaqqol namoyon qilgan. Kompaniya 2003 yildagina yengil avtomobillar ishlab chiqarishga litsenziyani qo'lga kiritdi va shuning uchun uning birinchi avtomobili 1999 yil dekabr oyida sotuvga chiqarilgandan so'ng, 2001 yilga qadar rularni qonuniy ravishda sotilish mumkin emas edi.  O'sha yili Chery litsenziyasini [[SAIC Motor]]  litsenziyasiga qo'shib olib, muammoni hal qildi va ruxsatni 2003 yilgacha qo'lga kiritdi.  Ehtimol, SAIC bir marta egalik qilgan Chery-ning 20 foizlik ulushi &lt;ref name=&quot;beeb&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4528565.stm|title=GM Daewoo claimed their investigation results showed the Chery QQ shared a remarkably identical body structure, exterior design, interior design and key components|publisher=BBC News|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; ushbu dastlabki imtiyoz uchun kompensatsiya bo'lgan, ammo egalik Chery va SAICning boshqa hamkori General Motors o'rtasidagi ziddiyatlar tufayli tez orada sotilgan. &lt;ref&gt;McGregor, R. (14 June 2004). &quot;SAIC severs links with chery&quot;. ''Financial Times''.&lt;/ref&gt; GM SAIC-ning Cherydan jahli chiqgan yagona xorijiy hamkori emas edi. Volkswagen Chery eski VW zavodidan Jetta ni 2003 yil atrofida eslatgan modelni ishlab chiqarish uchun asboblardan foydalanganligini ta'kidlaydi.&lt;ref&gt;&quot;Eat your hat&quot;. (2003). ''Business Asia:'' 35(17)&lt;/ref&gt; 

2000-yillarning oxirida Chery chet el avtomobil ishlab chiqaruvchisi bilan faol hamkorlik qilishni boshladi, bu Xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilarining o'ziga xos belgisi edi. Chrysler va Fiat bilan aloqalar e'lon qilindi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 2007 yilda Chrysler Chery bilan hamkorlik qilishni rejalashtirdi, u Chery A1ni Dodge -brand avtomobili sifatida AQShda va chet elda sotilganligini ko'rdi.  Rejaga asosan Chrysler kichik avtomobilarini sotilishini tezda oshirib yuborardi va ikki kompaniya 2007 yil oxirida imzolash marosimida qatnashdilar. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery and Chrysler Group Finalize Cooperative Agreement (US to import cars from China)|url=http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076|publisher=PRNewswire|date=3 July 2007|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305160750/http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076}}&lt;/ref&gt; 2008 yil boshida Chrysler va Nissan o'rtasida shunga o'xshash kelishuvga erishildi, bu esa Chrysler-Chery hamkorligining to'xtatilishiga olib keldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chrysler's turnaround seen as race against time|url=https://www.reuters.com/article/2009/09/14/businesspro-us-chrysler-anlaysis-idUSTRE58D4WM20090914|publisher=Reuters|date=14 September 2009}}&lt;/ref&gt;  
[[Fayl:Destiny_2008.jpg|right|thumb| 2008 yildan beri ishlab chiqarilgan Chery V5 ]]
2007 yilda Fiat va Chery avtomobilsozlik qo'shma korxonasini tashkil etishi bo'yicha ikki tomonlama kelishuv memorandumini imzoladilar. Fiat 2009 yilda o'z faoliyatini boshlash rejasi bo'lgan, Xitoy bozori uchun Fiat va Alfa Romeo markali avtomobillarini ishlab chiqarishni rejalashtirgan va Maka Wuhu shahrida joylashgan. Bitim 2009 yil mart oyida to'xtatildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China's Chery postpones car venture with Fiat|url=https://www.reuters.com/article/2009/03/19/retire-us-chery-idUSTRE52I1D820090319|publisher=Reuters|date=19 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Fiat Xitoyda mahalliy sherik [[GAC Group]] bilan birgalikda ishlab chiqarishni yo'lga qo'ygan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|title=Fiat unveils new Viaggio model to be made and sold in China|accessdate=13 April 2012|publisher=Reuters|date=13 April 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2015-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705210702/http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

2007 yilda Qoros, Chery va Singapurning Kenon Holdings kompaniyalari o'rtasida avtomobil ishlab chiqaradigan qo'shma korxona tashkil etilganligi malum bo'ladi. &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012|arxivsana=2012-07-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120721044343/http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil oktyabr oyida Chery Turkiya ishlab avtomobil ishlab chiqaruvchisi Mermerler Otomotiv kompaniyasi bilan 500 million dollarlik avtomobil ishlab chiqaruvchi zavodni qurilish rejasi borligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=chery-reaches-europe-through-turkey-2009-10-11|title=Chery reaches Europe through Turkey|accessdate=9 July 2012|journal=Hurriyet Daily News|date=11 October 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2011-09-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110917051345/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml}}&lt;/ref&gt; Zavodning boshlang'ich ishlab chiqarish quvati  yiliga 20000 dona tashkil etishi ko'zda tutilgan bo'lib, 2017 yilda uning hajmini 100 ming donagacha ko'tish rejalashtirilgan.  2012 yildan boshlab zavod hali ishlab chiqarishni boshlamagan. &lt;ref name=&quot;only500&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/chery-cars-plans-to-invest-500-million-in-turkey.aspx?pageID=238&amp;nID=20291&amp;NewsCatID=345|title=Chery cars plans to invest $500 million in Turkey|journal=Hurriyet Daily News|date=9 May 2012|agency=Anatolia News Agency|accessdate=10 July 2012}}&lt;/ref&gt; Onlaynga kelganda, ushbu ishlab chiqarish bazasi Cheryning Argentina &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron kabi joylardagi bir nechta [[Qoʻshma korxona|qo'shma]] korxonalariga qo'shiladi. &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Bular Xitoydan tashqarida Chery avtomobillarini yig'adigan, ammo Chery egalik ulushi bo'lmagan bir qator zavodlardan farqli o'laroq edi. 

2009 yilda Chery 508,5 ming dona avtomobil ishlab chiqargan&lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|title=2009年安徽汽车年产量破90万辆|publisher=Xinhuanet|date=29 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100203143652/http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|archivedate=3 February 2010}}&lt;/ref&gt; va kompaniyaning yillik ishlab chiqarish quvvati 650,000 dona avtomobilni tashkil etgan. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;&gt;{{Web manba|title=Young, Confident, Progressive - Overseas Media Speak Highly of Chery’s Internationalization|url=http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|publisher=Chery Inc|date=29 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121030211159/http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|archivedate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2009 yil kompaniya tomonidan sotilgan 400 000 dan ortiq avtomibillarni sedanlar tashkil etgan . &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|title=2009 Chinese Auto Sales|publisher=Nitrobahn|date=20 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714185032/http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|archivedate=14 July 2011}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish hajmi ko'rsatkichlari, dvigatellar va transport vositalarini diskret deb hisoblashi mumkin. 

=== 2010 yildan hozirgi kungacha ===
[[File:Chery_logo.png|thumb| 2013 yil aprelgacha ishlatilgan oldingi logotip  ]]
2010 yilda Chery kompaniyasi 700000 dona avtomobil sotgan va shu ko'rsatkich bilan eng ko'p ishlab chiqaruvchi kompaniyalar orasida Xitoyda yettinchi o'rinni egallagan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China Car Market 101: Who Makes All Those 18 Million Cars?|url=http://www.thetruthaboutcars.com/2011/01/china-car-market-101-who-makes-all-those-18-million-cars/|publisher=The Truth About Cars|date=19 January 2011}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning 2011-2012 yillarga belgilangan savdo hajmi keskin pasaygan; bu yillarda kompaniya mos ravishda 640 000 va 590,000 donadan ko'proq avtomobil ishlab chiqardi va u yettinchi o'rindan o'ninchi o'ringa tushadi.  Ushbu pasayish Cheryning ishlab chiqarish tizimi Xitoyning boshqa yirik ishlab chiqaruvchilaridan farq qilishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin; kompaniya tijorat transport vositalarini ishlab chiqaradi, ammo SUVlar o'z mahsulotining atigi 14 foizini tashkil qiladi. 

[[Tata Motors]] bilan 2012 yil mart oyida Xitoyda Jaguar Land Rover modellarini ishlab chiqarish bo'yicha shartnoma imzolandi. 2013-yilda, Tata kompaniyasining ijrichi direktori bu shartnoma, &quot;hali ish jarayonida&quot;, deb aytgan edi  va ba'zi rejalashtirilgan ishlab chiqarish  2014 yilda boshlashnishu kutilingan edi.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=China to be Tata Motors' biggest revenue driver this fiscal year|journal=The Economic Times|date=21 August 2013|last=Lijee Philip}}&lt;/ref&gt;  

2012 yil iyun oyida Kompaniya tomonidan Malayziyada ishlab chiqarish bazasini qurish rejalari e'lon qilindi va 2012 yil iyul oyidan beri ushbu loyiha mahalliy sheriksiz amalga oshirilmoqda. &lt;ref name=&quot;malaygg&quot;&gt;{{Cite news|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|title=Chinese auto firms keen to work with Malaysian players in view of the revised NAP|journal=gasgoo.com|date=11 July 2012|agency=The Star Petaling Jaya, Malaysia|accessdate=10 July 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2012-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719073725/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Rejalashtirilgan zavod yiliga 10000 dona avtomobil ishlab chiqarish quvvatiga ega ekanligi malum qilingan.  

2009 yilda Karry, Rely va Riich subbrandlarini tanitgandan so'ng, uning keng ishlab chiqarish siyosati va tarkibi Chery uchun muammo bo'lib qoldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 2012 yil kuzida Rely va Riich brendlarini bekor qilishga va uning e'tiborini toraytirishga qaratadi.  2012 yil holatiga ko'ra, yangi modellar liniyasi 30 tagacha kamashishi rejalashtirilmoqda.  

2018 yilda Chery kompaniyasi Braziliyadagi aktsiyalarining 50 foizini CAOA guruhiga sotadi. 2019 yil noyabr oyida Chery Filippindagi yangi Chery dilerligini ochish uchun UAGGI kompaniyasiga Filippindagi vakolatxonasini taqdim etdi. 

== Faoliyati ==
[[Fayl:Chery_A3_at_the_2010_Guangzhou_Motorshow_1.jpg|right|thumb| Chery A3 ]]

=== Xitoy ===
Chery kompaniyasining asosiy ishlab chiqarish bazasi Xitoyning [[Anxoy|Anhui]]&lt;nowiki/&gt;shahrida joylashgan.  &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;  2007 yil holatiga ko'ra, kompaniyada ikkita avtomobil ishlab chiqarish zavodi, ikkita dvigatel ishlab chiqarish zavodi va uzatma qutisi (gear box) ishlab chiqarish zavodlari mavjud edi.  2012 yilda [[Lyaonin|Liaoning provintsiyasida]] joylashgan [[Dalyan|Dalian]] shahrida joylashgan yana bir avtomobil ishlab chiqarish zavodi ishga tushirilgan. &lt;ref name=&quot;wuhu&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery Auto Breaks Ground on Dalian Plant|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|publisher=Chery Inc|date=15 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232927/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=The First Dalian-made Chery Car Rolled off the Assembly Line at DFTZ|url=http://english.dlftz.gov.cn/article/show/87.aspx|publisher=Dalian Free Trade Zone|accessdate=14 January 2014|date=3 September 2012}}&lt;/ref&gt; 

Chery sotilgan avtomobillardan tushadigan mablag'ining 7 foizini tadqiqot va ishlanmalarga sarflaydi &lt;ref name=&quot;chinese-champions.de&quot;&gt;http://www.chinese-champions.de/company/chery&lt;/ref&gt; va 2011 yilga kelib 4000 dan ortiq patentga ega. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Kompaniya [[Anxoy|Anhui provintsiyasining]] Wuhu, &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; va [[Szyansu|Jiangsu provintsiyasining]] Changshu shahrida ilmiy-tadqiqot  institutlariga ega. &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 

=== Boshqalar ===
Rivojlanayotgan mamlakatlarda bir qator zavodlar Chery rusumli transport vositalarini to'liq yoki yarim uzelli ko'rinishida ishlab chiqaradi. Argentina hamkorligidan &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron zavodidan tashqari, &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; qolgan kompaniyalar Cheryga tegishli emas. 2012 yil boshiga kelib 13 ta ishlab chiqarish zavodi Chery avtomobillarini ishlab chiqargan va yana uchta ishlab chiqarish zavodlari barpo qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 

Kompaniya zavodlari [[Misr|Misrda]], [[Indoneziya]],  [[Eron]], &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Malayziya]],  [[Oʻrta Sharq|Yaqin Sharq]], &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; [[Shimoliy Afrika]],  [[Pokiston]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Signs Agreements with New Pakistan Distributor|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|publisher=Chery Inc|date=3 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233259/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Urugvay]],  [[Rossiya]],  [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]], &lt;ref name=&quot;taiwan&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery A3 Produced in Taiwan|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|publisher=Chery Inc|date=20 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233108/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Tailand]], [[Ukraina]], &lt;ref name=&quot;seafacs&quot;&gt;{{Web manba|title=Oversea factories|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|publisher=Chery Inc|accessdate=11 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232903/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Venesuela va [[Vyetnam|Vetnam]] kabi davlatlarda joylashgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Vietnamese Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|publisher=Chery Inc|date=22 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233056/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Braziliya ====
2011 yil iyul oyida Chery San-Paulu shtati hukumati bilan birgalikda   Jakareyda ( [[Braziliya|Braziliya)]] ishlab chiqarish bazasi qurilishni boshlagan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-plans-production-base-in-jacarei-brazil/|title=Chery Plans Production Base in Jacareí, Brazil|publisher=ChinaAutoWeb|date=17 September 2010}}&lt;/ref&gt; Zavod 2014 yilning avgust oyida ish boshladi, birinchi bosqichli ishlab chiqarish quvvati yiliga 50 ming dona avtomobilni tashkil qilar edi. Ikkinchi bosqichda zavod yiliga 150 ming donani tashkil etishi rejalashtirilgan edi. U yerda ishlab chiqarilgan avtomobil modellari bu gibrid quvvatlangan Celer (2014 yil oktyabr oyidan beri), QQ (2015 yilning ikkinchi yarmidan boshlab), &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's Largest Overseas Plant Inaugurated in Brazil|url=http://www.cheryinternational.com/news/20140902032.html|publisher=Chery International|date=2 September 2014}}&lt;/ref&gt; Tiggo 2 (2017 yilning o'rtalaridan boshlab) &lt;ref&gt;https://carros.ig.com.br/2017-07-14/chery-tiggo-2-producao.html&lt;/ref&gt; va Arrizo 5 (2018 yil oktyabr oyidan beri) bo'lishi rejalashtirilgan. &lt;ref&gt;https://www.autoindustria.com.br/2018/10/22/caoa-chery-inicia-producao-do-arrizo-5/&lt;/ref&gt; 

2018 yil noyabr oyidan beri kompaniyaning mahalliy hamkori CAOA  [[Goyas|Goiásning]] Anápolis shaxrida Tiggo 4 rusumli avtomobilini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;https://revistaautoesporte.globo.com/Noticias/noticia/2018/11/chery-tiggo-4-nacional-sera-lancado-logo-apos-o-salao-do-automovel.html&lt;/ref&gt; 

==== Misr ====
[[Fayl:Speranza_Chery_A5_(front).JPG|right|thumb| Speranza Chery A5 ]]
Chery kompaniyasining aytishi bo'yicha Misrda 2004 yilda Chery avtomobillarining to'liq sikl bo'yicha ichlab chiqarilishi yo'lga qo'yilgan,  ammo xabarlarlarga ko'ra bu o'sha yildagi dastlabki qiziqish bo'lgan, deb aytilgan.&lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2011 yildan boshlab ba'zi Chery modellari Speranza savdo belgisi ostida sotilishi mumkin bo'lgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery enters Egypt as homemade representative|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|publisher=Chery Inc|date=31 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232916/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Speranza Egypt|url=http://www.speranzaegypt.com/|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; Misrdagi Cheryning zavodi yirik uzelli avtomobillarni yeg'ish usuli orqali 2009 yilda 30 mingta transport vositasi ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=VIDEO : Chinese cars made in Egypt|url=http://insidethemiddleeast.blogs.cnn.com/2009/11/23/video-chinese-cars-made-in-egypt/|work=Inside the Middle East|publisher=CNN.com Blogs|date=23 November 2009}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery kompaniyasi Misr davlatidagi ehtiyot qismlar mahalliylashtirish darajasini 45% ni tashkil qilganini aytdi. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; 

==== Indoneziya ====
Ushbu mamlakatda Chery modellari 2006 yildan beri yig'ilib kelinmoqda. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 

==== Eron ====
Eronda yirik uzellardan ishlab chiqarish 2004 yil boshidan boshlanadi. &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oxirida Chery, Eronning Khodro va Kanadaning Solitac kompaniyalari bilan sheriklik asosida tuzilgan qo'shma kompaniyaning  kichik qismiga egalik qilishini aytdi.  Ushbu QK [[Mozandaron ustoni|Mazandaran]]&lt;nowiki/&gt;dagiBabol shahrida qulab tushgan zavodni boshqargan. Chery QQ6 avtomobil model nomini S21 nomiga o'zgartirgan holda, uni Eron ichida ham, tashqarisida ham sotish huquqiga erishadi. Tiggo5 va Arrizo5 avtomobillar Eronda Chery brendi ostida sotilmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryco.ir|title=وبسایت رسمی برند چری در ایران|author=|first=|date=|work=www.cheryco.ir|publisher=|accessdate=2017-01-17}}&lt;/ref&gt; 

==== Malayziya ====
2004 yildan beri kichik korxona sifatida faoliyat ko'rsatgan va 2008 yilga kelib [[Joxor-baru|Johor Bahru]], Johor shahrida Chery modellarini to'plamlari yig'adigan zavod ochilgan. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab, 2015 yilga qadar Malayziyada yana bir zavod qurilishi va foydalanishga topshirilishi kutilmgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theborneopost.com/2012/06/23/chery-malaysia-to-set-up-production-plant-in-msia/|title=Chery Malaysia to set up production plant in M'sia|journal=Borneo Post Online|date=23 June 2012|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Myanma ====
2011 yil may oyi holatiga ko'ra, mamlakatda yilik ishlab chiqarish quvati 3000-5000 donaga teng avtomobil ishlab chiqarish zavodi qurilishi rejalashtirilgan. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan beri Chery QQ, [[Yangon|Yangonda]] mashhur bo'lganga [[Yangon|o'xshaydi]]. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.globalpost.com/dispatches/globalpost-blogs/southeast-asia/myanmar-economy-china-cars|title=In Myanmar, clunkers make room for Chinese mini-cars|journal=On Southeast Asia Blog|date=18 June 2012|agency=globalpost.com|accessdate=6 July 2012|last=Winn, Patrick}}&lt;/ref&gt; 

==== Pokiston ====
2004-yilda, Chery bu mamlakat uchun to'plamlarni eksport qilishga qiziqish bildirgan &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; va keyinchalik avtomobillarni yig'ish mumkinligini bildirgan. 

==== Tayvan ====
2009 yil avgust oyidan boshlab Tayvanning Taichung shaxrida, Tayvanning Prince Motors avtomobil kompaniyaga tegishli bo'lgan Shengroung Auto tomonidan Chery A3 modeli yeg'ilmoqda. 

==== Tailand ====
2008-yilda, Chery bu mamlakatga avtomobil to'plamlarini eksport qilinishini kelishib oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Thai Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|publisher=Chery Inc|date=13 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233034/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; va 2010 yilda bu davlatda yig'ish zavod ochilishi kereligiga qaramasdan, 2011 yilda Chery bu zavodni Taylandga ko'chirishini &quot;Iqtisodiy taxlili&quot; olib borilayotganini aytib o'tgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|title=China-based autos struggle for localization in Thailand|date=27 September 2011|agency=Xinhua|accessdate=18 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921065150/http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

==== Turkiya ====
[[Sakarya]] viloyatida mahalliy Chery avtomobillari sotuvchisi bo'lgan Mermerler Otomotiv bilan hamkorlikda ishlab chiqarish zavodini qurish rejalashtirildi. &lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

==== Ukraina ====
[[Fayl:ZAZFORZA.jpg|right|thumb| ZAZ Forza ]]
Chery ZAZ bilan 2006 yildan beri hamkorlik qiladi &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.avtozaz.com/en/about/partners|title=AvtoZAZ: Partners|publisher=AvtoZAZ|accessdate=12 May 2011}}&lt;/ref&gt; va [[Zaporojye|Zaporijiya]], Chornomorskdagi zavodlarda Chery yirik qisimlaridan (to'plamlaridan) avtomobillar ishlab chiqaradi. 2011 yil fevral oyidan beri Chery A13 [[Ukraina|Ukrainada]] ishlab chiqarilmoqda, u yerda u ZAZ Forza sifatida qayta ishlab chiqariladi va sotiladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=ЗАЗ Forza: Новая надежда|url=http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|publisher=Autocentre|date=16 February 2011|language=Russian|accessdate=7 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120309221525/http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|archivedate=9 March 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Venesuela ====
Ushbu mamlakatda Chery birinchi marta 2006 yil o'rtalarida paydo bo'lgan, Chery avtomobillari 2011 yildan beri Venesuelaga Xitoyning yagona litsenziyalangan avtomobili sifatida eksport qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Aragua shimoliy-markaziy shtatida ZGT qo'shma korxonasiga tegishli bo'lgan Chery ishlab chiqarish maydonchasi 2011 yil sentyabr oyida ochilgan bo'lib, A1 va A3 modellarini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery holds ceremony for new Venezuelan factory|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-holds-ceremony-for-new-venezuelan-factory-110901.shtml|publisher=Gasgoo|date=1 September 2011}}&lt;/ref&gt; 

=== Oldingi zavodlar ===

==== Rossiya ====
Rossiyada Avtotor 2006 yildan 2008 yilgacha to'plamlardan Chery modellarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;http://wardsauto.com/news-analysis/russia-s-tagaz-launches-chery-assembly&lt;/ref&gt; TagAZ 2008 yildan 2014 yilgacha Chery rusumli transport vositalarini ham ishlab chiqargan, ammo ular odatda &quot;Vorteks&quot; kabi Chery bo'lmagan yorliqlarni o'rnatishgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Russia: TagAZ Clones a Chery for the Vortex Estina|publisher=Edmund's Inside Line|date=5 September 2008|url=http://www.insideline.com/chery/russia-tagaz-clones-a-chery-for-the-vortex-estina.html}}&lt;/ref&gt; 

==== Urugvay ====
2007 va 2015 yillar orasida Argentinaning SOCMA Group &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; kompaniyasi Urugvay, Kanelones, Barra de Carrasko shahridagi Oferol zavodida Chery avtomobillarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28|title=Chery becomes China’s first automaker with exports of over 500,000|publisher=Chery Inc|date=26 April 2011|archivedate=7 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007073142/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oktyabr oyida Tiggo [[Urugvay|Urugvayda]]  rasman ishga tushirilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=The Chery Tiggo3 Officially Launched in Uruguay|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|publisher=Chery Inc|date=14 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164405/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;urproof&quot;&gt;{{Web manba|title=Ramping up Business in Brazil, Chinese Chery Deeply Exploiting South American Auto Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|publisher=Chery Inc|date=3 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164443/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt; Zavod 2015 yil may oyidan butunlay yopildi. &lt;ref&gt;http://www.efe.com/efe/english/business/chery-closes-factory-in-uruguay-on-fall-demand-from-brazil-and-argentina/50000265-2617453&lt;/ref&gt; 

== Qo'shma korxonalar ==
Chery Jaguar Land Rover va Israel Corporation bilan avtomobil ishlab vhiqarish bo'yicha, &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; Arvin Meritor, Johnson Controls va PPG Industries bilan avtomobil butlovchi qisimlari ishlab chiqaradigan qo'shma korxonalarga ega. &lt;ref name=&quot;ppg1&quot;&gt;{{Web manba|title=Joining Hands with Arvin Meritor, Chery More Confident of Internationalization|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|publisher=Chery Inc|date=26 July 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232852/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Chery Jaguar Land Rover ===
2012 yilning mart oyida Chery va Buyuk Britaniyada joylashgan luks rusumli avtomobillarni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan Jaguar Land Rover kompaniyasi Xitoy bozoriga asoslangan Jaguar va Land Rover avtomobillarini va dvigatellarini sotadigan va ishlab chiqaradigan yangi qo'shma korxonasiga, tadqiqot markaziga va yangi &quot;o'zining brendini&quot; yaratish uchun 2.78 milliard dollar sarmoya kiritishga kelishib oldilar.  &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/03/21/us-jaguar-chery-idUSBRE82K0HV20120321|title=Jaguar Land Rover seals JV with China's Chery|date=21 March 2012|publisher=Reuters|accessdate=9 April 2012}}&lt;/ref&gt; Qo'shma korxona 2012 yil sentyabr oyida me'yoriy tasdiqni oldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/09/21/jlr-chery-china-idUSL4E8KL1NY20120921|title=UPDATE 1-Chery gets regulatory nod for Jaguar Land Rover JV|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=21 September 2012|accessdate=19 November 2012|author=Fang Yan and Kazunori Takada}}&lt;/ref&gt; Dastlabki ishlab chiqarish bazasi Shanxayga yaqin bo'lgan Changshu shahrida quriladi. &lt;ref name=&quot;mvp&quot;&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/11/18/us-jaguar-chery-china-idUSBRE8AH08820121118|title=Jaguar, Chery start construction of new car factory in China|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=18 November 2012|accessdate=19 November 2012|author=Hirschler, Ben}}&lt;/ref&gt; 

=== Qoros ===
[[Fayl:2013-03-05_Geneva_Motor_Show_8116.JPG|right|thumb| Qoros 3 ]]
O'zining birinchi xorijiy firmasi bo'lgan Qoros qo'shma korxonasi 2007 yilda Chery Isroil Korporatsiyasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan va 2013 yilda avtomobil sotishni rejalashtirgan. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Butunlay yangi platforma asosida qurilgan avtomobil sedan bo'lib, uni 2013 yil Shanxay Auto Show ko'rgazmasida namoyish qilinishi kutilgan, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|title=Qoros Compact Sedan Testing on Chinese Tarmac|journal=chinacartimes.com|date=19 July 2012|accessdate=19 July 2012|last=Ash|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120720084210/http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|archivedate=20 July 2012}}&lt;/ref&gt; (ayrim manbalarda xabar berishicha bu Qoros modellari elekrt avtomobil bo'lishi kutilmagan edi).  Ishlab chiqarish bazasi Tszansu [[Szyansu|provintsiyasining]] Changshu shahrida quriladi va 2012 yilda ishga tushadi. &lt;ref name=&quot;qfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery-Quantum to Start Building Cars in Changshu, Jiangsu in 2012|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-quantum-to-start-building-cars-in-changshu-jiangsu-in-2012/|publisher=ChinaAutoWeb|date=6 September 2010}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish quvvati yiliga 150 000 donani tashkil etadi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; ammo 2015-2016 yillarga qadar o'zinigng to'liq quvvatiga chiqa olmaslik extimoli bor edi. &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; Qoros avtomobillari Xitoy va Evropada bozorlarida sotilishi ko'zda tutilgan,  bundan tashqari avtomobil Yaqin Sharqda tez rivojlanayotgan mamlakatlarda sotilishi rejalashtirilgan, shuningdek, keyinchalik, Isroiln bozori uchun kichik elektr transport vositalari sotish ko'rinishida sotilishi kutilgan.   

Yuqori darajadagi &quot;Qoros&quot; rusumli avtomobillar Amerika Visteon va Fransiyaning Valeo kabi yetakchi xorijiy yetkazib beruvchilarning komponentlari va tizimlari bilan qurilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#partners|title=COMPANY: PARTNERS|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Uning dvigatel dizayni, xorijiy firmaning sihtirokida yaratilgan edi, &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; shu bilan birga Volkswagen va Minining sobiq xodimlarini jalb qildi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Avstriya va Germaniyada zavodlari mavjud. &lt;ref name=&quot;overseasoffices&quot;&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|title=Press Release: TomTom Secures Traffic Deal with Qoros Auto in China|journal=reuters.co.uk|date=6 March 2012 &lt;!-- 7:30am GMT --&gt;|agency=TomTom|accessdate=19 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121020134903/http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|archivedate=20 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

Dastlab Chery Quantum Auto Co Ltd nomi bilan tanilgan bo'lsa-da, uning yuridik nomi hozirda Qoros Auto Co Ltd. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt;  

== Mahsulotlar va xizmatlar ==

=== Avtomobillar ===
2009 yildan 2013 yilgacha Chery avtomobillari to'rtta savdo belgisi ostida sotilgan: Chery, Karry, Rely va Riich. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's &quot;Outstanding 4+1&quot; Pattern Exhibits the &quot;Chinese Power&quot;|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|publisher=Chery Inc|date=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232949/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2012 yilning sentyabr oyida Chery oxirgi ikkita brend ostida avtomobil ishlab cchiqarishni to'xtatdi va bu brendlar beqor qilinishini e'lon qilindi. Endilikda Chery brendi (yengil avtomobillar) va Karry brendi (tijorat transport vositalari uchun) qollanadigan bo'ldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

Chery kompaniyasi avtomobillar, minivenlar va SUVlarni ishlab chiqaradi. Ularni ishlab chiqarishda ishlatiladigan butlovchi qismlar chet elda ishlab chiqarilgan yoki import qilingan bo'lishi mumkin. Chery ko'plab xorijiy komponent ish;ab chiqarish korxonalari bilan hamkorlik shartnomalarini tuzgan, ular orasida Amerikaning ArvinMeritor,  American Autoliv, &lt;ref name=&quot;others&quot;&gt;{{Cite news|title=About Chery|publisher=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/default.asp?action=article&amp;ID=21565|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; American Delphi Automotive,  Avstraliyaning Futuris kompaniyasi,  German Robert Bosch GmbH,  American PPG Industries,  Germaniya Siemens VDO,  Fransuz Valeo, &lt;ref name=&quot;supch&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery, Valeo Join Hands to Develop Automobile Lighting Systems|publisher=Chery Inc|date=22 November 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106033249/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archivedate=6 January 2012}}&lt;/ref&gt; va Amerikaning Visteon kabi mashhur brendlar ham mavjud. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Visteon to Invest in Subsidiary of Chery Technology, Strengthening Automotive Climate Capabilities in China|publisher=Visteon Corp|date=22 August 2011|url=http://www.visteon.com/media/newsroom/2011/110822_story1.html}}&lt;/ref&gt; Ba'zi kompaniyalar Cheryga mahalliy ta'minot tarmog'ini yaratishda katta yordam bergan.  

==== To'xtatildi ====

* 1999–2006 Fulvin / Windcloud  (kodlangan nomi ''A11'' ) - 1.6 L sedan 
* 2003–2010 Chery A15 - 1,5 L sedan 
* 2006–2016 Chery Eastar (东方之子) &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/tag/eastar-cross/|title=Chery Eastar Cross Review - The entry level MPV|publisher=ChinaPEV.com|date=3 June 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( kodlangan nomi B11) - o'rta o'lchamli sedan 
* 2006–2010 Chery A5 - 1,6, 1.8, 2.0L sedan 
* 2006–2010 QQ6 ( kodlangan nomi ''S21'' ) - 1.1 &amp;nbsp; L &amp; 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006–2013 Karri Youyi - Chery A18 mikroavtobusi, MPV 
* 2007–2009 Riich R2 
* 2007–2015 A1 (kodli nomi ''S12'' ) - 1.2 &amp;nbsp; L, 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtoulovi 
* 2009–2011 QQme &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/256|title=Merry QQme to be Launched|publisher=Chery Inc|date=26 June 2009|accessdate=19 September 2013|archivedate=30 November 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091130004251/http://www.cheryinternational.com/en/node/256}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S16'' ) - shahar avtomobili 
* 2009–2013 G5 (kodli nomi ''A6'') - 2.0T &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-riich-g5-review-and-road-test/|title=Chery Riich G5 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=1 May 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* 2009–2014 M1 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/251|title=Chery M1 Splendidly Shown on Auto Shanghai 2009|publisher=Chery Inc|date=20 April 2009|accessdate=19 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101224031422/http://cheryinternational.com/en/node/251|archivedate=24 December 2010}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S18'') - EV- varianti ham mavjud shahar avtomobili 
* 2009–2014 X1 - SUV 
* 2010–2013 Chery Cowin 1 - yangilangan Chery QQ6 
* 2010–2013 Chery Cowin 3 - yangilangan Chery A5 
* 2010–2013 Rely H3 / Rely H5 - mikroavtobus ( Toyota Hiace H200 platformasi asosida) 
* 2010–2015 G6 
* 2010–2016 Chery Cowin 2 - yangilangan Chery A15 
* 2011–2012 Q22 / Q22B - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2011–2014 G3 
* 2011–2015 X5 - SUV 
* 2012–2013 Chery Cowin 5 - yangilangan Chery Eastar 
* 2003 QQ / QQ3 (kod nomi ''S11'' ) - 0,8 &amp;nbsp; L-1.1 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006 S22 - MPV 
* 2006 V5 / Eastar5 (kod ''B14'' ) - 1.6 &amp;nbsp; L – 2.4 &amp;nbsp; L mikroavtobus 
* 2008 A3 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-a3-review-and-test-drive-1/|title=Chery A3 Review and Road Test|publisher=chinapev.com|date=6 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( ''M11'' kodi) - 1.6 &amp;nbsp; L-1.8 &amp;nbsp; L sedan / xetchbek 
* 2009–2015 A13 Fulvin 2 
* 2009 Q21 / Q21D - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2013–2015 E3 - subkompakt sedan 
* 2011–2015 E5 - ixcham sedan &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery E5 launched in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/#|publisher=China Car Times|date=24 April 2011|accessdate=27 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130918102610/http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/|archivedate=18 September 2013}}&lt;/ref&gt; 
* 2012–2016 E8 (yoki Eastar II) - O'rta sedan 

==== Hozirgi ====

* 2004 Chery QQ - Supermini 
* 2008 Chery A13 - Subkompakt 
* 2013 Arrizo 7 - O'rta sedan 
* 2015 Arrizo 3 - Subkompakt sedan 
* 2016 Arrizo 5 - ixcham sedan 
* 2017 Chery eQ1 - Elektr supermini 
* Chery Tiggo 3x - CUV subkompakt 
* Chery Tiggo 5x - CUV subkompakt 
* 2005 Chery Tiggo 3 (dastlab Chery Tiggo) - ixcham CUV &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.chinapev.com/chery/chery-tiggo-3-model-2009-review-and-test-drive-1/|title=Chery Tiggo 3 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=8 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chery Tiggo 5 - ixcham CUV 
* Chery Tiggo 7 - ixcham CUV 
* 2018 Chery Tiggo 8 - O'rta o'lchamdagi CUV 
* 2018 Chery Arrizo GX - ixcham sedan 

[[Fayl:奇瑞汽車_北京モーターショー2012.jpg|right|thumb| Chery Ant konseptli avtomobil ]]
[[Fayl:Chery_Ant_2.0_-_Auto_Shanghai_2013.JPG|right|thumb| Chery Ant 2.0 konseptli avtomobil ]]

==== Tushunchalar ====

* 2005 yil M14 
* 2007 yil T15 
* 2007 yil B12 
* 2008 P12 
* 2008 yil F11 
* 2008 yil B22 
* 2008 Faira &lt;ref&gt;[http://www.autoblog.com/2008/04/13/beijing-08-preview-chery-faira-range-covers-all-the-bases/ Beijing '08 Preview: Chery Faira range covers all the bases] - [[Autoblog.com]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.edmunds.com/insideline/autoshows/beijing/2008/cheryfairapreview.html 2008 Beijing Auto Show Preview: Chery Faira] - [[Edmunds.com]]&lt;/ref&gt;
* B14 (kupe) 
* G6 &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chumoli 
* Ant 2.0 
* 2014 Chery Beta 5 kontseptsiyasi 
* 2014 Chery Alpha kontsepti 
* 2017 Chery Tiggo Coupe kontseptsiyasi 

=== Dvigatellar ===
Chery kompaniyasi o'zlarining dvigatellarni ACTECO va CAC savdo belgilari ostida ishlab chiqaradi va dunyoning bir qancha davlatlariga eksport qiladi. Chery dvigatellari Fiat tomonidan sotib olingan va AQShga eksport qilingan. &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Fiat and Chery Reached an Agreement on Engine Purchase|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|publisher=Chery Inc|date=5 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233119/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Sotishdan keyingi xizmat ===
Chery kompaniyasining 31 tadan ortiq Xitoy provinsiyalari, avtonom viloyatlari va to'g'ridan-to'g'ri nazorat qilinadigan munitsipalitetlar sotish va mijozlarga xizmat ko'rsatish tarmog'i mavjud. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery China|url=http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|publisher=Chery Inc|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208194326/http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|archivedate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

== Brendlar va mahsulotlar ==

=== Oldingi Chery mahsulotlari ===

* Chery A1 
* Chery A3 
* Chery A5 
* Chery tumor 
* Chery Kovin 1 
* Chery Kovin 2 
* Chery E5 
* Chery Eastar 
* Chery V5 
* Chery Fulvin 2 
* Chery M1 
* Chery QQ3 
* Chery QQ6 
* Chery QQme 
* Chery Tiggo 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Kimo.jpg|Chery A1
Fayl:2014 Chery A3 hatchback, front 8.4.18.jpg|Chery A3
Fayl:Chery A5 China 2012-05-01.JPG|Chery A5
Fayl:Car in Syria.jpg|Chery Tumor
Fayl:Chery E5 China 2012-05-13.JPG|Chery E5
Fayl:Chery Eastar II 02 China 2012-05-12.JPG|Chery E8 (Eastar II)
Fayl:Chery Eastar Cross 01 China 2012-04-15.JPG|Chery V5 / Eastar Cross
Fayl:Chery Fulwin 2 sedan facelift China 2016-04-08.jpg|Chery Fulvin 2
Fayl:Chery M1 in Vientiane Laos.jpg|Chery M1
Fayl:Chery QQ II China 2016-04-08.jpg|Chery QQ
Fayl:Chery QQ3 Sport 01 China 2012-06-02.jpg|Chery QQ3
Fayl:Chery QQ6 China 2016-04-08.jpg|Chery QQ6
Fayl:Chery QQme 01 China 2012-08-07.JPG|Chery QQme
Fayl:Chery Tiggo facelift II China 2012-05-12.jpg|Chery Tiggo
&lt;/gallery&gt;

=== Chery EV (elektr avtomobil) ===

* Chery eQ 
* Chery eQ1 
* Chery eQ5 
* Chery Arrizo 5e 
* Chery Tiggo 3Xe 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery eQ China 2016-04-07.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ 
Fayl:Chery eQ1 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ1 
Fayl:Chery Arrizo 5e 02 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Arrizo 5e 
Fayl:Chery Tiggo 3Xe 001 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3Xe 
&lt;/gallery&gt;

=== Arrizo sedanlari ===

* Chery Arrizo 3 
* Chery Arrizo 5 
* Chery Arrizo GX 
* Chery Arrizo 7 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Arrizo 3 (艾瑞泽3) 01 China 2015-04-18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 3 
Fayl:Chery Arrizo 5 0002 China 2016-04-13.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 5 
Fayl:Chery Arrizo GX 01 China 2019-03-25.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo GX 
Fayl:Chery Arrizo 7 01 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 7 
Fayl:Chery Arrizo M7 2 China 2016-04-05.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo M7 
&lt;/gallery&gt;

=== Tiggo krossoverlari ===

* Chery Tiggo 3 
* Chery Tiggo 3x 
* Chery Tiggo 5 
* Chery Tiggo 5x 
* Chery Tiggo 7 
* Chery Tiggo 8 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Tiggo 3 facelift China 2015-04-10.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3 
Fayl:Chery Tiggo 3X 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3X 
Fayl:Chery Tiggo 5 2 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5 
Fayl:Chery_Tiggo_5X (cropped).jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5X 
Fayl:Chery Tiggo 7 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 7 
Chery Tiggo 8 front 8.16.18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 8 
&lt;/gallery&gt;

=== Covin ===

* Covin C3 
* Covin C3R 
* Covin E3 
* Covin V3 
* Covin X3 
* Covin X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Cowin C3 001 China 2016-04-13.jpg|[[Cowin C3|Covin C3]]
Fayl:Cowin C3R China 2016-04-01.jpg|[[Cowin C3R|Covin C3R]]
Fayl:Cowin X3 1 (cropped).jpg|[[Cowin X3|Covin X3]]
Fayl:Cowin X5 01 China 2018-03-20.jpg|[[Cowin X5|Covin X5]]
&lt;/gallery&gt;

=== Karri ===

=== Oldingi modellar ===

* TX 
* TXL  
* LX  
&lt;gallery&gt;
Fayl:Exceed TX 001.jpg|TX 
Fayl:Exceed TXL 001.jpg|TXL
&lt;/gallery&gt;

=== Qoros ===

=== Jetour ===

* Jetour X70 
* Jetour X70S 
* Jetour X90 
* Jetour X95 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Jetour X70 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X70 
Fayl:Jetour X90 002.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X90 
Fayl:Jetour X95 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X95 
&lt;/gallery&gt;

=== Rely ===

* Rely H3 
* Rely H5 
* Rely V5 
* Rely X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Rely H3 China 2014-04-16.jpg|Rely H3
Fayl:Rely H5 China 2016-04-07.jpg|Rely H5
Fayl:Rely V5 China 2012-04-15.JPG|Rely V5
Fayl:Rely X5 01 China 2012-07-15.JPG|Rely X5
&lt;/gallery&gt;

=== iCAR ===
'''iCAR''' — Cheryning elektromobil ishlab chiqaruvchi subbrendi boʻlib, asosan yosh mijozlar auditoriyasi uchun moʻljallangan. Brend 2023-yil aprel oyida taqdim qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bobylev |first=Denis |date=2023-06-05 |title=Chery iCar 03 hit the production line in China. The 21,000-USD all-road EV |url=https://carnewschina.com/2023/06/05/chery-icar-03-hit-the-production-line-in-china-the-21000-usd-all-road-ev/ |access-date=2023-07-14 |website=CarNewsChina.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

* [[iCar 03]] (2023-hozirgacha)
* [[iCar GT]] (2023-hozirgacha)
&lt;gallery heights=&quot;75&quot;&gt;
File:ICAR 03 001.jpg|iCAR 03
File:ICAR GT 001.jpg|iCAR GT
&lt;/gallery&gt;

=== Riich ===

== Elektr transport vositalari ==
[[Fayl:Chery_m1_ev.jpg|thumb| 2010 yil Kuala Lumpur xalqaro avtosalonida elektr Chery M1 ]]
Chery hozirda bir nechta gibrid va to'liq elektr modellarini taklif etadi va u ommaviy ishlab chiqarish bo'yicha xorijiy kompaniyalar bilan oldindan kelishuvni o'rnatdi. Xitoy neftni subsidiya qiladi (davlatning elektr avtomobillarini ishlab chiqarishni uchun rag'batlantiradi). &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Big bet on better battery-run cars|url=http://www.chinadaily.com.cn/usa/2011-01/03/content_11787675.htm|publisher=China Daily|date=3 January 2011}}&lt;/ref&gt; 

2010 yilda Chery kompaniyasi uchuvchilik uchun yaratilgan loyihalarda foydalaniladigan elektr transport vositalarining prototiplarini ishlab chiqish bo'yicha Amerikaning Better Place kompaniyasi bilan o'zaro kelishuv memorandumini imzoladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.ft.com/cms/s/0/7452c1e8-50cb-11df-bc86-00144feab49a.html|title=Better Place in China deal|publisher=Financial Times|date=26 April 2010}}&lt;/ref&gt; 

=== Elektr modellari ===
2009 yilda Chery o'zining elektr energiyasi bilan harakatlanadigan Chery S18 avtomobil modelini yaratganligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery S18 Is Off Line, Achieving Zero Emission and Zero Pollution|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233248/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil boshida kompaniya jurnalistlarga elektr energiyasi orqali harakatlanadigan Chery Riich M1 modelini namoyish qildi. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;/&gt; S18 deb ham ataladigan ushbu mashina 2010 yilda ishlab chiqarishga qo'yilgan bo'lishi mumkin. &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery elektr avtomobillarini tadqiq qilish va rivojlantirishga katta sarmoya kiritganini ta'kidladi, shuningdek uchta gibrid va ikkita elektr modellari 2012 yilda o'zining veb-saytiga joylashtirdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Electric vehicles|url=http://www.cheryinternational.com/|publisher=Chery Inc|accessdate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning gibrid modellari start-stop tizimidan foydalanishi orqali harakatlanar edi. 

== Savdo ==
[[Fayl:Chery_Tiggo_facelift_II_01_China_2012-04-22.jpg|right|thumb| Chery Tiggo ]]
Chery 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik avtomobil eksportchisi hisoblanadi. 2012 yilgacha kompaniya G'arbiy avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyasi bilan qo'shma korxonaga ega emasligi sababli kompaniya eksport yo'nalishini tanlaganligini tushuntirishi mumkin. 2009 yilda AQSh Kongressining yillik tadqiqot xizmati hisobotida Xitoy avtomobilsozlik sanoati odatiy qo'shma korxonalar xorijiy savdolarni cheklab qo'yganligini ta'kidlab o'tdi. 

Chery kompaniyasi tomonidan [[Suriya|Suriya davlatiga]] birinchi avtomobil eksporti 2001 yilda amalga oshirib, &lt;ref name=&quot;1stexport&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, the Only Automaker Listed Among Top 200 Chinese Exporters|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|publisher=Chery Inc|date=18 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233311/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2010 yilda Chery Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari orasida eng yitik eksport qiluvchi kompaniya bo'ldi. Bu nomi xitoy kompaniyasi 2003 yildan beri o'zida ushlab kelmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery ranks 1st in exports for 8 consecutive years|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|publisher=Chery Inc|date=29 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233130/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery strategik rejasiga asosan Kompaniya  birinchi navbatda rivojlanayotgan mamlakatlar bozoriga va so'ng rivojlangan amlakatlar bozoriga kirish edi o'z oldiga maqsad qilib qo'ygan. 

Bundan tashqari, bir nechta qit'alarda sotiladigan Chery dilerlik kompaniyalari [[Rossiya]], [[Ukraina]], [[Belarus|Belarusiya]], [[Eron]], [[Serbiya]], [[Shimoliy Makedoniya|Makedoniya]], [[Turkiya]] va [[Italiya|Italiyada]] DR Motor Company orqali ishlaydi.  Chery modellari 2016 yilda taklif etiladigan boshqa taniqli davlatlar qatoriga [[Argentina]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Argentina|url=http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2017-10-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171015175514/http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx}}&lt;/ref&gt; [[Avstraliya (davlat)|Avstraliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-03-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200310160531/http://www.cherymotors.com.au/}}&lt;/ref&gt; [[Braziliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Brazil|url=http://www.cherybrasil.com.br/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2019-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190128192837/http://www.cherybrasil.com.br/}}&lt;/ref&gt; [[Chili]],  [[Kolumbiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Colombia|url=http://www.chery.com.co/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2020-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201205153558/http://chery.com.co/}}&lt;/ref&gt; [[Venesuela]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Venezuela|url=http://www.cheryvenezuela.com|accessdate=10 October 2013}}&lt;/ref&gt; [[Yangi Zelandiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Cherry Motors New Zealand|url=http://www.cheryauto.co.nz/|accessdate=30 October 2016|arxivsana=2017-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170405213845/http://cheryauto.co.nz/}}&lt;/ref&gt; [[Singapur|Singapur kiradi.]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Vertex Automobile|url=http://www.chery-vertex.com.sg/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200214205137/http://www.chery-vertex.com.sg/}}&lt;/ref&gt; va [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery South Africa|url=http://www.cherysa.co.za/|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; kiradi. Ukrainada Chery modellari UkrAVTO Corp tomonidan sotiladi .  

2011 yillar boshlarida Chery kompaniyasining Tiggo nomli modeli eksport qilinayotgan avtomobillar orasidagi eng mashhur modellaridan biri deb tan olindi.  

== Motorsport ==
Chery 2010 va 2011 yillarda Dakar ralli musobaqsida qatnashgan va ikkala yillarda ham Rely X5 krossover (SUV) avtomobillari bilan ishtirok etgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Rely Fleet Starts Dakar Rally|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|publisher=Chery Inc|date=31 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233203/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Rely X5 test for Dakar, Lu Ningjun satisfied with preparations|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|publisher=Chery Inc|date=14 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233237/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|archivedate=28 October 2012}} ([http://www.dakar.com/dakar/2011/us/rider/starters-cars-page-1.html 2011 Dakar Rally entry list])&lt;/ref&gt; 

== Xavfsizlik yozuvi ==
2007 yilda Rossiyada o'tkazilgan norasmiy avtomobil avariya sinovida Amuli nomli Chery avtomobil modeli uchun juda past baho berdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Crash Course in Quality for Chinese Car|url=https://www.wsj.com/articles/SB118651314364590719|publisher=The Wall Street Journal|date=7 August 2007}}&lt;/ref&gt; 

Ba'zi Chery modellari xavfsizlik ko'rsatkichlari bo'yicha yaxshi ko'rsatkichlarga ega edi. 2009 yilda &lt;ref name=&quot;a3pincrash&quot;&gt;{{Web manba|title=2009 First Family Car, Chery A3 Hatchback Launched|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|publisher=Chery Inc|date=12 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233141/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; A3 modeli uchun, Xitoyning yangi avtomobil xavfsizligi sinovlarida, C-NCAP, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; besh yulduzli xavfsizlik reytingini oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; bu o'z navbatida chery uchun, bunday yuqori sinov darajasiga erishgan birinchi mahalliy avtomobil bo'lishiga olib keldi. &lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;multibrand&quot;&gt;{{Web manba|title=16 New Cars to be Launched in 2009, Chery Implements Multi-brand Strategy|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|publisher=Chery Inc|date=22 February 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233152/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery Riich G3 modeliga ham besh yulduzli reytingga sazovor bo'ldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|title=Full record of impact results [G3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921055216/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

== Qarama-qarshiliklar ==

=== Da'volarni nusxalash ===
2003 yil iyun oyida Amerikaning [[General Motors]] kompaniyasi Cheryni [[Chevrolet Spark|birinchi avlod Daewoo Matiz]] (GM sho'ba korxonasi GM Daewoo tomonidan ishlab chiqarilgan )ni Chery QQ avtomobilining dizaynida nusxala qilib sihlatilganida ayblab sudga berdi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/03/AR2005060301835.html|publisher=The Washington Post|first1=Peter S.|last=Goodman|title=China a Weak Ally on Piracy|date=4 June 2005}}&lt;/ref&gt; General Motors shuningdek, Chery QQ avtomobilnii avtohalokat sinovidan o'tkazganda yashirin Matiz avtomobilini ishlatilganini da'vo qiladi. &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinesecars.net/index.php?page=59|title=Lawsuits|publisher=China Motor Vehicle Documentation Centre|accessdate=12 March 2011}}&lt;/ref&gt; 

O'z navbatida amerika GM kompaniyasi rahbarlari tomonidan, Cheryning QQ modeli va Chevroletning Matiz modeli orasidagi dizayndagi, ko'plab butlovchi qisimlaridagi o'xshshlikni borligini takrorlashadi. Shu bilan birga, GM China Group bu ikki avtomobilning &quot;ajablanarli darajada bir xil kuzov tuzilishiga, tashqi va ichki dizayniga ega ekanligiga va bundan tashqari asosiy tarkibiy qismlar ikkala avtomobilda nihoyatta o'xshash ekanligini takidlaydi&quot;. 

Bundan tashqari Chery Tiggo ikkinchi avlod Toyota RAV4 ga o'xshashligi uchun tanqid qilinadi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119150729/http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archivedate=19 November 2015|publisher=Autoreview|language=Russian|date=|accessdate=10 June 2011}}&lt;/ref&gt; QQ-da topilgan Matiz texnologiyasidan foydalanadigan boshqa modelga chambarchas bog'liq bo'lgan QQ6 yo'lga qo'yiladi. Eastar va uning hosilalari (V4, B12 va B22) Daewoo Magnusning nusxalari deb hisoblangan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Eastar unveiled in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|date=25 April 2011|publisher=China Car Times|accessdate=7 January 2012|archiveurl=https://archive.today/20120729144147/http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|archivedate=29 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== GM sudi ====
Vositachilik urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan so'ng, GM Daewoo (hozirgi GM Korea nomi bilan tanilgan) Cheryga qarshi Shanxay sudiga ko'taradi ammo 2005 yilda yurisdiktsiya Pekinning 1 Xalqro sudiga ko'chiriladi. 

O'sha paytda Xitoyning davlat amaldorlari, shu jumladan tijorat vazirining o'rinbosari va Intellektual mulk davlat idorasi direktorining o'rinbosari Cheryni qo'llab-quvvatladilar. Xitoyliklar GM o'z texnologiyalarini tegishli darajada patentlamaganligini da'vo qilmoqda. &lt;ref name=&quot;cdbei&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-05/09/content_440334.htm|title=Chery even used a camouflaged Matiz car to pass auto tests to acquire authorization from the government over production and sales of QQ.|publisher=China Daily|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; 2005 yil oxirida sud jarayoni hal qilindi . &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;/&gt; 

=== AQShning Briklin sudi ===
Rivojlanayotgan mamlakatlardagi avtomobillarini AQShga olib kirish tajribasiga ega bo'lgan amerikalik tadbirkor Malkolm Briklin, 2008 yilda Chery kompaniyasini Bricklin bilan shartnoma tuzgandan keyin boshqa kompaniya bilan ish olib borganligi uchun xitoy kompaniyasini sudga bergan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Entrepreneur Bricklin sues Chery over failed deal|url=https://www.reuters.com/article/2008/07/21/us-chery-lawsuit-idUSN2141944520080721|publisher=Reuters|date=21 July 2008}}&lt;/ref&gt; 

== Adabiyotlar ==
{{manbalar|30em}}
[[Turkum:Avtomobil]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik sanoati]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>fzvy7pkqyezwb4jwfhx1u5skgjyen4l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156297</id>
      <parentid>6156296</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:18:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69849" sha1="896a5pinx94v26glus52tyzt26a0olw" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = Chery Automobile Co. Ltd.
| logo = 
| logo_size = 200
| logo_caption = Logo since 2022
| image = 2017-09-12 IAA 2017 CHERRY by Olaf Kosinsky-1.jpg
| image_caption = Chery stendi 2017-yil [[:en:International Motor Show Germany|Germaniya motoshusi]]
| type = [[:en:Government-owned corporation|Davlat korparatsiyasi]]
| foundation = {{Start date|df=yes|1997|01|8}}
| joylashuvi = [[:en:Wuhu, Anhui|Uxu]], [[Anxoy]] [[XXR]]
| key_people = Yin Tongyue (Rais)
| industry = [[Avtomobil sanoati|Avtomobilsozlik]]
| products = [[Avtomobil]]lar
| area_served = Dunyo boʻylab
| revenue = 
| operating_income = 
| net_income = 
| num_employees = 16,721
| parent = 
| divisions = 
| subsid = {{nowrap|[[Chery Jaguar Land Rover]] (50%)}} &lt;br /&gt;[[Karry|Karry Auto]] (100%)&lt;br /&gt;[[Cowin Auto]] (49%)
| owner = 
| homepage = {{URL|http://www.cheryinternational.com/}}&lt;br /&gt;{{URL|http://www.chery.cn/}} {{in lang|zh}}
| module = {{Chinese|child=yes|t=奇瑞汽車股份有限公司|s=奇瑞汽车股份有限公司|p=Qíruì Qìchē Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī|altname=Chery|t2=|s2=奇瑞|p2=Qíruì|mi2={{IPAc-cmn|q|i|2|r|ui|4}}|order=st}}
}}

'''Chery Automobile Co,''' '''Ltd.'''  qisqartirilganda '''Chery''' va ba'zan uning Xitoy nomi, ''Qirui'' (奇瑞) ning pinyin transkripsiyon nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;Xing, W. W. J. (2002). &quot;Automakers in the fast lane&quot;. ''The China Business Review:'' 29(4)&lt;/ref&gt;, bosh qarorgohi [[Xitoy]]ning Wuhu, Anhui shahrida joylashgan kompaniya [[Avtomobil sanoati|avtomobil ishlab chiqarish]] bilan faoliyat olib boradi. Kompaniya 1997 yilda Xitoy hukumati tomonidan tashkil etilgan va davlatga tegishli bo'lgan korporatsiya hisoblanadi. Cheryning asosiy mahsulotlari bu yengil avtomobillar, minivenlar va krossoverlardir (SUV). Kompaniya Chery belgisi ostida yengil avtomobillar va Karry savdo belgisi ostida tijorat transport vositalarini sotadi. Chery - ishlab chiqarish hajmi bo'yicha (2012 yilda 590,000 dona avtomobil) Xitoyda 10-chi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchisi xisoblanadi.

== Tarixi ==

Chery 1999-yilda avtomobil ishlab chiqarishni va 2001 yilda Xitoydan eksport qilishni boshladi. Kompaniya 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik yengil avtomobillar eksportchisi bo'lib kelgan va 2011 yilda kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotning qariyb 25 foizi tashqi bozorlarga sotilgan. &lt;ref&gt;This assertion is supported by multiple sources:
&lt;/ref&gt; 2007 yilda tashkil etilgan Kenon Holdings, Qoros bilan 50:50 qo'shma korxonasi sifatida tashkil qilinadi. Kompaniya rivojlanayotgan davlatlar bozorlarida bir qator premium transport vositalarini sotishni boshlaydi. 2012 yilda Jaguar Land Rover Chery bilan birgalikda Xitoyda Jaguar va [[Land Rover]] avtomobillarini ishlab chiqarish uchun Chery Jaguar Land Rover deb nomlangan 50:50 qo'shma korxonasini tashkil etdi. 

Chery kompaniyasining Xitoyda bir nechta avtomobil yeg'ish va butlovchi qisimlar ishlab chiqarish zavodlari mavjud, bundan tashqari dunyoning 15 ta boshqa davlatlarda yeg'ish zavodlari mavjud bo'lib, ylarning aksariyati kompaniyaga tegishli emas bo'lib, CKD yoki SKD usulida actomobil yeg'iladi. Kompaniya ikkita mahalliy ilmiy-tadqiqot markaziga ega va umumiy daromadining qariyb 7 foizini mahsulotni takomillashtirishga sarflaydi. Cheryning eng taniqli modellaridan biri QQ  shahar avtomobil hisoblanadi, &lt;ref&gt;Geoff Dyer, in Shanghai. &quot;FT.Com Site : Proton in Talks with Chery Over Manufacturing.&quot; FT.Com (30 March 2006)&lt;/ref&gt; o'z bir subbrand yaratgan. QQ6 va QQme - bu kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan yana ikkita mashinadir va asl QQ endi QQ3 deb nomlanishi mumkin. 

2000-yillarning boshlaridan beri Chery chet ellik ishlab chiqaruvchilarning [[intellektual mulk]] huquqlarini buzilishi bilan bog'liq ko'plab tanqidlar ostida qoldi. Bir nechta Chery avtomobillari turli xil xorijiy ishlab chiqaruvchilarning dizayn elementlarini to'g'ridan-to'g'ri nusxalashgandek ko'rinadi. Ba'zilar, shuningdek, kompaniyaning &quot;Chery&quot; nomini GMning Chevrolet brendi uchun qisqartirilgan &quot;Chevy&quot; ni eslataditganligi uchun tanqid qilishadi. 

=== 1997 yildan 2010 yilgacha ===
[[Fayl:Chery_SQR7160_Windcloud.jpg|thumb| Chery SQR7160 Fengyun ]]
1997 yilda [[Anxoy|Anhui provinsiyasi]] davlat idorasining bir guruh vakillari tomonidan Chery kompaniyasi tashkil wtilgan va 1999 yilda Volkswagenning SEAT Toledo modelining litsenziya asosida ishlab chiqarishni boshlandi. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Li|first1=Wei|author2-link=|title=Yin Tongyue: There's no myth to cars (qiche meiyou shenhua)|journal=Sanlian Lifeweek (sanlian shenghuo)|pages=56–61|language=Chinese|date=19 May 2008|url=|postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt; Cheryning birinchi ''Fengyun'' deb nomlangan birinchi avtomobili qariyb 30 000 dona sotilgan.  

The ''Wall Street Journal'' Cheryning korporativ madaniyatini &quot;Kommunistik gibrid kompaniya va tadbirkorlik faoliyatini bir boshlang'ich loyihasi&quot; deb ta'riflagan. Kompaniya o'zining tadbirkorlik faoliyatini dastlabki tarixida yaqqol namoyon qilgan. Kompaniya 2003 yildagina yengil avtomobillar ishlab chiqarishga litsenziyani qo'lga kiritdi va shuning uchun uning birinchi avtomobili 1999 yil dekabr oyida sotuvga chiqarilgandan so'ng, 2001 yilga qadar rularni qonuniy ravishda sotilish mumkin emas edi.  O'sha yili Chery litsenziyasini [[SAIC Motor]]  litsenziyasiga qo'shib olib, muammoni hal qildi va ruxsatni 2003 yilgacha qo'lga kiritdi.  Ehtimol, SAIC bir marta egalik qilgan Chery-ning 20 foizlik ulushi &lt;ref name=&quot;beeb&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4528565.stm|title=GM Daewoo claimed their investigation results showed the Chery QQ shared a remarkably identical body structure, exterior design, interior design and key components|publisher=BBC News|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; ushbu dastlabki imtiyoz uchun kompensatsiya bo'lgan, ammo egalik Chery va SAICning boshqa hamkori General Motors o'rtasidagi ziddiyatlar tufayli tez orada sotilgan. &lt;ref&gt;McGregor, R. (14 June 2004). &quot;SAIC severs links with chery&quot;. ''Financial Times''.&lt;/ref&gt; GM SAIC-ning Cherydan jahli chiqgan yagona xorijiy hamkori emas edi. Volkswagen Chery eski VW zavodidan Jetta ni 2003 yil atrofida eslatgan modelni ishlab chiqarish uchun asboblardan foydalanganligini ta'kidlaydi.&lt;ref&gt;&quot;Eat your hat&quot;. (2003). ''Business Asia:'' 35(17)&lt;/ref&gt; 

2000-yillarning oxirida Chery chet el avtomobil ishlab chiqaruvchisi bilan faol hamkorlik qilishni boshladi, bu Xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilarining o'ziga xos belgisi edi. Chrysler va Fiat bilan aloqalar e'lon qilindi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 2007 yilda Chrysler Chery bilan hamkorlik qilishni rejalashtirdi, u Chery A1ni Dodge -brand avtomobili sifatida AQShda va chet elda sotilganligini ko'rdi.  Rejaga asosan Chrysler kichik avtomobilarini sotilishini tezda oshirib yuborardi va ikki kompaniya 2007 yil oxirida imzolash marosimida qatnashdilar. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery and Chrysler Group Finalize Cooperative Agreement (US to import cars from China)|url=http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076|publisher=PRNewswire|date=3 July 2007|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305160750/http://www.thefreelibrary.com/Chery+and+Chrysler+Group+Finalize+Cooperative+Agreement.-a0165992076}}&lt;/ref&gt; 2008 yil boshida Chrysler va Nissan o'rtasida shunga o'xshash kelishuvga erishildi, bu esa Chrysler-Chery hamkorligining to'xtatilishiga olib keldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chrysler's turnaround seen as race against time|url=https://www.reuters.com/article/2009/09/14/businesspro-us-chrysler-anlaysis-idUSTRE58D4WM20090914|publisher=Reuters|date=14 September 2009}}&lt;/ref&gt;  
[[Fayl:Destiny_2008.jpg|right|thumb| 2008 yildan beri ishlab chiqarilgan Chery V5 ]]
2007 yilda Fiat va Chery avtomobilsozlik qo'shma korxonasini tashkil etishi bo'yicha ikki tomonlama kelishuv memorandumini imzoladilar. Fiat 2009 yilda o'z faoliyatini boshlash rejasi bo'lgan, Xitoy bozori uchun Fiat va Alfa Romeo markali avtomobillarini ishlab chiqarishni rejalashtirgan va Maka Wuhu shahrida joylashgan. Bitim 2009 yil mart oyida to'xtatildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China's Chery postpones car venture with Fiat|url=https://www.reuters.com/article/2009/03/19/retire-us-chery-idUSTRE52I1D820090319|publisher=Reuters|date=19 March 2009}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Fiat Xitoyda mahalliy sherik [[GAC Group]] bilan birgalikda ishlab chiqarishni yo'lga qo'ygan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|title=Fiat unveils new Viaggio model to be made and sold in China|accessdate=13 April 2012|publisher=Reuters|date=13 April 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2015-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705210702/http://uk.reuters.com/article/2012/04/13/uk-fiat-idUKBRE83C0F820120413|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

2007 yilda Qoros, Chery va Singapurning Kenon Holdings kompaniyalari o'rtasida avtomobil ishlab chiqaradigan qo'shma korxona tashkil etilganligi malum bo'ladi. &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012|arxivsana=2012-07-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120721044343/http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil oktyabr oyida Chery Turkiya ishlab avtomobil ishlab chiqaruvchisi Mermerler Otomotiv kompaniyasi bilan 500 million dollarlik avtomobil ishlab chiqaruvchi zavodni qurilish rejasi borligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=chery-reaches-europe-through-turkey-2009-10-11|title=Chery reaches Europe through Turkey|accessdate=9 July 2012|journal=Hurriyet Daily News|date=11 October 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010|qaralgan sana=2020-04-22|arxivsana=2011-09-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110917051345/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml}}&lt;/ref&gt; Zavodning boshlang'ich ishlab chiqarish quvati  yiliga 20000 dona tashkil etishi ko'zda tutilgan bo'lib, 2017 yilda uning hajmini 100 ming donagacha ko'tish rejalashtirilgan.  2012 yildan boshlab zavod hali ishlab chiqarishni boshlamagan. &lt;ref name=&quot;only500&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/chery-cars-plans-to-invest-500-million-in-turkey.aspx?pageID=238&amp;nID=20291&amp;NewsCatID=345|title=Chery cars plans to invest $500 million in Turkey|journal=Hurriyet Daily News|date=9 May 2012|agency=Anatolia News Agency|accessdate=10 July 2012}}&lt;/ref&gt; Onlaynga kelganda, ushbu ishlab chiqarish bazasi Cheryning Argentina &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron kabi joylardagi bir nechta [[Qoʻshma korxona|qo'shma]] korxonalariga qo'shiladi. &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Bular Xitoydan tashqarida Chery avtomobillarini yig'adigan, ammo Chery egalik ulushi bo'lmagan bir qator zavodlardan farqli o'laroq edi. 

2009 yilda Chery 508,5 ming dona avtomobil ishlab chiqargan&lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|title=2009年安徽汽车年产量破90万辆|publisher=Xinhuanet|date=29 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100203143652/http://midchina.xinhuanet.com/2010-01/29/content_18904333.htm|archivedate=3 February 2010}}&lt;/ref&gt; va kompaniyaning yillik ishlab chiqarish quvvati 650,000 dona avtomobilni tashkil etgan. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;&gt;{{Web manba|title=Young, Confident, Progressive - Overseas Media Speak Highly of Chery’s Internationalization|url=http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|publisher=Chery Inc|date=29 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121030211159/http://www.cheryinternational.com/2009autoshanghai/news_details_9.html|archivedate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2009 yil kompaniya tomonidan sotilgan 400 000 dan ortiq avtomibillarni sedanlar tashkil etgan . &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|title=2009 Chinese Auto Sales|publisher=Nitrobahn|date=20 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714185032/http://www.nitrobahn.com/news/2009-chinese-auto-sales-shanghai-volkswagen-leads-gm-trails-right-behind/|archivedate=14 July 2011}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish hajmi ko'rsatkichlari, dvigatellar va transport vositalarini diskret deb hisoblashi mumkin. 

=== 2010 yildan hozirgi kungacha ===
[[File:Chery_logo.png|thumb| 2013 yil aprelgacha ishlatilgan oldingi logotip  ]]
2010 yilda Chery kompaniyasi 700000 dona avtomobil sotgan va shu ko'rsatkich bilan eng ko'p ishlab chiqaruvchi kompaniyalar orasida Xitoyda yettinchi o'rinni egallagan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=China Car Market 101: Who Makes All Those 18 Million Cars?|url=http://www.thetruthaboutcars.com/2011/01/china-car-market-101-who-makes-all-those-18-million-cars/|publisher=The Truth About Cars|date=19 January 2011}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning 2011-2012 yillarga belgilangan savdo hajmi keskin pasaygan; bu yillarda kompaniya mos ravishda 640 000 va 590,000 donadan ko'proq avtomobil ishlab chiqardi va u yettinchi o'rindan o'ninchi o'ringa tushadi.  Ushbu pasayish Cheryning ishlab chiqarish tizimi Xitoyning boshqa yirik ishlab chiqaruvchilaridan farq qilishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin; kompaniya tijorat transport vositalarini ishlab chiqaradi, ammo SUVlar o'z mahsulotining atigi 14 foizini tashkil qiladi. 

[[Tata Motors]] bilan 2012 yil mart oyida Xitoyda Jaguar Land Rover modellarini ishlab chiqarish bo'yicha shartnoma imzolandi. 2013-yilda, Tata kompaniyasining ijrichi direktori bu shartnoma, &quot;hali ish jarayonida&quot;, deb aytgan edi  va ba'zi rejalashtirilgan ishlab chiqarish  2014 yilda boshlashnishu kutilingan edi.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=China to be Tata Motors' biggest revenue driver this fiscal year|journal=The Economic Times|date=21 August 2013|last=Lijee Philip}}&lt;/ref&gt;  

2012 yil iyun oyida Kompaniya tomonidan Malayziyada ishlab chiqarish bazasini qurish rejalari e'lon qilindi va 2012 yil iyul oyidan beri ushbu loyiha mahalliy sheriksiz amalga oshirilmoqda. &lt;ref name=&quot;malaygg&quot;&gt;{{Cite news|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|title=Chinese auto firms keen to work with Malaysian players in view of the revised NAP|journal=gasgoo.com|date=11 July 2012|agency=The Star Petaling Jaya, Malaysia|accessdate=10 July 2012|access-date=2020-04-22|archive-date=2012-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719073725/http://autonews.gasgoo.com/china-news/chinese-auto-firms-keen-to-work-with-malaysian-pla-120711.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Rejalashtirilgan zavod yiliga 10000 dona avtomobil ishlab chiqarish quvvatiga ega ekanligi malum qilingan.  

2009 yilda Karry, Rely va Riich subbrandlarini tanitgandan so'ng, uning keng ishlab chiqarish siyosati va tarkibi Chery uchun muammo bo'lib qoldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 2012 yil kuzida Rely va Riich brendlarini bekor qilishga va uning e'tiborini toraytirishga qaratadi.  2012 yil holatiga ko'ra, yangi modellar liniyasi 30 tagacha kamashishi rejalashtirilmoqda.  

2018 yilda Chery kompaniyasi Braziliyadagi aktsiyalarining 50 foizini CAOA guruhiga sotadi. 2019 yil noyabr oyida Chery Filippindagi yangi Chery dilerligini ochish uchun UAGGI kompaniyasiga Filippindagi vakolatxonasini taqdim etdi. 

== Faoliyati ==
[[Fayl:Chery_A3_at_the_2010_Guangzhou_Motorshow_1.jpg|right|thumb| Chery A3 ]]

=== Xitoy ===
Chery kompaniyasining asosiy ishlab chiqarish bazasi Xitoyning [[Anxoy|Anhui]]&lt;nowiki/&gt;shahrida joylashgan.  &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;  2007 yil holatiga ko'ra, kompaniyada ikkita avtomobil ishlab chiqarish zavodi, ikkita dvigatel ishlab chiqarish zavodi va uzatma qutisi (gear box) ishlab chiqarish zavodlari mavjud edi.  2012 yilda [[Lyaonin|Liaoning provintsiyasida]] joylashgan [[Dalyan|Dalian]] shahrida joylashgan yana bir avtomobil ishlab chiqarish zavodi ishga tushirilgan. &lt;ref name=&quot;wuhu&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery Auto Breaks Ground on Dalian Plant|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|publisher=Chery Inc|date=15 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232927/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/444|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=The First Dalian-made Chery Car Rolled off the Assembly Line at DFTZ|url=http://english.dlftz.gov.cn/article/show/87.aspx|publisher=Dalian Free Trade Zone|accessdate=14 January 2014|date=3 September 2012}}&lt;/ref&gt; 

Chery sotilgan avtomobillardan tushadigan mablag'ining 7 foizini tadqiqot va ishlanmalarga sarflaydi &lt;ref name=&quot;chinese-champions.de&quot;&gt;http://www.chinese-champions.de/company/chery&lt;/ref&gt; va 2011 yilga kelib 4000 dan ortiq patentga ega. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Kompaniya [[Anxoy|Anhui provintsiyasining]] Wuhu, &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; va [[Szyansu|Jiangsu provintsiyasining]] Changshu shahrida ilmiy-tadqiqot  institutlariga ega. &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 

=== Boshqalar ===
Rivojlanayotgan mamlakatlarda bir qator zavodlar Chery rusumli transport vositalarini to'liq yoki yarim uzelli ko'rinishida ishlab chiqaradi. Argentina hamkorligidan &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; va Eron zavodidan tashqari, &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; qolgan kompaniyalar Cheryga tegishli emas. 2012 yil boshiga kelib 13 ta ishlab chiqarish zavodi Chery avtomobillarini ishlab chiqargan va yana uchta ishlab chiqarish zavodlari barpo qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 

Kompaniya zavodlari [[Misr|Misrda]], [[Indoneziya]],  [[Eron]], &lt;ref name=&quot;iranfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, Iran Khodro and Canada Solitac Enter into an Agreement of Joint Venture|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|publisher=Chery Inc|date=9 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233226/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/83|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Malayziya]],  [[Oʻrta Sharq|Yaqin Sharq]], &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; [[Shimoliy Afrika]],  [[Pokiston]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Signs Agreements with New Pakistan Distributor|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|publisher=Chery Inc|date=3 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233259/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/999|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Urugvay]],  [[Rossiya]],  [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]], &lt;ref name=&quot;taiwan&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery A3 Produced in Taiwan|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|publisher=Chery Inc|date=20 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233108/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/257|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[Tailand]], [[Ukraina]], &lt;ref name=&quot;seafacs&quot;&gt;{{Web manba|title=Oversea factories|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|publisher=Chery Inc|accessdate=11 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232903/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/125|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Venesuela va [[Vyetnam|Vetnam]] kabi davlatlarda joylashgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Vietnamese Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|publisher=Chery Inc|date=22 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233056/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/252|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Braziliya ====
2011 yil iyul oyida Chery San-Paulu shtati hukumati bilan birgalikda   Jakareyda ( [[Braziliya|Braziliya)]] ishlab chiqarish bazasi qurilishni boshlagan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-plans-production-base-in-jacarei-brazil/|title=Chery Plans Production Base in Jacareí, Brazil|publisher=ChinaAutoWeb|date=17 September 2010}}&lt;/ref&gt; Zavod 2014 yilning avgust oyida ish boshladi, birinchi bosqichli ishlab chiqarish quvvati yiliga 50 ming dona avtomobilni tashkil qilar edi. Ikkinchi bosqichda zavod yiliga 150 ming donani tashkil etishi rejalashtirilgan edi. U yerda ishlab chiqarilgan avtomobil modellari bu gibrid quvvatlangan Celer (2014 yil oktyabr oyidan beri), QQ (2015 yilning ikkinchi yarmidan boshlab), &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's Largest Overseas Plant Inaugurated in Brazil|url=http://www.cheryinternational.com/news/20140902032.html|publisher=Chery International|date=2 September 2014}}&lt;/ref&gt; Tiggo 2 (2017 yilning o'rtalaridan boshlab) &lt;ref&gt;https://carros.ig.com.br/2017-07-14/chery-tiggo-2-producao.html&lt;/ref&gt; va Arrizo 5 (2018 yil oktyabr oyidan beri) bo'lishi rejalashtirilgan. &lt;ref&gt;https://www.autoindustria.com.br/2018/10/22/caoa-chery-inicia-producao-do-arrizo-5/&lt;/ref&gt; 

2018 yil noyabr oyidan beri kompaniyaning mahalliy hamkori CAOA  [[Goyas|Goiásning]] Anápolis shaxrida Tiggo 4 rusumli avtomobilini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;https://revistaautoesporte.globo.com/Noticias/noticia/2018/11/chery-tiggo-4-nacional-sera-lancado-logo-apos-o-salao-do-automovel.html&lt;/ref&gt; 

==== Misr ====
[[Fayl:Speranza_Chery_A5_(front).JPG|right|thumb| Speranza Chery A5 ]]
Chery kompaniyasining aytishi bo'yicha Misrda 2004 yilda Chery avtomobillarining to'liq sikl bo'yicha ichlab chiqarilishi yo'lga qo'yilgan,  ammo xabarlarlarga ko'ra bu o'sha yildagi dastlabki qiziqish bo'lgan, deb aytilgan.&lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2011 yildan boshlab ba'zi Chery modellari Speranza savdo belgisi ostida sotilishi mumkin bo'lgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery enters Egypt as homemade representative|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|publisher=Chery Inc|date=31 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232916/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1009|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Speranza Egypt|url=http://www.speranzaegypt.com/|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; Misrdagi Cheryning zavodi yirik uzelli avtomobillarni yeg'ish usuli orqali 2009 yilda 30 mingta transport vositasi ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=VIDEO : Chinese cars made in Egypt|url=http://insidethemiddleeast.blogs.cnn.com/2009/11/23/video-chinese-cars-made-in-egypt/|work=Inside the Middle East|publisher=CNN.com Blogs|date=23 November 2009}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery kompaniyasi Misr davlatidagi ehtiyot qismlar mahalliylashtirish darajasini 45% ni tashkil qilganini aytdi. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; 

==== Indoneziya ====
Ushbu mamlakatda Chery modellari 2006 yildan beri yig'ilib kelinmoqda. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 

==== Eron ====
Eronda yirik uzellardan ishlab chiqarish 2004 yil boshidan boshlanadi. &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oxirida Chery, Eronning Khodro va Kanadaning Solitac kompaniyalari bilan sheriklik asosida tuzilgan qo'shma kompaniyaning  kichik qismiga egalik qilishini aytdi.  Ushbu QK [[Mozandaron ustoni|Mazandaran]]&lt;nowiki/&gt;dagiBabol shahrida qulab tushgan zavodni boshqargan. Chery QQ6 avtomobil model nomini S21 nomiga o'zgartirgan holda, uni Eron ichida ham, tashqarisida ham sotish huquqiga erishadi. Tiggo5 va Arrizo5 avtomobillar Eronda Chery brendi ostida sotilmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryco.ir|title=وبسایت رسمی برند چری در ایران|author=|first=|date=|work=www.cheryco.ir|publisher=|accessdate=2017-01-17}}&lt;/ref&gt; 

==== Malayziya ====
2004 yildan beri kichik korxona sifatida faoliyat ko'rsatgan va 2008 yilga kelib [[Joxor-baru|Johor Bahru]], Johor shahrida Chery modellarini to'plamlari yig'adigan zavod ochilgan. &lt;ref name=&quot;aseanwrap&quot;&gt;Bursa, M. (2009). &quot;ASEAN automotive market review: Management briefing; Manufacturer activity&quot;. ''Just-Auto News''. Bromsgrove, United Kingdom, Bromsgrove&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab, 2015 yilga qadar Malayziyada yana bir zavod qurilishi va foydalanishga topshirilishi kutilmgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theborneopost.com/2012/06/23/chery-malaysia-to-set-up-production-plant-in-msia/|title=Chery Malaysia to set up production plant in M'sia|journal=Borneo Post Online|date=23 June 2012|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Myanma ====
2011 yil may oyi holatiga ko'ra, mamlakatda yilik ishlab chiqarish quvati 3000-5000 donaga teng avtomobil ishlab chiqarish zavodi qurilishi rejalashtirilgan. &lt;ref name=&quot;exportwrapup&quot;&gt;{{Cite news|title=Growth 2011--Chery International Makes New Leap|publisher=Chery Inc|archivedate=16 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120116102139/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74|date=30 December 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=74}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan beri Chery QQ, [[Yangon|Yangonda]] mashhur bo'lganga [[Yangon|o'xshaydi]]. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.globalpost.com/dispatches/globalpost-blogs/southeast-asia/myanmar-economy-china-cars|title=In Myanmar, clunkers make room for Chinese mini-cars|journal=On Southeast Asia Blog|date=18 June 2012|agency=globalpost.com|accessdate=6 July 2012|last=Winn, Patrick}}&lt;/ref&gt; 

==== Pokiston ====
2004-yilda, Chery bu mamlakat uchun to'plamlarni eksport qilishga qiziqish bildirgan &lt;ref name=&quot;04fintim&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery plans factory in eastern Europe|journal=Financial Times|date=27 October 2004|agency=Pearsonfto|last=JAMES MACKINTOSH and RICHARD MCGREGOR}}&lt;/ref&gt; va keyinchalik avtomobillarni yig'ish mumkinligini bildirgan. 

==== Tayvan ====
2009 yil avgust oyidan boshlab Tayvanning Taichung shaxrida, Tayvanning Prince Motors avtomobil kompaniyaga tegishli bo'lgan Shengroung Auto tomonidan Chery A3 modeli yeg'ilmoqda. 

==== Tailand ====
2008-yilda, Chery bu mamlakatga avtomobil to'plamlarini eksport qilinishini kelishib oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Officially Enters Thai Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|publisher=Chery Inc|date=13 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233034/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/104|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; va 2010 yilda bu davlatda yig'ish zavod ochilishi kereligiga qaramasdan, 2011 yilda Chery bu zavodni Taylandga ko'chirishini &quot;Iqtisodiy taxlili&quot; olib borilayotganini aytib o'tgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|title=China-based autos struggle for localization in Thailand|date=27 September 2011|agency=Xinhua|accessdate=18 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921065150/http://news.xinhuanet.com/english2010/indepth/2011-09/27/c_131162477.htm|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

==== Turkiya ====
[[Sakarya]] viloyatida mahalliy Chery avtomobillari sotuvchisi bo'lgan Mermerler Otomotiv bilan hamkorlikda ishlab chiqarish zavodini qurish rejalashtirildi. &lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Web manba|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-auto-to-invest-500-mln-in-new-turkey-plant-101107.shtml|title=Chery Auto to invest $500 mln in new Turkey plant|publisher=Gasgoo|date=7 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

==== Ukraina ====
[[Fayl:ZAZFORZA.jpg|right|thumb| ZAZ Forza ]]
Chery ZAZ bilan 2006 yildan beri hamkorlik qiladi &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.avtozaz.com/en/about/partners|title=AvtoZAZ: Partners|publisher=AvtoZAZ|accessdate=12 May 2011}}&lt;/ref&gt; va [[Zaporojye|Zaporijiya]], Chornomorskdagi zavodlarda Chery yirik qisimlaridan (to'plamlaridan) avtomobillar ishlab chiqaradi. 2011 yil fevral oyidan beri Chery A13 [[Ukraina|Ukrainada]] ishlab chiqarilmoqda, u yerda u ZAZ Forza sifatida qayta ishlab chiqariladi va sotiladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=ЗАЗ Forza: Новая надежда|url=http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|publisher=Autocentre|date=16 February 2011|language=Russian|accessdate=7 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120309221525/http://www.autocentre.ua/ac/Auto/Test-Drive/ZAZ-Forza-18484.html|archivedate=9 March 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== Venesuela ====
Ushbu mamlakatda Chery birinchi marta 2006 yil o'rtalarida paydo bo'lgan, Chery avtomobillari 2011 yildan beri Venesuelaga Xitoyning yagona litsenziyalangan avtomobili sifatida eksport qilinmoqda. &lt;ref name=&quot;egypt&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/news/65.html|title=Venezuela Firmly Supports Chery|publisher=Chery Inc|date=28 October 2011|accessdate=|archivedate=6 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106041237/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=65}}&lt;/ref&gt; Aragua shimoliy-markaziy shtatida ZGT qo'shma korxonasiga tegishli bo'lgan Chery ishlab chiqarish maydonchasi 2011 yil sentyabr oyida ochilgan bo'lib, A1 va A3 modellarini ishlab chiqaradi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery holds ceremony for new Venezuelan factory|url=http://autonews.gasgoo.com/china-news/chery-holds-ceremony-for-new-venezuelan-factory-110901.shtml|publisher=Gasgoo|date=1 September 2011}}&lt;/ref&gt; 

=== Oldingi zavodlar ===

==== Rossiya ====
Rossiyada Avtotor 2006 yildan 2008 yilgacha to'plamlardan Chery modellarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;http://wardsauto.com/news-analysis/russia-s-tagaz-launches-chery-assembly&lt;/ref&gt; TagAZ 2008 yildan 2014 yilgacha Chery rusumli transport vositalarini ham ishlab chiqargan, ammo ular odatda &quot;Vorteks&quot; kabi Chery bo'lmagan yorliqlarni o'rnatishgan. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Russia: TagAZ Clones a Chery for the Vortex Estina|publisher=Edmund's Inside Line|date=5 September 2008|url=http://www.insideline.com/chery/russia-tagaz-clones-a-chery-for-the-vortex-estina.html}}&lt;/ref&gt; 

==== Urugvay ====
2007 va 2015 yillar orasida Argentinaning SOCMA Group &lt;ref name=&quot;except&quot;&gt;{{Web manba|title=A Chinese Independent Brand Seizes the First Bridgehead in Latin America|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|publisher=Chery Inc|date=31 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830120647/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/67|archivedate=30 August 2011}}&lt;/ref&gt; kompaniyasi Urugvay, Kanelones, Barra de Carrasko shahridagi Oferol zavodida Chery avtomobillarini ishlab chiqargan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28|title=Chery becomes China’s first automaker with exports of over 500,000|publisher=Chery Inc|date=26 April 2011|archivedate=7 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007073142/http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=28}}&lt;/ref&gt; 2007 yil oktyabr oyida Tiggo [[Urugvay|Urugvayda]]  rasman ishga tushirilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=The Chery Tiggo3 Officially Launched in Uruguay|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|publisher=Chery Inc|date=14 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164405/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/92|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;urproof&quot;&gt;{{Web manba|title=Ramping up Business in Brazil, Chinese Chery Deeply Exploiting South American Auto Market|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|publisher=Chery Inc|date=3 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316164443/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/260|archivedate=16 March 2012}}&lt;/ref&gt; Zavod 2015 yil may oyidan butunlay yopildi. &lt;ref&gt;http://www.efe.com/efe/english/business/chery-closes-factory-in-uruguay-on-fall-demand-from-brazil-and-argentina/50000265-2617453&lt;/ref&gt; 

== Qo'shma korxonalar ==
Chery Jaguar Land Rover va Israel Corporation bilan avtomobil ishlab vhiqarish bo'yicha, &lt;ref name=&quot;Qoros&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=Introduction|publisher=Qoros Auto Co Ltd|work=qorosauto.com|accessdate=6 July 2012}}&lt;/ref&gt; Arvin Meritor, Johnson Controls va PPG Industries bilan avtomobil butlovchi qisimlari ishlab chiqaradigan qo'shma korxonalarga ega. &lt;ref name=&quot;ppg1&quot;&gt;{{Web manba|title=Joining Hands with Arvin Meritor, Chery More Confident of Internationalization|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|publisher=Chery Inc|date=26 July 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232852/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/77|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Chery Jaguar Land Rover ===
2012 yilning mart oyida Chery va Buyuk Britaniyada joylashgan luks rusumli avtomobillarni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan Jaguar Land Rover kompaniyasi Xitoy bozoriga asoslangan Jaguar va Land Rover avtomobillarini va dvigatellarini sotadigan va ishlab chiqaradigan yangi qo'shma korxonasiga, tadqiqot markaziga va yangi &quot;o'zining brendini&quot; yaratish uchun 2.78 milliard dollar sarmoya kiritishga kelishib oldilar.  &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/03/21/us-jaguar-chery-idUSBRE82K0HV20120321|title=Jaguar Land Rover seals JV with China's Chery|date=21 March 2012|publisher=Reuters|accessdate=9 April 2012}}&lt;/ref&gt; Qo'shma korxona 2012 yil sentyabr oyida me'yoriy tasdiqni oldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/09/21/jlr-chery-china-idUSL4E8KL1NY20120921|title=UPDATE 1-Chery gets regulatory nod for Jaguar Land Rover JV|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=21 September 2012|accessdate=19 November 2012|author=Fang Yan and Kazunori Takada}}&lt;/ref&gt; Dastlabki ishlab chiqarish bazasi Shanxayga yaqin bo'lgan Changshu shahrida quriladi. &lt;ref name=&quot;mvp&quot;&gt;{{Web manba|url=https://www.reuters.com/article/2012/11/18/us-jaguar-chery-china-idUSBRE8AH08820121118|title=Jaguar, Chery start construction of new car factory in China|publisher=Thompson Reuters|work=reuters.com|date=18 November 2012|accessdate=19 November 2012|author=Hirschler, Ben}}&lt;/ref&gt; 

=== Qoros ===
[[Fayl:2013-03-05_Geneva_Motor_Show_8116.JPG|right|thumb| Qoros 3 ]]
O'zining birinchi xorijiy firmasi bo'lgan Qoros qo'shma korxonasi 2007 yilda Chery Isroil Korporatsiyasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan va 2013 yilda avtomobil sotishni rejalashtirgan. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Butunlay yangi platforma asosida qurilgan avtomobil sedan bo'lib, uni 2013 yil Shanxay Auto Show ko'rgazmasida namoyish qilinishi kutilgan, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|title=Qoros Compact Sedan Testing on Chinese Tarmac|journal=chinacartimes.com|date=19 July 2012|accessdate=19 July 2012|last=Ash|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120720084210/http://www.chinacartimes.com/2012/07/19/qoros-compact-sedan-testing-chinese-tarmac/|archivedate=20 July 2012}}&lt;/ref&gt; (ayrim manbalarda xabar berishicha bu Qoros modellari elekrt avtomobil bo'lishi kutilmagan edi).  Ishlab chiqarish bazasi Tszansu [[Szyansu|provintsiyasining]] Changshu shahrida quriladi va 2012 yilda ishga tushadi. &lt;ref name=&quot;qfac&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery-Quantum to Start Building Cars in Changshu, Jiangsu in 2012|url=http://chinaautoweb.com/2010/09/chery-quantum-to-start-building-cars-in-changshu-jiangsu-in-2012/|publisher=ChinaAutoWeb|date=6 September 2010}}&lt;/ref&gt; Ishlab chiqarish quvvati yiliga 150 000 donani tashkil etadi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; ammo 2015-2016 yillarga qadar o'zinigng to'liq quvvatiga chiqa olmaslik extimoli bor edi. &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; Qoros avtomobillari Xitoy va Evropada bozorlarida sotilishi ko'zda tutilgan,  bundan tashqari avtomobil Yaqin Sharqda tez rivojlanayotgan mamlakatlarda sotilishi rejalashtirilgan, shuningdek, keyinchalik, Isroiln bozori uchun kichik elektr transport vositalari sotish ko'rinishida sotilishi kutilgan.   

Yuqori darajadagi &quot;Qoros&quot; rusumli avtomobillar Amerika Visteon va Fransiyaning Valeo kabi yetakchi xorijiy yetkazib beruvchilarning komponentlari va tizimlari bilan qurilgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#partners|title=COMPANY: PARTNERS|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt; Uning dvigatel dizayni, xorijiy firmaning sihtirokida yaratilgan edi, &lt;ref name=&quot;wsjblogging&quot;&gt;{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/drivers-seat/2011/11/28/qoros-launching-a-new-car-brand-in-china/|title=Qoros: Launching A New Car Brand In China|journal=Driver's Seat Blog|date=28 November 2011|agency=Wall Street Journal|accessdate=19 July 2012|last=Shirouzu, Norihiko}}&lt;/ref&gt; shu bilan birga Volkswagen va Minining sobiq xodimlarini jalb qildi &lt;ref name=&quot;randd&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2011-12/05/content_14211136.htm|title=All-new Qoros brand to face fierce lineup of automakers|journal=China Daily|date=5 December 2011|accessdate=19 July 2012|last=Han, Tianyang}}&lt;/ref&gt; 2012 yildan boshlab Avstriya va Germaniyada zavodlari mavjud. &lt;ref name=&quot;overseasoffices&quot;&gt;{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|title=Press Release: TomTom Secures Traffic Deal with Qoros Auto in China|journal=reuters.co.uk|date=6 March 2012 &lt;!-- 7:30am GMT --&gt;|agency=TomTom|accessdate=19 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121020134903/http://uk.reuters.com/article/2012/03/06/idUS69954+06-Mar-2012+BW20120306|archivedate=20 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

Dastlab Chery Quantum Auto Co Ltd nomi bilan tanilgan bo'lsa-da, uning yuridik nomi hozirda Qoros Auto Co Ltd. &lt;ref name=&quot;officialabout&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.qorosauto.com/en/company.jsp#about|title=COMPANY: INTRODUCTION|publisher=Qoros|accessdate=19 July 2012}}&lt;/ref&gt;  

== Mahsulotlar va xizmatlar ==

=== Avtomobillar ===
2009 yildan 2013 yilgacha Chery avtomobillari to'rtta savdo belgisi ostida sotilgan: Chery, Karry, Rely va Riich. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery's &quot;Outstanding 4+1&quot; Pattern Exhibits the &quot;Chinese Power&quot;|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|publisher=Chery Inc|date=23 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028232949/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/857|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2012 yilning sentyabr oyida Chery oxirgi ikkita brend ostida avtomobil ishlab cchiqarishni to'xtatdi va bu brendlar beqor qilinishini e'lon qilindi. Endilikda Chery brendi (yengil avtomobillar) va Karry brendi (tijorat transport vositalari uchun) qollanadigan bo'ldi. &lt;ref name=&quot;axed&quot;&gt;{{Web manba|url=http://chinaautoweb.com/2012/09/chery-finally-decides-to-ax-rely-and-riich-brands/|publisher=China Auto Web|title=Chery Finally Decides to Ax Rely and Riich Brands|date=6 September 2012|accessdate=15 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

Chery kompaniyasi avtomobillar, minivenlar va SUVlarni ishlab chiqaradi. Ularni ishlab chiqarishda ishlatiladigan butlovchi qismlar chet elda ishlab chiqarilgan yoki import qilingan bo'lishi mumkin. Chery ko'plab xorijiy komponent ish;ab chiqarish korxonalari bilan hamkorlik shartnomalarini tuzgan, ular orasida Amerikaning ArvinMeritor,  American Autoliv, &lt;ref name=&quot;others&quot;&gt;{{Cite news|title=About Chery|publisher=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/default.asp?action=article&amp;ID=21565|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; American Delphi Automotive,  Avstraliyaning Futuris kompaniyasi,  German Robert Bosch GmbH,  American PPG Industries,  Germaniya Siemens VDO,  Fransuz Valeo, &lt;ref name=&quot;supch&quot;&gt;{{Cite news|title=Chery, Valeo Join Hands to Develop Automobile Lighting Systems|publisher=Chery Inc|date=22 November 2011|url=http://www.cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106033249/http://cheryinternational.com/viewNews.php?id=70|archivedate=6 January 2012}}&lt;/ref&gt; va Amerikaning Visteon kabi mashhur brendlar ham mavjud. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Visteon to Invest in Subsidiary of Chery Technology, Strengthening Automotive Climate Capabilities in China|publisher=Visteon Corp|date=22 August 2011|url=http://www.visteon.com/media/newsroom/2011/110822_story1.html}}&lt;/ref&gt; Ba'zi kompaniyalar Cheryga mahalliy ta'minot tarmog'ini yaratishda katta yordam bergan.  

==== To'xtatildi ====

* 1999–2006 Fulvin / Windcloud  (kodlangan nomi ''A11'' ) - 1.6 L sedan 
* 2003–2010 Chery A15 - 1,5 L sedan 
* 2006–2016 Chery Eastar (东方之子) &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/tag/eastar-cross/|title=Chery Eastar Cross Review - The entry level MPV|publisher=ChinaPEV.com|date=3 June 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( kodlangan nomi B11) - o'rta o'lchamli sedan 
* 2006–2010 Chery A5 - 1,6, 1.8, 2.0L sedan 
* 2006–2010 QQ6 ( kodlangan nomi ''S21'' ) - 1.1 &amp;nbsp; L &amp; 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006–2013 Karri Youyi - Chery A18 mikroavtobusi, MPV 
* 2007–2009 Riich R2 
* 2007–2015 A1 (kodli nomi ''S12'' ) - 1.2 &amp;nbsp; L, 1.3 &amp;nbsp; L shahar avtoulovi 
* 2009–2011 QQme &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/256|title=Merry QQme to be Launched|publisher=Chery Inc|date=26 June 2009|accessdate=19 September 2013|archivedate=30 November 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091130004251/http://www.cheryinternational.com/en/node/256}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S16'' ) - shahar avtomobili 
* 2009–2013 G5 (kodli nomi ''A6'') - 2.0T &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-riich-g5-review-and-road-test/|title=Chery Riich G5 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=1 May 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* 2009–2014 M1 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://cheryinternational.com/en/node/251|title=Chery M1 Splendidly Shown on Auto Shanghai 2009|publisher=Chery Inc|date=20 April 2009|accessdate=19 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101224031422/http://cheryinternational.com/en/node/251|archivedate=24 December 2010}}&lt;/ref&gt; (kodli nomi ''S18'') - EV- varianti ham mavjud shahar avtomobili 
* 2009–2014 X1 - SUV 
* 2010–2013 Chery Cowin 1 - yangilangan Chery QQ6 
* 2010–2013 Chery Cowin 3 - yangilangan Chery A5 
* 2010–2013 Rely H3 / Rely H5 - mikroavtobus ( Toyota Hiace H200 platformasi asosida) 
* 2010–2015 G6 
* 2010–2016 Chery Cowin 2 - yangilangan Chery A15 
* 2011–2012 Q22 / Q22B - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2011–2014 G3 
* 2011–2015 X5 - SUV 
* 2012–2013 Chery Cowin 5 - yangilangan Chery Eastar 
* 2003 QQ / QQ3 (kod nomi ''S11'' ) - 0,8 &amp;nbsp; L-1.1 &amp;nbsp; L shahar avtomobili 
* 2006 S22 - MPV 
* 2006 V5 / Eastar5 (kod ''B14'' ) - 1.6 &amp;nbsp; L – 2.4 &amp;nbsp; L mikroavtobus 
* 2008 A3 &lt;ref&gt;{{Web manba|url=https://www.chinapev.com/chery/chery-a3-review-and-test-drive-1/|title=Chery A3 Review and Road Test|publisher=chinapev.com|date=6 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; ( ''M11'' kodi) - 1.6 &amp;nbsp; L-1.8 &amp;nbsp; L sedan / xetchbek 
* 2009–2015 A13 Fulvin 2 
* 2009 Q21 / Q21D - kichik [[Furgon|mikroavtobus]] 
* 2013–2015 E3 - subkompakt sedan 
* 2011–2015 E5 - ixcham sedan &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery E5 launched in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/#|publisher=China Car Times|date=24 April 2011|accessdate=27 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130918102610/http://www.chinacartimes.com/2011/04/24/chery-e5-launched-in-shanghai/|archivedate=18 September 2013}}&lt;/ref&gt; 
* 2012–2016 E8 (yoki Eastar II) - O'rta sedan 

==== Hozirgi ====

* 2004 Chery QQ - Supermini 
* 2008 Chery A13 - Subkompakt 
* 2013 Arrizo 7 - O'rta sedan 
* 2015 Arrizo 3 - Subkompakt sedan 
* 2016 Arrizo 5 - ixcham sedan 
* 2017 Chery eQ1 - Elektr supermini 
* Chery Tiggo 3x - CUV subkompakt 
* Chery Tiggo 5x - CUV subkompakt 
* 2005 Chery Tiggo 3 (dastlab Chery Tiggo) - ixcham CUV &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.chinapev.com/chery/chery-tiggo-3-model-2009-review-and-test-drive-1/|title=Chery Tiggo 3 Review and Road Test|publisher=chinapev|date=8 April 2010|accessdate=5 October 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chery Tiggo 5 - ixcham CUV 
* Chery Tiggo 7 - ixcham CUV 
* 2018 Chery Tiggo 8 - O'rta o'lchamdagi CUV 
* 2018 Chery Arrizo GX - ixcham sedan 

[[Fayl:奇瑞汽車_北京モーターショー2012.jpg|right|thumb| Chery Ant konseptli avtomobil ]]
[[Fayl:Chery_Ant_2.0_-_Auto_Shanghai_2013.JPG|right|thumb| Chery Ant 2.0 konseptli avtomobil ]]

==== Tushunchalar ====

* 2005 yil M14 
* 2007 yil T15 
* 2007 yil B12 
* 2008 P12 
* 2008 yil F11 
* 2008 yil B22 
* 2008 Faira &lt;ref&gt;[http://www.autoblog.com/2008/04/13/beijing-08-preview-chery-faira-range-covers-all-the-bases/ Beijing '08 Preview: Chery Faira range covers all the bases] - [[Autoblog.com]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.edmunds.com/insideline/autoshows/beijing/2008/cheryfairapreview.html 2008 Beijing Auto Show Preview: Chery Faira] - [[Edmunds.com]]&lt;/ref&gt;
* B14 (kupe) 
* G6 &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 
* Chumoli 
* Ant 2.0 
* 2014 Chery Beta 5 kontseptsiyasi 
* 2014 Chery Alpha kontsepti 
* 2017 Chery Tiggo Coupe kontseptsiyasi 

=== Dvigatellar ===
Chery kompaniyasi o'zlarining dvigatellarni ACTECO va CAC savdo belgilari ostida ishlab chiqaradi va dunyoning bir qancha davlatlariga eksport qiladi. Chery dvigatellari Fiat tomonidan sotib olingan va AQShga eksport qilingan. &lt;ref name=&quot;blocq&quot;&gt;{{Web manba|title=Ten-Years Innovation, One Million Chinese Cars|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|publisher=Chery Inc|date=21 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233214/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/86|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Fiat and Chery Reached an Agreement on Engine Purchase|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|publisher=Chery Inc|date=5 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233119/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/81|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

=== Sotishdan keyingi xizmat ===
Chery kompaniyasining 31 tadan ortiq Xitoy provinsiyalari, avtonom viloyatlari va to'g'ridan-to'g'ri nazorat qilinadigan munitsipalitetlar sotish va mijozlarga xizmat ko'rsatish tarmog'i mavjud. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery China|url=http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|publisher=Chery Inc|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208194326/http://www.cheryinternational.com/chery-china.php|archivedate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

== Brendlar va mahsulotlar ==

=== Oldingi Chery mahsulotlari ===

* Chery A1 
* Chery A3 
* Chery A5 
* Chery tumor 
* Chery Kovin 1 
* Chery Kovin 2 
* Chery E5 
* Chery Eastar 
* Chery V5 
* Chery Fulvin 2 
* Chery M1 
* Chery QQ3 
* Chery QQ6 
* Chery QQme 
* Chery Tiggo 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Kimo.jpg|Chery A1
Fayl:2014 Chery A3 hatchback, front 8.4.18.jpg|Chery A3
Fayl:Chery A5 China 2012-05-01.JPG|Chery A5
Fayl:Car in Syria.jpg|Chery Tumor
Fayl:Chery E5 China 2012-05-13.JPG|Chery E5
Fayl:Chery Eastar II 02 China 2012-05-12.JPG|Chery E8 (Eastar II)
Fayl:Chery Eastar Cross 01 China 2012-04-15.JPG|Chery V5 / Eastar Cross
Fayl:Chery Fulwin 2 sedan facelift China 2016-04-08.jpg|Chery Fulvin 2
Fayl:Chery M1 in Vientiane Laos.jpg|Chery M1
Fayl:Chery QQ II China 2016-04-08.jpg|Chery QQ
Fayl:Chery QQ3 Sport 01 China 2012-06-02.jpg|Chery QQ3
Fayl:Chery QQ6 China 2016-04-08.jpg|Chery QQ6
Fayl:Chery QQme 01 China 2012-08-07.JPG|Chery QQme
Fayl:Chery Tiggo facelift II China 2012-05-12.jpg|Chery Tiggo
&lt;/gallery&gt;

=== Chery EV (elektr avtomobil) ===

* Chery eQ 
* Chery eQ1 
* Chery eQ5 
* Chery Arrizo 5e 
* Chery Tiggo 3Xe 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery eQ China 2016-04-07.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ 
Fayl:Chery eQ1 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery eQ1 
Fayl:Chery Arrizo 5e 02 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Arrizo 5e 
Fayl:Chery Tiggo 3Xe 001 China 2018-03-26.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3Xe 
&lt;/gallery&gt;

=== Arrizo sedanlari ===

* Chery Arrizo 3 
* Chery Arrizo 5 
* Chery Arrizo GX 
* Chery Arrizo 7 
* Chery Arrizo M7 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Arrizo 3 (艾瑞泽3) 01 China 2015-04-18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 3 
Fayl:Chery Arrizo 5 0002 China 2016-04-13.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 5 
Fayl:Chery Arrizo GX 01 China 2019-03-25.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo GX 
Fayl:Chery Arrizo 7 01 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo 7 
Fayl:Chery Arrizo M7 2 China 2016-04-05.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Arrizo M7 
&lt;/gallery&gt;

=== Tiggo krossoverlari ===

* Chery Tiggo 3 
* Chery Tiggo 3x 
* Chery Tiggo 5 
* Chery Tiggo 5x 
* Chery Tiggo 7 
* Chery Tiggo 8 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Chery Tiggo 3 facelift China 2015-04-10.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3 
Fayl:Chery Tiggo 3X 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 3X 
Fayl:Chery Tiggo 5 2 China 2014-04-16.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5 
Fayl:Chery_Tiggo_5X (cropped).jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 5X 
Fayl:Chery Tiggo 7 01 China 2017-03-19.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 7 
Chery Tiggo 8 front 8.16.18.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Chery Tiggo 8 
&lt;/gallery&gt;

=== Covin ===

* Covin C3 
* Covin C3R 
* Covin E3 
* Covin V3 
* Covin X3 
* Covin X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Cowin C3 001 China 2016-04-13.jpg|[[Cowin C3|Covin C3]]
Fayl:Cowin C3R China 2016-04-01.jpg|[[Cowin C3R|Covin C3R]]
Fayl:Cowin X3 1 (cropped).jpg|[[Cowin X3|Covin X3]]
Fayl:Cowin X5 01 China 2018-03-20.jpg|[[Cowin X5|Covin X5]]
&lt;/gallery&gt;

=== Karri ===

=== Oldingi modellar ===

* TX 
* TXL  
* LX  
&lt;gallery&gt;
Fayl:Exceed TX 001.jpg|TX 
Fayl:Exceed TXL 001.jpg|TXL
&lt;/gallery&gt;

=== Qoros ===

=== Jetour ===

* Jetour X70 
* Jetour X70S 
* Jetour X90 
* Jetour X95 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Jetour X70 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X70 
Fayl:Jetour X90 002.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X90 
Fayl:Jetour X95 001.jpg|&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;Jetour X95 
&lt;/gallery&gt;

=== Rely ===

* Rely H3 
* Rely H5 
* Rely V5 
* Rely X5 
&lt;gallery&gt;
Fayl:Rely H3 China 2014-04-16.jpg|Rely H3
Fayl:Rely H5 China 2016-04-07.jpg|Rely H5
Fayl:Rely V5 China 2012-04-15.JPG|Rely V5
Fayl:Rely X5 01 China 2012-07-15.JPG|Rely X5
&lt;/gallery&gt;

=== iCAR ===
'''iCAR''' — Cheryning elektromobil ishlab chiqaruvchi subbrendi boʻlib, asosan yosh mijozlar auditoriyasi uchun moʻljallangan. Brend 2023-yil aprel oyida taqdim qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bobylev |first=Denis |date=2023-06-05 |title=Chery iCar 03 hit the production line in China. The 21,000-USD all-road EV |url=https://carnewschina.com/2023/06/05/chery-icar-03-hit-the-production-line-in-china-the-21000-usd-all-road-ev/ |access-date=2023-07-14 |website=CarNewsChina.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

* [[iCar 03]] (2023-hozirgacha)
* [[iCar GT]] (2023-hozirgacha)
&lt;gallery heights=&quot;75&quot;&gt;
File:ICAR 03 001.jpg|iCAR 03
File:ICAR GT 001.jpg|iCAR GT
&lt;/gallery&gt;

=== Riich ===

== Elektr transport vositalari ==
[[Fayl:Chery_m1_ev.jpg|thumb| 2010 yil Kuala Lumpur xalqaro avtosalonida elektr Chery M1 ]]
Chery hozirda bir nechta gibrid va to'liq elektr modellarini taklif etadi va u ommaviy ishlab chiqarish bo'yicha xorijiy kompaniyalar bilan oldindan kelishuvni o'rnatdi. Xitoy neftni subsidiya qiladi (davlatning elektr avtomobillarini ishlab chiqarishni uchun rag'batlantiradi). &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Big bet on better battery-run cars|url=http://www.chinadaily.com.cn/usa/2011-01/03/content_11787675.htm|publisher=China Daily|date=3 January 2011}}&lt;/ref&gt; 

2010 yilda Chery kompaniyasi uchuvchilik uchun yaratilgan loyihalarda foydalaniladigan elektr transport vositalarining prototiplarini ishlab chiqish bo'yicha Amerikaning Better Place kompaniyasi bilan o'zaro kelishuv memorandumini imzoladi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.ft.com/cms/s/0/7452c1e8-50cb-11df-bc86-00144feab49a.html|title=Better Place in China deal|publisher=Financial Times|date=26 April 2010}}&lt;/ref&gt; 

=== Elektr modellari ===
2009 yilda Chery o'zining elektr energiyasi bilan harakatlanadigan Chery S18 avtomobil modelini yaratganligini e'lon qildi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery S18 Is Off Line, Achieving Zero Emission and Zero Pollution|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233248/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/121|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 

2009 yil boshida kompaniya jurnalistlarga elektr energiyasi orqali harakatlanadigan Chery Riich M1 modelini namoyish qildi. &lt;ref name=&quot;09prodfig&quot;/&gt; S18 deb ham ataladigan ushbu mashina 2010 yilda ishlab chiqarishga qo'yilgan bo'lishi mumkin. &lt;ref name=&quot;s18&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery's First High-speed BEV S18 Passed National Collision Test|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/258|publisher=Chery Inc|date=31 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101118100133/http://cheryinternational.com/en/node/258|archivedate=18 November 2010}}&lt;/ref&gt; 

2011 yilda Chery elektr avtomobillarini tadqiq qilish va rivojlantirishga katta sarmoya kiritganini ta'kidladi, shuningdek uchta gibrid va ikkita elektr modellari 2012 yilda o'zining veb-saytiga joylashtirdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Electric vehicles|url=http://www.cheryinternational.com/|publisher=Chery Inc|accessdate=8 February 2012}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning gibrid modellari start-stop tizimidan foydalanishi orqali harakatlanar edi. 

== Savdo ==
[[Fayl:Chery_Tiggo_facelift_II_01_China_2012-04-22.jpg|right|thumb| Chery Tiggo ]]
Chery 2003 yildan beri Xitoyning eng yirik avtomobil eksportchisi hisoblanadi. 2012 yilgacha kompaniya G'arbiy avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyasi bilan qo'shma korxonaga ega emasligi sababli kompaniya eksport yo'nalishini tanlaganligini tushuntirishi mumkin. 2009 yilda AQSh Kongressining yillik tadqiqot xizmati hisobotida Xitoy avtomobilsozlik sanoati odatiy qo'shma korxonalar xorijiy savdolarni cheklab qo'yganligini ta'kidlab o'tdi. 

Chery kompaniyasi tomonidan [[Suriya|Suriya davlatiga]] birinchi avtomobil eksporti 2001 yilda amalga oshirib, &lt;ref name=&quot;1stexport&quot;&gt;{{Web manba|title=Chery, the Only Automaker Listed Among Top 200 Chinese Exporters|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|publisher=Chery Inc|date=18 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233311/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/255|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; 2010 yilda Chery Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari orasida eng yitik eksport qiluvchi kompaniya bo'ldi. Bu nomi xitoy kompaniyasi 2003 yildan beri o'zida ushlab kelmoqda. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery ranks 1st in exports for 8 consecutive years|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|publisher=Chery Inc|date=29 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233130/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1005|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery strategik rejasiga asosan Kompaniya  birinchi navbatda rivojlanayotgan mamlakatlar bozoriga va so'ng rivojlangan amlakatlar bozoriga kirish edi o'z oldiga maqsad qilib qo'ygan. 

Bundan tashqari, bir nechta qit'alarda sotiladigan Chery dilerlik kompaniyalari [[Rossiya]], [[Ukraina]], [[Belarus|Belarusiya]], [[Eron]], [[Serbiya]], [[Shimoliy Makedoniya|Makedoniya]], [[Turkiya]] va [[Italiya|Italiyada]] DR Motor Company orqali ishlaydi.  Chery modellari 2016 yilda taklif etiladigan boshqa taniqli davlatlar qatoriga [[Argentina]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Argentina|url=http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2017-10-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171015175514/http://www.cheryargentina.com.ar/front_home.aspx}}&lt;/ref&gt; [[Avstraliya (davlat)|Avstraliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Australia|url=http://www.cherymotors.com.au/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-03-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200310160531/http://www.cherymotors.com.au/}}&lt;/ref&gt; [[Braziliya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Brazil|url=http://www.cherybrasil.com.br/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2019-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190128192837/http://www.cherybrasil.com.br/}}&lt;/ref&gt; [[Chili]],  [[Kolumbiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Motors Colombia|url=http://www.chery.com.co/|accessdate=18 January 2016|arxivsana=2020-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201205153558/http://chery.com.co/}}&lt;/ref&gt; [[Venesuela]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Venezuela|url=http://www.cheryvenezuela.com|accessdate=10 October 2013}}&lt;/ref&gt; [[Yangi Zelandiya]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Cherry Motors New Zealand|url=http://www.cheryauto.co.nz/|accessdate=30 October 2016|arxivsana=2017-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170405213845/http://cheryauto.co.nz/}}&lt;/ref&gt; [[Singapur|Singapur kiradi.]], &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Vertex Automobile|url=http://www.chery-vertex.com.sg/|accessdate=1 January 2012|arxivsana=2020-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200214205137/http://www.chery-vertex.com.sg/}}&lt;/ref&gt; va [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery South Africa|url=http://www.cherysa.co.za/|accessdate=1 January 2012}}&lt;/ref&gt; kiradi. Ukrainada Chery modellari UkrAVTO Corp tomonidan sotiladi .  

2011 yillar boshlarida Chery kompaniyasining Tiggo nomli modeli eksport qilinayotgan avtomobillar orasidagi eng mashhur modellaridan biri deb tan olindi.  

== Motorsport ==
Chery 2010 va 2011 yillarda Dakar ralli musobaqsida qatnashgan va ikkala yillarda ham Rely X5 krossover (SUV) avtomobillari bilan ishtirok etgan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Rely Fleet Starts Dakar Rally|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|publisher=Chery Inc|date=31 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233203/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/833|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web manba|title=Rely X5 test for Dakar, Lu Ningjun satisfied with preparations|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|publisher=Chery Inc|date=14 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233237/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/1002|archivedate=28 October 2012}} ([http://www.dakar.com/dakar/2011/us/rider/starters-cars-page-1.html 2011 Dakar Rally entry list])&lt;/ref&gt; 

== Xavfsizlik yozuvi ==
2007 yilda Rossiyada o'tkazilgan norasmiy avtomobil avariya sinovida Amuli nomli Chery avtomobil modeli uchun juda past baho berdi. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Crash Course in Quality for Chinese Car|url=https://www.wsj.com/articles/SB118651314364590719|publisher=The Wall Street Journal|date=7 August 2007}}&lt;/ref&gt; 

Ba'zi Chery modellari xavfsizlik ko'rsatkichlari bo'yicha yaxshi ko'rsatkichlarga ega edi. 2009 yilda &lt;ref name=&quot;a3pincrash&quot;&gt;{{Web manba|title=2009 First Family Car, Chery A3 Hatchback Launched|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|publisher=Chery Inc|date=12 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233141/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/112|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; A3 modeli uchun, Xitoyning yangi avtomobil xavfsizligi sinovlarida, C-NCAP, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; besh yulduzli xavfsizlik reytingini oldi, &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|title=Full record of impact results [A3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704170945/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=1427|archivedate=4 July 2012}}&lt;/ref&gt; bu o'z navbatida chery uchun, bunday yuqori sinov darajasiga erishgan birinchi mahalliy avtomobil bo'lishiga olib keldi. &lt;ref name=&quot;idigserv&quot;&gt;{{Web manba|title=A Deep Analysis on Chery A3 Winning the C-NCAP Five-star Safety Award|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|publisher=Chery Inc|date=18 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233012/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/119|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;multibrand&quot;&gt;{{Web manba|title=16 New Cars to be Launched in 2009, Chery Implements Multi-brand Strategy|url=http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|publisher=Chery Inc|date=22 February 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028233152/http://cheryinternational.com.s11770.gridserver.com/en/node/118|archivedate=28 October 2012}}&lt;/ref&gt; Chery Riich G3 modeliga ham besh yulduzli reytingga sazovor bo'ldi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|title=Full record of impact results [G3]|publisher=C-NCAP|accessdate=18 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921055216/http://www.c-ncap.org.cn/app/cncap/eng/pzsj_eng.jsp?pzid=3536|archivedate=21 September 2013}}&lt;/ref&gt; 

== Qarama-qarshiliklar ==

=== Da'volarni nusxalash ===
2003 yil iyun oyida Amerikaning [[General Motors]] kompaniyasi Cheryni [[Chevrolet Spark|birinchi avlod Daewoo Matiz]] (GM sho'ba korxonasi GM Daewoo tomonidan ishlab chiqarilgan )ni Chery QQ avtomobilining dizaynida nusxala qilib sihlatilganida ayblab sudga berdi. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/03/AR2005060301835.html|publisher=The Washington Post|first1=Peter S.|last=Goodman|title=China a Weak Ally on Piracy|date=4 June 2005}}&lt;/ref&gt; General Motors shuningdek, Chery QQ avtomobilnii avtohalokat sinovidan o'tkazganda yashirin Matiz avtomobilini ishlatilganini da'vo qiladi. &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinesecars.net/index.php?page=59|title=Lawsuits|publisher=China Motor Vehicle Documentation Centre|accessdate=12 March 2011}}&lt;/ref&gt; 

O'z navbatida amerika GM kompaniyasi rahbarlari tomonidan, Cheryning QQ modeli va Chevroletning Matiz modeli orasidagi dizayndagi, ko'plab butlovchi qisimlaridagi o'xshshlikni borligini takrorlashadi. Shu bilan birga, GM China Group bu ikki avtomobilning &quot;ajablanarli darajada bir xil kuzov tuzilishiga, tashqi va ichki dizayniga ega ekanligiga va bundan tashqari asosiy tarkibiy qismlar ikkala avtomobilda nihoyatta o'xshash ekanligini takidlaydi&quot;. 

Bundan tashqari Chery Tiggo ikkinchi avlod Toyota RAV4 ga o'xshashligi uchun tanqid qilinadi. &lt;ref&gt;{{Web manba|url=http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119150729/http://www.autoreview.ru/archive/2006/05/CheryTiggo/|archivedate=19 November 2015|publisher=Autoreview|language=Russian|date=|accessdate=10 June 2011}}&lt;/ref&gt; QQ-da topilgan Matiz texnologiyasidan foydalanadigan boshqa modelga chambarchas bog'liq bo'lgan QQ6 yo'lga qo'yiladi. Eastar va uning hosilalari (V4, B12 va B22) Daewoo Magnusning nusxalari deb hisoblangan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Chery Eastar unveiled in Shanghai|url=http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|date=25 April 2011|publisher=China Car Times|accessdate=7 January 2012|archiveurl=https://archive.today/20120729144147/http://www.chinacartimes.com/2011/04/25/chery-eastar-unveiled-in-shanghai/|archivedate=29 July 2012}}&lt;/ref&gt; 

==== GM sudi ====
Vositachilik urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan so'ng, GM Daewoo (hozirgi GM Korea nomi bilan tanilgan) Cheryga qarshi Shanxay sudiga ko'taradi ammo 2005 yilda yurisdiktsiya Pekinning 1 Xalqro sudiga ko'chiriladi. 

O'sha paytda Xitoyning davlat amaldorlari, shu jumladan tijorat vazirining o'rinbosari va Intellektual mulk davlat idorasi direktorining o'rinbosari Cheryni qo'llab-quvvatladilar. Xitoyliklar GM o'z texnologiyalarini tegishli darajada patentlamaganligini da'vo qilmoqda. &lt;ref name=&quot;cdbei&quot;&gt;{{Web manba|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-05/09/content_440334.htm|title=Chery even used a camouflaged Matiz car to pass auto tests to acquire authorization from the government over production and sales of QQ.|publisher=China Daily|date=9 May 2005}}&lt;/ref&gt; 2005 yil oxirida sud jarayoni hal qilindi . &lt;ref name=&quot;lawsuit&quot;/&gt; 

=== AQShning Briklin sudi ===
Rivojlanayotgan mamlakatlardagi avtomobillarini AQShga olib kirish tajribasiga ega bo'lgan amerikalik tadbirkor Malkolm Briklin, 2008 yilda Chery kompaniyasini Bricklin bilan shartnoma tuzgandan keyin boshqa kompaniya bilan ish olib borganligi uchun xitoy kompaniyasini sudga bergan. &lt;ref&gt;{{Web manba|title=Entrepreneur Bricklin sues Chery over failed deal|url=https://www.reuters.com/article/2008/07/21/us-chery-lawsuit-idUSN2141944520080721|publisher=Reuters|date=21 July 2008}}&lt;/ref&gt; 

== Adabiyotlar ==

== Manbalar ==
{{manbalar|30em}}
[[Turkum:Avtomobil]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik sanoati]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>896a5pinx94v26glus52tyzt26a0olw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Fayz xolding kompaniyasi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>698662</id>
    <redirect title="Munozara:Fayz Oil Imports" />
    <revision>
      <id>6155980</id>
      <parentid>2114004</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:43:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Munozara:Fayz Holding kompaniyasi]] to [[Munozara:Fayz Oil Imports]]</comment>
      <origin>6155980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="eohdwpne49z22fixqmwhgf13e623nry" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Munozara:Fayz Oil Imports]]</text>
      <sha1>eohdwpne49z22fixqmwhgf13e623nry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agdam masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>700386</id>
    <revision>
      <id>6156081</id>
      <parentid>5251932</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:18:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6135" sha1="88ycy54n8r7h4ltrkkfe68qxojawv33" xml:space="preserve">{{merge|Ag'dam masjidi}}
{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Agdam masjidi
 |Asl nomi   = {{lang-az|Ağdam məscidi}}
 |Tasvir             = Agdam Mosque2018-13.jpg
 |Tasvir imzosi     = [[2018-yil]]da masjid koʻrinishi
 |Tasvir kengligi      = 280px
 |Mamlakat                  = Ozarbayjon
 |Hudud turi             = 
 |Hudud                  = 
 |Joylashuv nomi = shahar
 |Joylashuvi          = Agdam
 |Manzil                   = 
  |lat_dir =N|lat_deg =39|lat_min =59|lat_sec =36
  |lon_dir =E|lon_deg =46|lon_min =55|lon_sec = 54
  |region     =   
  |CoordScale = 
 |Maqomi                  = 
 |Maktab yoʻnalishi          = shia
 |IDB                     = 
 |Mulkdor             = 
 |Masjid turi              = Jomeʼ-Masjid
 |Meʼmoriy uslub     = Islom meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi           = 
 |Meʼmor              = 
 |Binokor               = Karbaloyi Sefixon Sultonhusayn oʻgʻli Qorabogʻiy
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar          = 
 |Asosiy sana           = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}}
 |Qurila boshladi    = 1868
 |Qurilib bitkazildi = [[1870-yil]]lar
 |Imom                    = 
 |Holati               = amaldagi
 |Umumiy maydoni           = 
 |Oʻlchami                 = 
 |Bino maydoni       = 
 |Hajmi             = 
 |Gumbazlar soni      = 
 |Balandligi                  = 
 |Gumbaz balandligi           = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi          = 
 |Minoralar soni    = 2 ta 
 |Minoralar balandligi         = 
 |Qurilish materiali                = 
 |Tarovih                 = +
 |Saharlik va iftor           = +
 |Kutubxona              = 
 |Madrasa                 = 
 |Sayt                    = 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar =  
}}
'''Agdam masjidi''' ({{lang-az|Ağdam məscidi}}) – [[Ozarbayjon]]ning Agdam tumanida joylashgan masjid. Bu masjid togʻli Qorabogʻ urushida vayron boʻlmagan hududning oz sonli binolardan biri hisoblanadi. Masjidning maktab yoʻnalishi boʻyicha shiadir.
== Tarixi ==
Masjid 1868-1870-yillarda meʼmor Karbaloyi Sefixon Sultonhusayn oʻgʻli Qorabogʻiy tomonidan qurilgan. Masjid Qorabogʻ mintaqasidagi masjidlar uchun odatiy uslubda qurilgan. Ushbu uslubdagi boshqa masjidlar qatoriga Barda masjidi, Shushadagi Yuxari Govhar Ogʻa masjidi, Fizuli shahridagi masjid va Goradiz qishlogʻidagi masjidlar kiradi&lt;ref&gt;Салимова А.Т. [http://www.bakililar.az/ca/history/khristark.html Архитектура Азербайджана] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20020921030551/http://www.bakililar.az/ca/history/khristark.html |date=2002-09-21 }}&lt;/ref&gt;.
[[1992-yil]] [[29-fevral]]da Xojalining Qorabogʻ-Arman qoʻshinlari tomonidan bosib olinishidan soʻng, 200 ta&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.memo.ru/hr/hotpoints/karabah/HOJALY/CHAPTER1.HTM |title=Доклад правозащитного центра «Мемориал» о массовых нарушениях прав человека, связанных с занятием населенного пункта Ходжалы в ночь с 25 на 26 февраля 1992 г. вооруженными формированиями |accessdate=2009-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100731043945/http://www.memo.ru/hr/hotpoints/karabah/Hojaly/Chapter1.htm |archivedate=2010-07-31 |deadlink=yes }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100731043945/http://www.memo.ru/hr/hotpoints/karabah/Hojaly/Chapter1.htm |date=2010-07-31 }}&lt;/ref&gt; jasad birinchi boʻlib ushbu masjidga joylashtirildi. Ammo, masjid rahbari Seyid Sodiqovning soʻzlariga koʻra, masjidda 477 jasad boʻlgan&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Ходжалинская резня |url=http://www.xocali.rabita.az/view.php?lang=az&amp;menu=4&amp;id=11 |access-date=2020-10-03 |archivedate=2011-02-26 |archiveurl=https://archive.today/20110226125325/http://www.xocali.rabita.az/view.php?lang=az&amp;menu=4&amp;id=11 }}&lt;/ref&gt;.
== Arxitektura tuzilishi ==
Agdam Juma masjidining ibodat zalining rejasi anʼanaviy toʻrtburchak shaklga asoslangan boʻlib, oʻrtada toʻrtta ustun mavjud. Maydonning har bir sharqiy va gʻarbiy tomonidagi uch qator chuqur nish zalning maydonini kengaytirib, toʻrtburchaklar shaklga ega boʻlgan. Namozxonaning janubiy devorining oʻrtasiga baland mehrob toshi oʻrnatilgan. Yon toshlar ichki tomonga qaragan balkon shaklida boʻlib, ayollar namozi uchun moʻljallangan. Namozxonani yon balkonlar oʻrtasida va mehrob arki yonidagi derazalar yoritib turadi.
== Ichki koʻrinishi ==
Ibodat zalining ichki dizayni juda jiddiy va mukammal tektonik tuzilishning badiiy taʼsiri bilan eʼtiborni tortadi. Oddiy bezakli mehrob toshidagi yozuvda dekorativning nomi (usta Muhammad Naqqosh Tabriziy, marhum Karboloyi Naqqosh Tabriziyning oʻgʻli) va ta'mirlangan sanasi (hijriy 1331, milodiy 1913-yil) yozilgan. Masjidning shimoliy tomonidagi kirish eshigi chuqur joyda ichida joylashgan boʻlib, ikki qavatli xonalar ochiq balkon yonida joylashgan. Shimoliy tomonning burchaklarida qurilgan minoralar masjidning nosimmetrik rejali tuzilishini yakunlab, unga kvadrat shaklini bergan. Masjid oʻzining klassik soddaligi, geometrik tozaligi bilan ajralib turadigan va funktsional talablarga toʻliq javob beradigan rejaga ega. Minoralarning nozik silindrsimonligi  gorizontal ravoqlar bilan boʻlaklarga boʻlinib, har bir qismining yuzasi gʻishtdan ishlangan oddiy naqshlar bilan qoplangan.

== Hozirgi holati ==
Agdamdagi binolar orasida masjid hanuzgacha mavjud boʻlgan kam sonli binolardan biridir. Ozarbayjon manbalariga koʻra, masjidning tomi va peshtoqi qulab tushgan, derazalari, eshiklari, ichki qoplamasi, hattoki marmar pol ham buzilgan.

[[2010-yil]] [[noyabr]] oyida Tog'li Qorabogʻ hukumati masjid va uning atrofi tozalanganligini eʼlon qildi. Shuningdek, ular Agdam masjidi hamda Shusha masjidlari yangilanganligini eʼlon qilishdi.
== Galereya ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;130px&quot;&gt;
Fayl:Agdam Mosque2018-1.jpg
Fayl:Agdam Mosque2018-9.jpg
Fayl:Agdam Mosque2018-6.jpg|Tom qismi
Fayl:Agdam Mosque2018-3.jpg|Kirish 
Fayl:Agdam Mosque2018-15.jpg

&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Ozarbayjondagi masjidlar]]
&lt;!--{{mosque-stub}} --&gt;

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>88ycy54n8r7h4ltrkkfe68qxojawv33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra botlar roʻyxati</title>
    <ns>4</ns>
    <id>712592</id>
    <revision>
      <id>6155588</id>
      <parentid>6154804</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:01:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6155588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11157" sha1="1j1h3tt5a99bh4wc3s3omteix5ql6lk" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:MalikxanBot|MalikxanBot]] || [[Special:Contributions/MalikxanBot|{{formatnum:799368}}]]
|-
| 2 || [[User:ProgrammerBot|ProgrammerBot]] || [[Special:Contributions/ProgrammerBot|{{formatnum:680582}}]]
|-
| 3 || [[User:DastyorBot|DastyorBot]] || [[Special:Contributions/DastyorBot|{{formatnum:516159}}]]
|-
| 4 || [[User:Ximik1991Bot|Ximik1991Bot]] || [[Special:Contributions/Ximik1991Bot|{{formatnum:197605}}]]
|-
| 5 || [[User:CoderSIBot|CoderSIBot]] || [[Special:Contributions/CoderSIBot|{{formatnum:187765}}]]
|-
| 6 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:147082}}]]
|-
| 7 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:109887}}]]
|-
| 8 || [[User:MerlIwBot|MerlIwBot]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:91745}}]]
|-
| 9 || [[User:TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:80410}}]]
|-
| 10 || [[User:Escarbot|Escarbot]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:69842}}]]
|-
| 11 || [[User:Legobot|Legobot]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:67152}}]]
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:44421}}]]
|-
| 13 || [[User:Addbot|Addbot]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:28914}}]]
|-
| 14 || [[User:SieBot|SieBot]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:28363}}]]
|-
| 15 || [[User:YFdyh-bot|YFdyh-bot]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:27350}}]]
|-
| 16 || [[User:OchilovBot|OchilovBot]] || [[Special:Contributions/OchilovBot|{{formatnum:23928}}]]
|-
| 17 || [[User:VolkovBot|VolkovBot]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:19249}}]]
|-
| 18 || [[User:ArthurBot|ArthurBot]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:18710}}]]
|-
| 19 || [[User:Luckas-bot|Luckas-bot]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:16696}}]]
|-
| 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:11314}}]]
|-
| 21 || [[User:Uzgen bot|Uzgen bot]] || [[Special:Contributions/Uzgen bot|{{formatnum:10709}}]]
|-
| 22 || [[User:ZéroBot|ZéroBot]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:10554}}]]
|-
| 23 || [[User:WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:10294}}]]
|-
| 24 || [[User:JAnDbot|JAnDbot]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:10206}}]]
|-
| 25 || [[User:Thijs!bot|Thijs!bot]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:9691}}]]
|-
| 26 || [[User:MelancholieBot|MelancholieBot]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:8873}}]]
|-
| 27 || [[User:RedBot|RedBot]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:8357}}]]
|-
| 28 || [[User:タチコマ robot|タチコマ robot]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:8161}}]]
|-
| 29 || [[User:Acebot|Acebot]] || [[Special:Contributions/Acebot|{{formatnum:6989}}]]
|-
| 30 || [[User:EdgarsBot|EdgarsBot]] || [[Special:Contributions/EdgarsBot|{{formatnum:6807}}]]
|-
| 31 || [[User:KLBot2|KLBot2]] || [[Special:Contributions/KLBot2|{{formatnum:6601}}]]
|-
| 32 || [[User:Makecat-bot|Makecat-bot]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:6542}}]]
|-
| 33 || [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:5802}}]]
|-
| 34 || [[User:MBHbot|MBHbot]] || [[Special:Contributions/MBHbot|{{formatnum:5359}}]]
|-
| 35 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:5145}}]]
|-
| 36 || [[User:LaaknorBot|LaaknorBot]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:4667}}]]
|-
| 37 || [[User:Vagobot|Vagobot]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:4451}}]]
|-
| 38 || [[User:IluvatarBot|IluvatarBot]] || [[Special:Contributions/IluvatarBot|{{formatnum:4449}}]]
|-
| 39 || [[User:Loveless|Loveless]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:4445}}]]
|-
| 40 || [[User:Zorrobot|Zorrobot]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:4173}}]]
|-
| 41 || [[User:JackieBot|JackieBot]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:4132}}]]
|-
| 42 || [[User:KamikazeBot|KamikazeBot]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:3687}}]]
|-
| 43 || [[User:FoxBot|FoxBot]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:3658}}]]
|-
| 44 || [[User:CarsracBot|CarsracBot]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:3570}}]]
|-
| 45 || [[User:Ptbotgourou|Ptbotgourou]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:3390}}]]
|-
| 46 || [[User:BotMultichill|BotMultichill]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:3244}}]]
|-
| 47 || [[User:Alexbot|Alexbot]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:3100}}]]
|-
| 48 || [[User:HRoestBot|HRoestBot]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:2983}}]]
|-
| 49 || [[User:TjBot|TjBot]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:2650}}]]
|-
| 50 || [[User:Purbo T|Purbo T]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:2576}}]]
|-
| 51 || [[User:PipepBot|PipepBot]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:2201}}]]
|-
| 52 || [[User:JYBot|JYBot]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:2189}}]]
|-
| 53 || [[User:DragonBot|DragonBot]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:2081}}]]
|-
| 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:2078}}]]
|-
| 55 || [[User:Darkicebot|Darkicebot]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:1852}}]]
|-
| 56 || [[User:Idioma-bot|Idioma-bot]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:1848}}]]
|-
| 57 || [[User:MastiBot|MastiBot]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:1725}}]]
|-
| 58 || [[User:Dinamik-bot|Dinamik-bot]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:1716}}]]
|-
| 59 || [[User:Rubinbot|Rubinbot]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:1590}}]]
|-
| 60 || [[User:Ripchip Bot|Ripchip Bot]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:1537}}]]
|-
| 61 || [[User:Mjbmrbot|Mjbmrbot]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:1451}}]]
|-
| 62 || [[User:Amirobot|Amirobot]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:1434}}]]
|-
| 63 || [[User:IanraBot|IanraBot]] || [[Special:Contributions/IanraBot|{{formatnum:1365}}]]
|-
| 64 || [[User:Rezabot|Rezabot]] || [[Special:Contributions/Rezabot|{{formatnum:1358}}]]
|-
| 65 || [[User:Synthebot|Synthebot]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:1316}}]]
|-
| 66 || [[User:AvicBot|AvicBot]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:1257}}]]
|-
| 67 || [[User:GhalyBot|GhalyBot]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:1239}}]]
|-
| 68 || [[User:Movses-bot|Movses-bot]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:1187}}]]
|-
| 69 || [[User:HerculeBot|HerculeBot]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:1068}}]]
|-
| 70 || [[User:Robbot|Robbot]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:1022}}]]
|-
| 71 || [[User:D'ohBot|D'ohBot]] || [[Special:Contributions/D'ohBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 72 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:998}}]]
|-
| 73 || [[User:SilvonenBot|SilvonenBot]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:977}}]]
|-
| 74 || [[User:MystBot|MystBot]] || [[Special:Contributions/MystBot|{{formatnum:972}}]]
|-
| 75 || [[User:TinucherianBot II|TinucherianBot II]] || [[Special:Contributions/TinucherianBot II|{{formatnum:953}}]]
|-
| 76 || [[User:Jotterbot|Jotterbot]] || [[Special:Contributions/Jotterbot|{{formatnum:892}}]]
|-
| 77 || [[User:AvocatoBot|AvocatoBot]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:881}}]]
|-
| 78 || [[User:StigBot|StigBot]] || [[Special:Contributions/StigBot|{{formatnum:804}}]]
|-
| 79 || [[User:Almabot|Almabot]] || [[Special:Contributions/Almabot|{{formatnum:801}}]]
|-
| 80 || [[User:SassoBot|SassoBot]] || [[Special:Contributions/SassoBot|{{formatnum:790}}]]
|-
| 81 || [[User:Justincheng12345-bot|Justincheng12345-bot]] || [[Special:Contributions/Justincheng12345-bot|{{formatnum:761}}]]
|-
| 82 || [[User:HiW-Bot|HiW-Bot]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:722}}]]
|-
| 83 || [[User:Gerakibot|Gerakibot]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:587}}]]
|-
| 84 || [[User:YaxshiBot|YaxshiBot]] || [[Special:Contributions/YaxshiBot|{{formatnum:577}}]]
|-
| 85 || [[User:SpBot|SpBot]] || [[Special:Contributions/SpBot|{{formatnum:542}}]]
|-
| 86 || [[User:TechBot|TechBot]] || [[Special:Contributions/TechBot|{{formatnum:541}}]]
|-
| 87 || [[User:DarafshBot|DarafshBot]] || [[Special:Contributions/DarafshBot|{{formatnum:541}}]]
|-
| 88 || [[User:Byrialbot|Byrialbot]] || [[Special:Contributions/Byrialbot|{{formatnum:488}}]]
|-
| 89 || [[User:PixelBot|PixelBot]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:433}}]]
|-
| 90 || [[User:DSisyphBot|DSisyphBot]] || [[Special:Contributions/DSisyphBot|{{formatnum:406}}]]
|-
| 91 || [[User:CasualBot|CasualBot]] || [[Special:Contributions/CasualBot|{{formatnum:403}}]]
|-
| 92 || [[User:Chobot|Chobot]] || [[Special:Contributions/Chobot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 93 || [[User:CocuBot|CocuBot]] || [[Special:Contributions/CocuBot|{{formatnum:364}}]]
|-
| 94 || [[User:JhsBot|JhsBot]] || [[Special:Contributions/JhsBot|{{formatnum:335}}]]
|-
| 95 || [[User:Memty Bot|Memty Bot]] || [[Special:Contributions/Memty Bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 96 || [[User:AlnoktaBOT|AlnoktaBOT]] || [[Special:Contributions/AlnoktaBOT|{{formatnum:316}}]]
|-
| 97 || [[User:Louperibot|Louperibot]] || [[Special:Contributions/Louperibot|{{formatnum:297}}]]
|-
| 98 || [[User:Nallimbot|Nallimbot]] || [[Special:Contributions/Nallimbot|{{formatnum:291}}]]
|-
| 99 || [[User:AZatBot~uzwiki|AZatBot~uzwiki]] || [[Special:Contributions/AZatBot~uzwiki|{{formatnum:285}}]]
|-
| 100 || [[User:DixonDBot|DixonDBot]] || [[Special:Contributions/DixonDBot|{{formatnum:201}}]]
|-
| 101 || [[User:MahdiBot|MahdiBot]] || [[Special:Contributions/MahdiBot|{{formatnum:199}}]]
|-
| 102 || [[User:Sz-iwbot|Sz-iwbot]] || [[Special:Contributions/Sz-iwbot|{{formatnum:169}}]]
|-
| 103 || [[User:DirlBot|DirlBot]] || [[Special:Contributions/DirlBot|{{formatnum:116}}]]
|-
| 104 || [[User:Obersachsebot|Obersachsebot]] || [[Special:Contributions/Obersachsebot|{{formatnum:114}}]]
|-
| 105 || [[User:NobelBot|NobelBot]] || [[Special:Contributions/NobelBot|{{formatnum:96}}]]
|-
| 106 || [[User:SantoshBot|SantoshBot]] || [[Special:Contributions/SantoshBot|{{formatnum:92}}]]
|-
| 107 || [[User:AmphBot|AmphBot]] || [[Special:Contributions/AmphBot|{{formatnum:79}}]]
|-
| 108 || [[User:Muro Bot|Muro Bot]] || [[Special:Contributions/Muro Bot|{{formatnum:75}}]]
|-
| 109 || [[User:DennyBot|DennyBot]] || [[Special:Contributions/DennyBot|{{formatnum:74}}]]
|-
| 110 || [[User:Dexbot|Dexbot]] || [[Special:Contributions/Dexbot|{{formatnum:74}}]]
|-
| 111 || [[User:WikimediaNotifier|WikimediaNotifier]] || [[Special:Contributions/WikimediaNotifier|{{formatnum:73}}]]
|-
| 112 || [[User:Zwobot|Zwobot]] || [[Special:Contributions/Zwobot|{{formatnum:61}}]]
|-
| 113 || [[User:TohaomgBot|TohaomgBot]] || [[Special:Contributions/TohaomgBot|{{formatnum:58}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>1j1h3tt5a99bh4wc3s3omteix5ql6lk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Faol foydalanuvchilar reytingi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>712595</id>
    <revision>
      <id>6155587</id>
      <parentid>6154803</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:01:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6155587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21665" sha1="raxpzikmsuplu5j4jzpsmgro3uxyq5x" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:Akobir abdimuminov|Akobir abdimuminov]] || [[Special:Contributions/Akobir abdimuminov|{{formatnum:2612}}]] || {{Permissions|Akobir abdimuminov}}
|-
| 2 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:477}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}}
|-
| 3 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}}
|-
| 4 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:259}}]] || {{Permissions|7Devona}}
|-
| 5 || [[User:Adegeras|Adegeras]] || [[Special:Contributions/Adegeras|{{formatnum:177}}]] || {{Permissions|Adegeras}}
|-
| 6 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}}
|-
| 7 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:156}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}}
|-
| 8 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:104}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}}
|-
| 9 || [[User:Sass6707|Sass6707]] || [[Special:Contributions/Sass6707|{{formatnum:100}}]] || {{Permissions|Sass6707}}
|-
| 10 || [[User:Захина|Захина]] || [[Special:Contributions/Захина|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Захина}}
|-
| 11 || [[User:~2026-31140-31|~2026-31140-31]] || [[Special:Contributions/~2026-31140-31|{{formatnum:81}}]] || {{Permissions|~2026-31140-31}}
|-
| 12 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:77}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}}
|-
| 13 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:75}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}}
|-
| 14 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:74}}]] || {{Permissions|Panpanchik}}
|-
| 15 || [[User:Sarvarbekabdukarim|Sarvarbekabdukarim]] || [[Special:Contributions/Sarvarbekabdukarim|{{formatnum:70}}]] || {{Permissions|Sarvarbekabdukarim}}
|-
| 16 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:67}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}}
|-
| 17 || [[User:Musima06|Musima06]] || [[Special:Contributions/Musima06|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Musima06}}
|-
| 18 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:43}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}}
|-
| 19 || [[User:Vapoyeva Dinora|Vapoyeva Dinora]] || [[Special:Contributions/Vapoyeva Dinora|{{formatnum:38}}]] || {{Permissions|Vapoyeva Dinora}}
|-
| 20 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:32}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}}
|-
| 21 || [[User:Gorysweet18|Gorysweet18]] || [[Special:Contributions/Gorysweet18|{{formatnum:29}}]] || {{Permissions|Gorysweet18}}
|-
| 22 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:27}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 23 || [[User:Rajabova Jasmina|Rajabova Jasmina]] || [[Special:Contributions/Rajabova Jasmina|{{formatnum:23}}]] || {{Permissions|Rajabova Jasmina}}
|-
| 24 || [[User:OneAzimov|OneAzimov]] || [[Special:Contributions/OneAzimov|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|OneAzimov}}
|-
| 25 || [[User:Diyorov Mirfayoz|Diyorov Mirfayoz]] || [[Special:Contributions/Diyorov Mirfayoz|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Diyorov Mirfayoz}}
|-
| 26 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Tewayev}}
|-
| 27 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Oblakulova}}
|-
| 28 || [[User:Shoh17|Shoh17]] || [[Special:Contributions/Shoh17|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Shoh17}}
|-
| 29 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}}
|-
| 30 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 31 || [[User:~2026-32065-32|~2026-32065-32]] || [[Special:Contributions/~2026-32065-32|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|~2026-32065-32}}
|-
| 32 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 33 || [[User:Nazokatkomilova|Nazokatkomilova]] || [[Special:Contributions/Nazokatkomilova|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Nazokatkomilova}}
|-
| 34 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|BilimNuri}}
|-
| 35 || [[User:Mukhammadrasul Isakov|Mukhammadrasul Isakov]] || [[Special:Contributions/Mukhammadrasul Isakov|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Mukhammadrasul Isakov}}
|-
| 36 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}}
|-
| 37 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}}
|-
| 38 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Mupapap29}}
|-
| 39 || [[User:Giyosova Sarvinoz|Giyosova Sarvinoz]] || [[Special:Contributions/Giyosova Sarvinoz|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Giyosova Sarvinoz}}
|-
| 40 || [[User:Andre Engels|Andre Engels]] || [[Special:Contributions/Andre Engels|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Andre Engels}}
|-
| 41 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Nataev}}
|-
| 42 || [[User:Akbarshoh dsd|Akbarshoh dsd]] || [[Special:Contributions/Akbarshoh dsd|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|Akbarshoh dsd}}
|-
| 43 || [[User:~2026-30908-10|~2026-30908-10]] || [[Special:Contributions/~2026-30908-10|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|~2026-30908-10}}
|-
| 44 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}}
|-
| 45 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|Uzsport}}
|-
| 46 || [[User:Juan carlos perez rodriguez|Juan carlos perez rodriguez]] || [[Special:Contributions/Juan carlos perez rodriguez|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Juan carlos perez rodriguez}}
|-
| 47 || [[User:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] || [[Special:Contributions/Lochinovamarjona|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Lochinovamarjona}}
|-
| 48 || [[User:Foydalanuvchi123|Foydalanuvchi123]] || [[Special:Contributions/Foydalanuvchi123|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Foydalanuvchi123}}
|-
| 49 || [[User:Vol71193|Vol71193]] || [[Special:Contributions/Vol71193|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Vol71193}}
|-
| 50 || [[User:Odilaxon|Odilaxon]] || [[Special:Contributions/Odilaxon|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Odilaxon}}
|-
| 51 || [[User:~2026-28740-98|~2026-28740-98]] || [[Special:Contributions/~2026-28740-98|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|~2026-28740-98}}
|-
| 52 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 53 || [[User:~2026-32046-32|~2026-32046-32]] || [[Special:Contributions/~2026-32046-32|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-32046-32}}
|-
| 54 || [[User:GeertivpBot|GeertivpBot]] || [[Special:Contributions/GeertivpBot|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|GeertivpBot}}
|-
| 55 || [[User:Faridun2500|Faridun2500]] || [[Special:Contributions/Faridun2500|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Faridun2500}}
|-
| 56 || [[User:Parika 04|Parika 04]] || [[Special:Contributions/Parika 04|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Parika 04}}
|-
| 57 || [[User:Abduqodir Nazarov|Abduqodir Nazarov]] || [[Special:Contributions/Abduqodir Nazarov|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Abduqodir Nazarov}}
|-
| 58 || [[User:Doctormeee|Doctormeee]] || [[Special:Contributions/Doctormeee|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Doctormeee}}
|-
| 59 || [[User:Adelinaxonn|Adelinaxonn]] || [[Special:Contributions/Adelinaxonn|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Adelinaxonn}}
|-
| 60 || [[User:~2026-31898-10|~2026-31898-10]] || [[Special:Contributions/~2026-31898-10|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-31898-10}}
|-
| 61 || [[User:IvanScrooge98|IvanScrooge98]] || [[Special:Contributions/IvanScrooge98|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|IvanScrooge98}}
|-
| 62 || [[User:7Nova|7Nova]] || [[Special:Contributions/7Nova|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|7Nova}}
|-
| 63 || [[User:Davronbek Azimov|Davronbek Azimov]] || [[Special:Contributions/Davronbek Azimov|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Davronbek Azimov}}
|-
| 64 || [[User:Surajr7|Surajr7]] || [[Special:Contributions/Surajr7|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Surajr7}}
|-
| 65 || [[User:~2026-31144-91|~2026-31144-91]] || [[Special:Contributions/~2026-31144-91|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-31144-91}}
|-
| 66 || [[User:~2026-31395-44|~2026-31395-44]] || [[Special:Contributions/~2026-31395-44|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-31395-44}}
|-
| 67 || [[User:Erniyazova Shaxsanem|Erniyazova Shaxsanem]] || [[Special:Contributions/Erniyazova Shaxsanem|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Erniyazova Shaxsanem}}
|-
| 68 || [[User:PaulLim11|PaulLim11]] || [[Special:Contributions/PaulLim11|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|PaulLim11}}
|-
| 69 || [[User:رِفْد|رِفْد]] || [[Special:Contributions/رِفْد|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|رِفْد}}
|-
| 70 || [[User:~2026-31800-86|~2026-31800-86]] || [[Special:Contributions/~2026-31800-86|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-31800-86}}
|-
| 71 || [[User:Erkinjonov Bobur Mirzo|Erkinjonov Bobur Mirzo]] || [[Special:Contributions/Erkinjonov Bobur Mirzo|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Erkinjonov Bobur Mirzo}}
|-
| 72 || [[User:Ollin Masa|Ollin Masa]] || [[Special:Contributions/Ollin Masa|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Ollin Masa}}
|-
| 73 || [[User:~2026-29785-65|~2026-29785-65]] || [[Special:Contributions/~2026-29785-65|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-29785-65}}
|-
| 74 || [[User:Islomjon.2003|Islomjon.2003]] || [[Special:Contributions/Islomjon.2003|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Islomjon.2003}}
|-
| 75 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Husanowar}}
|-
| 76 || [[User:~2026-30845-04|~2026-30845-04]] || [[Special:Contributions/~2026-30845-04|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-30845-04}}
|-
| 77 || [[User:Smatlabov|Smatlabov]] || [[Special:Contributions/Smatlabov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Smatlabov}}
|-
| 78 || [[User:MonicasHouse|MonicasHouse]] || [[Special:Contributions/MonicasHouse|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|MonicasHouse}}
|-
| 79 || [[User:Asliddin Choriev|Asliddin Choriev]] || [[Special:Contributions/Asliddin Choriev|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Asliddin Choriev}}
|-
| 80 || [[User:Davlaati|Davlaati]] || [[Special:Contributions/Davlaati|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Davlaati}}
|-
| 81 || [[User:Santuagara|Santuagara]] || [[Special:Contributions/Santuagara|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Santuagara}}
|-
| 82 || [[User:~2026-31158-08|~2026-31158-08]] || [[Special:Contributions/~2026-31158-08|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-31158-08}}
|-
| 83 || [[User:~2026-31941-40|~2026-31941-40]] || [[Special:Contributions/~2026-31941-40|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-31941-40}}
|-
| 84 || [[User:~2026-31086-24|~2026-31086-24]] || [[Special:Contributions/~2026-31086-24|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-31086-24}}
|-
| 85 || [[User:Khan Tengri|Khan Tengri]] || [[Special:Contributions/Khan Tengri|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Khan Tengri}}
|-
| 86 || [[User:~2026-31218-36|~2026-31218-36]] || [[Special:Contributions/~2026-31218-36|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-31218-36}}
|-
| 87 || [[User:~2026-30852-78|~2026-30852-78]] || [[Special:Contributions/~2026-30852-78|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-30852-78}}
|-
| 88 || [[User:~2026-31536-46|~2026-31536-46]] || [[Special:Contributions/~2026-31536-46|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31536-46}}
|-
| 89 || [[User:Techgamer534|Techgamer534]] || [[Special:Contributions/Techgamer534|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Techgamer534}}
|-
| 90 || [[User:Yousiphh|Yousiphh]] || [[Special:Contributions/Yousiphh|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Yousiphh}}
|-
| 91 || [[User:Pataliputra!|Pataliputra!]] || [[Special:Contributions/Pataliputra!|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Pataliputra!}}
|-
| 92 || [[User:~2026-32099-03|~2026-32099-03]] || [[Special:Contributions/~2026-32099-03|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-32099-03}}
|-
| 93 || [[User:Yokubjon Juraev|Yokubjon Juraev]] || [[Special:Contributions/Yokubjon Juraev|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Yokubjon Juraev}}
|-
| 94 || [[User:~2026-31836-25|~2026-31836-25]] || [[Special:Contributions/~2026-31836-25|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31836-25}}
|-
| 95 || [[User:~2026-32117-31|~2026-32117-31]] || [[Special:Contributions/~2026-32117-31|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-32117-31}}
|-
| 96 || [[User:Vikichizar|Vikichizar]] || [[Special:Contributions/Vikichizar|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Vikichizar}}
|-
| 97 || [[User:~2026-31955-93|~2026-31955-93]] || [[Special:Contributions/~2026-31955-93|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31955-93}}
|-
| 98 || [[User:~2026-31727-94|~2026-31727-94]] || [[Special:Contributions/~2026-31727-94|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31727-94}}
|-
| 99 || [[User:~2026-31782-67|~2026-31782-67]] || [[Special:Contributions/~2026-31782-67|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31782-67}}
|-
| 100 || [[User:~2026-31773-15|~2026-31773-15]] || [[Special:Contributions/~2026-31773-15|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31773-15}}
|-
| 101 || [[User:~2026-31989-84|~2026-31989-84]] || [[Special:Contributions/~2026-31989-84|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31989-84}}
|-
| 102 || [[User:Vahdanizana|Vahdanizana]] || [[Special:Contributions/Vahdanizana|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Vahdanizana}}
|-
| 103 || [[User:~2026-31619-86|~2026-31619-86]] || [[Special:Contributions/~2026-31619-86|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31619-86}}
|-
| 104 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Bekipediya}}
|-
| 105 || [[User:~2026-31935-35|~2026-31935-35]] || [[Special:Contributions/~2026-31935-35|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31935-35}}
|-
| 106 || [[User:~2026-31879-20|~2026-31879-20]] || [[Special:Contributions/~2026-31879-20|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31879-20}}
|-
| 107 || [[User:~2026-31821-58|~2026-31821-58]] || [[Special:Contributions/~2026-31821-58|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31821-58}}
|-
| 108 || [[User:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] || [[Special:Contributions/Maxamadjonova Muslima|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Maxamadjonova Muslima}}
|-
| 109 || [[User:~2026-31683-75|~2026-31683-75]] || [[Special:Contributions/~2026-31683-75|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31683-75}}
|-
| 110 || [[User:~2026-31085-88|~2026-31085-88]] || [[Special:Contributions/~2026-31085-88|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31085-88}}
|-
| 111 || [[User:~2026-31630-33|~2026-31630-33]] || [[Special:Contributions/~2026-31630-33|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31630-33}}
|-
| 112 || [[User:~2026-30867-44|~2026-30867-44]] || [[Special:Contributions/~2026-30867-44|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-30867-44}}
|-
| 113 || [[User:Zafer|Zafer]] || [[Special:Contributions/Zafer|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Zafer}}
|-
| 114 || [[User:أوس|أوس]] || [[Special:Contributions/أوس|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|أوس}}
|-
| 115 || [[User:Ulubiony|Ulubiony]] || [[Special:Contributions/Ulubiony|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ulubiony}}
|-
| 116 || [[User:Navigator84|Navigator84]] || [[Special:Contributions/Navigator84|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Navigator84}}
|-
| 117 || [[User:~2026-31133-07|~2026-31133-07]] || [[Special:Contributions/~2026-31133-07|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31133-07}}
|-
| 118 || [[User:~2026-31040-09|~2026-31040-09]] || [[Special:Contributions/~2026-31040-09|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31040-09}}
|-
| 119 || [[User:~2026-31018-46|~2026-31018-46]] || [[Special:Contributions/~2026-31018-46|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31018-46}}
|-
| 120 || [[User:~2026-31014-56|~2026-31014-56]] || [[Special:Contributions/~2026-31014-56|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31014-56}}
|-
| 121 || [[User:~2026-31033-01|~2026-31033-01]] || [[Special:Contributions/~2026-31033-01|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31033-01}}
|-
| 122 || [[User:~2026-31231-47|~2026-31231-47]] || [[Special:Contributions/~2026-31231-47|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31231-47}}
|-
| 123 || [[User:~2026-31008-56|~2026-31008-56]] || [[Special:Contributions/~2026-31008-56|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31008-56}}
|-
| 124 || [[User:~2026-31046-89|~2026-31046-89]] || [[Special:Contributions/~2026-31046-89|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31046-89}}
|-
| 125 || [[User:~2026-30872-30|~2026-30872-30]] || [[Special:Contributions/~2026-30872-30|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-30872-30}}
|-
| 126 || [[User:~2026-31000-61|~2026-31000-61]] || [[Special:Contributions/~2026-31000-61|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31000-61}}
|-
| 127 || [[User:OutsideNormality|OutsideNormality]] || [[Special:Contributions/OutsideNormality|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|OutsideNormality}}
|-
| 128 || [[User:KomilovZ|KomilovZ]] || [[Special:Contributions/KomilovZ|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|KomilovZ}}
|-
| 129 || [[User:~2026-30902-94|~2026-30902-94]] || [[Special:Contributions/~2026-30902-94|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-30902-94}}
|-
| 130 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 131 || [[User:~2026-30922-89|~2026-30922-89]] || [[Special:Contributions/~2026-30922-89|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-30922-89}}
|-
| 132 || [[User:Cicihwahyuni6|Cicihwahyuni6]] || [[Special:Contributions/Cicihwahyuni6|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Cicihwahyuni6}}
|-
| 133 || [[User:Anvar Xojinazarov|Anvar Xojinazarov]] || [[Special:Contributions/Anvar Xojinazarov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Anvar Xojinazarov}}
|-
| 134 || [[User:~2026-31612-07|~2026-31612-07]] || [[Special:Contributions/~2026-31612-07|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31612-07}}
|-
| 135 || [[User:Kontributor 2K|Kontributor 2K]] || [[Special:Contributions/Kontributor 2K|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kontributor 2K}}
|-
| 136 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 137 || [[User:~2026-31553-12|~2026-31553-12]] || [[Special:Contributions/~2026-31553-12|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31553-12}}
|-
| 138 || [[User:Nataeva|Nataeva]] || [[Special:Contributions/Nataeva|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Nataeva}}
|-
| 139 || [[User:Oursana|Oursana]] || [[Special:Contributions/Oursana|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Oursana}}
|-
| 140 || [[User:Abdullo Khamidov|Abdullo Khamidov]] || [[Special:Contributions/Abdullo Khamidov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Abdullo Khamidov}}
|-
| 141 || [[User:Imamaddinov Bayram|Imamaddinov Bayram]] || [[Special:Contributions/Imamaddinov Bayram|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Imamaddinov Bayram}}
|-
| 142 || [[User:~2026-31276-95|~2026-31276-95]] || [[Special:Contributions/~2026-31276-95|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31276-95}}
|-
| 143 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}}
|-
| 144 || [[User:~2026-31340-27|~2026-31340-27]] || [[Special:Contributions/~2026-31340-27|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31340-27}}
|-
| 145 || [[User:~2026-30973-38|~2026-30973-38]] || [[Special:Contributions/~2026-30973-38|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-30973-38}}
|-
| 146 || [[User:~2026-31331-87|~2026-31331-87]] || [[Special:Contributions/~2026-31331-87|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31331-87}}
|-
| 147 || [[User:~2026-31406-29|~2026-31406-29]] || [[Special:Contributions/~2026-31406-29|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31406-29}}
|-
| 148 || [[User:~2026-31356-96|~2026-31356-96]] || [[Special:Contributions/~2026-31356-96|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31356-96}}
|-
| 149 || [[User:҆|҆]] || [[Special:Contributions/҆|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|҆}}
|-
| 150 || [[User:~2026-31327-59|~2026-31327-59]] || [[Special:Contributions/~2026-31327-59|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31327-59}}
|-
| 151 || [[User:Тулаган|Тулаган]] || [[Special:Contributions/Тулаган|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Тулаган}}
|-
| 152 || [[User:Spokiyny|Spokiyny]] || [[Special:Contributions/Spokiyny|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Spokiyny}}
|-
| 153 || [[User:~2026-31244-91|~2026-31244-91]] || [[Special:Contributions/~2026-31244-91|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-31244-91}}
|-
| 154 || [[User:Sleepycatinacap|Sleepycatinacap]] || [[Special:Contributions/Sleepycatinacap|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Sleepycatinacap}}
|-
| 155 || [[User:Freiheiten|Freiheiten]] || [[Special:Contributions/Freiheiten|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Freiheiten}}
{{/end}}</text>
      <sha1>raxpzikmsuplu5j4jzpsmgro3uxyq5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Okrug (AQSh)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>713822</id>
    <revision>
      <id>6156359</id>
      <parentid>4444251</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3827" sha1="r9mgkuzmwnu5hfv0z9niqphadglducc" xml:space="preserve">[[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da '''okrug''' yoki '''graflik''' ({{lang-en|county}}; {{talaffuz|kaunti}}) [[Shtat (AQSh)|shtat]]ning maʼmuriy-hududiy birligidir&lt;ref name=NACO&gt;{{Veb manbasi |url = http://www.naco.org/Counties/Pages/Overview.aspx |title = An Overview of County Government |work = Okruglar milliy assotsatsiyasi |access-date = 25-aprel 2013-yil |archive-url = https://web.archive.org/web/20130417063950/http://www.naco.org/Counties/Pages/Overview.aspx |archive-date = 17-aprel 2013-yil |url-status = dead |df = mdy-all }}{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130417063950/http://www.naco.org/Counties/Pages/Overview.aspx |date=2013-04-17 }}&lt;/ref&gt;. „[[Okrug]]“ atamasi AQShning 48 ta shtatida qoʻllanadi, [[Luiziana]] va [[Alyaska]] shtatlarida mos ravishda qavm yoki prixodlar ({{lang-en|parishes}}) va borolar ({{lang-en|borough}}) deb ataladigan boʻlinmalar mavjuddir.&lt;ref name=NACO/&gt;

AQShda har bir shtatga oʻrtacha 62 ta okrug toʻgʻri keladi. Bunda, [[Delaware]] shtati eng kam, yaʼni 3 ta okrugga ega. [[Texas]] shtati esa eng koʻp, yaʼni 254 ta okrugga ega sanaladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi | title=How Many Counties are in Your State? | publisher=Click and Learn | url=http://www.clickandlearn.com/documents2/Counties.htm | accessdate=2007-04-24 | arxivsana=2007-02-16 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20070216105324/http://www.clickandlearn.com/documents2/Counties.htm }}&lt;/ref&gt;

{| border=&quot;0&quot;
| -----
|
* 254 — [[Texas|Texas]]
* 159 — [[Jorjiya]]
* 134 — [[Virginia|Virginia]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.virginiaplaces.org/vacount/index.html|title=Counties: Geography of Virginia|website=www.virginiaplaces.org}}&lt;/ref&gt;
* 120 — [[Kentucky|Kentucky]]
* 115 — [[Missouri|Missouri]]
* 105 — [[Kansas|Kansas]]
* 102 — [[Illinois|Illinois]]
* 100 — [[North Carolina|North Carolina]]
* 99 — [[Iowa|Iowa]]
* 95 — [[Tennessee|Tennessee]]
|
* 93 — [[Nebraska|Nebraska]]
* 92 — [[Indiana|Indiana]]
* 88 — [[Ohio|Ohio]]
* 87 — [[Minnesota|Minnesota]]
* 83 — [[Michigan|Michigan]]
* 82 — [[Mississippi|Mississippi]]
* 77 — [[Oklahoma|Oklahoma]]
* 75 — [[Arkansas|Arkansas]]
* 72 — [[Wisconsin|Wisconsin]]
* 67 — [[Pennsylvania|Pennsylvania]]
|
* 67 — [[Florida|Florida]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.stateofflorida.com/florida &amp;mdash;counties.aspx|title=State of Florida.com  &amp;mdash; Florida Counties|website=www.stateofflorida.com}}&lt;/ref&gt;
* 67 — [[Alabama|Alabama]]
* 66 — [[South Dakota|South Dakota]]
* 64* — [[Louisiana|Louisiana]]
* 64 — [[Colorado|Colorado]]
* 62 — [[New York|New York]]
* 58 — [[California|California]]
* 56 — [[Montana|Montana]]
* 55 — [[West Virginia|West Virginia]]
* 53 — [[North Dakota|North Dakota]]
|
* 46 — [[South Carolina|South Carolina]]
* 44 — [[Idaho|Idaho]]
* 39 — [[Washington|Washington]]
* 36 — [[Oregon|Oregon]]
* 33 — [[New Mexico|New Mexico]]
* 29 — [[Utah|Utah]]
* 27 — [[Alaska|Alaska]]
* 24 — [[Maryland|Maryland]]
* 23 — [[Wyoming|Wyoming]]
* 21 — [[New Jersey|New Jersey]]
|
* 17 — [[Nevada|Nevada]]
* 16 — [[Maine|Maine]]
* 15 — [[Arizona|Arizona]]
* 14 — [[Vermont|Vermont]]
* 14 — [[Massachusetts|Massachusetts]]
* 10 — [[New Hampshire|New Hampshire]]
* 8 — [[Connecticut|Connecticut]]
* 5 — [[Rhode Island|Rhode Island]]
* 5 — [[Hawaii|Hawaii]]
* 3 — [[Delaware|Delaware]]
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://www.census.gov/geo/www/garm.html Geographic Areas Reference Manual] — United States Census Bureau {{ref-en}}
* [http://www.naco.org/ Okruglar milliy assotsatsiyasi] {{ref-en}}
* [http://www.homeinfomax.com/Public/County_Records/search.php AQShdagi har bir shtat, okrug, shahar va pochta indekslari] {{ref-en}}


{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:AQSh]]</text>
      <sha1>r9mgkuzmwnu5hfv0z9niqphadglducc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156360</id>
      <parentid>6156359</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3827" sha1="0g73skojzt52uyase5cx96njzelmvnv" xml:space="preserve">[[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da '''okrug''' yoki '''graflik''' ({{lang-en|county}}; {{talaffuz|kaunti}}) [[Shtat (AQSh)|shtat]]ning maʼmuriy-hududiy birligidir&lt;ref name=NACO&gt;{{Veb manbasi |url = http://www.naco.org/Counties/Pages/Overview.aspx |title = An Overview of County Government |work = Okruglar milliy assotsatsiyasi |access-date = 25-aprel 2013-yil |archive-url = https://web.archive.org/web/20130417063950/http://www.naco.org/Counties/Pages/Overview.aspx |archive-date = 17-aprel 2013-yil |url-status = dead |df = mdy-all }}{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130417063950/http://www.naco.org/Counties/Pages/Overview.aspx |date=2013-04-17 }}&lt;/ref&gt;. „[[Okrug]]“ atamasi AQShning 48 ta shtatida qoʻllanadi, [[Luiziana]] va [[Alyaska]] shtatlarida mos ravishda qavm yoki prixodlar ({{lang-en|parishes}}) va borolar ({{lang-en|borough}}) deb ataladigan boʻlinmalar mavjuddir.&lt;ref name=NACO/&gt;

AQShda har bir shtatga oʻrtacha 62 ta okrug toʻgʻri keladi. Bunda, [[Delaware]] shtati eng kam, yaʼni 3 ta okrugga ega. [[Texas]] shtati esa eng koʻp, yaʼni 254 ta okrugga ega sanaladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi | title=How Many Counties are in Your State? | publisher=Click and Learn | url=http://www.clickandlearn.com/documents2/Counties.htm | accessdate=2007-04-24 | arxivsana=2007-02-16 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20070216105324/http://www.clickandlearn.com/documents2/Counties.htm }}&lt;/ref&gt;.

{| border=&quot;0&quot;
| -----
|
* 254 — [[Texas|Texas]]
* 159 — [[Jorjiya]]
* 134 — [[Virginia|Virginia]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.virginiaplaces.org/vacount/index.html|title=Counties: Geography of Virginia|website=www.virginiaplaces.org}}&lt;/ref&gt;
* 120 — [[Kentucky|Kentucky]]
* 115 — [[Missouri|Missouri]]
* 105 — [[Kansas|Kansas]]
* 102 — [[Illinois|Illinois]]
* 100 — [[North Carolina|North Carolina]]
* 99 — [[Iowa|Iowa]]
* 95 — [[Tennessee|Tennessee]]
|
* 93 — [[Nebraska|Nebraska]]
* 92 — [[Indiana|Indiana]]
* 88 — [[Ohio|Ohio]]
* 87 — [[Minnesota|Minnesota]]
* 83 — [[Michigan|Michigan]]
* 82 — [[Mississippi|Mississippi]]
* 77 — [[Oklahoma|Oklahoma]]
* 75 — [[Arkansas|Arkansas]]
* 72 — [[Wisconsin|Wisconsin]]
* 67 — [[Pennsylvania|Pennsylvania]]
|
* 67 — [[Florida|Florida]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.stateofflorida.com/florida &amp;mdash;counties.aspx|title=State of Florida.com  &amp;mdash; Florida Counties|website=www.stateofflorida.com}}&lt;/ref&gt;
* 67 — [[Alabama|Alabama]]
* 66 — [[South Dakota|South Dakota]]
* 64* — [[Louisiana|Louisiana]]
* 64 — [[Colorado|Colorado]]
* 62 — [[New York|New York]]
* 58 — [[California|California]]
* 56 — [[Montana|Montana]]
* 55 — [[West Virginia|West Virginia]]
* 53 — [[North Dakota|North Dakota]]
|
* 46 — [[South Carolina|South Carolina]]
* 44 — [[Idaho|Idaho]]
* 39 — [[Washington|Washington]]
* 36 — [[Oregon|Oregon]]
* 33 — [[New Mexico|New Mexico]]
* 29 — [[Utah|Utah]]
* 27 — [[Alaska|Alaska]]
* 24 — [[Maryland|Maryland]]
* 23 — [[Wyoming|Wyoming]]
* 21 — [[New Jersey|New Jersey]]
|
* 17 — [[Nevada|Nevada]]
* 16 — [[Maine|Maine]]
* 15 — [[Arizona|Arizona]]
* 14 — [[Vermont|Vermont]]
* 14 — [[Massachusetts|Massachusetts]]
* 10 — [[New Hampshire|New Hampshire]]
* 8 — [[Connecticut|Connecticut]]
* 5 — [[Rhode Island|Rhode Island]]
* 5 — [[Hawaii|Hawaii]]
* 3 — [[Delaware|Delaware]]
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://www.census.gov/geo/www/garm.html Geographic Areas Reference Manual] — United States Census Bureau {{ref-en}}
* [http://www.naco.org/ Okruglar milliy assotsatsiyasi] {{ref-en}}
* [http://www.homeinfomax.com/Public/County_Records/search.php AQShdagi har bir shtat, okrug, shahar va pochta indekslari] {{ref-en}}


{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:AQSh]]</text>
      <sha1>0g73skojzt52uyase5cx96njzelmvnv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156362</id>
      <parentid>6156360</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3827" sha1="nokhr27psgtou8fn12yr9n56wj9sm9j" xml:space="preserve">[[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da '''okrug''' yoki '''graflik''' ({{lang-en|county}}; {{talaffuz|kaunti}}) [[Shtat (AQSh)|shtat]]ning maʼmuriy-hududiy birligidir&lt;ref name=NACO&gt;{{Veb manbasi |url = http://www.naco.org/Counties/Pages/Overview.aspx |title = An Overview of County Government |work = Okruglar milliy assotsatsiyasi |access-date = 25-aprel 2013-yil |archive-url = https://web.archive.org/web/20130417063950/http://www.naco.org/Counties/Pages/Overview.aspx |archive-date = 17-aprel 2013-yil |url-status = dead |df = mdy-all }}{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130417063950/http://www.naco.org/Counties/Pages/Overview.aspx |date=2013-04-17 }}&lt;/ref&gt;. „[[Okrug]]“ atamasi AQShning 48 ta shtatida qoʻllanadi, [[Luiziana]] va [[Alyaska]] shtatlarida mos ravishda qavm yoki prixodlar ({{lang-en|parishes}}) va borolar ({{lang-en|borough}}) deb ataladigan boʻlinmalar mavjuddir&lt;ref name=NACO/&gt;.

AQShda har bir shtatga oʻrtacha 62 ta okrug toʻgʻri keladi. Bunda, [[Delaware]] shtati eng kam, yaʼni 3 ta okrugga ega. [[Texas]] shtati esa eng koʻp, yaʼni 254 ta okrugga ega sanaladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi | title=How Many Counties are in Your State? | publisher=Click and Learn | url=http://www.clickandlearn.com/documents2/Counties.htm | accessdate=2007-04-24 | arxivsana=2007-02-16 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20070216105324/http://www.clickandlearn.com/documents2/Counties.htm }}&lt;/ref&gt;.

{| border=&quot;0&quot;
| -----
|
* 254 — [[Texas|Texas]]
* 159 — [[Jorjiya]]
* 134 — [[Virginia|Virginia]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.virginiaplaces.org/vacount/index.html|title=Counties: Geography of Virginia|website=www.virginiaplaces.org}}&lt;/ref&gt;
* 120 — [[Kentucky|Kentucky]]
* 115 — [[Missouri|Missouri]]
* 105 — [[Kansas|Kansas]]
* 102 — [[Illinois|Illinois]]
* 100 — [[North Carolina|North Carolina]]
* 99 — [[Iowa|Iowa]]
* 95 — [[Tennessee|Tennessee]]
|
* 93 — [[Nebraska|Nebraska]]
* 92 — [[Indiana|Indiana]]
* 88 — [[Ohio|Ohio]]
* 87 — [[Minnesota|Minnesota]]
* 83 — [[Michigan|Michigan]]
* 82 — [[Mississippi|Mississippi]]
* 77 — [[Oklahoma|Oklahoma]]
* 75 — [[Arkansas|Arkansas]]
* 72 — [[Wisconsin|Wisconsin]]
* 67 — [[Pennsylvania|Pennsylvania]]
|
* 67 — [[Florida|Florida]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.stateofflorida.com/florida &amp;mdash;counties.aspx|title=State of Florida.com  &amp;mdash; Florida Counties|website=www.stateofflorida.com}}&lt;/ref&gt;
* 67 — [[Alabama|Alabama]]
* 66 — [[South Dakota|South Dakota]]
* 64* — [[Louisiana|Louisiana]]
* 64 — [[Colorado|Colorado]]
* 62 — [[New York|New York]]
* 58 — [[California|California]]
* 56 — [[Montana|Montana]]
* 55 — [[West Virginia|West Virginia]]
* 53 — [[North Dakota|North Dakota]]
|
* 46 — [[South Carolina|South Carolina]]
* 44 — [[Idaho|Idaho]]
* 39 — [[Washington|Washington]]
* 36 — [[Oregon|Oregon]]
* 33 — [[New Mexico|New Mexico]]
* 29 — [[Utah|Utah]]
* 27 — [[Alaska|Alaska]]
* 24 — [[Maryland|Maryland]]
* 23 — [[Wyoming|Wyoming]]
* 21 — [[New Jersey|New Jersey]]
|
* 17 — [[Nevada|Nevada]]
* 16 — [[Maine|Maine]]
* 15 — [[Arizona|Arizona]]
* 14 — [[Vermont|Vermont]]
* 14 — [[Massachusetts|Massachusetts]]
* 10 — [[New Hampshire|New Hampshire]]
* 8 — [[Connecticut|Connecticut]]
* 5 — [[Rhode Island|Rhode Island]]
* 5 — [[Hawaii|Hawaii]]
* 3 — [[Delaware|Delaware]]
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://www.census.gov/geo/www/garm.html Geographic Areas Reference Manual] — United States Census Bureau {{ref-en}}
* [http://www.naco.org/ Okruglar milliy assotsatsiyasi] {{ref-en}}
* [http://www.homeinfomax.com/Public/County_Records/search.php AQShdagi har bir shtat, okrug, shahar va pochta indekslari] {{ref-en}}


{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:AQSh]]</text>
      <sha1>nokhr27psgtou8fn12yr9n56wj9sm9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AQSh prezidentlik saylovi (2004)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>717204</id>
    <revision>
      <id>6155749</id>
      <parentid>5956804</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:08:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7885" sha1="qg0c1sh0n74q73kv1ad7yrzai1c5det" xml:space="preserve">{{Bilgiquti saylov
|nomi          = 2004-yilgi AQSh prezidentlik saylovi
|nom imzosi  = 
|sana              = 2-noyabr 2004-yil
|avvalgisi        = AQSh prezidentlik saylovi (2000)
|avvalgisining yili    = 2000
|keyingisi         = AQSh prezidentlik saylovi (2008)
|keyingi yil     = 2008

&lt;!-- bayroq uchun --&gt;
|hudud        = AQSh
|bayroq farqlari     = 
|bayroq tasviri = 
|bayroq kengligi      = 
|bayroq izohi    =

|saylovchilarning kelishi  =

&lt;!-- partiya yoki nomzodlar № 1 --&gt;
|portret1          = [[Fayl:George-W-Bush.jpeg|200x200px]]
|rang1             = red
|nomzod1         = '''[[George W. Bush]]'''
|partiya rahbari1     = 
|partiya rahbari с1   = 
|partiya1           = Respublikachilar partiyasi (AQSh)
|koalitsiya1         = 
|kelib chiqishi1         = [[Texas]]
|okrug rahbari1      = 
|muovin1      = [[Dick Cheney]]
|muovin sarlavhasi = Vitse-prezident
|avvalgi natija1 = 
|avvalgi oʻrin1 = 
|kerakli oʻrin1   = 
|saylovchilar ovozining soni1 = '''286'''
|saylovchilar ovozining sarlavhasi = Saylovchilar ovozi
|saylov okruglarining soni1 = 
|saylov okruglarining soni sarlavhasi = 
|olgan oʻrni1    = 
|Umumiy olgan oʻrni1 = 
|oʻzgarilgan sonlar1 = 
|ovozlar soni1    = '''62 040 610'''
|ovozlar ulushi1  = 50.7%
|ikkinchi turdagi ovozlar soni1 = 
|ikkinchi turdagi ovozlar ulushi1 = 
|ovoz ulushinig oʻzgarishi1 = 
|keyingi ovozlar soni1 = 
|keyingi ovozlar ulushi1 = 
|qaytalangan ikkinchi turdagi ovozlar soni1 = 
|qaytalangan ikkinchi turdagi ovozlar ulushi1 =

&lt;!-- partiya yoki nomzodlar № 2 --&gt;
|portret2          = [[Fayl:John Kerry headshot with US flag.jpg|200x200px]]
|rang2             = blue
|nomzod2         = [[John Kerry]]
|partiya rahbari2     = 
|partiya rahbari с2   = 
|partiya2           = Demokratlar partiyasi (AQSh)
|koalitsiya2         = 
|kelib chiqishi2         = [[Massachusetts]]
|okrug rahbari2      = 
&lt;!-- muovini saylaganda --&gt;
|muovin2      = [[John Edwards]]
|avvalgi natija2 = 
|avvalgi oʻrin2 = 
|kerakli oʻrin2   = 
|saylovchilar ovozining soni2 =  251
|olgan oʻrni2    = 
|Umumiy olgan oʻrni2 = 
|oʻzgarilgan sonlar2 = 
|ovozlar soni2    = 59 028 444
|ovozlar ulushi2     = 48.3% 
|ikkinchi turdagi ovozlar soni2 = 
|ikkinchi turdagi ovozlar ulushi2 = 
|ovoz ulushinig oʻzgarishi2 = 
|keyingi ovozlar soni2 = 
|keyingi ovozlar ulushi2 = 
|qaytalangan ikkinchi turdagi ovozlar soni2 = 
|qaytalangan ikkinchi turdagi ovozlar ulushi2 = 
}}
'''2004-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari prezidentlik saylovi''' [[2004-yil]]ning [[2-noyabr]]ida seshanba kunida boʻlib oʻtdi. Bu har toʻrt yilda oʻtkaziladigan AQSh prezidenti va uning yordamchisini aniqlab beruvchi 55-saylov boʻldi. Saylovda [[Respublikachilar partiyasi]]dan [[George W. Bush]] gʻalaba qozonib, prezidentlikni ikkinchi muhlatda davom ettirdi. Prezident va vitse-prezident lavozimlariga eng katta ikki firqa — AQSh Respublikachilar Partiyasidan mos ravishda George W. Bush va [[Dick Cheney]], [[AQSh Demokratik Partiyasi]]dan mos ravishda [[John Kerry]] va [[John Edwards]] nomzodlari qoʻyilgandi.

[[Tasvir:ElectoralCollege2004.svg|thumb|348px|right|Shtatlar boʻyicha ovozlar nisbati.]]

== Nomzodlar ==

=== Respublikachilar Partiyasidan ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center;&quot;
|-
| style=&quot;background:#f1f1f1;&quot; colspan=&quot;30&quot;|[[Fayl:Republicanlogo.svg|65px|center|link=Respublikachilar partiyasi|Respublikachilar partiyasi (AQSh)]]&lt;big&gt;''' '''&lt;/big&gt;
|-
! style=&quot;width:3em; font-size:135%; background:#E81B23; width:200px;&quot;| [[George W. Bush|{{color|white|George W. Bush}}]]
! style=&quot;width:3em; font-size:135%; background:#E81B23; width:200px;&quot;| [[Dick Cheney|{{color|white|Dick Cheney}}]]
|- style=&quot;color:#000; font-size:100%; background:#ffd0d7;&quot;
| style=&quot;width:3em; width:200px;&quot;|'''''Prezident'''''
| style=&quot;width:3em; width:200px;&quot;|'''''Vitse-prezident'''''
|-
| [[Fayl:George-W-Bush.jpeg|center|200x200px]]
| [[Fayl:46 Dick Cheney 3x4.jpg|center|200x200px]]
|-
| [[AQSh prezidentlari roʻyxati|43-]]&lt;br /&gt;[[AQSh prezidenti]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(2001-2009)&lt;/small&gt;
| 46-&lt;br /&gt;AQSh vitse-prezidenti&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(2001-2009)&lt;/small&gt;
|-
| colspan=2 |'''Kampaniya'''
|-
| colspan=2 |[[Fayl:Bush Cheney 2004 campaign logo.svg|center|269x112px]]
|}&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://money.cnn.com/2004/09/01/news/economy/election_bush_plan/ |title=Bush to push ownership society |last=Gongloff |first=Mark |publisher=CNN |access-date=2017-11-16 |arxivsana=2020-09-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200901210439/https://money.cnn.com/2004/09/01/news/economy/election_bush_plan/ }}&lt;/ref&gt;

=== Demokratlar Partiyasidan ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center;&quot;
|-
| style=&quot;background:#f1f1f1;&quot; colspan=&quot;30&quot;|[[Fayl:DemocraticLogo.svg|65px|center|link=Demokratlar partiyasi|Demokratlar partiyasi (AQSh)]]&lt;big&gt;''''''&lt;/big&gt;
|-
! style=&quot;width:3em; font-size:135%; background:#3333FF; width:200px;&quot;| [[John Kerry|{{color|white|John Kerry}}]]
! style=&quot;width:3em; font-size:135%; background:#3333FF; width:200px;&quot;| [[John Edwards|{{color|white|John Edwards}}]]
|- style=&quot;color:#000; font-size:100%; background:#c8ebff;&quot;
| style=&quot;width:3em; width:200px;&quot;|'''''Prezident'''''
| style=&quot;width:3em; width:200px;&quot;|'''''Vitse-prezident'''''
|-
| [[Fayl:John F. Kerry.jpg|center|200x200px]]
| [[Fayl:John Edwards, official Senate photo portrait.jpg|center|200x200px]]
|-
| AQSh senatori&lt;br /&gt;([[Massachusetts]])&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1985-2013)&lt;/small&gt;
| AQSh senatori&lt;br /&gt;([[Shimoliy Karolina]])&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1999-2005)&lt;/small&gt;
|-
| colspan=2 |'''Kampaniya'''
|-
| colspan=2 | [[Fayl:Kerry Edwards 2004 campaign logo.svg|center|350x176px]]
|-
| colspan=2 |
|}

=== Konstitutsiya Partiyasidan ===
'''[[Michael Peroutka]]&amp;nbsp;/&amp;nbsp;[[Chuck Baldwin]]'''
=== Libertarian Partiyasidan ===
'''[[Michael Badnarik]]&amp;nbsp;/&amp;nbsp;[[Richard Campagna]]'''
=== Yashil Partiyadan ===
'''[[David Cobb]]&amp;nbsp;/&amp;nbsp;[[Pat LaMarche]]'''
=== Mustaqil nomzod ===
'''[[Ralph Nader]]&amp;nbsp;/&amp;nbsp;[[Peter Camejo]]'''

== Natija ==
{{bar box
| title    = Ovozlar soni
| titlebar = #ddd
| width    = 600px
| barwidth = 410px
| bars     =
{{bar percent|'''Bush'''|red|50.73}}
{{bar percent|Kerry|blue|48.27}}
{{bar percent|Nader|green|0.38}}
{{bar percent|Badnarik|yellow|0.32}}
{{bar percent|Peroutka|purple|0.12}}
{{bar percent|Boshqa|#777777|0.17}}
}}
{{bar box
| title    = Saylovchilar ovozlari soni
| titlebar = #ddd
| width    = 600px
| barwidth = 410px
| bars     =
{{bar percent|'''Bush'''|red|53.16}}
{{bar percent|Kerry|blue|46.65}}
{{bar percent|Edwards|blue|0.19}}
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Oʻqish uchun ==
* {{jurnal manbasi | last = Nordhaus | first = William | title = Electoral victory and statistical defeat? Economics, politics, and the 2004 Presidential election | journal = Quarterly Journal of Political Science | volume = 1 | issue = 3 | pages = 313–322 | doi = 10.1561/100.00000014 | date = July 2006 }}
* {{jurnal manbasi |last1=Baum | first1=Matthew A. |last2= Gussin | first2=Phil | title = In the eye of the beholder: how information shortcuts shape individual perceptions of bias in the media | journal = Quarterly Journal of Political Science | volume = 3 | issue = 1 | pages = 1–31 | doi = 10.1561/100.00007010 | date = March 2008 | s2cid=144067126 |url=https://pdfs.semanticscholar.org/1563/39b8fbcb5729287f73481975c71101749ce6.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208121451/https://pdfs.semanticscholar.org/1563/39b8fbcb5729287f73481975c71101749ce6.pdf |url-status=dead |archive-date=2020-02-08 }}

== Havolalar ==
* {{Curlie|Regional/North_America/United_States/Government/Elections/President/2004}}
* [http://www.countingthevotes.com/2004/ 2004-yilgi saylov ''Counting the Votes'' saytida]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-en}}

{{AQSh prezidentlik saylovlari}}

[[Turkum:AQSh]]
[[Turkum:Prezidentlik saylovlari]]


{{poli-stub}}</text>
      <sha1>qg0c1sh0n74q73kv1ad7yrzai1c5det</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afgʻonit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>720728</id>
    <revision>
      <id>6156068</id>
      <parentid>3540924</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T03:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4174" sha1="2tdvxoz7ttsusahif8sxv22zuukz1ir" xml:space="preserve">{{Mineral
 |nomi    = Afgʻonit
 |tasvir = Afghanite-t06-330c.jpg
 |tagyozuv     = [[Marmar]]dagi afgʻonit. Badagʻshon, Afgʻoniston.
 |formulasi     = (Na,Ca,K)&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;[Al&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;Si&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;24&lt;/sub&gt;](SO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;,Cl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;,CO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; · 0.5H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
 |molekulyar ogʻirligi =
 |aralashma     = 
 |ixtiro qil. yili =[[1968-yil]]
 |IMA maqomi = 
 |sinfi =
 |sinfosti =
 |oilasi =
 |guruhusti=
 |guruh =
 |guruhosti = 
 |rangi       = havorang, koʻk-yashil, koʻk, rangsiz
 |qirra rangi  = oq
 |yaltiroqlik      = shishasimon
 |shaffoflik = shaffof, yarimshaffof
 |yopishqoqlik   = Mukammal {100}
 |qattiqlik   = 5,5 - 6
 |mikroqattiqlik  =
 |nozikligi =
 |sinishi       = 
 |alohida    =
 |zichlik   = 2,55 - 2,65
 |radioaktivlik = 
 |elektr oʻtkazuvchanlik =
 |erish harorati = 
 |nuqtali guruhi =
 |fazoviy guruh =
 |singoniya    = [[:ru:Гексагональная сингония|Geksoganal]]
 |hujayra parametri =
 |oʻqlar orasi =
 |(Z) birliklar formula soni =
 |Elementar hujayra hajmi =
 |Ikki tomonlama =
 |Optik tuti =
 |Sinish koʻrsatkichi = nω = 1,523 nε = 1,529
 |2V burchagi =
 |Ikki tomonlama sinishi =
 |Max. ikki tomonlama sinishi =
 |Optik relyef =
 |Aks ettirilgan nurdagi rangi =
 |Optik oʻqlar dispersiyasi   =
 |Pleoxroizm  =
 |Lyuminitsentlik =
 |Optik anizotroplik  =
 |Ichki reflekslari  =
 |vikiombor = Afgʻonit
}}
'''Afgʻonit''', (Na, Ca, K) &lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt; [Al &lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; Si &lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; O &lt;sub&gt;24&lt;/sub&gt; ] (SO &lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, Cl &lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, CO &lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;) &lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; 0,5H &lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; O — silikatlar sinfidagi mineral boʻlib, kristal panjarasida qoʻshimcha anionlar boʻlgan gidratlangan alyumosilikatdir. Afgʻonit feldshpatoid boʻlib, odatda [[sodalit]] bilan birga dumaloq olti burchakli koʻk donalar shaklida uchraydi.

== Kashf qilinish tarixi ==
U 1968-yilda [[Afgʻoniston]]ning [[Badaxshon]] viloyatidagi lazurit konida topilgan va ilk marta shu yerda topilgani uchun mamlakat nomi bilan atalgan.

== Tabiatda uchrashi ==
Afgʻonit [[kristallar]]ni qisqa prizma va dipiramida shaklida hosil qiladi. Kristallar odatda yomon shakllangan va nomukammal konturlarga ega, yumaloq yoki tartibsiz shakldagi donalar xarakterlidir.&lt;ref&gt;[http://wiki.web.ru/wiki/Afganit Afganit v GeoWiki]{{Deadlink|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Kichik ustunli yoki tekislangan individlarning oʻzaro oʻsishi 1-2&amp;nbsp;mm gacha.

[[Natriy|Na-]] [[Marmar|boyitilgan marmarlarda]] [[sodalit]], [[diopsid]], kankrinit, [[nefelin]], [[flogopit]], [[pirit]], vezuvian, [[olivin]] bilan bogʻlangan holda karbonatli jinslarning kontakt metamorfizmi natijasida hosil boʻladi.

== Konlar ==
[[Afgʻoniston]]da (Sar-e-Sang), [[Rossiya]]da ([[Baykal|Baykal koʻli boʻyida]], Slyudyanka shahri yaqinida &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Dannie o mineralax (2001) |url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/afghanite.pdf |qaralgan sana=2022-01-30 |arxivsana=2012-02-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120204125006/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/afghanite.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.mindat.org/min-41.html Minerali s kartoy]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.webmineral.com/data/Afghanite.shtml Dannie o mineralax]&lt;/ref&gt;), [[Germaniya]]da, [[Italiya]]da, [[Tojikiston|Tojikistonda uchraydi]]. U amaliy ahamiyatga ega emas, lekin kolleksiya materiali sifatida qiziqish uygʻotadi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}


== Adabiyotlar ==
* V. Ivanov G., Sapozhnikov A.N. The birinchi Afghanit, Andersonit topish [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] . — ZVMO, 1975 yil, 103-qism, № 3. (Janubiy Gʻarbiy Baykal mintaqasi)
* Sapozhnikov A.N., Cherepanov D.I., Suvorova L.F., Feoktistova L.P. Afgʻonistonda izomorfizm haqida. Minerallarni aniqlash. — ZVMO, 2008 yil, 137-qism

== Havolalar ==
* [http://wiki.web.ru/wiki/Afganit http://wiki.web.ru/wiki/Afghanite]{{Deadlink|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://webmineral.com/data/Afghanite.shtml
* http://www.mindat.org/min-41.html

[[Turkum:Silkatlar]]
[[Turkum:Natriy minerallari]]
[[Turkum:Kaliy minerallari]]
[[Turkum:Kaltsiy minerallari]]
[[Turkum:Javohirlar]]</text>
      <sha1>2tdvxoz7ttsusahif8sxv22zuukz1ir</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ARDI</title>
    <ns>0</ns>
    <id>723102</id>
    <revision>
      <id>6155753</id>
      <parentid>5368668</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3678" sha1="e1s9abm549w4ibqne7bg46mgnj52nx1" xml:space="preserve">'''ARDI''' ({{Lang-en|Access to Research for Development and Innovation}}) —  [[Jahon intellektual mulk tashkiloti]] va yirik ilmiy va texnik nashriyotlar oʻrtasidagi hamkorlik boʻlgan “Taraqqiyot va innovatsiyalar uchun tadqiqotlarga kirish” dasturi.&lt;ref name=&quot;wipo&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=ARDI – Research for Innovation|url=http://www.wipo.int/ardi/en/|ish=WIPO|kirish sanasi=10 December 2013}}&lt;/ref&gt; ARDI 2013 yil dekabr holatiga ko'ra 107 ta rivojlanayotgan va [[Eng kam rivojlangan davlatlar|kam rivojlangan mamlakatlarda]] patent idoralari, ilmiy va ilmiy muassasalar uchun 10 000 ga yaqin onlayn jurnallar, kitoblar va ma'lumotnomalardan foydalanish imkoniyatini beradi. &lt;ref name=&quot;wipo2&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=ARDI – Research for Innovation|url=http://www.wipo.int/ardi/en/|ish=WIPO|kirish sanasi=10 December 2013}}&lt;/ref&gt; ARDIning belgilangan maqsadi “rivojlanayotgan mamlakatlarning global bilimlar iqtisodiyotiga integratsiyalashuviga ko‘maklashish, ularga o‘z ijodiy salohiyatini yanada to‘liqroq amalga oshirish imkonini berish”dir.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.wipo.int/ardi/en/statement.html|sarlavha=Partners' Statement of Intent}}&lt;/ref&gt;

ARDI [[Research4Life]] ning bir qismi boʻlib, toʻrtta dasturning umumiy nomi - [[HINARI]] (sogʻliqni saqlashga qaratilgan), [[AGORA]] (qishloq xoʻjaligiga eʼtibor), [[OARE]] (atrof-muhitga eʼtibor) va ARDI (amaliy fan va texnologiyaga yoʻnaltirilgan). &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Programmes|url=http://www.research4life.org/programmes/|ish=Research4Life|kirish sanasi=10 December 2013|arxivsana=2018-07-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180703133839/http://www.research4life.org/programmes/}}&lt;/ref&gt; Research4Life rivojlanayotgan mamlakatlarga akademik va professional ko'rib chiqiladigan onlayn kontentdan bepul yoki arzon narxlarda foydalanish imkonini beradi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=About|url=http://www.research4life.org/about/|ish=Research4Life|kirish sanasi=10 December 2013|qaralgan sana=2022-10-09|arxivsana=2013-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131201154532/http://www.research4life.org/about/}}&lt;/ref&gt;

== Tarix ==
ARDI 2009 yil iyul oyida Jahon intellektual mulk tashkiloti tomonidan 12 ta yirik nashriyot - Amerika fan taraqqiyoti assotsiatsiyasi bilan hamkorlikda ishga tushirilgan; Amerika fizika instituti; Elsevier; Fizika instituti; Jon Wiley &amp; Sons; Oksford universiteti matbuoti; Milliy fanlar akademiyasi; Nature Publishing Group; Qirollik kimyo jamiyati; Sage nashrlari; Springer Science+Business Media; va Teylor va Frensis. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=WIPO Launches On-line Tool to Facilitate Access to Targeted Scientific Information|url=http://www.wipo.int/pressroom/en/articles/2009/article_0025.html|ish=WIPO|kirish sanasi=10 December 2013|sana=23 July 2009}}&lt;/ref&gt;

== Aʼzolar ==
ARDIda ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan muassasalar — patent idoralari, ilmiy muassasalar va ilmiy-[[Ilmiy tadqiqot institutlari|tadqiqot institutlari]]&lt;ref&gt;[http://www.wipo.int/ardi/en/eligibility.html Eligibility]&lt;/ref&gt;. Roʻyxatdan oʻtgan tashkilotning barcha aʼzolari ([[olim]]lar, oʻqituvchilar va maʼmuriy xodimlar, [[talaba]]lar) ARDI&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Frequently Asked Questions (FAQs) |url=http://www.wipo.int/ardi/en/faq/#use |qaralgan sana=2022-04-19 |arxivsana=2013-02-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130214010937/http://www.wipo.int/ardi/en/faq/#use }}&lt;/ref&gt; orqali kirilgan axborot resurslaridan foydalanishlari mumkin.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|http://www.wipo.int/ardi}}
* [http://www.research4life.org/ Research4Life Partnership]

[[Turkum:Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]</text>
      <sha1>e1s9abm549w4ibqne7bg46mgnj52nx1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aeda (iloha)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>725411</id>
    <revision>
      <id>6156052</id>
      <parentid>3732956</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5528" sha1="g5opwio8g0v4xb3an7utbg13toujkkh" xml:space="preserve">
'''Aeda''' ('''Aoida''', '''Aoide''', '''Aeda''', '''Aoedta''', '''Eda''') ({{lang-grc|Ἀοιδή}} {{lang-grc|Ἀοιδή}}, sg. shakl {{lang-grc|ᾠδή}} {{lang-grc|ᾠδή}} qoʻshiq; ashula) vokal musiqa [[Muzalar|ilhom parisi]], „qadimgi ilk muza, iloha“lardan biri&lt;ref name=&quot;павсаний&quot;&gt;[http://ancientrome.ru/antlitr/t.htm?a=1385000929 Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 29, 2].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;цицерон&quot;&gt;[http://ancientrome.ru/antlitr/t.htm?a=1422369003#054 Tsitseron. O prirode bogov III 54].&lt;/ref&gt;.

== Paydo boʻlish tarixi ==
[[Sitseron Mark Tulliy|Tsitseronga]]&lt;ref name=&quot;цицерон&quot;/&gt; koʻra, Aeda, shuningdek, toʻrt „katta iloha“ning boshqa (Telkiope, Archi va Melet) 3 vakilining otasi [[Yupiter (xudo)|Yupiter ikkinchidir. U]] Minerva va Osmon oʻgʻlidir. Aeda muzalarning ilk avlodiga mansub boʻlib, Tsitseronning yozishcha, [[Muzalar|toʻqqiz muzadan iborat ikkinchi avlod muzalar]], [[Yupiter (xudo)|Yupiter uchinchi]] va Mnemosyne, uchinchidan tarqalgan. Xuddi shunday nomlangan uchinchi avlod muzalar esa ([[Muzalar|pierides]] yoki pierii)lar Pieron va Antiopedan tugʻilgan. Arnobiyning yozishicha&lt;ref name=&quot;arnobius&quot;/&gt;, yunon tarixchisi va afsonashunos olimi Mnaseus aytganidek, muzalar toʻrt nafar boʻlgan va ularning barchasi Yer (Telluris) va Osmon (Kaeli) qizlari edi.

Arnobius soʻzlariga&lt;ref name=&quot;arnobius&quot;/&gt;koʻra, Efor Kymsky „katta“ muzalar uch nafar boʻlganini taʼkidlagan. Gegesinusning yoʻqolgan poemasi mazmunini qayta hikoya qilgan korinflik Kallippusning „Orchomenus tarixi“ga havola qilgan Pausanias&lt;ref name=&quot;павсаний&quot;/&gt;ga koʻra, katta muzalar 3 nafar boʻlgan. Bundan tashqari, Pausanias ularning ismlari bilan birga kelib chiqish tarixini ham yozgan. Ularni: Meleta (Tajriba), Mnema (Xotira) va Aeda (Qoʻshiq) deb atashgan. Ular Helikon togʻida yashagan. Helikondagi ilohalar, yaʼni muzalarga ilk bor qurbonlik qilib, bu togʻni „Muzalarning muqaddas togʻi“ deb atagan odamlar Aloe — Ephialtes va Ot farzandlari edi. Pausanias, shuningdek, Mimnermaga tayangan holda&lt;ref name=&quot;павсаний&quot; /&gt;, katta ilohalar [[Uran (mifologiya)|Uranning]] (Osmon) qizlari boʻlgan. Qolganlari esa („kichik muzalar“) [[Zevs|Zevsning]] qizlari ekanini taʼkidlaydi. [[Diodor Sitsiliyalik|Diodorus Siculus]]&lt;ref name=&quot;arnobius&quot;&gt;Арнобий. Против язычников. 3, 37.&lt;/ref&gt; ham Alkman fikrlariga suyangan holda, uch nafar „katta“ muzalarning ota-onasi [[Uran (mifologiya)|Uran]] va [[Geya|Gaia]] ekanini yozadi. Va nihoyat, Samofrakiyalik Aristarx&lt;ref&gt;Aristarx Samofrakiyskiy. Sxolii k Pindaru, „Nemeyskie pesni“, III, 16.&lt;/ref&gt; ham uch katta iloha Uran va Gaianing qizlari ekanini yozgan.

Biroq, Ausonius&lt;ref name=&quot;авсоний&quot;&gt;[http://ancientrome.ru/antlitr/ausonius/three.htm#030 Avsoniy. Grif o chisle tri]. 30-32.&lt;/ref&gt;ga koʻra, uch „katta“ ilohaning onasi Mnemosyne boʻlib, „toʻqqizta yosh iloha“ tasodifan paydo boʻlgan. Uning va Varro&lt;ref&gt;Pereskaz neizvestnogo proizvedeniya Varrona [[Августин|Avgustinom]] ([http://www.odinblago.ru/neretina_antologia_1/4 „O xristianskom uchenii“. Kn. 2. XVII. 27].).&lt;/ref&gt; soʻzlariga koʻra, Cithaeron aholisi uch hunarmand ustani yollab, har biriga uch ilohaning mis haykalini yasash vazifasini topshirgan. Ular 9 haykaldan eng yaxshi uchtasini tanlab, [[Apollon]] ibodatxonasiga joylashtirishni rejalashtirgan. Biroq, barcha haykallar shunchalik jozibali boʻlganki, aholi eng yaxshi 3 tasini tanlay olmagan. Natijada, barcha toʻqqizta haykal sotib olinib, ibodatxonada ilohlik maqomi berilgan. Keyinchalik shoir Hesiod ularga yangi nomlar bergan.

== Astronomiyada ==
[[Yupiter]] sayyorasining tartibsiz yoʻldoshi Aoide (Yupiter XLI) Aeda sharafiga nomlangan&lt;ref&gt; Planet and Satellite Names and Discoverers. Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS Astrogeology (4 сентября 2009). Дата обращения: 9 сентября 2009. Архивировано 17 августа 2011 года.&lt;/ref&gt;.

== Biologiyada ==
1813-yilda Jeykob Huebner Aeda ilohasi sharafiga Heliconius aoede deb nomlangan kapalakni&lt;ref&gt;[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/nymphalidae/heliconiinae/heliconius/#aoede Heliconius aoede (Hübner, 1813)]&lt;/ref&gt; ni tasvirlab bergan&lt;ref&gt;Alekseev V. N., Babenko V. G. Babochki v mifax i legendax. — M.: Drofa, 2006. ISBN 5-358-00249-9&lt;/ref&gt;.

== Adabiyotda ==
[[Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poning]] „Blekvud uchun hikoyani qanday yozish kerak“ satirik qissasida janob Blekvud qahramoni Miss Psyche Zenobiyaga hikoyalarni qanday yozishni tushuntirar ekan, taʼkidlashicha, hikoyada goʻyoki tasodifan yozilganidek, hikoya avvalida „dastlab faqat uch iloha — Melet, Mnema, Aeda bor edi“, deya eslatib oʻtilsa, bu hikoyaga nafislik qoʻshadi&lt;ref&gt;Edgar Alan Po. Kak pisat rasskaz dlya „Blekvuda“&lt;/ref&gt;.

== Musiqada ==
Amerikaning folk-pop qoʻshiqchisi va dramaturg Liza Sneiderman oʻziga „Aeda ilohasi“ ijodiy taxallusini olgan ({{lang-en|Aoede the Muse}})&lt;ref&gt;[https://www.artisticechoes.co.uk/index.php/2018/10/19/lisa-sniderman-aka-aoede-the-muse-talks-about-her-memoirs/ Lisa Sniderman, AKA Aoede the Muse, talks about her memoirs]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. // Artistic Echoes, 19th October 2018.&lt;/ref&gt;.

== Eslatmalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Yana qarang ==

* Aed
* [[Aëdon|Aedona]] (Aeda) — Pandareusning qizi , Zefning xotini , Itilning onasi.</text>
      <sha1>g5opwio8g0v4xb3an7utbg13toujkkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>TLS orqali DNS</title>
    <ns>0</ns>
    <id>728699</id>
    <revision>
      <id>6156220</id>
      <parentid>6143860</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8547" sha1="t577e2805h1cdk3344lzax1gey1ueln" xml:space="preserve">'''TLS orqali DNS''' ('''DoT''') - bu Domen nomlari tizimi (DNS) so'rovlari va javoblarini Transport Layer Security (TLS) protokoli orqali shifrlash orqali tarmoq xavfsizligi protokoli. Usulning maqsadi man-in-the-middle hujumlari(MITM) orqali DNS ma'lumotlarini tinglash va manipulyatsiya qilishning oldini olish orqali foydalanuvchi maxfiyligi va xavfsizligini oshirishdir.

DNS-over-TLS har qanday DNS tranzaksiyalari uchun qo'llanilishi mumkin bo'lsa-da, u birinchi bo'lib stub yoki forwarding relvers va rekursiv rezolverchilar o'rtasida foydalanish uchun standartlashtirilgan. 2016-yil may oyida. Keyingi IETF harakatlari rekursiv va authoriative serverlar (&quot;Authoritative DNS-over-TLS&quot; yoki &quot;ADoT&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Henderson|first1=Karl|last2=April|first2=Tim|last3=Livingood|first3=Jason|title=Authoritative DNS-over-TLS Operational Considerations|url=https://datatracker.ietf.org/doc/draft-hal-adot-operational-considerations/|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2020-02-14}}&lt;/ref&gt; va vakolatli serverlar (Zone Transfer-over-TLS yoki &quot;xfr-over-&quot;) o'rtasida DoT-dan foydalanishni belgilaydi. TLS&quot;).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Mankin|first1=Allison|title=DNS Zone Transfer-over-TLS|url=https://datatracker.ietf.org/doc/html/draft-hzpa-dprive-xfr-over-tls|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2019-07-08}}&lt;/ref&gt;

== Server dasturiy ta'minot ==
BIND 9.17 versiyasidan boshlab DoT ulanishlarini qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=4. BIND 9 Configuration Reference — BIND 9  documentation|url=https://bind9.readthedocs.io/en/latest/reference.html?highlight=DoT#interfaces|access-date=2021-11-14|website=bind9.readthedocs.io|language=en}}&lt;/ref&gt; Oldingi versiyalar stunnel orqali proksi-server orqali DoT qobiliyatini taklif qildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Bind - DNS over TLS|url=https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html|qaralgan sana=2022-05-26|arxivsana=2017-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171020030829/https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html}}&lt;/ref&gt; Unbound 2018-yil 22-yanvardan beri TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog|title=Unbound version 1.7.3 Changelog|access-date=2022-05-26|archive-date=2018-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807064027/https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|url=https://www.ctrl.blog/entry/unbound-tls-forwarding|title=Actually secure DNS over TLS in Unbound|accessdate=2018-08-07}}&lt;/ref&gt; Unwind 2019-yil 29-yanvardan beri DoT-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=154859286717496&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=155408952506689&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt; [[Android]] Pie-ning TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashi bilan ba'zi reklama blokerlari endi VPN va proksi-serverlar kabi odatda ishlatiladigan turli xil ishlov berish usullariga nisbatan o'z xizmatlariga kirishning nisbatan oson usuli sifatida shifrlangan protokoldan foydalanishni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blockerdns.com/|title=blockerDNS - Block Ads and Online Trackers So You Can Browse the Web Privately on Your Android Phone Without Installing an App!|website=blockerdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html|title=The official release of AdGuard DNS — a new unique approach to privacy-oriented DNS|website=AdGuard Blog|language=en|access-date=2019-08-14|arxivsana=2021-09-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210916223000/https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blahdns.com/|title=Blahdns -- Dns service support DoH, DoT, DNSCrypt|website=blahdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt; Simple DNS Plus, Windows uchun hal qiluvchi va vakolatli DNS server, 2021-yil 28-sentabrda chiqarilgan 9.0 versiyasida DoT-ni qoʻllab-quvvatladi.

== Mijoz dasturiy ta'minot ==
Android 9 (Pie) yoki undan yangiroq versiyada ishlaydigan Android mijozlari TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi va agar tarmoq infratuzilmasi, masalan, ISP uni qo'llab-quvvatlasa, standart holda undan foydalanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://android-developers.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|website=Android Developers Blog|language=en|access-date=2019-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=23-avgust 2018-yil|first=Jack|last=Wallen|title=How to enable DNS over TLS in Android Pie|url=https://www.techrepublic.com/article/how-to-enable-dns-over-tls-in-android-pie/|access-date=2021-03-17|website=TechRepublic|language=en}}&lt;/ref&gt;

2018-yil aprel oyida Google Android Pie’ga TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlashini e’lon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=17-aprel 2018-yil|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|url=https://security.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|work=Google Security Blog}}&lt;/ref&gt;, bu foydalanuvchilarga Wi-Fi va mobil ulanishlarda DNS-serverni telefon boʻylab oʻrnatish imkonini beradi, bungacha bu imkoniyat faqat root user ochilgan qurilmalar orqali mavjud edi. PowerDNS -dan DNSDist, shuningdek, 1.3.0 versiyasida TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashini e'lon qildi.&lt;ref name=&quot;DNSDist DNS over TLS&quot;&gt;{{veb manbasi|title=DNS-over-TLS|url=https://dnsdist.org/guides/dns-over-tls.html|access-date=25-aprel 2018-yil|website=dnsdist.org}}&lt;/ref&gt;

[[Linux]] va [[Microsoft Windows|Windows]] foydalanuvchilari NLnet Labs stubby demoni yoki Knot Resolver orqali mijoz sifatida TLS orqali DNS dan foydalanishlari mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.knot-resolver.cz/}}&lt;/ref&gt; Shu bilan bir qatorda ular getdns-utils&lt;ref&gt;{{Citation|url=https://packages.ubuntu.com/search?keywords=getdns-utils|title=Package: getdns-utils|access-date=2019-04-04|language=en}}&lt;/ref&gt; ni getdns_query vositasi bilan to'g'ridan-to'g'ri DoT dan foydalanish uchun o'rnatishlari mumkin. NLnet Labs tomonidan bog'lanmagan DNS-resolver ham TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Unbound - About|url=https://nlnetlabs.nl/projects/unbound/about/|website=NLnet Labs|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt;

Apple [[iOS]] 14 tizimi TLS orqali DNS (va HTTPS orqali DNS) uchun [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] darajasida qoʻllab-quvvatlashni joriy qildi. iOS DoT serverlarini qo'lda sozlash imkonini bermaydi va konfiguratsiyani o'zgartirish uchun uchinchi tomon ilovasidan foydalanishni talab qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Cimpanu|first=Catalin|title=Apple adds support for encrypted DNS (DoH and DoT)|url=https://www.zdnet.com/article/apple-adds-support-for-encrypted-dns-doh-and-dot/|access-date=2020-10-03|website=ZDNet|language=en}}&lt;/ref&gt;

systemd-resolved - bu faqat Linux uchun moʻljallangan dastur boʻlib, uni &lt;code&gt;/etc/systemd/resolved.conf&lt;/code&gt; da &lt;code&gt;DNSOverTLS&lt;/code&gt; opsiyasini yoqish orqali TLS orqali DNS-dan foydalanish uchun sozlash mumkin.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=resolved.conf manual page|url=https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/resolved.conf.html#DNSOverTLS=|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Fedora Magazine: Use DNS over TLS|date=10-iyul 2020-yil|url=https://fedoramagazine.org/use-dns-over-tls/|access-date=4-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt; Ko'pgina asosiy Linux distributivlarida starndart holatda bu opsiya yoqilgan bo'ladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Systemd adoption|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Systemd#Adoption|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; 

personalDNSfilter&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=personalDNSfilter - a personal open source dns filter for stopping ads and more|url=https://zenz-solutions.de/personaldnsfilter/|website=zenz-solutions.de|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; – bu ochiq manba DNS filtri boʻlib, DoT va HTTPS (DoH) orqali DNS -ni qoʻllab-quvvatlaydigan Java-ni yoqadigan qurilmalar, shu jumladan Android uchun.

Nebulo&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Nebulo - DNS Changer for DNS over HTTPS/TLS - Apps on Google Play|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.frostnerd.smokescreen&amp;hl=en_US|website=play.google.com|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; Android uchun ochiq manba DNS oʻzgartiruvchi ilova boʻlib, DoT va DoHni qoʻllab-quvvatlaydi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>t577e2805h1cdk3344lzax1gey1ueln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156221</id>
      <parentid>6156220</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8551" sha1="sqliweu77xao77quc4m68pmk8b8303r" xml:space="preserve">'''TLS orqali DNS''' ('''DoT''') - bu ''Domen nomlari tizimi'' (DNS) so'rovlari va javoblarini Transport Layer Security (TLS) protokoli orqali shifrlash orqali tarmoq xavfsizligi protokoli. Usulning maqsadi man-in-the-middle hujumlari(MITM) orqali DNS ma'lumotlarini tinglash va manipulyatsiya qilishning oldini olish orqali foydalanuvchi maxfiyligi va xavfsizligini oshirishdir.

DNS-over-TLS har qanday DNS tranzaksiyalari uchun qo'llanilishi mumkin bo'lsa-da, u birinchi bo'lib stub yoki forwarding relvers va rekursiv rezolverchilar o'rtasida foydalanish uchun standartlashtirilgan. 2016-yil may oyida. Keyingi IETF harakatlari rekursiv va authoriative serverlar (&quot;Authoritative DNS-over-TLS&quot; yoki &quot;ADoT&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Henderson|first1=Karl|last2=April|first2=Tim|last3=Livingood|first3=Jason|title=Authoritative DNS-over-TLS Operational Considerations|url=https://datatracker.ietf.org/doc/draft-hal-adot-operational-considerations/|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2020-02-14}}&lt;/ref&gt; va vakolatli serverlar (Zone Transfer-over-TLS yoki &quot;xfr-over-&quot;) o'rtasida DoT-dan foydalanishni belgilaydi. TLS&quot;).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Mankin|first1=Allison|title=DNS Zone Transfer-over-TLS|url=https://datatracker.ietf.org/doc/html/draft-hzpa-dprive-xfr-over-tls|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2019-07-08}}&lt;/ref&gt;

== Server dasturiy ta'minot ==
BIND 9.17 versiyasidan boshlab DoT ulanishlarini qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=4. BIND 9 Configuration Reference — BIND 9  documentation|url=https://bind9.readthedocs.io/en/latest/reference.html?highlight=DoT#interfaces|access-date=2021-11-14|website=bind9.readthedocs.io|language=en}}&lt;/ref&gt; Oldingi versiyalar stunnel orqali proksi-server orqali DoT qobiliyatini taklif qildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Bind - DNS over TLS|url=https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html|qaralgan sana=2022-05-26|arxivsana=2017-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171020030829/https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html}}&lt;/ref&gt; Unbound 2018-yil 22-yanvardan beri TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog|title=Unbound version 1.7.3 Changelog|access-date=2022-05-26|archive-date=2018-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807064027/https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|url=https://www.ctrl.blog/entry/unbound-tls-forwarding|title=Actually secure DNS over TLS in Unbound|accessdate=2018-08-07}}&lt;/ref&gt; Unwind 2019-yil 29-yanvardan beri DoT-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=154859286717496&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=155408952506689&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt; [[Android]] Pie-ning TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashi bilan ba'zi reklama blokerlari endi VPN va proksi-serverlar kabi odatda ishlatiladigan turli xil ishlov berish usullariga nisbatan o'z xizmatlariga kirishning nisbatan oson usuli sifatida shifrlangan protokoldan foydalanishni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blockerdns.com/|title=blockerDNS - Block Ads and Online Trackers So You Can Browse the Web Privately on Your Android Phone Without Installing an App!|website=blockerdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html|title=The official release of AdGuard DNS — a new unique approach to privacy-oriented DNS|website=AdGuard Blog|language=en|access-date=2019-08-14|arxivsana=2021-09-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210916223000/https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blahdns.com/|title=Blahdns -- Dns service support DoH, DoT, DNSCrypt|website=blahdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt; Simple DNS Plus, Windows uchun hal qiluvchi va vakolatli DNS server, 2021-yil 28-sentabrda chiqarilgan 9.0 versiyasida DoT-ni qoʻllab-quvvatladi.

== Mijoz dasturiy ta'minot ==
Android 9 (Pie) yoki undan yangiroq versiyada ishlaydigan Android mijozlari TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi va agar tarmoq infratuzilmasi, masalan, ISP uni qo'llab-quvvatlasa, standart holda undan foydalanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://android-developers.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|website=Android Developers Blog|language=en|access-date=2019-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=23-avgust 2018-yil|first=Jack|last=Wallen|title=How to enable DNS over TLS in Android Pie|url=https://www.techrepublic.com/article/how-to-enable-dns-over-tls-in-android-pie/|access-date=2021-03-17|website=TechRepublic|language=en}}&lt;/ref&gt;

2018-yil aprel oyida Google Android Pie’ga TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlashini e’lon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=17-aprel 2018-yil|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|url=https://security.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|work=Google Security Blog}}&lt;/ref&gt;, bu foydalanuvchilarga Wi-Fi va mobil ulanishlarda DNS-serverni telefon boʻylab oʻrnatish imkonini beradi, bungacha bu imkoniyat faqat root user ochilgan qurilmalar orqali mavjud edi. PowerDNS -dan DNSDist, shuningdek, 1.3.0 versiyasida TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashini e'lon qildi.&lt;ref name=&quot;DNSDist DNS over TLS&quot;&gt;{{veb manbasi|title=DNS-over-TLS|url=https://dnsdist.org/guides/dns-over-tls.html|access-date=25-aprel 2018-yil|website=dnsdist.org}}&lt;/ref&gt;

[[Linux]] va [[Microsoft Windows|Windows]] foydalanuvchilari NLnet Labs stubby demoni yoki Knot Resolver orqali mijoz sifatida TLS orqali DNS dan foydalanishlari mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.knot-resolver.cz/}}&lt;/ref&gt; Shu bilan bir qatorda ular getdns-utils&lt;ref&gt;{{Citation|url=https://packages.ubuntu.com/search?keywords=getdns-utils|title=Package: getdns-utils|access-date=2019-04-04|language=en}}&lt;/ref&gt; ni getdns_query vositasi bilan to'g'ridan-to'g'ri DoT dan foydalanish uchun o'rnatishlari mumkin. NLnet Labs tomonidan bog'lanmagan DNS-resolver ham TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Unbound - About|url=https://nlnetlabs.nl/projects/unbound/about/|website=NLnet Labs|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt;

Apple [[iOS]] 14 tizimi TLS orqali DNS (va HTTPS orqali DNS) uchun [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] darajasida qoʻllab-quvvatlashni joriy qildi. iOS DoT serverlarini qo'lda sozlash imkonini bermaydi va konfiguratsiyani o'zgartirish uchun uchinchi tomon ilovasidan foydalanishni talab qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Cimpanu|first=Catalin|title=Apple adds support for encrypted DNS (DoH and DoT)|url=https://www.zdnet.com/article/apple-adds-support-for-encrypted-dns-doh-and-dot/|access-date=2020-10-03|website=ZDNet|language=en}}&lt;/ref&gt;

systemd-resolved - bu faqat Linux uchun moʻljallangan dastur boʻlib, uni &lt;code&gt;/etc/systemd/resolved.conf&lt;/code&gt; da &lt;code&gt;DNSOverTLS&lt;/code&gt; opsiyasini yoqish orqali TLS orqali DNS-dan foydalanish uchun sozlash mumkin.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=resolved.conf manual page|url=https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/resolved.conf.html#DNSOverTLS=|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Fedora Magazine: Use DNS over TLS|date=10-iyul 2020-yil|url=https://fedoramagazine.org/use-dns-over-tls/|access-date=4-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt; Ko'pgina asosiy Linux distributivlarida starndart holatda bu opsiya yoqilgan bo'ladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Systemd adoption|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Systemd#Adoption|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; 

personalDNSfilter&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=personalDNSfilter - a personal open source dns filter for stopping ads and more|url=https://zenz-solutions.de/personaldnsfilter/|website=zenz-solutions.de|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; – bu ochiq manba DNS filtri boʻlib, DoT va HTTPS (DoH) orqali DNS -ni qoʻllab-quvvatlaydigan Java-ni yoqadigan qurilmalar, shu jumladan Android uchun.

Nebulo&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Nebulo - DNS Changer for DNS over HTTPS/TLS - Apps on Google Play|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.frostnerd.smokescreen&amp;hl=en_US|website=play.google.com|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; Android uchun ochiq manba DNS oʻzgartiruvchi ilova boʻlib, DoT va DoHni qoʻllab-quvvatlaydi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>sqliweu77xao77quc4m68pmk8b8303r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156222</id>
      <parentid>6156221</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8555" sha1="cyfnm9e9fjob69fg7p8n3j5by6t2fyn" xml:space="preserve">'''TLS orqali DNS''' ('''DoT''') - bu ''Domen nomlari tizimi'' (DNS) so'rovlari va javoblarini ''Transport Layer Security'' (TLS) protokoli orqali shifrlash orqali tarmoq xavfsizligi protokoli. Usulning maqsadi man-in-the-middle hujumlari(MITM) orqali DNS ma'lumotlarini tinglash va manipulyatsiya qilishning oldini olish orqali foydalanuvchi maxfiyligi va xavfsizligini oshirishdir.

DNS-over-TLS har qanday DNS tranzaksiyalari uchun qo'llanilishi mumkin bo'lsa-da, u birinchi bo'lib stub yoki forwarding relvers va rekursiv rezolverchilar o'rtasida foydalanish uchun standartlashtirilgan. 2016-yil may oyida. Keyingi IETF harakatlari rekursiv va authoriative serverlar (&quot;Authoritative DNS-over-TLS&quot; yoki &quot;ADoT&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Henderson|first1=Karl|last2=April|first2=Tim|last3=Livingood|first3=Jason|title=Authoritative DNS-over-TLS Operational Considerations|url=https://datatracker.ietf.org/doc/draft-hal-adot-operational-considerations/|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2020-02-14}}&lt;/ref&gt; va vakolatli serverlar (Zone Transfer-over-TLS yoki &quot;xfr-over-&quot;) o'rtasida DoT-dan foydalanishni belgilaydi. TLS&quot;).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Mankin|first1=Allison|title=DNS Zone Transfer-over-TLS|url=https://datatracker.ietf.org/doc/html/draft-hzpa-dprive-xfr-over-tls|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2019-07-08}}&lt;/ref&gt;

== Server dasturiy ta'minot ==
BIND 9.17 versiyasidan boshlab DoT ulanishlarini qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=4. BIND 9 Configuration Reference — BIND 9  documentation|url=https://bind9.readthedocs.io/en/latest/reference.html?highlight=DoT#interfaces|access-date=2021-11-14|website=bind9.readthedocs.io|language=en}}&lt;/ref&gt; Oldingi versiyalar stunnel orqali proksi-server orqali DoT qobiliyatini taklif qildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Bind - DNS over TLS|url=https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html|qaralgan sana=2022-05-26|arxivsana=2017-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171020030829/https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html}}&lt;/ref&gt; Unbound 2018-yil 22-yanvardan beri TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog|title=Unbound version 1.7.3 Changelog|access-date=2022-05-26|archive-date=2018-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807064027/https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|url=https://www.ctrl.blog/entry/unbound-tls-forwarding|title=Actually secure DNS over TLS in Unbound|accessdate=2018-08-07}}&lt;/ref&gt; Unwind 2019-yil 29-yanvardan beri DoT-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=154859286717496&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=155408952506689&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt; [[Android]] Pie-ning TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashi bilan ba'zi reklama blokerlari endi VPN va proksi-serverlar kabi odatda ishlatiladigan turli xil ishlov berish usullariga nisbatan o'z xizmatlariga kirishning nisbatan oson usuli sifatida shifrlangan protokoldan foydalanishni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blockerdns.com/|title=blockerDNS - Block Ads and Online Trackers So You Can Browse the Web Privately on Your Android Phone Without Installing an App!|website=blockerdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html|title=The official release of AdGuard DNS — a new unique approach to privacy-oriented DNS|website=AdGuard Blog|language=en|access-date=2019-08-14|arxivsana=2021-09-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210916223000/https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blahdns.com/|title=Blahdns -- Dns service support DoH, DoT, DNSCrypt|website=blahdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt; Simple DNS Plus, Windows uchun hal qiluvchi va vakolatli DNS server, 2021-yil 28-sentabrda chiqarilgan 9.0 versiyasida DoT-ni qoʻllab-quvvatladi.

== Mijoz dasturiy ta'minot ==
Android 9 (Pie) yoki undan yangiroq versiyada ishlaydigan Android mijozlari TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi va agar tarmoq infratuzilmasi, masalan, ISP uni qo'llab-quvvatlasa, standart holda undan foydalanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://android-developers.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|website=Android Developers Blog|language=en|access-date=2019-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=23-avgust 2018-yil|first=Jack|last=Wallen|title=How to enable DNS over TLS in Android Pie|url=https://www.techrepublic.com/article/how-to-enable-dns-over-tls-in-android-pie/|access-date=2021-03-17|website=TechRepublic|language=en}}&lt;/ref&gt;

2018-yil aprel oyida Google Android Pie’ga TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlashini e’lon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=17-aprel 2018-yil|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|url=https://security.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|work=Google Security Blog}}&lt;/ref&gt;, bu foydalanuvchilarga Wi-Fi va mobil ulanishlarda DNS-serverni telefon boʻylab oʻrnatish imkonini beradi, bungacha bu imkoniyat faqat root user ochilgan qurilmalar orqali mavjud edi. PowerDNS -dan DNSDist, shuningdek, 1.3.0 versiyasida TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashini e'lon qildi.&lt;ref name=&quot;DNSDist DNS over TLS&quot;&gt;{{veb manbasi|title=DNS-over-TLS|url=https://dnsdist.org/guides/dns-over-tls.html|access-date=25-aprel 2018-yil|website=dnsdist.org}}&lt;/ref&gt;

[[Linux]] va [[Microsoft Windows|Windows]] foydalanuvchilari NLnet Labs stubby demoni yoki Knot Resolver orqali mijoz sifatida TLS orqali DNS dan foydalanishlari mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.knot-resolver.cz/}}&lt;/ref&gt; Shu bilan bir qatorda ular getdns-utils&lt;ref&gt;{{Citation|url=https://packages.ubuntu.com/search?keywords=getdns-utils|title=Package: getdns-utils|access-date=2019-04-04|language=en}}&lt;/ref&gt; ni getdns_query vositasi bilan to'g'ridan-to'g'ri DoT dan foydalanish uchun o'rnatishlari mumkin. NLnet Labs tomonidan bog'lanmagan DNS-resolver ham TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Unbound - About|url=https://nlnetlabs.nl/projects/unbound/about/|website=NLnet Labs|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt;

Apple [[iOS]] 14 tizimi TLS orqali DNS (va HTTPS orqali DNS) uchun [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] darajasida qoʻllab-quvvatlashni joriy qildi. iOS DoT serverlarini qo'lda sozlash imkonini bermaydi va konfiguratsiyani o'zgartirish uchun uchinchi tomon ilovasidan foydalanishni talab qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Cimpanu|first=Catalin|title=Apple adds support for encrypted DNS (DoH and DoT)|url=https://www.zdnet.com/article/apple-adds-support-for-encrypted-dns-doh-and-dot/|access-date=2020-10-03|website=ZDNet|language=en}}&lt;/ref&gt;

systemd-resolved - bu faqat Linux uchun moʻljallangan dastur boʻlib, uni &lt;code&gt;/etc/systemd/resolved.conf&lt;/code&gt; da &lt;code&gt;DNSOverTLS&lt;/code&gt; opsiyasini yoqish orqali TLS orqali DNS-dan foydalanish uchun sozlash mumkin.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=resolved.conf manual page|url=https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/resolved.conf.html#DNSOverTLS=|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Fedora Magazine: Use DNS over TLS|date=10-iyul 2020-yil|url=https://fedoramagazine.org/use-dns-over-tls/|access-date=4-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt; Ko'pgina asosiy Linux distributivlarida starndart holatda bu opsiya yoqilgan bo'ladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Systemd adoption|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Systemd#Adoption|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; 

personalDNSfilter&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=personalDNSfilter - a personal open source dns filter for stopping ads and more|url=https://zenz-solutions.de/personaldnsfilter/|website=zenz-solutions.de|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; – bu ochiq manba DNS filtri boʻlib, DoT va HTTPS (DoH) orqali DNS -ni qoʻllab-quvvatlaydigan Java-ni yoqadigan qurilmalar, shu jumladan Android uchun.

Nebulo&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Nebulo - DNS Changer for DNS over HTTPS/TLS - Apps on Google Play|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.frostnerd.smokescreen&amp;hl=en_US|website=play.google.com|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; Android uchun ochiq manba DNS oʻzgartiruvchi ilova boʻlib, DoT va DoHni qoʻllab-quvvatlaydi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>cyfnm9e9fjob69fg7p8n3j5by6t2fyn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156223</id>
      <parentid>6156222</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8560" sha1="orzcbpn0zz0c94quxnbkjonz69wuk6d" xml:space="preserve">'''TLS orqali DNS''' ('''DoT''') - bu ''Domen nomlari tizimi'' (DNS) so'rovlari va javoblarini ''Transport Layer Security'' (TLS) protokoli orqali shifrlash orqali tarmoq xavfsizligi protokoli. Usulning maqsadi –  man-in-the-middle hujumlari(MITM) orqali DNS ma'lumotlarini tinglash va manipulyatsiya qilishning oldini olish orqali foydalanuvchi maxfiyligi va xavfsizligini oshirishdir.

DNS-over-TLS har qanday DNS tranzaksiyalari uchun qo'llanilishi mumkin bo'lsa-da, u birinchi bo'lib stub yoki forwarding relvers va rekursiv rezolverchilar o'rtasida foydalanish uchun standartlashtirilgan. 2016-yil may oyida. Keyingi IETF harakatlari rekursiv va authoriative serverlar (&quot;Authoritative DNS-over-TLS&quot; yoki &quot;ADoT&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Henderson|first1=Karl|last2=April|first2=Tim|last3=Livingood|first3=Jason|title=Authoritative DNS-over-TLS Operational Considerations|url=https://datatracker.ietf.org/doc/draft-hal-adot-operational-considerations/|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2020-02-14}}&lt;/ref&gt; va vakolatli serverlar (Zone Transfer-over-TLS yoki &quot;xfr-over-&quot;) o'rtasida DoT-dan foydalanishni belgilaydi. TLS&quot;).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Mankin|first1=Allison|title=DNS Zone Transfer-over-TLS|url=https://datatracker.ietf.org/doc/html/draft-hzpa-dprive-xfr-over-tls|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2019-07-08}}&lt;/ref&gt;

== Server dasturiy ta'minot ==
BIND 9.17 versiyasidan boshlab DoT ulanishlarini qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=4. BIND 9 Configuration Reference — BIND 9  documentation|url=https://bind9.readthedocs.io/en/latest/reference.html?highlight=DoT#interfaces|access-date=2021-11-14|website=bind9.readthedocs.io|language=en}}&lt;/ref&gt; Oldingi versiyalar stunnel orqali proksi-server orqali DoT qobiliyatini taklif qildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Bind - DNS over TLS|url=https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html|qaralgan sana=2022-05-26|arxivsana=2017-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171020030829/https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html}}&lt;/ref&gt; Unbound 2018-yil 22-yanvardan beri TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog|title=Unbound version 1.7.3 Changelog|access-date=2022-05-26|archive-date=2018-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807064027/https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|url=https://www.ctrl.blog/entry/unbound-tls-forwarding|title=Actually secure DNS over TLS in Unbound|accessdate=2018-08-07}}&lt;/ref&gt; Unwind 2019-yil 29-yanvardan beri DoT-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=154859286717496&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=155408952506689&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt; [[Android]] Pie-ning TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashi bilan ba'zi reklama blokerlari endi VPN va proksi-serverlar kabi odatda ishlatiladigan turli xil ishlov berish usullariga nisbatan o'z xizmatlariga kirishning nisbatan oson usuli sifatida shifrlangan protokoldan foydalanishni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blockerdns.com/|title=blockerDNS - Block Ads and Online Trackers So You Can Browse the Web Privately on Your Android Phone Without Installing an App!|website=blockerdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html|title=The official release of AdGuard DNS — a new unique approach to privacy-oriented DNS|website=AdGuard Blog|language=en|access-date=2019-08-14|arxivsana=2021-09-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210916223000/https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blahdns.com/|title=Blahdns -- Dns service support DoH, DoT, DNSCrypt|website=blahdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt; Simple DNS Plus, Windows uchun hal qiluvchi va vakolatli DNS server, 2021-yil 28-sentabrda chiqarilgan 9.0 versiyasida DoT-ni qoʻllab-quvvatladi.

== Mijoz dasturiy ta'minot ==
Android 9 (Pie) yoki undan yangiroq versiyada ishlaydigan Android mijozlari TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi va agar tarmoq infratuzilmasi, masalan, ISP uni qo'llab-quvvatlasa, standart holda undan foydalanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://android-developers.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|website=Android Developers Blog|language=en|access-date=2019-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=23-avgust 2018-yil|first=Jack|last=Wallen|title=How to enable DNS over TLS in Android Pie|url=https://www.techrepublic.com/article/how-to-enable-dns-over-tls-in-android-pie/|access-date=2021-03-17|website=TechRepublic|language=en}}&lt;/ref&gt;

2018-yil aprel oyida Google Android Pie’ga TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlashini e’lon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=17-aprel 2018-yil|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|url=https://security.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|work=Google Security Blog}}&lt;/ref&gt;, bu foydalanuvchilarga Wi-Fi va mobil ulanishlarda DNS-serverni telefon boʻylab oʻrnatish imkonini beradi, bungacha bu imkoniyat faqat root user ochilgan qurilmalar orqali mavjud edi. PowerDNS -dan DNSDist, shuningdek, 1.3.0 versiyasida TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashini e'lon qildi.&lt;ref name=&quot;DNSDist DNS over TLS&quot;&gt;{{veb manbasi|title=DNS-over-TLS|url=https://dnsdist.org/guides/dns-over-tls.html|access-date=25-aprel 2018-yil|website=dnsdist.org}}&lt;/ref&gt;

[[Linux]] va [[Microsoft Windows|Windows]] foydalanuvchilari NLnet Labs stubby demoni yoki Knot Resolver orqali mijoz sifatida TLS orqali DNS dan foydalanishlari mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.knot-resolver.cz/}}&lt;/ref&gt; Shu bilan bir qatorda ular getdns-utils&lt;ref&gt;{{Citation|url=https://packages.ubuntu.com/search?keywords=getdns-utils|title=Package: getdns-utils|access-date=2019-04-04|language=en}}&lt;/ref&gt; ni getdns_query vositasi bilan to'g'ridan-to'g'ri DoT dan foydalanish uchun o'rnatishlari mumkin. NLnet Labs tomonidan bog'lanmagan DNS-resolver ham TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Unbound - About|url=https://nlnetlabs.nl/projects/unbound/about/|website=NLnet Labs|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt;

Apple [[iOS]] 14 tizimi TLS orqali DNS (va HTTPS orqali DNS) uchun [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] darajasida qoʻllab-quvvatlashni joriy qildi. iOS DoT serverlarini qo'lda sozlash imkonini bermaydi va konfiguratsiyani o'zgartirish uchun uchinchi tomon ilovasidan foydalanishni talab qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Cimpanu|first=Catalin|title=Apple adds support for encrypted DNS (DoH and DoT)|url=https://www.zdnet.com/article/apple-adds-support-for-encrypted-dns-doh-and-dot/|access-date=2020-10-03|website=ZDNet|language=en}}&lt;/ref&gt;

systemd-resolved - bu faqat Linux uchun moʻljallangan dastur boʻlib, uni &lt;code&gt;/etc/systemd/resolved.conf&lt;/code&gt; da &lt;code&gt;DNSOverTLS&lt;/code&gt; opsiyasini yoqish orqali TLS orqali DNS-dan foydalanish uchun sozlash mumkin.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=resolved.conf manual page|url=https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/resolved.conf.html#DNSOverTLS=|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Fedora Magazine: Use DNS over TLS|date=10-iyul 2020-yil|url=https://fedoramagazine.org/use-dns-over-tls/|access-date=4-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt; Ko'pgina asosiy Linux distributivlarida starndart holatda bu opsiya yoqilgan bo'ladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Systemd adoption|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Systemd#Adoption|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; 

personalDNSfilter&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=personalDNSfilter - a personal open source dns filter for stopping ads and more|url=https://zenz-solutions.de/personaldnsfilter/|website=zenz-solutions.de|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; – bu ochiq manba DNS filtri boʻlib, DoT va HTTPS (DoH) orqali DNS -ni qoʻllab-quvvatlaydigan Java-ni yoqadigan qurilmalar, shu jumladan Android uchun.

Nebulo&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Nebulo - DNS Changer for DNS over HTTPS/TLS - Apps on Google Play|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.frostnerd.smokescreen&amp;hl=en_US|website=play.google.com|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; Android uchun ochiq manba DNS oʻzgartiruvchi ilova boʻlib, DoT va DoHni qoʻllab-quvvatlaydi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>orzcbpn0zz0c94quxnbkjonz69wuk6d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156224</id>
      <parentid>6156223</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6156224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8560" sha1="fl3gyxn5g9oyc35wqj8psug17zzpd8g" xml:space="preserve">'''TLS orqali DNS''' ('''DoT''') - bu ''Domen nomlari tizimi'' (DNS) so'rovlari va javoblarini ''Transport Layer Security'' (TLS) protokoli orqali shifrlash orqali tarmoq xavfsizligi protokoli. Usulning maqsadi –  man-in-the-middle hujumlari(MITM) orqali DNS ma'lumotlarini tinglash va manipulyatsiya qilishning oldini olish orqali foydalanuvchi maxfiyligi va xavfsizligini oshirishdir.

DNS-over-TLS har qanday DNS tranzaksiyalari uchun qo'llanilishi mumkin bo'lsa-da, u birinchi bo'lib stub yoki forwarding relvers va rekursiv rezolverchilar o'rtasida foydalanish uchun standartlashtirilgan. 2016-yil may oyida. Keyingi IETF harakatlari rekursiv va authoriative serverlar (&quot;Authoritative DNS-over-TLS&quot; yoki &quot;ADoT&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Henderson|first1=Karl|last2=April|first2=Tim|last3=Livingood|first3=Jason|title=Authoritative DNS-over-TLS Operational Considerations|url=https://datatracker.ietf.org/doc/draft-hal-adot-operational-considerations/|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2020-02-14}}&lt;/ref&gt; va vakolatli serverlar (Zone Transfer-over-TLS yoki &quot;xfr-over-&quot;) o'rtasida DoT-dan foydalanishni belgilaydi. TLS&quot;).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Mankin|first1=Allison|title=DNS Zone Transfer-over-TLS|url=https://datatracker.ietf.org/doc/html/draft-hzpa-dprive-xfr-over-tls|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2019-07-08}}&lt;/ref&gt;

== Server dasturiy ta'minot ==
BIND 9.17 versiyasidan boshlab DoT ulanishlarini qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=4. BIND 9 Configuration Reference — BIND 9  documentation|url=https://bind9.readthedocs.io/en/latest/reference.html?highlight=DoT#interfaces|access-date=2021-11-14|website=bind9.readthedocs.io|language=en}}&lt;/ref&gt; Oldingi versiyalar stunnel orqali proksi-server orqali DoT qobiliyatini taklif qildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Bind - DNS over TLS|url=https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html|qaralgan sana=2022-05-26|arxivsana=2017-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171020030829/https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html}}&lt;/ref&gt; Unbound 2018-yil 22-yanvardan beri TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog|title=Unbound version 1.7.3 Changelog|access-date=2022-05-26|archive-date=2018-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807064027/https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|url=https://www.ctrl.blog/entry/unbound-tls-forwarding|title=Actually secure DNS over TLS in Unbound|accessdate=2018-08-07}}&lt;/ref&gt; Unwind 2019-yil 29-yanvardan beri DoT-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=154859286717496&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=155408952506689&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt; [[Android]] Pie-ning TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashi bilan ba'zi reklama blokerlari endi VPN va proksi-serverlar kabi odatda ishlatiladigan turli xil ishlov berish usullariga nisbatan o'z xizmatlariga kirishning nisbatan oson usuli sifatida shifrlangan protokoldan foydalanishni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blockerdns.com/|title=blockerDNS - Block Ads and Online Trackers So You Can Browse the Web Privately on Your Android Phone Without Installing an App!|website=blockerdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html|title=The official release of AdGuard DNS — a new unique approach to privacy-oriented DNS|website=AdGuard Blog|language=en|access-date=2019-08-14|arxivsana=2021-09-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210916223000/https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blahdns.com/|title=Blahdns -- Dns service support DoH, DoT, DNSCrypt|website=blahdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt; Simple DNS Plus, Windows uchun hal qiluvchi va vakolatli DNS server, 2021-yil 28-sentabrda chiqarilgan 9.0 versiyasida DoT-ni qoʻllab-quvvatladi.

== Mijoz dasturiy ta'minot ==
Android 9 (Pie) yoki undan yangiroq versiyada ishlaydigan Android mijozlari TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi va agar tarmoq infratuzilmasi, masalan, ISP uni qo'llab-quvvatlasa, standart holda undan foydalanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://android-developers.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|website=Android Developers Blog|language=en|access-date=2019-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=23-avgust 2018-yil|first=Jack|last=Wallen|title=How to enable DNS over TLS in Android Pie|url=https://www.techrepublic.com/article/how-to-enable-dns-over-tls-in-android-pie/|access-date=2021-03-17|website=TechRepublic|language=en}}&lt;/ref&gt;

2018-yil aprel oyida Google Android Pie’ga TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlashini e’lon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=17-aprel 2018-yil|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|url=https://security.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|work=Google Security Blog}}&lt;/ref&gt;, bu foydalanuvchilarga Wi-Fi va mobil ulanishlarda DNS-serverni telefon boʻylab oʻrnatish imkonini beradi, bungacha bu imkoniyat faqat root user ochilgan qurilmalar orqali mavjud edi. PowerDNS -dan DNSDist, shuningdek, 1.3.0 versiyasida TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashini e'lon qildi.&lt;ref name=&quot;DNSDist DNS over TLS&quot;&gt;{{veb manbasi|title=DNS-over-TLS|url=https://dnsdist.org/guides/dns-over-tls.html|access-date=25-aprel 2018-yil|website=dnsdist.org}}&lt;/ref&gt;

[[Linux]] va [[Microsoft Windows|Windows]] foydalanuvchilari NLnet Labs stubby demoni yoki Knot Resolver orqali mijoz sifatida TLS orqali DNS dan foydalanishlari mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.knot-resolver.cz/}}&lt;/ref&gt; Shu bilan bir qatorda ular getdns-utils&lt;ref&gt;{{Citation|url=https://packages.ubuntu.com/search?keywords=getdns-utils|title=Package: getdns-utils|access-date=2019-04-04|language=en}}&lt;/ref&gt; ni getdns_query vositasi bilan to'g'ridan-to'g'ri DoT dan foydalanish uchun o'rnatishlari mumkin. NLnet Labs tomonidan bog'lanmagan DNS-resolver ham TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Unbound - About|url=https://nlnetlabs.nl/projects/unbound/about/|website=NLnet Labs|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt;

Apple [[iOS]] 14 tizimi TLS orqali DNS (va HTTPS orqali DNS) uchun [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] darajasida qoʻllab-quvvatlashni joriy qildi. iOS DoT serverlarini qo'lda sozlash imkonini bermaydi va konfiguratsiyani o'zgartirish uchun uchinchi tomon ilovasidan foydalanishni talab qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Cimpanu|first=Catalin|title=Apple adds support for encrypted DNS (DoH and DoT)|url=https://www.zdnet.com/article/apple-adds-support-for-encrypted-dns-doh-and-dot/|access-date=2020-10-03|website=ZDNet|language=en}}&lt;/ref&gt;

systemd-resolved - bu faqat Linux uchun moʻljallangan dastur boʻlib, uni &lt;code&gt;/etc/systemd/resolved.conf&lt;/code&gt; da &lt;code&gt;DNSOverTLS&lt;/code&gt; opsiyasini yoqish orqali TLS orqali DNS-dan foydalanish uchun sozlash mumkin.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=resolved.conf manual page|url=https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/resolved.conf.html#DNSOverTLS=|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Fedora Magazine: Use DNS over TLS|date=10-iyul 2020-yil|url=https://fedoramagazine.org/use-dns-over-tls/|access-date=4-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt; Ko'pgina asosiy Linux distributivlarida starndart holatda bu opsiya yoqilgan bo'ladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Systemd adoption|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Systemd#Adoption|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; 

personalDNSfilter&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=personalDNSfilter - a personal open source dns filter for stopping ads and more|url=https://zenz-solutions.de/personaldnsfilter/|website=zenz-solutions.de|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; – bu ochiq manba DNS filtri boʻlib, DoT va HTTPS (DoH) orqali DNS -ni qoʻllab-quvvatlaydigan Java-ni yoqadigan qurilmalar, shu jumladan Android uchun.

Nebulo&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Nebulo - DNS Changer for DNS over HTTPS/TLS - Apps on Google Play|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.frostnerd.smokescreen&amp;hl=en_US|website=play.google.com|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; Android uchun ochiq manba DNS oʻzgartiruvchi ilova boʻlib, DoT va DoHni qoʻllab-quvvatlaydi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>fl3gyxn5g9oyc35wqj8psug17zzpd8g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156225</id>
      <parentid>6156224</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8560" sha1="adkp8zyzhiwx1yd15ka4jrrjmt8098n" xml:space="preserve">'''TLS orqali DNS''' ('''DoT''') - bu ''Domen nomlari tizimi'' (DNS) so'rovlari va javoblarini ''Transport Layer Security'' (TLS) protokoli orqali shifrlash orqali tarmoq xavfsizligi protokoli. Usulning maqsadi –  man-in-the-middle hujumlari(MITM) orqali DNS ma'lumotlarini tinglash va manipulyatsiya qilishning oldini olish orqali foydalanuvchi maxfiyligi va xavfsizligini oshirishdir.

DNS-over-TLS har qanday DNS tranzaksiyalari uchun qo'llanilishi mumkin bo'lsa-da, u birinchi bo'lib stub yoki forwarding relvers va rekursiv rezolverchilar o'rtasida foydalanish uchun standartlashtirilgan. 2016-yil may oyida. Keyingi IETF harakatlari rekursiv va authoriative serverlar (&quot;Authoritative DNS-over-TLS&quot; yoki &quot;ADoT&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Henderson|first1=Karl|last2=April|first2=Tim|last3=Livingood|first3=Jason|title=Authoritative DNS-over-TLS Operational Considerations|url=https://datatracker.ietf.org/doc/draft-hal-adot-operational-considerations/|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2020-02-14}}&lt;/ref&gt; va vakolatli serverlar (Zone Transfer-over-TLS yoki &quot;xfr-over-&quot;) o'rtasida DoT-dan foydalanishni belgilaydi. TLS&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Mankin|first1=Allison|title=DNS Zone Transfer-over-TLS|url=https://datatracker.ietf.org/doc/html/draft-hzpa-dprive-xfr-over-tls|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2019-07-08}}&lt;/ref&gt;.

== Server dasturiy ta'minot ==
BIND 9.17 versiyasidan boshlab DoT ulanishlarini qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=4. BIND 9 Configuration Reference — BIND 9  documentation|url=https://bind9.readthedocs.io/en/latest/reference.html?highlight=DoT#interfaces|access-date=2021-11-14|website=bind9.readthedocs.io|language=en}}&lt;/ref&gt; Oldingi versiyalar stunnel orqali proksi-server orqali DoT qobiliyatini taklif qildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Bind - DNS over TLS|url=https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html|qaralgan sana=2022-05-26|arxivsana=2017-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171020030829/https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html}}&lt;/ref&gt; Unbound 2018-yil 22-yanvardan beri TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog|title=Unbound version 1.7.3 Changelog|access-date=2022-05-26|archive-date=2018-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807064027/https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|url=https://www.ctrl.blog/entry/unbound-tls-forwarding|title=Actually secure DNS over TLS in Unbound|accessdate=2018-08-07}}&lt;/ref&gt; Unwind 2019-yil 29-yanvardan beri DoT-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=154859286717496&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=155408952506689&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt; [[Android]] Pie-ning TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashi bilan ba'zi reklama blokerlari endi VPN va proksi-serverlar kabi odatda ishlatiladigan turli xil ishlov berish usullariga nisbatan o'z xizmatlariga kirishning nisbatan oson usuli sifatida shifrlangan protokoldan foydalanishni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blockerdns.com/|title=blockerDNS - Block Ads and Online Trackers So You Can Browse the Web Privately on Your Android Phone Without Installing an App!|website=blockerdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html|title=The official release of AdGuard DNS — a new unique approach to privacy-oriented DNS|website=AdGuard Blog|language=en|access-date=2019-08-14|arxivsana=2021-09-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210916223000/https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blahdns.com/|title=Blahdns -- Dns service support DoH, DoT, DNSCrypt|website=blahdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt; Simple DNS Plus, Windows uchun hal qiluvchi va vakolatli DNS server, 2021-yil 28-sentabrda chiqarilgan 9.0 versiyasida DoT-ni qoʻllab-quvvatladi.

== Mijoz dasturiy ta'minot ==
Android 9 (Pie) yoki undan yangiroq versiyada ishlaydigan Android mijozlari TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi va agar tarmoq infratuzilmasi, masalan, ISP uni qo'llab-quvvatlasa, standart holda undan foydalanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://android-developers.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|website=Android Developers Blog|language=en|access-date=2019-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=23-avgust 2018-yil|first=Jack|last=Wallen|title=How to enable DNS over TLS in Android Pie|url=https://www.techrepublic.com/article/how-to-enable-dns-over-tls-in-android-pie/|access-date=2021-03-17|website=TechRepublic|language=en}}&lt;/ref&gt;

2018-yil aprel oyida Google Android Pie’ga TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlashini e’lon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=17-aprel 2018-yil|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|url=https://security.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|work=Google Security Blog}}&lt;/ref&gt;, bu foydalanuvchilarga Wi-Fi va mobil ulanishlarda DNS-serverni telefon boʻylab oʻrnatish imkonini beradi, bungacha bu imkoniyat faqat root user ochilgan qurilmalar orqali mavjud edi. PowerDNS -dan DNSDist, shuningdek, 1.3.0 versiyasida TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashini e'lon qildi.&lt;ref name=&quot;DNSDist DNS over TLS&quot;&gt;{{veb manbasi|title=DNS-over-TLS|url=https://dnsdist.org/guides/dns-over-tls.html|access-date=25-aprel 2018-yil|website=dnsdist.org}}&lt;/ref&gt;

[[Linux]] va [[Microsoft Windows|Windows]] foydalanuvchilari NLnet Labs stubby demoni yoki Knot Resolver orqali mijoz sifatida TLS orqali DNS dan foydalanishlari mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.knot-resolver.cz/}}&lt;/ref&gt; Shu bilan bir qatorda ular getdns-utils&lt;ref&gt;{{Citation|url=https://packages.ubuntu.com/search?keywords=getdns-utils|title=Package: getdns-utils|access-date=2019-04-04|language=en}}&lt;/ref&gt; ni getdns_query vositasi bilan to'g'ridan-to'g'ri DoT dan foydalanish uchun o'rnatishlari mumkin. NLnet Labs tomonidan bog'lanmagan DNS-resolver ham TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Unbound - About|url=https://nlnetlabs.nl/projects/unbound/about/|website=NLnet Labs|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt;

Apple [[iOS]] 14 tizimi TLS orqali DNS (va HTTPS orqali DNS) uchun [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] darajasida qoʻllab-quvvatlashni joriy qildi. iOS DoT serverlarini qo'lda sozlash imkonini bermaydi va konfiguratsiyani o'zgartirish uchun uchinchi tomon ilovasidan foydalanishni talab qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Cimpanu|first=Catalin|title=Apple adds support for encrypted DNS (DoH and DoT)|url=https://www.zdnet.com/article/apple-adds-support-for-encrypted-dns-doh-and-dot/|access-date=2020-10-03|website=ZDNet|language=en}}&lt;/ref&gt;

systemd-resolved - bu faqat Linux uchun moʻljallangan dastur boʻlib, uni &lt;code&gt;/etc/systemd/resolved.conf&lt;/code&gt; da &lt;code&gt;DNSOverTLS&lt;/code&gt; opsiyasini yoqish orqali TLS orqali DNS-dan foydalanish uchun sozlash mumkin.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=resolved.conf manual page|url=https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/resolved.conf.html#DNSOverTLS=|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Fedora Magazine: Use DNS over TLS|date=10-iyul 2020-yil|url=https://fedoramagazine.org/use-dns-over-tls/|access-date=4-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt; Ko'pgina asosiy Linux distributivlarida starndart holatda bu opsiya yoqilgan bo'ladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Systemd adoption|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Systemd#Adoption|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; 

personalDNSfilter&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=personalDNSfilter - a personal open source dns filter for stopping ads and more|url=https://zenz-solutions.de/personaldnsfilter/|website=zenz-solutions.de|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; – bu ochiq manba DNS filtri boʻlib, DoT va HTTPS (DoH) orqali DNS -ni qoʻllab-quvvatlaydigan Java-ni yoqadigan qurilmalar, shu jumladan Android uchun.

Nebulo&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Nebulo - DNS Changer for DNS over HTTPS/TLS - Apps on Google Play|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.frostnerd.smokescreen&amp;hl=en_US|website=play.google.com|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; Android uchun ochiq manba DNS oʻzgartiruvchi ilova boʻlib, DoT va DoHni qoʻllab-quvvatlaydi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>adkp8zyzhiwx1yd15ka4jrrjmt8098n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156226</id>
      <parentid>6156225</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8564" sha1="0nj3xgiptx916hlywwfq32hmzq68opb" xml:space="preserve">'''TLS orqali DNS''' ('''DoT''') - bu ''Domen nomlari tizimi'' (DNS) so'rovlari va javoblarini ''Transport Layer Security'' (TLS) protokoli orqali shifrlash orqali tarmoq xavfsizligi protokoli. Usulning maqsadi –  man-in-the-middle hujumlari(MITM) orqali [[DNS]] ma'lumotlarini tinglash va manipulyatsiya qilishning oldini olish orqali foydalanuvchi maxfiyligi va xavfsizligini oshirishdir.

DNS-over-TLS har qanday DNS tranzaksiyalari uchun qo'llanilishi mumkin bo'lsa-da, u birinchi bo'lib stub yoki forwarding relvers va rekursiv rezolverchilar o'rtasida foydalanish uchun standartlashtirilgan. 2016-yil may oyida. Keyingi IETF harakatlari rekursiv va authoriative serverlar (&quot;Authoritative DNS-over-TLS&quot; yoki &quot;ADoT&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Henderson|first1=Karl|last2=April|first2=Tim|last3=Livingood|first3=Jason|title=Authoritative DNS-over-TLS Operational Considerations|url=https://datatracker.ietf.org/doc/draft-hal-adot-operational-considerations/|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2020-02-14}}&lt;/ref&gt; va vakolatli serverlar (Zone Transfer-over-TLS yoki &quot;xfr-over-&quot;) o'rtasida DoT-dan foydalanishni belgilaydi. TLS&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Mankin|first1=Allison|title=DNS Zone Transfer-over-TLS|url=https://datatracker.ietf.org/doc/html/draft-hzpa-dprive-xfr-over-tls|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2019-07-08}}&lt;/ref&gt;.

== Server dasturiy ta'minot ==
BIND 9.17 versiyasidan boshlab DoT ulanishlarini qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=4. BIND 9 Configuration Reference — BIND 9  documentation|url=https://bind9.readthedocs.io/en/latest/reference.html?highlight=DoT#interfaces|access-date=2021-11-14|website=bind9.readthedocs.io|language=en}}&lt;/ref&gt; Oldingi versiyalar stunnel orqali proksi-server orqali DoT qobiliyatini taklif qildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Bind - DNS over TLS|url=https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html|qaralgan sana=2022-05-26|arxivsana=2017-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171020030829/https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html}}&lt;/ref&gt; Unbound 2018-yil 22-yanvardan beri TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog|title=Unbound version 1.7.3 Changelog|access-date=2022-05-26|archive-date=2018-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807064027/https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|url=https://www.ctrl.blog/entry/unbound-tls-forwarding|title=Actually secure DNS over TLS in Unbound|accessdate=2018-08-07}}&lt;/ref&gt; Unwind 2019-yil 29-yanvardan beri DoT-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=154859286717496&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=155408952506689&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt; [[Android]] Pie-ning TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashi bilan ba'zi reklama blokerlari endi VPN va proksi-serverlar kabi odatda ishlatiladigan turli xil ishlov berish usullariga nisbatan o'z xizmatlariga kirishning nisbatan oson usuli sifatida shifrlangan protokoldan foydalanishni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blockerdns.com/|title=blockerDNS - Block Ads and Online Trackers So You Can Browse the Web Privately on Your Android Phone Without Installing an App!|website=blockerdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html|title=The official release of AdGuard DNS — a new unique approach to privacy-oriented DNS|website=AdGuard Blog|language=en|access-date=2019-08-14|arxivsana=2021-09-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210916223000/https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blahdns.com/|title=Blahdns -- Dns service support DoH, DoT, DNSCrypt|website=blahdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt; Simple DNS Plus, Windows uchun hal qiluvchi va vakolatli DNS server, 2021-yil 28-sentabrda chiqarilgan 9.0 versiyasida DoT-ni qoʻllab-quvvatladi.

== Mijoz dasturiy ta'minot ==
Android 9 (Pie) yoki undan yangiroq versiyada ishlaydigan Android mijozlari TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi va agar tarmoq infratuzilmasi, masalan, ISP uni qo'llab-quvvatlasa, standart holda undan foydalanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://android-developers.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|website=Android Developers Blog|language=en|access-date=2019-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=23-avgust 2018-yil|first=Jack|last=Wallen|title=How to enable DNS over TLS in Android Pie|url=https://www.techrepublic.com/article/how-to-enable-dns-over-tls-in-android-pie/|access-date=2021-03-17|website=TechRepublic|language=en}}&lt;/ref&gt;

2018-yil aprel oyida Google Android Pie’ga TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlashini e’lon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=17-aprel 2018-yil|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|url=https://security.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|work=Google Security Blog}}&lt;/ref&gt;, bu foydalanuvchilarga Wi-Fi va mobil ulanishlarda DNS-serverni telefon boʻylab oʻrnatish imkonini beradi, bungacha bu imkoniyat faqat root user ochilgan qurilmalar orqali mavjud edi. PowerDNS -dan DNSDist, shuningdek, 1.3.0 versiyasida TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashini e'lon qildi.&lt;ref name=&quot;DNSDist DNS over TLS&quot;&gt;{{veb manbasi|title=DNS-over-TLS|url=https://dnsdist.org/guides/dns-over-tls.html|access-date=25-aprel 2018-yil|website=dnsdist.org}}&lt;/ref&gt;

[[Linux]] va [[Microsoft Windows|Windows]] foydalanuvchilari NLnet Labs stubby demoni yoki Knot Resolver orqali mijoz sifatida TLS orqali DNS dan foydalanishlari mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.knot-resolver.cz/}}&lt;/ref&gt; Shu bilan bir qatorda ular getdns-utils&lt;ref&gt;{{Citation|url=https://packages.ubuntu.com/search?keywords=getdns-utils|title=Package: getdns-utils|access-date=2019-04-04|language=en}}&lt;/ref&gt; ni getdns_query vositasi bilan to'g'ridan-to'g'ri DoT dan foydalanish uchun o'rnatishlari mumkin. NLnet Labs tomonidan bog'lanmagan DNS-resolver ham TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Unbound - About|url=https://nlnetlabs.nl/projects/unbound/about/|website=NLnet Labs|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt;

Apple [[iOS]] 14 tizimi TLS orqali DNS (va HTTPS orqali DNS) uchun [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] darajasida qoʻllab-quvvatlashni joriy qildi. iOS DoT serverlarini qo'lda sozlash imkonini bermaydi va konfiguratsiyani o'zgartirish uchun uchinchi tomon ilovasidan foydalanishni talab qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Cimpanu|first=Catalin|title=Apple adds support for encrypted DNS (DoH and DoT)|url=https://www.zdnet.com/article/apple-adds-support-for-encrypted-dns-doh-and-dot/|access-date=2020-10-03|website=ZDNet|language=en}}&lt;/ref&gt;

systemd-resolved - bu faqat Linux uchun moʻljallangan dastur boʻlib, uni &lt;code&gt;/etc/systemd/resolved.conf&lt;/code&gt; da &lt;code&gt;DNSOverTLS&lt;/code&gt; opsiyasini yoqish orqali TLS orqali DNS-dan foydalanish uchun sozlash mumkin.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=resolved.conf manual page|url=https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/resolved.conf.html#DNSOverTLS=|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Fedora Magazine: Use DNS over TLS|date=10-iyul 2020-yil|url=https://fedoramagazine.org/use-dns-over-tls/|access-date=4-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt; Ko'pgina asosiy Linux distributivlarida starndart holatda bu opsiya yoqilgan bo'ladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Systemd adoption|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Systemd#Adoption|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; 

personalDNSfilter&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=personalDNSfilter - a personal open source dns filter for stopping ads and more|url=https://zenz-solutions.de/personaldnsfilter/|website=zenz-solutions.de|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; – bu ochiq manba DNS filtri boʻlib, DoT va HTTPS (DoH) orqali DNS -ni qoʻllab-quvvatlaydigan Java-ni yoqadigan qurilmalar, shu jumladan Android uchun.

Nebulo&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Nebulo - DNS Changer for DNS over HTTPS/TLS - Apps on Google Play|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.frostnerd.smokescreen&amp;hl=en_US|website=play.google.com|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; Android uchun ochiq manba DNS oʻzgartiruvchi ilova boʻlib, DoT va DoHni qoʻllab-quvvatlaydi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>0nj3xgiptx916hlywwfq32hmzq68opb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156227</id>
      <parentid>6156226</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8565" sha1="581009obxykc2azk2xefe26affjq04i" xml:space="preserve">'''TLS orqali DNS''' ('''DoT''') - bu ''Domen nomlari tizimi'' (DNS) so'rovlari va javoblarini ''Transport Layer Security'' (TLS) protokoli orqali shifrlash orqali tarmoq xavfsizligi protokoli. Usulning maqsadi –  man-in-the-middle hujumlari(MITM) orqali [[DNS]] ma'lumotlarini tinglash va manipulyatsiya qilishning oldini olish orqali foydalanuvchi maxfiyligi va xavfsizligini oshirishdir.

DNS-over-TLS har qanday DNS tranzaksiyalari uchun qo'llanilishi mumkin bo'lsa-da, u birinchi bo'lib stub yoki forwarding relvers va rekursiv rezolverchilar o'rtasida foydalanish uchun standartlashtirilgan. 2016-yil may oyida. Keyingi IETF harakatlari rekursiv va authoriative serverlar (&quot;Authoritative DNS-over-TLS&quot; yoki &quot;ADoT&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Henderson|first1=Karl|last2=April|first2=Tim|last3=Livingood|first3=Jason|title=Authoritative DNS-over-TLS Operational Considerations|url=https://datatracker.ietf.org/doc/draft-hal-adot-operational-considerations/|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2020-02-14}}&lt;/ref&gt; va vakolatli serverlar (Zone Transfer-over-TLS yoki &quot;xfr-over-&quot;) o'rtasida DoT-dan foydalanishni belgilaydi. TLS&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Mankin|first1=Allison|title=DNS Zone Transfer-over-TLS|url=https://datatracker.ietf.org/doc/html/draft-hzpa-dprive-xfr-over-tls|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2019-07-08}}&lt;/ref&gt;.

== Server dasturiy ta'minot ==
BIND 9.17 versiyasidan boshlab DoT ulanishlarini qo'llab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=4. BIND 9 Configuration Reference — BIND 9  documentation|url=https://bind9.readthedocs.io/en/latest/reference.html?highlight=DoT#interfaces|access-date=2021-11-14|website=bind9.readthedocs.io|language=en}}&lt;/ref&gt;. Oldingi versiyalar stunnel orqali proksi-server orqali DoT qobiliyatini taklif qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Bind - DNS over TLS|url=https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html|qaralgan sana=2022-05-26|arxivsana=2017-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171020030829/https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html}}&lt;/ref&gt;. Unbound 2018-yil 22-yanvardan beri TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog|title=Unbound version 1.7.3 Changelog|access-date=2022-05-26|archive-date=2018-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807064027/https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|url=https://www.ctrl.blog/entry/unbound-tls-forwarding|title=Actually secure DNS over TLS in Unbound|accessdate=2018-08-07}}&lt;/ref&gt;. Unwind 2019-yil 29-yanvardan beri DoT-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=154859286717496&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=155408952506689&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;. [[Android]] Pie-ning TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashi bilan ba'zi reklama blokerlari endi VPN va proksi-serverlar kabi odatda ishlatiladigan turli xil ishlov berish usullariga nisbatan o'z xizmatlariga kirishning nisbatan oson usuli sifatida shifrlangan protokoldan foydalanishni qo'llab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blockerdns.com/|title=blockerDNS - Block Ads and Online Trackers So You Can Browse the Web Privately on Your Android Phone Without Installing an App!|website=blockerdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html|title=The official release of AdGuard DNS — a new unique approach to privacy-oriented DNS|website=AdGuard Blog|language=en|access-date=2019-08-14|arxivsana=2021-09-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210916223000/https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blahdns.com/|title=Blahdns -- Dns service support DoH, DoT, DNSCrypt|website=blahdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;. Simple DNS Plus, Windows uchun hal qiluvchi va vakolatli DNS server, 2021-yil 28-sentabrda chiqarilgan 9.0 versiyasida DoT-ni qoʻllab-quvvatladi.

== Mijoz dasturiy ta'minot ==
Android 9 (Pie) yoki undan yangiroq versiyada ishlaydigan Android mijozlari TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi va agar tarmoq infratuzilmasi, masalan, ISP uni qo'llab-quvvatlasa, standart holda undan foydalanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://android-developers.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|website=Android Developers Blog|language=en|access-date=2019-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=23-avgust 2018-yil|first=Jack|last=Wallen|title=How to enable DNS over TLS in Android Pie|url=https://www.techrepublic.com/article/how-to-enable-dns-over-tls-in-android-pie/|access-date=2021-03-17|website=TechRepublic|language=en}}&lt;/ref&gt;

2018-yil aprel oyida Google Android Pie’ga TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlashini e’lon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=17-aprel 2018-yil|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|url=https://security.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|work=Google Security Blog}}&lt;/ref&gt;, bu foydalanuvchilarga Wi-Fi va mobil ulanishlarda DNS-serverni telefon boʻylab oʻrnatish imkonini beradi, bungacha bu imkoniyat faqat root user ochilgan qurilmalar orqali mavjud edi. PowerDNS -dan DNSDist, shuningdek, 1.3.0 versiyasida TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashini e'lon qildi.&lt;ref name=&quot;DNSDist DNS over TLS&quot;&gt;{{veb manbasi|title=DNS-over-TLS|url=https://dnsdist.org/guides/dns-over-tls.html|access-date=25-aprel 2018-yil|website=dnsdist.org}}&lt;/ref&gt;

[[Linux]] va [[Microsoft Windows|Windows]] foydalanuvchilari NLnet Labs stubby demoni yoki Knot Resolver orqali mijoz sifatida TLS orqali DNS dan foydalanishlari mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.knot-resolver.cz/}}&lt;/ref&gt; Shu bilan bir qatorda ular getdns-utils&lt;ref&gt;{{Citation|url=https://packages.ubuntu.com/search?keywords=getdns-utils|title=Package: getdns-utils|access-date=2019-04-04|language=en}}&lt;/ref&gt; ni getdns_query vositasi bilan to'g'ridan-to'g'ri DoT dan foydalanish uchun o'rnatishlari mumkin. NLnet Labs tomonidan bog'lanmagan DNS-resolver ham TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Unbound - About|url=https://nlnetlabs.nl/projects/unbound/about/|website=NLnet Labs|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt;

Apple [[iOS]] 14 tizimi TLS orqali DNS (va HTTPS orqali DNS) uchun [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] darajasida qoʻllab-quvvatlashni joriy qildi. iOS DoT serverlarini qo'lda sozlash imkonini bermaydi va konfiguratsiyani o'zgartirish uchun uchinchi tomon ilovasidan foydalanishni talab qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Cimpanu|first=Catalin|title=Apple adds support for encrypted DNS (DoH and DoT)|url=https://www.zdnet.com/article/apple-adds-support-for-encrypted-dns-doh-and-dot/|access-date=2020-10-03|website=ZDNet|language=en}}&lt;/ref&gt;

systemd-resolved - bu faqat Linux uchun moʻljallangan dastur boʻlib, uni &lt;code&gt;/etc/systemd/resolved.conf&lt;/code&gt; da &lt;code&gt;DNSOverTLS&lt;/code&gt; opsiyasini yoqish orqali TLS orqali DNS-dan foydalanish uchun sozlash mumkin.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=resolved.conf manual page|url=https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/resolved.conf.html#DNSOverTLS=|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Fedora Magazine: Use DNS over TLS|date=10-iyul 2020-yil|url=https://fedoramagazine.org/use-dns-over-tls/|access-date=4-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt; Ko'pgina asosiy Linux distributivlarida starndart holatda bu opsiya yoqilgan bo'ladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Systemd adoption|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Systemd#Adoption|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; 

personalDNSfilter&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=personalDNSfilter - a personal open source dns filter for stopping ads and more|url=https://zenz-solutions.de/personaldnsfilter/|website=zenz-solutions.de|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; – bu ochiq manba DNS filtri boʻlib, DoT va HTTPS (DoH) orqali DNS -ni qoʻllab-quvvatlaydigan Java-ni yoqadigan qurilmalar, shu jumladan Android uchun.

Nebulo&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Nebulo - DNS Changer for DNS over HTTPS/TLS - Apps on Google Play|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.frostnerd.smokescreen&amp;hl=en_US|website=play.google.com|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; Android uchun ochiq manba DNS oʻzgartiruvchi ilova boʻlib, DoT va DoHni qoʻllab-quvvatlaydi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>581009obxykc2azk2xefe26affjq04i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156228</id>
      <parentid>6156227</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8566" sha1="n9cmguoey8bf9tk185yc3l2nic05e31" xml:space="preserve">'''TLS orqali DNS''' ('''DoT''') - bu ''Domen nomlari tizimi'' (DNS) so'rovlari va javoblarini ''Transport Layer Security'' (TLS) protokoli orqali shifrlash orqali tarmoq xavfsizligi protokoli. Usulning maqsadi –  man-in-the-middle hujumlari(MITM) orqali [[DNS]] ma'lumotlarini tinglash va manipulyatsiya qilishning oldini olish orqali foydalanuvchi maxfiyligi va xavfsizligini oshirishdir.

DNS-over-TLS har qanday DNS tranzaksiyalari uchun qo'llanilishi mumkin bo'lsa-da, u birinchi bo'lib stub yoki forwarding relvers va rekursiv rezolverchilar o'rtasida foydalanish uchun standartlashtirilgan. 2016-yil may oyida. Keyingi IETF harakatlari rekursiv va authoriative serverlar (&quot;Authoritative DNS-over-TLS&quot; yoki &quot;ADoT&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Henderson|first1=Karl|last2=April|first2=Tim|last3=Livingood|first3=Jason|title=Authoritative DNS-over-TLS Operational Considerations|url=https://datatracker.ietf.org/doc/draft-hal-adot-operational-considerations/|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2020-02-14}}&lt;/ref&gt; va vakolatli serverlar (Zone Transfer-over-TLS yoki &quot;xfr-over-&quot;) o'rtasida DoT-dan foydalanishni belgilaydi. TLS&quot;)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last1=Mankin|first1=Allison|title=DNS Zone Transfer-over-TLS|url=https://datatracker.ietf.org/doc/html/draft-hzpa-dprive-xfr-over-tls|publisher=Internet Engineering Task Force|access-date=17-iyul 2021-yil|date=2019-07-08}}&lt;/ref&gt;.

== Server dasturiy ta'minot ==
BIND 9.17 versiyasidan boshlab DoT ulanishlarini qo'llab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=4. BIND 9 Configuration Reference — BIND 9  documentation|url=https://bind9.readthedocs.io/en/latest/reference.html?highlight=DoT#interfaces|access-date=2021-11-14|website=bind9.readthedocs.io|language=en}}&lt;/ref&gt;. Oldingi versiyalar stunnel orqali proksi-server orqali DoT qobiliyatini taklif qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Bind - DNS over TLS|url=https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html|qaralgan sana=2022-05-26|arxivsana=2017-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171020030829/https://kb.isc.org/article/AA-01386/0/DNS-over-TLS.html}}&lt;/ref&gt;. Unbound 2018-yil 22-yanvardan beri TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog|title=Unbound version 1.7.3 Changelog|access-date=2022-05-26|archive-date=2018-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807064027/https://nlnetlabs.nl/svn/unbound/tags/release-1.7.3/doc/Changelog}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|url=https://www.ctrl.blog/entry/unbound-tls-forwarding|title=Actually secure DNS over TLS in Unbound|accessdate=2018-08-07}}&lt;/ref&gt;. Unwind 2019-yil 29-yanvardan beri DoT-ni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=154859286717496&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://marc.info/?l=openbsd-cvs&amp;m=155408952506689&amp;w=2|title=openbsd-cvs mailing list archives}}&lt;/ref&gt;. [[Android]] Pie-ning TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashi bilan ba'zi reklama blokerlari endi VPN va proksi-serverlar kabi odatda ishlatiladigan turli xil ishlov berish usullariga nisbatan o'z xizmatlariga kirishning nisbatan oson usuli sifatida shifrlangan protokoldan foydalanishni qo'llab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blockerdns.com/|title=blockerDNS - Block Ads and Online Trackers So You Can Browse the Web Privately on Your Android Phone Without Installing an App!|website=blockerdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html|title=The official release of AdGuard DNS — a new unique approach to privacy-oriented DNS|website=AdGuard Blog|language=en|access-date=2019-08-14|arxivsana=2021-09-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210916223000/https://adguard.com/en/blog/adguard-dns-announcement.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://blahdns.com/|title=Blahdns -- Dns service support DoH, DoT, DNSCrypt|website=blahdns.com|access-date=2019-08-14}}&lt;/ref&gt;. Simple DNS Plus, Windows uchun hal qiluvchi va vakolatli DNS server, 2021-yil 28-sentabrda chiqarilgan 9.0 versiyasida DoT-ni qoʻllab-quvvatladi.

== Mijoz dasturiy ta'minot ==
Android 9 (Pie) yoki undan yangiroq versiyada ishlaydigan Android mijozlari TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi va agar tarmoq infratuzilmasi, masalan, ISP uni qo'llab-quvvatlasa, standart holda undan foydalanadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://android-developers.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|website=Android Developers Blog|language=en|access-date=2019-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=23-avgust 2018-yil|first=Jack|last=Wallen|title=How to enable DNS over TLS in Android Pie|url=https://www.techrepublic.com/article/how-to-enable-dns-over-tls-in-android-pie/|access-date=2021-03-17|website=TechRepublic|language=en}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil aprel oyida Google Android Pie’ga TLS orqali DNS-ni qoʻllab-quvvatlashini e’lon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=17-aprel 2018-yil|title=DNS over TLS support in Android P Developer Preview|url=https://security.googleblog.com/2018/04/dns-over-tls-support-in-android-p.html|work=Google Security Blog}}&lt;/ref&gt;, bu foydalanuvchilarga Wi-Fi va mobil ulanishlarda DNS-serverni telefon boʻylab oʻrnatish imkonini beradi, bungacha bu imkoniyat faqat root user ochilgan qurilmalar orqali mavjud edi. PowerDNS -dan DNSDist, shuningdek, 1.3.0 versiyasida TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlashini e'lon qildi&lt;ref name=&quot;DNSDist DNS over TLS&quot;&gt;{{veb manbasi|title=DNS-over-TLS|url=https://dnsdist.org/guides/dns-over-tls.html|access-date=25-aprel 2018-yil|website=dnsdist.org}}&lt;/ref&gt;.

[[Linux]] va [[Microsoft Windows|Windows]] foydalanuvchilari NLnet Labs stubby demoni yoki Knot Resolver orqali mijoz sifatida TLS orqali DNS dan foydalanishlari mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.knot-resolver.cz/}}&lt;/ref&gt;. Shu bilan bir qatorda ular getdns-utils&lt;ref&gt;{{Citation|url=https://packages.ubuntu.com/search?keywords=getdns-utils|title=Package: getdns-utils|access-date=2019-04-04|language=en}}&lt;/ref&gt; ni getdns_query vositasi bilan to'g'ridan-to'g'ri DoT dan foydalanish uchun o'rnatishlari mumkin. NLnet Labs tomonidan bog'lanmagan DNS-resolver ham TLS orqali DNS-ni qo'llab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Unbound - About|url=https://nlnetlabs.nl/projects/unbound/about/|website=NLnet Labs|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt;.

Apple [[iOS]] 14 tizimi TLS orqali DNS (va HTTPS orqali DNS) uchun [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizim]] darajasida qoʻllab-quvvatlashni joriy qildi. iOS DoT serverlarini qo'lda sozlash imkonini bermaydi va konfiguratsiyani o'zgartirish uchun uchinchi tomon ilovasidan foydalanishni talab qiladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Cimpanu|first=Catalin|title=Apple adds support for encrypted DNS (DoH and DoT)|url=https://www.zdnet.com/article/apple-adds-support-for-encrypted-dns-doh-and-dot/|access-date=2020-10-03|website=ZDNet|language=en}}&lt;/ref&gt;.

systemd-resolved - bu faqat Linux uchun moʻljallangan dastur boʻlib, uni &lt;code&gt;/etc/systemd/resolved.conf&lt;/code&gt; da &lt;code&gt;DNSOverTLS&lt;/code&gt; opsiyasini yoqish orqali TLS orqali DNS-dan foydalanish uchun sozlash mumkin&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=resolved.conf manual page|url=https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/resolved.conf.html#DNSOverTLS=|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Fedora Magazine: Use DNS over TLS|date=10-iyul 2020-yil|url=https://fedoramagazine.org/use-dns-over-tls/|access-date=4-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. Ko'pgina asosiy Linux distributivlarida starndart holatda bu opsiya yoqilgan bo'ladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Systemd adoption|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Systemd#Adoption|access-date=16-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. 

personalDNSfilter&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=personalDNSfilter - a personal open source dns filter for stopping ads and more|url=https://zenz-solutions.de/personaldnsfilter/|website=zenz-solutions.de|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt; – bu ochiq manba DNS filtri boʻlib, DoT va HTTPS (DoH) orqali DNS -ni qoʻllab-quvvatlaydigan Java-ni yoqadigan qurilmalar, shu jumladan Android uchun.

Nebulo&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Nebulo - DNS Changer for DNS over HTTPS/TLS - Apps on Google Play|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.frostnerd.smokescreen&amp;hl=en_US|website=play.google.com|language=en|access-date=2020-05-26}}&lt;/ref&gt;. Android uchun ochiq manba DNS oʻzgartiruvchi ilova boʻlib, DoT va DoHni qoʻllab-quvvatlaydi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>n9cmguoey8bf9tk185yc3l2nic05e31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AN-225</title>
    <ns>0</ns>
    <id>729879</id>
    <revision>
      <id>6155706</id>
      <parentid>5235785</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:40:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28980" sha1="0y54e6r2dupxh6vuf4a4cv71yirmgix" xml:space="preserve">{{Samolyot bilgiqutisi|nomi=An-225 Mriya|tasvir_tavsifi=AN-225|turi=yuk samolyoti|davlat={{flag|SSSR}} [[ Ukraina SSR ]]|birinchi_parvoz=1988-yil 21-dekabr|xizmatga_kirish=1985-yil|xizmatdan_kirish=2022-yil|konstruktor=[[Antonov aviakompaniyasi]]|birlikning_narxi=3 milliard dollardan ortiq|ishlab_chiqarishdan_birliklar=1|versiyalar=[[An-124 &quot;Ruslan&quot;]]|tasvir=}}
'''Antonov An — 225 Mriya -'''1980-yillarda Sovet Ittifoqidagi Antonov konstruktorlik byurosi tomonidan ishlab chiqilgan strategik [[:en:Strategic_airlift|havoda yuk tashish samolyoti]] edi. U dastlab [[:en:Antonov_An-124_Ruslan|Antonov An-124ning]] ''[[:en:Buran_programme#List_of_vehicles|Buran]]'' [[:en:Buran_programme#List_of_vehicles|i]] tashish uchun ishlab chiqilgan va faqat bitta samolyot ishlab chiqarilgan. Harbiy topshiriqlarni muvaffaqiyatli bajargandan soʻng, samolyotga sakkiz yil davomida [[:en:Aircraft_boneyard|mothball qilindi]]. Keyinchalik u katta hajmdagi foydali yuklarni tashuvchi [[:en:Antonov_Airlines|Antonov aviakompaniyasi]] bilan qayta tiklandi va tijoratda foydalanishga topshirildi. Bir oz boshqacha konfiguratsiyaga ega ikkinchi samolyot korpusi qisman qurilgan boʻlsa-da, mablagʻ va qiziqish yetishmasligi tufayli qurilish bir necha marta toʻxtatilgan. Ushbu ikkinchi samolyotni qurilishi oxirgi marta 2009-yilda 60-70 % ga yetkazilgan.

Maksimal uchish ogʻirligi 640 tonna boʻlgan An-225 bir qancha rekordlarga ega edi, jumladan, [[:en:List_of_large_aircraft|hozirgacha qurilgan eng ogʻir samolyot]] va ekspluatatsion xizmatdagi har qanday samolyotlar orasida [[:en:Wingspan|eng katta qanotlarga]] ega edi. Mriya oʻzining kattaligi va oʻziga xosligi tufayli jahon miqyosida ommabop qiziqishlarga ega boʻldi. Odamlar aeroportlarga tez-tez tashrif buyurib, uning rejalashtirilgan parvozlarini koʻrishardi.

An-225 [[:en:2022_Russian_invasion_of_Ukraine|2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi]] paytida [[:en:Battle_of_Antonov_Airport|Antonov aeroportidagi jangda]] yoʻq qilingan.

= Tarix =

=== Yaratilish maqsadlari ===
An-225 ning qurilishiga sabab [[:ru:Буран_(космический_корабль)|Buran qayta ishlatiladigan kosmik kema]] loyihasi uchun havo transporti tizimini yaratish zarurati edi. Ushbu loyiha doirasidagi ogʻir yuk tashuvchi samolyotlarning asosiy maqsadi raketa va kosmik kemaning turli komponentlarini ishlab chiqarish va yigʻish joyidan uchirish maydonchasiga olib oʻtish edi. Shuningdek, kosmik kemani muqobil aerodromlarga qoʻngan taqdirda [[:ru:Космодром|kosmodromga yetkazish muhim vazifa edi.]]

Bundan tashqari, [[:ru:Воздушный_старт|An-225 dan kosmik kemaning havo uchirish tizimining]] birinchi bosqichi sifatida foydalanish rejalashtirilgan edi, buning uchun samolyot kamida 250 tonna yuk koʻtarishi kerak edi&lt;ref&gt;[http://www.buran.ru/htm/str198.htm MAKS holati va istiqbollari] 2012-yil 14-dekabrda [http://web.archive.org/web/20121214230906/http://www.buran.ru/htm/str198.htm Wayback mashinasida arxivlangan] // Kosmonavtika yangiliklari (Moskva). — 2007. — 6-son (iyun). Shuningdek, maqolaga qarang: Koʻp maqsadli aerokosmik tizim&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Antonov An-225 with Buran at Le Bourget 1989 Manteufel.jpg|left|thumb|An-225 va ustidagi ''Buran'' kosmik kemasi]]
[[:ru:Энергия_(ракета-носитель)|Energiya]] raketasi bloklari va Buranning oʻzi An-225 yuk boʻlimining oʻlchamlaridan oshib ketganligi sababli, samolyotda tashqi yuklar taʼminlangan. [[:ru:Спутная_струя|Fyuzelajning yuqori qismiga oʻrnatilgan katta hajmli yuk]] [[:ru:Ан-124|An-225]] samolyotining aerodinamik xususiyatiga halal bermasligi uchun bitta qanotli dum toʻplamini ikki qanotli dumga almashtirishni talab qildi.

Shunday qilib, An-225 tor doiradagi noyob transport vazifalarini hal qilish uchun moʻljallangan samolyot sifatida yaratilgan, ammo An-124 dan asos sifatida foydalanish kelajakda uni oʻta ogʻir transport samolyoti sifatida ishlatishga imkon berdi.

Koʻpincha [[:ru:Балабуев,_Пётр_Васильевич|P. V. Balabuevni]] bosh dizayner sifatida notoʻgʻri koʻrsatadi. Shunga qaramay, Balabuev 1984-2005-yillarda butun dizayn byurosining bosh dizayneri edi. Shu bilan birga, [[:ru:Толмачёв,_Виктор_Ильич|V. I. Tolmachev]]  &lt;nowiki/&gt;[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] Vazirlar Kengashining qarori bilan bosh dizayner va loyiha menejeri etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ruslan va Mriyaning bosh dizayneri Viktor Tolmachev 75 yoshda |url=http://www.space.com.ua/gateway/news.nsf/PagesHistoryR/54CE737EC52F32CFC225760E003470E1!open |kirish sanasi=2022-05-29 |arxivsana=2014-05-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140501235510/http://www.space.com.ua/gateway/news.nsf/PagesHistoryR/54CE737EC52F32CFC225760E003470E1!open }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.aex.ru/news/2014/8/11/123239/ 11-avgust kuni samolyot konstruktori Viktor Tolmachev oʻzining 80 yoshini nishonlaydi]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''Quyidagi jadvalda An-225 samolyotlarini yaratishda ishtirok etuvchi asosiy korxonalarning ayrimlari koʻrsatilgan:''
!Korxona tomonidan bajariladigan asosiy ishlar
!Shahar
!Ishlab chiqarish vaqtida kompaniya nomi
!Korxonaning joriy nomi (2014-yil holatiga)
|-
|'''Dizayn''' : samolyotda asosiy dizayn ishi.
'''Ishlab chiqarish''' : yangi komponentlarning koʻpchiligi, fyuzelajning kichik qismlari va tizim qismlari, yarmarkalar va yarmarkalar, markaziy qism burun va boshqalar.
'''Yigʻish''' : fyuzelajni slipwayda yigʻish, samolyotning umumiy yigʻilishi.
'''Boshqa ishlar''' : hammasi montajdan keyin ishlaydi
|[[Kiyev|Kiev]]
|Kiev mexanika zavodi (KMZ) / O. K. Antonov nomidagi OKB
(SSSR)  
|[[:ru:КБ_Антонов#%D0%A1%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0|&quot;O.K. Antonov nomidagi ANTK&quot; davlat korxonasi („Antonov“ davlat korxonasining boʻlinmasi)]](Ukraina)
|-
|'''Ishlab chiqarish''' : yangi katta oʻlchamli frezalashtirilgan quvvat ramkalari, [[:ru:Фюзеляж|fyuzelaj]] tagliklari va qavslar, samolyotning baʼzi seriyali komponentlari va qismlari
|[[:ru:Ульяновск|Ulyanovsk]]
|&quot; [[:ru:Ульяновский_авиационно-промышленный_комплекс|Ulyanovsk aviatsiya-sanoat majmuasi „]] (UAPC)
(SSSR)  
|[[:ru:Авиастар-СП|“Aviastar-SP&quot; OAJ]](Rossiya)  
|-
|'''Ishlab chiqarish''' : qanotlarning yangi markaziy qismlari qanotlari va uchi (ajraladigan) qismlari — An-124 seriyali konsollari
|[[Toshkent]]
|&quot;V.P. Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi&quot; (TAPOiCh)
(SSSR)
|[[:ru:Ташкентское_авиационное_производственное_объединение_имени_В._П._Чкалова|&quot;V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi&quot; davlat aksiyadorlik jamiyati]](Oʻzbekiston)  
|-
|'''Ishlab chiqarish''' : fyuzelaj burni, qoʻnish moslamasi oʻrnatish moslamalari, yangi gorizontal va vertikal dum yuzalari, dvigatel ustunlari va qopqogʻi, burun fyuzelyaji oyoqlari uchun sharli vintlardek va boshqalar.
|Kiev
|&quot;Kiev aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi&quot; (KiAPO)
(SSSR)  
|&quot;[[:ru:Серийный_завод_«Антонов»|Antonov&quot; seriyali zavodi]] („Antonov“ davlat korxonasi boʻlinmasi)
(Ukraina)
|-
|'''Dizayn''' : yangi modernizatsiya qilingan A-825 parvoz uskunalari majmuasi (A-825M samolyotlarini boshqarish majmuasi)
'''Ishlab chiqarish''' : A-825M samolyotlarni boshqarish majmuasi
|[[Moskva]]
|&quot; [[:ru:Московский_институт_электромеханики_и_автоматики|Moskva elektromexanika va avtomatlashtirish instituti „]] (MIEA)
(SSSR)  
|[[:ru:Московский_институт_электромеханики_и_автоматики|Moskva elektromexanika va avtomatlashtirish instituti OAJ]](Rossiya)
|-
|'''Ishlab chiqarish''' : seriyali D-18T dvigatellari
|[[Zaporojye]]
|“Zaporojye motorsozlik zavodi&quot; (29-sonli avtozavod)
(SSSR)  
|[[:ru:Мотор_Сич|&quot;Motor Sich&quot; OAJ]]([[:ru:Украина|Ukraina]])  
|-
|'''Dizayn''' : yangi samolyot qoʻnish moslamasi
'''Ishlab chiqarish''' : samolyot qoʻnish moslamasi.
|Gorkiy (hozirgi [[:ru:Нижний_Новгород|Nijniy Novgorod]])
|[[:ru:Гидромаш_(Нижний_Новгород)|&quot; Gidromash &quot;]](SSSR)
|[[:ru:Гидромаш_(Нижний_Новгород)|Nijniy Novgorod „Gidromash“ ochiq aktsiyadorlik jamiyati]](Rossiya)
|-
|'''Rasm''' : poliuretan boʻyoq bilan ixtisoslashtirilgan rasm (Kiyevga Voronejdan mutaxassislar jalb qilingan)
|Voronej
|[[:ru:Воронежское_акционерное_самолётостроительное_общество|&quot; Voronej aviatsiya zavodi &quot;]]
([[:ru:Союз_Советских_Социалистических_Республик|SSSR]])  
|[[:ru:Воронежское_акционерное_самолётостроительное_общество|Voronej aktsiyadorlik samolyotsozlik kompaniyasi]]([[:ru:Россия|Rossiya]])  
|}

=== Ekspluatatsiya ===
U birinchi marta 1988-yil 21-dekabrda O.K. Antonov nomidagi eksperimental konstruktorlik byurosining zavod aerodromidan osmonga koʻtarildi. Parvoz bir yarim soat davom etdi (12:15 dan 13:45 gacha)&lt;ref&gt;''Chebakov V.'' Osmonda — dev // Pravda: gazeta. — 1988-yil — 23-dekabr.&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Vladimir Putin 14 August 2001-8.jpg|thumb|MAKS yaqinidagi An-225 koʻrgazmasiga tashrif buyuruvchilar, 2001-yil]]
Samolyot SSSRda Energiya raketalari va Buran kosmik kemalarining tarkibiy qismlarini tashish uchun yaratilganiga qaramay, birinchi An-225 ning qurilishi tugallangach, barcha kerakli tashishlar [[:ru:ВМ-Т|VM-T]] tomonidan amalga oshirildi. Atlant samolyoti An — 225 Buran dasturida ishtirok etdi, faqat Buranni 1989-yil may oyida [[:ru:Ле_Бурже_(международный_авиасалон)|Parij havo koʻrgazmasiga]] olib bordi va 1991-yil aprel oyida [[:ru:Байконур|Bayqoʻngʻirda]] bir nechta namoyish parvozlarini amalga oshirdi.

[[:ru:Распад_СССР|SSSR parchalanganidan]] soʻng, samolyotning yagona uchuvchi nusxasi 1994-yilda parvozni toʻxtatdi, dvigatellar va boshqa jihozlar Ruslanlarda foydalanish uchun undan olib tashlandi&lt;ref&gt;[https://www.airliners.net/aircraft-data/antonov-an-225-mriya/389 Antonov An-225 Mriya]&lt;/ref&gt;. Biroq, 2000-yillarga kelib, bunga ehtiyoj bor edi va u Ukraina korxonalari tomonidan tiklandi. Shuningdek, avialayner fuqaro aviatsiyasi uchun samolyotlar standartlariga javob berish uchun takomillashtirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=An-225 ogʻir yuk tashuvchi samolyot |url=http://ram-home.com/ram-old/an-225.html |qaralgan sana=2022-05-30 |arxivsana=2015-10-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151031011047/http://ram-home.com/ram-old/an-225.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.militaryfactory.com/aircraft/detail.php?aircraft_id=58 Antonov An-225 Mriya] (kazak) &lt;small&gt; (inglizcha)&lt;/small&gt;. ''www.militaryfactory.com''. &lt;small&gt;2021-yil 30-noyabrda olindi. Asl nusxadan&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

2001-yil 23-mayda An-225 Mriya uchun [[:ru:Авиарегистр_МАК|tip sertifikatlari Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi]] ([[:ru:Межгосударственный_авиационный_комитет|AR IAC]]) va Ukraina Davlat aviatsiya transporti departamenti (Ukraviatrans) tomonidan berildi, bu samolyotdan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat berdi. yuk tashuvchi sifatida An-225 Ukrainada roʻyxatga olingan boʻlib , Antonov ASTC — Antonov Airlines aviakompaniyasining havo transporti boʻlimi tarkibida tijorat yuklarini tashishni amalga oshirgan.

2016-yil 10-maydan 15-maygacha boʻlgan davrda Mriya Ukrainadan Avstraliyaga uchib, yoʻlda 4 ta oraliq qoʻnishni amalga oshirdi — [[:ru:Прага_(аэропорт)|Vatslav Havel aeroportiga]] ([[Praga]] , [[Chexiya]]), [[:ru:Туркменбаши_(аэропорт)|Turkmanboshi aeroportiga]] ([[Turkmaniston]]), [[:ru:Международный_аэропорт_имени_Раджива_Ганди|Rajiv Gandi xalqaro aeroportiga]] ([[Haydarobod]]) , [[Hindiston]]) va [[:ru:Куала-Лумпур_(аэропорт)|Kuala-Lumpur aeroporti]] ([[Kuala Lumpur|Kuala-Lumpur]] , [[Malayziya]]). 15-may kuni samolyot Avstraliyaning Pert shahridagi aeroportga qoʻndi&lt;ref&gt;[http://www.heraldsun.com.au/travel/news/huge-turnout-for-australian-debut-of-worlds-biggest-plane/news-story/e11f212fe752feaadde4ee0928bfe3b1 Dunyodagi eng katta samolyotning avstraliyalik debyutiga katta ishtirok etdi]&lt;/ref&gt;. Parvoz masofasi 15,5 ming km dan oshdi&lt;ref&gt;[http://www.antonov.com/news/455 AN-225 Mriya birinchi marta Avstraliyaga uchmoqda]&lt;/ref&gt;. Uning yuki 117 tonnalik Brush SEM generatori edi. 2016-yil 14-noyabrda „Mriya“ [[Braziliya]] aeroporti [[:ru:Виракопус|Viracopus]] qoʻndi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Único da espécie, Antonov AN-225 volta ao Brasil |url=http://airway.uol.com.br/unico-da-especie-antonov-an-225-volta-ao-brasil/ |kirish sanasi=2022-05-30 |arxivsana=2016-11-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161116022010/http://airway.uol.com.br/unico-da-especie-antonov-an-225-volta-ao-brasil/ }}&lt;/ref&gt;. Samolyot [[:ru:Сантьяго|Santyagoga]] Braziliyada [[:ru:ABB|ABB]] tomonidan ishlab chiqarilgan 155 tonnalik elektr turbinani yetkazib berdi (umumiy yuk ogʻirligi 182 tonna), bu Janubiy Amerika  uchun rekorddir&lt;ref&gt;[http://cfts.org.ua/news/2016/11/16/mriya_perevezla_rekordnyy_dlya_yuzhnoy_ameriki_gruz_37534 Mriya Janubiy Amerika uchun rekord yuk tashdi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.latercera.com/noticia/la-operacion-trae-al-avion-mas-grande-del-mundo-chile/ La operación que trae al avión más grande del mundo a Chili]&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:An-225-manchester-2006.jpg|left|thumb|Ochiq lyukli An-225]]
2016-yilning 10-noyabrida Leyptsig aeroportida samolyotning ikkinchi dvigatelida toʻxtash joyiga oʻtib, oʻchganidan soʻng alanga paydo boʻldi. Ekipaj dvigatelning sovuq krankini amalga oshirdi. Oʻt oʻchirish brigadasi yetib keldi va vaziyat normallashganini aytdi. Ertasi kuni samolyot ishlashda davom etdi&lt;ref&gt;[https://ria.ru/world/20161111/1481207262.html Leyptsig aeroportida dunyodagi eng katta An-225 samolyoti yonib ketdi]&lt;/ref&gt;.

2019-yil fevral oyida An-225 yaratuvchilaridan biri Anatoliy Vovnyanko „Soʻnggi yillarda An-225 yiliga 1-3 ta katta oʻlchamdagi yuklarni tashishni amalga oshirdi“, deb taʼkidladi&lt;ref&gt;[https://vpk.name/news/254551_paradoksy_aviastroeniya_v_ukraine.html Ukrainada samolyot ishlab chiqarish paradokslari]&lt;/ref&gt;.

2019-yildan beri u 18 oylik kapital taʼmirdan oʻtdi (Ukrainaning &quot; [[:ru:Ивченко-Прогресс|Ivchenko-Progress]] &quot; kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan yangi dvigatel va yangilangan avionika olindi), birinchi marta 2020-yil mart oyining oxirida havoga koʻtarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ukraina gigant samolyoti An-225 „Mriya“ |url=https://naukatehnika.com/ukrainskij-samolet-gigant-225-mriya.html |qaralgan sana=2022-05-30 |arxivsana=2021-07-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210721035736/https://naukatehnika.com/ukrainskij-samolet-gigant-225-mriya.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/oruoe-health-coronavirus-ukraine-idRUKCN2252J3-ORUOE Mriya gigant samolyoti Xitoydan Ukrainaga tibbiy buyumlarni yetkazib berdi]&lt;/ref&gt;.

2020-yilning 11-aprelida u Xitoydan Polshaga tovarlarni yetkazib berish, Polshada COVID-19 ga qarshi kurashish uchun Olma -Otada yoqilgʻi quyish bilan Kiyevdan Tyantszinga taʼmirdan soʻng birinchi tijoriy reysni amalga oshirdi. ADB3354 reysi ''Tyanszin — Olma-Ota — [[Varshava]]'' 2020-yil 13-14-aprel kunlari amalga oshirildi, reys hukumat maqomiga ega edi.

2021-yil 24-avgust kuni Ukraina mustaqilligining 30 yilligiga bagʻishlangan harbiy paradning aviatsiya qismida ishtirok etdi.

=== Vayronagarchilik ===
Ukraina mudofaa-sanoat konserni &quot; [[:ru:Укроборонпром|Ukroboronprom]] &quot; 2022-yil 24-fevral ertalabki holatiga koʻra, samolyot Gostomeldagi Antonov kompaniyasi uchastkasida taʼmirlash va texnik xizmat koʻrsatish ishlari olib borilayotganini maʼlum qildi, [[:ru:Вторжение_России_на_Украину_(2022)|dvigatellardan biri taʼmirlash uchun olib tashlangan]] va aynan oʻsha kuni samolyot [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasining]] bosib olinishi sharoitida tegishli buyruqlar berilgan boʻlsa-da, ucha olmadi&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/politics/27/02/2022/621bc2519a7947114d29aecc Zelenskiy Gostomel aerodromida An-225 Mriya yoʻqolganini tan oldi]&lt;/ref&gt;. Natijada, [[:ru:Антонов_(аэропорт)|Gostomel aeroporti]] angarida boʻlgan samolyot Antonov aeroporti uchun janglar paytida vayron qilingan&lt;ref&gt;[https://www.gazeta.ru/army/news/2022/02/27/17353849.shtml Gostomel aeroportida dunyodagi eng katta transport samolyoti An-225 „Mriya“ yoʻq qilindi]&lt;/ref&gt;.
 
Samolyotga shoʻba korxonasi ([[:ru:Антонов_(компания)|GP Antonov]]) orqali egalik qilgan Ukroboronprom , An-225 rus qoʻshinlari tomonidan yoʻq qilinganini aytdi.

2022-yil 3-mart kuni Rossiyaning Birinchi kanali An-225 angarining roʻparasida suratga olingan reportajni namoyish etdi, unda samolyotning oldingi fyuzelyaji sezilarli darajada shikastlangani, shu jumladan yongʻin natijasi koʻrsatilgan&lt;ref&gt;[https://ukroboronprom.com.ua/news/rosiyani-znishhili-an-225-mriya-vona-bude-vidnovlena-za-kosti-okupanta Ruslar An-225 „Mriya“ ni sotib olishdi, ular ishgʻolchining puli uchun mukofotlanadi]&lt;/ref&gt;.

Ukraina prezidenti [[:ru:Зеленский,_Владимир|Vladimir Zelenskiyning]] soʻzlariga koʻra, Ukraina Mudofaa vazirligi va &quot; [[:ru:Укроборонпром|Ukroboronprom]] &quot; konserni Rossiya Federatsiyasi qoʻshinlarining Ukrainaga bostirib kirishi chogʻida Kiyev yaqinidagi Gostomel aeroportida yoʻq qilingan samolyotning yagona nusxasini tiklash ishlarini olib boradi. bir necha yil va 3 milliard dollardan koʻproq vaqt talab etadi&lt;ref&gt;[https://tass.ru/ekonomika/13887539 Ukroboronprom dunyodagi eng yirik yuk samolyoti „Mriya“ yoʻq qilinganligini eʼlon qildi] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kommersant.ru/doc/5237402 Kiev yaqinidagi janglarda dunyodagi eng katta yuk samolyoti yoʻq qilindi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kommersant.ru/doc/5237402 Kiev yaqinidagi janglarda dunyodagi eng katta yuk samolyoti yoʻq qilindi]&lt;/ref&gt;. Shuningdek, samolyotni qayta tiklash manfaatdor tomonlarning kuchlari bilan amalga oshirilishi mumkinligi xabar qilingan — Ukraina va Rossiyadan tashqari, samolyot uchun chizmalar va texnologiyalar joylashgan samolyotni tiklashda Xitoy ham ishtirok etishi mumkin&lt;ref&gt;Gostomel xodimi Ukraina Qurolli Kuchlari 2022-yil 4 martdagi [[:ru:Wayback_Machine|An-225 Mriya arxiv nusxasini Wayback mashinasida]] qanday yoʻq qilgani haqida gapirib berdi // www.pravda.ru&lt;/ref&gt;. 27-may kuni samolyot qoldiqlari qayta ishlash uchun aeroportdan olib chiqildi&lt;ref&gt;[https://www.dw.com/ru/samolet-an-225-mrija-uvezen-iz-ajeroporta-gostomelja-na-utilizaciju/a-61946511 An-225 Mriya samolyoti Gostomel aeroportidan qayta ishlash uchun olib ketildi]&lt;/ref&gt;.

= Samolyot tavsifi =

=== Funktsiyalar va xususiyatlar ===
[[Fayl:Antonov An-225 with Buran at Le Bourget 1989 Manteufel-2.jpg|thumb|Antonov AN-225 bilan Buran Le Burje 1989-yil]]
Samolyot quyidagi imkoniyatlarga ega:

* umumiy ogʻirligi 250 tonnagacha boʻlgan umumiy yuklarni (katta, ogʻir, uzun) tashish;
* ogʻirligi 180-200 tonna boʻlgan yuklarni kontinental toʻxtovsiz tashish;
* ogʻirligi 150 tonnagacha boʻlgan yuklarni qitʼalararo tashish;
* ogʻirligi 200 tonnagacha boʻlgan ogʻir hajmli mono yuklarni fyuzelajdan tashqarida tashish;
* samolyot aerokosmik tizimlarni yaratish uchun asosdir (loyiha).

Samolyotda keng yuk kabinasi mavjud boʻlib, u fyuzelaj ichida turli xil yuklarni tashish imkonini beradi, masalan:

* 16 tonnalik universal aviatsiya konteynerlari UAK-10 ;
* 50 ta mashina;
* ogʻirligi 200 tonnagacha boʻlgan monokargolar (turbinalar, generatorlar, BelAZ , Komatsu , Yuklid samosvallari va boshqalar).

=== Texnik tavsif ===
An-225 olti dvigatelli turbojetli yuqori qanotli samolyot boʻlib, qanoti supurilgan va egizak dumli. [[:ru:ЗМКБ_«Прогресс»_имени_академика_А._Г._Ивченко|Akademik A. G. Ivchenko nomidagi ZMKB Progress]] tomonidan ishlab chiqilgan Zaporojye dvigatel zavodi tomonidan ishlab chiqarilgan oltita [[:ru:Д-18Т|D-18T]] samolyot dvigatellari bilan jihozlangan.

Yuk boʻlinmasining oʻlchamlari: uzunligi — 43 m, kengligi — 6,4 m, balandligi — 4,4 m. Samolyotning yuk boʻlimi havo oʻtkazmaydigan boʻlib, uning tashish imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytiradi. 2-pabordagi yuk boʻlimi tepasida oltita smena ekipaji va yukga hamroh boʻlgan 88 kishi uchun kabina mavjud.
[[Fayl:Antonov-225 main landing gear 2.jpg|thumb|An-225 shassisi]]
Yuk yuklash uskunalarining bort majmuasi, shuningdek, oldingi yuk lyukining rampali dizayni yuklash va tushirish operatsiyalarini tez va qulay bajarishni taʼminladi. Samolyot fyuzelyajda noyob yuklarni tashishga qodir, ularning oʻlchamlari ularni boshqa yer va havo transport vositalariga joylashtirishga imkon bermaydi. Ushbu yuklarni fyuzelyajga oʻrnatish uchun maxsus mahkamlash tizimi mavjud.

An-225 samolyoti tizimlar, yigʻilishlar, konstruktsiyalar va havo korpusining qismlari, elektr stantsiyalari va uskunalari boʻyicha sertifikatlangan [[:ru:Ан-124|An-124-100]] („Ruslan“) samolyotlari bilan yuqori darajadagi uzluksizlik va birlashtirishga ega. An-124 dan asosiy farqlar:

* yangi markaz boʻlimi ;
* qoʻshimchalar tufayli fyuzelaj uzunligining oshishi ;
* quyruq qismini ikki oʻqli bilan almashtirish;
* quyruq yuk lyukining yoʻqligi;
* asosiy qoʻnish moslamalari sonining koʻpayishi;
* tashqi yuklarni mahkamlash va bosim oʻtkazish tizimi;
* ikkita qoʻshimcha dvigatel.

=== Parvoz samaradorligi ===

* Ekipaj, odamlar: 6
* Qanot kengligi, m: 88,4
* Uzunligi, m: 84
* Balandligi, m: 18.2
* Qanot maydoni, m²: 905
* Ogʻirligi:
** boʻsh samolyot, kg: 216 000
** maksimal uchish, kg: 640 000
* Yonilgʻi quyish moslamasi kN: 1377
* Yoqilgʻi massasi, normal, kg: 300 000
* Kruiz tezligi, km/soat: 850
* Parvoz oraligʻi:
** amaliy, km: 15 400
** 200 tonna yuk bilan amaliy, km: 4000&lt;ref&gt;[[:ru:Ан-225#CITEREF%D0%9B%D0%A2%D0%A5_%D0%90%D0%BD-225|LTH An-225]]&lt;/ref&gt;
* Amaliy shift, m: 12 000
* Yuk, kg: 250 000 gacha

; Dvigatel

* Dvigatel turi: Turbofan
* Model: &quot; D-18T &quot;
* Bosish :
** uchish rejimi, kgf: 6×23 430
** kruiz rejimi, kgf: 6 × 4860
* Dvigatel ogʻirligi, kg: 6 × 4100
* Maxsus yoqilgʻi sarfi
** kruiz rejimi, kg / kgf soat: 0,57-0,63
** uchish rejimi, kg / kgf soat: 0,34
* Taʼmirlash muddati, soat: 6000
* Oʻlchamlari:
** uzunligi, mm: 5400
** diametri, mm: 2330

=== Samolyot yozuvlari ===
[[Fayl:Giant planes comparison-ru.svg|thumb|Dunyodagi eng katta samolyotning oʻlchamlarini taqqoslash]]
An-225 — havoga koʻtarilgan eng ogʻir yuk samolyoti. Qanotlari kengligi boʻyicha An-225 dan oshib ketadigan yagona samolyot [[:ru:Hughes_H-4_Hercules|Hughes H-4 Hercules]] boʻlib, u uchar qayiqlar sinfiga kiradi va 1947-yilda faqat bir marta havoga koʻtarilgan&lt;ref&gt;[http://www.airwar.ru/enc/sea/hercules.html Hughes H-4 Hercules]&lt;/ref&gt;. 2017-yilda AQShda [[:ru:Scaled_Composites_Stratolaunch_Model_351|Scaled Composites Stratolaunch Model 351]] eng katta egizak fyuzelyajli transport samolyoti taqdim etildi, u qanotlari kengligi boʻyicha (117 m) An-225 va Hughes H-4 Hercules-dan oshib ketdi, ammo dastlabki maʼlumotlarga koʻra, bu Maksimal uchish ogʻirligi va yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha Mriyadan kam (Stratolaunchning birinchi parvozi 2019-yilda boʻlib oʻtgan) va ikkita fyuzelyajdir&lt;ref&gt;[https://nplus1.ru/news/2019/04/13/Stratolaunch-first-flight Dunyodagi eng uzun qanotli samolyot Stratolaunch oʻzining birinchi parvozini muvaffaqiyatli yakunladi]&lt;/ref&gt;.

Mriya samolyoti uchish ogʻirligi va foydali yuk boʻyicha bir qator jahon rekordlarini oʻrnatdi. 1989-yil 22-martda An-225 156,3 tonna yuk bilan uchdi. 2004-yil avgust oyida yangi rekord oʻrnatildi — Mriya Zeromax GmbH tomonidan buyurtma qilingan 250 tonna maxsus texnikani Pragadan Toshkentga olib oʻtdi.

2009-yil avgust oyida samolyot umumiy ogʻirligi 187,6 tonna boʻlgan aviatsiya tarixidagi eng katta yukni tashish boʻyicha Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan. Bu 174 tonna ogʻirlikdagi generator edi, u Germaniyaning Frankfurtidan Yerevanga yangi arman elektr stantsiyasi uchun maxsus ramka bilan birga olib borildi  (Qarang: [[:ru:Discovery_Science|Discovery Science]], „Maxsus kuchlar“ ogʻir mashinalar &quot;&quot; dasturi).

„Mriya“ yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha mutlaq rekordga ega — 253,8 tonna

2010-yil 10-iyunda havo transporti tarixidagi eng uzun yuk  tashildi — har birining uzunligi 42,1 metr boʻlgan  ikkita shamol turbinasi qanotlari. 2016-yil noyabr oyida Janubiy Amerika uchun rekord ogʻirlik — umumiy ogʻirligi 182 tonna boʻlgan maxsus dizayndagi turbogenerator tashildi.

Hammasi boʻlib, bu samolyot taxminan 250 ta jahon rekordining egasidir&lt;ref&gt;[http://irtafax.com.ua/news/2009/08/2009-08-14-49.html „Ukraina samolyoti Ginnesning rekordlar kitobiga kirdi“]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/world/2004/11/09/mria/ Mriya Ginnesning rekordlar kitobiga 240 ta havo rekordi bilan kirdi]&lt;/ref&gt;.

= AN-225 ga eʼtibor =
[[Fayl:AN225 R.jpg|thumb|20 grivnali kumush tangada An-225]]

* 1987-yilda SSSRda „Buyuk Oktabrga shon-sharaflar!“ [[:ru:Художественный_маркированный_конверт|Badiiy shtamplangan konvert nashr etildi. samolyot tasviri bilan]] (rassom V. Xmelev).
* [[Fayl:Stamp of Ukraine s123.jpg|thumb|Ukrainaning pochta markasida An-225]]2002-yilda Ukraina orqa tomonida 5 va 20 grivna nominalida An-225 tasviri tushirilgan esdalik tangalarini muomalaga chiqardi. Nominal qiymati 20 grivna boʻlgan tanga Ukrainaning eng yirik esdalik tangalaridan biri hisoblanadi : diametri 50 mm, ogʻirligi 62,2 gramm.
* 1996-yilda Ukraina pochtasi nominal qiymati 40 000 grivna boʻlgan samolyot tasvirlangan pochta markasini chiqardi; Gambiyaning pochta nashrlaridan birida nominal qiymati 7 dalasi boʻlgan An-225 tasviri ham bor.
* 2003-yilda Solomon orollari nomidan 25 dollarlik kumush tanga chiqarildi.
* 2008-yilda Kuk orollari nomidan 1 dollarlik kumush (1 untsiya) samolyot tangasi chiqarildi.
* 2016-yilda Solomon orollari nomidan 35 dollarlik samolyotlar bloki chiqarildi.

* Samolyot &quot; 2012 &quot; filmida „Antonov-500“ nomi bilan namoyish etilgan; filmda samolyot oʻzgartirilgan — orqa yuklash rampasi mavjud boʻlib, u asl Mriya samolyotida yoʻq.
* [[:ru:Battlefield:_Bad_Company_2|Battlefield: Bad Company 2 filmida]] AQSh armiyasi otryadi samolyotda olib ketilayotgan ommaviy qirgʻin qurollarini yoʻq qilishga harakat qiladi. Piyoda askarlardan biri bu samolyotni taniydi va oʻz safdoshlariga bu dunyodagi eng katta samolyot — An-225 „Mriya“ ekanligini maʼlum qiladi va bu soʻzning tarjimasini qoʻshadi (ruscha versiyada — „Orzu“). Oʻyinda samolyot oʻzgartirildi — u oltita oʻrniga toʻrtta dvigatel bilan jihozlangan, Mriyaning asl samolyotida yoʻq orqa yuklash rampasi mavjud va umuman samolyot An-124 ga oʻxshash, shu jumladan bir qanotli quyruq.

= Yana qarang =

* [[An-124]]
* [[VM-T]]
* [[Koʻp maqsadli aerokosmik tizim]]
* [[TTS-IS]]
* [[Ukraina aviatsiya sanoati]]
* [[SSSR aviatsiya sanoati]]

= Manbalar =
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;

= Havolalar =

* [https://youtube.com/watch?v=9TX9L62_Eac Osmon malikasi AN-225 Mriyaning umumiy koʻrinishi]
* [https://youtube.com/DAntonov YouTubeʼdagi AN-225 ekipaj komandiri Dmitriy Antonovning video kanali]
* [https://youtube.com/watch?v=Lz1_zlSlFY8 Dmitriy Komarov rus bosqinchilari tomonidan vayron qilingan An-225 Mriya samolyoti qanday koʻrinishini koʻrsatdi]

* [https://www.antonov.com/history/an-225-mriya An-225 ANTONOV veb-saytida]
* [http://www.airwar.ru/enc/craft/an225.html Airwar.ru sahifalarida An-225]
* [http://avia-mir.com/ru/an/index-an-225.php An-225 avia-mir.com sahifalarida: foto va video An-225.]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.buran-energia.com/mriya-antonov/mriya-desc.php An-225 buran-energia.com saytida]
* [https://web.archive.org/web/20121226034642/http://svit-navkolo.com/virtualnyj-tur-po-samoletu-an-225-mriya/ An-225 Mriya samolyotiga virtual sayohat]
* [https://www.youtube.com/watch?v=5klcaWsbNCM An-225 YouTube.com saytida qoʻnish va uchish]
* [https://www.airliners.net/search?keywords=Antonov+An-225+Mriya Airliners.net saytida An-225 fotogalereyasi]
* [[:ru:Ан-225#/maplink/0|50°35’30 dyuym. sh. 30°12′24″ E d. &lt;sup&gt;H G I O&lt;/sup&gt; — Google Earth’da koinotdan olingan surat.]]
* [[:ru:Ан-225#/maplink/1|50°28’24 dyuym. sh. 30°22′35″ E e. &lt;sup&gt;H G I O&lt;/sup&gt;]]
[[Turkum: Antonov Samolyotlari]]
[[Turkum: yuk samolyotlari]]
[[Turkum: ikki qavatli samolyotlar]]
[[Turkum: Yuqori Baland]]
[[Turkum: 2022 yilda g'oyib]]
[[Turkum:Rossiya-Ukraina urushi natijasida yo'qolgan texnika]]</text>
      <sha1>0y54e6r2dupxh6vuf4a4cv71yirmgix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abder</title>
    <ns>0</ns>
    <id>730106</id>
    <revision>
      <id>6155908</id>
      <parentid>4712765</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:08:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6846" sha1="9xu7x4u0rwf9my82dzvfxu02xo34v5r" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{Mifologik personaj|nom=Abder|Original yozilishi=qadimgi yunoncha: Ἄβδηρος|Mifologiya=qadimgi yunon|Yunoncha yozilishi=Ἄβδηρος|lotincha yozilishi=Abderos|Jins=erkak|Otasi=turli afsonalarga koʻra 
Poseydon, Germes yoki Menetiy|Bogʻliq personajlar=Gerakl, Diomed|Birinchi eslatma=Pindarning &quot;Abderitam&quot; peani}}
'''Abder''' ({{lang-grc|Ἄβδηρος}}) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon.

Abderning kelib chiqishi va tugʻilgan shahri haqida afsonaning bir nechta versiyalari mavjud. Abder eslab oʻtilgan eng qadimiy antik manbada, Pindarda u dengizlar xudosi [[Poseydon]] va nayada Froniyaning{{Sfn|Пиндар|1980}}{{Sfn|Oldfather|1918}} oʻgʻli deb aytilgan. Psevdo-Apollodorning soʻzlariga koʻra, u Germesning oʻgʻli boʻlib, Opunt Lokridasidan kelib chiqqan{{Sfn|Псевдо-Аполлодор|1972}}, Ptolemey Gefestionga koʻra - Argonavt Menetiuning oʻgʻli va Patroklning ukasi{{Sfn|Псевдо-Гигин Мифы|2000}}, Tabula Farnesiana - Froniyada tugʻilgan{{Sfn|Smith|1873}}{{Sfn|Tümpel|1893}}.

Qadimgi manbalarda Abder faqat Diomed otlarini oʻgʻirlash bo'yicha Geraklning sakkizinchi jasorati kontekstida eslatib oʻtilgan.  Frakiyalik bistonlar qabilasining podshohi Diomed odamxoʻr otlarning egasi boʻlib, ularga begonalarni yem qilar edi. [[Miken]] shohi Evrisfey [[Gerakl|Geraklga]] bu otlarni oʻz saroyiga olib kelishni buyurdi. Psevdo-Gigin tomonidan taqdim etilgan bir taxminga koʻra, Abder, Gerakl{{Sfn|Псевдо-Гигин Мифы|2000}} qoʻlida vafot etgan Diomedning xizmatkori edi. Psevdo-Apollodor, Katta Filostrat va boshqalarning yozuvlarida turli xil oʻzgarishlarda aks etgan klassikaga koʻra, Abder Geraklning xizmatkori va sevgilisi edi. Gerakl unga otlarga qarashni buyurgan. Qahramon jang bilan band boʻlganida, otlar oʻz nazoratchisini{{Sfn|Псевдо-Аполлодор|1972}}{{Sfn|Филострат|2009}}{{Sfn|Страбон|1994}}{{Sfn|Tümpel|1893}}{{Sfn|Roscher|1884—1890}} qiymalab tashladilar.

Halokat joyida yoki Abderning qabri hududida Gerkules Abdera shahriga asos soldi, shuningdek, marhumning xotirasiga bagʻishlangan sport musobaqalarini, jumladan, mushtlash, kurash, ularning kombinatsiyasini tashkil qildi, &quot;bir soʻz bilan aytganda, hamma narsa, lekin otlar bilan emas&quot;{{Sfn|Псевдо-Аполлодор|1972}}{{Sfn|Филострат|2009}}{{Sfn|Страбон|1994}}{{Sfn|Tümpel|1893}}{{Sfn|Roscher|1884—1890}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Олдфазер У. А.[de]. Abderos :  [нем.] // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1918. — Bd. S III. — Kol. 14—15.
* Рошер В. Г. Abderos // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie :  [нем.] / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1884—1890. — Bd. I. — Kol. 2—3.
* {{Книга|автор=|часть=Abde'rus|ссылка часть=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0104%3Aalphabetic+letter%3DA%3Aentry+group%3D1%3Aentry%3Dabderus-bio-1|заглавие=A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology|оригинал=|ссылка=https://archive.org/details/adictionarygree10smitgoog|Викитека=|ответственный=William Smith, Ed.|издание=|место=London|издательство=John Murray|год=1873|volume=|pages=|allpages=|серия=|isbn=|тираж=|ref=Smith}}
* Тюмпель К.[de]. Abderos :  [нем.] // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1893. — Bd. I, 1. — Kol. 23—24.
* {{Книга|автор=[[Псевдо-Аполлодор]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Мифологическая библиотека|оригинал=|ссылка=http://ancientrome.ru/antlitr/apollodor/index.htm|Викитека=|ответственный=Перевод, заключительная статья, примечания, указатель В. Г. Боруховича|издание=|место=Л.|издательство=Наука|год=1972|том=|страницы=|страниц=|серия=|isbn=|тираж=|ref=Псевдо-Аполлодор}}
* {{Книга|автор=[[Псевдо-Гигин]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=Мифы|оригинал=|ссылка=http://annales.info/ant_lit/gigin/index.htm|Викитека=|ответственный=Перевод с латинского, комментарии [[Торшилов, Дмитрий Олегович|Д. О. Торшилова]] под общей редакцией [[Тахо-Годи, Аза Алибековна|А. А. Тахо-Годи]]|издание=|место=СПб.|издательство=[[Алетейя (издательство)|Алетейя]]|год=2000|том=|страницы=|страниц=360|серия=Античная библиотека|isbn=5-89329-198-0|тираж=|ref=Псевдо-Гигин Мифы}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Пиндар. Отрывки // Оды; Фрагменты / Пиндар; Вакхилид ; изд. подг. М. Л. Гаспаров.. — М. : Наука, 1980. — 503 с. — (Литературные памятники). — 50 000 экз.
* {{Книга|автор=[[Страбон]]|часть=|ссылка часть=|заглавие=География в 17 книгах|оригинал=|ссылка=http://ancientrome.ru/antlitr/strabo/index.htm|Викитека=|ответственный=Перевод, статья и комментарии Г. А. Стратановского под общей редакцией проф. С. Л. Утченко.|издание=|место=М.|издательство=Ладомир|год=1994|том=|страницы=|страниц=|серия=|isbn=|тираж=|ref=Страбон}}
* {{Книга|автор=|часть=|ссылка часть=|заглавие=Филострат (старший и младший). Картины. Каллистрат. Статуи. Феофраст. Характеры|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=Подготовлено к изданию Цветковым А. И.|издание=|место=Рязань|издательство=Александрия|год=2009|том=|страницы=|страниц=416|серия=|isbn=5-94460-033-0|тираж=|ref=Филострат}}

[[Turkum:Germes haqida afsonalar]]
[[Turkum:Lokrida afsonalari]]
[[Turkum:Qadimgi yunon mifologiyasida Frakiya]]
[[Turkum:Qadimgi yunon mifologiyasida gomoerotik motivlar]]
[[Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari]]
[[Turkum:Gerakl haqida afsonalar]]</text>
      <sha1>9xu7x4u0rwf9my82dzvfxu02xo34v5r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vilson - Konovalov kasalligi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>730321</id>
    <revision>
      <id>6156252</id>
      <parentid>6154115</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:06:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31646" sha1="2u5u7al26b53u7nln6mvvjioxp6fcfu" xml:space="preserve">'''Vilson - Konovalov kasalligi'''
==Ta`rifi==
Vilson-Konovalov kasalligi kam uchraydigan irsiy [[distrofiya|distrofik]] kasallik bo'lib, organizmda misning ortiqcha to'planishi tufayli rivojlanadi. Metallning ko'p qismi miyada, ko'zda (xarakterli pigmentatsiya shakllanishi bilan), jigar va buyraklarda to'planadi. Shu bilan birga, organlarda metabolizm buziladi va distrofik o'zgarishlar rivojlanadi.
==Tarixi== 
Kasallik birinchi marta 1912-yilda ingliz nevrologi Samuel Uilson tomonidan tasvirlangan. U nashr etilgan o`z maqolasida ushbu kasallikdagi ichki organlardagi o'zgarishlarning belgilari va xususiyatlarini tasvirlab bergan. Odatda, birinchi belgilar  bemorlarning yoshligidanoq sezilarli bo'lishini, keyinchalik rigidlik kuchayib, yutishda qiyinchilik, yumshoq tanglay, til, lablarning motor faoliyatining pasayishi (nutq buzilishining sababi dizartriya)ni ta`kidlab o`tgan. Keyinchalik  noixtiyoriy harakatlar rivojlanadi, ruhiy buzilishlar – sababsiz  past yoki  yuqori kayfiyat, sababsiz tajovuz, keyingi bosqichlarda befarqlik, gallyutsinatsiyalar bilan almashadi.

Rus nevrologi Nikolay Vasilyevich Konovalov ko'p yillar davomida Vilson kasalligini o'rgangan. Bu unga kasallikning turli shakllarining asl to'liq tasnifini yaratishga imkon berdi. Konovalovning muammoni o'rganishga qo'shgan ulkan hissasi uchun olimning nomi kasallikning nomiga abadiy qo`shildi.

Kasallikning  paydo bo'lish chastotasi 100 000 aholiga 1 dan 9 tagacha.
==Etiologiyasi==
[[Fayl:Autosomal recessive inheritance.png|thumb|Autosoma retsessiv yo`l bilan nasldan naslga o`tadi]]
Kasallikning asosiy sababi mis ionlarining [[seruloplazmin]] oqsiliga qo'shilishi uchun mas'ul bo'lgan ATP7B [[gen]]ining mutatsiyasidir. Umuman olganda, ushbu genning 300 dan ortiq [[mutatsiya]]si  tasvirlangan. Mutatsiyalar bazasi doimiy ravishda yangi variantlar bilan kengayib bormoqda. Xalqaro hisob-kitoblarga ko'ra, har 100 kishidan 1 nafari g'ayritabiiy genning tashuvchisi hisoblanadi.Bu turdagi irsiyat bilan kasallik faqat patologik gen ikkala ota-onadan  o'tsa, alomatlar bilan namoyon bo'ladi. O'g'il bolalar va qizlar bir xil chastotada kasallanadilar.
==Patogenezi==
[[Fayl:Ceruloplasmin.png|thumb|Seruloplazmin]]
Vilson-Konovalov kasalligining rivojlanishining asosiy mexanizmi organizmdagi metabolik jarayonlarning buzilishi bo'lib, buning natijasida mis turli organlar va to'qimalarda ularning funktsiyalarining progressiv buzilishi bilan to'planadi. Bundan tashqari, kasallikning qanday namoyon bo'lishini belgilaydigan ATP7B genidagi turli xil mutatsiyalar turli alomatlar uchun javobgardir.

ATP7B geni odamlarda misning kimyoviy reaktsiyalarini tezlashtiradigan oqsillarni kodlaydi: ATFaza 7A va ATFaza 7B. 
*Birinchi [[Fermentlar|ferment]] ichaklarda misning so'rilishini va uning miyaga kirib borishini ta'minlaydi. 
*mRNK fermenti ATFaza 7B jigar hujayralari va miyadagi kapillyar tomirlarda joylashishi aniqlangan. Misning miyadan qonga va qondan safroga chiqishiga yordam beradi. Ushbu biologik faol moddaning  yetishmasligi Vilson- Konovalov kasalligini keltirib chiqaradi.

Misning organizmda to'planishi surunkali zaharlanishni (intoksikatsiya) keltirib chiqaradi. Jigar va miyada to'plangan mis bu organlarning hujayralarining o'limiga yordam beradi. Bu yallig'lanish reaktsiyasini va jigarda biriktiruvchi to'qimalarning ko'payishini keltirib chiqaradi -  bu jigar kanallarining fibroziga, keyinchalik esa sirroz rivojlanishiga olib keladi.  Nerv hujayralarining nobud bo'lishi va ularning miyada erishi (lizis) bo'shliqlar (kistalar) hosil qiladi. 
Boshqa organlar va to'qimalarda esa o'zgarishlar odatda kichikdir.
Parchalangan hujayralardan  mis tashqi omillar ta'sirida (infektsiya, intoksikatsiya, dori vositalariga reaktsiyalar) qonga chiqarilganda, qon plazmasidagi mis konsentratsiyasi bir necha marta oshishi mumkin. Bu qizil qon hujayralarining katta tezlikda parchalanishiga olib keladi, bu og'ir, ko'pincha o'limga olib keladigan asoratga – fulminant  ([[Lotin tili|lotincha]] fulmino – chaqmoqdek, bir lahzada rivojlanuvchi) jigar yetishmovchiligiga olib keladi.

Vilson-Konovalov  kasalligining turli xil belgilari nafaqat misning to'planishi, balki organizmning o'z hujayralarining parchalanish mahsulotlari bilan zaharlanishi(autointoksikatsiya)dan ham kelib chiqadi.

==Belgilari==
Kasallikning belgilari to'rt guruhga bo'linadi:
*''jigar shikastlanishiga oid belgilar''
*''nevrologik belgilar'';
*''ruhiy alomatlar'';
*''boshqa ichki organlardagi o'zgarishlar''.
Kasallikning eng muhim ko'rinishlari - jigar shikastlanishi, nevrologik va ruhiy alomatlar, ko'zning o'zgarishi.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Vilson- Konovalov kasalligida ichki organlarning shikastlanish belgilari

|-
!  Shikastlanuvchi organ !! Belgilari
|-
| Jigar shikastlanishi ||  
* Simptomsiz gepatomegaliya (jigarning kattalashishi)
* biokimyoviy  ko'rsatkichlarning sitolitik  faolligi (hujayralarni nobud bo`lganligini  ko`rsatuvchi ko'rsatkichlari)
* steatogepatit;
* o'tkir (fulminant) gepatit;
* jigar sirrozi.
|-  
| Markaziy nerv sistemasi shikastlanishi ||

* harakatlanishda  buzilishlar (tremor, majburiy harakatlar);
* so'lak oqishi, dizartriya (nutqning buzilishi);
*  distoniya (mushaklar tonusini ularning  turiga qarab turlicha buzilishi);
*  psevdobulbar sindromi (majburiy kulgi, yig'lash,avtomatik chaynash harakatlari, yutish buzilishi);
* [[migren]]ga o'xshash bosh og'rig'i;
*uyqusizlik;
*distonik atakalar (qo`qqisdan kuchli tovush, yorug'likka nisbatan  mushaklar tonusini oshishi natijasida qandaydir bir faol harakatni bajarishga urinish.)
|-
|Psixiatrik alomatlar || 
*[[depressiya]];
* nevrotik xulq-atvor (noadekvat, bunda  nima sodir bo'layotganini tanqid qilish  saqlanib qolgan(psixozdan farqli o'laroq), qondirilmagan ehtiyojlarga erishish uchun sodir bo'ladiga, takroriy harakatlar bilan tavsiflanadi;
*shaxsiyatning o'zgarishi (keyinchalik his-tuyg'ularning zaiflashishi bilan kayfiyatning o'zgarishi, o`qishini yoki ishini to'xtatish va mavjud ko'nikma va qobiliyatlarni, maqsadlarni, qiziqishlarni va motivatsiyani yo'qotish, keyinchalik ularga bo'lgan qiziqishni yo'qotish bilan o'z ehtiyojlarini qondirmaslik);
* psixoz: o'zini va boshqalarni idrok etishning patologik o'zgarishi (gallyutsinatsiyalar) yoki obsesif e'tiqodlar bilan normal fikrlash mantig'ining buzilishi va o'z harakatlarini tanqid qilishni yo'qolishi bilan namoyon bo'ladigan ruhiy kasalliklar.
|-
|Boshqa tizimlar || 
*[[gemolitik anemiya]];
* dermatologik ko'rinishlar: &quot; tirnoqlardagi yarim halqaning ko`karib qolishi&quot;,
* buyrak patologiyasi: aminoatsiduriya (siydikda aminokislotalarning chiqarilishi), og'riq sindromi bilan nefrolitiaz;
* skeletning patologiyasi: erta osteoporoz, artrit (bo'g'imlarning yallig'lanishi);
* yurak shikastlanishi: kardiomiopatiya, [[aritmiya]]lar;
* pankreatit (oshqozon osti bezining yallig'lanishi), xolelitiaz;
*  gipoparatiroidizm, gigantizm;
* hayz davrining buzilishi, bepushtlik, takroriy abortlar;
* ko'zning shikastlanishi: shox pardaning atrofi rangining yashil rangga xos o'zgarishi bilan Kayzer-Fleischer halqalarining paydo bo'lishi, katarakta gavharni xiralashishi.

Jigardagi o'zgarishlar kasallikning birinchi alomatlari orasida ajralib turadi (ko'pincha ular 4-5 yoshda paydo bo'ladi). 
*Ba'zida Vilson kasalligi - Konovalov o'tkir yoki surunkali gepatit bilan namoyon bo'ladi, buni jigarning yallig'lanishli bakterial yoki virusli yallig'lanishli shikastlanishi bilan adashtirib qo`yishlari  mumkin.
* Patologik jarayon sariqlikning tez rivojlanishi bilan boshlanadi: teri va ko'rinadigan shilliq pardalar, ko'zning oqi sariq rangga ega bo'ladi. 
*Intoksikatsiya va asteniya belgilari (umumiy zaiflik, charchoqning kuchayishi, kayfiyatning beqarorligi) terining rangi o'zgarishiga qo'shilishi mumkin. 
*Anoreksiya kuzatilishi mumkin - ishtahani yo'qolishi va ovqatdan voz kechish.
|-
|}

Vilson-Konovalov kasalligida nevrologik alomatlar va ruhiy kasallikning namoyon bo'lishi 35% va 10% hollarda, odatda 10 yoshdan 35 yoshgacha bo'ladi, garchi 55 yoshda boshlangan kechki holatlar ham mavjud. [[Fayl:Dystonia2010.JPG|thumb|Mushak distoniyasi]]
Nevrologik ko'rinishlari 
*harakatsiz  turganda oyoq-qo'llarning titrashi. 
*mushak distoniyasi sindromi 
*mushaklar tonusidagi o'zgarishlar yurishning buzilishiga olib keladi. 
Shuningdek, mushaklarning allaqachon ko'rsatilgan buzilishlari tufayli nutq o'zgaradi. Tupukning ko'payishi ham  kuzatiladi.

Psixiatrik alomatlar bemorlarning taxminan uchdan birida barcha boshqa alomatlardan oldinroq paydo bo`ladi.
Ko'rinishlar o'ziga xos bo'lmaganligi sababli, ularni odatda Vilson – Konovalov kasalligi  bilan bog'lashmaydi
* Bolalarning aqliy rivojlanishida kechikish yoki to'xtash, maktabda o`qishining pasayishi va diqqatni jamlash qobiliyati sustligi bilan ifodalanadi. 
*Kayfiyatning keskin o'zgarishlari –yuqori kayfiyatning o'tkinchi qo'rquv va asossiz tashvish hissi bilan almashishi kuzatiladi. 
*O'tkir psixiatrik kasalliklar (psixozlar) kam uchraydi.
*Voyaga etgan bemorlarda fikrlash jarayonlarining tezligi pasayadi ammo o'tmishdagi voqealar uchun xotira bilan saqlanadi. Asossiz kulish va yig'lash, og'iz bo'shlig'i mushaklarining og'riqli reflekslari kuchayadi.

Kayzer – Fleysher  halqalari [[Fayl:Kayser-Fleischer ring.jpg|thumb|Keyzer - Fleysher halqasi]]
Vilson kasalligida ko'zning shikastlanishi Kayzer – Fleysher  halqalari va mis to`plangan  kataraktalarni o'z ichiga oladi. Ammo faqat mutaxassis bu alomatlarni to'g'ri talqin qilishi mumkin, chunki ular mis bilan zaharlanishda ham uchraydi.
Kayzer – Fleysher  halqalari har doim ham oodiy ko'z bilan ko'rinmaydi, ba'zida ular faqat yorug`  lampa yordamida oftalmologik tekshiruv paytida aniqlanadi.

==Tasnifi==
Kasallikning klinik xususiyatlariga, jigar va [[Markaziy nerv sistemasi|markaziy asab tizimining]] zararlanishining   kombinatsiyasiga  asoslangan holda tasniflash ko'pincha qoʻllanadi,. Vilson – Konovalov kasalligi quyidagi shakllarga bo'linadi:

*asimptomatik shakl;
*jigar shakli;
*miya shakli;
*aralash shakl.
Shuningdek,  gepato-serebral distrofiyaning beshta shaklini o'z ichiga olgan Konovalov tasnifi ham qoʻllanadi:
[[Fayl:Liver Cirrhosis es.png|thumb|Jigar sirrozi]]

''Abdominal shakli'' - gepatopatiya, Vilson gepatiti, [[jigar sirrozi]] va fulminar jigar yetishmovchiligi bilan namoyon bo'ladigan jigarning og'ir shikastlanishi. Asab tizimi tomonidan simptomlar boshlanishidan oldin ham o'limga olib kelishi mumkin. Bu shakli bir necha oydan 3-5 yilgacha davom etadi.

''Rigid – aritmogiperkinetik  (erta) shakl'' - tez kechishi bilan tavsiflanadi va bolalikdan boshlanadi. Harakat sekinlashadi, qo'llar va oyoqlar  beixtiyoriy ravishda, mushaklarning beixtiyoriy qisqarishi bilan birgalikda  spiral tarzda harakatlanishi mumkin.  Nutqning buzilishi (dizartriya) va yutish qiyinlashuvi (disfagiya), beixtiyor kulish va yig'lash, hissiy buzilishlar va aqlning o'rtacha pasayishi xarakterlidir. Kasallikning bu shakli  2-3 yil davom etadi, o'lim bilan tugaydi.

''Tremor-rigid shakli'' boshqalarga qaraganda tez-tez uchraydi,  o'smirlik davrida boshlanadi, sekin davom etadi, ba'zida to'liq yoki to'liq bo'lmagan tiklanish davrlari va keskin yomonlashuv, tana haroratining 37-38&amp;nbsp;°C gacha ko'tarilishi bilan birga keladi. Sekundiga 2-8 chayqalish  chastotasi bilan kuchli mushaklarning qattiqligi va ritmik titroqning bir vaqtning o'zida rivojlanishi bilan tavsiflanadi. Bu alomatlar harakat va hayajon bilan keskin kuchayadi, ammo dam olish va uyquda yo'qoladi. Ba'zida disfagiya va dizartriya kuzatiladi. Kasallikning bu shakli bilan o'rtacha umr ko'rish taxminan 6 yil.

''Titroq shakli'' 20-30 yoshdan boshlab o'zini namoyon qiladi, nisbatan sekin (10-15 yil va undan ko'proq) rivojlanadi, titroq ustunlik qiladi, mushaklar rigidligi faqat kasallikning  oxirida paydo bo'ladi, ba'zida mushak tonusining pasayishi kuzatiladi; yuz ifodalarining yetishmasligi, sekin monoton nutq, jiddiy ruhiy o'zgarishlar, tez-tez hissiy o`zgarishlar  kuzatiladi.
Ekstrapiramidal-kortikal shakli  boshqalarga qaraganda kamroq tarqalgan. Gepatoserebral distrofiyasiga xos bo'lgan buzilishlar to'satdan  falaj (piramidal parez), konvulsiv (epileptiform) tutilishlar va og'ir  aqliy yetishmovchilik bilan yanada murakkablashadi. 6-8 yil davom etadi, o'lim bilan tugaydi.

Kasallik kechishini ikkita bosqichga bo'lish mumkin:

*yashirin - kasallikning tashqi ko'rinishlarining yo'qligi bilan tavsiflanadi, xarakterli o'zgarishlar faqat laboratoriya tadqiqotida aniqlanadi;
*klinik belgilar bosqichi - gepato-serebral degeneratsiyasining o'ziga xos belgilari paydo bo'ladi.

==Diagnostikasi==
Tashxis klinik belgilar, laboratoriya ma'lumotlari va molekulyar genetik testlarning kombinatsiyasiga asoslanadi. 
Patogen  ATF7B  genini  molekulyar genetik  darajada aniqlashdan tashqari hech qanday laboratoriya tekshiruvi kasallik tashxisining 100% kafolatini ta'minlamaydi.

Vilson – Konovalov kasalligining asosiy diagnostik ko'rsatkichlari:

*Seruloplazmin miqdorini  50% kamayishi. Bu hol normal bo'lishi ham  mumkin. 
*Boshqa ma`lumotlarga ko'ra - 20&amp;nbsp;mg / dl dan kamayishi. 
*Bir qator sabablarga ko'ra (Menkes kasalligi, jigar etishmovchiligi, nefrotik sindrom, uzoq muddatli parenteral oziqlanish va boshqalar)da  tahlil natijalari xato bo`lishi mumkin.
*Misning kunlik siydik bilan chiqarilishi: &gt;100 mkg/kun yoki bolalarda &gt;40 mkg/kun.
* Lekin kasallik simptomsiz kechayotgan bo`lsa ko'rsatkichlar kuniga 40 mkg dan oshmaydi.
* Qon zardobidagi erkin mis miqdori: &gt; 1,6 mkM/l
*Jigar to'qimalarida mis miqdori: &gt; 4 mkM/g yoki &gt; 250 mkg/g quruq vaznga.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
!simptomlari  !! laborator testlar
|-
| 1. Kayzer-Fleysher halqalari:
*bor (0 ball)
*yoʻq (2 ball) 
||1. Misning siydik bilan chiqishi (ajralishi):
* norma (0 ball)
* 1-2 me'yor (1 ball)
* 2 dan ortiq norma (2 ball)
* norma, lekin kuprenil bilan sinamada 5 ortishi (2 ball)
|-
| 2. Neyropsixiatrik alomatlar: (MRTda o'zgarishlar)
* bor (2 ball)
* yoʻq (0 ball) 
||2. Jigar biopsiyasi namunalarida mis miqdorini   aniqlash:
* norma (-1 ball)
* 50-250 mkg/g (1 ball)
* 250 mkg/g dan ortiq (2 ball)
|-
| 3. Kumbs manfiy gemolitik anemiya:
* bor (1 ball)
* yo'q (0 ball) 
|| 3. Rodamin - ijobiy gepatotsitlar (jigarda mis miqdorini aniqlashning iloji bo'lmaganda):
* bor (0 ball)
* yo'q (1 ball)
4. Qon zardobidagi seruloplazmin darajasi (20&amp;nbsp;mg/dl dan yuqori tezlikda):
* norma (0 ball)
* 10-20 (1 ball)
* 10 dan kam (2 ball)
|-
|Molekulyar genetik tadqiqot (ATF7B genidagi mutatsiyalarni aniqlash)
* gomozigotali (bu holda kasallikning namoyon boʻlishini aniqlaydigan ikkita bir xil gen) yoki birikma-geterozigota (juft genlardan ikkalasi ham kasallikka olib keladigan har xil mutatsiyaga ega, lekin ular bir-biriga oʻxshamaydi) (4 ball).)
* geterozigotali (juftdan bitta gen normal, biri mutatsiyaga ega) (1 ball)
* mutatsiyalar topilmadi (0 ball)
|-
|}

Umumiy ball:
4 yoki undan ko'p - kasallikning yuqori ehtimoli;
2-3 - kasallik ehtimoli bor, ammo bemorni qo'shimcha tekshirish talab etiladi;
0-1 - kasallik shubhali.
*Kasallikning shaklini va zararlanganlik darajasini aniqlash uchun miyaning MRT tekshiruvi qoʻllanadi, ammo tashxisni faqat MRT asosida amalga oshirish mumkin emas. MRT tekshiruvi kasallikka xos o'choqlarni va miya hajmining kamayishini ko'rsatadi. 
*MRTda ushbu kasallikning o'ziga xos, ammo kamdan-kam uchraydigan alomati &quot;gigant pandaning yuzi&quot; ga o'xshash rasmdir. KT va MRTda belgilar klinik alomatlardan oldin namoyon bo'lishi mumkin.
*Kasallik mavjudligida miyaning [[kompyuter tomografiyasi]] (KT) qorinchalarning kattalashishi, korteks va miya stvolini [[atrofiya]]sini aniqlaydi. 
*Biroq, MRT kasallikning miya shakli uchun muhimroq diagnostika usuli hisoblanadi.
*Magnit-rezonans spektroskopiyasi (MRS) mis to'planish joylarini aniqlash va miya metabolizmini jarrohliksiz baholash uchun qoʻllanadi. Bu tananing to'qimalarida turli kasalliklarda moddalarning biokimyoviy kontsentratsiyasidagi o'zgarishlarni baholash imkonini beruvchi usul hisoblanadi.
*Pozitron emissiya tomografiyasi (PET) organizmdagi moddalar almashinuvi va ularning tashilish darajasini aniqlash uchun ham qoʻllanadi.
*Erta tashxis qo'yishning istiqbolli usuli - bu miyaning transkranial ultratovush tekshiruvi sanaladi.
*Jigar va buyraklarning ultratovush, KT va MRT bilan aniqlangan o'zgarishlar boshqa kasallik holatlarida ham aniqlanadi, shuning uchun ular Vilson-Konovalov kasalligi uchun qat'iy xos emas va faqat davolash samaradorligini baholash uchun ishlatilishi mumkin.

Jigar sirrozining (fibroz) og'irligini aniqlashning yangi usuli - bu jigar elastometriyasidir. Tadqiqot ultratovushning turli zichlikdagi to'qimalardan turli tezliklarda o'tish qobiliyatidan foydalanadi, bu esa organning normal zichligi o'zgarishini aniqlash imkonini beradi.

==Davosi==
*Kasallikning simptomsiz bosqichida davolanishning maqsadi simptomlar paydo bo'lishining oldini olish va laboratoriya parametrlarini normallashtirishdir. 
*Klinik ko'rinishlar bosqichidagi maqsad kasallikning asosiy belgilarini barqarorlashtirish va maksimal mumkin bo'lgan regressiyaga erishish, shuningdek, laboratoriya parametrlarini normallashtirishdir. 
Vilson – Konovalov  kasalligini davolashni bir necha yo'nalishlarga bo'lish mumkin.

===Medikamentoz davolanish===
Misni tanadan olib tashlaydigan preparatlarni qo'llash (misni yo'q qilish yoki xelatlash terapiyasi), shuningdek, misning so'rilishini kamaytiradigan preparatlarni qo'llashni o'z ichiga oladi. Ushbu davolash usuli butun umr davomiga belgilanadi.

Jahon amaliyotida quyidagi preparatlardan foydalanish ko'zda tutilgan: *penitsilamin
* trientin
* tetratiomolibdat 
* unitiol. 
*Shuningdek, Vilson-Konovalov kasalligida mis zaharlanishi (patogenetik terapiya) paytida nishon organlarning mis bilan zaharlanish darajasini sekinlashtiradigan va shikastlanishni kamaytiradigan preparatlar qoʻllanadi. Bundan tashqari, simptomatik terapiya o'tkaziladi. 
*Kasallikning alomatlarini davolash va ta'sirlangan organlarni tiklash uchun B, C va E guruhlari vitaminlari, neyroprotektiv va neyrometabolik vositalar, tirishishlarni davolash uchun antikonvulsantlar, kasallikning ruhiy belgilarini tuzatish uchun preparatlar qoʻllanadi.
*B vitaminlarini o'z ichiga olgan preparatlar bilan davolash asab  to'qimalarining faoliyatini, uning tiklanish jarayonlarini va metabolizmini yaxshilaydi. 
Ushbu guruhdagi eng mashhur kombinatsiyalangan dorilar milgamma va kombilipendir. 
*C vitamini (askorbin kislotasi) misni tanadan olib tashlashga yordam beradi.
*E vitamini (alfa-tokoferol asetat) organizmdagi oksidlanish jarayonlarini sekinlashtiradigan va hujayralarni zararli ta'sirlardan va parchalanishdan himoya qiladigan antioksidantdir.
*Jigarning shikastlanishi bilan L-ornitin-L-aspartat va boshqa gepatoprotektorlardan foydalaniladi. 
*Periferik shish va assitdadiuretiklar buyuriladi. Bundan tashqari, kuchli shishda furosemid (Lasix) dan foydalanish mumkin. 
*Qo'l titroqlarida va tajovuzkor harakatlarda lorazepam yoki klonazepam buyuriladi. Nevrotik ko'rinishlar (tashvish, depressiya) bo'lsa, turli antidepressantlar va anksiolitiklar buyuriladi.

===Dietoterapiya===
Misni dietadan to'liq olib tashlash mumkin emas, chunki u barcha oziq-ovqatlarda mavjud. 
Shu bilan birga, mis miqdori 0,5&amp;nbsp;mg / 100 g dan ortiq bo'lgan oziq-ovqat mahsulotlaridan: qisqichbaqasimonlar, yong'oqlar, kakao mahsulotlari, qo'ziqorinlar, dukkaklilar, grechka va jo'xori unini chiqarib tashlash kerak. 
Shakar, tozalangan [[uglevodlar]] va trans yog'larni kamaytirish zarur. 
Umuman olganda, ushbu kasallik uchun parhez yetarli miqdorda oqsil tarkibiga ega bo'lgan sut-sabzavotli parhez sifatida tavsiflanishi mumkin.

===Jarrohlik===
Kasallik bilan jigar transplantatsiyasi quyidagi hollarda amalga oshiriladi:
#Fulminant  jigar yetishmovchiligining rivojlanishi bilan;
# 3 oy davomida misni bog'laydigan dorilar samara bermaganda;
#Jigarning dekompensatsiyalangan sirrozi bilan og'rigan bemorlar - jigar yetishmovchiligi belgilarining kuchayishi.

Jigarning dekompensatsiyalangan sirrozi - bu ovqat hazm qilish funktsiyasining  buzilishi belgilari bilan namoyon bo'ladigan jigarning normal faoliyatining buzilishi. 
U quyidagicha ko'rinadi:
*Terining, ko'z sklerasi va og'iz shilliq qavatining sariqligi;
*Kaftlarning qizarishi.
*Toksinlarning to'planishi tufayli terining qichishi.
*Qon tomirlari yulduzchalari ya`ni yulduzsimon shaklda kengayishi, shuningdek, terining eng kichik shikastlanishi bilan qon ketish va ko'karishlarga moyillik.
*Ishtahani yo'qotish, kaxeksiyaga qadar vazn yo'qotish;
*O'ng qovurg`a ostida og'riq, ba'zida aniq lokalizatsiyasiz qorin bo'shlig'ida og'riq.
*Qorin bo'shlig'ida suyuqlikning to'planishi (astsit).

[[Jigar ensefalopatiyasi]](jigarning dezintoksikatsion funksiyasining buzilishi natijasida kelib chiqadi) - bu miya funktsiyalarining progressiv buzilishi (xotira, fikrlashga e'tibor), turli tajovuzkor noto'g'ri xatti-harakatlar bilan shaxsning o'zgarishi, ongning buzilishi (komagacha) Agar o'z vaqtida davolanmasa, kasallik o'limga olib kelishi mumkin.
Transplantatsiyada donor jigar transplantatsiyasi qoʻllanadi - jigar to'liq yoki qisman transplantatsiya qilinadi. Jigar transplantatsiyasi 50% dan ortiq hollarda nevrologik simptomlarning yaxshilanishini ta'minlaydi. Dekompensatsiyalangan jigar sirrozi bosqichida jigar transplantatsiyasida birinchi yil davomida omon qolish 95%, 5 yildan keyin - 83%, 10 yildan keyin - 80% ni tashkil qiladi.

===Plazma filtratsiyasi va gemosorbtsiya===
Misni tanadan olib tashlash uchun qon va plazma filtratsiyasi ham qoʻllanadi: (plazma filtratsiyasi va gemosorbtsiya). Birinchi protsedura davomida bemor apparatga ulanadi, buning natijasida bir qo'ldan qon apparatdan o'tib, boshqasiga qaytadi. Qon hujayralari darhol qon oqimiga qaytadi va plazma maxsus yuqori texnologiyali filtrning teshiklaridan o'tadi, u yerda parchalanish mahsulotlaridan xalos bo'ladi va tanaga tozalangan shaklda qaytadi. Gemosorbtsiya bilan bemorning butun qoni moddalar - sorbentlar bilan to'ldirilgan idishdan o'tadi.

Umuman olganda, Vilson kasalligi - Konovalov kasalligini davolashning butun davrini 2 bosqichga bo'lish mumkin:
boshlang'ich bosqich va parvarish terapiyasi bosqichi. Parvarish terapiyasiga o'tish mezoni 3 oylik interval bilan o'tkazilgan 2 ta ketma-ket tekshiruvda mis metabolizmini normallashganidir.

==Asoratlari==
*Gepatitning fulminant shakli  eng xavfli asoratlardan biridir (o'lim darajasi taxminan 60-95%).
*Qo'zg'atuvchi omil - infektsiya yoki intoksikatsiya. Jigar hujayralarining massiv [[nekroz]]i xarakterlidir. Keyinchalik shikastlangan gepatotsitlardan mis qonga ko'p miqdorda chiqariladi, bu esa eritrotsitlarning tezda parchalanishiga olib keladi. 
*Parchalangan  eritrotsitlardan ajralib chiqqan erkin gemoglobin qo'shimcha ravishda jigarga zarar yetkazadi, og'ir intoksikatsiyaning patologik  xavfli halqasini keltirib chiqaradi va buyraklar va boshqa organlarga toksik ta'sirini ko'rsatadi. Xarakterli alomat &quot;jigarning erishi&quot; (jigar tezda hajmini kamaytiradi).
*Sirroz - oddiy jigar to'qimasini tolali (biriktiruvchi) [[to'qima]] bilan almashishi.
Uzoq vaqt davomida u simptomlarsiz rivojlanishi mumkin, ammo Vilson-Konovalov kasalligining nevrologik ko'rinishlarI paydo bo`lgan  barcha bemorlarda u yoki bu darajada namoyon bo`ladi. Jigar sirrozi uning funktsiyalarining bosqichma-bosqich buzilishiga olib keladi - ayniqsa dezintoksikatsiya – toksik moddalarni zararsizlantirish funksiyasi buziladi.

*Gemoliz - qizil qon hujayralarining (eritrotsitlar) parchalanishining kuchayishi. Bu qondagi qizil qon tanachalari va gemoglobin sonining kamayishiga - anemiyaga olib keladi.  Eritrotsitlarning asosiy vazifasi kislorodni organlar va to'qimalarga yetkazib berishdir, shuning uchun ularning sonining kamayishi kislorodning yetarli darajada ta'minlanmasligiga olib keladi. Bu metabolizmning buzilishiga olib keladi, ichki organlar noto'g'ri ishlay boshlaydi.
Ushbu asorat o'tkir, surunkali va takroriy shaklda paydo bo'lishi mumkin.

Buyrak toshlarining shakllanishi buyraklardagi misning to'planishi tufayli buyraklar tubula *(kanalcha)larining noto'g'ri ishlashi tufayli yuzaga keladi. Toshlar buyraklarning normal ishlashiga xalaqit beradi, filtratsiya jarayonini yomonlashtiradi va siydik chiqarish jarayonini murakkablashtiradi.

*Vilson - Konovalov kasalligi progressiv kasallikdir, shuning uchun o'z vaqtida davolanilmasa, bemorlar jigar sirrozidan yoki yuqumli-toksik asoratlardan (kamdan-kam hollarda) o'lishadi. 
*Progressiv nevrologik alomatlar fonida bemor immobilizatsiya qilinishi mumkin. Misni olib tashlaydigan preparatlar bilan davolash va jigar transplantatsiyasi bilan bemorlarning uzoq muddatli omon qolish ehtimoli yuqori.

Vilson-Konovalov kasalligida o'limni oshiradigan omillar:
*Kechiktirilgan tashxis.
*Davolashni rad etish.
*Nevrologik kasalliklar bilan bog'liq baxtsiz hodisalar.
*Samarali davo bo`lmasligi. 
Jigar transplantatsiyasidan keyin fulminant yetishmovchilik tufayli yillik omon qolish 70% ga etadi. Transplantatsiyasiz esa – kamdan – kam  holatlar. Transplantatsiyadan keyin jigarning dekompensatsiyalangan sirrozi bilan bemorlarning yil davomida omon qolishi 95% ni, 5 yildan keyin - 83%, 10 yildan keyin - 80% ni tashkil qiladi. Transplantatsiyadan keyin nevrologik simptomlarning regressiyasi 50% dan ortiq hollarda qayd etiladi.

Jigar funktsiyasini tiklash davolanishning 1-2 yilida sodir bo'ladi va barcha tavsiyalarni to'liq bajarilsa qayta rivojlanmaydi.
Kasallikning fulminant bosqichida faqat jarrohlik davolash samarali bo'ladi.

Kasallikning o'ziga xos profilaktikasi genetik tabiati tufayli mavjud emas.

Muntazam tekshiruvlar natijasida tashxisni bilib olgan va sezilarli alomatlarga ega bo'lmagan Vilson kasalligi bilan og'rigan bemorlar dori-darmonlarni davolashni majburiy deb bilishmaydi. Bunday holda, kasallikning haqiqiy oldini olish haqida emas, balki Vilson-Konovalov kasalligining tashqi ko'rinishlarining (klinik belgilari)ni oldini olish haqida gapirish kerak.
==Profilaktikasi==
Kasallikning oldini olish quyidagilarni o'z ichiga oladi:
*tibbiy genetik maslahat.
*prenatal  diagnostika.
*preimplantatsiya genetik diagnostikasi.
Qon zardobidagi aminotransferazalarning noaniq ko'tarilishi kuzatilgan hollarda, surunkali gepatit, sirroz va kelib chiqishi noma'lum nevrologik kasalliklarga chalingan bemorlarda skrining 2 yoshdan 18 yoshgacha o'tkazilishi kerak. Kasallik tashxisi qo'yilgan bemorning  barcha qarindoshlar kasallikning mavjudligi uchun muntazam tekshiruvdan o'tishlari kerak.

Homiladorlik davrida, Vilson kasalligi - Konovalov bilan og'rigan bemorni tug'ish xavfi mavjud bo'lganda, homiladorlikning 15-18 xaftaligida homila hujayralari yoki 10-12 haftalarda xorionning vorsinkalarida molekulyar genetik tahlil o'tkaziladi.

Vilson-Konovalov kasalligining preimplantatsion genetik diagnostikasi EKO o`tkazilayotganda  urug'lanishgacha kasalliklarni tashxislash imkoniyati va keyinchalik urug'langan embrionni ayolning tanasiga joylashtirishdan iborat. Profilaktikaning bu usuli oilada yoki qon – qarindoshlarda ushbu kasallik chaqiruvchi mutant genlar aniqlangan vaziyatlarda o`tkazilishi mumkin.
== Havolalar == 
[https://www.biochemmack.ru/catalog/element/13801/29776/ церулоплазмин] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241130132355/https://biochemmack.ru/catalog/element/13801/29776/ |date=2024-11-30 }}

[https://www.mediasphera.ru/issues/dokazatelnaya-gastroenterologiya/2017/4/ Печеночная энцефалопатия]

[https://www.msdmanuals.com/ru/ гемолитическая анемия]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
*Аснов А.Ю., Соколов А.А. Федеральные клинические рекомендации по диагностике и лечению болезни Вильсона-Коновалова (гепатолентикулярная дегенерация) С-Пб.: Литография СПб. 2015. 60 с.
* Профессиональные ассоциации: Союз педиатров России. Нарушения обмена меди (болезнь Вильсона) у детей. Год утверждения : 2016
*Профессиональные ассоциации: Союз педиатров России. Федеральные клинические рекомендации по оказанию медицинской помощи детям с болезнью Вилсона — Коновалова, 2013 год
* Н. В. Коновалов. Гепатоцеребральная дистрофия. М. Медгиз 1960
* J. M. Walshe Brain The conquest of Wilson's disease, Volume 132, Issue 8, August 2009, Pages 2289–2295
* Davies LP, Macintyre G, Cox DW. New mutations in the Wilson disease gene, ATP7B: implications for molecular testing. Genet Test. 2008 Mar;12 
&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=New mutations in the Wilson disease gene, ATP7B: implications for molecular testing |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18373411/ |website=Pubmed.gov |accessdate=30-may 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
* W. Cox Disorders of copper transport Volume 55, Issue 3, 1999, Pages 544–555
* Ronald F. Pfeiffer, M.D. Wilsons Disease 2007 April;27(2):123-132)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Wilson's Disease |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17390257/ |website=Pubmed.gov |accessdate=30-may 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
* Prevention of Wilson's Disease in Asymptomatic Patients List of authors. Irmin Sternlieb, M.D., and I. Herbert Scheinberg, M.D.&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Prevention of Wilson's disease in asymptomatic patients |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/5635646/ |website=Pubmed.gov |accessdate=30-may 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
* Вялова Н.В., Проскокова Т.Н. Психические расстройства при гепатолентикулярной дегенерации //Дальневосточный медицинский журнал, 2013.-N 4.-С.88-91.
* Вялова Н.В. Проскокова Т.Н., Хелимский А.М. Гепатолентикулярная дегенерация: клиника, диагностика, лечение // Дальневосточный медицинский журнал, 2012.-N 4.-С.130-134.
* Тулузановская И.Г., Жученко Н.А. Болезнь Вильсона-Коновалова: внутрисемейный клинический полиморфизм // Педиатрия —2017.-N 6.-С.215-216.
* Подзолков В.И., Покровская А.Е.,Трудности диагностики и лечения болезни Вильсона — Коновалова =// Клиническая медицина. 2017.-N 5.-С.465-470.
* Циммерман Я.С. Болезнь вильсона — гепатоцеребральная дистрофия // Клиническая медицина. 2017.-N 4.-С.310-315.
* Корой П.В. Болезнь Вильсона. Часть I. Этиология, патогенез, клинические проявления и скрининг // Вестник молодого ученого 2014.-N 3.-С.56-63
* Корой П.В. Болезнь Вильсона. Часть II. Этиология, патогенез, клинические проявления и скрининг // Вестник молодого ученого 2015. -N 1
* Корой П.В. Болезнь Вильсона. часть III. Общие принципы терапии, лечение в специальных ситуациях, мониторинг терапии и прогноз // Вестник молодого ученого 2015.-N 2.-С.35-44.

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>2u5u7al26b53u7nln6mvvjioxp6fcfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prezident Shavkat Mirziyoyevning xalqaro safarlari roʻyxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>731189</id>
    <revision>
      <id>6155995</id>
      <parentid>6006377</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T19:23:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32102-86</username>
        <id>274299</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tashriflar soni */</comment>
      <origin>6155995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25794" sha1="88hixh1irm1au117z5d69vz0zb10hmk" xml:space="preserve">Bu [[Oʻzbekiston Respublikasi]] Prezidenti '''[[Shavkat Mirziyoyev]]ning xalqaro prezidentlik safarlari roʻyxati'''.
[[Fayl:Informal meeting with Nursultan Nazarabayev and Shavkat Mirziyoyev 02.jpg|thumb|250px|Shavkat Mirziyoyev [[Nursulton Nazarboyev]] va [[Vladimir Putin]] bilan, [[Sariagʻash]], [[Qozogʻiston]], 2018-yil 20-oktabr.]]
== 2017-yil ==
[[Fayl:Vladimir Putin and Shavkat Mirziyoev (2017-04-05) 15.jpg|thumb|250px|Shavkat Mirziyoyev [[Moskva]]da, 2017-yil 5-aprel.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;
! width=&quot;120&quot; |Davlat
! width=&quot;100&quot; |Tashrif buyurilgan hududlar
! width=&quot;115&quot; |Sanalar
! width=&quot;550&quot; |Izoh
|-
|{{Turkmaniston bayrogʻi}} [[Turkmaniston]]
|[[Ashxobod]],
[[Turkmanobod]]
|6-7 mart
|Davlat tashrifi.  [[Gurbanguli Berdimuhamedov]] bilan uchrashdi. [[Turkmanobod]]da yodgorlik majmuasi va [[Islom Karimov]] byusti ochilishida ishtirok etdi
|-
|{{Qozogʻiston bayrogʻi}} [[Qozogʻiston]]
|[[Ostona]]
|22-23 mart
|Davlat tashrifi. Prezident [[Nursulton Nazarboyev]] bilan uchrashgan
|-
|{{Rossiya bayrogʻi}} [[Rossiya]]
|[[Moskva]]
|4–5-aprel
|Davlat tashrifi. Prezident Vladimir Putin bilan uchrashgan
|-
|{{Qozogʻiston bayrogʻi}} [[Qozogʻiston]]
|[[Janubiy Qozogʻiston]]
|29-aprel
|Ishchi tashrif
|-
|{{Xitoy bayrogʻi}} [[Xitoy]]
|[[Pekin]]
|10–14-may
|Davlat tashrifi. Shuningdek, Pekindagi “Bir kamar, bir yoʻl” xalqaro forumida ishtirok etgan. Turkiya prezidenti [[Receb Tayyip Erdoğan|Rajab Toyyib Erdoʻgʻan]] bilan uchrashgan
|-
|{{Turkmaniston bayrogʻi}} [[Turkmaniston]]
|[[Ashxobod]]
|19–20-may
|Ishchi tashrif&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://president.uz/en/lists/view/518|title=President of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev has departed on a working visit for Turkmenistan|website=president.uz|access-date=12-iyun 2017-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Saudiya Arabistoni bayrogʻi}} [[Saudiya Arabistoni]]
|[[Ar-Riyod]]
|20–21-may
|Arab Islom Amerika sammitida ishtirok etgan. [[Ozarbayjon]], [[Tojikiston]], [[Qozogʻiston]], [[AQSh]], [[Afgʻoniston]] Prezidentlari, [[Qirgʻiziston]] Bosh vaziri, [[Turkiya]] Tashqi ishlar vaziri, [[Saudiya Arabistoni]] Qiroli bilan uchrashgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://president.uz/en/lists/view/529|title=President Shavkat Mirziyoyev attends the Arab Islamic American Summit|website=president.uz|language=inglizcha|access-date=12-iyun 2017-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Qozogʻiston bayrogʻi}} [[Qozogʻiston]]
|[[Ostona]]
|8–9-iyun
|[[Shanxay hamkorlik tashkiloti]] (ShHT) Davlat rahbarlari kengashining majlisida va Ostona EXPO koʻrgazmasining ochilishida ishtirok etgan. Ispaniya Qiroli,
Qirgʻiziston va Afgʻoniston Prezidentlari, Pokiston va Hindiston Bosh vazirlari bilan uchrashgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://president.uz/en/lists/view/630|title=SCO Heads of State's meeting in private session|website=president.uz|language=inglizcha|access-date=12-iyun 2017-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Qirgʻiziston bayrogʻi}} [[Qirgʻiziston]]
|[[Bishkek]]
|5–6-sentabr
|Tarixiy davlat tashrifi. Hamkorlik va chegarani belgilash boʻyicha hujjatlar toʻplami imzolangan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.tashkenttimes.uz/national/1370-shavkat-mirziyoyev-to-visit-kyrgyzstan-on-september-6|title=Shavkat Mirziyoyev to visit Kyrgyzstan on September 6}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; It was the first visit to Kyrgyzstan by an Uzbek president in 17 years.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://central.asia-news.com/en_GB/articles/cnmi_ca/features/2017/09/18/feature-01|title = Uzbekistan and Kyrgyzstan reach historic new stage in relations}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Qozogʻiston bayrogʻi}} [[Qozogʻiston]]
|[[Ostona]]
|9–10-sentabr
|Islom hamkorlik tashkilotining fan va texnologiyalar boʻyicha sammiti, EXPO yopilish marosimida ishtirok etgan, [[Turkiya]], [[Eron]] va [[Afgʻoniston]] prezidentlari bilan ikki tomonlama uchrashuvlar oʻtkazgan.
|-
|{{Turkmaniston bayrogʻi}} [[Turkmaniston]]
|[[Ashxobod]]
|17-sentabr
|Yopiq inshootlardagi va jang san’atlari sport turlari boʻyicha V Osiyo oʻyinlarining ochilish marosimida qatnashgan, [[Turkmaniston]] va [[Tojikiston]] Prezidentlari bilan uchrashgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://prezident.uz/en/lists/view/1034|title = President Shavkat Mirziyoyev will visit Turkmenistan on September 17}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{AQSh bayrogʻi}} [[AQSH]]
|[[Nyu-York]]
|18-20-sentabr
|BMT Bosh Assambleyasida ishtirok etgan, Bolgariya Prezidenti, Gruziya Bosh vaziri, BMT Bosh kotibi, Jahon banki guruhi Prezidenti, BMTning Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissari, Xalqaro valyuta jamgʻarmasi boshqaruvchi direktori bilan uchrashgan, Oʻzbekiston-AQSh biznes forumida ishtirok etgan, Nyu-Yorkda yashovchi oʻzbekistonlik fuqarolar bilan uchrashgan
|-
|{{Rossiya bayrogʻi}} [[Rossiya]]
|[[Sochi]]
|11-oktabr
|MDH sammitida ishtirok etdi, [[Rossiya]] va [[Belarus]] prezidentlari bilan uchrashdi.
|-
|{{Turkiya bayrogʻi}} [[Turkiya]]
|[[Anqara]], [[Istanbul]]
|25–27-oktabr
|Davlat tashrifi.
|-
|{{Janubiy Koreya bayrogʻi}} [[Janubiy Koreya]]
|[[Seul]]
|22–25-noyabr
|Davlat tashrifi
|-
|{{Rossiya bayrogʻi}} [[Rossiya]]
|[[Moskva]]
|26-dekabr
|Ishchi tashrif, MDH Davlat rahbarlarining norasmiy uchrashuvida ishtirok etgan.
|}

== 2018-yil ==
[[Fayl:President of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev Signs the Department of State Guest Book (41454516094).jpg|thumb|Shavkat Mirziyoyev AQSh Davlat kotibi [[Mayk Pompeo]] bilan AQSh Davlat departamentida uchrashuvdan oldin mehmonlar kitobiga imzo chekkan, 2018-yil 17-may.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;
! width=&quot;120&quot; |Davlat
! width=&quot;100&quot; |Tahsrif buyurilgan hududlar
! width=&quot;90&quot; |Sanalar
! width=&quot;550&quot; |Izoh
|-
|{{Tojikiston bayrogʻi}} [[Tojikiston]]
|[[Dushanbe]]
|9-10mart
|Davlat tashrifi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://thediplomat.com/2018/03/high-hopes-for-mending-tajikistan-uzbekistan-relations-ahead-of-state-visit/|title=High Hopes for Mending Tajikistan-Uzbekistan Relations Ahead of State Visit}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Qozogʻiston bayrogʻi}} [[Qozogʻiston]]
|[[Ostona]]
|15 mart
|Ishchi tashrifi. Markaziy Osiyoning beshta davlatlari rahbarlari saammitida ishtirok etgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.rferl.org/a/rahmon-nazarbaev-meeting-tajikistan-kazakhstan/29098957.html|title=The summit will also be attended by Kyrgyz President Sooronbai Jeenbekov and Uzbek President Shavkat Mirziyoev.|work=Radio Free Europe|accessdate=14-mart 2018-yil|date=14-mart 2018-yil|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{AQSh bayrogʻi}} [[AQSH]]
|[[Vashington]]
|15-17-may
|Rasmiy tashrif, [[Donald Tramp]], [[Mayk Pompeo]] bilan uchrashgan, Kongress va Pentagonda uchrashuvlar oʻtkazgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.atlanticcouncil.org/events/upcoming-events/detail/opening-in-uzbekistan-a-preview-of-president-mirziyoyevs-visit|title=Opening in Uzbekistan: A Preview of President Mirziyoyev's Visit}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://eadaily.com/en/news/2018/05/11/uzbekistan-and-us-to-resume-bilateral-strategic-partnership|title = Uzbekistan and U.S. To resume bilateral strategic partnership}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Xitoy bayrogʻi}} [[Xitoy]]
|[[Sindao]]
|9-10-iyun
|[[ShHT]] Sammitida ishtirok etdi, [[Xitoy]], [[Rossiya]], [[Hindiston]], [[Pokiston]], [[Afgʻoniston]] rahbarlari va BMT Bosh kotibining birinchi oʻrinbosari bilan uchrashdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2910211.html|title=Mirziyoyev to meet Putin, Modi and Xi Jinping on the sidelines of the SCO Summit|website=Trend News Agency|date=30-may 2018-yil|language=inglizcha|access-date=3-iyun 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Rossiya bayrogʻi}} [[Rossiya]]
|[[Moskva]]
|14-iyun
|2018-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionati ochilish marosimida ishtirok etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://tass.com/sport/1009268/amp|title=Kremlin: Donald Trump welcome guest at FIFA World Cup|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Qozogʻiston bayrogʻi}} [[Qozogʻiston]]
|[[Ostona]]
|5-6-iyul
|Ishchi tashrif.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://m.kun.uz/news/2018/07/04/savkat-mirzieev-kozogistonga-boradi|title=Шавкат Мирзиёев Қозоғистонга боради|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Turkmaniston bayrogʻi}} [[Turkmaniston]]
|[[Ashxobod]]
|24-avgust
|Ishchi tashrif, Orol dengizi sammiti&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://m.akipress.com/news:608358/&amp;#|title = President of Turkmenistan invites President Mirziyoyev to visit Ashgabat this August}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Qirgʻiziston bayrogʻi}} [[Qirgʻiziston]]
|[[Cho'lpon-ota]]
|3-4-sentabr
|Ishchi tashrif&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.azernews.az/region/135257.html|title=Mirziyoyev to take part in summit of Turkic Council in Kyrgyzstan|date=24-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://m.akipress.com/news:610078&amp;#|title=Presidents of Kazakhstan, Azerbaijan, Turkey, Uzbekistan and the Prime Minister of Hungary to attend World Nomad Games opening ceremony}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2946505.html|title = Uzbek president to leave for Kyrgyzstan Sept. 3|date = 2018-yil sentabr}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Tojikiston bayrogʻi}} [[Tojikiston]]
|[[Dushanbe]]
|27-28-sentabr
|Ishchi tashrif&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://en.trend.az/casia/tajikistan/2944993.html|title = Uzbek president due in Tajikistan|date = 28-avgust 2018-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url = https://dnd.com.pk/uzbek-president-shavkat-mirziyoyev-greeted-prime-minister-imran-khan/148988/amp|title = Uzbek President Shavkat Mirziyoyev greeted Prime Minister Imran Khan|date = 20-avgust 2018-yil|qaralgan sana = 6-iyun 2022-yil|arxivsana = 29-avgust 2018-yil|arxivurl = https://web.archive.org/web/20180829095312/https://dnd.com.pk/uzbek-president-shavkat-mirziyoyev-greeted-prime-minister-imran-khan/148988/amp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://m.akipress.com/news:610247/&amp;#|title = President Mirziyoyev to attend CIS summit in Dushanbe}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Hindiston bayrogʻi}} [[Hindiston]]
|[[Dehli]], [[Agra]]
|30-sentabr — 1-oktabr
|Davlat tashrifi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-43274.htm|title=President of Uzbekistan plans to visit India in autumn|qaralgan sana=6-iyun 2022-yil|arxivsana=4-aprel 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180404073731/https://www.uzdaily.com/articles-id-43274.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://tehelka.com/president-kovind-accords-ceremonial-welcome-to-uzbekistan-president-shavkat-mirziyoyev/|title=President Kovind accords ceremonial welcome to Uzbekistan President Shavkat Mirziyoyev &amp;#124; Tehelka|qaralgan sana=2022-06-06|arxivsana=2018-10-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181001123345/http://tehelka.com/president-kovind-accords-ceremonial-welcome-to-uzbekistan-president-shavkat-mirziyoyev/}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Fransiya bayrogʻi}} [[Fransiya]]
|[[Parij]]
|8-9-oktabr
|Davlat tashriif&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.voanews.com/a/uzbek-president-visits-france-in-first-trip-to-eu-country/4605848.html|title = Uzbek President Visits France in First Trip to EU Country}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Qozogʻiston bayrogʻi}} [[Qozogʻiston]]
|[[Sariagʻash]]
|20-oktabr
|Ishchi tashrif&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=http://en.kremlin.ru/events/president/news/58864 | title=Informal meeting with Nursultan Nazarabayev and Shavkat Mirziyoyev }}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Rossiya bayrogʻi}} [[Rossiya]]
|[[Sankt-Peterburg]]
|6-dekabr
|Ishchi tashrif
|}

== 2019-yil ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;
! width=&quot;120&quot; |Davlat
! width=&quot;100&quot; |Tashrif buyurilgan hududlar
! width=&quot;90&quot; |Sanalar
! width=&quot;550&quot; |Izoh
|-
|{{Hindiston bayrogʻi}} [[Hindiston]]
|[[Gujarot]]
|18-yanvar
|Ishchi tashrif
|-
|{{Germaniya bayrogʻi}} [[Germaniya]]
|[[München]]&lt;br /&gt;[[Berlin]]
|20–22-yanvar
|Davlat tashrifi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://tashkenttimes.uz/national/3025-shavkat-mirziyoyev-to-visit-germany-in-january-german-ambassador|title=Shavkat Mirziyoyev to visit Germany in January - German ambassador}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{BAA bayrogʻi}} [[BAA]]
|[[Abu-Dabi]]
|25–26 mart
|Davlat tashrifi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://thenational.ae/uae/government/sheikh-mohamed-receives-president-of-uzbekistan-1.841152 |title=Archived copy |access-date=31-mart 2019-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401030756/https://www.thenational.ae/uae/government/sheikh-mohamed-receives-president-of-uzbekistan-1.841152 |archive-date=1-aprel 2019-yil |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Xitoy bayrogʻi}} [[Xitoy]]
|[[Pekin]]
|24–27-aprel
|&quot;Bir kamar, bir yoʻl&quot; sammitida ishtirok etdi, [[Xitoy]], [[Tojikiston]], [[XVJ]] rahbarlari va [[BMT]] Bosh kotibi bilan uchrashdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.president.uz/en/lists/view/2523|title=Uzbekistan's President meets with Xi Jinping|website=President.uz|language=inglizcha|access-date=26-aprel 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Qirgʻiziston bayrogʻi}} [[Qirgʻiziston]]
|[[Bishkek]]
|14–15-iyun
|SHHT sammitida ishtirok etishi rejalashtirilgan edi.
|-
|{{Tojikiston bayrogʻi}} [[Tojikiston]]
|[[Dushanbe]]
|15-iyun
|Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari kengashi sammitida ishtirok etdi, [[Bangladesh]] va [[Turkiya]] prezidentlari bilan uchrashdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://president.uz/en/lists/view/2667|title=CICA summit in progress in Dushanbe}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Belorussiya bayrogʻi}} [[Belarus]]
|[[Minsk]]
|1-avgust&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://qazaqtimes.com/en/article/64099|title=President of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev to visit Belarus in August|website=qazaqtimes.com|language=inglizcha|access-date=24-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://tashkenttimes.uz/national/4035-shavkat-mirziyoyev-to-visit-belarus-in-august|title=Shavkat Mirziyoyev to visit Belarus in August|last=akbaryusupov|website=tashkenttimes.uz|access-date=24-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.uzbekembassy.in/shavkat-mirziyoyev-to-visit-belarus-in-august/|title = Shavkat Mirziyoyev to visit Belarus in August – uzbekembassy}}&lt;/ref&gt;
|Davlat tashrifi
|-
|{{Turkmaniston bayrogʻi}} [[Turkmaniston]]
|[[Ashxobod]]
|11-oktabr
|[[MDH]] sammitida qatnashdi, [[Turkmaniston]], [[Tojikiston]], [[Moldova]] Prezidentlari va [[Armaniston]] Bosh vaziri bilan uchrashdi.
|-
|{{Ozarbayjon bayrogʻi}} [[Ozarbayjon]]
|[[Boku]]
|14–15-oktabr
|Turkiy tilli davlatlar sammitida ishtirok etdi, [[Ozarbayjon]], [[Turkiya]] Prezidentlari, [[Vengriya]] Bosh vaziri va [[Qozogʻiston]] Birinchi Prezidenti bilan uchrashdi.
|-
|{{Rossiya bayrogʻi}} [[Rossiya]] 
|[[Sankt-Peterburg]]
|20-dekabr
|Ishchi tashrif&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=http://en.kremlin.ru/events/president/news/62376 | title=CIS informal summit }}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Yaponiya bayrogʻi}} [[Yaponiya]]
|[[Tokio]]
|17–20-dekabr
|Davlat tashrifi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/11/26/business/uzbekistan-aiming-lure-japanese-investment-presidential-visit/#.Xf431R5Ok0M |qaralgan sana=2022-06-06 |arxivsana=2019-11-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191128223341/https://www.japantimes.co.jp/news/2019/11/26/business/uzbekistan-aiming-lure-japanese-investment-presidential-visit/#.Xf431R5Ok0M }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://menafn.com/1099421346/Uzbek-president-to-be-on-visit-to-Japan-from-Dec-17-20&lt;/ref&gt;
|}

== 2020-yil ==
[[Fayl:2020 Moscow Victory Day Parade 007.jpg|thumb|Shavkat Mirziyoyevning [[Vladimir Putin]] bilan 2020-yil Moskvadagi Gʻalaba paradi oldidan uchrashuvi.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;
! width=&quot;120&quot; |Davlat
! width=&quot;100&quot; |Tashrif buyurilgan hududlar
! width=&quot;90&quot; |Sanalar
! width=&quot;550&quot; |Izoh
|-
|{{Turkiya bayrogʻi}} [[Turkiya]]
|[[Anqara]]
|19–20-fevral
|Rasmiy tashrif&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://vestnikkavkaza.net/analysis/Shavkat-Mirziyoyev-to-open-Turkish-Presidential-library.html |qaralgan sana=6-iyun 2022-yil |arxivsana=26-fevral 2020-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200226010618/http://vestnikkavkaza.net/analysis/Shavkat-Mirziyoyev-to-open-Turkish-Presidential-library.html }}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Rossiya bayrogʻi}} [[Rossiya]]
|[[Moskva]]
|24-iyun
|2020-yilgi Moskva Gʻalaba kuni paradida ishtirok etdi.&lt;ref&gt;https://tass.com/society/1171125 {{Bare URL inline|date=2022-yil may}}&lt;/ref&gt;
|}

== 2021-yil ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;
! width=&quot;120&quot; |Davlat
! width=&quot;100&quot; |Tashrif buyurilgan hududlar
! width=&quot;90&quot; |Sanalar
! width=&quot;550&quot; |Izoh
|-
|{{Turkmaniston bayrogʻi}} [[Turkmaniston]]
|[[Ashxobod]] va [[Qipchoq]]
|29-aprel
|Ish va shaxsiy tashrif. Ikki tomonlama munosabatlar muhokama qilindi, [[Saparmurat Niyozov]] maqbarasi ziyorat qilindi, otasining yaqinda vafot etgani munosabati bilan Gurbanguli Berdimuhamedov]]ga hamdardlik izhor qilindi. Tantanali [[iftor]] qilindi.
|-
|{{Tojikiston bayrogʻi}} [[Tojikiston]]
|[[Dushanbe]] and [[Sugʻd (viloyat)|Soʻgʻd]]
|9–10-iyun
|Rasmiy tashrif.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=По итогам визита Шавката Мирзиёева в Таджикистан намечено подписание свыше 30 документов|url=https://uzreport.news/politics/po-itogam-vizita-shavkata-mirziyoeva-v-tadjikistan-namecheno-podpisanie-svishe-30-dokument|access-date=2021-06-10|website=UzReport.news|language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Turkmaniston bayrogʻi}} [[Turkmaniston]]
|[[Turkmanboshi (shahar)|Turkmanboshi]] va [[Avaza]]
|5–6-avgust
|Ishchi tashrif. Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlari sammitida ishtirok etgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=https://president.uz/ru/lists/view/4528 | title=Президент Узбекистана прибыл в Туркменистан }}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Turkiya bayrogʻi}} [[Turkiya]]
|[[Istanbul]]
|11–13-noyabr
|Ishchi tashrif. Turkiy davlatlar tashkilotida ishtirok etgan. [[Turkiya]] va [[Qirgʻiziston]] prezidentlari bilan uchrashgan.
|-
|{{Rossiya bayrogʻi}} [[Rossiya]]
|[[Moskva]]
|19-noyabr
|Ishch tashrif.
|-
|{{Turkmaniston bayrogʻi}} [[Turkmaniston]]
|[[Ashxobod]]
|28-noyabr
|Ishchi tashrif. [[Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti]]ning 15-sammitida ishtirok etgan, [[Turkmaniston]], [[Tojikiston]], [[Pokiston]] va [[Eron]] Prezidentlari bilan uchrashdi.
|-
|{{Qozogʻiston bayrogʻi}} [[Qozogʻiston]]
|[[Nur-Sulton]]
|5–6-dekabr
|Davlat tashrifi.
|-
|{{Janubiy Koreya bayrogʻi}} [[Janubiy Koreya]]
|[[Seul]]
|16–17-dekabr
|Davlat tashrifi.
|-
|{{Rossiya bayrogʻi}} [[Rossiya]]
|[[Sankt-Peterburg]]
|28–29-dekabr
|Ishchi tashrif. [[MDH]]ning norasmiy sammitida ishtirok etgan.
|-
|}

== 2022-yil ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;
! width=&quot;120&quot; |Davlat
! width=&quot;100&quot; |Tashrif buyurilgan hududlar
! width=&quot;90&quot; |Sanalar
! width=&quot;550&quot; |Izoh
|-
|{{Xitoy bayrogʻi}} [[Xitoy]]
|[[Pekin]]
|4-5-fevral
|Ishchi va ommaviy tashrif. 2022-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarining ochilish marosimida ishtirok etgan. 
|-
|{{Pokiston bayrogʻi}} [[Pokiston]]
|[[Islomobod]]
|3–4 mart
|Davlat tashrifi
|-
|{{BAA bayrogʻi}} [[BAA]] 
|[[Abu-Dabi]]
|15-may
|Ishchi tashrif. BAA Prezidenti, Abu Dabi amiri Shayx Xalifa bin Zoid Ol Nahayonning vafot etgani munosabati bilan ta’ziya bildirish uchun tashrif bilan ushbu mamlakatda boʻldi. BAAning yangi saylangan Prezidenti Muhammad bin Zoid Ol Nahayon va boshqa rasmiy shaxslar bilan uchrashdi.
|-
|{{Qirgʻiziston bayrogʻi}} [[Qirgʻiz Respublikasi]] 
|[[Choʻlpon-ota]]
|21-iyul
|Ishchi tashrif. Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining Maslahat uchrashuvida ishtirok etish uchun ushbu mamlakatga tashrif buyuradi. Tashrif doirasida Tojikiston Respublikasi Prezidenti Emomali Rahmon bilan ushrashuv boʻldi.
|-
|{{Saudiya Arabistoni bayrogʻi}} [[Saudiya Arabistoni]]
|[[Jidda, Makka va Madina]]
|17-18-avgust
|Davlat tashrifi. Saudiya Arabistoni podshohligi Valiahd shahzoda Muhammad bin Salmon Ol Saud bilan muzokara oʻtkazdi. Uning natijalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi bilan Podshohligi oʻrtasida keng qamrovli sheriklik munosabatlarini yanada kengaytirish toʻgʻrisida Qoʻshma bayonot, shuningdek, energetika, bojxona, fuqaro aviatsiyasi, turizm, qishloq xoʻjaligi, sogʻliqni saqlash, mehnat munosabatlari sohalarida 15 ta hujjat qabul qilindi.
18-avgust kuni Islom hamkorlik tashkiloti hamda Islom taraqqiyot banki rahbarlari, saudiyalik ishbilarmonlar bilan uchrashuvlar oʻtkazildi.
Makka va Madina shaharlari ziyorati ham tashrifning alohida e’tiborli voqeasi boʻldi. Davlat rahbari Umra amallarini bajardi
|-
|{{Vengriya bayrogʻi}} 
[[Vengriya]] 
|[[Budapesht]] 
|3-4-oktyabr 
|davlat tashrifi.
|-
|{{Rossiya bayrogʻi}} 
[[Rossiya Federatsiyasi]] 
|[[Sankt-Peterburg]]
|7-oktyabr
|amaliy tashrif.
|-
|{{Qozogʻiston bayrogʻi}} [[Qozogʻiston]]
|[[Ostona]]
|12-14-oktyabr
|amaliy tashrif.
|-
|{{Turkmaniston bayrogʻi}}
[[Turkmaniston]]
|[[Ashxobod]]
|20-21-oktyabr
|davlat tashrifi.
|-
|{{Qozogʻiston bayrogʻi}} [[Qozogʻiston]]
|[[Ostona]]
|27-oktyabr
|amaliy tashrif.
|-
|{{Fransiya bayrogʻi}}
[[Fransiya]]
|[[Parij]]
|21-22-noyabr
|amaliy tashrif.
|}

== 2023-yil ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;
! width=&quot;120&quot; |Davlat
! width=&quot;100&quot; |Tashrif buyurilgan hududlar
! width=&quot;90&quot; |Sanalar
! width=&quot;550&quot; |Izoh
|-

|{{SIN}}
|[[Singapur]]
|17-yanvar
|Davlat tashrifi.
|-
|{{flag|Qirgʻiziston}}
|[[Bishkek]]
|26-27-yanvar
|Davlat tashrifi.
|-
|{{EGY}}
|[[Qohira]]
|20-21-fevral
|Davlat tashrifi. Shavkat Mirziyoyev va [[Abdulfattoh as-Sisi]] siyosiy, savdo-iqtisodiy, investitsiya, madaniyat va taʼlim sohalaridagi hamkorlikni kengaytirishga qaratilgan Qoʻshma bayonotni qabul qildi.
|-
|{{AZE}}
|[[Boku]]
|1-2-fevral
|Amaliy tashrif
|-
|{{KAZ}}
|[[Chimkent]]
|3-mart
|Norasmiy uchrashuv
|-
|{{TUR}}
|[[Anqara]]
|15-16-mart
|Amaliy tashrif
|-
|{{GER}}
|[[Berlin]]
|2-3-may
|Rasmiy tashrif
|-
|{{RUS}}
|[[Moskva]]
|8-9-may
|Amaliy tashrif
|-
|{{CHN}}
|[[Sindao]]
|18-19-may
|Davlat tashrifi
|-
|{{flag|Qirgʻiziston}}
|[[Choʻlponota]]
|2-iyun
|Amaliy tashrif
|-
|{{TUR}}
|[[Anqara]]
|3-iyun
|Amaliy tashrif
|-
|{{ITA}}
|[[Rim]] [[Milan]]
|7-9-iyun
|Rasmiy tashrif
|-
|{{IRN}}
|[[Tehron]]
|18-iyun
|Rasmiy tashrif
|-
|{{SAU}}
|[[Jidda]] [[Makka]]
|18-20-avgust
|Amaliy tashrif
|-
|{{TJK}}
|[[Dushanbe]]
|14-15-sentyabr
|Amaliy tashrif
|-
|{{USA}}
|[[Nyu-York]]
|19-20-sentyabr
|Amaliy tashrif
|-
|{{GER}}
|[[Berlin]]
|28-30-sentyabr
|Amaliy tashrif
|-
|{{QAT}}
|[[Doha]]
|1-2-oktyabr
|Davlat tashrifi
|-
|{{flag|Qirgʻiziston}}
|[[Bishkek]]
|13-oktyabr
|Amaliy tashrif
|-
|{{RUS}}
|[[Moskva]] [[Qozon]]
|5-7-oktyabr
|Rasmiy tashrif
|-
|{{CHN}}
|[[Pekin]]
|17-18-oktyabr
|Amaliy tashrif
|-
|{{KAZ}}
|[[Ostona]]
|2-3-noyabr
|Amaliy tashrif
|-
|{{AZE}}
|[[Boku]]
|23-24-noyabr
|Amaliy tashrif
|-
|{{ARE}}
|[[Dubay]]
|30-noyabr—2-dekabr
|Amaliy tashrif; [[Malayziya]] Shohi, [[Hindiston]] Bosh vaziri, [[Indoneziya]], [[Mongoliya]] va [[Turkiya]] Prezidentlar bilan uchrashuv oʻtkazildi
|-
|{{RUS}}
|[[Sankt-Peterburg]]
|25-26-noyabr
|Amaliy tashrif
|-
|}
== 2024-yil ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;
! width=&quot;120&quot; |Davlat
! width=&quot;100&quot; |Tashrif buyurilgan hududlar
! width=&quot;90&quot; |Sanalar
! width=&quot;550&quot; |Izoh
|-

|{{CHN}}
|[[Pekin]]
|23-25-yanvar
|Davlat tashrifi.
|}

== Kelgusi tashriflar ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;
! width=&quot;120&quot; |Davlat
! width=&quot;100&quot; |Tashrif buyuriladigan hududlar
! width=&quot;90&quot; |Sanalar
! width=&quot;550&quot; |Izoh
|-
|{{Yevropa Ittifoqi bayrogʻi}} [[Yevropa Ittifoqi]]
|[[Bryussel]]
|2023-yil
|Rasmiy tashrif&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=https://kun.uz/ru/news/2021/11/18/prezident-uzbekistana-posetit-s-vizitom-belgiyu | title=Президент Узбекистана посетит с визитом Бельгию }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=https://www.podrobno.uz/cat/politic/mirziyeev-v-budushchem-godu-otpravitsya-s-vizitom-v-bryussel-uzbekistan-planiruet-podpisat-soglashen/ | title=Мирзиёев в будущем году отправится с визитом в Брюссель. Узбекистан планирует подписать соглашение о расширенном партнерстве с ЕС | qaralgan sana=2022-06-06 | arxivsana=2022-08-17 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20220817193333/https://podrobno.uz/cat/politic/mirziyeev-v-budushchem-godu-otpravitsya-s-vizitom-v-bryussel-uzbekistan-planiruet-podpisat-soglashen/ }}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Bangladesh bayrogʻi}} [[Bangladesh]]
|[[Dakka]]
|2022-yil yoki 2023-yil
|Davlat tashrifi&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=https://nova24.uz/news/shavkat-mirziyoev-prinyal-ministr-inostrannyx-del-bangladesh/ | title=Шавкат Мирзиёев провёл переговоры с делегацией из Бангладеш – Новости Узбекистана – NOVA24.UZ | date=17-iyul 2021-yil }}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Misr bayrogʻi}} [[Misr]]
|[[Qohira]] va ehtimol [[Giza]]
|2022-yil yoki 2023-yil
|Davlat tashrifi.
|-
|{{Eron bayrogʻi}} [[Eron]]
|[[Tehron]] va ehtimol boshqa shaharlar
|2023-yil sentabr
|Ishchi ([[Shanxay hamkorlik tashkiloti|SHHT]] sammiti) va ehtimoliy davlat tashrifi
|-
|{{Uganda bayrogʻi}} [[Uganda]]
|[[Kampala]]
|2023-yil kuzi yoki dekabr
|Ehtimoliy ishchi tashrifi. [[Qo'shilmaslik harakati]] sammitida ishtirok.
|-
|{{Qirgʻiziston bayrogʻi}} [[Qirgʻiz Respublikasi]]
|[[Bishkek]]
|2023-yil
|Davlat tashrifi. 
|-
|{{Belgiya bayrogʻi}} [[Belgiya]]
|[[Bryussel]]
|2023-yil 
|Amaliy tashrif.
|}

== Tashriflar soni ==
[[Fayl:Map of the international presidential trips made by Shavkat Mirziyoyev.jpg|right|thumb|550px|2022-yil aprel]]
''2023-yil 24-yanvar holatiga koʻra.''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;float:center; margin:2ex 0 2ex 2ex;&quot;
|-
! Davlat
! Tashrif soni
|-
| {{RUS}} 
| 11
|-
| {{KAZ}} 
| 11
|-
| {{TKM}} 
| 9
|-
| {{CHN}} 
| 5
|-
| {{TJK}}
| 4
|-
| {{KGZ}} 
| 5
|-
| {{TUR}} 
| 3
|-
| {{IND}}
| 2
|-
|{{KOR}}
| 2
|-
| {{USA}} 
| 2
|-
|{{AZE}}
| 1
|-
|{{BLR}}
| 1
|-
|{{FRA}}
| 2
|-
|{{GER}}
| 2
|-
|{{JPN}}
| 1
|-
|{{PAK}}
| 1
|-
| {{KSA}} 
| 2
|-
|{{UAE}}
| 2
|-
|{{HUN}}
| 1
|-
|{{SGP}}
|1
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Shavkat Mirziyoyev]]</text>
      <sha1>88hixh1irm1au117z5d69vz0zb10hmk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Ayn FK</title>
    <ns>0</ns>
    <id>731876</id>
    <revision>
      <id>6156340</id>
      <parentid>6145952</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26796" sha1="p83knr9vp2qy6k073a5jog2wv0ajlmw" xml:space="preserve">{{Futbol klubi
 |nomi            = Al Ain FC &lt;br&gt;نادي العين
 |logotip         = [[Fayl:Alainnewlogo.png|200px]]
 |toʻliq nomi     = Al Ain Football Club&lt;br&gt;نادي العين لكرة القدم
 |laqabi          = Al Zaeem (The Boss) 
 |asos solingan   = 1968-yil
 |stadion         = [[Hazza Bin Zayed (stadion)|Hazza Bin Zayed]]
 |Tomoshabin sig'imi = 25 000 
 |prezidenti      = 
 | Faxriy prezidenti = [[Mohamed Bin Zayed]]
 |Bosh menejer    =       
 |Sport drektori  = 
 |murabbiyi       = {{bayroq|UKR}} [[Aleksandr Rebrov]]
 |sardori         = 
 |reytingi        = 
 |byudjeti        = 
 |musobaqasi      = [[BAA pro Ligasi|BAA Pro ligasi]]
 |mavsum          = 2024/25
 |mavqei          = 5
 |sayti           = http://alainclub.ae/
| pattern_la1=_alain2122H
| pattern_b1 = _alain2122H
| pattern_ra1 = _alain2122H
| pattern_sh1=
| pattern_so1=
| leftarm1=FFFFFF
| body1=FFFFFF 
| rightarm1=000000 
| shorts1=000000 
| socks1=000000
| pattern_la2=_alain2122A
| pattern_b2 = _alain2122A
| pattern_ra2 = _alain2122A
| pattern_sh2=FFFFFF
| pattern_so2=FFFFFF
| leftarm2=FFFFFF
| body2=FFFFFF
| rightarm2=FFFFFF
| shorts2=FFFFFF
| socks2=FFFFFF
}}

'''Al-Ayn'''   ({{lang-ar|نادي العين لكرة القدم}};  talaffuzi Nadi al Ayn) — [[Al-Ayn]] shahridagi [[BAA|Amirlik]] professional futbol klubi. [[1968]] yilda tuzilgan. Uy uchrashuvlarini ikkita arenadan birida: [[Shayx Xalifa xalqaro stadioni|„Shayx Xalifa xalqaro stadioni“]] yoki [[Tahnun Bin Muhammad (stadion)|„Tahnun Bin Mohamed Stadioni“]]da oʻtkazadi. U hozir BAAdagi yagona professional liga boʻlgan [[BAA Football Championship|BAA Pro Ligasida]] oʻynaydi.

Klub [[1968-yil]]da Al-Ayn Jamoa oʻyinchilari, Bahraynlik talabalar almashinuv guruhi aʼzolari va Birlashgan Arab Amirliklarida ishlaydigan Sudan jamoasi tomonidan tashkil etilgan.&lt;ref name=&quot;club Foundation3&quot;&gt;{{veb manbasi|title=club Foundation3|url=http://www.alainclub.com/English/club/clubFoundation3.aspx|archive-url=https://archive.today/20070801210607/http://www.alainclub.com/English/club/clubFoundation3.aspx|url-status=dead|archive-date=1-avgust 2007-yil|work=alainclub.com|access-date=23-iyun 2014-yil}}&lt;/ref&gt; Jamoa tezda butun mamlakat boʻylab mashhurlik va eʼtirofga erishdi va eng koʻp sovrin (jami 34 ta) olgan jamoaga aylandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.emaratalyoum.com/sports/local/2014-04-14-1.666829|title=40 years of UAE Football|publisher=EmaratAlYoum}}&lt;/ref&gt;.

Al Ayn hozirgacha [[Birlashgan Arab Amirliklari|BAAdagi]] futbol rekordlari eng muvaffaqiyatli klub hisoblanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.fifa.com/news/y=2008/m=5/news=ain-look-the-future-780183.html|title=Al Ain look to the future|publisher=FIFA|access-date=2022-06-03|archive-date=2018-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626030841/https://www.fifa.com/news/y=2008/m=5/news=ain-look-the-future-780183.html}}&lt;/ref&gt; “Al-Ayn” 14 marotoba [[BAA Pro-ligasi]]da, 7 marta [[BAA Prezidenti kubogi|Prezident kubogi]], 5 ta [[Arab koʻrfazi superkubogi|Superkubogi]], 3 ta [[BAA Federatsiya kubogi|Federatsiya kubogi]], ikkita [[Birlashgan Arab Amirliklari Fors koʻrfazi kubogi|Liga kubogi]], ikkita Abu-Dabi chempionati, [[Koʻrfaz klublari chempionlari kubogi]] va [[OFK Chempionlar Ligasi]] sohibi boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/367797?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=&quot;Ал Айн&quot; — ОЧЛ ғолиби! |sana=2024/05/25}}&lt;/ref&gt;. Klub OChLda gʻolib chiqqan BAAning birinchi va yagona jamoasi hisoblanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.emaratalyoum.com/sports/local/2014-04-09-1.665451|title=Al Ain &quot;The Boss&quot; with 58 titles|publisher=EmaratAlYoum}}&lt;/ref&gt;

== Tarix ==

=== Tashkil etish va ilk yillar ===
1971-yilda bir guruh yigitlar britaniyalik askarlarning futbol oʻynashini tomosha qilib, oʻyin qoidalarini oʻrgandilar va oʻz jamoalarini tuzdilar.  Jamoaning birinchi maydoni Al-Ayndagi aylanma yoʻl yonidagi asosiy koʻchadagi kvadrat qumli maydon edi.&lt;ref name=&quot;club Foundation2&quot;&gt;{{veb manbasi|title=The Beginning|url=http://www.alainclub.com/english/club/clubFoundation2.aspx|work=alainclub.com|lang=en|accessdate=2018-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070801210607/http://www.alainclub.com/english/club/clubFoundation2.aspx|archivedate=2007-08-01|deadurl=no}}&lt;/ref&gt;

1971-yil avgust oyida klub rasmiy ravishda Al Ayn nomi bilan tashkil etilgan.  Taʼsischilar klub uchun doimiy shtab-kvartiraga ega boʻlishni zarur deb bilishdi va klub yigʻilishlari uchun hozirgi Xalifa yoʻlida uyni ijaraga olishdi.  Stadionni rejalashtirishdan tortib, klub shtab-kvartirasini tozalash va futbol liboslarini yuvishgacha  klubning barcha ishlarini taʼsischilar oʻz zimmalariga olishdi.  Shayx [[Xalifa ibn Zayd Al Nahayon]]ga yordam soʻrab murojaat qilishdi va u klubni Al-Jahiliy hududidagi doimiy uy arenasi va jamoa ehtiyojlari uchun [[Land Rover]] bilan ta’minladi.&lt;ref name=&quot;club Foundation4&quot;&gt;{{veb manbasi|title=club Foundation4|url=http://www.alainclub.com/english/club/clubFoundation4.aspx|work=alainclub.com|lang=en|accessdate=2018-12-22|archive-date=2007-08-01|archive-url=https://archive.today/20070801210607/http://www.alainclub.com/English/club/clubFoundation4.aspx|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.  Birinchi oʻyinda “Al Ayn” britaniyalik askarlardan iborat jamoani magʻlub etdi va Abu-Dabidagi boshqa klublar bilan oʻrtoqlik oʻyinlari oʻtkazdi.  1971-yilda jamoa oʻzining birinchi xalqaro oʻyinini oʻtkazdi va misrlik [[Ismoiliy (futbol klubi)|Ismoiliydan]] 1:7 hisobida magʻlub boʻldi.

Oʻsha yili klubning bir qancha aʼzolari (Xazer Xalaf al-Muheyriy, Salim al-Xudraviy, Muhammad Xalaf al-Muheiri va Mahmud Fazlulloh) ajralib chiqib, Al-Tazamoun klubiga asos soldilar. Shu bilan birga, Shayx Xalifa bin Zoid Al Nahayon klubni yangi zamonaviy uy arenasi bilan taʼminladi: [[Shayx Xalifa xalqaro stadioni|Xalifa stadioni]]. 1974-yilda Al Ayn ajralib chiqqan Al Tazamun bilan birlashib, Al Ayn sport klubini tashkil qildi. Klubning birinchi direktorlar kengashi Mohammed Salem al-Zaheri raisligidagi qoʻshilishdan soʻng tuzilgan.

=== Birinchi yutuq va Futbol Ligasiga qo'shilish (1974-1997) ===

1974-yil fevral oyida &quot;Al Ayn&quot; Abu-Dabi ligasida gʻalaba qozonib, birinchi chempionlikni qoʻlga kiritdi.1974-yil 13-noyabrda Shayx Xalifa klubni doimiy qoʻllab-quvvatlagani uchun klubning faxriy prezidenti etib tayinlandi&lt;ref name=&quot;club Foundation5&quot;&gt;{{veb manbasi|title=club Foundation5|url=http://www..alainclub.com/english /club/clubFoundation5.aspx|work=alainclub.com|accessdate=2018-12-22|lang=en|  archiveurl=https://web.archive.org/web/20070801210607/http://www.alainclub.com/English/club/clubFoundation5.aspx|  archivedate=2007-08-01|deadurl=no|archive-date=2013-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130820081035/http://english/}}&lt;/ref&gt;.  1975-yil 21-mayda Shayx [[Sulton ibn Zayd Al Nahayon]] “Al-Ayn” klubi direktorlar kengashi raisi etib saylandi.  Oʻsha yili jamoa ikkinchi marta Abu-Dabi ligasida gʻolib chiqdi&lt;ref name=&quot;club Foundation - 2&quot;&gt;{{veb manbasi|title=club Foundation&amp;nbsp;– 2|url=http://www.alainteam. com/English /theclub/clubfoundation_2.asp|work=alainteam.com|lang=en|kirish sanasi=2018-12-22|  archiveurl=https://web.archive.org/web/20050327000748/http://www.alainteam.com/English/theclub/clubfoundation_2.asp|  archivedate=2005-03-27|deadurl=no}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.1975-yil 21-martda klub ilk bor [[BAA Prezidenti kubogi]]da ishtirok etib, 1/8 finalda [[Al-Shaab (futbol klubi)|Al-Shaab]] » bilan oʻyinda asosiy vaqtida durangdan (1:1) keyin,  penaltilar seriyasida (4:5) magʻlub boʻldi.  1975/1976-yilgi mavsumda &quot;Al-Ayn&quot; birinchi marta [[BAA Futbol chempionati|BAA Futbol Ligasida]] ishtirok etib, &quot;[[Shabab Al Ahly|Al Ahlidan]] keyin ikkinchi oʻrinni egalladi.  [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 1976/1977|keyingi mavsum]] yakuniy oʻyinda &quot;[[Sharja (futbol klubi)|Sharja]]&quot; bilan 1:1 hisobida durang oʻynab, klub oʻzining birinchi liga chempionligini qoʻlga kiritdi.  Oradan bir yil oʻtib “Al Ayn” [[Al-Nasr (futbol klubi, Dubay)|Al-Nasr]]”dan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi va uning futbolchisi Mohiddin Habita 20 ta gol bilan turnir toʻpurari boʻldi.  1978/79 yilgi mavsumda “Al Ayn” 27 ochko bilan chempionatda uchinchi oʻrinni egallagan va Prezident kubogi finalida “Sharja”ni magʻlub etgandi.

[[Muhammad ibn Zayd Al Nahayon]] 1979-yil 19-yanvarda klub prezidenti boʻldi.  Al Ayn 1980/1981-yilgi mavsumda yana Birlashgan Arab Amirliklari chempioniga aylandi va Prezident kubogi finalida Dubayning [[Al Shabab (futbol klubi, Dubay)|Al Shabab]] jamoasiga yutqazdi.  1983/1984-yilgi mavsumda jamoa Liga kubogi va BAA chempionatida gʻolib chiqdi va &quot;Al Ahli&quot;dan keyin 3 marta chempionlikni qoʻlga kiritgan ikkinchi klubga aylandi.  &quot;Al-Ayn&quot; 35 ta gol bilan chempionatdagi eng kuchli hujumni amalga oshirgan boʻlsa, uning futbolchisi Ahmad Abdulla 20 ta gol bilan &quot;[[Al-Vasl (futbol klubi)|Al-Vasl]]&quot; hujumchisi bilan birga &quot;&quot; [[Oltin Butsa|Oltin butsa]] gʻolibi boʻldi.  Bu mavsum ham xorijlik futbolchilarning BAA chempionatida oʻynashi taqiqlangan birinchi mavsum boʻldi, bunga &quot;Al Ayn&quot; ham qarshilik koʻrsatdi.  Jamoa [[Osiyo chempionlar kubogi 1985/1986|Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati 1985/1986ga]] chiqa olmadi.  1983/1984-yilgi mavsumda ligada gʻolib chiqqan &quot;Al-Ayn&quot; 1989-yilgacha [[BAA Federatsiya kubogi|Fed Cup]] gʻolibi boʻlgunga qadar birorta sovrin yuta olmadi.  Keyingi yili jamoa Prezident kubogi finaliga qadar etib borgan va u yerda “Ash-Shabab”ga imkoniyatni boy bergandi.

„Al-Ayn“ 1992/1993-yilgi mavsumni boshqa klublardan farqli bir nechta yangi futbolchilar bilan boshladi: Saif Sulton ([[Al-Ittihod (futbol klubi, Kalba)|„Al-Ittihod Kalba“]]), Salem Johar („[ [Ajman (futbol) club)|Ajman]]“), Majed Al Uvays ([[Al Taid|„Al Taid“]]), Said Juma ([[Amirliklar (futbol klubi)|„Amirliklar“]]). Al Ayn [[Al Khalij (futbol klubi, Xor Fakkan)|Al Khalij]] ustidan 5:0 hisobida gʻalaba qozonganidan soʻng tugashiga 3 tur qolganida toʻrtinchi liga chempionligini qoʻlga kiritdi. Keyingi mavsumda jamoa [[BAA Futbol Ligasi|BAA futbol ligasida]] ikkinchi oʻrinni egalladi va 1993-yilda BAA Superkubogida „Al Shaab“ga 1:2 hisobida yutqazdi. „Al Ayn“ ham Prezident kubogi finaliga chiqdi va „Al Shabob“ga 0:1 hisobida imkoniyatni boy berib, toʻrtinchi bor kubokni qoʻlga kirita olmadi. 1994 va 1995-yillarda „Al Ayn“ Prezident kubogi finalida ikki marta magʻlub boʻldi, ligada ikkinchi oʻrinni egalladi, 1995-yilda BAA Superkubogini qoʻlga kiritdi va ikkinchi bosqichda [[1995-yil Osiyo kubogi sohiblari kubogi|Osiyo kubogida]], Quvaytning [[Kazma (futbol klubi)|„Kazma“]] siga yutqazdi. 1996/1997-yilgi mavsumda „Al Ayn“ Prezident kubogining 1/8 finalida [[Xatta (futbol klubi)|Xatta]]&quot;ga yutqazdi va [[BAA 1996/1997-yilgi futbol chempionati]]da toʻrtinchi oʻrinni egalladi..

=== Oltin davr (1997-2003) ===
1997-yil 7-iyunda [[1997/1998 BAA futbol chempionati|odatiy mavsum]] boshlanishidan oldin, klubning faxriy kengashi tuzildi.&lt;ref name=&quot;The honorary board&quot;&gt;{{veb manbasi|title=مجلس الشرف والواقع الجميل|subtitle=en:The honorary board|url=http://www.alainclub.com/arabic/theclub/Council.asp|work=alainteam.com|lang=ar|accessdate=2018-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041211225046/http://www.alainclub.com/arabic/theclub/Council.asp|archivedate=2004-11-11}}&lt;/ref&gt;. Ushbu muhim voqeadan so'ng &quot;Al Ayn&quot; BAA chempionligini qoʻlga kiritdi.  Keyingi mavsumda “Al Ayn” Prezident kubogini qoʻlga kiritdi va chempionatda ikkinchi oʻrinni egalladi, shuningdek, [[Osiyo chempionlar kubogi 1998/1999]]da uchinchi oʻrinni egalladi.  1999-yilda jamoaga ruminiyalik mutaxassis [[Balac, Ilie|Ilie Balac]] bosh murabbiy etib tayinlandi va u jamoani oltinchi marta BAA chempionligiga olib keldi, xorijiy maydonda  [[Osiyo kubogi sohiblari kubogi 1999/2000|Osiyo Kubogi 1999/2000]] “Al-Ayn” birinchi bosqichda Suriya terma jamoasiga [[Al Jaish (Futbol klubi, Damashq)|Al Jaishga]] [[maydondan tashqari gol qoidasi|gol qoidasi” boʻyicha magʻlub boʻldi.

2003-yilda “Al-Ayn” [[OFK Chempionlar Ligasi 2002/2003|AFC Chempionlar Ligasida]] ishtirok etgan.  Guruh bosqichida Saudiyaning “[[Al-Hilol (futbol klubi, Ar-Riyod)|Al-Hilol]], Qatarning “[[Al-Sadd (futbol klubi)|Al-Sadd]]”  va Eronning “[[Esteghlol (futbol klubi)|Esteghlal]]” klublarini magʻlub etib, uchta oʻyinda ham gʻalaba qozonishdi.  Yarim finalda unga xitoylik “[[Dalyan Shide]] raqiblik qildi.  &quot;Al-Ayn&quot; birinchi oʻyinda o'z maydonida 4:2 hisobida g'alaba qozondi, [[Sanogo, Bubacar|Bubakar Sanogo]] ikkita gol urdi.  Xitoydagi javob oʻyinida “Al Ayn” 2:4 hisobida magʻlub boʻldi, biroq [[Majidi, Farhod|Farhod Majidining]] 87-daqiqada kiritgan goli umumiy hisobni 7:6, Amirliklar foydasiga hal qildi.  Finalda “Al Ayn” Tailandning “[[Polis Tero]] klubi bilan toʻqnash keldi.  Uy uchrashuvida u 2:0 hisobida gʻalaba qozondi (Gollar Salema Joxar va Muhammad Umar tomonidan kiritildi).  11-oktabr kuni [[Rajamangala]] stadionida boʻlib oʻtgan oʻyinda “Al Ayn” 0:1 hisobida magʻlub boʻldi, ammo umumiy hisobda 2:1 hisobida gʻalaba qozondi va OChLda gʻolib chiqqan ilk Amirlik klubiga aylandi.

== Yutuqlar ==

* '''[[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati|BAA chempioni]]''' (14) (rekord): [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 1976/1977|1976/77]], [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 1980/1981|1980/ 81]], [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 1983/1984|1983/84]], [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 1992/1993|1992/93]], [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 1997/1998|8]], 1997 / [[BAA Futbol chempionati 1999/2000|1999/00]], [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 2001/2002|2001/02]], [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol Chempionati 2002/2003|2002/03]] , [2[UAE Championship], 0 /2004|2003/04]], [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 2011/2012|2011/12]], [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 2012/2013|2012/13]] , [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 2014/1/2/ 15]], [[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol chempionati 2017/2018|2017/18]] 2021–22
* '''[[Birlashgan Arab Amirliklari kubogi|BAA kubogi]]''' g'olibi (7): 1999, 2001, 2005, 2006, 2009, 2014, 2018
* '''[[Birlashgan Arab Amirliklari Futbol Superkubogi|BAA Superkubogi]]''' (5) g'olibi (rekord): 1995, 2003, 2009, 2012, 2015
* '''[[Gulf Club Champions Cup]] g'olibi''' (1): 2001-yil
* '''[[OFK Chempionlar Ligasi|Osiyo Chempionlar Kubogi]]''' (1): 2003-yil g'olibi

== Maydonlari ==
{{multiple image|align=right|direction=vertical|width=190|header=Al-Ayn mashgʻulot maydonlari|image1=Sheikh Khalifa International Stadium.jpg|alt1= |caption_align=center|caption1=[[Khalifa bin Zayed Stadioni|Khalifa bin Zayed]]|image2=Al Ain Club By Eng. Fadi Fayyadh Al Toubeh - panoramio.jpg|alt2= |caption2=[[Tahnoun bin Mohammed Stadioni|Tahnoun bin Mohammed]]}}{{Main|Hazza Bin Zayed Stadioni|Tahnoun bin Mohammed Stadioni|Sheikh Khalifa International Stadioni}}Al-Ayn birinchi oʻyin maydonchasi [[Al-Ayn]]dagi Soat aylanasi yaqinidagi asosiy koʻchada tashkil etilgan.  Kvadrat qumli er uchastkasi shaklini oldi.&lt;ref name=&quot;first playground&quot;&gt;{{veb manbasi|title=first playground|url=http://www.alainclub.com/english/club/clubFoundation2.aspx|work=alainclub.com|access-date=5-iyul 2014-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20070801210607/http://www.alainclub.com/english/club/clubFoundation2.aspx|archive-date=1-avgust 2007-yil|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1971-yilda Al Ayn Al Saruj tumanidagi [[Shayx Xalifa xalqaro stadioni|yangi stadionga]] 40 290 funt sterlingga koʻchib oʻtdi.  1978-yil 18-iyunda faxriy prezident [[Xalifa bin Zayed Al Nahayon|Xalifa Bin Zayed]] nomidagi yangi stadion [[Shayx Xalifa xalqaro stadioni]] nomi bilan tanilgan.  Stadion 2002-yilda taʼmqirlandi va sigʻimi 12 000 kishiga koʻtarildi va 2006-07 yilgi mavsumda &quot;Al-Ayn&quot;ning barcha oʻyinlari shu stadionda oʻtkazildi.  BAAda boʻlib oʻtadigan [[2019-yilgi OFK Osiyo Kubogi]]ga tayyorgarlik koʻrish maqsadida stadion yana bir muhim modernizatsiya va taʼmirdan oʻtkazildi.  2014-yil 14-yanvar holatiga koʻra [[Hazza bin Zayed (Stadion)|Hazza Bin Zayed Stadioni]] Al-Aynning uy maydoni edi.&lt;ref name=&quot;club Foundation – 2&quot;&gt;{{veb manbasi |title=club Foundation&amp;nbsp;– 2|url=http://www.alainteam.com/English/theclub/clubfoundation_2.asp|work=alainteam.com |access-date=31-iyul 2014-yil| archive-url=https://web.archive.org/web/20050327000748/http://www.alainteam.com/English/theclub/clubfoundation_2.asp| archive-date= 27-mart 2005-yil| url-status= live}}&lt;/ref&gt;

{{multiple image|align=center|direction=horizontal|image1=بانوراما-ملعب-هزاع-بن-زايد-بالداخل.jpg|width1=650|alt1=Hazza Bin Zayed Stadium|caption1=|header=Al-Aynning hozirgi Stadionining panoramali ko'rinishi, [[Hazza Bin Zayed Stadioni|Hazza Bin Zayed]].}}

== Emblema va libos ranglari ==

=== Emblema ===
[[Al Jahili Fort]] klubning ramzi sifatida qabul qilinadi, chunki u shahar tarixini aks ettiradi va 1946-yildan beri hukmdor vakili boʻlgan paytdan beri Shayx [[Zayid bin Sulton Al Nahayon]]ning rasmiy uyi boʻlgan.  U 1980-yilda rasmiy ravishda klubning gerbiga aylandi.&lt;ref name=&quot;Club Emblem&quot;&gt;{{veb manbasi|title=Club Emblem|url=http://alainclub.com/arabic/theclub/ClubEmblem.asp|publisher=AlAinClub.com|access-date=2-avgust 2014-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20040511232621/http://alainclub.com/arabic/theclub/ClubEmblem.asp|archive-date=11-may 2004-yil|url-status=live|language=ar}}&lt;/ref&gt; {{Break}} Ular 2003-yilgi Osiyo Chempionlar Ligasidagi gʻalabalari uchun oʻzlarining emblemalarida bitta yulduzni import qilishadi.
{{multiple image|align=right|direction=horizontal|image1=Alainnewlogo.png|width1=130|alt1=Al Ain FC Logo|caption1=|image2=Watch Tower Al Jahili.jpg|width2=275|alt2=Al Jahili Fort|caption2=|header=[[Al Jahili Fort]] symbol and crest of the club since 1980.}}

=== Ranglar ===
{{Football kit box|align=right|clear=none|pattern_la=_alain1975h|pattern_b=_alain1975h|pattern_ra=_alain1975h|pattern_sh=|pattern_so=|leftarm=FFFFFF|body=|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=Klub ranglari 1968-yildan 1974-yilgacha kiyilgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Al Ain and Al Ahli in 1974 |url=https://www.instagram.com/p/YRoLEnpx9C/|url-access=|website=Mohammed Al Joker Official Instagram}}&lt;/ref&gt;}}{{Football kit box|align=right|clear=none|pattern_la=_alain7576|pattern_b=_alain7576|pattern_ra=_alain7576|pattern_sh=|pattern_so=_2_stripes_white|leftarm=FF0101|body=FF0101|rightarm=FF0101|shorts=FFFFFF|socks=FF0101|title=  Al Tadhamon rangi 1974-yildan 1977-yilgacha Al Ayn rangiga aylandi}}{{Commons|Al Ain FC kits}}Jamoa 1968-yilda yashil va oq rangda oʻynay boshladi. 1974-yilda Al Tadhamon bilan birlashgandan soʻng, ularning qizil rangi 1974–75 mavsumidan 1976–77 yilgi mavsum boshigacha Al-Ayn libosiga aylandi.  1977-yilda Marokashdagi birinchi jamoa yigʻini chogʻida Marokashning [[Wydad Casablanca]] klubi [[OGC Nice|Nitsa]], [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP]]  [[R.S.C.  Anderlext|Anderlext]] va [[Vydad Casablanca]] bilan oʻrtoqlik turniri oʻtkazdi.  Al-Ayn oʻyinchilari Anderlextning binafsha ranglariga qoyil qoldi va Al-Ayn ranglarini binafsha rangga oʻzgartirish gʻoyasi paydo boʻldi.  Bu gʻoya Shayx [[Hamdan bin Muborak Al Nahayon]]ga taqdim etildi, u 1977–78 yilgi mavsum boshida klub ranglarini rasmiy ravishda binafsha rangga oʻzgartirishga rozi boʻldi.&lt;ref name=&quot;The Purple Story&quot;&gt;{{veb manbasi|title=The Purple Story|url=http://www.alainclub.com/english/club/clubFoundation3.aspx|work=alainclub.com|access-date=5-iyul 2014-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20100114133443/http://alainclub.com/arabic/club/clubFoundation3.aspx|archive-date=14-yanvar 2010-yil|url-status=dead|language=ar}}&lt;/ref&gt;

== Futbolchilar ==
{{fs start|nonumber=|bg=6600CC|color=FFFFFF|border=6600CC}}
{{Fs player |no=1|nat=UAE|name=[[Mohammed Abo Sandah]]|pos=GK}}
{{Fs player |no=3|nat=UAE|name=[[Kouame Autonne]]|pos=DF}}
{{Fs player |no=4|nat=UAE|name=[[Mohammed Ali Shaker]]|pos=DF}}
{{Fs player |no=5|nat=KOR|name=[[Park Yong-woo (footballer)|Park Yong-woo]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=6|nat=UAE|name=[[Yahia Nader]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=7|nat=ISR|name=[[Omer Atzili]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=8|nat=UAE|name=[[Mohammed Abbas (Emirati footballer)|Mohammed Abbas]] &lt;sup&gt;'''U21'''&lt;/sup&gt;|pos=MF}}
{{Fs player |no=9|nat=TOG|name=[[Kodjo Fo-Doh Laba]]|pos=FW}}
{{Fs player |no=10|nat=PAR|name=[[Kaku (footballer)|Kaku]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=11|nat=UAE|name=[[Bandar Al-Ahbabi]] ('''[[Captain (association football)|captain]]''')|pos=MF}}
{{Fs player |no=12|nat=UAE|name=[[Sultan Al-Mantheri]]|pos=GK}}
{{Fs player |no=13|nat=UAE|name=[[Ahmed Barman]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=15|nat=UAE|name=[[Erik (footballer, born 2001)|Erik]]|pos=DF}} 
{{Fs player |no=16|nat=UAE|name=[[Khalid Al-Hashemi]]|pos=DF}} 
{{Fs player |no=17|nat=UAE|name=[[Khalid Eisa]] ('''vice-captain''')|pos=GK}}
{{Fs player |no=18|nat=UAE|name=[[Khalid Al-Balochi]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=20|nat=ARG|name=[[Matías Palacios]]|pos=MF}}
{{fs mid|nonumber=|bg=6600CC|color=FFFFFF|border=6600CC}}
{{Fs player |no=21|nat=MAR|name=[[Soufiane Rahimi]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=22|nat=UAE|name=[[Falah Waleed]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=26|nat=UAE|name=[[Ahmed Al-Qatesh]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=27|nat=UAE|name=[[Sultan Al-Shamsi]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=30|nat=UAE|name=[[Hazem Mohammad]] &lt;sup&gt;'''U19'''&lt;/sup&gt;|pos=MF}}
{{Fs player |no=36|nat=UAE|name=[[Amer Al-Faresi]] &lt;sup&gt;'''U21'''&lt;/sup&gt;|pos=GK}}
{{Fs player |no=42|nat=UAE|name=[[Jonatas Santos]] |pos=MF}}
{{Fs player |no=44|nat=UAE|name=[[Saeed Juma]]|pos=DF}}
{{Fs player |no=46|nat=MLI|name=[[Dramane Koumare]]|pos=DF}} 
{{Fs player |no=50|nat=UAE|name=[[Manea Al-Shamsi]]|pos=DF}}
{{Fs player |no=66|nat=UAE|name=[[Mansour Al-Shamsi]]|pos=DF}}
{{Fs player |no=70|nat=GUI|name=[[Abdoul Karim Traoré]] &lt;sup&gt;'''U19'''&lt;/sup&gt;|pos=MF}}
{{Fs player |no=77|nat=NGR|name=[[Rilwanu Sarki]]&lt;sup&gt;'''U19'''&lt;/sup&gt;|pos=FW}}
{{Fs player |no=90|nat=UAE|name=[[Eisa Khalfan]] &lt;sup&gt;'''U21'''&lt;/sup&gt;|pos=FW}}
{{Fs player |no=99|nat=CGO|name=[[Josna Loulendo]] &lt;sup&gt;'''U21'''&lt;/sup&gt;|pos=FW}}
{{fs end|nonumber=|bg=6600CC|color=FFFFFF|border=6600CC}}

==Roʻyxatdan oʻtmagan oʻyinchilar==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;

|-

! style=&quot;color:#FFFFFF; background: #7300E6; border:2px solid #AB9767;&quot;|No

! style=&quot;color:#FFFFFF; background: #7300E6; border:2px solid #AB9767;&quot;|Position

! style=&quot;color:#FFFFFF; background: #7300E6; border:2px solid #AB9767;&quot;|Player

! style=&quot;color:#FFFFFF; background: #7300E6; border:2px solid #AB9767;&quot;|Nation

|-

{{Fs player|no=20|nat=TUN|name=[[Yassine Meriah]] &lt;sup&gt;'''(Injured)'''&lt;/sup&gt;|pos=DF}}

{{Fs player|no=|nat=KAZ|name=[[Bauyrzhan Islamkhan]] &lt;sup&gt;'''(Doping ban)'''&lt;/sup&gt;|pos=MF}}

|}

==Ijaraga berilgan oʻyinchilar==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;

|-

! style=&quot;color:#FFFFFF; background: #7300E6; border:2px solid #AB9767;&quot;|No

! style=&quot;color:#FFFFFF; background: #7300E6; border:2px solid #AB9767;&quot;|Position

! style=&quot;color:#FFFFFF; background: #7300E6; border:2px solid #AB9767;&quot;|Player

! style=&quot;color:#FFFFFF; background: #7300E6; border:2px solid #AB9767;&quot;|Nation

|-

{{Fs player|no=19|nat=UAE|name=[[Mohanad Salem]]|pos=DF|other=Ijaraga [[Al-Ittihad Kalba SC|Ittihad Kalba]]}}

{{Fs player|no=94|nat=UAE|name=[[Mohammed Jamal]]|pos=MF|other=Ijaraga [[Al Jazira Club|Al Jazira]]}}

{{Fs player|no=99|nat=UAE|name=[[Jamal Maroof]]|pos=FW|other=Ijaraga [[Khor Fakkan Club|Khor Fakkan]]}}

{{Fs player|no=|nat=UAE|name=[[Falah Waleed]]|pos=MF|other=Ijaraga [[Khor Fakkan Club|Khor Fakkan]]}}

|}

== Bosh murabbiylar ==

* {{Braziliya bayrogʻi|20px}} [[Ze Mario (futbolchi, 1949)|Ze Mario]] (1988-1991)
* {{Braziliya bayrogʻi|20px}} [[Amarildo]] (1991-1993)
* {{Argentina bayrogʻi|20px}} [[Markos, Anxel|Anxel Markos]] (1994-1995)
* {{Fransiya bayrogʻi|20px}} [[Mishel, Anri|Anri Mishel]] (1995)
* {{Braziliya bayrogʻi|20px}} [[Kabral, Karlos Roberto|Kabralzinyo]] (1996-1997)
* {{Ruminiya bayrogʻi|20px}} [[Balac, Ilie|Ilie Balaç]] (1998—2000)
* {{Ruminiya bayrogʻi|20px}} [[Iordanesku, farishta|Anxel Jordanesku]] (2001—2002, 2006)
* {{Fransiya bayrogʻi|20px}} [[Metsu, Bruno|Bruno Metsu]] (2002-2004)
* {{Fransiya bayrogʻi|20px}} [[Perrin, Alen|Alen Perrin]] (2004)
* {{Chexiya Respublikasi bayrogʻi|20px}} [[Machala, Milan|Milan Machala]] (2005—2006)
* {{Italiya bayrogʻi|20px}} [[Zenga, Valter|Valter Zenga]] (2007)
* {{Braziliya bayrogʻi|20px}} [[Tite]] (2007-2008)
* {{Germaniya bayrogʻi|20px}} [[Schafer, Vinfrid|Vinfrid Schaefer]] (2008—2009)
* {{Braziliya bayrogʻi|20px}} [[Toninyo Serezo]] (2009-2010)
* {{Braziliya bayrogʻi|20px}} [[Gallo, Aleksandr|Aleksandre Gallo]] (2010-2011)
* {{Ruminiya bayrogʻi|20px}} [[Oleroiu, Cosmin|Cosmin Oleroiu]] (2011—2013)
* {{Urugvay bayrogʻi|20px}} [[Fossati, Xorxe Daniel|Xorxe Fossati]] (2013)
* {{Ispaniya bayrogʻi|20px}} [[Sanches Flores, Quique|Quike Sanches Flores]] (2013—2014)
* {{Xorvatiya bayrogʻi|20px}} [[Dalić, Zlatko|Zlatko Dalich]] (2014—2017)
* {{Xorvatiya bayrogʻi|20px}} [[Mamić, Zoran|Zoran Mamić]] (2017—2019)&lt;ref&gt;{{Iqtibos veb |url=https://www.transfermarkt.com/al-ain-fc / mitarbeiterhistorie/verein/2150 |sarlavha=Xodimlar tarixi Al-Ayn FC |access-date=2018-12-22 |archive-date=2018-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/ veb /20181222221441/https://www.transfermarkt.com/al-ain-fc/mitarbeiterhistorie/verein/2150 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
* {{Ispaniya bayrogʻi|20px}} Xuan Karlos Garrido (2019)
* {{Xorvatiya bayrogʻi|20px}} [[Leko, Ivan|Ivan Leko]] (2019—2021)
* {{Ukraina bayrogʻi|20px}} [[Rebrov, Sergey Stanislavovich|Sergey Rebrov]] (2021—{{hozirgi}})

== Manbalar ==

{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Al Ain FC}}

* [http://web.agleague.ae/en/club/al-ain.html Al Ain FC] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181226184236/http://web.agleague.ae/en/club/al-ain.html |date=2018-12-26 }} on [[UAE Arabian Gulf League|Arabian Gulf League]] official website
* [https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/teams/1411/?season=2020&amp;competition=605&amp;team=1411&amp;cname=afc-champions-league Al Ain FC] on [[Asian Football Confederation|AFC]] official website
{{AFC yilning eng yaxshi klubi}}
{{AFC Osiyo chempionlar ligasi gʻoliblari}}

[[Turkum:BAA futbol klublari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:1968-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]
[[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasida gʻolib chiqqan klublar]]</text>
      <sha1>p83knr9vp2qy6k073a5jog2wv0ajlmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tholin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>731980</id>
    <revision>
      <id>6156233</id>
      <parentid>6152170</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6156233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16012" sha1="7y0i9570flc3gzzdams4fjrkuvb19ag" xml:space="preserve">[[Fayl:UltimaThule_CA06_color_20190516.png|thumb|''New Horizons rangli kompozitsion 486958 Arrokot tasviri , uning yuzasida tolinlardan qizil rangli ko'rinadi&lt;ref name=&quot;NASA-20190516&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-new-horizons-team-publishes-first-kuiper-belt-flyby-science-results|title=NASA's New Horizons Team Publishes First Kuiper Belt Flyby Science Results|publisher=NASA|date=16-may 2019-yil|access-date=16-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.]]

'''Tolinlar''' ([[Yunon tili|yunoncha]] tholós (tholós) „tumanli“ yoki „loyqa“ degan maʼnoni anglatadi) oddiy uglerodning quyosh ultrabinafsha nurlari yoki kosmik nurlar nurlanishi natijasida hosil boʻlgan turli xil organik birikmalardir. Tarkibida [[karbonat angidrid]], metan, etan va koʻpincha azot bilan birgalikda [[suv]] ham mavjud. Tolinlar bir-biriga bogʻlangan boʻlinmalarning takrorlanuvchi zanjirlaridan va funktsional guruhlarning, odatda nitril va uglevodorodlarning murakkab birikmalaridan hamda ularning aminlar va fenillar kabi parchalangan shakllaridan tashkil topgan tartibsiz polimerga oʻxshash materiallardir. Tolinlar hozirgi davrda Yerda tabiiy ravishda hosil boʻlmaydi, lekin ular tashqi [[Quyosh tizimi|Quyosh tizimidagi]] muzli jismlar yuzasida juda koʻp miqdorda va tashqi Quyosh tizimi sayyoralari va ularning yoʻldoshlari atmosferasida qizgʻish aerozollar shaklida topilgan.

Suv mavjud boʻlganda, tolinlar prebiyotik kimyo uchun hom ashyo boʻlishi mumkin (yaʼni, hayotning asosiy kimyoviy moddalarini tashkil etuvchi jonsiz kimyo). Ularning mavjudligi Yerda va ehtimol boshqa sayyoralarda hayotning kelib chiqishiga taʼsir qiladi. [[Atmosfera|Atmosferadagi]] zarrachalar sifatida tolinlar yorugʻlikni tarqatadi va hoyot faoliyatiga taʼsir qilishi mumkin.
Tolinlar laboratoriyada ishlab chiqarilishi mumkin va odatda turli xil tuzilmalar va xususiyatlarga ega boʻlgan koʻplab kimyoviy moddalarning heterojen aralashmasi sifatida oʻrganiladi. Termogravimetrik tahlil kabi usullardan foydalangan holda, astrokimyogarlar ushbu tolin aralashmalarining tarkibini va ulardagi alohida kimyoviy moddalarning aniq xarakterini tahlil qiladilar&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Sarah |first1=Hörst |title=What in the world (s) are tholins? |url=http://www.planetary.org/blogs/guest-blogs/2015/0722-what-in-the-worlds-are-tholins.html |publisher=Planetary Society |accessdate=4-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

==Umumiy maʼlumotlar==
[[Fayl:Poly(acrylonitrile).png|150px|thumb|Poliakrilonitril, asosan, nitril va aminokislotalarni o'z ichiga olgan polimerlar sifatida kimyoviy degradatsiyaga uchragan holda, tolinlarning faraz qilingan polimer komponentlaridan biridir. U eksperimental ravishda tolin aralashmalarini yaratish uchun ishlatiladi.]]

„Tolin“ atamasi astronom Karl Sagan va uning hamkasbi Bishun Xare tomonidan oʻzining Miller-Urey tipidagi tajribalarida [[Titan]] atmosferasida topilgan metan oʻz ichiga olgan gaz aralashmalari boʻyicha oʻtkazilgan tajribalarida olingan tavsiflash qiyin boʻlgan moddalarni tasvirlash uchun kiritilgan. Ularning „tholin“ nomini taklif qilgan qogʻozida shunday deyilgan:
Oxirgi oʻn yil davomida biz laboratoriyamizda koinotda koʻp boʻlgan CH gazlari aralashmasidan turli xil murakkab organik qattiq moddalarni ishlab chiqarmoqdamiz. Ultrabinafsha (UV) yorugʻlik yoki uchqun oqimi bilan sintez qilingan mahsulot jigarrang, baʼzan yopishqoq, qoldiq boʻlib, anʼanaviy analitik kimyoga chidamliligi tufayli „chiqib boʻlmaydigan polimer“ deb nomlanadi. Ular „Biz “tolinlar” (Grekcha lὸlos, loyli; lekin ayni paytda, tonoz yoki gumbaz)ni namunasiz tavsiflovchi atama sifatida taklif qilamiz“ deb buni izohladilar.

Tolinlar oʻziga xos birikma emas, balki molekulalar spektrini, jumladan, heteropolimerlarni&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=A Bit of Titan on Earth Helps in the Search for Life's Origins |url=https://uanews.arizona.edu/story/bit-titan-earth-helps-search-lifes-origins |publisher=Lori Stiles, University of Arizona |accessdate=4-iyun 2022-yil |arxivsana=2019-04-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190423141044/https://uanews.arizona.edu/story/bit-titan-earth-helps-search-lifes-origins }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Cleaves, H. James; Neish, Catherine; Callahan, Michael P.; Parker, Eric |first1=Fernández, Facundo M.; Dworkin, Jason P. (2014) |title=Amino acids generated from hydrated Titan tholins: Comparison with Miller–Urey electric discharge products |url=https://doi.org/10.1016%2Fj.icarus.2014.04.042 |publisher=Icarus}}&lt;/ref&gt; tavsiflaydi, ular baʼzi sayyora yuzalarida qizgʻish, organik sirt qoplamini beradi. Tolinlar bir-biriga bogʻlangan boʻlinmalarning takrorlanuvchi zanjirlaridan va funktsional guruhlarning murakkab birikmalaridan tashkil topgan tartibsiz polimerga oʻxshash materiallardir&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Cruikshank, D. |first1=et al |title=THE COLORS OF 486958 2014 MU69 (&quot;ULTIMA THULE&quot;): THE ROLE OF SYNTHETIC ORGANIC SOLIDS (THOLINS) |url=https://www.hou.usra.edu/meetings/lpsc2019/pdf/2051.pdf |publisher=50th Lunar and Planetary Science Conference 2019}}&lt;/ref&gt;.  Sagan va Xare „Tolinlarning xususiyatlari ishlatiladigan energiya manbasiga va prekursorlarning dastlabki miqdoriga bogʻliq boʻladi, ammo turli tolinlar orasida umumiy fizik va kimyoviy oʻxshashlik bor“ degan fikrni ilgari suradilar.

Ushbu sohadagi baʼzi tadqiqotchilar tolinlarning toraytirilgan taʼrifini afzal koʻrishadi, masalan, S. Xörst shunday deb yozgan edi: „Shaxsan men „tolinlar“ soʻzini faqat laboratoriyada ishlab chiqarilgan namunalarni tavsiflashda ishlatishga harakat qilaman, chunki biz qanday qilib toʻyinganligini hali bilmaymiz. Biz laboratoriyada ishlab chiqaradigan material Titan yoki Triton (yoki Pluton!) kabi joylarda topilgan materialga oʻxshaydi“. Fransuz tadqiqotchilari ham tolinlar atamasini faqat laboratoriyada ishlab chiqarilgan namunalarni analog sifatida tavsiflashda qoʻllashadi. NASA olimlari, shuningdek, laboratoriya simulyatsiyasi mahsulotlari uchun „tholin“ soʻzini afzal koʻradilar va astronomik jismlar ustidagi haqiqiy kuzatishlar uchun „oʻtga chidamli qoldiqlar“ atamasini qoʻllashadi.

==Shakllanishi==
[[Fayl:Formation of tholins in Titan's upper atmosphere.svg|thumb|upright=1.4|Titan atmosferasida tolinlarning hosil bo'lishi]]
Tolinlar yulduzlararo muhitning asosiy tarkibiy qismi deb taxmin qilinadi. Titanda ularning kimyosi yuqori balandliklarda boshlanadi va qattiq organik zarralar hosil boʻlishida ishtirok etadi. Ularning asosiy elementlari [[uglerod]], azot va vodoroddir. Eksperimental ravishda sintez qilingan tolinlarning laboratoriya infraqizil spektroskopiyasi tahlili mavjud kimyoviy guruhlar, jumladan birlamchi aminlar, nitrillar va CH kabi alkil qismlarining oldingi identifikatsiyasini tasdiqladi.

Oʻng tomonda koʻrsatilgandek, tolinlar tabiatda piroliz va radioliz deb nomlanuvchi kimyoviy reaksiyalar zanjiri orqali hosil boʻladi deb taxmin qilinadi. Bu molekulyar azotning dissotsiatsiyasi va ionlanishi bilan boshlanadi va metan energetik zarralar va quyosh nurlanishi bilan davom etadi. Buning ortidan etilen, etan, asetilen, vodorod siyanidi va boshqa kichik oddiy molekulalar va kichik musbat ionlar hosil boʻladi. Keyingi reaksiyalar benzol va boshqa organik molekulalarni hosil qiladi, ularning polimerizatsiyasi ogʻirroq molekulalardan iborat aerozol hosil boʻlishiga olib keladi, keyin esa quyida joylashgan sayyora yuzasida kondensatsiyalanadi va choʻkadi. Past bosimda hosil boʻlgan tolinlar oʻz molekulalarining ichki qismida azot atomlarini oʻz ichiga oladi, yuqori bosimda hosil boʻlgan tolinlar esa terminal pozitsiyalarida azot atomlariga ega boʻlish ehtimoli koʻproq.

==Biologik ahamiyati==

Baʼzi tadqiqotchilar [[Yer]] oʻz rivojlanishining dastlabki bosqichida organik birikmalar tolinga boy kometalar tomonidan ekilgan boʻlishi mumkin, deb taxmin qilishgan va bu hayotning rivojlanishi uchun zarur boʻlgan xom ashyoni taʼminlaydi. Taxminan 2,4 milliard yil avval sodir boʻlgan Buyuk Oksigenlanish hodisasidan beri atmosferadagi erkin [[kislorod]] komponentining oksidlovchi xususiyatlari tufayli tolinlar hozirgi Yerda tabiiy ravishda mavjud emas&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Trainer |first1=Melissa (2013) |title=Atmospheric Prebiotic Chemistry and Organic Hazes |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3796891 |publisher=Current Organic Chemistry |accessdate=4-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

Laboratoriya tajribalari ming yillar davomida saqlanishi mumkin boʻlgan katta suyuq suv havzalari yaqinidagi tolinlar prebiyotik kimyoning shakllanishiga yordam berishi mumkinligini koʻrsatadi va bu unsur Yerdagi hayotning kelib chiqishiga taʼsir qiladi. Shuningdek, ekzosayyora atmosferasidagi zarrachalar sifatida tolinlar yorugʻlik tarqalishiga taʼsir qiladi va sayyora sirtlarini ultrabinafsha nurlanishdan himoya qiluvchi ekran vazifasini oʻtaydi, bu esa tiriklik uchun zaruriy omildir&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Mooning over Titan's atmosphere |url=http://www.spectroscopynow.com/details/ezine/sepspec14793ezine/Mooning-over-Titans-atmosphere.html |publisher=SpectroscopyNOW. (15 October 2006) |qaralgan sana=4-iyun 2022-yil |arxivsana=24-sentabr 2015-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924104406/http://www.spectroscopynow.com/details/ezine/sepspec14793ezine/Mooning-over-Titans-atmosphere.html }}&lt;/ref&gt;. Laboratoriya simulyatsiyalari aminokislotalar bilan bogʻliq hosil boʻlgan qoldiqlarni topdi, bu esa muhim astrobiologik taʼsirga ega. 
Yerda turli xil tuproq bakteriyalari laboratoriyada ishlab chiqarilgan tolinlardan yagona uglerod manbai sifatida foydalanishga qodir. Tolinlar avtotrofiya rivojlanishidan oldin geterotrof [[mikroorganizmlar]] uchun birinchi mikrobial oziq-ovqat vazifasini oʻtagan boʻlishi mumkin.

==Kosmosda==
[[Fayl:Huygens surface color.jpg|thumb|left|upright|Gyuygens qo'nish qurilmasidan ko'rinib turganidek, Titanning yuzasi. Tolinlar sirtning ham, atmosfera tumanlarining ham qizg'ish rangining manbai ekanligiga shubha qilingan edi.]]
Sagan va Xare bir nechta joylarda tolinlarning mavjudligini taʼkidlaydilar: „Yerning ibtidoiy okeanlarining tarkibiy qismi sifatida; tashqi sayyoralar va Titan atmosferasidagi qizil aerozollarning tarkibiy qismi sifatida; kometalarda mavjud, uglerodli xondritlar asteroidlar va sayyoradan oldingi quyosh tumanliklari va yulduzlararo muhitning asosiy tarkibiy qismi sifatida. Tashqi Quyosh sistemasidagi kometalar, kentavrlar, koʻplab muzli yoʻldoshlar va [[Koyper belbog'i]] obyektlari sirtlari tolin konlariga boy.

===Tabiiy yoʻldoshlarda===
====Titan====
Titan tolinlari azotga boy organik moddalardir [[Titan]] atmosferasida va yuzasida topilgan [[azot]] va [[metan]] gazsimon aralashmalarining nurlanishi natijasida hosil boʻladi. Titan atmosferasi taxminan 97% azot, 2,7±0,1% metan va qolgani boshqa gazlardan iborat&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Coustenis, Athena |first1=Taylor, Frederic W. (2008) |title=Titan: Exploring an Earthlike World |url=https://archive.org/details/titanexploringea00cous |publisher=World Scientific}}&lt;/ref&gt;. Titan misolida, atmosferasidagi tuman va toʻq sariq-qizil rang ikkalasi ham tolinlar mavjudligidan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.

====Yeuropa (Yevropa)====
[[Tasvir:PIA20028 - Europa's varied surface features (rotated).jpg|thumb|right|Europa yuzasidagi tolinlar bilan bo'yalgan chiziqli yoriqlar]]
Yupiterning Yevropa tabiiy yoʻldoshidagi rangli hududlar tolinlar deb taxmin qilinadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Europa Mission to Probe Magnetic Field and Chemistry |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=4602 |publisher=Jet Propulsion Laboratory. 27 May 2015}}&lt;/ref&gt;. Yevropaning zarba kraterlari va tizmalarining morfologiyasi, piroliz va radioliz sodir boʻladigan yoriqlardan suyuqlangan materialning chiqib ketishini koʻrsatadi. Yevropada rangli tolinlarni hosil qilish uchun moddalar manbai (uglerod, azot va suv) va reaksiyalarni amalga oshirish uchun energiya manbai boʻlishi kerak. Yevropaning suv muz qobigʻidagi aralashmalar ichki qismdan tanani qayta tiklaydigan kriovulqon hodisalar sifatida paydo boʻlishi va kosmosdan sayyoralararo chang sifatida toʻplanishi taxmin qilinadi.

====Rhea====
[[Fayl:PIA18438-SaturnMoon-Rhea-20141104-fig2.jpg|thumb|Saturnning Rhea yo'ldoshining orqa yarim shari tolinlar bilan qoplangan.]]
[[Fayl:Pluto’s Heart - Like a Cosmic Lava Lamp.jpg|thumb|“ New Horizons &quot; kosmik kemasi tomonidan Plutondagi Sputnik Planitianing yaqindan ko'rinishi, azotli muzlik muzliklari va qizil rangli tolinlarni ko'rsatmoqda.]]
[[Saturn|Saturnning]] Rhea yoʻldoshining orqa yarim sxaridagi keng qorongʻu joylar tolinlar toʻplangan deb taxmin qilinadi.

====Triton====

[[Neptun|Neptunning]] [[Triton]] yoʻldoshi tolinlarga xos qizgʻish rangga ega ekanligi kuzatiladi. Triton atmosferasi asosan azotdan iborat boʻlib, unda maʼlum miqdorda metan va uglerod oksidi mavjud&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Neptune's Moon Triton |url=https://www.universetoday.com/56042/triton/ |publisher=Matt Williams, Universe Today. 16 October 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Triton: In Depth |url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/triton/indepth |publisher=Bill Dunford, NASA Planetary Science Division |access-date=4-iyun 2022-yil |archive-date=17-noyabr 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117013842/http://solarsystem.nasa.gov/planets/triton/indepth }}&lt;/ref&gt;.

===[[Karlik sayyora|Karlik sayyoralar]]===

====Pluton====

Tolinlar mitti sayyora [[Pluton|Plutonda]] ham uchraydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Pluto: The 'Other' Red Planet |url=http://www.nasa.gov/nh/pluto-the-other-red-planet |publisher=NASA. 3 July 2015 |qaralgan sana=2022-06-04 |arxivsana=2023-02-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230207122457/https://www.nasa.gov/nh/pluto-the-other-red-planet/ }}&lt;/ref&gt;, shuning uchun uning sirtida qizil&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=NASA released an incredibly detailed photo of snow - and something else - on Pluto |url=http://www.businessinsider.com/nasa-released-an-incredibly-detailed-photo-of-snow-and-something-else-on-pluto-2016-3 |publisher=Business Insider Australia, Mar. 6, 2016}}&lt;/ref&gt; va Pluton atmosferasida koʻk rang&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Amos |first1=Jonathan (8 October 2015) |title=New Horizons: Probe captures Pluto's blue hazes |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-34481347 |publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt; kuzatiladi. Xaron shimoliy qutbining qizil-jigarrang qopqogʻi, Plutonning beshta yoʻldoshining eng kattasi, [[Pluton]] atmosferasidan chiqarilgan metan, azot va tegishli gazlardan hosil boʻlgan va tolinlardan tashkil topgan deb taxmin qilinadi. 

====Ceres====

Tolinlar Dawn missiyasi tomonidan mitti sayyora [[Ceres|Ceresda]] aniqlangan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Dawn discovers evidence for organic material on Ceres (Update) |url=https://phys.org/news/2017-02-scientists-geology-ceres.html |publisher=February 2017}}&lt;/ref&gt;. Sayyora yuzasining katta qismi uglerodga nihoyatda boy, uning yuzasida massa boʻyicha taxminan 20% uglerod mavjud&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Team finds evidence for carbon-rich surface on Ceres |url=https://phys.org/news/2018-12-team-evidence-carbon-rich-surface-ceres.html |publisher=Southwest Research Institute. Published by PhysOrg. 10 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Uglerod miqdori Yerda tahlil qilingan uglerodli xondrit meteoritlariga qaraganda besh baravar yuqori.

====Makemake====

Makemake metanni, koʻp miqdorda etan va tolinlarni, shuningdek, ozroq miqdorda etilen, asetilen va yuqori massali alkanlarni koʻrsatishi mumkin, ular metanning quyosh nurlanishining fotolizi natijasida hosil boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=M. E. Brown |first1=E. L. Schaller; G. A. Blake (2015) |title=Irradiation products on the dwarf planet Makemake |url=https://authors.library.caltech.edu/57340/1/1538-3881_149_3_105.pdf |publisher=The Astronomical Journal}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Kimyo]]
[[Turkum:Astrofizika]]
[[Turkum:Astronomiya]]
[[Turkum:Tabiat]]
[[Turkum: Organik kimyo]]</text>
      <sha1>7y0i9570flc3gzzdams4fjrkuvb19ag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156234</id>
      <parentid>6156233</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:59:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16017" sha1="s4h2klqtddrqtc0qtleo9zc4vipudvy" xml:space="preserve">[[Fayl:UltimaThule_CA06_color_20190516.png|thumb|''New Horizons rangli kompozitsion 486958 Arrokot tasviri , uning yuzasida tolinlardan qizil rangli ko'rinadi&lt;ref name=&quot;NASA-20190516&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-new-horizons-team-publishes-first-kuiper-belt-flyby-science-results|title=NASA's New Horizons Team Publishes First Kuiper Belt Flyby Science Results|publisher=NASA|date=16-may 2019-yil|access-date=16-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.]]

'''Tolinlar''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: ''tholós'' (tholós) „tumanli“ yoki „loyqa“ degan maʼnoni anglatadi) oddiy uglerodning quyosh ultrabinafsha nurlari yoki kosmik nurlar nurlanishi natijasida hosil boʻlgan turli xil organik birikmalardir. Tarkibida [[karbonat angidrid]], metan, etan va koʻpincha azot bilan birgalikda [[suv]] ham mavjud. Tolinlar bir-biriga bogʻlangan boʻlinmalarning takrorlanuvchi zanjirlaridan va funktsional guruhlarning, odatda nitril va uglevodorodlarning murakkab birikmalaridan hamda ularning aminlar va fenillar kabi parchalangan shakllaridan tashkil topgan tartibsiz polimerga oʻxshash materiallardir. Tolinlar hozirgi davrda Yerda tabiiy ravishda hosil boʻlmaydi, lekin ular tashqi [[Quyosh tizimi|Quyosh tizimidagi]] muzli jismlar yuzasida juda koʻp miqdorda va tashqi Quyosh tizimi sayyoralari va ularning yoʻldoshlari atmosferasida qizgʻish aerozollar shaklida topilgan.

Suv mavjud boʻlganda, tolinlar prebiyotik kimyo uchun hom ashyo boʻlishi mumkin (yaʼni, hayotning asosiy kimyoviy moddalarini tashkil etuvchi jonsiz kimyo). Ularning mavjudligi Yerda va ehtimol boshqa sayyoralarda hayotning kelib chiqishiga taʼsir qiladi. [[Atmosfera|Atmosferadagi]] zarrachalar sifatida tolinlar yorugʻlikni tarqatadi va hoyot faoliyatiga taʼsir qilishi mumkin.
Tolinlar laboratoriyada ishlab chiqarilishi mumkin va odatda turli xil tuzilmalar va xususiyatlarga ega boʻlgan koʻplab kimyoviy moddalarning heterojen aralashmasi sifatida oʻrganiladi. Termogravimetrik tahlil kabi usullardan foydalangan holda, astrokimyogarlar ushbu tolin aralashmalarining tarkibini va ulardagi alohida kimyoviy moddalarning aniq xarakterini tahlil qiladilar&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Sarah |first1=Hörst |title=What in the world (s) are tholins? |url=http://www.planetary.org/blogs/guest-blogs/2015/0722-what-in-the-worlds-are-tholins.html |publisher=Planetary Society |accessdate=4-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

==Umumiy maʼlumotlar==
[[Fayl:Poly(acrylonitrile).png|150px|thumb|Poliakrilonitril, asosan, nitril va aminokislotalarni o'z ichiga olgan polimerlar sifatida kimyoviy degradatsiyaga uchragan holda, tolinlarning faraz qilingan polimer komponentlaridan biridir. U eksperimental ravishda tolin aralashmalarini yaratish uchun ishlatiladi.]]

„Tolin“ atamasi astronom Karl Sagan va uning hamkasbi Bishun Xare tomonidan oʻzining Miller-Urey tipidagi tajribalarida [[Titan]] atmosferasida topilgan metan oʻz ichiga olgan gaz aralashmalari boʻyicha oʻtkazilgan tajribalarida olingan tavsiflash qiyin boʻlgan moddalarni tasvirlash uchun kiritilgan. Ularning „tholin“ nomini taklif qilgan qogʻozida shunday deyilgan:
Oxirgi oʻn yil davomida biz laboratoriyamizda koinotda koʻp boʻlgan CH gazlari aralashmasidan turli xil murakkab organik qattiq moddalarni ishlab chiqarmoqdamiz. Ultrabinafsha (UV) yorugʻlik yoki uchqun oqimi bilan sintez qilingan mahsulot jigarrang, baʼzan yopishqoq, qoldiq boʻlib, anʼanaviy analitik kimyoga chidamliligi tufayli „chiqib boʻlmaydigan polimer“ deb nomlanadi. Ular „Biz “tolinlar” (Grekcha lὸlos, loyli; lekin ayni paytda, tonoz yoki gumbaz)ni namunasiz tavsiflovchi atama sifatida taklif qilamiz“ deb buni izohladilar.

Tolinlar oʻziga xos birikma emas, balki molekulalar spektrini, jumladan, heteropolimerlarni&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=A Bit of Titan on Earth Helps in the Search for Life's Origins |url=https://uanews.arizona.edu/story/bit-titan-earth-helps-search-lifes-origins |publisher=Lori Stiles, University of Arizona |accessdate=4-iyun 2022-yil |arxivsana=2019-04-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190423141044/https://uanews.arizona.edu/story/bit-titan-earth-helps-search-lifes-origins }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Cleaves, H. James; Neish, Catherine; Callahan, Michael P.; Parker, Eric |first1=Fernández, Facundo M.; Dworkin, Jason P. (2014) |title=Amino acids generated from hydrated Titan tholins: Comparison with Miller–Urey electric discharge products |url=https://doi.org/10.1016%2Fj.icarus.2014.04.042 |publisher=Icarus}}&lt;/ref&gt; tavsiflaydi, ular baʼzi sayyora yuzalarida qizgʻish, organik sirt qoplamini beradi. Tolinlar bir-biriga bogʻlangan boʻlinmalarning takrorlanuvchi zanjirlaridan va funktsional guruhlarning murakkab birikmalaridan tashkil topgan tartibsiz polimerga oʻxshash materiallardir&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Cruikshank, D. |first1=et al |title=THE COLORS OF 486958 2014 MU69 (&quot;ULTIMA THULE&quot;): THE ROLE OF SYNTHETIC ORGANIC SOLIDS (THOLINS) |url=https://www.hou.usra.edu/meetings/lpsc2019/pdf/2051.pdf |publisher=50th Lunar and Planetary Science Conference 2019}}&lt;/ref&gt;.  Sagan va Xare „Tolinlarning xususiyatlari ishlatiladigan energiya manbasiga va prekursorlarning dastlabki miqdoriga bogʻliq boʻladi, ammo turli tolinlar orasida umumiy fizik va kimyoviy oʻxshashlik bor“ degan fikrni ilgari suradilar.

Ushbu sohadagi baʼzi tadqiqotchilar tolinlarning toraytirilgan taʼrifini afzal koʻrishadi, masalan, S. Xörst shunday deb yozgan edi: „Shaxsan men „tolinlar“ soʻzini faqat laboratoriyada ishlab chiqarilgan namunalarni tavsiflashda ishlatishga harakat qilaman, chunki biz qanday qilib toʻyinganligini hali bilmaymiz. Biz laboratoriyada ishlab chiqaradigan material Titan yoki Triton (yoki Pluton!) kabi joylarda topilgan materialga oʻxshaydi“. Fransuz tadqiqotchilari ham tolinlar atamasini faqat laboratoriyada ishlab chiqarilgan namunalarni analog sifatida tavsiflashda qoʻllashadi. NASA olimlari, shuningdek, laboratoriya simulyatsiyasi mahsulotlari uchun „tholin“ soʻzini afzal koʻradilar va astronomik jismlar ustidagi haqiqiy kuzatishlar uchun „oʻtga chidamli qoldiqlar“ atamasini qoʻllashadi.

==Shakllanishi==
[[Fayl:Formation of tholins in Titan's upper atmosphere.svg|thumb|upright=1.4|Titan atmosferasida tolinlarning hosil bo'lishi]]
Tolinlar yulduzlararo muhitning asosiy tarkibiy qismi deb taxmin qilinadi. Titanda ularning kimyosi yuqori balandliklarda boshlanadi va qattiq organik zarralar hosil boʻlishida ishtirok etadi. Ularning asosiy elementlari [[uglerod]], azot va vodoroddir. Eksperimental ravishda sintez qilingan tolinlarning laboratoriya infraqizil spektroskopiyasi tahlili mavjud kimyoviy guruhlar, jumladan birlamchi aminlar, nitrillar va CH kabi alkil qismlarining oldingi identifikatsiyasini tasdiqladi.

Oʻng tomonda koʻrsatilgandek, tolinlar tabiatda piroliz va radioliz deb nomlanuvchi kimyoviy reaksiyalar zanjiri orqali hosil boʻladi deb taxmin qilinadi. Bu molekulyar azotning dissotsiatsiyasi va ionlanishi bilan boshlanadi va metan energetik zarralar va quyosh nurlanishi bilan davom etadi. Buning ortidan etilen, etan, asetilen, vodorod siyanidi va boshqa kichik oddiy molekulalar va kichik musbat ionlar hosil boʻladi. Keyingi reaksiyalar benzol va boshqa organik molekulalarni hosil qiladi, ularning polimerizatsiyasi ogʻirroq molekulalardan iborat aerozol hosil boʻlishiga olib keladi, keyin esa quyida joylashgan sayyora yuzasida kondensatsiyalanadi va choʻkadi. Past bosimda hosil boʻlgan tolinlar oʻz molekulalarining ichki qismida azot atomlarini oʻz ichiga oladi, yuqori bosimda hosil boʻlgan tolinlar esa terminal pozitsiyalarida azot atomlariga ega boʻlish ehtimoli koʻproq.

==Biologik ahamiyati==

Baʼzi tadqiqotchilar [[Yer]] oʻz rivojlanishining dastlabki bosqichida organik birikmalar tolinga boy kometalar tomonidan ekilgan boʻlishi mumkin, deb taxmin qilishgan va bu hayotning rivojlanishi uchun zarur boʻlgan xom ashyoni taʼminlaydi. Taxminan 2,4 milliard yil avval sodir boʻlgan Buyuk Oksigenlanish hodisasidan beri atmosferadagi erkin [[kislorod]] komponentining oksidlovchi xususiyatlari tufayli tolinlar hozirgi Yerda tabiiy ravishda mavjud emas&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Trainer |first1=Melissa (2013) |title=Atmospheric Prebiotic Chemistry and Organic Hazes |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3796891 |publisher=Current Organic Chemistry |accessdate=4-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

Laboratoriya tajribalari ming yillar davomida saqlanishi mumkin boʻlgan katta suyuq suv havzalari yaqinidagi tolinlar prebiyotik kimyoning shakllanishiga yordam berishi mumkinligini koʻrsatadi va bu unsur Yerdagi hayotning kelib chiqishiga taʼsir qiladi. Shuningdek, ekzosayyora atmosferasidagi zarrachalar sifatida tolinlar yorugʻlik tarqalishiga taʼsir qiladi va sayyora sirtlarini ultrabinafsha nurlanishdan himoya qiluvchi ekran vazifasini oʻtaydi, bu esa tiriklik uchun zaruriy omildir&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Mooning over Titan's atmosphere |url=http://www.spectroscopynow.com/details/ezine/sepspec14793ezine/Mooning-over-Titans-atmosphere.html |publisher=SpectroscopyNOW. (15 October 2006) |qaralgan sana=4-iyun 2022-yil |arxivsana=24-sentabr 2015-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924104406/http://www.spectroscopynow.com/details/ezine/sepspec14793ezine/Mooning-over-Titans-atmosphere.html }}&lt;/ref&gt;. Laboratoriya simulyatsiyalari aminokislotalar bilan bogʻliq hosil boʻlgan qoldiqlarni topdi, bu esa muhim astrobiologik taʼsirga ega. 
Yerda turli xil tuproq bakteriyalari laboratoriyada ishlab chiqarilgan tolinlardan yagona uglerod manbai sifatida foydalanishga qodir. Tolinlar avtotrofiya rivojlanishidan oldin geterotrof [[mikroorganizmlar]] uchun birinchi mikrobial oziq-ovqat vazifasini oʻtagan boʻlishi mumkin.

==Kosmosda==
[[Fayl:Huygens surface color.jpg|thumb|left|upright|Gyuygens qo'nish qurilmasidan ko'rinib turganidek, Titanning yuzasi. Tolinlar sirtning ham, atmosfera tumanlarining ham qizg'ish rangining manbai ekanligiga shubha qilingan edi.]]
Sagan va Xare bir nechta joylarda tolinlarning mavjudligini taʼkidlaydilar: „Yerning ibtidoiy okeanlarining tarkibiy qismi sifatida; tashqi sayyoralar va Titan atmosferasidagi qizil aerozollarning tarkibiy qismi sifatida; kometalarda mavjud, uglerodli xondritlar asteroidlar va sayyoradan oldingi quyosh tumanliklari va yulduzlararo muhitning asosiy tarkibiy qismi sifatida. Tashqi Quyosh sistemasidagi kometalar, kentavrlar, koʻplab muzli yoʻldoshlar va [[Koyper belbog'i]] obyektlari sirtlari tolin konlariga boy.

===Tabiiy yoʻldoshlarda===
====Titan====
Titan tolinlari azotga boy organik moddalardir [[Titan]] atmosferasida va yuzasida topilgan [[azot]] va [[metan]] gazsimon aralashmalarining nurlanishi natijasida hosil boʻladi. Titan atmosferasi taxminan 97% azot, 2,7±0,1% metan va qolgani boshqa gazlardan iborat&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Coustenis, Athena |first1=Taylor, Frederic W. (2008) |title=Titan: Exploring an Earthlike World |url=https://archive.org/details/titanexploringea00cous |publisher=World Scientific}}&lt;/ref&gt;. Titan misolida, atmosferasidagi tuman va toʻq sariq-qizil rang ikkalasi ham tolinlar mavjudligidan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.

====Yeuropa (Yevropa)====
[[Tasvir:PIA20028 - Europa's varied surface features (rotated).jpg|thumb|right|Europa yuzasidagi tolinlar bilan bo'yalgan chiziqli yoriqlar]]
Yupiterning Yevropa tabiiy yoʻldoshidagi rangli hududlar tolinlar deb taxmin qilinadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Europa Mission to Probe Magnetic Field and Chemistry |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=4602 |publisher=Jet Propulsion Laboratory. 27 May 2015}}&lt;/ref&gt;. Yevropaning zarba kraterlari va tizmalarining morfologiyasi, piroliz va radioliz sodir boʻladigan yoriqlardan suyuqlangan materialning chiqib ketishini koʻrsatadi. Yevropada rangli tolinlarni hosil qilish uchun moddalar manbai (uglerod, azot va suv) va reaksiyalarni amalga oshirish uchun energiya manbai boʻlishi kerak. Yevropaning suv muz qobigʻidagi aralashmalar ichki qismdan tanani qayta tiklaydigan kriovulqon hodisalar sifatida paydo boʻlishi va kosmosdan sayyoralararo chang sifatida toʻplanishi taxmin qilinadi.

====Rhea====
[[Fayl:PIA18438-SaturnMoon-Rhea-20141104-fig2.jpg|thumb|Saturnning Rhea yo'ldoshining orqa yarim shari tolinlar bilan qoplangan.]]
[[Fayl:Pluto’s Heart - Like a Cosmic Lava Lamp.jpg|thumb|“ New Horizons &quot; kosmik kemasi tomonidan Plutondagi Sputnik Planitianing yaqindan ko'rinishi, azotli muzlik muzliklari va qizil rangli tolinlarni ko'rsatmoqda.]]
[[Saturn|Saturnning]] Rhea yoʻldoshining orqa yarim sxaridagi keng qorongʻu joylar tolinlar toʻplangan deb taxmin qilinadi.

====Triton====

[[Neptun|Neptunning]] [[Triton]] yoʻldoshi tolinlarga xos qizgʻish rangga ega ekanligi kuzatiladi. Triton atmosferasi asosan azotdan iborat boʻlib, unda maʼlum miqdorda metan va uglerod oksidi mavjud&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Neptune's Moon Triton |url=https://www.universetoday.com/56042/triton/ |publisher=Matt Williams, Universe Today. 16 October 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Triton: In Depth |url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/triton/indepth |publisher=Bill Dunford, NASA Planetary Science Division |access-date=4-iyun 2022-yil |archive-date=17-noyabr 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117013842/http://solarsystem.nasa.gov/planets/triton/indepth }}&lt;/ref&gt;.

===[[Karlik sayyora|Karlik sayyoralar]]===

====Pluton====

Tolinlar mitti sayyora [[Pluton|Plutonda]] ham uchraydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Pluto: The 'Other' Red Planet |url=http://www.nasa.gov/nh/pluto-the-other-red-planet |publisher=NASA. 3 July 2015 |qaralgan sana=2022-06-04 |arxivsana=2023-02-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230207122457/https://www.nasa.gov/nh/pluto-the-other-red-planet/ }}&lt;/ref&gt;, shuning uchun uning sirtida qizil&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=NASA released an incredibly detailed photo of snow - and something else - on Pluto |url=http://www.businessinsider.com/nasa-released-an-incredibly-detailed-photo-of-snow-and-something-else-on-pluto-2016-3 |publisher=Business Insider Australia, Mar. 6, 2016}}&lt;/ref&gt; va Pluton atmosferasida koʻk rang&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Amos |first1=Jonathan (8 October 2015) |title=New Horizons: Probe captures Pluto's blue hazes |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-34481347 |publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt; kuzatiladi. Xaron shimoliy qutbining qizil-jigarrang qopqogʻi, Plutonning beshta yoʻldoshining eng kattasi, [[Pluton]] atmosferasidan chiqarilgan metan, azot va tegishli gazlardan hosil boʻlgan va tolinlardan tashkil topgan deb taxmin qilinadi. 

====Ceres====

Tolinlar Dawn missiyasi tomonidan mitti sayyora [[Ceres|Ceresda]] aniqlangan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Dawn discovers evidence for organic material on Ceres (Update) |url=https://phys.org/news/2017-02-scientists-geology-ceres.html |publisher=February 2017}}&lt;/ref&gt;. Sayyora yuzasining katta qismi uglerodga nihoyatda boy, uning yuzasida massa boʻyicha taxminan 20% uglerod mavjud&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Team finds evidence for carbon-rich surface on Ceres |url=https://phys.org/news/2018-12-team-evidence-carbon-rich-surface-ceres.html |publisher=Southwest Research Institute. Published by PhysOrg. 10 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Uglerod miqdori Yerda tahlil qilingan uglerodli xondrit meteoritlariga qaraganda besh baravar yuqori.

====Makemake====

Makemake metanni, koʻp miqdorda etan va tolinlarni, shuningdek, ozroq miqdorda etilen, asetilen va yuqori massali alkanlarni koʻrsatishi mumkin, ular metanning quyosh nurlanishining fotolizi natijasida hosil boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=M. E. Brown |first1=E. L. Schaller; G. A. Blake (2015) |title=Irradiation products on the dwarf planet Makemake |url=https://authors.library.caltech.edu/57340/1/1538-3881_149_3_105.pdf |publisher=The Astronomical Journal}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Kimyo]]
[[Turkum:Astrofizika]]
[[Turkum:Astronomiya]]
[[Turkum:Tabiat]]
[[Turkum: Organik kimyo]]</text>
      <sha1>s4h2klqtddrqtc0qtleo9zc4vipudvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdurauf Fitrat koʻchasi (Toshkent)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>734683</id>
    <revision>
      <id>6156009</id>
      <parentid>6049798</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T21:49:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4121" sha1="myf6luft9pt78w3jg90e4rhsysbcpcq" xml:space="preserve">{{Koʻcha bilgiqutisi
|nomi                  = Abdurauf Fitrat koʻchasi
| tasvir                     =
|xaritada                  = {{infobox mapframe|coord={{coord|41|16|05|N|69|17|44|E}}|length_mi=0.5}}
| tasvir_oʻlchami            =
| izoh                       =
| mamlakat                   = [[Oʻzbekiston]] {{flagicon|UZB}}
| hudud                      =
| shahar                     = [[Toshkent]]
| doira                      =
| tuman                      = [[Mirobod]]
| uzunligi                   = 3 km
| kengligi                   = 17.5 m
| boshlanish koordinatalari  = {{coord|41.273076|N|69.310603 |E|type:landmark_region:UZ-TS}}
| tugash koordinatalari      = {{coord|41.271980|N|69.279401|E|type:landmark_region:UZ-TS}}
| metro                      =
| elektrichka                =
| tramvay                    =
| trolleybus                 =
| avtobus                    =
| yoʻnalishli taksi          =
| avvalgi nomi               = Noviy put&lt;ref&gt;https://www.openstreetmap.org/way/177632634#map=17/41.26737/69.29661&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gp&quot; /&gt;
| kim sharafiga nomlangan    = [[Abdurauf Fitrat]]
| indeks                     =
| telefonlar                 =
| kesishgan koʻchalar        = Fargʻona yoʻli&lt;br/&gt;Sarikoʻl&lt;br/&gt; Eski Sarikoʻl&lt;br/&gt; Yangizamon 
| obyektlar                  = Fargʻona dehqon bozori&lt;br/&gt; 3-kasalxona&lt;br/&gt; Mirobod IIB&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://adresglob.ru/rovd-mirabadskogo-r-na |qaralgan sana=2023-01-08 |arxivsana=2022-12-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221230103853/https://adresglob.ru/rovd-mirabadskogo-r-na }}&lt;/ref&gt;
}}
'''Abdurauf Fitrat koʻchasi''' — Toshkent shahrining [[Mirobod]] tumanidagi [[Fargʻona yoʻli]] koʻchasi (sobiq Kuybisheva shossesi)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url= https://www.goldenpages.uz/streets/?|sarlavha= Переименование названий улиц в Ташкенте, Узбекистан (427)|familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt= |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=ru |format= |qaralgan sana=8.1.23 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}&lt;/ref&gt;.va Abu Sulaymon Banokatiy koʻchasi oraligʻida joylashgan. Koʻcha oʻzbek badiiy adabiyotining taniqli ijodkori [[Fitrat]] nomi bilan ataladi. 1990-yilning 28-iyunida ''„Noviy put koʻchasi“'' nomi Abdurauf Fitrat koʻchasi deb qayta nomlangan&lt;ref name=&quot;gp&quot;&gt;{{veb manbasi |url= https://www.goldenpages.uz/streets/?|sarlavha= Переименование названий улиц в Ташкенте, Узбекистан (397)|familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt= |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=ru |format= |qaralgan sana=8.1.23 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}&lt;/ref&gt;. 5 ta tor koʻchani oʻz ichiga oladi. Koʻchaning yoʻnalishlarida Mirobod dehqon bozorida joylashgan „Fargʻona“ shahobchasi, Qorasuv kanali, Toshkent tramvay-troleybus boshqarmasining poliklinikasi, koʻp qavatli hamda shaxsiy turar joy binolari oʻrin olgan. Koʻchaning uzunligi 3 km ni tashkil qiladi.

== Tarixi va nomi ==

Koʻchasi oʻzbek tarixchisi, filolog, tarjimon, yozuvchi, dramaturg va shoir, zamonaviy oʻzbek tili va adabiyoti asoschilaridan biri, Oʻrta Osiyo jadidchiligining taniqli vakillaridan biri, birinchi oʻzbek professori boʻlmish [[Abdurauf Fitrat]] nomi bilan nomlangan.

== Tavsifi ==
Abdurauf Fitrat Muxtor Ashrafiy koʻchasidan boshlanadi va Geydar Aliyev va Qumariq koʻchasida yakunlanadi. Abdurauf Fitrat koʻchasi Eski Sarikoʻl koʻchasi, Sarikoʻl koʻchasi, Yangizamon koʻchasi, Abu Sulaymon Banokatiy koʻchasi va Geydar Aliyev koʻchasidan kesishadi.

== Mashhur binolar va inshootlar ==
Abdurauf Fitrat koʻchasida koʻplab binolar va inshootlar joylashgan. Koʻchada Shahar 3-son klinik shifo xonasi mavjud. Koʻchadan uzoq boʻlmagan masofada Islom Karimov nomidagi Toshkent Xalqaro Aeropoti joylashgan. Koʻchadan Vokzalga orib boruvchi temir yoʻl joylashgan.

== Yana qarang ==

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Koʻchalar]]
[[Turkum:Toshkent koʻchalari]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>myf6luft9pt78w3jg90e4rhsysbcpcq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AQSh banknotlarida tasvirlangan shaxslar roʻyxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>735093</id>
    <revision>
      <id>6155723</id>
      <parentid>5835467</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:53:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82936" sha1="ed6x68cnlpkuggu4uncrh3cexakekde" xml:space="preserve">{{Valyuta
|Nomi= AQSH dollari
|Asl nomlanishi= 
|Tasvir= USDnotesNew.png
|ISO4217= USD
|Davlat nomi= {{flagicon|USA}} AQSH
|Simvol =[[File:Dollar back.jpg|150px|]]
}}

[[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] tarixining borishiga u yoki bu darajada taʼsir koʻrsatgan 53 nafar amerikalik milliy valyuta banknotlarida tasvirlanish sharafiga muyassar boʻlishgan. Ularga prezidentlar, vazirlar mahkamasi aʼzolari, kongressmenlar, sudyalar, harbiy arboblar va Qoʻshma Shtatlarning asoschilari kiradi. 1862-yilda Kongressning maʼqullashi bilan AQSH moliya vaziri banknotlarni bezash, chop etish va chiqarishni nazorat qilish bo‘yicha keng vakolatlarga ega bo‘ldi&lt;ref&gt;Laws of the United States Relating to Loans and the Currency. Including the Coinage Acts. Compiled by the Treasury Department. — Washington, D. C.: U. S. Government Publishing Office, 1878.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.moneyfactory.gov/faqlibrary.html&lt;/ref&gt;. Banknotlarning dizayni Zarbxona va matbaa byurosi tomonidan amalga oshirilgan, yakuniy nusxasi vazir tomonidan uning imzosi bilan tasdiqlangan&lt;ref&gt;Pri etom akti kongressa, kasayuщiesya razmeщeniya chix-libo portretov na banknotax, prevaliruyut nad resheniyami ministerstva&lt;/ref&gt;.

1928-yilda AQSh Gʻaznachiligi portretlarni joylashtirishga yangi yondashuvni taklif qildi. Vazirlik mutaxassislari ''AQSHning ayrim prezidentlarining portretlari boshqalarga qaraganda ommaga koʻproq tanish''&lt;ref&gt;https://www.moneyfactory.gov/faqlibrary.html&lt;/ref&gt;, shuning uchun ularni banknotlarda tasvirlash kerak, degan xulosaga kelishdi. Biroq, Aleksandr Hamilton, Salmon Chase va Benjamin Franklinning portretlari uchun istisnolar qilingan. Oʻshandan beri erkin muomaladagi banknotlarda tasvirlangan AQSh davlat arboblari soni oʻzgarishsiz qoldi.

Banknotlarda AQShning beshta davlat arbobining portretlari hayotlik chog‘ida tasvirlangan. Avraam Linkoln 1861-yilda 10 dollarlik banknotada tasvirlangan. Linkoln kabinetidagi Gʻaznachilik kotibi Salmon Cheyz 1862-yilda 1 dollarlik gʻazna qogʻoziga joylashtirish uchun oʻz portretini tasdiqlatdi. 1860-yillarning boshlarida foizli veksellarga AQSH armiyasining bosh qoʻmondoni Uinfild Skottning portreti qoʻyilgan. 1864-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlarining 10-gʻaznachisi Frensis Spinner,Gravür va matbaa byurosining birinchi direktori Spenser Klark 3 dan 50 sentgacha boʻlgan qogʻoz pullarda tasvirlanishdi. Biroq, 1873-yilda Spinner va Klarkning harakatlari tufayli Kongress AQShning har qanday qimmatli qogʻozlari, qarzlari, harbiy va pochta hujjatlarida tirik odamlarning portretlarini chop etishni taqiqladi&lt;ref&gt;&quot;Laws of the United States Relating to Loans and the Currency Including the Coinage Acts&quot;. Treasury Department, p. 128.&lt;/ref&gt;.

[[File:Dollarnote hq.jpg|thumb|280px|1 USD]]

Roʻyxatga quyidagilar kiradi:

* Subyektlarning nomlari alifbo tartibida joylashtiriladi, shuningdek sub’ektning tugʻilgan va vafot etgan sanalari — „Ism“ ustuni ostida koʻrsatiladi;
* AQSh banknotlaridagi sub’ektlarning tasvirlari — „Portret“ ustuni ostida koʻrsatiladi;
* Subyektning AQSh davlat xizmatida boʻlgan vaqtida egallab turgan lavozimlarining nomlari xronologik tartibda — „Lavozim“ ustuni ostida koʻrsatiladi;
* AQSH banknotasining turi, nominal qiymati va chiqarilgan yili — „AQSh banknotlari“ ustuni ostida koʻrsatiladi&lt;ref&gt;Po umolchaniyu ukazivaetsya, chto portreti subʼektov izobrajeni na litsevix storonax banknot. V sluchae izobrajeniya portreta na oborotnoy storone, v dannoy grafe budet stoyat pometka „oborot“.&lt;/ref&gt;;
* Maʼlum bir shaxsning AQSH banknotlarida eng erta paydo boʻlgan yilga toʻgʻri keladigan koʻrsatkich — „D.p.p., dastlabki paydo boʻlish sanasi“ ustuni ostida koʻrsatiladi.
* Roʻyxatga dollar va sent nominalidagi federal milliy muomaladagi banknotalar, shuningdek, Milliy banklarning banknotalari kiritilgan. Milliy boʻlmagan maqsadlardagi federal nashrlarning banknotalari aks ettirilmagan. Roʻyxatda guruh portretlari, shuningdek, allegorik tasvirlar mavjud emas.

== Har xil turdagi banknotlar uchun qisqartmalar ==

Har xil turdagi banknotlarda koʻplab sub’yektlarning portretlari tasvirlangan. Muayyan AQSh banknotasining turi, nominal qiymati va chiqarilgan yili banknotning seriya raqamiga muvofiq ''Fridberg katalogi''&lt;ref&gt;Large size notes represent the earlier types or series of U. S. banknotes. Their „average“ dimension is 7.375 x 3.125 inches (187 x 79 mm). Small size notes (described as such due to their size relative to the earlier large size notes) are an „average“ 6.125 x 2.625 inches (156 x 67 mm), the size of modern U. S. currency. &quot;Each measurement is +/- 0.08 inches (2mm) to account for margins and cutting&lt;/ref&gt; deb ataladi. ''Katta oʻlcham'' AQShning dastlabki banknotlari boʻlib, taxminan 187 × 79 mm edi. (7,375 x 3,125 dyuym). ''Kichik qogʻozlar'' — hozirda muomalada boʻlgan banknotaning turi boʻlib, oʻlchami 156×67 mm (6,125 x 2,625 dyuym). Biroq, kesilgan chiziqlar va ramkaga qarab, eʼlon qilingan oʻlchamlardan 2 mm gacha boʻlgan ogʻishlarga ruxsat beriladi. (0,08 dyuym)&lt;ref&gt;https://books.google.ru/books?id=eMFWoWl2UYkC&amp;printsec&lt;/ref&gt;. ''Oʻta katta banknotalar'' bir xil oʻlchamga ega emas, lekin ularning barchasi ''katta banknotalar''dan biroz kattaroq hisoblanadi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 10px auto 10px auto;&quot;
|+ Banknotdagi qisqartmalar
|-
! scope=&quot;col&quot;| Abbreviatura
! scope=&quot;col&quot;| Banknot turi
! scope=&quot;col&quot;|Banknot oʻlchami
|-
! scope=&quot;row&quot; | DN
| Demand Note
| Katta
|-
! scope=&quot;row&quot;| LT
| Legal Tender
| Katta
|-
! scope=&quot;row&quot;| CITN
| Compound Interest Treasury Note
| Oʻta katta
|-
!scope=&quot;row&quot;| IBN
| Interest Bearing Note
| Oʻta katta
|-
! scope=&quot;row&quot;| RC
| Refunding Certificate
| Oʻta katta
|-
!scope=&quot;row&quot;| SC
| Silver Certificate
| Katta
|-
!scope=&quot;row&quot;| TN
| Treasury Note
| Katta
|-
!scope=&quot;row&quot;| NBN
| National Bank Note
| Katta
|-
!scope=&quot;row&quot;| FRBN
| Federal Reserve Bank Note
| Katta
|-
!scope=&quot;row&quot;| FRN
| Federal Reserve Note
| Katta
|-
!scope=&quot;row&quot;| GC
| Gold Certificate
| Katta
|-
! scope=&quot;row&quot;| SSN
| Small Size Banknote
| Kichik
|}

== Banknotlarda tasvirlangan shaxslar ==

AQSh banknotlarida tasvirlangan 53 shaxsning har biri alifbo tartibida joylashtirilgan. Ularning unvonlari, egallab turgan lavozimlari berilgan. Saylangan va tayinlangan davlat lavozimlari juda keng qamrovli boʻlib, lavozimlar oʻsish xronologik tartibida keltirilgan.


{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+  Banknotlarda tasvirlangan shaxslar
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:200px;&quot;| Ism
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:60px;&quot;| Tugʻilgan
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:60px;&quot;| Vafot etgan
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:150px;&quot; class=&quot;unsortable&quot;| Portret&lt;ref&gt;Clicking on the majority of the portraits will reveal the entire note.&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:300px;&quot; class=&quot;unsortable&quot;| Lavozim/Unvon
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:200px;&quot; class=&quot;unsortable&quot;| AQSH banknoti&lt;ref&gt;{{Citation | title = Treasury Collection Highlights: Part 1 | publisher = The National Currency Foundation |url = http://nationalcurrencyfoundation.org/exhibitgrouphome.html?groupId=LS| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:30px;&quot;| D.p.p&lt;ref&gt;IAD (Initial Appearance Date) indicates each individual’s earliest appearance on the scope of U. S. banknotes covered by this list.&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Adams&lt;/span&gt; John Quincy Adams&lt;ref&gt;{{Citation | title = Adams, John Quincy, (1767–1848) |publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=A000041 | access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;!--&lt;br /&gt;Born: 11 July 1767&lt;br /&gt;(Braintree, [[Massachusetts]])&lt;br /&gt;Died: 23 February 1848&lt;br /&gt;(Washington, [[District of columbia|District of Columbia]])&lt;br /&gt;[[Federalist Party (United States)|Federalist]], [[Democratic-Republican]]; [[Unitarianism|Unitarian]]&lt;ref name=&quot;Sobel 6&quot;&gt;Sobel, p. 6.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1767-07-11&lt;/span&gt;11-Iyul 1767-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1848-02-23&lt;/span&gt;23-Fevral 1848-yil
| {{CSS image crop|Image = US-$500-LT-1869-Fr-184.jpg|bSize = 650|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 90|oLeft = 477}}
|AQSHning Niderlandiyadagi elchisi (1794-17), Prussiya (1797-1801); Shtat Senatori (Massachusets, 1802); AQSH Senatori (Massachusets, 1803-1808); AQSHning Rossiyadagi elchisi (1809-1814), Buyuk Britaniya (1815-1817); AQSH Davlat kotibi (1817-1825); AQSH prezidenti (1825-1829)[.&lt;ref name=&quot;Sobel 6&quot;&gt;Sobel, p. 6.&lt;/ref&gt;.
|LT $500 (1869-yil)
|1869-yil
|-
! scope=&quot;row&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Benton&lt;/span&gt; Thomas Hart Benton&lt;ref&gt;{{Citation | title = Benton, Thomas Hart, (1782–1858)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=B000398| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 14 March 1782&lt;br /&gt; (Orange County, [[North Carolina]])&lt;br /&gt;Died: 10 April 1858&lt;br /&gt; (Washington, [[District of columbia|District of Columbia]])&lt;br /&gt;[[Democratic-Republican]], [[Jacksonian Party|Jacksonian]], [[Democratic Party (United States)|Democrat]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1782-03-14&lt;/span&gt;14-Mart 1782-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1858-04-10&lt;/span&gt;10-Aprel 1858-yil
| {{CSS image crop|Image = US-600-GC-1882-Fr.1207.jpg|bSize = 660|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 52|oLeft = 39}}
| AQSH Senatori (Missuri, 1821-1851); AQSh vakillar palatasi deputati (Missuri, 1853-1855).
|GC $100 (1870-yil)
|1870-yil
|-
! scope=&quot;row&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Chase&lt;/span&gt; Salmon Portland Chase&lt;ref&gt;{{Citation | title = Chase, Salmon Portland, (1808–1873)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=C000332| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 13 January 1808&lt;br /&gt;(Cornish, [[New Hampshire]])&lt;br /&gt;Died: 7 May 1873&lt;br /&gt;(New York, [[New York (state)|New York]])&lt;br /&gt; [[Free Soil]], [[Republican Party (United States)|Republican]], Free Soil Democrat; [[Episcopal Church (United States)|Episcopalian]]&lt;ref&gt;Sobel, p. 66.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1808-01-13&lt;/span&gt;13-Yanvar 1808-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1873-05-07&lt;/span&gt;7-May 1873-yil
|{{CSS image crop|Image = US-8-LT-1862-Fr-16c.jpg|bSize = 650|cWidth = 150|cHeight = 175|oTop = 23|oLeft = 30}}
|AQSH Senatori (Ogayo, 1849-1855 va 1861); Gubernator (Ogayo, 1856-1860); AQSH moliya vaziri (1861-1864); Qoʻshma Shtatlar bosh sudyasi (1864-1873)..&lt;!--{{#tag:ref|As Chief Justice, Chase presided over the 1868 [[Impeachment of Andrew Johnson|impeachment trial]] of President Andrew Johnson.&lt;ref&gt;Sobel, p. 66.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
LT $1 (1862-yil)&lt;br /&gt;
CITN $10 (1863-yil)&lt;br /&gt;
IBN $10 (1864-yil)&lt;br /&gt;
IBN $1,000 (1861-yil)&lt;br /&gt;
FRN $10,000 (1918-yil)&lt;br /&gt;
SSN $10,000 (1928-34-yillar)
|1861-yil
|-
! scope=&quot;row&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Clark&lt;/span&gt;William Clark&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 1 August 1770&lt;br /&gt;(Caroline County, [[Virginia]])&lt;br /&gt;Died: 1 September 1838&lt;br /&gt;(St. Louis, [[Missouri]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1770-08-01&lt;/span&gt;1-Avgust 1770-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1838-09-01&lt;/span&gt;1-Sentabr 1838-yil
|{{CSS image crop|Image = US-100-LT-1901-Fr.114.jpg|bSize = 950|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 162|oLeft = 743}}
|Tadqiqotchi &lt;br /&gt; AQSh qoʻshinlari kapitani (1789-1796), Hindiston ishlari boʻyicha maʼmur (1807—13 va 1822—38);&lt;ref&gt;{{Citation| title = William Clark informs Indian nations that the U.S. has won the war.| publisher = Wisconsin Historical Society| url = http://www.wisconsinhistory.org/turningpoints/search.asp?id=258| access-date = 1 January 2013| arxiv-sana = 2013-04-16| arxiv-url = https://archive.today/20130416052152/http://www.wisconsinhistory.org/turningpoints/search.asp?id=258| url-status = dead}}&lt;/ref&gt; Missuri Gubernatori, [[Missouri Territory]] (1813-20).&lt;ref&gt;{{Citation | title = Kansas Historical Quarterly - William Clark's Diary | publisher = Kansas Historical Society| url = http://www.kshs.org/p/kansas-historical-quarterly-william-clark-s-diary/15491| access-date = 1 January 2013}}&lt;/ref&gt;
|
LT $10 (1901-yil)
|1901-yil
|-
! scope=&quot;row&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Clay&lt;/span&gt;Henry Clay&lt;ref&gt;{{Citation | title = Clay, Henry, (1777–1852)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=C000482| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 12 April 1777&lt;br /&gt; (Hanover County, [[Virginia]])&lt;br /&gt;Died: 29 June 1852&lt;br /&gt; (Washington, [[District of columbia|District of Columbia]]) &lt;br /&gt;[[Democratic-Republican]], [[National Republican]], [[Whig Party (United States)|Whig]]; [[Baptist]]&lt;ref name=&quot;Sobel 71&quot;&gt;Sobel, p. 71.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1777-04-12&lt;/span&gt;12-Aprel 1777-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1852-06-29&lt;/span&gt;29-Iyun 1852-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$50-LT-1869-Fr-151.jpg|bSize = 640|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 94|oLeft = 465}}
|Shtat vakillik palatasi deputati (Kentukki, 1803); AQSH senatori (Kentukki, 1806-07 &amp; 1810-11); Palata spikeri (1811—14, 1815—20, 1823—25);&lt;!--{{#tag:ref | According to Presidential succession at the time, the Speaker of the House was not positioned above members of the Cabinet. This change occurred in 1945.&lt;ref&gt;[http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=12201 &quot;Special Message to the Congress on the Succession to the Presidency. June 19, 1945&quot;].&lt;/ref&gt; | group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH Davlat kotibi (1825-1829); AQSh Senatori (Kentukki, 1831-1843 va 1849-52)&lt;ref name=&quot;Sobel 71&quot;&gt;Sobel, p. 71.&lt;/ref&gt;.
|
LT $50 (1869-yil)
|1869-yil
|-
! scope=&quot;row&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Cleveland&lt;/span&gt;Grover Cleveland&lt;ref name=&quot;Sobel 72&quot;&gt;Sobel, p. 72.&lt;/ref&gt; &lt;!--&lt;br /&gt;Born: 18 March 1837 &lt;br /&gt; (Caldwell, [[New Jersey]]) &lt;br /&gt;Died: 24 June 1908 &lt;br /&gt; (Princeton, New Jersey) &lt;br /&gt;[[Democratic Party (United States)|Democrat]]; [[Presbyterian]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1837-03-18&lt;/span&gt;18-Mart 1837-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1908-06-24&lt;/span&gt;24-Iyun 1908-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$20-FRBN-1915-Fr.828.jpg|bSize = 760|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 85|oLeft = 95}}
|Gubernator (Nyu-York, 1883-85); AQSH prezidenti (1885—89, 1893—97)..&lt;!--{{#tag:ref|Cleveland is the only President to serve two non-consecutive terms in office.&lt;ref name=&quot;Sobel 72&quot;/&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
FRBN $20 (1915-yil)&lt;br /&gt;
FRN $20 (1914-yil)&lt;br /&gt;
SSN $1,000 (1928-34-yillar)
|1914-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Clinton&lt;/span&gt;DeWitt Clinton&lt;ref&gt;{{Citation | title = Clinton, De Witt (1769–1828)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=C000525| access-date = 7 February 2013}}&lt;/ref&gt; &lt;!--&lt;br /&gt; Born: 2 March 1769 &lt;br /&gt;(Napanoch, [[New York (state)|New York]])&lt;br /&gt;Died: 11 February 1828&lt;br /&gt;(Albany, New York) &lt;br /&gt;[[Federalist Party (United States)|Federalist]], [[Democratic-Republican]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1769-03-02&lt;/span&gt;2-Mart 1769-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1828-02-11&lt;/span&gt;11-Fevral 1828-yil
|{{CSS image crop|Image = US-19000-LT-1880-Fr-187k.jpg|bSize = 650|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 34|oLeft = 278}}
|Shtat vakillik palatasi deputati (Nyu-York, 1797-1798); Shtat Senatori (Nyu-York, 1798-1802 va 1805-1811); AQSH Senatori (Nyu-York, 1802-1803); Nyu-York meri (1803-07, 1808-1810 va 1811-15); leytenant gubernator (Nyu-York, 1811-1813); Prezidentlikka nomzod (1812);Gubernator (Nyu-York, 1817-23, 1825-1828)&lt;ref&gt;{{Citation | title = Clinton, DeWitt, (1769–1828)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=C000525| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;.
|
LT $1,000 (1869-yil)
|1869-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Decatur&lt;/span&gt;Stephen Decatur&lt;ref&gt;{{Citation | title = The Biography of the Principal American Military and Naval Heroes |date = September 2009 |publisher = Applewood Books, Bedford MA |isbn = 9781429021715 | url = https://books.google.com/books?id=LLMThCqP32YC&amp;q=stephen+decatur+biography&amp;pg=PA99-IA2 | access-date = 30 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 5 January 1779&lt;br /&gt;(Sinepuxent, [[Maryland]]) &lt;br /&gt;Died: 22 March 1820&lt;br /&gt;(Bladensburg, Maryland)--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1779-01-05&lt;/span&gt;5-Yanvar 1779-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1820-03-22&lt;/span&gt;22-Mart 1820-yil&lt;!--{{#tag:ref|Decatur was fatally wounded in a duel by court-martialed former Naval Commodore [[James Barron]] on 22 March 1820.&lt;ref&gt;Stephen Decatur. (2011). ''Columbia Electronic Encyclopedia, 6th Edition'', 1.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|{{CSS image crop|Image = US-$20-SC-1880-Fr.311.jpg|bSize = 620|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 67|oLeft = 408}}
|AQSH dengiz floti kommandori, Kvazi-urushi, Birinchi Barbarlar urushi qatnashchisi, Kongress oltin medali bilan taqdirlangan (1813).
|
SC $20 (1878-yil)
|1878-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Everett&lt;/span&gt; Edward Everett&lt;ref&gt;{{Citation | title = Everett, Edward, (1794–1865)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=E000264| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 11 April 1794&lt;br /&gt;(Charlestown, [[Massachusetts]]) &lt;br /&gt;Died: 15 January 1865&lt;br /&gt;(Boston, Massachusetts)&lt;br /&gt;[[Republican Party (United States)|Republican]]; [[Unitarianism|Unitarian]]&lt;ref&gt;Sobel, p. 118.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1794-04-11&lt;/span&gt;11-Aprel 1794-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1865-01-15&lt;/span&gt;15-Yanvar 1865-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$50-SC-1891-Fr.331.jpg|bSize = 600|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 67|oLeft = 375}}
|AQSH vakillik palatasi deputati (Massachusetts, 1825-35);Massachusets Gubernatori (1836-40), AQSHning Buyuk Britaniyadagi vakili (1841-1845)&lt;!--{{#tag:ref|Everett, a Harvard University graduate and ordained pastor, served as President of his alma mater from 1846 to 1849&lt;ref&gt;Sobel, p. 119.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH Davlat kotibi (1852-1853); AQSh Senatori (Massachusets, 1853-1854)
|
SC $50 (1878-yil)
|1878-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Farragut&lt;/span&gt; David Glasgow Farragut&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 229.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 5 July 1801&lt;br /&gt; (Campbell’s Station, [[Tennessee]])&lt;br /&gt;Died: 14 August 1870&lt;br /&gt;(Portsmouth, [[New Hampshire]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1801-07-05&lt;/span&gt;5-Iyul 1801-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1870-08-14&lt;/span&gt;14-Avgust 1870-yil
|{{CSS image crop|Image = US-2700-TN-1891-Fr-378.jpg|bSize = 600|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 56|oLeft = 398}}
|AQSH dengiz floti Admirali va Bosh qoʻmondoni,&lt;ref name=&quot;Eicher 230&quot;&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 230.&lt;/ref&gt;(1810-1868), 1812- yilgi urushlar, Gʻarbiy Hindiston urushi, Amerika fuqorolar urushi ishtirokchisi;&lt;!--{{#tag:ref|One of the heroes of the Civil War, Farragut is remembered for his battle cry when attacking [[Fort Gaines (Alabama)|Forts Gaines]] and Morgan during the [[Battle of Mobile Bay]], “Damn the torpedos [mines]!” Farragut was the first naval officer to be awarded the rank of Vice Admiral (1864) and Admiral (1866).&lt;ref&gt;David Glasgow Farragut. (2011). ''Columbia Electronic Encyclopedia, 6th Edition'', 1.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; Kongress maqtoviga sazovor boʻlgan (1862&lt;ref name=&quot;Eicher 230&quot;/&gt;&lt;!--{{#tag:ref| 11 July 1862 Thanks of Congress were presented to Farragut and his troops “…for their successful operations on the lower Mississippi River and for their gallantry displayed in the capture of [[Fort Jackson, Louisiana|Forts Jackson]] and St. Philip, and the city of New Orleans, and in the destruction of the enemy’s gunboats and armed flotilla.”&lt;ref name=&quot;Eicher 230&quot;/&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt; &amp; 1866).&lt;ref name=&quot;Eicher 230&quot;/&gt;&lt;!--{{#tag:ref| 10 February 1866 Thanks of Congress were presented to Farragut and his troops “…for the unsurpassed gallantry and skill exhibited by them in the engagement in Mobile Bay, on the fifth day of August, eighteen hundred and sixty-four, and for their long and faithful service and unwavering devotion to the cause of the country in the midst of the greatest difficulties and dangers…”&lt;ref name=&quot;Eicher 230&quot;/&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
TN $100 (1890-yil)
|1890-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Fessenden&lt;/span&gt; William Pitt Fessenden&lt;ref&gt;{{Citation | title = Fessenden, William Pitt, (1806–1869)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=F000099| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 16 October 1806 &lt;br /&gt; (Boscawen, [[New Hampshire]])&lt;br /&gt;Died: 8 September 1869&lt;br /&gt; (Portland, [[Maine]])&lt;br /&gt;[[Whig Party (United States)|Whig]], [[Opposition Party (United States)|Opposition]], [[Republican Party (United States)|Republican]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1806-10-16&lt;/span&gt;16-Oktabr 1806-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1869-09-08&lt;/span&gt;8-Sentabr 1869-yil
|[[File:William Pitt Fessenden (Engraved Portrait).jpg|150px]]
|AQSH vakillik palatasi deputati (Meyn, 1832, 1840, 1845-46, 1853-54); AQSh deputati (Meyn, 1841-1843); AQSH Senatori (Meyn, 1854-1864); AQSH moliya vaziri (1864-1865)&lt;ref&gt;Sobel, p. 124&lt;/ref&gt;.
|
NBN $20 (1882-yil, revers)
|1882-yil&lt;ref&gt;Although the $20 1882 Date Back and Value Back National Bank Notes carry a series date of 1882, they were not issued/released until the late 1880s to early 1890s&lt;/ref&gt;.
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Franklin&lt;/span&gt; Benjamin Franklin&lt;ref&gt;{{Citation | title = Franklin, Benjamin, (1706–1790)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=F000342| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 17 January 1706&lt;br /&gt;(Boston, [[Massachusetts]])&lt;br /&gt;Died: 17 April 1790&lt;br /&gt;(Philadelphia, [[Pennsylvania]])&lt;br /&gt;[[Federalist Party (United States)|Federalist]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1706-01-17&lt;/span&gt;17-Yanvar 1706-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1790-04-17&lt;/span&gt;17-Aprel 1790-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$50-LT-1880-Fr.164.jpg|bSize = 640|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 36|oLeft = 52}}
|Kontinental Kongress asoschisi; Pensilvaniya delegati, Amerika Qoʻshma Shtatlari Bosh pochta boshligʻi (1775, inauguratsiya egasi), Mustaqillik Deklaratsiyasi imzolovchisi (1776); AQSHning Fransiyadagi elchisi (1778—85), Shvetsiya (1782—83); Pensilvaniya prezidenti (1785-1788), , AQSh Konstitutsiyaviy konventsiyasida Pensilvaniya delegati(1787).
|
LT $50 (1874-yil)&lt;br /&gt;
RC $10 (1879-yil)&lt;br /&gt;
FRN $100 (1914-yil)&lt;br /&gt;
SSN $100 (1928-yildan Hozirgacha)
|1874-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Fulton&lt;/span&gt; Robert Fulton&lt;ref&gt;{{Citation| title = Robert Fulton: A Symbol of the American Dream| publisher = Fordham University| url = http://www.fordham.edu/academics/colleges__graduate_s/undergraduate_colleg/fordham_college_at_l/special_programs/honors_program/hudsonfulton_celebra/homepage/biographies/robert_fulton_32211.asp| access-date = 30 December 2012| arxiv-sana = 2013-02-13| arxiv-url = https://archive.today/20130213024142/http://www.fordham.edu/academics/colleges__graduate_s/undergraduate_colleg/fordham_college_at_l/special_programs/honors_program/hudsonfulton_celebra/homepage/biographies/robert_fulton_32211.asp| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 14 November 1765 &lt;br /&gt; (Little Britain, [[Pennsylvania]]) &lt;br /&gt;Died: 24 February 1815 &lt;br /&gt; (New York, [[New York (state)|New York]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1765-11-14&lt;/span&gt;14-Noyabr 1765-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1815-02-24&lt;/span&gt;24-Fevral 1815-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$2-SC-1896-Fr.247.jpg|bSize = 625|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 298|oLeft = 157}}
|Muhandis; ixtirochi&lt;!--{{#tag:ref|Fulton is credited with designing and constructing the first commercially successful [[North River Steamboat|steamship]]. He is also noted for engineering [[Erie Canal Commission|canals]], and [[Nautilus (1800 submarine)|submarine design]].&lt;ref&gt;Robert Fulton. (2011). ''Columbia Electronic Encyclopedia, 6th Edition'', 1.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
SC $2 (1896-yil, revers)
|1896-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Gallatin&lt;/span&gt;Albert Gallatin&lt;ref&gt;{{Citation | title = Gallatin, Albert, (1761–1849)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=G000020| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 29 January 1761 &lt;br /&gt; (Geneva, [[Switzerland]])&lt;br /&gt;Died: 12 August 1849&lt;br /&gt;(Astoria (Queens), [[New York (state)|New York]]) &lt;br /&gt; [[Democratic-Republican]]; [[Huguenot]]&lt;ref name=&quot;Sobel 139&quot;&gt;Sobel, p. 139.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1761-01-29&lt;/span&gt;29-Yanvar 1761-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1849-08-12&lt;/span&gt;12-Avgust 1849-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$500-LT-1863-Fr-183c.jpg|bSize = 900|cWidth = 148|cHeight = 179|oTop = 150|oLeft = 379}}
|Shtat vakillik palatasi deputati (Pennsylvaniya, 1790-92); AQSH Senatori (Pensilvaniya, 1793-1794);&lt;!--{{#tag:ref|Gallatin’s 1793 election to the U.S. Senate was nullified in 1794 after it was pointed out he had not been a citizen for the required nine years.&lt;ref&gt;Sobel, p. 138.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH vakillik palatasi deputati (Pennsylvaniya, 1795-1801); AQSH moliya vaziri (1801-1814); AQShning Fransiyadagi elchisi (1815-1823), AQShning Buyuk Britaniyadagi elchisi (1826-1827)&lt;ref name=&quot;Sobel 139&quot;&gt;Sobel, p. 139.&lt;/ref&gt;.
|
LT $500 (1862-yil)
|1862-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Garfield&lt;/span&gt;James Abram Garfield]]&lt;ref&gt;{{Citation | title = Garfield, James Abram, (1831–1881)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=G000063| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;!--&lt;br /&gt; Born: 19 November 1831&lt;br /&gt;(Orange, [[Ohio]]) &lt;br /&gt;Died: 19 September 1881&lt;br /&gt;(Elberon, [[New Jersey]])&lt;br /&gt;[[Republican Party (United States)|Republican]]; [[Disciples of Christ]]&lt;ref name=&quot;Sobel 139&quot;/&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1831-11-19&lt;/span&gt;19-Noyabr 1831-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1881-09-19&lt;/span&gt;19-Sentabr 1881-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$20-GC-1882-Fr-1177.jpg|bSize = 575|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 61|oLeft = 408}}
|Shtat Senatori (Ogayo, 1859-1861);&lt;ref&gt;Sobel, p. 140.&lt;/ref&gt; AQSH armiyasi general-mayori (1861-63);&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 247.&lt;/ref&gt; QSh Vakillar palatasi deputati (Ogayo, 1863-81); AQSH prezidenti (1881). Charlz J. Gito tomonidan 1881-yil 2 iyulda otib oʻldirilgan&lt;ref&gt;{{Citation | title = A Great Nation in Grief | work = The New York Times | url = https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1881/07/03/98563164.pdf| access-date = 22 December 2012 | date=3 July 1881}}&lt;/ref&gt;.
|
NBN $5 (1882-yil)&lt;br /&gt;
GC $20 (1882-yil)
|1882-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Grant&lt;/span&gt; Ulysses Simpson Grant&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 264.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 27 April 1822&lt;br /&gt;(Point Pleasant, [[Ohio]]) &lt;br /&gt;Died: 23 July 1885&lt;br /&gt;(Mt. McGregor, [[New York (state)|New York]])&lt;br /&gt;[[Republican Party (United States)|Republican]], Methodist{{#tag:ref|Grant was baptized Methodist four months before his death.&lt;ref name=&quot;Sobel 153&quot;&gt;Sobel, p. 153.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1822-04-27&lt;/span&gt;27-Aprel 1822-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1885-07-23&lt;/span&gt;23-Iyul 1885-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$5-SC-1886-Fr.264.jpg|bSize = 635|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 50|oLeft = 362}}
|AQSH qoʻshinlari General qoʻmondoni (1843-54, 1861-69 &amp; 1877-85);&lt;!--{{#tag:ref|Grant graduated from [[West point|West Point]] in 1843 and served in the U.S. Army until 1854. He was a farmer and worked in real estate until the onset of the Civil War in 1861.&lt;ref&gt;Sobel, p. 152.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; Qoʻshma Shtatlar harbiy kotibi, (12-Avgust 1867-yil — 12-Yanvar 1868-yil);&lt;ref name=&quot;Sobel 153&quot;&gt;Sobel, p. 153.&lt;/ref&gt; AQSH prezidenti (1869-77)&lt;br /&gt;Meksika Amerika urishi, Amerika fuqorolar urushlari qatnashchisi; Kongress maqtoviga sazovor boʻlgan (1863)va Kongress oltin medali bilan taqdirlangan (1863)&lt;!--{{#tag:ref| 17 December 1863 Thanks of Congress were presented “to Major-General Ulysses S. Grant, and through him to the officers and soldiers who have fought under his command during the rebellion, for their gallantry and good conduct in the battles in which they have been engaged, and that the President of the United States be requested to cause a gold medal to be struck, with suitable emblems, devices, and inscriptions, to be presented to Major-General Grant…”&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 265.&lt;/ref&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt;&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 265.&lt;/ref&gt;.
|
SC $1 (1899-yil)&lt;br /&gt;
SC $5 (1886-yil), (1896-yil, revers)&lt;br /&gt;
FRBN $50 (1918-yil)&lt;br /&gt;
FRN $50 (1914-yil)&lt;br /&gt;
GC $50 (1913-yil)&lt;br /&gt;
SSN $50 (1928-yildan — hozirgacha)
|1886-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hamilton&lt;/span&gt; Alexander Hamilton&lt;ref&gt;{{Citation | title = Hamilton, Alexander, (1757–1804)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=H000101| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;!--&lt;br /&gt;Born: 11 January 1757&lt;br /&gt;(Charlestown, [[Nevis]])&lt;br /&gt;Died: 12 July 1804 &lt;br /&gt; (New York, [[New York (state)|New York]])&lt;br /&gt;[[Federalist Party (United States)|Federalist]]&lt;ref name=&quot;Sobel 159&quot;&gt;Sobel, p. 159.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1757-01-11&lt;/span&gt;11-Yanvar 1757-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1804-07-12&lt;/span&gt;12-Iyul 1804-yil&lt;!--{{#tag:ref|Hamilton was fatally wounded in a duel with [[Aaron burr|Aaron Burr]] on 11 July 1804.&lt;ref&gt;Sobel, p. 160.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|{{CSS image crop|Image = US-$20-LT-1880-Fr-145.jpg|bSize = 650|cWidth = 150|cHeight = 175|oTop = 55|oLeft = 38}}
|Kontinental armiya podpolkovnigi (1775-); Kontinental kongress asoschisi (1782-83); Shtat vakillik palatasi deputati ((Nyu-York, 1787));&lt;!--{{#tag:ref|Hamilton began publishing the [[Federalist papers|“Federalist”]] series on 27 October 1787.&lt;ref name=&quot;Sobel 159&quot;&gt;Sobel, p. 159.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH moliya vaziri (1789-1795); General-mayor, AQSh armiyasining katta zobiti (1799-1800)&lt;ref&gt;Heitman, p. 269.&lt;/ref&gt;.
|
DN $5 (1861-yil)&lt;br /&gt;
LT $2 (1862-yil)&lt;br /&gt;
LT $5 (1862-yil)&lt;br /&gt;
LT $20 (1869-yil)&lt;br /&gt;
LT $50 (1862-yil)&lt;br /&gt;
CITN $50 (1863-yil)&lt;br /&gt;
IBN $50 (1864-yil)&lt;br /&gt;
IBN $500 (1864-yil)&lt;br /&gt;
FRN $1,000 (1918-yil)&lt;br /&gt;
GC $1,000 (1870-yil)&lt;br /&gt;
SSN $10 (1928-yildan hozirgacha)
|1861-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hancock&lt;/span&gt; Winfield Scott Hancock&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 275.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 14 February 1824&lt;br /&gt;(Montgomery County, [[Pennsylvania]]) &lt;br /&gt;Died: 9 February 1886&lt;br /&gt;(Governors Island, [[New York (state)|New York]])&lt;br /&gt;[[Democratic Party (United States)|Democrat]]; [[Baptist]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1824-02-14&lt;/span&gt;14-Fevral 1824-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1886-02-09&lt;/span&gt;9-Fevral 1886-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$2-SC-1886-Fr.242.jpg|bSize = 625|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 47|oLeft = 42}}
| AQSH armiyasida General-mayor (1844—86); Meksika-Amerika urushi, Amerika fuqarolar urushi qatnashchisi. Kongressning maqtoviga sazovor boʻlgan (1866)&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 276.&lt;/ref&gt;&lt;!--{{#tag:ref| 21 April 1866 Thanks of Congress were presented &quot;...to the officers and soldiers of the [[Army of the potomac|Army of the Potomac]] for the skill and heroic valor which at [[Gettysburg Campaign|Gettysburg]] repulsed, defeated, and drove back broken and dispirited the veteran army of the rebellion, the gratitude of the American people and the Thanks of their representatives in Congress are likewise due, and are hereby tendered, to Major General Winfiled S. Hancock, for his gallant, meritorious, and conspicuous share in that great and decisive victory.”&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 276.&lt;/ref&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt; Prezidentlikka nomzod(1880).
|
SC $2 (1886-yil)
|1886-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Harrison&lt;/span&gt; Benjamin Harrison&lt;ref&gt;{{Citation | title = Harrison, Benjamin (1833–1901)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=H000263| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 20 August 1833&lt;br /&gt; (North Bend, [[Ohio]])&lt;br /&gt;Died: 13 March 1901&lt;br /&gt; (Indianapolis, [[Indiana]])&lt;br /&gt;[[Republican Party (United States)|Republican]]; [[Presbyterian]]&lt;ref&gt;Sobel, p. 166.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1833-08-20&lt;/span&gt;20-Avgust 1833-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1901-03-13&lt;/span&gt;13-Mart 1901-yil
|[[File:Benjamin Harrison (Engraved Portrait).jpg|150px]]
|AQSH qoʻshinida brigada generali (1862-1865);&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 281.&lt;/ref&gt; Amerika Qoʻshma Shtatlari Senatori (Indiana, 1881-1887),AQSH prezidenti (1889-93).&lt;!--{{#tag:ref|Election results were split, Cleveland (the incumbent President) won the popular vote while Harrison won the electoral vote.&lt;ref&gt;Sobel, p. 167.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
NBN $5 (1902-yil)
|1902-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hendricks&lt;/span&gt; Thomas Andrews Hendricks&lt;ref&gt;{{Citation | title = Hendricks, Thomas Andrews, (1819–1885)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=H000493| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 7 September 1819&lt;br /&gt;(Muskingum County, [[Ohio]])&lt;br /&gt;Died: 25 November 1885&lt;br /&gt; (Indianapolis, [[Indiana]])&lt;br /&gt;[[Democratic Party (United States)|Democrat]]; [[Presbyterian]], [[Episcopal Church (United States)|Episcopalian]]&lt;ref name=&quot;Sobel 172&quot;&gt;Sobel, p. 172.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1819-09-07&lt;/span&gt;7-Sentabr 1819-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1885-11-25&lt;/span&gt;25-Noyabr 1885-yil
|{{CSS image crop|Image = US-560-SC-1891-FR-298.jpg|bSize = 650|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 54|oLeft = 252}}
|Shtat vakillik palatasi deputati (Indiana, 1848-1849); AQSh Vakillik palatasi deputati (Indiana, 1851-1855); AQSH gʻaznachisinig yordamchisi (1853); AQSH Senatori (Indiana, 1863-1869); Gubernator (Indiana, 1873-1877); AQSH vitse-prezidenti (1885, lavozimida vafot etgan)&lt;ref name=&quot;Sobel 172&quot;&gt;Sobel, p. 172.&lt;/ref&gt;
|
SC $10 (1886-yil)
|1886-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hillegas&lt;/span&gt; Michael Hillegas&lt;ref&gt;{{Citation | title = Michael Hillegas | journal = The Pennsylvania Magazine of History and Biography | jstor = 20083226| last1 = Egle | first1 = William Henry | last2 = Hillegas | first2 = M. | year = 1888 | volume = 11 | issue = 4 | pages = 406–409 }}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 22 April 1729&lt;br /&gt;(Philadelphia, [[Pennsylvania]])&lt;br /&gt;Died: 29 September 1804&lt;br /&gt;(Philadelphia, Pennsylvania)--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1729-04-22&lt;/span&gt;22-Aprel 1729-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1804-09-29&lt;/span&gt;29-Sentabr 1804-yil
|{{CSS image crop|Image = US-580-GC-1907-Fr-1172.jpg|bSize = 670|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 73|oLeft = 258}}
|Shtat assambleyasi vakili (Pensilvaniya, 1765-1775); AQSH gʻaznachisi (1775-89, inauguratsion egasi).
|
GC $10 (1907-yil)
|1907-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Jackson&lt;/span&gt; Andrew Jackson&lt;ref&gt;{{Citation | title = Jackson, Andrew, (1767–1845)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=J000005| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 15 March 1767&lt;br /&gt;(The Waxhaws, [[South Carolina]]) &lt;br /&gt;Died: 8 June 1845&lt;br /&gt;(Nashville, [[Tennessee]])&lt;br /&gt;[[Democratic-Republican]], [[Democratic Party (United States)|Democrat]]; [[Presbyterian]]&lt;ref name=&quot;Sobel 196&quot;&gt;Sobel, p. 196.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1767-03-15&lt;/span&gt;15-Mart 1767-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1845-06-08&lt;/span&gt;8-Iyun 1845-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$5-LT-1880-Fr-72.jpg|bSize = 750|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 139|oLeft = 27}}
|AQSh Vakillik palatsi deputati (Tennessi, 1796-1797); AQSH Senatori (Tennessi, 1797-1798); Tennessi Oliy sudining sudyasi (1798-1804); AQSH armiyasi General-mayori, Kongress oltin medali bilan taqdirlangan (1815); Florida harbiy gubernatori (1821 yil 10 mart — 1821 yil 18 iyul); AQSH Senatori (Tennessi, 1823-1825)&lt;!--{{#tag:ref|Jackson resigned from the U.S. Senate in 1825 following an unsuccessful Presidential candidacy in 1824. Jackson won the majority of electoral votes but the U.S. House of Representatives chose his opponent, John Quincy Adams.&lt;ref name=&quot;Sobel 196&quot;&gt;Sobel, p. 196.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH prezidenti (1829-1837). Richard Lourens tomonidan 1835-yil 30-yanvarda Kapitoliy binosi yonida suiqasdga (AQSh Prezidentiga nisbatan birinchisi) urinish amalga oshirilgan&lt;ref&gt;{{Citation | title = Life and Death in the White House| publisher = National Museum of American History | url = http://americanhistory.si.edu/presidency/3d1c.html| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;
|
LT $5 (1869-yil)&lt;br /&gt;
LT $10,000 (1878-yil)&lt;br /&gt;
IBN $50 [ikki yil] (1861-yil)&lt;br /&gt;
FRBN $10 (1915-yil)&lt;br /&gt;
FRN $10 (1914-yil)&lt;br /&gt;
GC $10,000 (1870-yil)&lt;br /&gt;
SSN $20 (1928-yildan hozirgacha)
|1861-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Jefferson&lt;/span&gt; Thomas Jefferson&lt;ref&gt;{{Citation | title = Jefferson, Thomas, (1743–1826)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=J000069| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 13 April 1743 &lt;br /&gt; (Shadwell, [[Virginia]]) &lt;br /&gt;Died: 4 July 1826&lt;br /&gt;(Albemarle County, Virginia)&lt;br /&gt;[[Democratic-Republican]]; nondenominational Protestant&lt;ref name=&quot;Sobel 199&quot;&gt;Sobel, p. 199.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1743-04-13&lt;/span&gt;13-Aprel 1743-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1826-07-04&lt;/span&gt;4-Iyul 1826-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$2-LT-1880-Fr-52.jpg|bSize = 650|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 31|oLeft = 36}}
|Fuqarolar uyi asoschisi (Virjiniya, 1769));Virjiniya kontinental kongressi delegati (1775-76 va 1783-84), Mustaqillik Deklaratsiyasi imzolovchisi (1776); Gubernator (Virjiniya, 1779-1781); AQSHning Fransiyadagi vakili (1785-1789); AQSH Davlat kotibi (1790-1793, inauguratsiya egasi); Prezidentlikka nomzod (1796); AQSH vitse-prezidenti (1797-1801); AQSH prezidenti (1801-1809)&lt;!--{{#tag:ref|The 1800 Presidential election resulted in a tie vote between Jefferson and Aaron Burr. The U.S. House of Representatives elected Jefferson as President and Burr as Vice President.&lt;ref name=&quot;Sobel 199&quot;&gt;Sobel, p. 199.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
LT $2 (1869-yil)&lt;br /&gt;
FRBN $2 (1918-yil)&lt;br /&gt;
SSN $2 (1928-yildan xozrigacha)
|1869-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Knox&lt;/span&gt; John Jay Knox, Jr.&lt;ref&gt;{{Citation | title = Knox Family | publisher = Rutherford B. Hayes Presidential Center | url = http://www.rbhayes.org/hayes/mssfind/487/KnoxFamilyPapers.htm | access-date = 30 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 19 March 1828 &lt;br /&gt; (Augusta, [[New York (state)|New York]]) &lt;br /&gt;Died: 12 February 1892 &lt;br /&gt; (New York, New York)--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1828-03-19&lt;/span&gt;19-Mart 1828-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1892-02-12&lt;/span&gt;12-Fevral 1892-yil
|[[File:John Jay Knox (Engraved Portrait).jpg|150px]]
|Gʻaznachilik boʻlimi valyuta nazoratchisi, (1872-84).[54]&lt;ref&gt;{{Citation | title = John Jay Knox | publisher = Office of the Comptroller of the Currency| url = http://www.occ.gov/about/who-we-are/leadership/past-comptrollers/comptroller-john-jay-knox.html| access-date = 30 December 2012}}&lt;/ref&gt;
|
NBN $100 (1902-yil)
|1902-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Lewis&lt;/span&gt; Meriwether Lewis&lt;ref&gt;{{Citation | title = Lewis &amp; Clark | publisher = National Park Service | url = http://www.nps.gov/lecl/historyculture/meriwether-lewis.htm| access-date = 30 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 18 August 1774 &lt;br /&gt; (Ivy, [[Virginia]]) &lt;br /&gt;Died: 11 October 1809 &lt;br /&gt; (Hohenwald, [[Tennessee]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1774-08-18&lt;/span&gt;18-Avgust 1774-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1809-10-11&lt;/span&gt;11-Oktabr 1809-yil
|{{CSS image crop|Image = US-690-LT-1901-Fr.114.jpg|bSize = 950|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 165|oLeft = 58}}
| Gubernator Luiziana/Missuri hududi (1807-09)..&lt;ref&gt;{{Citation | title = Lewis and Clark: The Journey Ends | publisher = Smithsonianmag.com| url = http://www.smithsonianmag.com/history-archaeology/Lewis_and_Clark_The_Journey_Ends.html| access-date = 1 January 2013}}&lt;/ref&gt;
|
LT $10 (1901-yil)
|1901-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Lincoln&lt;/span&gt; Abraham Lincoln&lt;ref&gt;{{Citation | title = Lincoln, Abraham, (1809–1865)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=L000313| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 12 February 1809&lt;br /&gt;(Hardin County, [[Kentucky]])&lt;br /&gt;Died: 15 April 1865&lt;br /&gt; (Washington, [[District of columbia|District of Columbia]])&lt;br /&gt;[[Whig Party (United States)|Whig]], [[Republican Party (United States)|Republican]]; [Non-denominational]&lt;ref name=&quot;Sobel 232&quot;&gt;Sobel, p. 232.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1809-02-12&lt;/span&gt;12-Fevral 1809-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1865-04-15&lt;/span&gt;15-Aprel 1865-yil
|{{CSS image crop|Image = US-7200-LT-1880-Fr-181.jpg|bSize = 660|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 28|oLeft = 34}}
|Shtat vakillik palatasi deputati (Illinoys, 1834-1841); AQSh vakillik palatasi deputati (Illinoys, 1847-1849); AQSH prezidenti (1861-1865)&lt;ref name=&quot;Sobel 232&quot;&gt;Sobel, p. 232.&lt;/ref&gt;. 1865 yil 15 aprelda Jon Uilks But tomonidan oʻldirilgan&lt;ref&gt;{{Citation | title = President Lincoln Shot by an Assassin | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/1865/04/15/news/president-lincoln-shot-assassin-deed-done-ford-s-theatre-last-night-act.html| access-date = 22 December 2012 | date=15 April 1865}}&lt;/ref&gt;.
|
DN $1 (1861-yil)&lt;br /&gt;
LT $10 (1862-yil)&lt;br /&gt;
LT $100 (1869-yil)&lt;br /&gt;
CITN $20 (1863-yil)&lt;br /&gt;
IBN $20 (1864-yil)&lt;br /&gt;
SC $1 (1899-yil)&lt;br /&gt;
SC $5 (1923-yil)&lt;br /&gt;
FRBN $5 (1915-yil)&lt;br /&gt;
FRN $5 (1914-yil)&lt;br /&gt;
GC $500 (1870-yil)&lt;br /&gt;
SSN $5 (1928-yildan hozirgacha)
|1861 -yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Madison&lt;/span&gt; James Madison&lt;ref&gt;{{Citation | title = Madison, James, Jr. ,(1751–1836)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=M000043| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 16 March 1751&lt;br /&gt;(Port Conway, [[Virginia]])&lt;br /&gt;Died: 28 June 1836&lt;br /&gt;(Montpelier, Virginia)&lt;br /&gt;[[Opposition Party (United States)|Opposition]], [[Republican Party (United States)|Republican]]; [[Episcopal Church (United States)|Episcopalian]]&lt;ref name=&quot;Sobel 240&quot;&gt;Sobel, p. 240.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1751-03-16&lt;/span&gt;16-Mart 1751-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1836-06-28&lt;/span&gt;28-Iyun 1836-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$5000-GC-1882-Fr-1221a.jpg|bSize = 660|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 58|oLeft = 48}}
|Birinchi Virjiniya Bosh Assambleyasining aʼzosi (1776); Virjiniya, Kontinental Kongress delegati (1780-83 va 1786-88);Virjiniya delegatlar palatasi deputati (1783-1786) (1783-86); AQSh Konstitutsiyaviy konventsiyasi asoschisi (1787); AQSh vakillar palatasi deputati (Virjiniya, 1789-1797)&lt;!--{{#tag:ref|In 1794, Madison declined both U.S. Minister to France and Secretary of State posts offered by President Washington.&lt;ref name=&quot;Sobel 240&quot;&gt;Sobel, p. 240.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH Davlat kotibi (1801—09); AQSH prezidenti (1809-1817).
|
LT $5,000 (1878-yil)&lt;br /&gt;
FRN $5,000 (1918-yil)&lt;br /&gt;
GC $5,000 (1870-yil)&lt;br /&gt;
SSN $5,000 (1928-34-yillar)
|1870-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Manning&lt;/span&gt; Daniel Manning&lt;!--{{#tag:ref|Manning was editor and president of the Albany Atlas. He was a director of the National Commercial Bank of Albany (1873), and Vice President (1881)and President (1882) of the National Bank of Albany, NY.&lt;ref name=&quot;Sobel 241&quot;&gt;Sobel, p. 241.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}&lt;br /&gt; Born: 16 May 1831&lt;br /&gt;(Albany, [[New York (state)|New York]]) &lt;br /&gt;Died: 24 December 1887&lt;br /&gt;(Albany, New York) &lt;br /&gt;[[Democratic Party (United States)|Democrat]]&lt;ref name=&quot;Sobel 241&quot;/&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1831-05-16&lt;/span&gt;16-May 1831-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1887-12-24&lt;/span&gt;24-Dekabr 1887-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$20-SC-1891-Fr-317.jpg|bSize = 630|cWidth = 150|cHeight = 183|oTop = 60|oLeft = 241}}
|AQSH moliya vaziri (1885—1887)
|
SC $20 (1886-yil
|1886-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Mansfield&lt;/span&gt; Joseph King Fenno Mansfield&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 361.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 22 December 1803 &lt;br /&gt; (New Haven, [[Connecticut]]) &lt;br /&gt;Died: 18 September 1862&lt;br /&gt; (Sharpsburg, [[Maryland]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1803-12-22&lt;/span&gt;22-Dekabr 1803-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1862-09-18&lt;/span&gt;18-Sentabr 1862-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$500-LT-1880-Fr-185l.jpg|bSize = 620|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 82|oLeft = 454}}
|AQSH armiyasi General-mayori (1822—62); &lt;!--{{#tag:ref|Mansfield was Inspector General of the United States Army from 1853 to 1861. He was shot in the stomach during the Battle of [[Antietam]] on 17 September 1862.&lt;ref&gt;{{Citation | title = Major Joseph Mansfield | publisher = National Park Service| url = http://www.nps.gov/fopu/historyculture/joseph-mansfield.htm | access-date = 1 January 2013}}&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; Meksika-Amerika urushi, Amerika fuqarolar urushi qatnashchisi.
|
LT $500 (1874-yil)
|1874-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Marcy&lt;/span&gt; William Learned Marcy&lt;ref&gt;{{Citation | title = Marcy, William Learned, (1786–1857)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=M000127| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 12 December 1786&lt;br /&gt;(Southbridge, [[Massachusetts]]) &lt;br /&gt;Died: 4 July 1857&lt;br /&gt;(Ballston Spa, [[New York (state)|New York]])&lt;br /&gt;[[Jacksonian Democrats|Jacksonian]], [[Democratic Party (United States)|Democrat]]&lt;ref name=&quot;Sobel 241&quot;/&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1786-12-12&lt;/span&gt;12-Dekabr 1786-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1857-07-04&lt;/span&gt;4-Iyul 1857-yil
|{{CSS image crop|Image = US-82000-SC-1891-Fr-346e.jpg|bSize = 695|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 78|oLeft = 522}}
|Nyu-York shtati militsiyasining general-adyutanti (1821-1823); Nyu-York shtati nazoratchisi (1823); Nyu-York Oliy sudining sudyasi (1829-1831); AQSH Senatori (Nyu-York, 1831-1833); Gubernator (Nyu-York, 1833-1839); Meksika daʼvolari boʻyicha komissar (1839-1842); AQSH harbiy kotibi (1845-1849); AQSH Davlat kotibi (1853-1857)&lt;ref name=&quot;Sobel 241&quot;&gt;Sobel, p. 241.&lt;/ref&gt;
|
SC $1,000 (1878-yil)
|1878-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Marshall&lt;/span&gt; John Marshall&lt;ref&gt;{{Citation | title = Marshall, John, (1755–1835)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=M000157| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;!--&lt;br /&gt; Born: 24 September 1755 &lt;br /&gt; (Germantown, [[Virginia]]) &lt;br /&gt;Died: 6 July 1835 &lt;br /&gt;(Philadelphia, [[Pennsylvania]])&lt;br /&gt;[[Federalist Party (United States)|Federalist]]; [[Episcopal Church (United States)|Episcopalian]]&lt;ref name=&quot;Sobel 243&quot;&gt;Sobel, p. 243.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1755-09-24&lt;/span&gt;24-Sentabr 1755-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1835-07-06&lt;/span&gt;6-Iyul 1835-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$20-TN-1890-Fr-374.jpg|bSize = 575|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 30|oLeft = 60}}
|Kontinental qoʻshin kapitani (1776-81);&lt;ref&gt;Heitman, p. 381.&lt;/ref&gt; Virjiniya Bosh Assambleyasi vakili (1782-91, 1797);&lt;!--{{#tag:ref|Marshall declined the posts of Attorney General (offered by Washington) and an appointment to the Supreme Court in 1798 (by Madison).&lt;ref name=&quot;Sobel 243&quot;&gt;Sobel, p. 243.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSHning Fransiyadagi elchisi (1797); AQSH vakillik palatasi deputati (Virginia, 1799-1800); AQSH Davlat kotibi (1800—01) Qoʻshma Shtatlar bosh sudyasi (1801-1835).&lt;!--{{#tag:ref|Marshall wrote over 500 decisions including landmark cases addressing the Court’s right to interpret the Constitution and exercise [[judicial review]] (e.g., [[Marbury v. Madison]], 1803; [[McCulloch v. Maryland]], 1819).&lt;ref&gt;{{Citation | title = John Marshall| publisher = Encyclopedia Britannica | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/366573/John-Marshall| access-date = 1 January 2013}}&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;&lt;!--{{#tag:ref|Marshall presided over the Aaron Burr trial for treason (1807).&lt;ref&gt;Sobel, p. 244.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
TN $20 (1890-yil)&lt;br /&gt;
FRN $500 (1918-yil)
|1890-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;McCulloch&lt;/span&gt; Hugh McCulloch&lt;ref&gt;Sobel, p. 249.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 7 December 1801&lt;br /&gt;(Kennebunk, [[Maine]])&lt;br /&gt;Died: 24 May 1895&lt;br /&gt;(Prince Georgeʼs County, [[Maryland]])&lt;br /&gt;[[Republican Party (United States)|Republican]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1801-12-07&lt;/span&gt;7-Dekabr 1801-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1895-05-24&lt;/span&gt;24-May 1895-yil
|[[File:Hugh McCulloch (Engraved Portrait).jpg|150px]]
|Valyuta nazoratchisi (1863—1865);&lt;!--{{#tag:ref|McCulloch practiced law in Indiana (1833–35) before becoming director of the Fort Wayne branch of the Indiana state bank (1836–56). Following his first tenure as Secretary of the Treasury (1865–69), McCulloch partnered with Jay Cooke (1870) to form a New York banking firm.&lt;ref&gt;{{Citation| title = Hugh McCulloch| publisher = The Miller Center: Hugh McCulloch| url = http://millercenter.org/president/lincoln/essays/cabinet/294| access-date = 1 January 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20120517112132/http://millercenter.org/president/lincoln/essays/cabinet/294| archive-date = 17 May 2012| url-status = dead| df = dmy-all}}&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH moliya vaziri (1865—69 va 1884—1885).
|
NBN $20 (1902-yil)
|1902-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;McKinley&lt;/span&gt; William McKinley, Jr.&lt;ref&gt;{{Citation | title = McKinley, William, Jr., (1843–1901)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=M000522| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt;Born: 29 January 1843 &lt;br /&gt;(Niles, [[Ohio]]) &lt;br /&gt;Died: 14 September 1901 &lt;br /&gt; (Buffalo, [[New York (state)|New York]])&lt;br /&gt;[[Republican Party (United States)|Republican]]; [[Methodist]]&lt;ref name=&quot;Sobel 254&quot;&gt;Sobel, p. 254.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1843-01-29&lt;/span&gt;29-Yanvar 1843-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1901-09-14&lt;/span&gt;14-Sentabr 1901-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$500-GC-1928-Fr-2407.jpg|bSize = 695|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 79|oLeft = 269}}
|AQSH armiyasi mayori (1861-65);&lt;!--{{#tag:ref|McKinley enlisted as a private and was promoted through the ranks to [[Brevet (military)|Brevet]] Major.&lt;ref&gt;{{Citation | title = William McKinley | publisher = Whitehouse.gov| url = http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley| access-date = 1 January 2013}}&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSh palatasi deputati (Ogayo, 1877-1884 va 1885-1891); Gubernator (Ogayo shtati, 1892-1896);&lt;ref name=&quot;Sobel 254&quot;&gt;Sobel, p. 254.&lt;/ref&gt; AQSh prezidenti (1897-1901). Leon Czolgosz tomonidan 1901-yil 6-sentyabrda oti oʻldirilgan.&lt;ref&gt;{{Citation | title = Nation Grieves at Loss of President | work = The New York Times | url = https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1901/09/15/101080650.pdf| access-date = 22 December 2012 | date=15 September 1901}}&lt;/ref&gt;
|
NBN $10 (1902-yil)&lt;br /&gt;
SSN $500 (1928-1934-yillar)
|1902-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;McPherson&lt;/span&gt; James Birdseye McPherson&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 381.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 14 November 1828 &lt;br /&gt; (Clyde, [[Ohio]]) &lt;br /&gt;Died: 22 July 1864 &lt;br /&gt; (Atlanta, [[Georgia (U.S. state)|Georgia]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1828-11-14&lt;/span&gt;14-Noyabr 1828-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1864-07-22&lt;/span&gt;22-Iyul 1864-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$2-TN-1891-Fr-357.jpg|bSize = 550|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 53|oLeft = 365}}
|AQSH armiyasi general mayori (1853-64), Amerika fuorolar urushi ishtirokchisi; Jangda oʻdirilgan &lt;ref&gt;{{Citation | title = The Dead of 1864 | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/1865/01/29/news/dead-1864-january-february-march-may-june-july-august-september-october-november.html?pagewanted=all| access-date = 22 December 2012 | date=29 January 1865}}&lt;/ref&gt;.
|
TN $2 (1890-yil)
|1890-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Meade&lt;/span&gt; George Gordon Meade&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 382.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 31 December 1815 &lt;br /&gt; (Cadiz, [[Spain]])&lt;br /&gt; Died: 6 November 1872 &lt;br /&gt; (Philadelphia, [[Pennsylvania]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1815-12-31&lt;/span&gt;31-Dekabr 1815-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1872-11-06&lt;/span&gt;6-Noyabr 1872-yil
|{{CSS image crop|Image = US-95000-TN-1891-Fr-379c.jpg|bSize = 560|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 30|oLeft = 32}}
|AQSH armiyasi general mayori (1862-69), Meksika Amerka urushi, amerika fuqorolar urushi ishtirokchisi; Kongress minnatdorchiligini olgan (1864)&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 383.&lt;/ref&gt;&lt;!--{{#tag:ref| 28 January 1864 Thanks of Congress were presented to “Maj. Gen. George G. Meade and the officers and soldiers of [the Army of the Potomac], for the skill and heroic valor which at [[Gettysburg Campaign|Gettyburg]] repulsed, defeated, and drove back, broken and dispirited, beyond the Rappahannock, the veteran army of the rebellion.” &lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 383.&lt;/ref&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
TN $1,000 (1890-yil)
|1890-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Monroe&lt;/span&gt; James Monroe&lt;ref&gt;{{Citation | title = Monroe, James, (1758–1831)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=M000858| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 28 April 1758 &lt;br /&gt; (Westmoreland County, [[Virginia]]) &lt;br /&gt;Died: 4 July 1831 &lt;br /&gt; (New York, [[New York (state)|New York]])&lt;br /&gt;[[Democratic-Republican]]; [[Episcopal Church (United States)|Episcopalian]]&lt;ref name=&quot;Sobel 269&quot;&gt;Sobel, p. 269.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1758-04-28&lt;/span&gt;28-Aprel 1758-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1831-07-04&lt;/span&gt;4-Iyul 1831-yil
|{{CSS image crop|Image = US-9800-SC-1891-Fr.344.jpg|bSize = 550|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 30|oLeft = 90}}
|Kontinental armiya mayori (1776-1779);Virjiniya shtati militsiyasining polkovnigi (1780)&lt;ref&gt;Heitman, p. 396.&lt;/ref&gt;Kontinental Kongress aʼzosi (1783-1786); AQSH vakillik palatasi deputati (Virjiniya, 1786 va 1810-1811); AQSH senatori (Virjiniya, 1790-94); AQSHning Fransiyadagi vakili (1794-1796); Gubernator (Virjiniya, 1799-1802 va 1811); AQShning Buyuk Britaniyadagi vaziri (1803—07); AQSH Davlat kotibi (1811-14 va 1815-1817); Qoʻshma Shtatlar harbiy kotibi (v.v.b, 1814-yil 27-avgust — 1815-yil 15-mart)&lt;ref&gt;Heidler, David S. and Jeanne T. (2004). ''Encyclopedia of the War of 1812''. Naval Institute Press. Annapolis, MD. {{ISBN|1-59114-362-4}}. P. 16.&lt;/ref&gt;AQSH prezidenti (1817-25).
|
SC $100 (1878-yil)
|1878-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Morris&lt;/span&gt; Robert Morris&lt;ref&gt;{{Citation | title = Morris, Robert, (1734–1806)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=M000985| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 31 January 1734 &lt;br /&gt; (Liverpool, [[England]])&lt;br /&gt;Died: 8 May 1806 &lt;br /&gt; (Philadelphia, [[Pennsylvania]])&lt;br /&gt;[[Pro-Administration Party|Pro-Administration]], [[Federalist Party (United States)|Federalist]]; [[Episcopal Church (United States)|Episcopalian]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1734-01-31&lt;/span&gt;31-Yanvar 1734-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1806-05-08&lt;/span&gt;8-May 1806-yil
|{{CSS image crop|Image = US-1010-SC-1880-Fr-287.jpg|bSize = 590|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 28|oLeft = 37}}
|AQSH asoschilaridan biri ; Kontinental Kongress delegati (1776); Mustaqillik deklaratsiyasi imzolovchisi (1776); Shtat vakillik palatasi deputati(Pennsylvaniya, 1778-1781 va 1785-1787); AQSH moliya boʻlim boshgligʻi (1781-1784).
|
LT $1,000 (1862-yil)&lt;br /&gt;
SC $10 (1878-yil)
|1862-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Morse&lt;/span&gt; Samuel Finley Breese Morse&lt;ref&gt;{{Citation | title = Samuel F.B. Morse Papers | publisher = The Library of Congress | url = http://memory.loc.gov/ammem/sfbmhtml/sfbmhome.html| access-date = 30 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 27 April 1791 &lt;br /&gt; (Charlestown (Boston), [[Massachusetts]]) &lt;br /&gt;Died: 2 April 1872 &lt;br /&gt; (New York, [[New York (state)|New York]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1791-04-27&lt;/span&gt;27-Aprel 1791-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1872-04-02&lt;/span&gt;2-Aprel 1872-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$2-SC-1896-Fr.247.jpg|bSize = 625|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 298|oLeft = 320}}
|Ixtirochi,&lt;ref&gt;{{Citation | title = Inventor of the Week – Samuel F.B. Morse | publisher = Lemelson-MIT | url = http://web.mit.edu/invent/iow/morse.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20030219004856/http://web.mit.edu/invent/iow/morse.html | url-status = dead | archive-date = 19 February 2003 | access-date = 30 December 2012}}&lt;/ref&gt; Morze alifbosi asoschisi&lt;ref&gt;{{Citation | title = Samuel Morse's painting &quot;Gallery of the Louvre&quot; on display at National Gallery | newspaper = The Washington Post | url = https://articles.washingtonpost.com/2011-07-04/lifestyle/35237843_1_paintings-national-gallery-louvre | access-date = 6 January 2013 | first = Philip | last = Kennicott | date = 5 July 2011 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20130701233348/http://articles.washingtonpost.com/2011-07-04/lifestyle/35237843_1_paintings-national-gallery-louvre | archive-date = 1 July 2013 | year =  | archivedate = 2013-07-01 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130701233348/http://articles.washingtonpost.com/2011-07-04/lifestyle/35237843_1_paintings-national-gallery-louvre }}&lt;/ref&gt;
|
SC $2 (1896-yil, revers)
|1896-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Running&lt;/span&gt; Running Antelope&lt;!--&lt;br /&gt; Born: c.1821&lt;br /&gt;Died: c.1896--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1821 (circa)&lt;/span&gt;c.1821-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1896 (circa)&lt;/span&gt;c.1896-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$5-SC-1899-Fr.271.jpg|bSize = 610|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 50|oLeft = 229}}
|Sioux boshligʻi hunkpapa
|
SC $5 (1899-yil)
|1899-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Scott&lt;/span&gt; Winfield Scott&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 473.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 13 June 1786&lt;br /&gt; (Dinwiddie County, [[Virginia]]) &lt;br /&gt;Died: 29 May 1866 &lt;br /&gt; (West Point, [[New York (state)|New York]])&lt;br /&gt;[[Whig Party (United States)|Whig]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1786-06-13&lt;/span&gt;13-Iyun 1786-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1866-05-29&lt;/span&gt;29-May 1866-yil
|{{CSS image crop|Image = US-10700-IBN-1865-Fr.212e.jpg|bSize = 750|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 25|oLeft = 280}}
|AQSH armiyasi general qoʻmondoni (1808—61); 1812-yilgi urush, Seminol urushi, qora kalxat urushi, Meksika-Amerika urushi, Amerika fuqarolar urushi ishtirokchisi; Mexiko harbiy gubernatori (1847-1848); Qoʻshma Shtatlar harbiy kotibi (v.v.b, 1850-yil 24-iyul — 1850-yil 15-avgust)&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 474.&lt;/ref&gt; AQSH prezidentligiga nomzod (1852). Kongress oltin medali bilan taqdirlangan (1814&lt;ref name=&quot;Eicher 473–474&quot;&gt;Eicher, John H. &amp; David J., pp. 473-474.&lt;/ref&gt;&lt;!--{{#tag:ref| 3 November 1814 Congress issued a resolution “that the President of the United States be requested to cause a gold medal to be struck, with suitable emblems and devices, and presented to Major General Scott, in testimony of the high sense entertained by Congress of his distinguished services in the successive conflicts of Chippewa and Niagra [Canada], and of his uniform gallantry and good conduct in sustaining the reputation of the arms of the United States [on 5–25 July 1814].”&lt;ref name=&quot;Eicher 473–474&quot;&gt;Eicher, John H. &amp; David J., pp. 473–474.&lt;/ref&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt; ava 1848).&lt;ref name=&quot;Eicher 473–474&quot;/&gt;&lt;!--{{#tag:ref| On 9 March 1848, a second [[List of Congressional Gold Medal recipients|Congressional Gold Medal]] was authrorized to be presented to “Winfield Scott, Major General commanding in chief of the army in Mexico, and through him to the officers and men of the regular and volunteer corps under him, for their uniform gallantry and good conduct conspicuously displayed at the siege and capture of the city of Veracruz and [[San Juan de Ulúa|Castle San Juan de Ulloa]], March twenty-ninth, eighteen hundred and forty-seven; and in the successive battles of [[Battle of Cerro Gordo|Cerro Gordo]], April eighteenth; [[Battle of Contreras|Contreras]], San Antonio, and [[Battle of Churubusco|Churubusco]], August nineteenth and twentieth; and for the victories achieved in front of the city of Mexico, September eight, eleventh, twelfth, and thirteenth, and the capture of the metropolis, September fourteenth, eithteen hundred and forty-seven in which the Mexican troops, greatly superior in numbers, and in every advantage of position, were in every conflict signally defeated by the American arms, and that the President of the United States be, and he is hereby, requested to cause to be struck a gold medal with devices and emblematical of the series of brilliant victories achieved by the army, and presented to Major-General Winfield Scott as a testimony of the high sense entertained by congress of his valor, skill, and judicious conduct in the memorable campaign of eighteen hundred and forty-seven.”&lt;ref name=&quot;Eicher 473–474&quot;/&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
IBN $500 [Ikki yil] (1861-yil)&lt;br /&gt;
IBN $100 [Uch yil] (1864-yil)
|1861-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Seward&lt;/span&gt; William Henry Seward&lt;ref&gt;{{Citation | title = Seward, William Henry, (1801–1872)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=S000261| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 16 May 1801 &lt;br /&gt; (Florida, [[New York (state)|New York]]) &lt;br /&gt;Died: 16 October 1872 &lt;br /&gt; (Auburn, New York)&lt;br /&gt;[[Whig Party (United States)|Whig]], [[Republican Party (United States)|Republican]]&lt;ref name=&quot;Sobel, p. 326&quot;&gt;Sobel, p. 326.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1801-05-16&lt;/span&gt;16-May 1801-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1872-10-16&lt;/span&gt;16-Oktabr 1872-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$50-TN-1891-Fr-376.jpg|bSize = 650|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 83|oLeft = 258}}
|Shtat Senatori (Nyu-York, 1831-1834);Gubernator (Nyu-York, 1839-1843); Amerika Qoʻshma Shtatlari Senatori (Nyu-York, 1849-1861);&lt;ref name=&quot;Sobel, p. 326&quot;&gt;Sobel, p. 326.&lt;/ref&gt; Qoʻshma Shtatlar Davlat kotibi (1861-69)&lt;!--{{#tag:ref|In 1867 Seward negotiated the purchase of Alaska from Russia, which contemporary critics termed [[Alaska Purchase|“Seward’s Folly.”]]&lt;ref name=&quot;Sobel, p. 326&quot;/&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH prezidenti Lincoln otib oʻldirilgan kecha Sewardni ham oʻldirishga harakat qilishgan.&lt;ref&gt;{{Citation | title = The Attempt to Assassinate Seward | work = The New York Times | url = https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1909/03/14/106717325.pdf|access-date = 6 January 2013 | date=14 March 1909}}&lt;/ref&gt;
|
TN $50 (1891-yil)
|1891-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Sheridan&lt;/span&gt; Philip Henry Sheridan&lt;ref name=&quot;Eicher 481&quot;&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 481.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 6 March 1831 &lt;br /&gt; (Albany, [[New York (state)|New York]]) &lt;br /&gt;Died: 5 August 1888 &lt;br /&gt; (Dartmouth, [[Massachusetts]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1831-03-06&lt;/span&gt;6-Mart 1831-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1888-08-05&lt;/span&gt;5-Avgust 1888-yil
|{{CSS image crop|Image = US-1140-TN-1890-Fr-367.jpg|bSize = 575|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 62|oLeft = 214}}
|Amerika armiyasi generali (1853-88);&lt;!--{{#tag:ref|Sheridan was suspended from West Point for one year for fighting with a classmate, [[William R. Terrill]].&lt;ref name=&quot;Eicher 481&quot;/&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt; Amerika fuqorolar urushi, Hindiston urushi qatnashchisi. Kongress maqtoviga sazovor boʻlgan (1865)&lt;ref name=&quot;Eicher 481&quot;/&gt;&lt;!--{{#tag:ref| On 9 February 1865, Thanks of Congress were presented “to Major-General Philip H. Sheridan and to the officers and men under his command for the gallantry, military skill, and courage displayed in the brilliant series of victories achieved by them in the valley of the Shenandoah, and especially for their service at Cedar Run on the nineteenth day of October, eighteen hundred and sixty-four, which retrieved the fortunes of the day and thus averted a great disaster.”&lt;ref name=&quot;Eicher 481&quot;/&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
SC $5 (1896-yil, revers)&lt;br /&gt;
TN $10 (1890-yil)
|1890-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;ShermanJ&lt;/span&gt; John Sherman&lt;ref&gt;{{Citation | title = Sherman, John, (1823–1900)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=S000346| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 10 May 1823 &lt;br /&gt; (Lancaster, [[Ohio]]) &lt;br /&gt;
Died: 22 October 1900 &lt;br /&gt; (Washington, [[District of columbia|District of Columbia]]) &lt;br /&gt;[[Republican Party (United States)|Republican]]; [[Methodist]]&lt;ref name=&quot;Sobel 328&quot;&gt;Sobel, p. 328.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1823-05-10&lt;/span&gt;10-May 1823-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1900-10-22&lt;/span&gt;22-Oktabr 1900-yil
|[[File:John Sherman (Engraved Portrait).jpg|150px]]
|AQSH vakillik palatasi deputati (Ogayo, 1855-1861); ASH senatori (Ogayo, 1861-1877 va 1881-1897); AQSh Senatining vaqtinchalik prezidenti (1885-1887)&lt;!--{{#tag:ref|Sherman served as [[President pro tempore of the United States Senate|president pro tem of the U.S. Senate]] from 1885 to 1887.&lt;ref name=&quot;Sobel 328&quot;&gt;Sobel, p. 328.&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;&lt;ref name=&quot;Sobel 328&quot;&gt;Sobel, p. 328.&lt;/ref&gt; AQSH moliya vaziri (1877-81); AQSH Davlat kotibi (1897-1898).
NBN $50 (1902-yil)
|1902-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Sherman&lt;/span&gt; William Tecumseh Sherman&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 482.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 8 February 1820 &lt;br /&gt; (Lancaster, [[Ohio]]) &lt;br /&gt;Died: 14 February 1891 &lt;br /&gt; (New York, [[New York (state)|New York]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1820-02-08&lt;/span&gt;8-Fevral 1820-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1891-02-14&lt;/span&gt;14-fevral 1891-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$500-TN-1891-PROOF.jpg|bSize = 575|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 38|oLeft = 80}}
|Qoshma shtatlar harbiy kotibi (V. V.B 9-Sentabr 1869 yil — 18-Oktabr 1869-yil);&lt;ref name=&quot;Sobel 328&quot;/&gt; AQSH armiyasi generali (1869-83), Amerika fuqorolar urushi, Hindiston urushi ishtirokchisi .Kongress maqtoviga sazovor boʻlgan (1864&lt;ref name=&quot;Eicher 484&quot;&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 484.&lt;/ref&gt;&lt;!--{{#tag:ref| 19 February 1864, Thanks of Congress were presented “to Major-General W.T. Sherman, commander of the department and [[army of the Tennessee]], and the officers and soldier under him, for their gallant and arduous services in marching to the relief of the [[Army of the Cumberland]], and for their gallantry and heroism in the battle of [[Chattanooga Campaign|Chattanooga]], which contributed in a great degree to the success of our arms in that glorious victory.”&lt;ref name=&quot;Eicher 484&quot;&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 484.&lt;/ref&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt; va 1865).&lt;ref name=&quot;Eicher 484&quot;/&gt;&lt;!--{{#tag:ref| 10 January 1865, Thanks of Congress were presented “to Major-General William T. Sherman, and through him to the officers and the men of his command, for their gallantry and good conduct in their late campaign from Chattanooga to Atlanta, and the triumphal [[Sherman's March|march]] thence through Georgia to Savannah, terminating in the capture and occupation of that city.”&lt;ref name=&quot;Eicher 484&quot;/&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
TN $500 (1891-yil)
|1891-yil&lt;ref&gt;The $500 1891 Treasury Note was designed, plates engraved, and proof certified and approved by the Bureau of Engraving and Printing. However, the issue was never released/circulated.&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Stanton&lt;/span&gt; Edwin McMasters Stanton&lt;ref name=&quot;Sobel 339&quot;&gt;Sobel, p. 339.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 19 December 1814 &lt;br /&gt; (Stubenville, [Ohio]]) &lt;br /&gt;Died: 24 December 1869 &lt;br /&gt; (Washington, [[District of columbia|District of Columbia]])&lt;br /&gt;[[Democratic-Republican]]; [[Quaker]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1814-12-19&lt;/span&gt;19-Dekabr 1814-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1869-12-24&lt;/span&gt;24-Dekabr 1869-yil
|{{CSS image crop|Image = US-122-TN-1891-Fr-351.jpg|bSize = 650|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 37|oLeft = 127}}
|AQSH bosh prokurori (1860-61); AQSH harbiy kotibi (1862-68);&lt;!--{{#tag:ref|In 1867, Stanton ignored President Johnson’s request for his resignation. Stanton was suspended and temporarily replaced by Ulysses S. Grant. This was a factor leading to Johnson's [[Andrew Johnson#Impeachment, trial and acquittal|impeachment trial]].&lt;ref name=&quot;Sobel 339&quot;/&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH oliy sudi sudyasi (1869-yilda lavozimiga kirishgunga qadar vafot etgan).&lt;ref name=&quot;Sobel 339&quot;/&gt;
|
TN $1 (1890-yil)
|1890-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Sumner&lt;/span&gt; Charles Sumner&lt;ref&gt;{{Citation | title = Sumner, Charles, (1811–1874)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=S001068| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 6 January 1811 &lt;br /&gt; (Charlestown (Boston), [[Massachusetts]]) &lt;br /&gt;Died: 11 March 1874 &lt;br /&gt; (Washington, [[District of columbia|District of Columbia]])&lt;br /&gt;[[Free Soil]], [[Opposition Party (United States)|Opposition]], [[Republican Party (United States)|Republican]]; [[Episcopal Church (United States)|Episcopalian]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1811-01-06&lt;/span&gt;6-Yanvar 1811-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1874-03-11&lt;/span&gt;11-Mart 1874-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$500-SC-1880-Fr-345c.jpg|bSize = 525|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 50|oLeft = 362}}
|AQSH senatori (Massachusetts, 1851-1874).
|
SC $500 (1878-yil)
|1878-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Thomas&lt;/span&gt; George H. Thomas&lt;ref&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 525.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 31 July 1816 &lt;br /&gt; (Newsom’s Depot, [[Virginia]]) &lt;br /&gt;Died: 28 March 1870 &lt;br /&gt; (San Francisco, [[California]])--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1816-07-31&lt;/span&gt;31-Iyul 1816-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1870-03-28&lt;/span&gt;28-Mart 1870-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$5-TN-1891-Fr.365.jpg|bSize = 575|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 57|oLeft = 214}}
|AQSH armiyasi general mayori (1864-70),&lt;!--{{#tag:ref| Thomas was nominated for promotion to Lieutenant General and General in 1868, but the nomination was dropped.&lt;ref name=&quot;Eicher 525–526&quot;&gt;Eicher, John H. &amp; David J., p. 525–526.&lt;/ref&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH armiyasida xizmat qilgan (1840-70); Meksika Amerika urushi, Amerika fuqorolar urushi qatnashchisi. Kongressga minnatdorchiligini olgan (1865).&lt;ref name=&quot;Eicher 525–526&quot;&gt;Eicher, John H. &amp; David J., pp. 525-526.&lt;/ref&gt;&lt;!--{{#tag:ref| 3 March 1865 Thanks of Congress were presented “to Major-General George H. Thomas and the officers and soldiers under his command for their skill and dauntless courage, by which the rebel army under [[General Hood]] was signally defeated and driven from the state of Tennessee.”&lt;ref name=&quot;Eicher 525–526&quot;&gt;Eicher, John H. &amp; David J., pp. 525–526.&lt;/ref&gt; |group=&quot;nb&quot;}}--&gt;&lt;!--This cite copied from above in order to make the reference show properly--&gt;
|
TN $5 (1890-yil)
|1890-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;WashingtonG&lt;/span&gt; George Washington&lt;ref&gt;{{Citation | title = Washington, George, (1732–1799)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=W000178| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 22 February 1732 &lt;br /&gt; (Westmoreland County, [[Virginia]]) &lt;br /&gt;Died: 14 December 1799 &lt;br /&gt; (Mt. Vernon, Virginia)--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1732-02-22&lt;/span&gt;22-Fevral 1732-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1799-12-14&lt;/span&gt;14-Dekabr 1799-yil
|{{CSS image crop|Image = US-130-SC-1923-Fr-239.jpg|bSize = 700|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 83|oLeft = 275}}
|AQSH asosochilaridan biri; Virjiniya deputati (1758-1775);&lt;ref&gt;{{Citation| title = House of Burgesses| url = http://www.mountvernon.org/educational-resources/encyclopedia/burgesses| access-date = 1 January 2013| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20130104183040/http://www.mountvernon.org/educational-resources/encyclopedia/burgesses| archive-date = 4 January 2013}}&lt;/ref&gt; Kontinental kongress delegati (1774-1775); Qitʼa armiyasining bosh qoʻmondoni (1775-1783),&lt;ref&gt;Heitman, p. 571.&lt;/ref&gt; AQSH Konstitutsiyaviy konventsiyasi aʼzosi (1787); AQSh prezidenti (1789-1797);General-leytenant, Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasi qoʻmondoni (1798-1799)&lt;ref&gt;Sobel, p. 375.&lt;/ref&gt;&lt;!--{{#tag:ref|Washington was posthumously conferred the rank of [[General of the Armies]], a rarely awarded 5-Star title.&lt;ref&gt;[[s:Public Law 94-479|Public Law 94-479 of 19 January 1976]] to provide for the appointment of George Washington to the grade of General of the Armies of the United States&lt;/ref&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt;
|
LT $1 (1869-yil)&lt;br /&gt;
CITN $100 (1863-yil)&lt;br /&gt;
IBN $100 (1864-yil)&lt;br /&gt;
IBN $1,000 [Ikki yil] (1861-yil)&lt;br /&gt;
IBN $500 [Uch yil] (186-yilv)&lt;br /&gt;
SC $1 (1896-yil, revers)&lt;br /&gt;
SC $1 (1923-yil)&lt;br /&gt;
SC $2 (1899-yil)&lt;br /&gt;
FRBN $1 (1918-yil)&lt;br /&gt;
GC $20 (1905-yil)&lt;br /&gt;
SSN $1 (1928-yildan — hozirgacha)
|1861-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;WashingtonM&lt;/span&gt; Martha Washington&lt;ref&gt;{{Citation| title = First Lady Biography: Martha Washington| publisher = National First Ladies' Library| url = http://www.firstladies.org/biographies/firstladies.aspx?biography=1| access-date = 30 December 2012| arxiv-sana = 2012-06-30| arxiv-url = https://archive.today/20120630070333/http://www.firstladies.org/biographies/firstladies.aspx?biography=1| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 2 June 1731 &lt;br /&gt; (Chestnut Grove, [[Virginia]]) &lt;br /&gt; Died: 22 May 1802 &lt;br /&gt; (Mt. Vernon, Virginia)--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1731-06-02&lt;/span&gt;2-Iyun 1731-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1802-05-22&lt;/span&gt;22-May 1802-yil
|{{CSS image crop|Image = US-134-SC-1886-Fr-217.jpg|bSize = 675|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 48|oLeft = 62}}
|AQSHning birinchi xonimi (1789-1797).
|
SC $1 (1886-yil)&lt;br /&gt;
SC $1 (1896-yil, revers)
|1886-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Webster&lt;/span&gt; Daniel Webster&lt;ref&gt;{{Citation | title = Webster, Daniel, (1782–1852)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=W000238| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 18 January 1782 &lt;br /&gt; (Salisbury, [[New Hampshire]]) &lt;br /&gt;Died: 24 October 1852 &lt;br /&gt; (Marshfield, [[Massachusetts]])&lt;br /&gt;[[Whig Party (United States)|Whig]], [[Anti Jacksonian|Anti-Jacksonian (Adams)]], [[Federalist Party (United States)|Federalist]]; [[Presbyterian]]&lt;ref name=&quot;Sobel 378&quot;&gt;Sobel, p. 378.&lt;/ref&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1782-01-18&lt;/span&gt;18-Yanvar 1782-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1852-10-24&lt;/span&gt;24- Oktabr 1852-yil
|[[File:Daniel Webster (Engraved Portrait).jpg|150px]]
| &lt;br /&gt;
AQSH vakillik palatasi deputati (Nyu-Xempshir, 1813-1817); AQSh vakillik palatasi deputati (Massachusets, 1823-1827); AQSH Senatori (Massachusets, 1827-1841 va 1845-1850); Prezidentlikka nomzod (1836); AQSH Davlat kotibi (1841—1843 va 1850—1852).&lt;ref name=&quot;Sobel 378&quot;&gt;Sobel, p. 378.&lt;/ref&gt;
|
LT $10 (1869-yil)
|1869-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Wilson&lt;/span&gt;Woodrow Wilson&lt;ref name=&quot;Sobel 391&quot;&gt;Sobel, p. 391.&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 28 December 1856 &lt;br /&gt; (Staunton, [[Virginia]]) &lt;br /&gt;Died: 3 February 1924 &lt;br /&gt; (Washington, [[District of columbia|District of Columbia]])&lt;br /&gt;[[Democratic Party (United States)|Democrat]]; [[Presbyterian]]&lt;ref name=&quot;Sobel 391&quot;/&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1856-12-28&lt;/span&gt;28-Dekabr 1856-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1924-02-03&lt;/span&gt;3-Fevral 1924-yil
|[[File:Woodrow Wilson (Engraved Portrait).jpg|150px]]
|Gubernator (Nyu Jersi, 1911-13);&lt;!--{{#tag:ref|Wilson was president of [[Princeton University#Notable alumni and faculty|Princeton University]] from 1902 to 1910.&lt;ref name=&quot;Sobel 391&quot;/&gt;|group=&quot;nb&quot;}}--&gt; AQSH prezidenti (1913-1921). Tinchlik uchun Nobel mukofoti sovrindori (1919).&lt;ref&gt;{{Citation | title = All Nobel Peace Prizes | publisher = Nobelprize.org| url = https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/| access-date = 6 January 2013}}&lt;/ref&gt;
|
SSN $100,000 (1934-yil)
|1934-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Windom&lt;/span&gt;William Windom&lt;ref&gt;{{Citation | title = Windom, William, (1827–1891)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=W000629| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 10 May 1827 &lt;br /&gt; (Belmont County, [[Ohio]]) &lt;br /&gt;
Died: 29 January 1891 &lt;br /&gt; (New York, [[New York (state)|New York]]) &lt;br /&gt;[[Republican Party (United States)|Republican]]; [[Quaker]]&lt;ref name=&quot;Sobel 391&quot;/&gt;--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1827-05-10&lt;/span&gt;10-May 1827-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1891-01-29&lt;/span&gt;29-Yanvar 1891-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$2-SC-1891-Fr.246.jpg|bSize = 575|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 46|oLeft = 210}}
|Shtat vakillik palatasi deputati (Minnesota, 1859-69); AQSH senatori (Minnesota, 1870-1871, 1871-1881 va 1881-1883); AQSH moliya vaziri (1881, 1889—1891)&lt;ref name=&quot;Sobel 391&quot;/&gt;.
|
SC $2 (1891-yil)
|1891-yil
|-
! scope=&quot;row&quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Wright&lt;/span&gt; Silas Wright, Jr.&lt;ref&gt;{{Citation | title = Wright, Silas, Jr., (1795–1847)|publisher = Biographical Directory of the United States Congress| url = http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=W000770| access-date = 29 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;br /&gt; Born: 24 May 1795 &lt;br /&gt; (Amherst, [[Massachusetts]]) &lt;br /&gt;
Died: 27 August 1847 &lt;br /&gt; (Canton, [[New York (state)|New York]])&lt;br /&gt;[[Jacksonian Democrats|Jacksonian]], [[Democratic Party (United States)|Democrat]]--&gt;
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1795-05-24&lt;/span&gt;24-May 1795-yil
|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;1847-08-27&lt;/span&gt;27-Avgust 1847-yil
|{{CSS image crop|Image = US-$50-GC-1882-Fr-1195.jpg|bSize = 615|cWidth = 150|cHeight = 180|oTop = 40|oLeft = 35}}
|AQSH vakillik palatsi deputati (Nyu York 1827-1829 va 1829-1830); AQSH senatori (Nyu York, 1833-1844); Gubernator (Nyu York, 1845-1847).
|
GC $50 (1882-yil)
|1882-yil
|}


== Sarlavhalar/lavozimlarning qisqacha mazmuni ==

Quyida 1861-yildan hozirgi kungacha AQSH banknotlarida tasvirlangan 53 nafar shaxsning u yoki bu vaqtda egallagan unvonlari/lavozimlari haqida qisqacha maʼlumot berilgan. Lavozimlar roʻyxati toʻliq emas, lekin markaziy saylangan federal va shtat amaldorlari, Prezident kabineti aʼzolari, harbiy arboblar va Amerika Qoʻshma Shtatlari hukumatining bir qancha asoschilari va yaratuvchilarini qamrab olgan.

53 nafar shaxs kamida 132 ta tayinlangan lavozimlarni egallab, jami 763 yildan ortiq davlat xizmatida ishlagan.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Summary of titles/positions held
|-
! scope=&quot;col&quot;| Position/title
! scope=&quot;col&quot;| No. people
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSH prezidenti
|13
|-
! scope=&quot;row&quot;| Vitse prezident
|2
|-
! scope=&quot;row&quot;| Palata speakeri
|1
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSh senati vaqtincha prezidenti
| 1
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSH davlat kotibi
|11
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSH moliya vaziri
|8
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSH harbiy kotibi
|3
|-
! scope=&quot;row&quot;| Prokuror
|1
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSH senatori
|20
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSH Vakillik palatasi aʼzosi
|17
|-
! scope=&quot;row&quot;| Shtat senatori
|6
|-
! scope=&quot;row&quot;| Shtat vakillik palatasi deputati
|11
|-
! scope=&quot;row&quot;| Gubernator
|15
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSH kontinental kongress delegati
|7
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSH mustaqillik deklaratsiyasi imzolovchisi
|3
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSH konstitutsion konvensiya aʼzosi
|5
|-
! scope=&quot;row&quot;| General
|6
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSH oliy sudi sudyasi
|2
|}

== AQSH dollari iqtisodiyotda oʻrni ==

Amerika Qoʻshma Shtatlari dollari ([[Ingliz tili|inglizcha]] United States dollar, MPA: [jʊˌnaɪ.tɪd ˈsteɪts ˈdɑlɚ]) — Amerika Qoʻshma Shtatlarining pul birligi, dunyoning asosiy zaxira valyutalaridan biri. 1 dollar = 100 sent. Ingliz matnlarida ramziy belgi: $Harf valyuta kodi: USD. AQSHda markaziy bank funksiyalarini bajaradigan Federal rezerv tizimi pul chiqarish huquqiga ega.

AQSH dollari boshqa baʼzi mamlakatlarda ham milliy valyuta maqomiga ega (masalan, [[Marshall orollari]], Salvador). Aynan AQSh dollari koʻpincha milliy valyuta yagona qonuniy toʻlov vositasi boʻlmagan mamlakatlarda qoʻshimcha (parallel) valyuta hisoblanadi.

Jahon savdo aylanmasining 80% dan ortigʻi AQSH dollariga toʻgʻri keladi&lt;ref&gt;https://echo.msk.ru/programs/beseda/1325270-echo/&lt;/ref&gt;.

Bloomberg maʼlumotlariga koʻra, SWIFT tizimidagi banklararo aylanmada 2013-yilning mayidan 2014-yilning mayigacha boʻlgan davrda AQSh dollarining ulushi 42 foizni tashkil qilgan. Shu bilan birga, yevroning ulushi (shu davr uchun) 32%, yuan 1,47%, Rossiya rubli 0,35%&lt;ref&gt;https://www.bloomberg.com/news/articles/2014-07-06/putin-s-land-grab-undermines-global-ambition-for-ruble&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* Eicher, John H. and David J. (2001). ''Civil War High Commands'' Stanford, CA, Stanford University Press. {{ISBN|0-8047-3641-3}}.
* Friedberg, Arthur L. and Ira S. (2010). ''Paper Money of the United States, 19th Edition''. Clifton, NJ, The Coin &amp; Currency Institute, Inc. {{ISBN|0-87184-519-9}}.
* Heitman, Francis B. (1914). ''Historical Register of Officers of the Continental Army During The War of the Revolution''. Washington, DC, The Rare Book Shop Publishing Company, Inc.
* [[Robert Sobel|Sobel, Robert]], (ed.) (1990). ''Biographical Directory of the United States Executive Branch 1774-1989''. Westport, CT, Greenwood Press. {{ISBN|0-313-26593-3}}.
{{refend}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20181030170526/http://triviahome.xyz/trivia/who-is-the-only-president-to-appear-on-u-s-currency-while-still-alive/ Who is the only President to appear on U. S. currency while still alive?]
* [http://www.nationalcurrencyfoundation.org The National Currency Foundation]</text>
      <sha1>ed6x68cnlpkuggu4uncrh3cexakekde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tristan va Iseult</title>
    <ns>0</ns>
    <id>736301</id>
    <revision>
      <id>6156280</id>
      <parentid>6139394</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:12:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|0 */</comment>
      <origin>6156280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46959" sha1="8ddxfj53v9udwm1vnr8fdab9hdr4hzr" xml:space="preserve">[[Fayl:Herbert_James_Draper_-_Tristan_&amp;_Isolde.jpg|thumb|300x300px| Gerbert Draper —''Tristan va Izolda'' (1901)]]
'''Tristan va Iseult''' ({{Talaffuz|Tristan va Izolda}}) — [[XII asr]]dan buyon koʻplab oʻzgarishlarga uchragan, keltlar afsonasiga asoslangan [[oʻrta asr]] romantik mifologiyasining yorqin namunalaridan biri&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Tristan and Isolde {{!}} legendary figures {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Tristan-and-Isolde|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.britannica.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. Tristan ismi ''Tristram'' (yoki ''Tristrem''), '''Iseult''' esa ''Isolde'', ''Isolt'' yoki ''Yseult'' shaklida ham kelgan manbalar mavjud. Ushbu afsona Gʻarb madaniyati taʼsiri ostidagi mamlakatlar maʼnaviy qarashlariga doimiy taʼsir koʻrsatib kelgan. Ertakda kornishlik [[Ritsarlar|ritsar]] Tristan va [[Irlandiya|Irland]] malikasi Iseult oʻrtasidagi yashirin, fojia bilan yakunlangan muhabbat tasvirlangan. Tristanning amakisi va [[Kornuoll]] qiroli Mark jiyaniga Cornwalldan [[Irlandiya oroli|Irlandiya]]ga, malika Iseultga uylanish uchun safar paytida oʻziga hamrohlik qilish vazifasini yuklaydi. Safarga amakisi bilan yoʻl olgan Tristan va irlandlar malikasi Iseult sevgi [[eliksir]]ini ichishadi. Bu esa ular oʻrtasida ehtirosli sevgi tuygʻusini uyg'otadi.

Afsonaning turli xil shakllari Oʻrta asrlar [[Yevropa]]sida turli tillarda qayd etilgan va saqlanib qolgan. Ertakning eng qadimgi misollari &quot;Sud boʻlimi&quot; va &quot;Umumiy boʻlim&quot; deb nomlanuvchi ikkita asosiy shaklni oʻz ichiga qamrab oladi. Birinchisi [[Tomas Britan]] va [[Béroul]]ning XII asrga oid sheʼrlari bilan boshlansa, ikkinchisi yoʻqolgan, asl nusxani oʻzida aks ettiradi. Soʻnggi shaklda XIII asr Tristan romantikasi va [[qirol Artur]] afsonasi birlashtirilib, juda keng qamrovli yoritiladi. &quot;Ishqiy millatchilik&quot; taʼsiri ostida oʻrta asrlarga nisbaran qiziqish uygʻongandan soʻng, hikoya zamonaviy davrda, xususan, Wagnerning operasida mashhur boʻla boshlaydi.

== Afsonalar ==
[[Fayl:BUSSIERE_Gaston_-_Yseult_la_blonde.jpg|left|thumb| ''Yseult'', [[Gaston Bussière]] (XX asr boshlari)]]
Bosh qahramonlardan biri Tristanning xarakteri turlicha tavsiflanadi. Garchi &quot;Tristan&quot; ismi eng keng tarqalgan zamonaviy shakl boʻlsa-da, ismning yozilishida farqlar mavjud. Tristan afsonasining ikkita asosiy versiyalari mavjud. Ilk versiyaga XII asrning ikkinchi yarmida ijod qilgan shoirlar britaniyalik Thomas va [[Béroul]]ning fransuz tilidagi romanlari kabi nodir asarlar kiradi. Keyinchalik, asl versiyalar Tomas va Beroul tomonidan yozilgan ertaklardan keskin farq qilishi aniqlangan.
[[Fayl:John_Duncan_-_Tristan_&amp;_Isolde.jpg|alt=|thumb| Jon Dunkan tomonidan ''Tristan va Izolda'' (1912)]]
Yosh shahzoda Tristan irlandiyalik ritsar Morholtni magʻlub etgandan soʻng, goʻzal Iseultni olib kelish maqsadida [qirol Mark unga uylanishi uchun] Irlandiyaga yoʻlga chiqadi. Yoʻlda ular sevgi eliksirini ichishadi. Bu esa ularning bir-biriga telbalarcha oshiq boʻlishiga olib keladi&lt;ref name=&quot;EB1911&quot;&gt;{{Cite EB1911|wstitle=Tristan|volume=27|pages=292–294|first=Jessie Laidlay|last=Weston}}&lt;/ref&gt;. Afsonaning &quot;sud boʻlimi&quot;da eleksirning taʼsiri bir umr davom etadi deyilgan. Biroq, &quot;umumiy boʻlim&quot;da [[eliksir]]ning taʼsiri uch yildan soʻng yoʻqolishi ta'kidlangan. Hikoyaning baʼzi bir shakllarida, ular damlamani tasodifan ichib yuborishlari aytilgan. Yana bir ehtimoliy fikrga koʻra eliksir tayyorlovchi Mark bilan boʻlishish uchun bir qismi Iseultga, ikkinchisi esa ataylab Tristanga beradi. Iseult Mark bilan turmush qurgan boʻlsa-da, afsun uni va Tristanni bir-birlarini sevishganlar sifatida izlashga majbur qiladi. Qirolning maslahatchilari bir necha bor er-xotinni zinoda sinab koʻrishga harakat qilishadi, lekin ular oʻzlarining aybsizligini saqlab qolish uchun hiyla ishlatadilar. ''Béroul versiyasi''da sevgi eliksiri oxir-oqibat tugaydi va ikki sevishgan zinokor munosabatlarini davom ettirish yoʻlini oʻzlari tanlaydilar.

Oʻrta asrlari sevgi motividagi Artur — Lancelot — Guinevere [[sevgi uchburchagi]] kabi Tristan, qirol Mark va Iseult[[Sevgi uchburchagi|ham]] bir-birlarini sev[[Sevgi uchburchagi|r]]adilar. Tristan amakisi[[Sevgi uchburchagi|qirol]]g Markni ustozi va asrab olingan otasi sifatida hurmat qilgan. Iseult Markning unga boʻlgan mehribonligi uchun minnatdor boʻladi. Mark Tristanni oʻgʻli, Iseultni esa xotini sifatida yaxshi koʻradi. Ammo har kecha uchala qahramon ham kelajak haqida dahshatli tushlar koʻrishar edi. Mark oxir-oqibat bu voqeadan xabar topadi hamda jiyani va xotinini tuzoqqa tushirishga harakat qiladi. Bir vaqtning oʻzida zaif qirollikning xavf ostida qolishi, [[Irlandiya]] va [[Kornuoll]] oʻrtasidagi urushning toʻxtatilishi koʻndalang masala sifatida yuzaga chiqadi. Mark ularning aybiga dalil boʻlib tuyuladigan narsalarni qoʻlga kiritadi va Tristanni osib oʻldirish va Iseultni ustunda yoqish orqali jazolashga qaror qiladi. U Iseultni oʻldirish haqidagi fikrini oʻzgartiradi va uni moxov koloniyasiga joylashtiradi. Tristan dorga olib borilish paytida qochib qolishga erishadi va ibodatxona derazasidan moʻjizaviy sakrashni amalga oshiradi hamda Iseultni qutqaradi. Sevishganlar Morrois oʻrmoniga qochib ketishadi va keyinchalik Mark tomonidan topilmaguncha u yerda boshpana topishadi. Tristan Iseultni Markga qaytarishga va mamlakatni tark etishga rozi boʻlganidan keyin ular Mark bilan yarashadi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|title=The Arthurian name dictionary|last=Bruce|first=Christopher W.|year=1999|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=0-8153-2865-6|page=271|url=https://books.google.com/books?id=XZFbczeMtYcC&amp;pg=PA271|accessdate=2022-01-27}}&lt;/ref&gt;.

=== Qirol Artur va oʻlim bilan bogʻliqlik ===
Eng qadimgi asrab qolingan Tristan sheʼrlari qirol Artur va uning saroyiga havolalarni oʻz ichiga oladi, Tristan va Iseult haqida eslatmalar ham baʼzi erta Arturian matnlarida uchraydi. Hikoya va Artur afsonasi oʻrtasidagi aloqa vaqt oʻtishi bilan kengaytirildi. XII asrning birinchi yarmida Vulgate tsikli (''Lancelot-Grail'') tugaganidan koʻp oʻtmay, ikki muallif Tristanni davra stolining ritsar sifatida toʻliq tasdiqlaydigan ''Tristan'' prozasini yaratdilar. Bu yerda u davra suhbatining eng buyuk aʼzolaridan biri, Lancelotning sobiq dushmani va Muqaddas Grail uchun qidiruv ishtirokchisi sifatida tavsiflanadi. Keyin ''Tristan'' prozasi Post-Vulgate tsikliga kiritilgan Tristan va Iseultning umumiy oʻrta asr ertakiga aylandi. Ikki asr oʻtgach, u Tomas Malori ning Arturian ''Le Morte d’Artur'' toʻplamining asosiy manbasiga aylanadi.
 {{multiple image|width=|align=left|image1=Edmund Blair Leighton - The End of the Song (1902).jpg|image2=Rogelio de Egusquiza - Tristan and Isolt (Death) - Google Art Project.jpg|footer=|direction=vertical|caption1=''The End of the Song'', [[Edmund Leighton]] asari (1902)|caption2=[[Rogelio de Egusquiza]]ning ''[[Tristan and Isolde (Death)]]'' asari (1910)|total_width=230|alt1=}}
''Tristan'' nasrining mashhur kengaytirilgan versiyasida va undan olingan asarlarda (shu jumladan Malori ning) Tristan Iseult uchun arfa chalayotganda qirol Mark tomonidan hujumga uchraydi. Mark sehrlangan nayza bilan Tristanga zarba berib, uni oʻlim bilan yaraladi. Tristan afsonasining sheʼriy muolajalari esa qahramonning oʻlimi haqida mutlaqo boshqacha maʼlumot beradi. Tomasning qayd etishicha, Tristan yosh ayolni olti ritsardan qutqarishga urinayotganda zaharlangan nayzadan yaralangan. Tristan oʻzining doʻsti Kaxedinni uni davolay oladigan yagona odam boʻlgan Irlandiyalik Izeultni topishga yuboradi. Tristan Kaxedinga agar Iseultni olib kelsa, oq yelkanlarda, agar olib kelmasa, qora yelkanlarda suzib ketishini aytadi ([[Yunon tili|yunoncha]] [[Tesey]] haqidagi afsonaning aks-sadosi). Iseult Kaxedin bilan Tristanga qaytishga rozi boʻladi, lekin Tristanning rashkchi rafiqasi Oq qoʻllar Iseult Tristanga yelkanlarning rangi haqida yolgʻon gapiradi. Tristan qaygʻudan vafot etadi, Iseult unga xiyonat qildi deb oʻylaydi va Iseult uning jasadi ustida oʻladi. ''Tristan'' prozasining qisqacha versiyasi va undan keyingi baʼzi asarlarda sheʼriy versiyalarda boʻlgani kabi Tristanning oʻlimi haqidagi anʼanaviy maʼlumotlar ham qoʻllanadi.

=== Oʻlimdan keyin ===
[[Fayl:Servieres-Lancelot.jpg|alt=|thumb| ''Jenevye va Lancelot Isolda va Tristan qabrlarida,'' Eugénie Servières (taxminan 1814)]]
Fransuz manbalarida, masalan, 1903-yilda Hilaire Belloc tomonidan ingliz tiliga tarjima qilinganda tanlab olingan manbalarda, Tristan qabridan oʻsimtasimon oʻsimta oʻsib chiqqani, shu qadar qalin oʻsib, kamon hosil qilib, Iseult qabriga ildiz otgani aytiladi. Hikoya davom etadi, qirol Mark shoxlarni uch marta kesib tashlashga harakat qiladi va har safar novdalar oʻsib, bir-biriga bogʻlanadi. Keyinchalik hikoyalar Tristan qabri ustidagi briar va Iseultning atirgul daraxtining oʻzaro bogʻlanishi bilan hikoyaning bu tomonini bezatadi. Keyingi variantlar bir-biriga bogʻlangan daraxtlarning tafsilotlarini aniqlaydi, ikkita oʻsimlikni findiq va [[Shilvi|honeysuckle]] bilan almashtiradi.

Keyinchalik hikoyalarda sevishganlarning bir nechta farzandlari borligi qayd etilgan. Baʼzi hikoyalarda ular oʻzlariga oʻgʻil va qiz tugʻishgan. Bolalar oʻzlarining sarguzashtlarini boshdan kechirish uchun kelishadi. XIV asr fransuz tilida yozilgan roman ''Ysaÿe le Triste'' (''Ysaÿe the Sad'')da shu nomli qahramon Tristan va Iseultning oʻgʻli. U peri shohi Oberon bilan aloqador boʻlib qoladi va Marta ismli qizga uylanadi, undan Mark ismli oʻgʻil tugʻiladi. Ispaniyalik ''Tristan el Joven'' tarkibiga Tristanning Leonis Tristani deb atalgan oʻgʻli ham kiradi&lt;ref&gt;N. J. Lacy (''et al.''). „Carta enviada por Hiseo la Brunda Tristan“, „Repuesta de Tristan“ from ''The New Arthurian Encyclopedia''. New York : Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

== Kelib chiqishi va analoglari ==
Ertakning kelib chiqishi haqida bir nechta nazariyalar mavjud, ammo tarixchilar qaysi biri eng toʻgʻri ekanligi haqida bir xil fikrda emaslar.

=== Britaniya ===
VI asr oʻrtalarida Kornuollning janubi-sharqidagi Dore qal’asiga yaqin joylashgan „Drustan tosh“ yodgorligida ''Kunomorusning'' oʻgʻli Drustanga („Mark“) tegishli yozuv bor. Biroq, barcha tarixchilar Drustan Tristan arxetipi ekanligiga qoʻshilishmaydi. Yozuv hozirda qattiq eroziyaga uchragan, ammo XVI asrdan boshlab toshga oid eng qadimgi yozuvlarning barchasi „CIRVIVS“ / „CIRUSIUS“ ning baʼzi bir oʻzgarishlariga mos keladi. U birinchi marta XIX asr oxirida „DRUSTANUS“ ning baʼzi bir oʻzgarishi sifatida oʻqilgan. Optimistik oʻqish XIX asrda oʻrta asr romantikasining mashhur qayta tiklanishiga mos keladi. 2014-yilda 3D skanerlash usullaridan foydalangan holda oʻtkazilgan tadqiqot orqaga qaragan „D“ oʻrniga dastlabki „CI“ oʻqishini qoʻllab-quvvatladi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1016/j.jas.2014.08.017|title=Developing a low cost 3D imaging solution for inscribed stone surface analysis|last=Spring|first1=Adam|last2=Peters|first2=Caradoc|journal=Journal of Archaeological Science|date=2014-yil dekabr|volume=52|pages=97–107}}&lt;/ref&gt;.

''Mart ap Meichion'' („Mark“) va Uels triadalarida ''Trystan'', gnomik sheʼriyatning baʼzilari, ''Mabinogion'' hikoyalari va Illtudning XI asr hagiografiyasiga havolalar mavjud. Drystan ismli personaj qirol Arturning maslahatchilaridan biri sifatida &quot; ''Mabinogion'' „ nomi bilan tanilgan Oʻrta Uels nasriy toʻplamida XIII asr boshidagi ''“Rhonabwy orzusi'' &quot; ertakining oxirida paydo boʻladi. Iseult Artur saroyining boshqa buyuk erkaklari va ayollari bilan bir qatorda boshqa, ancha oldingi ''Mabinogion'' ertakida, ''Culhwch va Olvenda sanab'' oʻtilgan&lt;ref&gt;Jeffrey Gantz (translator), ''Culhwch and Olwen'', from ''The Mabinogion'', Penguin, 1976. {{ISBN|0-14-044322-3}}&lt;/ref&gt;.

=== Irlandiya bilan bogʻliqlik ===
Tristan afsonasining mumkin boʻlgan irlandiyalik oʻtmishdoshlari juda koʻp ilmiy eʼtiborga sazovor boʻlgan. ''Baxtsiz triantán an ghra'' yoki sevgi uchburchagi bir nechta Irlandiya asarlarida, ayniqsa ''Tóraigheacht Dhiarmada agus Ghráinne'' (''Diarmuid va'' Gráinne taʼqibi) deb nomlangan matnda aks etadi. Hikoyada qarigan Fionn mac Cumhaill yosh malika Grainni oʻz xotiniga oladi. Nikoh marosimida u Fionning eng ishonchli jangchilaridan biri boʻlgan Diarmuid Ua Duibhnega oshiq boʻladi. Gráinne undan tashqari hammaga uxlatadigan iksir beradi va uni oʻzi bilan qochishga ishontiradi. Qochoq sevishganlar keyin butun Irlandiya boʻylab Fianna tomonidan taʼqib qilinadi.

Yana bir irland analogi — ''Scéla Cano meic Gartnáin'', XIV asrda Lekanning ''Sariq kitobida'' saqlangan. Ushbu ertakda Kano surgun qilingan Shotlandiya qiroli boʻlib, u Ui Maile qiroli Markanning mehmondoʻstligini qabul qiladi. Uning yosh rafiqasi Credd giyohvand moddalarni isteʼmol qiladi va keyin Kanoni uning sevgilisi boʻlishga ishontiradi. Ular Marcanning sudida sud majlisini davom ettirishga harakat qilishadi, lekin ular saroy aʼzolaridan hafsalasi pir boʻladi. Oxir-oqibat, Credd oʻzini oʻldiradi va Kano qaygʻudan oʻladi.

Ulster tsikli Naoise mac Usnech Deyrdre uchun tushadigan ''Clann Uisnigh'' yoki ''Deirdre of Sorrows'' matnini oʻz ichiga oladi. U Olsterning goʻzalligi uchun kurashayotgan erkaklar tufayli fuqarolar urushiga kirishishi haqidagi bashorat tufayli qirol Konchobar mac Nessa tomonidan qamoqqa tashlangan. Konchobar urushni oldini olish uchun Deyrdre bilan turmush qurishga vaʼda bergan va Klan Uisnighdan oʻch oladi. Naoise va uning qarindoshlarining oʻlimi koʻplab Ulstermenlarning Konnaxtga oʻtishiga olib keladi, shu jumladan Konchobarning oʻgay otasi va ishonchli ittifoqchisi Fergus Mak Roich, oxir-oqibat ''Tain Bo Kuailngeni tezlashtiradi''.

Baʼzi olimlarning taʼkidlashicha, XI asrda [[Fors tili|Fors]] hikoyasi ''Vis va Ramin'' Tristan afsonasi uchun namuna boʻlgan boʻlishi kerak, chunki oʻxshashliklar tasodifiy boʻlish uchun juda muhim&lt;ref name=&quot;Roman&quot;&gt;Stewart Gregory (translator), Thomas of Britain, ''Roman de Tristan'', New York: Garland Publishers, 1991. {{ISBN|0-8240-4034-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dīn Gurgānī 2008&quot;&gt;Fakhr al-Dīn Gurgānī, and Dick Davis. 2008. Vis &amp; Ramin. Washington, DC: Mage publishers.&lt;/ref&gt;. Tristan va Iseultning forscha kelib chiqishi haqidagi dalillar juda muhim&lt;ref&gt;Grimbert, Joan T. 1995. ''Tristan and Isolde: a casebook''. New York: Garland Pub.&lt;/ref&gt; va bu fors hikoyasi Gʻarbga qanday etib kelganligi haqida bir qancha nazariyalar mavjud. Baʼzilar buni [[Salib yurishlari]] paytida Suriya saroyida&lt;ref name=&quot;Dīn Gurgānī 2008&quot; /&gt; va Muqaddas Yerdagi salibchilar va Sarasen lagerlariga bepul kirish imkoniga ega boʻlgan oʻyinchilarning hikoyalari bilan almashish natijasida paydo boʻlgan deb taxmin qilishdi&lt;ref&gt;Grimbert, Joan T. 1995. ''Tristan and Isolde: a casebook''. p. 21.&lt;/ref&gt;.

Baʼzilar [[Ovidiy|Ovidning]] ''Pirami va Bubesi'' va [[Ariadna|Naxosdagi]] Ariadna haqidagi hikoya Tristan afsonasining rivojlanishiga hissa qoʻshgan boʻlishi mumkin deb hisoblashadi&lt;ref name=&quot;Roman&quot;/&gt;. Tristan va Iseultning oʻlib, bir-biriga bogʻlangan daraxtlarga aylanishi ketma-ketligi Ovidning Baucis va Filemon haqidagi sevgi hikoyasiga ham oʻxshaydi, unda ikki sevishgan oʻlimda bir tanasidan oʻsib chiqqan ikki xil daraxtga aylanadi. Biroq, bu Deidre of the Sorrows dostonida ham sodir boʻladi, bu aloqani yanada zaif qiladi. U, shuningdek, Angliya va [[Fransiya]] kabi zamonaviy milliy davlatlar rivojlanishi paytida (ayniqsa, monastirlarning parchalanishi paytida) zarar koʻrganligi maʼlum boʻlgan yozma yozuvlarga tayanib, savodxonlikdan oldingi jamiyatlarning (hozir yoʻqolgan) ogʻzaki anʼanalariga eʼtibor bermaydi.

== Hududli va umumiy shoxlar ==

=== Umumiy filial ===
[[Fayl:Miniatura_Isotta.jpg|alt=|thumb| Tristan va Iseult Kornuollga ketayotib, Évrard d’Espinquesning ''Rim de Tristan'' miniatyurasi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr)]]
„Umumiy“ filialning eng qadimgi vakili Berulning „ ''Le Roman de Tristan“ asaridir.'' Birinchi qism odatda 1150—1170-yillar oraligʻida, ikkinchisi esa 1181—1190-yillar oraligʻida. Filial shunday nomlandi, chunki u ilgari ritsarlik boʻlmagan, sudga aloqador boʻlmagan hikoya qilish anʼanasini ifodalaydi, bu esa uni yuqori oʻrta asrlarga qaraganda qorongʻu asrlarni koʻproq aks ettiradi. Shu nuqtai nazardan, ushbu sohadagi asarlar Layamonning Brut va ''Perlesvausga'' oʻxshaydi. Tomas asarlarida boʻlgani kabi, Berul ijodi haqidagi bilimlar ham cheklangan. Uning asarlarining bir nechta muhim qismlari XIX asrda topilgan, qolganlari esa keyingi versiyalardan tiklangan&lt;ref name=&quot;EFTP&quot;&gt;&quot;Early French Tristan Poems&quot;, from Norris J. Lacy (editor), ''Arthurian Archives'', Cambridge, England; Rochester, NY: D.S. Brewer, 1998. {{ISBN|0-8240-4034-1}}&lt;/ref&gt;.. Berul versiyasi Tristan romanslarining eng qadimgi maʼlum versiyasidir. Bu, odatda, hech qanday tushuntirish yoki oʻzgartirishlarsiz, romantikadagi barcha xom hodisalarning eng yaqin taqdimoti hisoblanadi. Shuning uchun, Beroul versiyasi keyingi „umumiy filial“ nashrlari uchun arxetipdir&lt;ref&gt;Federick, Alan.&quot;Introduction.&quot; ''The Romance of Tristan: The Tale of Tristanʼs Madness.''Translated by Alan S. Fedrick, Penguin Classics, 1970.&lt;/ref&gt;. Umumiy filialning yanada muhim tasviri — Eilhart fon Obergening nemis versiyasi. Eyxart mashhur edi, lekin keyingi Gotfrid bilan solishtirganda xira edi&lt;ref name=&quot;Gottfried&quot;&gt;Norris J. Lacy ''et al.'' „Gottfried von Strassburg“ from ''The New Arthurian Encyclopedia'', New York: Garland, 1991.&lt;/ref&gt;.

Umumiy shoxning saroy shoxchasidan sezilarli darajada farq qiladigan jihati bu oshiqlarning Mark saroyidan surgunda boʻlgan vaqtlarini tasvirlashdir. Saroy shoxlari Tristan va Iseultni „Sevishganlar gʻorida“ boshpana qilib, baxtli yolgʻizlikda yashayotganliklari va shu tariqa saroy va ritsarlik yozuvi anʼanalariga rioya qilgan holda tasvirlangan boʻlsalar, umumiy shoxlar Tristan va Iseultning chekkan azob-uqubatlarini taʼkidlaydi. Umumiy filialda surgun — bu er-xotinning sud meʼyorlaridan voz kechishini taʼkidlaydigan va ularning romantikasi mumkin emasligini taʼkidlaydigan haqiqiy jazo.&lt;ref&gt;Kelly, Molly Robinson. „After the Potion.“ ''The Heroʻs Place: Medieval Literary Traditions of Space and Belonging.'' Washington DC, Catholic University of America Press, 2009, pp. 227-284.&lt;/ref&gt;

Fransuz oʻrta asr olimlari Jozef Bédier Tristanning barcha afsonalarini bitta asl nusxada: Kornish yoki Breton sheʼrida kuzatish mumkin deb oʻyladi. U bu faraziy asl nusxani „Ur-Tristan“ deb atadi. U oʻzining haligacha mashhur ''boʻlgan „Tristan va Iseult romansi“'' asarini bu qanday boʻlishi mumkinligini qayta tiklashga urinish sifatida yozgan va bir butunlikni yaratish uchun boshqa versiyalardagi materiallarni oʻz ichiga olgan. Edvard J. Gallager tomonidan ''Bédierning Roman de Tristan et Iseut'' (1900) asarining yangi [[Ingliz tili|inglizcha]] tarjimasi 2013-yilda Hackett nashriyot kompaniyasi tomonidan nashr etilgan. Hilaire Belloc tomonidan birinchi marta 1913-yilda nashr etilgan tarjimasi 1958-yilda Claire Bloom&lt;ref&gt;[https://trove.nla.gov.au/work/19061141?selectedversion=NBD3852350 Trove, National Library of Australia]&lt;/ref&gt; tomonidan oʻqilgan Caedmon Audio yozuvi sifatida nashr etilgan va 2005-yilda qayta nashr etilgan.

=== Sud boʻlimi ===
Olimlar Tristan afsonasining „sudviy“ boʻlimi deb nomlagan narsaning eng qadimgi tasviri Britaniyalik Tomasning 1173-yildagi ishida keltirilgan. Uning ''Tristan'' sheʼrining oltita qoʻlyozmani ifodalovchi atigi oʻnta qismi topilgan: [[Turin]] va [[Strasburg|Strassburgdagi]] qoʻlyozmalar yoʻqolgan, ikkitasi [[Oxford|Oksfordda]], bittasi [[Cambridge|Kembrijda]] va bittasi Karlaylda qolgan&lt;ref name=&quot;Roman&quot;/&gt;. Tomas oʻz matnida Tristanni kuylagan yana bir ''trubva'' nomini aytadi, garchi bu oldingi versiyaning qoʻlyozmalari topilmagan. Shuningdek, Izeultning qaygʻudan qisqa lai yozishi tasvirlangan parcha bor, bu taniqli trubadurning oʻlimiga oid bir-biriga bogʻliq boʻlmagan afsonaning rivojlanishiga, shuningdek, XII asrning zodagon ayollarining lais kompozitsiyasiga oydinlik kiritadi.

Tristan afsonasining saroy shoxini bilish uchun quyidagi muhim matn 1227-yilda Norvegiya qiroli Xokon Xokonsonning iltimosiga binoan birodar Robert tomonidan qilingan Tomasning qisqartirilgan tarjimasidir. Qirol Xokon oʻz saroyida Angevin — [[Normannlar|Norman]] madaniyatini targʻib qilmoqchi edi, shuning uchun u bir nechta fransuz Arturian asarlarini tarjima qilishni buyurdi. Nordic versiyasi Tomasning Tristanidagi voqealarning toʻliq, toʻgʻridan-toʻgʻri hikoyasini taqdim etadi, uning koʻplab sharhlovchi chalgʻitishlari yoʻq. U shakllanish davridagi saroy boʻlimining yagona toʻliq vakili&lt;ref&gt;P. Schach, ''The Saga of Tristram and Isond'', University of Nebraska Press, 1973&lt;/ref&gt;.

Robert birodarning asaridan oldin xronologik jihatdan 1211—1215-yillarda yozilgan Gotfrid fon ''Strasburgning Tristan va Isolt asari'' joylashgan. Sheʼr Gotfridning yagona maʼlum asari boʻlib, uning oʻlimi tufayli toʻliq boʻlmagan, qayta hikoya qilish asosiy syujetning yarmigacha yetib kelgan. Sheʼr keyinchalik Geynrix fon Frayberg va Ulrix fon Tyurxaym kabi mualliflar tomonidan yakunlangan, ammo ideal manba sifatida afsonaning „umumiy“ filiali bilan yakunlangan&lt;ref name=&quot;Gottfried&quot;/&gt;.

== Oʻrta asrlarning boshqa versiyalari ==

=== Fransuzcha ===
Berul va Tomas bilan zamondosh boʻlgan Mari de Frans oʻzining laislaridan birida Tristan epizodini taqdim etdi: &quot; Chevrefoil &quot;. Bu Tristanning Kornuollga yana bir yashirin qaytishi bilan bogʻliq boʻlib, unda badargʻa qilingan qahramon Iseltga oʻzining borligini u sayohat qiladigan yoʻlda joylashgan findiq daraxti shoxidagi yozuv orqali bildiradi. Sarlavha Tristan va [[Shilvi|Iseultga]] oʻxshab ajratilganda nobud boʻladigan asal va findiq daraxtining simbioziga ishora qiladi: &quot; ''Ni vous sans moi, ni moi sans vous'' &quot; („Na sen mensiz, na men sensiz“). Bu lahza saroy shoxidagi Tristanning Mark saroyidagi bogʻda uchrashish uchun oqimga solingan yogʻoch talaşlaridan foydalanganini eslatadi.

Shuningdek, XII asrga oid ikkita ''Folies Tristan'', Bern va Oksford versiyalari sifatida aniqlangan qadimgi fransuz sheʼrlari mavjud boʻlib, ular Tristanning jinni niqobi ostida Mark saroyiga qaytishi bilan bogʻliq&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=13-yanvar 2009-yil|sarlavha=Tristan and Iseult|url=https://joysofoldfrench.wordpress.com/old-french-resources/tristan-and-iseult/|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=The Joys of Old French|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. Tristan hikoyasiga epizodik qoʻshimchalar va hikoya tuzilishining durdonalari sifatidagi ahamiyatidan tashqari, bu nisbatan qisqa sheʼrlar Berul va Tomasning toʻliq boʻlmagan matnlarining etishmayotgan qismlarini tiklashga sezilarli hissa qoʻshadi&lt;ref&gt;Norris J. Lacy (editor). ''Arthurian Archives: Early French Tristan Poems''. Cambridge (England); Rochester, New York : D.S. Brewer, 1998. {{ISBN|0-8240-4034-1}}&lt;/ref&gt;.

Kretyen de Troyes Tristan hikoyasini yozgan deb daʼvo qiladi, ammo uning hech bir qismi topilmagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Chrétien de Troyes {{!}} French poet {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Chretien-de-Troyes|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.britannica.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. U buni ''Kligesning'' muqaddimasida eslatib oʻtadi, bu romantika koʻpchilik uchun baxtli yakun bilan ''Tristanga'' qarshi oʻziga xosdir&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Project Gutenberg E-text of Cliges: A Romance, by Chretien de Troyes|url=https://www.gutenberg.org/files/2414/2414-h/2414-h.htm|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.gutenberg.org}}&lt;/ref&gt;. Baʼzi olimlar uning ''Tristanini'' yomon qabul qilgan deb taxmin qilishadi, bu esa Kretyenni &quot; ''Kliges'' „ hikoyasini — keltlarning oʻtmishdoshi boʻlmagan hikoyani — tuzatish uchun yozishga undagan&lt;ref&gt;N. J. Lacy et al. 'Cliges“. ''The New Arthurian Encyclopedia''. New York: Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

Berul va Tomasdan keyin fransuz Tristaniyadagi eng eʼtiborga molik rivojlanish — bu Tristan'' prozasi deb nomlanuvchi matnlarning murakkab guruhidir. XIII—XIV asrlarda juda mashhur boʻlgan bu uzun versiyalarning hikoyalari qoʻlyozmadan qoʻlyozmagacha turlicha. Zamonaviy nashrlar kengaytirilgan versiya uchun oʻn ikki jilddan iborat boʻlib, Tristanning Muqaddas Grail uchun qidiruvdagi ishtiroki yoki Grail Questsiz qisqaroq versiya uchun besh jild&lt;ref&gt;Before any editions of the ''Prose Tristan'' were attempted, scholars were dependent on an extended summary and analysis of all the manuscripts by Eilert Löseth in 1890 (republished in 1974). Of the modern editions, the long version is made up of two editions: Renée L. Curtis, ed. ''Le Roman de Tristan en prose'', vols. 1-3 (Cambridge: D.S. Brewer, 1963-1985) and Philippe Ménard, exec. ed. ''Le Roman de Tristan en Prose'', vols. 1-9 (Geneva: Droz, 1987-1997). Curtis' edition of a simple manuscript (Carpentras 404) covers Tristanʼs ancestry and the traditional legend up to Tristanʼs madness. However, the massive amount of manuscripts in existence dissuaded other scholars from attempting what Curtis had done until Ménard hit upon the idea of using multiple teams of scholars to tackle the infamous Vienna 2542 manuscript. His edition follows from Curtis' and ends with Tristanʼs death and the first signs of Arthur’s fall. Richard Trachsler is currently preparing an edition of the „continuation“ of the ''Prose Tristan''. The shorter version, which contains no Grail Quest, is published by Joël Blanchard in five volumes.&lt;/ref&gt;. Bu keyingi oʻrta asr adabiyotiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi va Post-Vulgate tsikli va ''Rim de Palamedesning'' qismlarini ilhomlantirdi.

=== Ingliz ===
Ingliz tilidagi Tristan materialining eng qadimgi toʻliq manbai ''Ser Tristrem'' boʻlib, taxminan 1300-yilda yozilgan 3344 satrdan iborat romantizmdir. U Shotlandiya Milliy kutubxonasida mashhur Auchinlek qoʻlyozmasida saqlanadi. Rivoyat, asosan, saroy anʼanalariga amal qiladi.  Fransuz Arturiananing koʻplab oʻrta asr ingliz moslamalarida boʻlgani kabi, sheʼrning badiiy yutugʻini faqat oʻrtacha deb taʼriflash mumkin. Biroq, baʼzi tanqidchilar uni parodiya deb daʼvo qilib, uni qayta tiklashga harakat qilishdi. Uning birinchi muharriri [[Walter Scott|Valter Skott]] hikoyaning 60 qatorli yakunini taqdim etdi, u har bir keyingi nashrda romantika bilan bosilgan&lt;ref&gt;Alan Lupak (editor). ''Lancelot of the Laik and Sir Tristrem''. Kalamazoo, Michigan: Medieval Institute Publications. 1994.&lt;/ref&gt;.

Ingliz tilidagi Tristan afsonasining oʻrta asrlardagi boshqa yagona qoʻllanmasi Tomas Malorining &quot; ''Ser Tristram de Lyones kitobi'' &quot; boʻlib, uning &quot; ''Le Morte d’Artur'' &quot; toʻplamiga kiritilgan fransuz nasri ''Tristanning'' qisqartirilgan „tarjimasi“. Malory versiyasida Tristram Liones qirolining oʻgʻli. 1934-yilda Vinchester qoʻlyozmasi paydo boʻlganidan beri Tristan hikoyasi, ''Le Morte d’Arturdagi'' barcha epizodlar singari, dastlab mustaqil qism yoki kattaroq asarning bir qismi boʻlishi kerakmi, degan savolga koʻp ilmiy munozaralar boʻlib oʻtdi.

=== Italiya va ispan ===
[[Fayl:Ponte_Two_couples.jpg|thumb|Jovanni dal Pontening ''ikki juftligi — Parij va Xelen, Tristan va Izeult'' (1410-yillar)]]
Italiyada Tristan haqida yoki unga tez-tez murojaat qiladigan koʻplab ''kantari'' yoki ogʻzaki sheʼrlar jamoat maydonida ijro etilgan. Ular orasida ''Cantari di Tristano'', ''Due Tristani'' ''Quando Tristano e Lancielotto combattiero al petrone di Merlino'', ''Ultime imprese e morte Tristano'' va ''Vendetta che fe Messer Lanzelloto de la Morte di Messer Tristano'' va boshqalar bor edi.

Oʻrta asrlar Italiyasida ''Tristan'' nasrining toʻrt xil versiyasi mavjud boʻlib, ularning aksariyati hozirda joylashgan joy yoki kutubxona nomi bilan atalgan: ''Tristano Panciaticchiano'', ''Tristano Riccardiano'' va ''Tristano Veneto,'' ''Tavola Ritonda'' bundan mustasno&lt;ref&gt;{{Ensiklopediya manbasi|title=The New Arthurian Encyclopedia|author=N. J. Lacy (''et al.'')|location=New York|publisher=Garland Publishing|year=1991}}&lt;/ref&gt;.

XIV asrning birinchi uchdan birida Arcipreste de Hita Tristan hikoyasining oʻz versiyasini yozdi, ''Carta enviada por Hiseo la Brunda a Tristan''. ''Respuesta de Tristan'' — bu ikki oshiq oʻrtasidagi xayoliy xatlar koʻrinishida yozilgan XV asrning noyob romantikasi. ''Libro del muy esforzado caballero Don Tristán de Leonís y de sus grandes hechos en armas'', ispancha ''Tristan'' prozasining qayta ishlangan asari birinchi marta 1501-yilda [[Valyadolid]]da nashr etilgan.

=== Nordik va Gollandiya ===
Robert birodarning versiyasining mashhurligi oʻziga xos parodiya, ''Saga Af Tristram ok Ísodd'', shuningdek, ''Tristrams kvæði'' sheʼrini keltirib chiqardi. Mari de Fransning „Strengleikar“ (torli asboblar) deb nomlangan ''laisning'' qadimgi Nors nasriy tarjimalari toʻplamida Arturian mazmuniga ega ikkita lais saqlanib qolgan, ulardan biri „Geitarlauf“ deb tarjima qilingan „Chevrefoil“&lt;ref&gt;von Rudolph, Meissner (trans.), ''Die Strengleikar : ein Beitrag zur Geschichte der altnordischen Prosalitteratur'' (Halle a.S : M. Niemeyer, 1902).&lt;/ref&gt;.

Gollandiya versiyasining 158 qatorli qismi ({{Circa|1250}}) Britaniyalik Tomas ''Tristan'' mavjud. U Venadagi Avstriya Milliy kutubxonasida saqlanadi, seriya nova 3968. Qisqa Tristan hikoyasi, ehtimol Berul matni bilan bogʻliq, XVI asr oxiridan XVI asr oʻrtalariga qadar oltita Welsh qoʻlyozmalarida mavjud&lt;ref&gt;''The Tristan Legend Hill''. Leeds England: Leeds Medieval Studies. 1973.&lt;/ref&gt;.

=== slavyan ===
Gotfrid, Geynrix va Eyxartning nemis Tristan sheʼrlariga asoslangan XIII asr sheʼriyat romantikasi chex tilida mavjud. Bu [[slavyan tillari]]da Tristan hikoyasining yagona maʼlum oyat vakili&lt;ref&gt;N. J. Lacy (''et al.''). „Czech Arthurian Literature“ in ''The New Arthurian Encyclopedia''. Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

Qadimgi Belarus nasridagi &quot; ''Povest o Tryshchane'' „ afsonaning eng uzoq sharqiy taraqqiyotini ifodalaydi va 1560-yillarda yaratilgan, baʼzi tanqidchilar tomonidan soʻnggi „oʻrta asr“ Tristan yoki Artur matn davri deb hisoblanadi. Uning nasl-nasabi ''Tristano Venetoga'' borib taqaladi. Oʻsha paytda Venetsiya Respublikasi serb-xorvat tillari hududining katta qismini nazorat qilib, bu davrda Bolqonning aksariyat qismiga qaraganda u yerda faolroq adabiy va madaniy hayotni keltirib chiqardi. ''Povestning'' qoʻlyozmasi (yoʻqolgan) serb vositachisidan tarjima qilinganligini aytadi. Olimlarning fikriga koʻra, afsona Venetsiyadan Bolqon koloniyalari boʻylab sayohat qilgan va nihoyat bu slavyan tilida soʻnggi postga etgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|title=The Byelorussian Tristan|first=Z|last=Kipel|location=New York|publisher=Garland Publishing|year=c. 1988|isbn=0-8240-7598-6}}&lt;/ref&gt;.

== Tasviriy sanʼat ==
[[Fayl:Hugues Merle - Tristan and Isolde (3698339).jpg|thumb|''Tristan va Izolda'', Hugues Merle (taxminan 1870)]]
Tristanning hikoyasi oʻrta asrlarda fil suyagidan yasalgan oyna qutilaridan tortib XII asrdagi Sitsiliya Tristan yorganigacha turli xil sanʼat turlarida tasvirlangan. Koʻpgina adabiy versiyalar miniatyura bilan yoritilgan. Keyinchalik bu afsona XIX asr oxiri va XX asr boshlari [[romantizm]] rassomlarining mashhur mavzusiga aylandi; ushbu asarlarning baʼzilari ushbu maqolada tasvirlangan.

== Zamonaviy ommaviy axborot vositalari ==

=== Adabiyotlar ===
Ingliz tilida Tristan hikoyasi odatda Britaniya masalasi bilan bir xil taqdirga duch keldi. Taxminan uch asr davomida eʼtibordan chetda qolgandan soʻng, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Arturiyaning asl adabiyotining, asosan, hikoyaviy sheʼrlarning qayta tiklanishi sodir boʻldi. Hikoyaga oid jonlanish materiallariga Alfred Tennisonning „Oxirgi turnir“ (uning ''“Qirol Idillaridan'' biri&quot;), Metyu Arnoldning 1852-yildagi ''Tristram va Iseult'' va Aljernon Charlz Svinbernning 1882-yilgi „ ''Lyoneslik Tristram“'' epik sheʼri kiradi. Keyinchalik Tristan matnlarining aksariyati nasriy romanlar yoki hikoyalar shaklida yozilgan.

&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrga kelib, Tristan afsonalari Daniyadan [[Farer orollari]]gacha Shimoliy dunyoga tarqaldi. Biroq, bu hikoyalar oʻrta asrlardagi kashshoflaridan juda farq qilgan. Misol uchun, bitta Daniya balladasida Tristan va Iseult aka-uka va opa-singilga aylanadi. Boshqa noanʼanaviy yangiliklar Daniyaning &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr oxirlarida ''Tristans saga ok Inionu'' va ''En tragoedisk Historie om den ædle og tappre Tistrand nomli'' ikkita mashhur kitoblarida uchraydi, ularda Iseult Hindiston malikasi etib tayinlangan. Ushbu kitoblarning mashhurligi Islandiya shoirlari Sigurdur Breiðfjörð va Niels Jonssonni Tristan afsonasidan ilhomlangan rimur, uzun sheʼrlar yozishga ilhomlantiradi&lt;ref&gt;N. J. Lacy (''et al.''). ''Tristan'' from ''The New Arthurian Encyclopedia''. New York : Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

* Kornish yozuvchisi Artur Tomas Quiller-Couch („Q“) zamonaviy sharoitlarda Tristan va Iseult afsonasining qayta hikoyasi boʻlgan ''Dor qal’asini'' boshladi. U qirol Mark rolidagi mehmonxona egasini, uning rafiqasi Iseultni va bretonlik piyoz sotuvchini Tristan qilib tayinladi. Syujet „Troya“da boʻlib oʻtdi, uning nomi oʻzining tugʻilgan shahri Foui edi. Kitob Quiller-Couchning oʻlimida tugallanmagan va koʻp yillar oʻtgach, 1962-yilda Dafne du Maurier tomonidan yakunlangan.
* Rosemary Sutcliff Tristan va Iseult hikoyasi asosida ikkita roman yozgan. Yosh kattalar uchun hikoyani qayta hikoya qiluvchi ''Tristan va Iseult'' birinchi kitobi 1971-yilda nashr etilgan. U asosan Britaniyaning janubiy yarimorolidagi Kornuollda joylashgan. Hikoya uning keyingi Arturian romanining ''&quot;Qilich va aylana&quot;'' (1981) bobi sifatida paydo boʻladi.
* Tomas Berger Tristan va Isolda hikoyasini 1978-yilda Arturiya afsonasi „ ''Artur Reks: Afsonaviy roman“'' talqinida aytib berdi.
* Dee Morrison Meaney voqeani ''Iseult'' (1985) filmida Iseult nuqtai nazaridan aytib berdi. Bu hikoyaning sehrli tomoniga va sakslarning kelishi druidizm anʼanalari va sehrli mavjudotlarning tugashini anglatishiga qaratilgan.
* Diana L. Paxsonning 1988-yildagi ''&quot;Oq'' qargʻa&quot; romani Tristan va Izeult (kitobda Drustan va Esseilte nomi bilan atalgan) haqidagi afsonani Izeultning choʻrisi Brangien („Branven“) nuqtai nazaridan aytib berdi, u oʻrta asrlarning turli hikoyalarida tilga olingan..
* Jozef Bedierning ''Tristan va Izeult romantikasi'' Jon Apdayk tomonidan 1994-yilda Tristan va Izabel oshiqlari haqidagi Braziliya romanining soʻngida manba sifatida keltirilgan.
* Bernard Kornuell afsonaning „tarixiy“ talqinini „ ''Xudoning dushmani: Arturning romani“'', 1996-yilda ''&quot;Jangchi yilnomalari'' „ turkumidagi yozuv sifatida yon hikoya sifatida kiritgan.
* Rozalind Mayls Tristan va Izolda haqida trilogiya yozgan: ''Gʻarbiy orol qirolichasi'' (2002), ''Oq qoʻllarning xizmatkori'' (2003) va ''dengiz xonimi'' (2004).
* Nensi MakKenzi 2003-yilda Arturian seriyasining bir qismi sifatida ''“Orzular shahzodasi: Tristan va Essilta haqidagi ertak&quot; romanini'' yozgan.
* [[Bengal adabiyoti]]da hikoya muallif Sunil Gangopadhyay tomonidan ''Sonali Dukxo'' romanida tasvirlangan.
* Garri Turtledovning &quot; ''Red Britannia'' &quot; nomli muqobil tarixida Kristofer Marlou (u roman tarixida bizning tariximizga qaraganda uzoqroq yashaydi) doʻsti [[William Shakespeare|Uilyam Shekspirning]] gʻoyat mashhur &quot; ''[[Hamlet|Gamlet]]'' &quot; asari bilan raqobatlashish uchun &quot; ''Yseult va Tristan'' &quot; nomli pyesa yozadi.

=== Teatr va opera ===
[[Fayl:DR_1933_505_Nothilfe_Wagner_Tristan_und_Isolde.jpg|thumb|Vagnerning &quot; ''Tristan va Isolde'' &quot; operasi 1933-yilda nemis markasida nishonlandi]]

* 1832-yilda Gaetano Donizetti Milanda oʻzining ''L’elisir d’amore (sevgi iksiri)'' yoki (''sevgi iksiri)'' operasida bu voqeaga ishora qilgan. Adina qahramoni hikoyani ansamblga kuylaydi va Nemorinoni charlatan Dulkamaradan sehrli eliksirni soʻrashga ilhomlantiradi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=L’elisir d’amore {{!}} opera by Donizetti {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Lelisir-damore|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.britannica.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.
* Premyerasi 1865-yilda [[Richard Wagner|Richard Vagnerning]] „ ''Tristan va Isolde'' „ nomli filmida Tristan halokatga uchragan romantik figura sifatida tasvirlangan, Isolda esa qutqaruvchi ayol sifatida Vagnerning eng muhim ayollik rolini bajaradi.
* Tomas Xardining ''Lionnessdagi Tintageldagi Kornuol qirolichasining mashhur fojiasi'' 1923-yilda nashr etilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The famous tragedy of the Queen of Cornwall at Tintagel in Lyonnesse, a new version of an old story, arranged as a play for mummers, in one act, requiring no theatre or scenery,, by Thomas Hardy {{!}} The Online Books Page|url=https://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book/lookupid?key=ha001023863|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=onlinebooks.library.upenn.edu}}&lt;/ref&gt;.
* Rutland Boughtonning 1924-yilgi ''“Kornuoll malikasi“'' operasi Tomas Xardining pyesasi asosida yaratilgan. Shveysariyalik bastakor Frank Martin 1938—1940-yillarda Vagner taʼsirida „ ''Le vin herbé'' „ kamera operasini yozgan&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Queen of Cornwall|url=https://www.youtube.com/watch?v=C6UHr0eoszs|language=en|access-date=2022-05-03}}&lt;/ref&gt;.

=== Musiqasi ===
XX asr bastakorlari oʻz kompozitsiyalarida koʻpincha Vagner ohanglari bilan afsonadan foydalanganlar. Misol uchun, Hans Verner Henzening ''Tristan'' orkestr kompozitsiyasi Vagner versiyasidan, shuningdek, afsonaning qayta hikoyalaridan bepul olingan.

* Ingliz bastakori Rutland Boughton Xardining oʻyinidan ilhomlanib, ''“Kornuoll malikasi“'' musiqiy dramasini yaratdi. Birinchi spektakl 1924-yilda Glastonberi festivalida boʻlib oʻtdi. Allaqachon ''&quot;Oʻlmas soat&quot;'' va &quot; ''Baytlahm'' &quot; bilan mashhur boʻlgan Boughtonning noyob va kuchli opera bastakori sifatida oʻsishi Tristram va Isolde afsonasining ushbu muomalasida yaqqol namoyon boʻladi. Hardining pyesasi juda koʻp yengilmas gʻazabni taklif qilganini his qilib, u dramaturgdan oʻzining dastlabki sheʼriy asarlaridan bir hovuch qoʻshiq soʻzlarini olib kirishga ruxsat oldi. Natijada koʻpchilik Boughtonning ushbu janrdagi durdona asari deb oʻylagan taʼsirchan va jozibali asardir. 2010-yilda u Dutton Epoch yorligʻida yozilgan. Ronald Korp Nyu-London orkestri va London xori aʼzolari, shu jumladan yakkaxonlar Nil Devis (Qirol Mark), Xezer Shipp (Qirollik Iseult), Jak Imbrailo (Ser Tristam) va Joan Rodjers (Bretani Iseult) dirijyorligi.
* [[Messian Olivye Ejen Prosper Sharl|Olivier Messiaen]] oʻzining 1948-yilgi &quot; ''Turangalila-Simfoniya'' &quot; simfoniyasini hikoya atrofida qurdi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Messiaen : Turangalîla-Symphonie (Susanna Mälkki / Orchestre philharmonique de Radio France)|url=https://www.youtube.com/watch?v=9r4eeMZBInY|language=en|access-date=2022-05-03}}&lt;/ref&gt;.
* Nemis pauer-metal guruhi Blind Guardian oʻzlarining 2002-yilgi „A Night at the Opera“ albomida Tristan va Izeultning &quot; Qiz va oshiq ritsar &quot; hikoyasidan ilhomlangan qoʻshigʻiga ega.
* Ingliz qoʻshiqchisi va qoʻshiq muallifi Patrik Vulf oʻzining 2005-yilgi ''Wind in the Wires'' albomida Tristan va Iseult afsonasi haqidagi „Tristan“ qoʻshigʻini taqdim etdi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Patrick Wolf - Wind in the Wires|url=https://www.youtube.com/watch?v=CppK9ZfE-cI|language=en|access-date=2022-05-03}}&lt;/ref&gt;.
* Amerikalik hind rok-guruhi Tarkio oʻzlarining &quot; ''Dengiz yoʻllaridagi dengizchilar uchun dengiz qoʻshiqlari'' &quot; albomida „Tristan va Iseult“ nomli qoʻshigʻiga ega.

=== Kino va televideniyeda ===
Hikoya asosida bir necha bor filmlar suratga olingan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Films named ''Tristan and Isolde''|nashriyot=[[Internet Movie Database]]|url=https://www.imdb.com/find?q=Tristan%20and%20Isolde;s=tt}}&lt;/ref&gt;. Ushbu filmlar orasida eng birinchilaridan biri [[1909|1909-yil]]da suratga olingan fransuz ''Tristan et Yseult'' ovozsiz filmi boʻlishi mumkinligi iddao qilingan&lt;ref name=&quot;Harty&quot;/&gt;. Filmdan ikki yil oʻtgach, xuddi shu nom ostida, hikoyaga [[syujet]]iga bir qancha oʻzgartirishlar kiritilgan yana bir [[fransuzcha]] film ommaga namoyish etiladi. Film voqealariga qoʻshimcha sifatida Tristanning xizmatkori '''Rozen''' sevishganlarni aldab, sevgi eleksirini ichishlariga koʻmaklashishi, keyin esa ularni qirol Markka yomonlashi kabi sahnalar kiritiladi. [[Qirol]] ularga rahm qilsa ham, hikoya soʻngida sevishganlar baribir [[Suitsid|oʻz jonlariga qasd qilishadi]]&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;. Filming uchinchi [[Ovozsiz kino|ovozsiz]] talqini [[1920-yil]]da suratga olinadi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.

* Eng mashhur va bahsli Tristan filmlaridan biri [[1943|1943-yil]]da rejissyor Jan Delannoy (Jan Kokto ssenariysi) tomonidan suratga olingan „ ''L'Éternel Retur'' „ (''“Abadiy qaytish“'') edi. Bu oʻzining doʻsti Markga xotin olib kelgan Tristan rolidagi Patris ismli odam bilan hikoyaning zamonaviy qayta hikoyasidir. Biroq, yovuz mitti ularni aldab, sevgi iksirini ichishga majbur qiladi va tanish fitna boshlanadi&lt;ref name=&quot;Harty&quot;&gt;{{veb manbasi|ism=Kevin J.|muallif=Harty|sarlavha=Arthurian Film from the Camelot Project at the University of Rochester|url=http://www.lib.rochester.edu/camelot/acpbibs/harty.htm|qaralgan sana=2022-06-14|arxivsana=2008-05-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080524210709/http://www.lib.rochester.edu/camelot/acpbibs/harty.htm}}&lt;/ref&gt;. Film Germaniya hukmronligi ostidagi Vichi rejimi davrida Fransiyada ishlangan. Filmning elementlari [[Natsizm|milliy sotsialistik]] mafkurani aks ettiradi, goʻzal sariq qahramon va qahramon Untermensch mitti tomonidan ajratilgan. Mittiga afsonaning koʻp talqinlaridan koʻra koʻproq muhim rol berilgan; uning shafqatsiz yomgʻirlari, xuddi natsistlarning stereotiplaridagi yahudiylarga oʻxshab, sevishganlarni vayron qiladi.
* 1970-yilgi ispan filmi ''Tristana'' voqea bilan faqat tangensial bogʻliq. Tristan rolini ayol qahramon Tristana oʻz zimmasiga oladi, u keksayib qolgan amakisi Don Lopega gʻamxoʻrlik qilishga majbur boʻladi, garchi u Horasioga uylanishni xohlasa ham&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* 1981-yilda suratga olingan Irlandiyalik &quot; ''Lovespell'' &quot; filmida Nikolas Kley Tristan rolida va Keyt Mulgryu Iseult rolida boʻlgan. Tasodifan, Kley Jon Burmanning &quot; ''Excalibur'' &quot; dostonida Lancelot rolini oʻynadi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* Nemis filmi „ ''Olov va qilich“'' (''Feuer und Schwert — Die Legende von Tristan und Isolde'') 1981-yilda [[Cannes film festivali|Kann kinofestivalida]] premyerasi boʻlib, 1982-yilda chiqarilgan. Filmda [[Christoph Waltz|Kristof Vals]] Tristan rolini oʻynadi va u Brittani Iseult subsyujetini olib tashlagan boʻlsa-da, hikoyaga toʻgʻri keldi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* Fransuz rejissori Fransua Truffo ''1981-''yilda suratga olingan &quot;Qoʻshni ''ayol'' &quot; filmi uchun mavzuni zamonaviy davrga moslagan boʻlsa, 1988- ''yilda &quot;Qargʻa soyasida'' &quot; filmi qahramonlarni Oʻrta asr Islandiyaga olib borgan. Bu yerda Trausti va Isolda raqib qabilalardan boʻlgan jangchilar boʻlib, Trausti Isolda qabilasining yetakchisini oʻldirganda toʻqnash keladi, biroq mahalliy episkop tinchlik oʻrnatadi va ularning nikohini tartibga soladi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* 1998-yilda Ispaniya va Fransiyada namoyish etilgan ''Tristan va Isolda: La Leyenda Olvidada'' animatsion teleseriali bor edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.msn.com/en-ca/entertainment/rf-watch-online/tv-shows/tristan-e-isolda|sarlavha=Watch Tristan e Isolda|ish=msn.com|qaralgan sana=13-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.
* Bollivud rejissori Subhash Gay oʻzining 1997-yilda &quot; ''Pardes'' &quot; musiqiy filmida hikoyani zamonaviy Hindiston va Qoʻshma Shtatlarga oʻtkazadi. Hind amerikalik Kishorilal (Amrish Puri) yetim qolgan jiyani Arjunni ([[Shah Rukh Khan|Shohruh Xon]]) tarbiyalaydi. Oxir-oqibat, Kishorilal oʻzining xudbin, sayoz oʻgʻli Rajivga (Apoorva Agnixotri) kelinlik qilib, goʻzal Ganga (Maxima Chaudxari) ni jalb qilish uchun Arjunni Hindistonga qaytarib yuboradi. Arjun Gangaga tushib qoladi va amakivachchasi va suyukli amakisiga sodiq qolish uchun kurashadi.
* 2002-yilda fransuz ''Tristan et Iseut'' animatsion filmi oilaviy tomoshabinlarga moʻljallangan anʼanaviy ertakning bowdlerlashtirilgan versiyasidir.
* Afsonaga 2006-yilda [[Tony Scott|Toni Skott]] va [[Ridley Scott|Ridli Skott]] tomonidan ishlab chiqarilgan, Din Jorgaris tomonidan yozilgan, Kevin Reynolds rejissorligida hamda [[James Franco|Jeyms Franko]] va Sofiya Mayls ishtirok etgan ''Tristan &amp;amp;amp; Isolde'' filmi bilan nisbatan yuqori byudjetli muomala berildi. Ushbu versiyada Tristan ota-onasi yoshligida oʻldirilganidan keyin lord Mark tomonidan tarbiyalangan kornishlik jangchidir. Irlandlar bilan jangda Tristan Irlandiya qirolining ikkinchisi Morholtni magʻlub etadi, ammo jangda zaharlanadi. Zahar uning barcha his-tuygʻularini susaytiradi va uning hamrohlari uni oʻlgan deb hisoblashadi, shuning uchun u oʻlik jasadni kuydirish uchun qayiqda joʻnatiladi. Ayni paytda, Isolda Morholt bilan istamagan nikohidan qoʻrqib, uyini tark etadi va Irlandiya qirgʻogʻida Tristanni topadi.

== Yana qarang ==

* [[Antony va Cleopatra]]
* [[Romeo va Juliet]]
* Pyramus va Thisbe
* [[Canoel]]
* Oʻrta asr ovchiligi (terminologiya)

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.timelessmyths.com/arthurian/tristan.html Hikoyaning umumiy koʻrinishi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070824043120/http://www.timelessmyths.com/arthurian/tristan.html |date=2007-08-24 }}
* [http://www.studenthandouts.com/01-Web-Pages/2012-12-a/romance-of-tristan-and-isolde-ebook-PDF.htm „Tristan va Isolda romantikasi“ (bepul PDF elektron kitob)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161128003625/http://www.studenthandouts.com/01-Web-Pages/2012-12-a/romance-of-tristan-and-isolde-ebook-PDF.htm |date=28-noyabr 2016-yil }} (arxiv)
* [http://www.lib.rochester.edu/camelot/trismenu.htm Camelot loyihasidan Tristan sahifasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130210152719/http://www.lib.rochester.edu/camelot/trismenu.htm |date=2013-02-10 }}
* [http://www.lib.rochester.edu/camelot/trisbib.htm Zamonaviy Tristaniyaning ingliz tilidagi bibliografiyasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120103215646/http://www.lib.rochester.edu/camelot/trisbib.htm |date=2012-01-03 }}
* [http://fr.wikisource.org/wiki/Tristan_(B%C3%A9roul) Berulning &quot; ''Le Roman de Tristan'' &quot; asari] (fransuzcha)
* [http://fr.wikisource.org/wiki/Tristan_(Thomas_d’Angleterre) Tomas d’Angleterning ''Tristani''] (fransuzcha)
* [http://www.litteratureaudio.com/livre-audio-gratuit-mp3/tristan-et-iseult.html/ Tristan va Iseult, audio versiyasi][[Fayl:Speaker_Icon.svg|20x20px]] (fransuzcha)

[[Turkum:Sevgi hikoyalari]]
[[Turkum:Keltlar mifologiyasi]]
[[Turkum:Afsonalar]]
[[Turkum:Mifologiya]]</text>
      <sha1>8ddxfj53v9udwm1vnr8fdab9hdr4hzr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156281</id>
      <parentid>6156280</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:12:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46960" sha1="s22eett9kd8u62034qcqbvvx8x64ap5" xml:space="preserve">[[Fayl:Herbert_James_Draper_-_Tristan_&amp;_Isolde.jpg|thumb|300x300px| Gerbert Draper —''Tristan va Izolda'' (1901)]]

'''Tristan va Iseult''' ({{Talaffuz|Tristan va Izolda}}) — [[XII asr]]dan buyon koʻplab oʻzgarishlarga uchragan, keltlar afsonasiga asoslangan [[oʻrta asr]] romantik mifologiyasining yorqin namunalaridan biri&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Tristan and Isolde {{!}} legendary figures {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Tristan-and-Isolde|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.britannica.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. Tristan ismi ''Tristram'' (yoki ''Tristrem''), '''Iseult''' esa ''Isolde'', ''Isolt'' yoki ''Yseult'' shaklida ham kelgan manbalar mavjud. Ushbu afsona Gʻarb madaniyati taʼsiri ostidagi mamlakatlar maʼnaviy qarashlariga doimiy taʼsir koʻrsatib kelgan. Ertakda kornishlik [[Ritsarlar|ritsar]] Tristan va [[Irlandiya|Irland]] malikasi Iseult oʻrtasidagi yashirin, fojia bilan yakunlangan muhabbat tasvirlangan. Tristanning amakisi va [[Kornuoll]] qiroli Mark jiyaniga Cornwalldan [[Irlandiya oroli|Irlandiya]]ga, malika Iseultga uylanish uchun safar paytida oʻziga hamrohlik qilish vazifasini yuklaydi. Safarga amakisi bilan yoʻl olgan Tristan va irlandlar malikasi Iseult sevgi [[eliksir]]ini ichishadi. Bu esa ular oʻrtasida ehtirosli sevgi tuygʻusini uyg'otadi.

Afsonaning turli xil shakllari Oʻrta asrlar [[Yevropa]]sida turli tillarda qayd etilgan va saqlanib qolgan. Ertakning eng qadimgi misollari &quot;Sud boʻlimi&quot; va &quot;Umumiy boʻlim&quot; deb nomlanuvchi ikkita asosiy shaklni oʻz ichiga qamrab oladi. Birinchisi [[Tomas Britan]] va [[Béroul]]ning XII asrga oid sheʼrlari bilan boshlansa, ikkinchisi yoʻqolgan, asl nusxani oʻzida aks ettiradi. Soʻnggi shaklda XIII asr Tristan romantikasi va [[qirol Artur]] afsonasi birlashtirilib, juda keng qamrovli yoritiladi. &quot;Ishqiy millatchilik&quot; taʼsiri ostida oʻrta asrlarga nisbaran qiziqish uygʻongandan soʻng, hikoya zamonaviy davrda, xususan, Wagnerning operasida mashhur boʻla boshlaydi.

== Afsonalar ==
[[Fayl:BUSSIERE_Gaston_-_Yseult_la_blonde.jpg|left|thumb| ''Yseult'', [[Gaston Bussière]] (XX asr boshlari)]]
Bosh qahramonlardan biri Tristanning xarakteri turlicha tavsiflanadi. Garchi &quot;Tristan&quot; ismi eng keng tarqalgan zamonaviy shakl boʻlsa-da, ismning yozilishida farqlar mavjud. Tristan afsonasining ikkita asosiy versiyalari mavjud. Ilk versiyaga XII asrning ikkinchi yarmida ijod qilgan shoirlar britaniyalik Thomas va [[Béroul]]ning fransuz tilidagi romanlari kabi nodir asarlar kiradi. Keyinchalik, asl versiyalar Tomas va Beroul tomonidan yozilgan ertaklardan keskin farq qilishi aniqlangan.
[[Fayl:John_Duncan_-_Tristan_&amp;_Isolde.jpg|alt=|thumb| Jon Dunkan tomonidan ''Tristan va Izolda'' (1912)]]
Yosh shahzoda Tristan irlandiyalik ritsar Morholtni magʻlub etgandan soʻng, goʻzal Iseultni olib kelish maqsadida [qirol Mark unga uylanishi uchun] Irlandiyaga yoʻlga chiqadi. Yoʻlda ular sevgi eliksirini ichishadi. Bu esa ularning bir-biriga telbalarcha oshiq boʻlishiga olib keladi&lt;ref name=&quot;EB1911&quot;&gt;{{Cite EB1911|wstitle=Tristan|volume=27|pages=292–294|first=Jessie Laidlay|last=Weston}}&lt;/ref&gt;. Afsonaning &quot;sud boʻlimi&quot;da eleksirning taʼsiri bir umr davom etadi deyilgan. Biroq, &quot;umumiy boʻlim&quot;da [[eliksir]]ning taʼsiri uch yildan soʻng yoʻqolishi ta'kidlangan. Hikoyaning baʼzi bir shakllarida, ular damlamani tasodifan ichib yuborishlari aytilgan. Yana bir ehtimoliy fikrga koʻra eliksir tayyorlovchi Mark bilan boʻlishish uchun bir qismi Iseultga, ikkinchisi esa ataylab Tristanga beradi. Iseult Mark bilan turmush qurgan boʻlsa-da, afsun uni va Tristanni bir-birlarini sevishganlar sifatida izlashga majbur qiladi. Qirolning maslahatchilari bir necha bor er-xotinni zinoda sinab koʻrishga harakat qilishadi, lekin ular oʻzlarining aybsizligini saqlab qolish uchun hiyla ishlatadilar. ''Béroul versiyasi''da sevgi eliksiri oxir-oqibat tugaydi va ikki sevishgan zinokor munosabatlarini davom ettirish yoʻlini oʻzlari tanlaydilar.

Oʻrta asrlari sevgi motividagi Artur — Lancelot — Guinevere [[sevgi uchburchagi]] kabi Tristan, qirol Mark va Iseult[[Sevgi uchburchagi|ham]] bir-birlarini sev[[Sevgi uchburchagi|r]]adilar. Tristan amakisi[[Sevgi uchburchagi|qirol]]g Markni ustozi va asrab olingan otasi sifatida hurmat qilgan. Iseult Markning unga boʻlgan mehribonligi uchun minnatdor boʻladi. Mark Tristanni oʻgʻli, Iseultni esa xotini sifatida yaxshi koʻradi. Ammo har kecha uchala qahramon ham kelajak haqida dahshatli tushlar koʻrishar edi. Mark oxir-oqibat bu voqeadan xabar topadi hamda jiyani va xotinini tuzoqqa tushirishga harakat qiladi. Bir vaqtning oʻzida zaif qirollikning xavf ostida qolishi, [[Irlandiya]] va [[Kornuoll]] oʻrtasidagi urushning toʻxtatilishi koʻndalang masala sifatida yuzaga chiqadi. Mark ularning aybiga dalil boʻlib tuyuladigan narsalarni qoʻlga kiritadi va Tristanni osib oʻldirish va Iseultni ustunda yoqish orqali jazolashga qaror qiladi. U Iseultni oʻldirish haqidagi fikrini oʻzgartiradi va uni moxov koloniyasiga joylashtiradi. Tristan dorga olib borilish paytida qochib qolishga erishadi va ibodatxona derazasidan moʻjizaviy sakrashni amalga oshiradi hamda Iseultni qutqaradi. Sevishganlar Morrois oʻrmoniga qochib ketishadi va keyinchalik Mark tomonidan topilmaguncha u yerda boshpana topishadi. Tristan Iseultni Markga qaytarishga va mamlakatni tark etishga rozi boʻlganidan keyin ular Mark bilan yarashadi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|title=The Arthurian name dictionary|last=Bruce|first=Christopher W.|year=1999|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=0-8153-2865-6|page=271|url=https://books.google.com/books?id=XZFbczeMtYcC&amp;pg=PA271|accessdate=2022-01-27}}&lt;/ref&gt;.

=== Qirol Artur va oʻlim bilan bogʻliqlik ===
Eng qadimgi asrab qolingan Tristan sheʼrlari qirol Artur va uning saroyiga havolalarni oʻz ichiga oladi, Tristan va Iseult haqida eslatmalar ham baʼzi erta Arturian matnlarida uchraydi. Hikoya va Artur afsonasi oʻrtasidagi aloqa vaqt oʻtishi bilan kengaytirildi. XII asrning birinchi yarmida Vulgate tsikli (''Lancelot-Grail'') tugaganidan koʻp oʻtmay, ikki muallif Tristanni davra stolining ritsar sifatida toʻliq tasdiqlaydigan ''Tristan'' prozasini yaratdilar. Bu yerda u davra suhbatining eng buyuk aʼzolaridan biri, Lancelotning sobiq dushmani va Muqaddas Grail uchun qidiruv ishtirokchisi sifatida tavsiflanadi. Keyin ''Tristan'' prozasi Post-Vulgate tsikliga kiritilgan Tristan va Iseultning umumiy oʻrta asr ertakiga aylandi. Ikki asr oʻtgach, u Tomas Malori ning Arturian ''Le Morte d’Artur'' toʻplamining asosiy manbasiga aylanadi.
 {{multiple image|width=|align=left|image1=Edmund Blair Leighton - The End of the Song (1902).jpg|image2=Rogelio de Egusquiza - Tristan and Isolt (Death) - Google Art Project.jpg|footer=|direction=vertical|caption1=''The End of the Song'', [[Edmund Leighton]] asari (1902)|caption2=[[Rogelio de Egusquiza]]ning ''[[Tristan and Isolde (Death)]]'' asari (1910)|total_width=230|alt1=}}
''Tristan'' nasrining mashhur kengaytirilgan versiyasida va undan olingan asarlarda (shu jumladan Malori ning) Tristan Iseult uchun arfa chalayotganda qirol Mark tomonidan hujumga uchraydi. Mark sehrlangan nayza bilan Tristanga zarba berib, uni oʻlim bilan yaraladi. Tristan afsonasining sheʼriy muolajalari esa qahramonning oʻlimi haqida mutlaqo boshqacha maʼlumot beradi. Tomasning qayd etishicha, Tristan yosh ayolni olti ritsardan qutqarishga urinayotganda zaharlangan nayzadan yaralangan. Tristan oʻzining doʻsti Kaxedinni uni davolay oladigan yagona odam boʻlgan Irlandiyalik Izeultni topishga yuboradi. Tristan Kaxedinga agar Iseultni olib kelsa, oq yelkanlarda, agar olib kelmasa, qora yelkanlarda suzib ketishini aytadi ([[Yunon tili|yunoncha]] [[Tesey]] haqidagi afsonaning aks-sadosi). Iseult Kaxedin bilan Tristanga qaytishga rozi boʻladi, lekin Tristanning rashkchi rafiqasi Oq qoʻllar Iseult Tristanga yelkanlarning rangi haqida yolgʻon gapiradi. Tristan qaygʻudan vafot etadi, Iseult unga xiyonat qildi deb oʻylaydi va Iseult uning jasadi ustida oʻladi. ''Tristan'' prozasining qisqacha versiyasi va undan keyingi baʼzi asarlarda sheʼriy versiyalarda boʻlgani kabi Tristanning oʻlimi haqidagi anʼanaviy maʼlumotlar ham qoʻllanadi.

=== Oʻlimdan keyin ===
[[Fayl:Servieres-Lancelot.jpg|alt=|thumb| ''Jenevye va Lancelot Isolda va Tristan qabrlarida,'' Eugénie Servières (taxminan 1814)]]
Fransuz manbalarida, masalan, 1903-yilda Hilaire Belloc tomonidan ingliz tiliga tarjima qilinganda tanlab olingan manbalarda, Tristan qabridan oʻsimtasimon oʻsimta oʻsib chiqqani, shu qadar qalin oʻsib, kamon hosil qilib, Iseult qabriga ildiz otgani aytiladi. Hikoya davom etadi, qirol Mark shoxlarni uch marta kesib tashlashga harakat qiladi va har safar novdalar oʻsib, bir-biriga bogʻlanadi. Keyinchalik hikoyalar Tristan qabri ustidagi briar va Iseultning atirgul daraxtining oʻzaro bogʻlanishi bilan hikoyaning bu tomonini bezatadi. Keyingi variantlar bir-biriga bogʻlangan daraxtlarning tafsilotlarini aniqlaydi, ikkita oʻsimlikni findiq va [[Shilvi|honeysuckle]] bilan almashtiradi.

Keyinchalik hikoyalarda sevishganlarning bir nechta farzandlari borligi qayd etilgan. Baʼzi hikoyalarda ular oʻzlariga oʻgʻil va qiz tugʻishgan. Bolalar oʻzlarining sarguzashtlarini boshdan kechirish uchun kelishadi. XIV asr fransuz tilida yozilgan roman ''Ysaÿe le Triste'' (''Ysaÿe the Sad'')da shu nomli qahramon Tristan va Iseultning oʻgʻli. U peri shohi Oberon bilan aloqador boʻlib qoladi va Marta ismli qizga uylanadi, undan Mark ismli oʻgʻil tugʻiladi. Ispaniyalik ''Tristan el Joven'' tarkibiga Tristanning Leonis Tristani deb atalgan oʻgʻli ham kiradi&lt;ref&gt;N. J. Lacy (''et al.''). „Carta enviada por Hiseo la Brunda Tristan“, „Repuesta de Tristan“ from ''The New Arthurian Encyclopedia''. New York : Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

== Kelib chiqishi va analoglari ==
Ertakning kelib chiqishi haqida bir nechta nazariyalar mavjud, ammo tarixchilar qaysi biri eng toʻgʻri ekanligi haqida bir xil fikrda emaslar.

=== Britaniya ===
VI asr oʻrtalarida Kornuollning janubi-sharqidagi Dore qal’asiga yaqin joylashgan „Drustan tosh“ yodgorligida ''Kunomorusning'' oʻgʻli Drustanga („Mark“) tegishli yozuv bor. Biroq, barcha tarixchilar Drustan Tristan arxetipi ekanligiga qoʻshilishmaydi. Yozuv hozirda qattiq eroziyaga uchragan, ammo XVI asrdan boshlab toshga oid eng qadimgi yozuvlarning barchasi „CIRVIVS“ / „CIRUSIUS“ ning baʼzi bir oʻzgarishlariga mos keladi. U birinchi marta XIX asr oxirida „DRUSTANUS“ ning baʼzi bir oʻzgarishi sifatida oʻqilgan. Optimistik oʻqish XIX asrda oʻrta asr romantikasining mashhur qayta tiklanishiga mos keladi. 2014-yilda 3D skanerlash usullaridan foydalangan holda oʻtkazilgan tadqiqot orqaga qaragan „D“ oʻrniga dastlabki „CI“ oʻqishini qoʻllab-quvvatladi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1016/j.jas.2014.08.017|title=Developing a low cost 3D imaging solution for inscribed stone surface analysis|last=Spring|first1=Adam|last2=Peters|first2=Caradoc|journal=Journal of Archaeological Science|date=2014-yil dekabr|volume=52|pages=97–107}}&lt;/ref&gt;.

''Mart ap Meichion'' („Mark“) va Uels triadalarida ''Trystan'', gnomik sheʼriyatning baʼzilari, ''Mabinogion'' hikoyalari va Illtudning XI asr hagiografiyasiga havolalar mavjud. Drystan ismli personaj qirol Arturning maslahatchilaridan biri sifatida &quot; ''Mabinogion'' „ nomi bilan tanilgan Oʻrta Uels nasriy toʻplamida XIII asr boshidagi ''“Rhonabwy orzusi'' &quot; ertakining oxirida paydo boʻladi. Iseult Artur saroyining boshqa buyuk erkaklari va ayollari bilan bir qatorda boshqa, ancha oldingi ''Mabinogion'' ertakida, ''Culhwch va Olvenda sanab'' oʻtilgan&lt;ref&gt;Jeffrey Gantz (translator), ''Culhwch and Olwen'', from ''The Mabinogion'', Penguin, 1976. {{ISBN|0-14-044322-3}}&lt;/ref&gt;.

=== Irlandiya bilan bogʻliqlik ===
Tristan afsonasining mumkin boʻlgan irlandiyalik oʻtmishdoshlari juda koʻp ilmiy eʼtiborga sazovor boʻlgan. ''Baxtsiz triantán an ghra'' yoki sevgi uchburchagi bir nechta Irlandiya asarlarida, ayniqsa ''Tóraigheacht Dhiarmada agus Ghráinne'' (''Diarmuid va'' Gráinne taʼqibi) deb nomlangan matnda aks etadi. Hikoyada qarigan Fionn mac Cumhaill yosh malika Grainni oʻz xotiniga oladi. Nikoh marosimida u Fionning eng ishonchli jangchilaridan biri boʻlgan Diarmuid Ua Duibhnega oshiq boʻladi. Gráinne undan tashqari hammaga uxlatadigan iksir beradi va uni oʻzi bilan qochishga ishontiradi. Qochoq sevishganlar keyin butun Irlandiya boʻylab Fianna tomonidan taʼqib qilinadi.

Yana bir irland analogi — ''Scéla Cano meic Gartnáin'', XIV asrda Lekanning ''Sariq kitobida'' saqlangan. Ushbu ertakda Kano surgun qilingan Shotlandiya qiroli boʻlib, u Ui Maile qiroli Markanning mehmondoʻstligini qabul qiladi. Uning yosh rafiqasi Credd giyohvand moddalarni isteʼmol qiladi va keyin Kanoni uning sevgilisi boʻlishga ishontiradi. Ular Marcanning sudida sud majlisini davom ettirishga harakat qilishadi, lekin ular saroy aʼzolaridan hafsalasi pir boʻladi. Oxir-oqibat, Credd oʻzini oʻldiradi va Kano qaygʻudan oʻladi.

Ulster tsikli Naoise mac Usnech Deyrdre uchun tushadigan ''Clann Uisnigh'' yoki ''Deirdre of Sorrows'' matnini oʻz ichiga oladi. U Olsterning goʻzalligi uchun kurashayotgan erkaklar tufayli fuqarolar urushiga kirishishi haqidagi bashorat tufayli qirol Konchobar mac Nessa tomonidan qamoqqa tashlangan. Konchobar urushni oldini olish uchun Deyrdre bilan turmush qurishga vaʼda bergan va Klan Uisnighdan oʻch oladi. Naoise va uning qarindoshlarining oʻlimi koʻplab Ulstermenlarning Konnaxtga oʻtishiga olib keladi, shu jumladan Konchobarning oʻgay otasi va ishonchli ittifoqchisi Fergus Mak Roich, oxir-oqibat ''Tain Bo Kuailngeni tezlashtiradi''.

Baʼzi olimlarning taʼkidlashicha, XI asrda [[Fors tili|Fors]] hikoyasi ''Vis va Ramin'' Tristan afsonasi uchun namuna boʻlgan boʻlishi kerak, chunki oʻxshashliklar tasodifiy boʻlish uchun juda muhim&lt;ref name=&quot;Roman&quot;&gt;Stewart Gregory (translator), Thomas of Britain, ''Roman de Tristan'', New York: Garland Publishers, 1991. {{ISBN|0-8240-4034-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dīn Gurgānī 2008&quot;&gt;Fakhr al-Dīn Gurgānī, and Dick Davis. 2008. Vis &amp; Ramin. Washington, DC: Mage publishers.&lt;/ref&gt;. Tristan va Iseultning forscha kelib chiqishi haqidagi dalillar juda muhim&lt;ref&gt;Grimbert, Joan T. 1995. ''Tristan and Isolde: a casebook''. New York: Garland Pub.&lt;/ref&gt; va bu fors hikoyasi Gʻarbga qanday etib kelganligi haqida bir qancha nazariyalar mavjud. Baʼzilar buni [[Salib yurishlari]] paytida Suriya saroyida&lt;ref name=&quot;Dīn Gurgānī 2008&quot; /&gt; va Muqaddas Yerdagi salibchilar va Sarasen lagerlariga bepul kirish imkoniga ega boʻlgan oʻyinchilarning hikoyalari bilan almashish natijasida paydo boʻlgan deb taxmin qilishdi&lt;ref&gt;Grimbert, Joan T. 1995. ''Tristan and Isolde: a casebook''. p. 21.&lt;/ref&gt;.

Baʼzilar [[Ovidiy|Ovidning]] ''Pirami va Bubesi'' va [[Ariadna|Naxosdagi]] Ariadna haqidagi hikoya Tristan afsonasining rivojlanishiga hissa qoʻshgan boʻlishi mumkin deb hisoblashadi&lt;ref name=&quot;Roman&quot;/&gt;. Tristan va Iseultning oʻlib, bir-biriga bogʻlangan daraxtlarga aylanishi ketma-ketligi Ovidning Baucis va Filemon haqidagi sevgi hikoyasiga ham oʻxshaydi, unda ikki sevishgan oʻlimda bir tanasidan oʻsib chiqqan ikki xil daraxtga aylanadi. Biroq, bu Deidre of the Sorrows dostonida ham sodir boʻladi, bu aloqani yanada zaif qiladi. U, shuningdek, Angliya va [[Fransiya]] kabi zamonaviy milliy davlatlar rivojlanishi paytida (ayniqsa, monastirlarning parchalanishi paytida) zarar koʻrganligi maʼlum boʻlgan yozma yozuvlarga tayanib, savodxonlikdan oldingi jamiyatlarning (hozir yoʻqolgan) ogʻzaki anʼanalariga eʼtibor bermaydi.

== Hududli va umumiy shoxlar ==

=== Umumiy filial ===
[[Fayl:Miniatura_Isotta.jpg|alt=|thumb| Tristan va Iseult Kornuollga ketayotib, Évrard d’Espinquesning ''Rim de Tristan'' miniatyurasi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr)]]
„Umumiy“ filialning eng qadimgi vakili Berulning „ ''Le Roman de Tristan“ asaridir.'' Birinchi qism odatda 1150—1170-yillar oraligʻida, ikkinchisi esa 1181—1190-yillar oraligʻida. Filial shunday nomlandi, chunki u ilgari ritsarlik boʻlmagan, sudga aloqador boʻlmagan hikoya qilish anʼanasini ifodalaydi, bu esa uni yuqori oʻrta asrlarga qaraganda qorongʻu asrlarni koʻproq aks ettiradi. Shu nuqtai nazardan, ushbu sohadagi asarlar Layamonning Brut va ''Perlesvausga'' oʻxshaydi. Tomas asarlarida boʻlgani kabi, Berul ijodi haqidagi bilimlar ham cheklangan. Uning asarlarining bir nechta muhim qismlari XIX asrda topilgan, qolganlari esa keyingi versiyalardan tiklangan&lt;ref name=&quot;EFTP&quot;&gt;&quot;Early French Tristan Poems&quot;, from Norris J. Lacy (editor), ''Arthurian Archives'', Cambridge, England; Rochester, NY: D.S. Brewer, 1998. {{ISBN|0-8240-4034-1}}&lt;/ref&gt;.. Berul versiyasi Tristan romanslarining eng qadimgi maʼlum versiyasidir. Bu, odatda, hech qanday tushuntirish yoki oʻzgartirishlarsiz, romantikadagi barcha xom hodisalarning eng yaqin taqdimoti hisoblanadi. Shuning uchun, Beroul versiyasi keyingi „umumiy filial“ nashrlari uchun arxetipdir&lt;ref&gt;Federick, Alan.&quot;Introduction.&quot; ''The Romance of Tristan: The Tale of Tristanʼs Madness.''Translated by Alan S. Fedrick, Penguin Classics, 1970.&lt;/ref&gt;. Umumiy filialning yanada muhim tasviri — Eilhart fon Obergening nemis versiyasi. Eyxart mashhur edi, lekin keyingi Gotfrid bilan solishtirganda xira edi&lt;ref name=&quot;Gottfried&quot;&gt;Norris J. Lacy ''et al.'' „Gottfried von Strassburg“ from ''The New Arthurian Encyclopedia'', New York: Garland, 1991.&lt;/ref&gt;.

Umumiy shoxning saroy shoxchasidan sezilarli darajada farq qiladigan jihati bu oshiqlarning Mark saroyidan surgunda boʻlgan vaqtlarini tasvirlashdir. Saroy shoxlari Tristan va Iseultni „Sevishganlar gʻorida“ boshpana qilib, baxtli yolgʻizlikda yashayotganliklari va shu tariqa saroy va ritsarlik yozuvi anʼanalariga rioya qilgan holda tasvirlangan boʻlsalar, umumiy shoxlar Tristan va Iseultning chekkan azob-uqubatlarini taʼkidlaydi. Umumiy filialda surgun — bu er-xotinning sud meʼyorlaridan voz kechishini taʼkidlaydigan va ularning romantikasi mumkin emasligini taʼkidlaydigan haqiqiy jazo.&lt;ref&gt;Kelly, Molly Robinson. „After the Potion.“ ''The Heroʻs Place: Medieval Literary Traditions of Space and Belonging.'' Washington DC, Catholic University of America Press, 2009, pp. 227-284.&lt;/ref&gt;

Fransuz oʻrta asr olimlari Jozef Bédier Tristanning barcha afsonalarini bitta asl nusxada: Kornish yoki Breton sheʼrida kuzatish mumkin deb oʻyladi. U bu faraziy asl nusxani „Ur-Tristan“ deb atadi. U oʻzining haligacha mashhur ''boʻlgan „Tristan va Iseult romansi“'' asarini bu qanday boʻlishi mumkinligini qayta tiklashga urinish sifatida yozgan va bir butunlikni yaratish uchun boshqa versiyalardagi materiallarni oʻz ichiga olgan. Edvard J. Gallager tomonidan ''Bédierning Roman de Tristan et Iseut'' (1900) asarining yangi [[Ingliz tili|inglizcha]] tarjimasi 2013-yilda Hackett nashriyot kompaniyasi tomonidan nashr etilgan. Hilaire Belloc tomonidan birinchi marta 1913-yilda nashr etilgan tarjimasi 1958-yilda Claire Bloom&lt;ref&gt;[https://trove.nla.gov.au/work/19061141?selectedversion=NBD3852350 Trove, National Library of Australia]&lt;/ref&gt; tomonidan oʻqilgan Caedmon Audio yozuvi sifatida nashr etilgan va 2005-yilda qayta nashr etilgan.

=== Sud boʻlimi ===
Olimlar Tristan afsonasining „sudviy“ boʻlimi deb nomlagan narsaning eng qadimgi tasviri Britaniyalik Tomasning 1173-yildagi ishida keltirilgan. Uning ''Tristan'' sheʼrining oltita qoʻlyozmani ifodalovchi atigi oʻnta qismi topilgan: [[Turin]] va [[Strasburg|Strassburgdagi]] qoʻlyozmalar yoʻqolgan, ikkitasi [[Oxford|Oksfordda]], bittasi [[Cambridge|Kembrijda]] va bittasi Karlaylda qolgan&lt;ref name=&quot;Roman&quot;/&gt;. Tomas oʻz matnida Tristanni kuylagan yana bir ''trubva'' nomini aytadi, garchi bu oldingi versiyaning qoʻlyozmalari topilmagan. Shuningdek, Izeultning qaygʻudan qisqa lai yozishi tasvirlangan parcha bor, bu taniqli trubadurning oʻlimiga oid bir-biriga bogʻliq boʻlmagan afsonaning rivojlanishiga, shuningdek, XII asrning zodagon ayollarining lais kompozitsiyasiga oydinlik kiritadi.

Tristan afsonasining saroy shoxini bilish uchun quyidagi muhim matn 1227-yilda Norvegiya qiroli Xokon Xokonsonning iltimosiga binoan birodar Robert tomonidan qilingan Tomasning qisqartirilgan tarjimasidir. Qirol Xokon oʻz saroyida Angevin — [[Normannlar|Norman]] madaniyatini targʻib qilmoqchi edi, shuning uchun u bir nechta fransuz Arturian asarlarini tarjima qilishni buyurdi. Nordic versiyasi Tomasning Tristanidagi voqealarning toʻliq, toʻgʻridan-toʻgʻri hikoyasini taqdim etadi, uning koʻplab sharhlovchi chalgʻitishlari yoʻq. U shakllanish davridagi saroy boʻlimining yagona toʻliq vakili&lt;ref&gt;P. Schach, ''The Saga of Tristram and Isond'', University of Nebraska Press, 1973&lt;/ref&gt;.

Robert birodarning asaridan oldin xronologik jihatdan 1211—1215-yillarda yozilgan Gotfrid fon ''Strasburgning Tristan va Isolt asari'' joylashgan. Sheʼr Gotfridning yagona maʼlum asari boʻlib, uning oʻlimi tufayli toʻliq boʻlmagan, qayta hikoya qilish asosiy syujetning yarmigacha yetib kelgan. Sheʼr keyinchalik Geynrix fon Frayberg va Ulrix fon Tyurxaym kabi mualliflar tomonidan yakunlangan, ammo ideal manba sifatida afsonaning „umumiy“ filiali bilan yakunlangan&lt;ref name=&quot;Gottfried&quot;/&gt;.

== Oʻrta asrlarning boshqa versiyalari ==

=== Fransuzcha ===
Berul va Tomas bilan zamondosh boʻlgan Mari de Frans oʻzining laislaridan birida Tristan epizodini taqdim etdi: &quot; Chevrefoil &quot;. Bu Tristanning Kornuollga yana bir yashirin qaytishi bilan bogʻliq boʻlib, unda badargʻa qilingan qahramon Iseltga oʻzining borligini u sayohat qiladigan yoʻlda joylashgan findiq daraxti shoxidagi yozuv orqali bildiradi. Sarlavha Tristan va [[Shilvi|Iseultga]] oʻxshab ajratilganda nobud boʻladigan asal va findiq daraxtining simbioziga ishora qiladi: &quot; ''Ni vous sans moi, ni moi sans vous'' &quot; („Na sen mensiz, na men sensiz“). Bu lahza saroy shoxidagi Tristanning Mark saroyidagi bogʻda uchrashish uchun oqimga solingan yogʻoch talaşlaridan foydalanganini eslatadi.

Shuningdek, XII asrga oid ikkita ''Folies Tristan'', Bern va Oksford versiyalari sifatida aniqlangan qadimgi fransuz sheʼrlari mavjud boʻlib, ular Tristanning jinni niqobi ostida Mark saroyiga qaytishi bilan bogʻliq&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=13-yanvar 2009-yil|sarlavha=Tristan and Iseult|url=https://joysofoldfrench.wordpress.com/old-french-resources/tristan-and-iseult/|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=The Joys of Old French|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. Tristan hikoyasiga epizodik qoʻshimchalar va hikoya tuzilishining durdonalari sifatidagi ahamiyatidan tashqari, bu nisbatan qisqa sheʼrlar Berul va Tomasning toʻliq boʻlmagan matnlarining etishmayotgan qismlarini tiklashga sezilarli hissa qoʻshadi&lt;ref&gt;Norris J. Lacy (editor). ''Arthurian Archives: Early French Tristan Poems''. Cambridge (England); Rochester, New York : D.S. Brewer, 1998. {{ISBN|0-8240-4034-1}}&lt;/ref&gt;.

Kretyen de Troyes Tristan hikoyasini yozgan deb daʼvo qiladi, ammo uning hech bir qismi topilmagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Chrétien de Troyes {{!}} French poet {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Chretien-de-Troyes|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.britannica.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. U buni ''Kligesning'' muqaddimasida eslatib oʻtadi, bu romantika koʻpchilik uchun baxtli yakun bilan ''Tristanga'' qarshi oʻziga xosdir&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Project Gutenberg E-text of Cliges: A Romance, by Chretien de Troyes|url=https://www.gutenberg.org/files/2414/2414-h/2414-h.htm|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.gutenberg.org}}&lt;/ref&gt;. Baʼzi olimlar uning ''Tristanini'' yomon qabul qilgan deb taxmin qilishadi, bu esa Kretyenni &quot; ''Kliges'' „ hikoyasini — keltlarning oʻtmishdoshi boʻlmagan hikoyani — tuzatish uchun yozishga undagan&lt;ref&gt;N. J. Lacy et al. 'Cliges“. ''The New Arthurian Encyclopedia''. New York: Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

Berul va Tomasdan keyin fransuz Tristaniyadagi eng eʼtiborga molik rivojlanish — bu Tristan'' prozasi deb nomlanuvchi matnlarning murakkab guruhidir. XIII—XIV asrlarda juda mashhur boʻlgan bu uzun versiyalarning hikoyalari qoʻlyozmadan qoʻlyozmagacha turlicha. Zamonaviy nashrlar kengaytirilgan versiya uchun oʻn ikki jilddan iborat boʻlib, Tristanning Muqaddas Grail uchun qidiruvdagi ishtiroki yoki Grail Questsiz qisqaroq versiya uchun besh jild&lt;ref&gt;Before any editions of the ''Prose Tristan'' were attempted, scholars were dependent on an extended summary and analysis of all the manuscripts by Eilert Löseth in 1890 (republished in 1974). Of the modern editions, the long version is made up of two editions: Renée L. Curtis, ed. ''Le Roman de Tristan en prose'', vols. 1-3 (Cambridge: D.S. Brewer, 1963-1985) and Philippe Ménard, exec. ed. ''Le Roman de Tristan en Prose'', vols. 1-9 (Geneva: Droz, 1987-1997). Curtis' edition of a simple manuscript (Carpentras 404) covers Tristanʼs ancestry and the traditional legend up to Tristanʼs madness. However, the massive amount of manuscripts in existence dissuaded other scholars from attempting what Curtis had done until Ménard hit upon the idea of using multiple teams of scholars to tackle the infamous Vienna 2542 manuscript. His edition follows from Curtis' and ends with Tristanʼs death and the first signs of Arthur’s fall. Richard Trachsler is currently preparing an edition of the „continuation“ of the ''Prose Tristan''. The shorter version, which contains no Grail Quest, is published by Joël Blanchard in five volumes.&lt;/ref&gt;. Bu keyingi oʻrta asr adabiyotiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi va Post-Vulgate tsikli va ''Rim de Palamedesning'' qismlarini ilhomlantirdi.

=== Ingliz ===
Ingliz tilidagi Tristan materialining eng qadimgi toʻliq manbai ''Ser Tristrem'' boʻlib, taxminan 1300-yilda yozilgan 3344 satrdan iborat romantizmdir. U Shotlandiya Milliy kutubxonasida mashhur Auchinlek qoʻlyozmasida saqlanadi. Rivoyat, asosan, saroy anʼanalariga amal qiladi.  Fransuz Arturiananing koʻplab oʻrta asr ingliz moslamalarida boʻlgani kabi, sheʼrning badiiy yutugʻini faqat oʻrtacha deb taʼriflash mumkin. Biroq, baʼzi tanqidchilar uni parodiya deb daʼvo qilib, uni qayta tiklashga harakat qilishdi. Uning birinchi muharriri [[Walter Scott|Valter Skott]] hikoyaning 60 qatorli yakunini taqdim etdi, u har bir keyingi nashrda romantika bilan bosilgan&lt;ref&gt;Alan Lupak (editor). ''Lancelot of the Laik and Sir Tristrem''. Kalamazoo, Michigan: Medieval Institute Publications. 1994.&lt;/ref&gt;.

Ingliz tilidagi Tristan afsonasining oʻrta asrlardagi boshqa yagona qoʻllanmasi Tomas Malorining &quot; ''Ser Tristram de Lyones kitobi'' &quot; boʻlib, uning &quot; ''Le Morte d’Artur'' &quot; toʻplamiga kiritilgan fransuz nasri ''Tristanning'' qisqartirilgan „tarjimasi“. Malory versiyasida Tristram Liones qirolining oʻgʻli. 1934-yilda Vinchester qoʻlyozmasi paydo boʻlganidan beri Tristan hikoyasi, ''Le Morte d’Arturdagi'' barcha epizodlar singari, dastlab mustaqil qism yoki kattaroq asarning bir qismi boʻlishi kerakmi, degan savolga koʻp ilmiy munozaralar boʻlib oʻtdi.

=== Italiya va ispan ===
[[Fayl:Ponte_Two_couples.jpg|thumb|Jovanni dal Pontening ''ikki juftligi — Parij va Xelen, Tristan va Izeult'' (1410-yillar)]]
Italiyada Tristan haqida yoki unga tez-tez murojaat qiladigan koʻplab ''kantari'' yoki ogʻzaki sheʼrlar jamoat maydonida ijro etilgan. Ular orasida ''Cantari di Tristano'', ''Due Tristani'' ''Quando Tristano e Lancielotto combattiero al petrone di Merlino'', ''Ultime imprese e morte Tristano'' va ''Vendetta che fe Messer Lanzelloto de la Morte di Messer Tristano'' va boshqalar bor edi.

Oʻrta asrlar Italiyasida ''Tristan'' nasrining toʻrt xil versiyasi mavjud boʻlib, ularning aksariyati hozirda joylashgan joy yoki kutubxona nomi bilan atalgan: ''Tristano Panciaticchiano'', ''Tristano Riccardiano'' va ''Tristano Veneto,'' ''Tavola Ritonda'' bundan mustasno&lt;ref&gt;{{Ensiklopediya manbasi|title=The New Arthurian Encyclopedia|author=N. J. Lacy (''et al.'')|location=New York|publisher=Garland Publishing|year=1991}}&lt;/ref&gt;.

XIV asrning birinchi uchdan birida Arcipreste de Hita Tristan hikoyasining oʻz versiyasini yozdi, ''Carta enviada por Hiseo la Brunda a Tristan''. ''Respuesta de Tristan'' — bu ikki oshiq oʻrtasidagi xayoliy xatlar koʻrinishida yozilgan XV asrning noyob romantikasi. ''Libro del muy esforzado caballero Don Tristán de Leonís y de sus grandes hechos en armas'', ispancha ''Tristan'' prozasining qayta ishlangan asari birinchi marta 1501-yilda [[Valyadolid]]da nashr etilgan.

=== Nordik va Gollandiya ===
Robert birodarning versiyasining mashhurligi oʻziga xos parodiya, ''Saga Af Tristram ok Ísodd'', shuningdek, ''Tristrams kvæði'' sheʼrini keltirib chiqardi. Mari de Fransning „Strengleikar“ (torli asboblar) deb nomlangan ''laisning'' qadimgi Nors nasriy tarjimalari toʻplamida Arturian mazmuniga ega ikkita lais saqlanib qolgan, ulardan biri „Geitarlauf“ deb tarjima qilingan „Chevrefoil“&lt;ref&gt;von Rudolph, Meissner (trans.), ''Die Strengleikar : ein Beitrag zur Geschichte der altnordischen Prosalitteratur'' (Halle a.S : M. Niemeyer, 1902).&lt;/ref&gt;.

Gollandiya versiyasining 158 qatorli qismi ({{Circa|1250}}) Britaniyalik Tomas ''Tristan'' mavjud. U Venadagi Avstriya Milliy kutubxonasida saqlanadi, seriya nova 3968. Qisqa Tristan hikoyasi, ehtimol Berul matni bilan bogʻliq, XVI asr oxiridan XVI asr oʻrtalariga qadar oltita Welsh qoʻlyozmalarida mavjud&lt;ref&gt;''The Tristan Legend Hill''. Leeds England: Leeds Medieval Studies. 1973.&lt;/ref&gt;.

=== slavyan ===
Gotfrid, Geynrix va Eyxartning nemis Tristan sheʼrlariga asoslangan XIII asr sheʼriyat romantikasi chex tilida mavjud. Bu [[slavyan tillari]]da Tristan hikoyasining yagona maʼlum oyat vakili&lt;ref&gt;N. J. Lacy (''et al.''). „Czech Arthurian Literature“ in ''The New Arthurian Encyclopedia''. Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

Qadimgi Belarus nasridagi &quot; ''Povest o Tryshchane'' „ afsonaning eng uzoq sharqiy taraqqiyotini ifodalaydi va 1560-yillarda yaratilgan, baʼzi tanqidchilar tomonidan soʻnggi „oʻrta asr“ Tristan yoki Artur matn davri deb hisoblanadi. Uning nasl-nasabi ''Tristano Venetoga'' borib taqaladi. Oʻsha paytda Venetsiya Respublikasi serb-xorvat tillari hududining katta qismini nazorat qilib, bu davrda Bolqonning aksariyat qismiga qaraganda u yerda faolroq adabiy va madaniy hayotni keltirib chiqardi. ''Povestning'' qoʻlyozmasi (yoʻqolgan) serb vositachisidan tarjima qilinganligini aytadi. Olimlarning fikriga koʻra, afsona Venetsiyadan Bolqon koloniyalari boʻylab sayohat qilgan va nihoyat bu slavyan tilida soʻnggi postga etgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|title=The Byelorussian Tristan|first=Z|last=Kipel|location=New York|publisher=Garland Publishing|year=c. 1988|isbn=0-8240-7598-6}}&lt;/ref&gt;.

== Tasviriy sanʼat ==
[[Fayl:Hugues Merle - Tristan and Isolde (3698339).jpg|thumb|''Tristan va Izolda'', Hugues Merle (taxminan 1870)]]
Tristanning hikoyasi oʻrta asrlarda fil suyagidan yasalgan oyna qutilaridan tortib XII asrdagi Sitsiliya Tristan yorganigacha turli xil sanʼat turlarida tasvirlangan. Koʻpgina adabiy versiyalar miniatyura bilan yoritilgan. Keyinchalik bu afsona XIX asr oxiri va XX asr boshlari [[romantizm]] rassomlarining mashhur mavzusiga aylandi; ushbu asarlarning baʼzilari ushbu maqolada tasvirlangan.

== Zamonaviy ommaviy axborot vositalari ==

=== Adabiyotlar ===
Ingliz tilida Tristan hikoyasi odatda Britaniya masalasi bilan bir xil taqdirga duch keldi. Taxminan uch asr davomida eʼtibordan chetda qolgandan soʻng, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Arturiyaning asl adabiyotining, asosan, hikoyaviy sheʼrlarning qayta tiklanishi sodir boʻldi. Hikoyaga oid jonlanish materiallariga Alfred Tennisonning „Oxirgi turnir“ (uning ''“Qirol Idillaridan'' biri&quot;), Metyu Arnoldning 1852-yildagi ''Tristram va Iseult'' va Aljernon Charlz Svinbernning 1882-yilgi „ ''Lyoneslik Tristram“'' epik sheʼri kiradi. Keyinchalik Tristan matnlarining aksariyati nasriy romanlar yoki hikoyalar shaklida yozilgan.

&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrga kelib, Tristan afsonalari Daniyadan [[Farer orollari]]gacha Shimoliy dunyoga tarqaldi. Biroq, bu hikoyalar oʻrta asrlardagi kashshoflaridan juda farq qilgan. Misol uchun, bitta Daniya balladasida Tristan va Iseult aka-uka va opa-singilga aylanadi. Boshqa noanʼanaviy yangiliklar Daniyaning &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr oxirlarida ''Tristans saga ok Inionu'' va ''En tragoedisk Historie om den ædle og tappre Tistrand nomli'' ikkita mashhur kitoblarida uchraydi, ularda Iseult Hindiston malikasi etib tayinlangan. Ushbu kitoblarning mashhurligi Islandiya shoirlari Sigurdur Breiðfjörð va Niels Jonssonni Tristan afsonasidan ilhomlangan rimur, uzun sheʼrlar yozishga ilhomlantiradi&lt;ref&gt;N. J. Lacy (''et al.''). ''Tristan'' from ''The New Arthurian Encyclopedia''. New York : Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

* Kornish yozuvchisi Artur Tomas Quiller-Couch („Q“) zamonaviy sharoitlarda Tristan va Iseult afsonasining qayta hikoyasi boʻlgan ''Dor qal’asini'' boshladi. U qirol Mark rolidagi mehmonxona egasini, uning rafiqasi Iseultni va bretonlik piyoz sotuvchini Tristan qilib tayinladi. Syujet „Troya“da boʻlib oʻtdi, uning nomi oʻzining tugʻilgan shahri Foui edi. Kitob Quiller-Couchning oʻlimida tugallanmagan va koʻp yillar oʻtgach, 1962-yilda Dafne du Maurier tomonidan yakunlangan.
* Rosemary Sutcliff Tristan va Iseult hikoyasi asosida ikkita roman yozgan. Yosh kattalar uchun hikoyani qayta hikoya qiluvchi ''Tristan va Iseult'' birinchi kitobi 1971-yilda nashr etilgan. U asosan Britaniyaning janubiy yarimorolidagi Kornuollda joylashgan. Hikoya uning keyingi Arturian romanining ''&quot;Qilich va aylana&quot;'' (1981) bobi sifatida paydo boʻladi.
* Tomas Berger Tristan va Isolda hikoyasini 1978-yilda Arturiya afsonasi „ ''Artur Reks: Afsonaviy roman“'' talqinida aytib berdi.
* Dee Morrison Meaney voqeani ''Iseult'' (1985) filmida Iseult nuqtai nazaridan aytib berdi. Bu hikoyaning sehrli tomoniga va sakslarning kelishi druidizm anʼanalari va sehrli mavjudotlarning tugashini anglatishiga qaratilgan.
* Diana L. Paxsonning 1988-yildagi ''&quot;Oq'' qargʻa&quot; romani Tristan va Izeult (kitobda Drustan va Esseilte nomi bilan atalgan) haqidagi afsonani Izeultning choʻrisi Brangien („Branven“) nuqtai nazaridan aytib berdi, u oʻrta asrlarning turli hikoyalarida tilga olingan..
* Jozef Bedierning ''Tristan va Izeult romantikasi'' Jon Apdayk tomonidan 1994-yilda Tristan va Izabel oshiqlari haqidagi Braziliya romanining soʻngida manba sifatida keltirilgan.
* Bernard Kornuell afsonaning „tarixiy“ talqinini „ ''Xudoning dushmani: Arturning romani“'', 1996-yilda ''&quot;Jangchi yilnomalari'' „ turkumidagi yozuv sifatida yon hikoya sifatida kiritgan.
* Rozalind Mayls Tristan va Izolda haqida trilogiya yozgan: ''Gʻarbiy orol qirolichasi'' (2002), ''Oq qoʻllarning xizmatkori'' (2003) va ''dengiz xonimi'' (2004).
* Nensi MakKenzi 2003-yilda Arturian seriyasining bir qismi sifatida ''“Orzular shahzodasi: Tristan va Essilta haqidagi ertak&quot; romanini'' yozgan.
* [[Bengal adabiyoti]]da hikoya muallif Sunil Gangopadhyay tomonidan ''Sonali Dukxo'' romanida tasvirlangan.
* Garri Turtledovning &quot; ''Red Britannia'' &quot; nomli muqobil tarixida Kristofer Marlou (u roman tarixida bizning tariximizga qaraganda uzoqroq yashaydi) doʻsti [[William Shakespeare|Uilyam Shekspirning]] gʻoyat mashhur &quot; ''[[Hamlet|Gamlet]]'' &quot; asari bilan raqobatlashish uchun &quot; ''Yseult va Tristan'' &quot; nomli pyesa yozadi.

=== Teatr va opera ===
[[Fayl:DR_1933_505_Nothilfe_Wagner_Tristan_und_Isolde.jpg|thumb|Vagnerning &quot; ''Tristan va Isolde'' &quot; operasi 1933-yilda nemis markasida nishonlandi]]

* 1832-yilda Gaetano Donizetti Milanda oʻzining ''L’elisir d’amore (sevgi iksiri)'' yoki (''sevgi iksiri)'' operasida bu voqeaga ishora qilgan. Adina qahramoni hikoyani ansamblga kuylaydi va Nemorinoni charlatan Dulkamaradan sehrli eliksirni soʻrashga ilhomlantiradi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=L’elisir d’amore {{!}} opera by Donizetti {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Lelisir-damore|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.britannica.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.
* Premyerasi 1865-yilda [[Richard Wagner|Richard Vagnerning]] „ ''Tristan va Isolde'' „ nomli filmida Tristan halokatga uchragan romantik figura sifatida tasvirlangan, Isolda esa qutqaruvchi ayol sifatida Vagnerning eng muhim ayollik rolini bajaradi.
* Tomas Xardining ''Lionnessdagi Tintageldagi Kornuol qirolichasining mashhur fojiasi'' 1923-yilda nashr etilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The famous tragedy of the Queen of Cornwall at Tintagel in Lyonnesse, a new version of an old story, arranged as a play for mummers, in one act, requiring no theatre or scenery,, by Thomas Hardy {{!}} The Online Books Page|url=https://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book/lookupid?key=ha001023863|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=onlinebooks.library.upenn.edu}}&lt;/ref&gt;.
* Rutland Boughtonning 1924-yilgi ''“Kornuoll malikasi“'' operasi Tomas Xardining pyesasi asosida yaratilgan. Shveysariyalik bastakor Frank Martin 1938—1940-yillarda Vagner taʼsirida „ ''Le vin herbé'' „ kamera operasini yozgan&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Queen of Cornwall|url=https://www.youtube.com/watch?v=C6UHr0eoszs|language=en|access-date=2022-05-03}}&lt;/ref&gt;.

=== Musiqasi ===
XX asr bastakorlari oʻz kompozitsiyalarida koʻpincha Vagner ohanglari bilan afsonadan foydalanganlar. Misol uchun, Hans Verner Henzening ''Tristan'' orkestr kompozitsiyasi Vagner versiyasidan, shuningdek, afsonaning qayta hikoyalaridan bepul olingan.

* Ingliz bastakori Rutland Boughton Xardining oʻyinidan ilhomlanib, ''“Kornuoll malikasi“'' musiqiy dramasini yaratdi. Birinchi spektakl 1924-yilda Glastonberi festivalida boʻlib oʻtdi. Allaqachon ''&quot;Oʻlmas soat&quot;'' va &quot; ''Baytlahm'' &quot; bilan mashhur boʻlgan Boughtonning noyob va kuchli opera bastakori sifatida oʻsishi Tristram va Isolde afsonasining ushbu muomalasida yaqqol namoyon boʻladi. Hardining pyesasi juda koʻp yengilmas gʻazabni taklif qilganini his qilib, u dramaturgdan oʻzining dastlabki sheʼriy asarlaridan bir hovuch qoʻshiq soʻzlarini olib kirishga ruxsat oldi. Natijada koʻpchilik Boughtonning ushbu janrdagi durdona asari deb oʻylagan taʼsirchan va jozibali asardir. 2010-yilda u Dutton Epoch yorligʻida yozilgan. Ronald Korp Nyu-London orkestri va London xori aʼzolari, shu jumladan yakkaxonlar Nil Devis (Qirol Mark), Xezer Shipp (Qirollik Iseult), Jak Imbrailo (Ser Tristam) va Joan Rodjers (Bretani Iseult) dirijyorligi.
* [[Messian Olivye Ejen Prosper Sharl|Olivier Messiaen]] oʻzining 1948-yilgi &quot; ''Turangalila-Simfoniya'' &quot; simfoniyasini hikoya atrofida qurdi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Messiaen : Turangalîla-Symphonie (Susanna Mälkki / Orchestre philharmonique de Radio France)|url=https://www.youtube.com/watch?v=9r4eeMZBInY|language=en|access-date=2022-05-03}}&lt;/ref&gt;.
* Nemis pauer-metal guruhi Blind Guardian oʻzlarining 2002-yilgi „A Night at the Opera“ albomida Tristan va Izeultning &quot; Qiz va oshiq ritsar &quot; hikoyasidan ilhomlangan qoʻshigʻiga ega.
* Ingliz qoʻshiqchisi va qoʻshiq muallifi Patrik Vulf oʻzining 2005-yilgi ''Wind in the Wires'' albomida Tristan va Iseult afsonasi haqidagi „Tristan“ qoʻshigʻini taqdim etdi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Patrick Wolf - Wind in the Wires|url=https://www.youtube.com/watch?v=CppK9ZfE-cI|language=en|access-date=2022-05-03}}&lt;/ref&gt;.
* Amerikalik hind rok-guruhi Tarkio oʻzlarining &quot; ''Dengiz yoʻllaridagi dengizchilar uchun dengiz qoʻshiqlari'' &quot; albomida „Tristan va Iseult“ nomli qoʻshigʻiga ega.

=== Kino va televideniyeda ===
Hikoya asosida bir necha bor filmlar suratga olingan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Films named ''Tristan and Isolde''|nashriyot=[[Internet Movie Database]]|url=https://www.imdb.com/find?q=Tristan%20and%20Isolde;s=tt}}&lt;/ref&gt;. Ushbu filmlar orasida eng birinchilaridan biri [[1909|1909-yil]]da suratga olingan fransuz ''Tristan et Yseult'' ovozsiz filmi boʻlishi mumkinligi iddao qilingan&lt;ref name=&quot;Harty&quot;/&gt;. Filmdan ikki yil oʻtgach, xuddi shu nom ostida, hikoyaga [[syujet]]iga bir qancha oʻzgartirishlar kiritilgan yana bir [[fransuzcha]] film ommaga namoyish etiladi. Film voqealariga qoʻshimcha sifatida Tristanning xizmatkori '''Rozen''' sevishganlarni aldab, sevgi eleksirini ichishlariga koʻmaklashishi, keyin esa ularni qirol Markka yomonlashi kabi sahnalar kiritiladi. [[Qirol]] ularga rahm qilsa ham, hikoya soʻngida sevishganlar baribir [[Suitsid|oʻz jonlariga qasd qilishadi]]&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;. Filming uchinchi [[Ovozsiz kino|ovozsiz]] talqini [[1920-yil]]da suratga olinadi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.

* Eng mashhur va bahsli Tristan filmlaridan biri [[1943|1943-yil]]da rejissyor Jan Delannoy (Jan Kokto ssenariysi) tomonidan suratga olingan „ ''L'Éternel Retur'' „ (''“Abadiy qaytish“'') edi. Bu oʻzining doʻsti Markga xotin olib kelgan Tristan rolidagi Patris ismli odam bilan hikoyaning zamonaviy qayta hikoyasidir. Biroq, yovuz mitti ularni aldab, sevgi iksirini ichishga majbur qiladi va tanish fitna boshlanadi&lt;ref name=&quot;Harty&quot;&gt;{{veb manbasi|ism=Kevin J.|muallif=Harty|sarlavha=Arthurian Film from the Camelot Project at the University of Rochester|url=http://www.lib.rochester.edu/camelot/acpbibs/harty.htm|qaralgan sana=2022-06-14|arxivsana=2008-05-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080524210709/http://www.lib.rochester.edu/camelot/acpbibs/harty.htm}}&lt;/ref&gt;. Film Germaniya hukmronligi ostidagi Vichi rejimi davrida Fransiyada ishlangan. Filmning elementlari [[Natsizm|milliy sotsialistik]] mafkurani aks ettiradi, goʻzal sariq qahramon va qahramon Untermensch mitti tomonidan ajratilgan. Mittiga afsonaning koʻp talqinlaridan koʻra koʻproq muhim rol berilgan; uning shafqatsiz yomgʻirlari, xuddi natsistlarning stereotiplaridagi yahudiylarga oʻxshab, sevishganlarni vayron qiladi.
* 1970-yilgi ispan filmi ''Tristana'' voqea bilan faqat tangensial bogʻliq. Tristan rolini ayol qahramon Tristana oʻz zimmasiga oladi, u keksayib qolgan amakisi Don Lopega gʻamxoʻrlik qilishga majbur boʻladi, garchi u Horasioga uylanishni xohlasa ham&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* 1981-yilda suratga olingan Irlandiyalik &quot; ''Lovespell'' &quot; filmida Nikolas Kley Tristan rolida va Keyt Mulgryu Iseult rolida boʻlgan. Tasodifan, Kley Jon Burmanning &quot; ''Excalibur'' &quot; dostonida Lancelot rolini oʻynadi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* Nemis filmi „ ''Olov va qilich“'' (''Feuer und Schwert — Die Legende von Tristan und Isolde'') 1981-yilda [[Cannes film festivali|Kann kinofestivalida]] premyerasi boʻlib, 1982-yilda chiqarilgan. Filmda [[Christoph Waltz|Kristof Vals]] Tristan rolini oʻynadi va u Brittani Iseult subsyujetini olib tashlagan boʻlsa-da, hikoyaga toʻgʻri keldi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* Fransuz rejissori Fransua Truffo ''1981-''yilda suratga olingan &quot;Qoʻshni ''ayol'' &quot; filmi uchun mavzuni zamonaviy davrga moslagan boʻlsa, 1988- ''yilda &quot;Qargʻa soyasida'' &quot; filmi qahramonlarni Oʻrta asr Islandiyaga olib borgan. Bu yerda Trausti va Isolda raqib qabilalardan boʻlgan jangchilar boʻlib, Trausti Isolda qabilasining yetakchisini oʻldirganda toʻqnash keladi, biroq mahalliy episkop tinchlik oʻrnatadi va ularning nikohini tartibga soladi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* 1998-yilda Ispaniya va Fransiyada namoyish etilgan ''Tristan va Isolda: La Leyenda Olvidada'' animatsion teleseriali bor edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.msn.com/en-ca/entertainment/rf-watch-online/tv-shows/tristan-e-isolda|sarlavha=Watch Tristan e Isolda|ish=msn.com|qaralgan sana=13-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.
* Bollivud rejissori Subhash Gay oʻzining 1997-yilda &quot; ''Pardes'' &quot; musiqiy filmida hikoyani zamonaviy Hindiston va Qoʻshma Shtatlarga oʻtkazadi. Hind amerikalik Kishorilal (Amrish Puri) yetim qolgan jiyani Arjunni ([[Shah Rukh Khan|Shohruh Xon]]) tarbiyalaydi. Oxir-oqibat, Kishorilal oʻzining xudbin, sayoz oʻgʻli Rajivga (Apoorva Agnixotri) kelinlik qilib, goʻzal Ganga (Maxima Chaudxari) ni jalb qilish uchun Arjunni Hindistonga qaytarib yuboradi. Arjun Gangaga tushib qoladi va amakivachchasi va suyukli amakisiga sodiq qolish uchun kurashadi.
* 2002-yilda fransuz ''Tristan et Iseut'' animatsion filmi oilaviy tomoshabinlarga moʻljallangan anʼanaviy ertakning bowdlerlashtirilgan versiyasidir.
* Afsonaga 2006-yilda [[Tony Scott|Toni Skott]] va [[Ridley Scott|Ridli Skott]] tomonidan ishlab chiqarilgan, Din Jorgaris tomonidan yozilgan, Kevin Reynolds rejissorligida hamda [[James Franco|Jeyms Franko]] va Sofiya Mayls ishtirok etgan ''Tristan &amp;amp;amp; Isolde'' filmi bilan nisbatan yuqori byudjetli muomala berildi. Ushbu versiyada Tristan ota-onasi yoshligida oʻldirilganidan keyin lord Mark tomonidan tarbiyalangan kornishlik jangchidir. Irlandlar bilan jangda Tristan Irlandiya qirolining ikkinchisi Morholtni magʻlub etadi, ammo jangda zaharlanadi. Zahar uning barcha his-tuygʻularini susaytiradi va uning hamrohlari uni oʻlgan deb hisoblashadi, shuning uchun u oʻlik jasadni kuydirish uchun qayiqda joʻnatiladi. Ayni paytda, Isolda Morholt bilan istamagan nikohidan qoʻrqib, uyini tark etadi va Irlandiya qirgʻogʻida Tristanni topadi.

== Yana qarang ==

* [[Antony va Cleopatra]]
* [[Romeo va Juliet]]
* Pyramus va Thisbe
* [[Canoel]]
* Oʻrta asr ovchiligi (terminologiya)

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.timelessmyths.com/arthurian/tristan.html Hikoyaning umumiy koʻrinishi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070824043120/http://www.timelessmyths.com/arthurian/tristan.html |date=2007-08-24 }}
* [http://www.studenthandouts.com/01-Web-Pages/2012-12-a/romance-of-tristan-and-isolde-ebook-PDF.htm „Tristan va Isolda romantikasi“ (bepul PDF elektron kitob)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161128003625/http://www.studenthandouts.com/01-Web-Pages/2012-12-a/romance-of-tristan-and-isolde-ebook-PDF.htm |date=28-noyabr 2016-yil }} (arxiv)
* [http://www.lib.rochester.edu/camelot/trismenu.htm Camelot loyihasidan Tristan sahifasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130210152719/http://www.lib.rochester.edu/camelot/trismenu.htm |date=2013-02-10 }}
* [http://www.lib.rochester.edu/camelot/trisbib.htm Zamonaviy Tristaniyaning ingliz tilidagi bibliografiyasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120103215646/http://www.lib.rochester.edu/camelot/trisbib.htm |date=2012-01-03 }}
* [http://fr.wikisource.org/wiki/Tristan_(B%C3%A9roul) Berulning &quot; ''Le Roman de Tristan'' &quot; asari] (fransuzcha)
* [http://fr.wikisource.org/wiki/Tristan_(Thomas_d’Angleterre) Tomas d’Angleterning ''Tristani''] (fransuzcha)
* [http://www.litteratureaudio.com/livre-audio-gratuit-mp3/tristan-et-iseult.html/ Tristan va Iseult, audio versiyasi][[Fayl:Speaker_Icon.svg|20x20px]] (fransuzcha)

[[Turkum:Sevgi hikoyalari]]
[[Turkum:Keltlar mifologiyasi]]
[[Turkum:Afsonalar]]
[[Turkum:Mifologiya]]</text>
      <sha1>s22eett9kd8u62034qcqbvvx8x64ap5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156282</id>
      <parentid>6156281</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:13:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6156282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46960" sha1="7kavadt5ecefj3nc8fmxwylsr7dfgu9" xml:space="preserve">[[Fayl:Herbert_James_Draper_-_Tristan_&amp;_Isolde.jpg|thumb|300x300px| Gerbert Draper —''Tristan va Izolda'' (1901)]]

'''Tristan va Iseult''' ({{Talaffuz|Tristan va Izolda}}) — [[XII asr]]dan buyon koʻplab oʻzgarishlarga uchragan, keltlar afsonasiga asoslangan [[oʻrta asr]] romantik mifologiyasining yorqin namunalaridan biri&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Tristan and Isolde {{!}} legendary figures {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Tristan-and-Isolde|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.britannica.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. Tristan ismi ''Tristram'' (yoki ''Tristrem''), '''Iseult''' esa ''Isolde'', ''Isolt'' yoki ''Yseult'' shaklida ham kelgan manbalar mavjud. Ushbu afsona Gʻarb madaniyati taʼsiri ostidagi mamlakatlar maʼnaviy qarashlariga doimiy taʼsir koʻrsatib kelgan. Ertakda kornishlik [[Ritsarlar|ritsar]] Tristan va [[Irlandiya|Irland]] malikasi Iseult oʻrtasidagi yashirin, fojia bilan yakunlangan muhabbat tasvirlangan. Tristanning amakisi va [[Kornuoll]] qiroli Mark jiyaniga Cornwalldan [[Irlandiya oroli|Irlandiya]]ga, malika Iseultga uylanish uchun safar paytida oʻziga hamrohlik qilish vazifasini yuklaydi. Safarga amakisi bilan yoʻl olgan Tristan va irlandlar malikasi Iseult sevgi [[eliksir]]ini ichishadi. Bu esa ular oʻrtasida ehtirosli sevgi tuygʻusini uyg'otadi.

Afsonaning turli xil shakllari Oʻrta asrlar [[Yevropa]]sida turli tillarda qayd etilgan va saqlanib qolgan. Ertakning eng qadimgi misollari &quot;Sud boʻlimi&quot; va &quot;Umumiy boʻlim&quot; deb nomlanuvchi ikkita asosiy shaklni oʻz ichiga qamrab oladi. Birinchisi [[Tomas Britan]] va [[Béroul]]ning XII asrga oid sheʼrlari bilan boshlansa, ikkinchisi yoʻqolgan, asl nusxani oʻzida aks ettiradi. Soʻnggi shaklda XIII asr Tristan romantikasi va [[qirol Artur]] afsonasi birlashtirilib, juda keng qamrovli yoritiladi. &quot;Ishqiy millatchilik&quot; taʼsiri ostida oʻrta asrlarga nisbaran qiziqish uygʻongandan soʻng, hikoya zamonaviy davrda, xususan, Wagnerning operasida mashhur boʻla boshlaydi.

== Afsonalar ==
[[Fayl:BUSSIERE_Gaston_-_Yseult_la_blonde.jpg|left|thumb| ''Yseult'', [[Gaston Bussière]] (XX asr boshlari)]]
Bosh qahramonlardan biri Tristanning xarakteri turlicha tavsiflanadi. Garchi &quot;Tristan&quot; ismi eng keng tarqalgan zamonaviy shakl boʻlsa-da, ismning yozilishida farqlar mavjud. Tristan afsonasining ikkita asosiy versiyalari mavjud. Ilk versiyaga XII asrning ikkinchi yarmida ijod qilgan shoirlar britaniyalik Thomas va [[Béroul]]ning fransuz tilidagi romanlari kabi nodir asarlar kiradi. Keyinchalik, asl versiyalar Tomas va Beroul tomonidan yozilgan ertaklardan keskin farq qilishi aniqlangan.
[[Fayl:John_Duncan_-_Tristan_&amp;_Isolde.jpg|alt=|thumb| Jon Dunkan tomonidan ''Tristan va Izolda'' (1912)]]
Yosh shahzoda Tristan irlandiyalik ritsar Morholtni magʻlub etgandan soʻng, goʻzal Iseultni olib kelish maqsadida [qirol Mark unga uylanishi uchun] Irlandiyaga yoʻlga chiqadi. Yoʻlda ular sevgi eliksirini ichishadi. Bu esa ularning bir-biriga telbalarcha oshiq boʻlishiga olib keladi&lt;ref name=&quot;EB1911&quot;&gt;{{Cite EB1911|wstitle=Tristan|volume=27|pages=292–294|first=Jessie Laidlay|last=Weston}}&lt;/ref&gt;. Afsonaning &quot;sud boʻlimi&quot;da eleksirning taʼsiri bir umr davom etadi deyilgan. Biroq, &quot;umumiy boʻlim&quot;da [[eliksir]]ning taʼsiri uch yildan soʻng yoʻqolishi ta'kidlangan. Hikoyaning baʼzi bir shakllarida, ular damlamani tasodifan ichib yuborishlari aytilgan. Yana bir ehtimoliy fikrga koʻra eliksir tayyorlovchi Mark bilan boʻlishish uchun bir qismi Iseultga, ikkinchisi esa ataylab Tristanga beradi. Iseult Mark bilan turmush qurgan boʻlsa-da, afsun uni va Tristanni bir-birlarini sevishganlar sifatida izlashga majbur qiladi. Qirolning maslahatchilari bir necha bor er-xotinni zinoda sinab koʻrishga harakat qilishadi, lekin ular oʻzlarining aybsizligini saqlab qolish uchun hiyla ishlatadilar. ''Béroul versiyasi''da sevgi eliksiri oxir-oqibat tugaydi va ikki sevishgan zinokor munosabatlarini davom ettirish yoʻlini oʻzlari tanlaydilar.

Oʻrta asrlari sevgi motividagi Artur — Lancelot — Guinevere [[sevgi uchburchagi]] kabi Tristan, qirol Mark va Iseult[[Sevgi uchburchagi|ham]] bir-birlarini sev[[Sevgi uchburchagi|r]]adilar. Tristan amakisi[[Sevgi uchburchagi|qirol]]g Markni ustozi va asrab olingan otasi sifatida hurmat qilgan. Iseult Markning unga boʻlgan mehribonligi uchun minnatdor boʻladi. Mark Tristanni oʻgʻli, Iseultni esa xotini sifatida yaxshi koʻradi. Ammo har kecha uchala qahramon ham kelajak haqida dahshatli tushlar koʻrishar edi. Mark oxir-oqibat bu voqeadan xabar topadi hamda jiyani va xotinini tuzoqqa tushirishga harakat qiladi. Bir vaqtning oʻzida zaif qirollikning xavf ostida qolishi, [[Irlandiya]] va [[Kornuoll]] oʻrtasidagi urushning toʻxtatilishi koʻndalang masala sifatida yuzaga chiqadi. Mark ularning aybiga dalil boʻlib tuyuladigan narsalarni qoʻlga kiritadi va Tristanni osib oʻldirish va Iseultni ustunda yoqish orqali jazolashga qaror qiladi. U Iseultni oʻldirish haqidagi fikrini oʻzgartiradi va uni moxov koloniyasiga joylashtiradi. Tristan dorga olib borilish paytida qochib qolishga erishadi va ibodatxona derazasidan moʻjizaviy sakrashni amalga oshiradi hamda Iseultni qutqaradi. Sevishganlar Morrois oʻrmoniga qochib ketishadi va keyinchalik Mark tomonidan topilmaguncha u yerda boshpana topishadi. Tristan Iseultni Markga qaytarishga va mamlakatni tark etishga rozi boʻlganidan keyin ular Mark bilan yarashadi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|title=The Arthurian name dictionary|last=Bruce|first=Christopher W.|year=1999|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=0-8153-2865-6|page=271|url=https://books.google.com/books?id=XZFbczeMtYcC&amp;pg=PA271|accessdate=2022-01-27}}&lt;/ref&gt;.

=== Qirol Artur va oʻlim bilan bogʻliqlik ===
Eng qadimgi asrab qolingan Tristan sheʼrlari qirol Artur va uning saroyiga havolalarni oʻz ichiga oladi, Tristan va Iseult haqida eslatmalar ham baʼzi erta Arturian matnlarida uchraydi. Hikoya va Artur afsonasi oʻrtasidagi aloqa vaqt oʻtishi bilan kengaytirildi. XII asrning birinchi yarmida Vulgate tsikli (''Lancelot-Grail'') tugaganidan koʻp oʻtmay, ikki muallif Tristanni davra stolining ritsar sifatida toʻliq tasdiqlaydigan ''Tristan'' prozasini yaratdilar. Bu yerda u davra suhbatining eng buyuk aʼzolaridan biri, Lancelotning sobiq dushmani va Muqaddas Grail uchun qidiruv ishtirokchisi sifatida tavsiflanadi. Keyin ''Tristan'' prozasi Post-Vulgate tsikliga kiritilgan Tristan va Iseultning umumiy oʻrta asr ertakiga aylandi. Ikki asr oʻtgach, u Tomas Malori ning Arturian ''Le Morte d’Artur'' toʻplamining asosiy manbasiga aylanadi.
 {{multiple image|width=|align=left|image1=Edmund Blair Leighton - The End of the Song (1902).jpg|image2=Rogelio de Egusquiza - Tristan and Isolt (Death) - Google Art Project.jpg|footer=|direction=vertical|caption1=''The End of the Song'', [[Edmund Leighton]] asari (1902)|caption2=[[Rogelio de Egusquiza]]ning ''[[Tristan and Isolde (Death)]]'' asari (1910)|total_width=230|alt1=}}
''Tristan'' nasrining mashhur kengaytirilgan versiyasida va undan olingan asarlarda (shu jumladan Malori ning) Tristan Iseult uchun arfa chalayotganda qirol Mark tomonidan hujumga uchraydi. Mark sehrlangan nayza bilan Tristanga zarba berib, uni oʻlim bilan yaraladi. Tristan afsonasining sheʼriy muolajalari esa qahramonning oʻlimi haqida mutlaqo boshqacha maʼlumot beradi. Tomasning qayd etishicha, Tristan yosh ayolni olti ritsardan qutqarishga urinayotganda zaharlangan nayzadan yaralangan. Tristan oʻzining doʻsti Kaxedinni uni davolay oladigan yagona odam boʻlgan Irlandiyalik Izeultni topishga yuboradi. Tristan Kaxedinga agar Iseultni olib kelsa, oq yelkanlarda, agar olib kelmasa, qora yelkanlarda suzib ketishini aytadi ([[Yunon tili|yunoncha]] [[Tesey]] haqidagi afsonaning aks-sadosi). Iseult Kaxedin bilan Tristanga qaytishga rozi boʻladi, lekin Tristanning rashkchi rafiqasi Oq qoʻllar Iseult Tristanga yelkanlarning rangi haqida yolgʻon gapiradi. Tristan qaygʻudan vafot etadi, Iseult unga xiyonat qildi deb oʻylaydi va Iseult uning jasadi ustida oʻladi. ''Tristan'' prozasining qisqacha versiyasi va undan keyingi baʼzi asarlarda sheʼriy versiyalarda boʻlgani kabi Tristanning oʻlimi haqidagi anʼanaviy maʼlumotlar ham qoʻllanadi.

=== Oʻlimdan keyin ===
[[Fayl:Servieres-Lancelot.jpg|alt=|thumb| ''Jenevye va Lancelot Isolda va Tristan qabrlarida,'' Eugénie Servières (taxminan 1814)]]
Fransuz manbalarida, masalan, 1903-yilda Hilaire Belloc tomonidan ingliz tiliga tarjima qilinganda tanlab olingan manbalarda, Tristan qabridan oʻsimtasimon oʻsimta oʻsib chiqqani, shu qadar qalin oʻsib, kamon hosil qilib, Iseult qabriga ildiz otgani aytiladi. Hikoya davom etadi, qirol Mark shoxlarni uch marta kesib tashlashga harakat qiladi va har safar novdalar oʻsib, bir-biriga bogʻlanadi. Keyinchalik hikoyalar Tristan qabri ustidagi briar va Iseultning atirgul daraxtining oʻzaro bogʻlanishi bilan hikoyaning bu tomonini bezatadi. Keyingi variantlar bir-biriga bogʻlangan daraxtlarning tafsilotlarini aniqlaydi, ikkita oʻsimlikni findiq va [[Shilvi|honeysuckle]] bilan almashtiradi.

Keyinchalik hikoyalarda sevishganlarning bir nechta farzandlari borligi qayd etilgan. Baʼzi hikoyalarda ular oʻzlariga oʻgʻil va qiz tugʻishgan. Bolalar oʻzlarining sarguzashtlarini boshdan kechirish uchun kelishadi. XIV asr fransuz tilida yozilgan roman ''Ysaÿe le Triste'' (''Ysaÿe the Sad'')da shu nomli qahramon Tristan va Iseultning oʻgʻli. U peri shohi Oberon bilan aloqador boʻlib qoladi va Marta ismli qizga uylanadi, undan Mark ismli oʻgʻil tugʻiladi. Ispaniyalik ''Tristan el Joven'' tarkibiga Tristanning Leonis Tristani deb atalgan oʻgʻli ham kiradi&lt;ref&gt;N. J. Lacy (''et al.''). „Carta enviada por Hiseo la Brunda Tristan“, „Repuesta de Tristan“ from ''The New Arthurian Encyclopedia''. New York : Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

== Kelib chiqishi va analoglari ==
Ertakning kelib chiqishi haqida bir nechta nazariyalar mavjud, ammo tarixchilar qaysi biri eng toʻgʻri ekanligi haqida bir xil fikrda emaslar.

=== Britaniya ===
VI asr oʻrtalarida Kornuollning janubi-sharqidagi Dore qal’asiga yaqin joylashgan „Drustan tosh“ yodgorligida ''Kunomorusning'' oʻgʻli Drustanga („Mark“) tegishli yozuv bor. Biroq, barcha tarixchilar Drustan Tristan arxetipi ekanligiga qoʻshilishmaydi. Yozuv hozirda qattiq eroziyaga uchragan, ammo XVI asrdan boshlab toshga oid eng qadimgi yozuvlarning barchasi „CIRVIVS“ / „CIRUSIUS“ ning baʼzi bir oʻzgarishlariga mos keladi. U birinchi marta XIX asr oxirida „DRUSTANUS“ ning baʼzi bir oʻzgarishi sifatida oʻqilgan. Optimistik oʻqish XIX asrda oʻrta asr romantikasining mashhur qayta tiklanishiga mos keladi. 2014-yilda 3D skanerlash usullaridan foydalangan holda oʻtkazilgan tadqiqot orqaga qaragan „D“ oʻrniga dastlabki „CI“ oʻqishini qoʻllab-quvvatladi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1016/j.jas.2014.08.017|title=Developing a low cost 3D imaging solution for inscribed stone surface analysis|last=Spring|first1=Adam|last2=Peters|first2=Caradoc|journal=Journal of Archaeological Science|date=2014-yil dekabr|volume=52|pages=97–107}}&lt;/ref&gt;.

''Mart ap Meichion'' („Mark“) va Uels triadalarida ''Trystan'', gnomik sheʼriyatning baʼzilari, ''Mabinogion'' hikoyalari va Illtudning XI asr hagiografiyasiga havolalar mavjud. Drystan ismli personaj qirol Arturning maslahatchilaridan biri sifatida &quot; ''Mabinogion'' „ nomi bilan tanilgan Oʻrta Uels nasriy toʻplamida XIII asr boshidagi ''“Rhonabwy orzusi'' &quot; ertakining oxirida paydo boʻladi. Iseult Artur saroyining boshqa buyuk erkaklari va ayollari bilan bir qatorda boshqa, ancha oldingi ''Mabinogion'' ertakida, ''Culhwch va Olvenda sanab'' oʻtilgan&lt;ref&gt;Jeffrey Gantz (translator), ''Culhwch and Olwen'', from ''The Mabinogion'', Penguin, 1976. {{ISBN|0-14-044322-3}}&lt;/ref&gt;.

=== Irlandiya bilan bogʻliqlik ===
Tristan afsonasining mumkin boʻlgan irlandiyalik oʻtmishdoshlari juda koʻp ilmiy eʼtiborga sazovor boʻlgan. ''Baxtsiz triantán an ghra'' yoki sevgi uchburchagi bir nechta Irlandiya asarlarida, ayniqsa ''Tóraigheacht Dhiarmada agus Ghráinne'' (''Diarmuid va'' Gráinne taʼqibi) deb nomlangan matnda aks etadi. Hikoyada qarigan Fionn mac Cumhaill yosh malika Grainni oʻz xotiniga oladi. Nikoh marosimida u Fionning eng ishonchli jangchilaridan biri boʻlgan Diarmuid Ua Duibhnega oshiq boʻladi. Gráinne undan tashqari hammaga uxlatadigan iksir beradi va uni oʻzi bilan qochishga ishontiradi. Qochoq sevishganlar keyin butun Irlandiya boʻylab Fianna tomonidan taʼqib qilinadi.

Yana bir irland analogi — ''Scéla Cano meic Gartnáin'', XIV asrda Lekanning ''Sariq kitobida'' saqlangan. Ushbu ertakda Kano surgun qilingan Shotlandiya qiroli boʻlib, u Ui Maile qiroli Markanning mehmondoʻstligini qabul qiladi. Uning yosh rafiqasi Credd giyohvand moddalarni isteʼmol qiladi va keyin Kanoni uning sevgilisi boʻlishga ishontiradi. Ular Marcanning sudida sud majlisini davom ettirishga harakat qilishadi, lekin ular saroy aʼzolaridan hafsalasi pir boʻladi. Oxir-oqibat, Credd oʻzini oʻldiradi va Kano qaygʻudan oʻladi.

Ulster tsikli Naoise mac Usnech Deyrdre uchun tushadigan ''Clann Uisnigh'' yoki ''Deirdre of Sorrows'' matnini oʻz ichiga oladi. U Olsterning goʻzalligi uchun kurashayotgan erkaklar tufayli fuqarolar urushiga kirishishi haqidagi bashorat tufayli qirol Konchobar mac Nessa tomonidan qamoqqa tashlangan. Konchobar urushni oldini olish uchun Deyrdre bilan turmush qurishga vaʼda bergan va Klan Uisnighdan oʻch oladi. Naoise va uning qarindoshlarining oʻlimi koʻplab Ulstermenlarning Konnaxtga oʻtishiga olib keladi, shu jumladan Konchobarning oʻgay otasi va ishonchli ittifoqchisi Fergus Mak Roich, oxir-oqibat ''Tain Bo Kuailngeni tezlashtiradi''.

Baʼzi olimlarning taʼkidlashicha, XI asrda [[Fors tili|Fors]] hikoyasi ''Vis va Ramin'' Tristan afsonasi uchun namuna boʻlgan boʻlishi kerak, chunki oʻxshashliklar tasodifiy boʻlish uchun juda muhim&lt;ref name=&quot;Roman&quot;&gt;Stewart Gregory (translator), Thomas of Britain, ''Roman de Tristan'', New York: Garland Publishers, 1991. {{ISBN|0-8240-4034-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dīn Gurgānī 2008&quot;&gt;Fakhr al-Dīn Gurgānī, and Dick Davis. 2008. Vis &amp; Ramin. Washington, DC: Mage publishers.&lt;/ref&gt;. Tristan va Iseultning forscha kelib chiqishi haqidagi dalillar juda muhim&lt;ref&gt;Grimbert, Joan T. 1995. ''Tristan and Isolde: a casebook''. New York: Garland Pub.&lt;/ref&gt; va bu fors hikoyasi Gʻarbga qanday etib kelganligi haqida bir qancha nazariyalar mavjud. Baʼzilar buni [[Salib yurishlari]] paytida Suriya saroyida&lt;ref name=&quot;Dīn Gurgānī 2008&quot; /&gt; va Muqaddas Yerdagi salibchilar va Sarasen lagerlariga bepul kirish imkoniga ega boʻlgan oʻyinchilarning hikoyalari bilan almashish natijasida paydo boʻlgan deb taxmin qilishdi&lt;ref&gt;Grimbert, Joan T. 1995. ''Tristan and Isolde: a casebook''. p. 21.&lt;/ref&gt;.

Baʼzilar [[Ovidiy|Ovidning]] ''Pirami va Bubesi'' va [[Ariadna|Naxosdagi]] Ariadna haqidagi hikoya Tristan afsonasining rivojlanishiga hissa qoʻshgan boʻlishi mumkin deb hisoblashadi&lt;ref name=&quot;Roman&quot;/&gt;. Tristan va Iseultning oʻlib, bir-biriga bogʻlangan daraxtlarga aylanishi ketma-ketligi Ovidning Baucis va Filemon haqidagi sevgi hikoyasiga ham oʻxshaydi, unda ikki sevishgan oʻlimda bir tanasidan oʻsib chiqqan ikki xil daraxtga aylanadi. Biroq, bu Deidre of the Sorrows dostonida ham sodir boʻladi, bu aloqani yanada zaif qiladi. U, shuningdek, Angliya va [[Fransiya]] kabi zamonaviy milliy davlatlar rivojlanishi paytida (ayniqsa, monastirlarning parchalanishi paytida) zarar koʻrganligi maʼlum boʻlgan yozma yozuvlarga tayanib, savodxonlikdan oldingi jamiyatlarning (hozir yoʻqolgan) ogʻzaki anʼanalariga eʼtibor bermaydi.

== Hududli va umumiy shoxlar ==

=== Umumiy filial ===
[[Fayl:Miniatura_Isotta.jpg|alt=|thumb| Tristan va Iseult Kornuollga ketayotib, Évrard d’Espinquesning ''Rim de Tristan'' miniatyurasi (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr)]]
„Umumiy“ filialning eng qadimgi vakili Berulning „ ''Le Roman de Tristan“ asaridir.'' Birinchi qism odatda 1150—1170-yillar oraligʻida, ikkinchisi esa 1181—1190-yillar oraligʻida. Filial shunday nomlandi, chunki u ilgari ritsarlik boʻlmagan, sudga aloqador boʻlmagan hikoya qilish anʼanasini ifodalaydi, bu esa uni yuqori oʻrta asrlarga qaraganda qorongʻu asrlarni koʻproq aks ettiradi. Shu nuqtai nazardan, ushbu sohadagi asarlar Layamonning Brut va ''Perlesvausga'' oʻxshaydi. Tomas asarlarida boʻlgani kabi, Berul ijodi haqidagi bilimlar ham cheklangan. Uning asarlarining bir nechta muhim qismlari XIX asrda topilgan, qolganlari esa keyingi versiyalardan tiklangan&lt;ref name=&quot;EFTP&quot;&gt;&quot;Early French Tristan Poems&quot;, from Norris J. Lacy (editor), ''Arthurian Archives'', Cambridge, England; Rochester, NY: D.S. Brewer, 1998. {{ISBN|0-8240-4034-1}}&lt;/ref&gt;.. Berul versiyasi Tristan romanslarining eng qadimgi maʼlum versiyasidir. Bu, odatda, hech qanday tushuntirish yoki oʻzgartirishlarsiz, romantikadagi barcha xom hodisalarning eng yaqin taqdimoti hisoblanadi. Shuning uchun, Beroul versiyasi keyingi „umumiy filial“ nashrlari uchun arxetipdir&lt;ref&gt;Federick, Alan.&quot;Introduction.&quot; ''The Romance of Tristan: The Tale of Tristanʼs Madness.''Translated by Alan S. Fedrick, Penguin Classics, 1970.&lt;/ref&gt;. Umumiy filialning yanada muhim tasviri — Eilhart fon Obergening nemis versiyasi. Eyxart mashhur edi, lekin keyingi Gotfrid bilan solishtirganda xira edi&lt;ref name=&quot;Gottfried&quot;&gt;Norris J. Lacy ''et al.'' „Gottfried von Strassburg“ from ''The New Arthurian Encyclopedia'', New York: Garland, 1991.&lt;/ref&gt;.

Umumiy shoxning saroy shoxchasidan sezilarli darajada farq qiladigan jihati bu oshiqlarning Mark saroyidan surgunda boʻlgan vaqtlarini tasvirlashdir. Saroy shoxlari Tristan va Iseultni „Sevishganlar gʻorida“ boshpana qilib, baxtli yolgʻizlikda yashayotganliklari va shu tariqa saroy va ritsarlik yozuvi anʼanalariga rioya qilgan holda tasvirlangan boʻlsalar, umumiy shoxlar Tristan va Iseultning chekkan azob-uqubatlarini taʼkidlaydi. Umumiy filialda surgun — bu er-xotinning sud meʼyorlaridan voz kechishini taʼkidlaydigan va ularning romantikasi mumkin emasligini taʼkidlaydigan haqiqiy jazo.&lt;ref&gt;Kelly, Molly Robinson. „After the Potion.“ ''The Heroʻs Place: Medieval Literary Traditions of Space and Belonging.'' Washington DC, Catholic University of America Press, 2009, pp. 227-284.&lt;/ref&gt;

Fransuz oʻrta asr olimlari Jozef Bédier Tristanning barcha afsonalarini bitta asl nusxada: Kornish yoki Breton sheʼrida kuzatish mumkin deb oʻyladi. U bu faraziy asl nusxani „Ur-Tristan“ deb atadi. U oʻzining haligacha mashhur ''boʻlgan „Tristan va Iseult romansi“'' asarini bu qanday boʻlishi mumkinligini qayta tiklashga urinish sifatida yozgan va bir butunlikni yaratish uchun boshqa versiyalardagi materiallarni oʻz ichiga olgan. Edvard J. Gallager tomonidan ''Bédierning Roman de Tristan et Iseut'' (1900) asarining yangi [[Ingliz tili|inglizcha]] tarjimasi 2013-yilda Hackett nashriyot kompaniyasi tomonidan nashr etilgan. Hilaire Belloc tomonidan birinchi marta 1913-yilda nashr etilgan tarjimasi 1958-yilda Claire Bloom&lt;ref&gt;[https://trove.nla.gov.au/work/19061141?selectedversion=NBD3852350 Trove, National Library of Australia]&lt;/ref&gt; tomonidan oʻqilgan Caedmon Audio yozuvi sifatida nashr etilgan va 2005-yilda qayta nashr etilgan.

=== Sud boʻlimi ===
Olimlar Tristan afsonasining „sudviy“ boʻlimi deb nomlagan narsaning eng qadimgi tasviri Britaniyalik Tomasning 1173-yildagi ishida keltirilgan. Uning ''Tristan'' sheʼrining oltita qoʻlyozmani ifodalovchi atigi oʻnta qismi topilgan: [[Turin]] va [[Strasburg|Strassburgdagi]] qoʻlyozmalar yoʻqolgan, ikkitasi [[Oxford|Oksfordda]], bittasi [[Cambridge|Kembrijda]] va bittasi Karlaylda qolgan&lt;ref name=&quot;Roman&quot;/&gt;. Tomas oʻz matnida Tristanni kuylagan yana bir ''trubva'' nomini aytadi, garchi bu oldingi versiyaning qoʻlyozmalari topilmagan. Shuningdek, Izeultning qaygʻudan qisqa lai yozishi tasvirlangan parcha bor, bu taniqli trubadurning oʻlimiga oid bir-biriga bogʻliq boʻlmagan afsonaning rivojlanishiga, shuningdek, XII asrning zodagon ayollarining lais kompozitsiyasiga oydinlik kiritadi.

Tristan afsonasining saroy shoxini bilish uchun quyidagi muhim matn 1227-yilda Norvegiya qiroli Xokon Xokonsonning iltimosiga binoan birodar Robert tomonidan qilingan Tomasning qisqartirilgan tarjimasidir. Qirol Xokon oʻz saroyida Angevin — [[Normannlar|Norman]] madaniyatini targʻib qilmoqchi edi, shuning uchun u bir nechta fransuz Arturian asarlarini tarjima qilishni buyurdi. Nordic versiyasi Tomasning Tristanidagi voqealarning toʻliq, toʻgʻridan-toʻgʻri hikoyasini taqdim etadi, uning koʻplab sharhlovchi chalgʻitishlari yoʻq. U shakllanish davridagi saroy boʻlimining yagona toʻliq vakili&lt;ref&gt;P. Schach, ''The Saga of Tristram and Isond'', University of Nebraska Press, 1973&lt;/ref&gt;.

Robert birodarning asaridan oldin xronologik jihatdan 1211—1215-yillarda yozilgan Gotfrid fon ''Strasburgning Tristan va Isolt asari'' joylashgan. Sheʼr Gotfridning yagona maʼlum asari boʻlib, uning oʻlimi tufayli toʻliq boʻlmagan, qayta hikoya qilish asosiy syujetning yarmigacha yetib kelgan. Sheʼr keyinchalik Geynrix fon Frayberg va Ulrix fon Tyurxaym kabi mualliflar tomonidan yakunlangan, ammo ideal manba sifatida afsonaning „umumiy“ filiali bilan yakunlangan&lt;ref name=&quot;Gottfried&quot;/&gt;.

== Oʻrta asrlarning boshqa versiyalari ==

=== Fransuzcha ===
Berul va Tomas bilan zamondosh boʻlgan Mari de Frans oʻzining laislaridan birida Tristan epizodini taqdim etdi: &quot; Chevrefoil &quot;. Bu Tristanning Kornuollga yana bir yashirin qaytishi bilan bogʻliq boʻlib, unda badargʻa qilingan qahramon Iseltga oʻzining borligini u sayohat qiladigan yoʻlda joylashgan findiq daraxti shoxidagi yozuv orqali bildiradi. Sarlavha Tristan va [[Shilvi|Iseultga]] oʻxshab ajratilganda nobud boʻladigan asal va findiq daraxtining simbioziga ishora qiladi: &quot; ''Ni vous sans moi, ni moi sans vous'' &quot; („Na sen mensiz, na men sensiz“). Bu lahza saroy shoxidagi Tristanning Mark saroyidagi bogʻda uchrashish uchun oqimga solingan yogʻoch talaşlaridan foydalanganini eslatadi.

Shuningdek, XII asrga oid ikkita ''Folies Tristan'', Bern va Oksford versiyalari sifatida aniqlangan qadimgi fransuz sheʼrlari mavjud boʻlib, ular Tristanning jinni niqobi ostida Mark saroyiga qaytishi bilan bogʻliq&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=13-yanvar 2009-yil|sarlavha=Tristan and Iseult|url=https://joysofoldfrench.wordpress.com/old-french-resources/tristan-and-iseult/|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=The Joys of Old French|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. Tristan hikoyasiga epizodik qoʻshimchalar va hikoya tuzilishining durdonalari sifatidagi ahamiyatidan tashqari, bu nisbatan qisqa sheʼrlar Berul va Tomasning toʻliq boʻlmagan matnlarining etishmayotgan qismlarini tiklashga sezilarli hissa qoʻshadi&lt;ref&gt;Norris J. Lacy (editor). ''Arthurian Archives: Early French Tristan Poems''. Cambridge (England); Rochester, New York : D.S. Brewer, 1998. {{ISBN|0-8240-4034-1}}&lt;/ref&gt;.

Kretyen de Troyes Tristan hikoyasini yozgan deb daʼvo qiladi, ammo uning hech bir qismi topilmagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Chrétien de Troyes {{!}} French poet {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Chretien-de-Troyes|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.britannica.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;. U buni ''Kligesning'' muqaddimasida eslatib oʻtadi, bu romantika koʻpchilik uchun baxtli yakun bilan ''Tristanga'' qarshi oʻziga xosdir&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Project Gutenberg E-text of Cliges: A Romance, by Chretien de Troyes|url=https://www.gutenberg.org/files/2414/2414-h/2414-h.htm|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.gutenberg.org}}&lt;/ref&gt;. Baʼzi olimlar uning ''Tristanini'' yomon qabul qilgan deb taxmin qilishadi, bu esa Kretyenni &quot; ''Kliges'' „ hikoyasini — keltlarning oʻtmishdoshi boʻlmagan hikoyani — tuzatish uchun yozishga undagan&lt;ref&gt;N. J. Lacy et al. 'Cliges“. ''The New Arthurian Encyclopedia''. New York: Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

Berul va Tomasdan keyin fransuz Tristaniyadagi eng eʼtiborga molik rivojlanish — bu Tristan'' prozasi deb nomlanuvchi matnlarning murakkab guruhidir. XIII—XIV asrlarda juda mashhur boʻlgan bu uzun versiyalarning hikoyalari qoʻlyozmadan qoʻlyozmagacha turlicha. Zamonaviy nashrlar kengaytirilgan versiya uchun oʻn ikki jilddan iborat boʻlib, Tristanning Muqaddas Grail uchun qidiruvdagi ishtiroki yoki Grail Questsiz qisqaroq versiya uchun besh jild&lt;ref&gt;Before any editions of the ''Prose Tristan'' were attempted, scholars were dependent on an extended summary and analysis of all the manuscripts by Eilert Löseth in 1890 (republished in 1974). Of the modern editions, the long version is made up of two editions: Renée L. Curtis, ed. ''Le Roman de Tristan en prose'', vols. 1-3 (Cambridge: D.S. Brewer, 1963-1985) and Philippe Ménard, exec. ed. ''Le Roman de Tristan en Prose'', vols. 1-9 (Geneva: Droz, 1987-1997). Curtis' edition of a simple manuscript (Carpentras 404) covers Tristanʼs ancestry and the traditional legend up to Tristanʼs madness. However, the massive amount of manuscripts in existence dissuaded other scholars from attempting what Curtis had done until Ménard hit upon the idea of using multiple teams of scholars to tackle the infamous Vienna 2542 manuscript. His edition follows from Curtis' and ends with Tristanʼs death and the first signs of Arthur’s fall. Richard Trachsler is currently preparing an edition of the „continuation“ of the ''Prose Tristan''. The shorter version, which contains no Grail Quest, is published by Joël Blanchard in five volumes.&lt;/ref&gt;. Bu keyingi oʻrta asr adabiyotiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi va Post-Vulgate tsikli va ''Rim de Palamedesning'' qismlarini ilhomlantirdi.

=== Ingliz ===
Ingliz tilidagi Tristan materialining eng qadimgi toʻliq manbai ''Ser Tristrem'' boʻlib, taxminan 1300-yilda yozilgan 3344 satrdan iborat romantizmdir. U Shotlandiya Milliy kutubxonasida mashhur Auchinlek qoʻlyozmasida saqlanadi. Rivoyat, asosan, saroy anʼanalariga amal qiladi.  Fransuz Arturiananing koʻplab oʻrta asr ingliz moslamalarida boʻlgani kabi, sheʼrning badiiy yutugʻini faqat oʻrtacha deb taʼriflash mumkin. Biroq, baʼzi tanqidchilar uni parodiya deb daʼvo qilib, uni qayta tiklashga harakat qilishdi. Uning birinchi muharriri [[Walter Scott|Valter Skott]] hikoyaning 60 qatorli yakunini taqdim etdi, u har bir keyingi nashrda romantika bilan bosilgan&lt;ref&gt;Alan Lupak (editor). ''Lancelot of the Laik and Sir Tristrem''. Kalamazoo, Michigan: Medieval Institute Publications. 1994.&lt;/ref&gt;.

Ingliz tilidagi Tristan afsonasining oʻrta asrlardagi boshqa yagona qoʻllanmasi Tomas Malorining &quot; ''Ser Tristram de Lyones kitobi'' &quot; boʻlib, uning &quot; ''Le Morte d’Artur'' &quot; toʻplamiga kiritilgan fransuz nasri ''Tristanning'' qisqartirilgan „tarjimasi“. Malory versiyasida Tristram Liones qirolining oʻgʻli. 1934-yilda Vinchester qoʻlyozmasi paydo boʻlganidan beri Tristan hikoyasi, ''Le Morte d’Arturdagi'' barcha epizodlar singari, dastlab mustaqil qism yoki kattaroq asarning bir qismi boʻlishi kerakmi, degan savolga koʻp ilmiy munozaralar boʻlib oʻtdi.

=== Italiya va ispan ===
[[Fayl:Ponte_Two_couples.jpg|thumb|Jovanni dal Pontening ''ikki juftligi — Parij va Xelen, Tristan va Izeult'' (1410-yillar)]]
Italiyada Tristan haqida yoki unga tez-tez murojaat qiladigan koʻplab ''kantari'' yoki ogʻzaki sheʼrlar jamoat maydonida ijro etilgan. Ular orasida ''Cantari di Tristano'', ''Due Tristani'' ''Quando Tristano e Lancielotto combattiero al petrone di Merlino'', ''Ultime imprese e morte Tristano'' va ''Vendetta che fe Messer Lanzelloto de la Morte di Messer Tristano'' va boshqalar bor edi.

Oʻrta asrlar Italiyasida ''Tristan'' nasrining toʻrt xil versiyasi mavjud boʻlib, ularning aksariyati hozirda joylashgan joy yoki kutubxona nomi bilan atalgan: ''Tristano Panciaticchiano'', ''Tristano Riccardiano'' va ''Tristano Veneto,'' ''Tavola Ritonda'' bundan mustasno&lt;ref&gt;{{Ensiklopediya manbasi|title=The New Arthurian Encyclopedia|author=N. J. Lacy (''et al.'')|location=New York|publisher=Garland Publishing|year=1991}}&lt;/ref&gt;.

XIV asrning birinchi uchdan birida Arcipreste de Hita Tristan hikoyasining oʻz versiyasini yozdi, ''Carta enviada por Hiseo la Brunda a Tristan''. ''Respuesta de Tristan'' — bu ikki oshiq oʻrtasidagi xayoliy xatlar koʻrinishida yozilgan XV asrning noyob romantikasi. ''Libro del muy esforzado caballero Don Tristán de Leonís y de sus grandes hechos en armas'', ispancha ''Tristan'' prozasining qayta ishlangan asari birinchi marta 1501-yilda [[Valyadolid]]da nashr etilgan.

=== Nordik va Gollandiya ===
Robert birodarning versiyasining mashhurligi oʻziga xos parodiya, ''Saga Af Tristram ok Ísodd'', shuningdek, ''Tristrams kvæði'' sheʼrini keltirib chiqardi. Mari de Fransning „Strengleikar“ (torli asboblar) deb nomlangan ''laisning'' qadimgi Nors nasriy tarjimalari toʻplamida Arturian mazmuniga ega ikkita lais saqlanib qolgan, ulardan biri „Geitarlauf“ deb tarjima qilingan „Chevrefoil“&lt;ref&gt;von Rudolph, Meissner (trans.), ''Die Strengleikar : ein Beitrag zur Geschichte der altnordischen Prosalitteratur'' (Halle a.S : M. Niemeyer, 1902).&lt;/ref&gt;.

Gollandiya versiyasining 158 qatorli qismi ({{Circa|1250}}) Britaniyalik Tomas ''Tristan'' mavjud. U Venadagi Avstriya Milliy kutubxonasida saqlanadi, seriya nova 3968. Qisqa Tristan hikoyasi, ehtimol Berul matni bilan bogʻliq, XVI asr oxiridan XVI asr oʻrtalariga qadar oltita Welsh qoʻlyozmalarida mavjud&lt;ref&gt;''The Tristan Legend Hill''. Leeds England: Leeds Medieval Studies. 1973.&lt;/ref&gt;.

=== slavyan ===
Gotfrid, Geynrix va Eyxartning nemis Tristan sheʼrlariga asoslangan XIII asr sheʼriyat romantikasi chex tilida mavjud. Bu [[slavyan tillari]]da Tristan hikoyasining yagona maʼlum oyat vakili&lt;ref&gt;N. J. Lacy (''et al.''). „Czech Arthurian Literature“ in ''The New Arthurian Encyclopedia''. Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

Qadimgi Belarus nasridagi &quot; ''Povest o Tryshchane'' „ afsonaning eng uzoq sharqiy taraqqiyotini ifodalaydi va 1560-yillarda yaratilgan, baʼzi tanqidchilar tomonidan soʻnggi „oʻrta asr“ Tristan yoki Artur matn davri deb hisoblanadi. Uning nasl-nasabi ''Tristano Venetoga'' borib taqaladi. Oʻsha paytda Venetsiya Respublikasi serb-xorvat tillari hududining katta qismini nazorat qilib, bu davrda Bolqonning aksariyat qismiga qaraganda u yerda faolroq adabiy va madaniy hayotni keltirib chiqardi. ''Povestning'' qoʻlyozmasi (yoʻqolgan) serb vositachisidan tarjima qilinganligini aytadi. Olimlarning fikriga koʻra, afsona Venetsiyadan Bolqon koloniyalari boʻylab sayohat qilgan va nihoyat bu slavyan tilida soʻnggi postga etgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|title=The Byelorussian Tristan|first=Z|last=Kipel|location=New York|publisher=Garland Publishing|year=c. 1988|isbn=0-8240-7598-6}}&lt;/ref&gt;.

== Tasviriy sanʼat ==
[[Fayl:Hugues Merle - Tristan and Isolde (3698339).jpg|thumb|''Tristan va Izolda'', Hugues Merle (taxminan 1870)]]
Tristanning hikoyasi oʻrta asrlarda fil suyagidan yasalgan oyna qutilaridan tortib XII asrdagi Sitsiliya Tristan yorganigacha turli xil sanʼat turlarida tasvirlangan. Koʻpgina adabiy versiyalar miniatyura bilan yoritilgan. Keyinchalik bu afsona XIX asr oxiri va XX asr boshlari [[romantizm]] rassomlarining mashhur mavzusiga aylandi; ushbu asarlarning baʼzilari ushbu maqolada tasvirlangan.

== Zamonaviy ommaviy axborot vositalari ==

=== Adabiyotlar ===
Ingliz tilida Tristan hikoyasi odatda Britaniya masalasi bilan bir xil taqdirga duch keldi. Taxminan uch asr davomida eʼtibordan chetda qolgandan soʻng, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Arturiyaning asl adabiyotining, asosan, hikoyaviy sheʼrlarning qayta tiklanishi sodir boʻldi. Hikoyaga oid jonlanish materiallariga Alfred Tennisonning „Oxirgi turnir“ (uning ''“Qirol Idillaridan'' biri&quot;), Metyu Arnoldning 1852-yildagi ''Tristram va Iseult'' va Aljernon Charlz Svinbernning 1882-yilgi „ ''Lyoneslik Tristram“'' epik sheʼri kiradi. Keyinchalik Tristan matnlarining aksariyati nasriy romanlar yoki hikoyalar shaklida yozilgan.

&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrga kelib, Tristan afsonalari Daniyadan [[Farer orollari]]gacha Shimoliy dunyoga tarqaldi. Biroq, bu hikoyalar oʻrta asrlardagi kashshoflaridan juda farq qilgan. Misol uchun, bitta Daniya balladasida Tristan va Iseult aka-uka va opa-singilga aylanadi. Boshqa noanʼanaviy yangiliklar Daniyaning &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr oxirlarida ''Tristans saga ok Inionu'' va ''En tragoedisk Historie om den ædle og tappre Tistrand nomli'' ikkita mashhur kitoblarida uchraydi, ularda Iseult Hindiston malikasi etib tayinlangan. Ushbu kitoblarning mashhurligi Islandiya shoirlari Sigurdur Breiðfjörð va Niels Jonssonni Tristan afsonasidan ilhomlangan rimur, uzun sheʼrlar yozishga ilhomlantiradi&lt;ref&gt;N. J. Lacy (''et al.''). ''Tristan'' from ''The New Arthurian Encyclopedia''. New York : Garland Publishing, 1991.&lt;/ref&gt;.

* Kornish yozuvchisi Artur Tomas Quiller-Couch („Q“) zamonaviy sharoitlarda Tristan va Iseult afsonasining qayta hikoyasi boʻlgan ''Dor qal’asini'' boshladi. U qirol Mark rolidagi mehmonxona egasini, uning rafiqasi Iseultni va bretonlik piyoz sotuvchini Tristan qilib tayinladi. Syujet „Troya“da boʻlib oʻtdi, uning nomi oʻzining tugʻilgan shahri Foui edi. Kitob Quiller-Couchning oʻlimida tugallanmagan va koʻp yillar oʻtgach, 1962-yilda Dafne du Maurier tomonidan yakunlangan.
* Rosemary Sutcliff Tristan va Iseult hikoyasi asosida ikkita roman yozgan. Yosh kattalar uchun hikoyani qayta hikoya qiluvchi ''Tristan va Iseult'' birinchi kitobi 1971-yilda nashr etilgan. U asosan Britaniyaning janubiy yarimorolidagi Kornuollda joylashgan. Hikoya uning keyingi Arturian romanining ''&quot;Qilich va aylana&quot;'' (1981) bobi sifatida paydo boʻladi.
* Tomas Berger Tristan va Isolda hikoyasini 1978-yilda Arturiya afsonasi „ ''Artur Reks: Afsonaviy roman“'' talqinida aytib berdi.
* Dee Morrison Meaney voqeani ''Iseult'' (1985) filmida Iseult nuqtai nazaridan aytib berdi. Bu hikoyaning sehrli tomoniga va sakslarning kelishi druidizm anʼanalari va sehrli mavjudotlarning tugashini anglatishiga qaratilgan.
* Diana L. Paxsonning 1988-yildagi ''&quot;Oq'' qargʻa&quot; romani Tristan va Izeult (kitobda Drustan va Esseilte nomi bilan atalgan) haqidagi afsonani Izeultning choʻrisi Brangien („Branven“) nuqtai nazaridan aytib berdi, u oʻrta asrlarning turli hikoyalarida tilga olingan..
* Jozef Bedierning ''Tristan va Izeult romantikasi'' Jon Apdayk tomonidan 1994-yilda Tristan va Izabel oshiqlari haqidagi Braziliya romanining soʻngida manba sifatida keltirilgan.
* Bernard Kornuell afsonaning „tarixiy“ talqinini „ ''Xudoning dushmani: Arturning romani“'', 1996-yilda ''&quot;Jangchi yilnomalari'' „ turkumidagi yozuv sifatida yon hikoya sifatida kiritgan.
* Rozalind Mayls Tristan va Izolda haqida trilogiya yozgan: ''Gʻarbiy orol qirolichasi'' (2002), ''Oq qoʻllarning xizmatkori'' (2003) va ''dengiz xonimi'' (2004).
* Nensi MakKenzi 2003-yilda Arturian seriyasining bir qismi sifatida ''“Orzular shahzodasi: Tristan va Essilta haqidagi ertak&quot; romanini'' yozgan.
* [[Bengal adabiyoti]]da hikoya muallif Sunil Gangopadhyay tomonidan ''Sonali Dukxo'' romanida tasvirlangan.
* Garri Turtledovning &quot; ''Red Britannia'' &quot; nomli muqobil tarixida Kristofer Marlou (u roman tarixida bizning tariximizga qaraganda uzoqroq yashaydi) doʻsti [[William Shakespeare|Uilyam Shekspirning]] gʻoyat mashhur &quot; ''[[Hamlet|Gamlet]]'' &quot; asari bilan raqobatlashish uchun &quot; ''Yseult va Tristan'' &quot; nomli pyesa yozadi.

=== Teatr va opera ===
[[Fayl:DR_1933_505_Nothilfe_Wagner_Tristan_und_Isolde.jpg|thumb|Vagnerning &quot; ''Tristan va Isolde'' &quot; operasi 1933-yilda nemis markasida nishonlandi]]

* 1832-yilda Gaetano Donizetti Milanda oʻzining ''L’elisir d’amore (sevgi iksiri)'' yoki (''sevgi iksiri)'' operasida bu voqeaga ishora qilgan. Adina qahramoni hikoyani ansamblga kuylaydi va Nemorinoni charlatan Dulkamaradan sehrli eliksirni soʻrashga ilhomlantiradi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=L’elisir d’amore {{!}} opera by Donizetti {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Lelisir-damore|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=www.britannica.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.
* Premyerasi 1865-yilda [[Richard Wagner|Richard Vagnerning]] „ ''Tristan va Isolde'' „ nomli filmida Tristan halokatga uchragan romantik figura sifatida tasvirlangan, Isolda esa qutqaruvchi ayol sifatida Vagnerning eng muhim ayollik rolini bajaradi.
* Tomas Xardining ''Lionnessdagi Tintageldagi Kornuol qirolichasining mashhur fojiasi'' 1923-yilda nashr etilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The famous tragedy of the Queen of Cornwall at Tintagel in Lyonnesse, a new version of an old story, arranged as a play for mummers, in one act, requiring no theatre or scenery,, by Thomas Hardy {{!}} The Online Books Page|url=https://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book/lookupid?key=ha001023863|kirish sanasi=3-may 2022-yil|ish=onlinebooks.library.upenn.edu}}&lt;/ref&gt;.
* Rutland Boughtonning 1924-yilgi ''“Kornuoll malikasi“'' operasi Tomas Xardining pyesasi asosida yaratilgan. Shveysariyalik bastakor Frank Martin 1938—1940-yillarda Vagner taʼsirida „ ''Le vin herbé'' „ kamera operasini yozgan&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Queen of Cornwall|url=https://www.youtube.com/watch?v=C6UHr0eoszs|language=en|access-date=2022-05-03}}&lt;/ref&gt;.

=== Musiqasi ===
XX asr bastakorlari oʻz kompozitsiyalarida koʻpincha Vagner ohanglari bilan afsonadan foydalanganlar. Misol uchun, Hans Verner Henzening ''Tristan'' orkestr kompozitsiyasi Vagner versiyasidan, shuningdek, afsonaning qayta hikoyalaridan bepul olingan.

* Ingliz bastakori Rutland Boughton Xardining oʻyinidan ilhomlanib, ''“Kornuoll malikasi“'' musiqiy dramasini yaratdi. Birinchi spektakl 1924-yilda Glastonberi festivalida boʻlib oʻtdi. Allaqachon ''&quot;Oʻlmas soat&quot;'' va &quot; ''Baytlahm'' &quot; bilan mashhur boʻlgan Boughtonning noyob va kuchli opera bastakori sifatida oʻsishi Tristram va Isolde afsonasining ushbu muomalasida yaqqol namoyon boʻladi. Hardining pyesasi juda koʻp yengilmas gʻazabni taklif qilganini his qilib, u dramaturgdan oʻzining dastlabki sheʼriy asarlaridan bir hovuch qoʻshiq soʻzlarini olib kirishga ruxsat oldi. Natijada koʻpchilik Boughtonning ushbu janrdagi durdona asari deb oʻylagan taʼsirchan va jozibali asardir. 2010-yilda u Dutton Epoch yorligʻida yozilgan. Ronald Korp Nyu-London orkestri va London xori aʼzolari, shu jumladan yakkaxonlar Nil Devis (Qirol Mark), Xezer Shipp (Qirollik Iseult), Jak Imbrailo (Ser Tristam) va Joan Rodjers (Bretani Iseult) dirijyorligi.
* [[Messian Olivye Ejen Prosper Sharl|Olivier Messiaen]] oʻzining 1948-yilgi &quot; ''Turangalila-Simfoniya'' &quot; simfoniyasini hikoya atrofida qurdi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Messiaen : Turangalîla-Symphonie (Susanna Mälkki / Orchestre philharmonique de Radio France)|url=https://www.youtube.com/watch?v=9r4eeMZBInY|language=en|access-date=2022-05-03}}&lt;/ref&gt;.
* Nemis pauer-metal guruhi Blind Guardian oʻzlarining 2002-yilgi „A Night at the Opera“ albomida Tristan va Izeultning &quot; Qiz va oshiq ritsar &quot; hikoyasidan ilhomlangan qoʻshigʻiga ega.
* Ingliz qoʻshiqchisi va qoʻshiq muallifi Patrik Vulf oʻzining 2005-yilgi ''Wind in the Wires'' albomida Tristan va Iseult afsonasi haqidagi „Tristan“ qoʻshigʻini taqdim etdi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Patrick Wolf - Wind in the Wires|url=https://www.youtube.com/watch?v=CppK9ZfE-cI|language=en|access-date=2022-05-03}}&lt;/ref&gt;.
* Amerikalik hind rok-guruhi Tarkio oʻzlarining &quot; ''Dengiz yoʻllaridagi dengizchilar uchun dengiz qoʻshiqlari'' &quot; albomida „Tristan va Iseult“ nomli qoʻshigʻiga ega.

=== Kino va televideniyeda ===
Hikoya asosida bir necha bor filmlar suratga olingan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Films named ''Tristan and Isolde''|nashriyot=[[Internet Movie Database]]|url=https://www.imdb.com/find?q=Tristan%20and%20Isolde;s=tt}}&lt;/ref&gt;. Ushbu filmlar orasida eng birinchilaridan biri [[1909|1909-yil]]da suratga olingan fransuz ''Tristan et Yseult'' ovozsiz filmi boʻlishi mumkinligi iddao qilingan&lt;ref name=&quot;Harty&quot;/&gt;. Filmdan ikki yil oʻtgach, xuddi shu nom ostida, hikoyaga [[syujet]]iga bir qancha oʻzgartirishlar kiritilgan yana bir [[fransuzcha]] film ommaga namoyish etiladi. Film voqealariga qoʻshimcha sifatida Tristanning xizmatkori '''Rozen''' sevishganlarni aldab, sevgi eleksirini ichishlariga koʻmaklashishi, keyin esa ularni qirol Markka yomonlashi kabi sahnalar kiritiladi. [[Qirol]] ularga rahm qilsa ham, hikoya soʻngida sevishganlar baribir [[Suitsid|oʻz jonlariga qasd qilishadi]]&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;. Filming uchinchi [[Ovozsiz kino|ovozsiz]] talqini [[1920-yil]]da suratga olinadi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.

* Eng mashhur va bahsli Tristan filmlaridan biri [[1943|1943-yil]]da rejissyor Jan Delannoy (Jan Kokto ssenariysi) tomonidan suratga olingan „ ''L'Éternel Retur'' „ (''“Abadiy qaytish“'') edi. Bu oʻzining doʻsti Markga xotin olib kelgan Tristan rolidagi Patris ismli odam bilan hikoyaning zamonaviy qayta hikoyasidir. Biroq, yovuz mitti ularni aldab, sevgi iksirini ichishga majbur qiladi va tanish fitna boshlanadi&lt;ref name=&quot;Harty&quot;&gt;{{veb manbasi|ism=Kevin J.|muallif=Harty|sarlavha=Arthurian Film from the Camelot Project at the University of Rochester|url=http://www.lib.rochester.edu/camelot/acpbibs/harty.htm|qaralgan sana=2022-06-14|arxivsana=2008-05-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080524210709/http://www.lib.rochester.edu/camelot/acpbibs/harty.htm}}&lt;/ref&gt;. Film Germaniya hukmronligi ostidagi Vichi rejimi davrida Fransiyada ishlangan. Filmning elementlari [[Natsizm|milliy sotsialistik]] mafkurani aks ettiradi, goʻzal sariq qahramon va qahramon Untermensch mitti tomonidan ajratilgan. Mittiga afsonaning koʻp talqinlaridan koʻra koʻproq muhim rol berilgan; uning shafqatsiz yomgʻirlari, xuddi natsistlarning stereotiplaridagi yahudiylarga oʻxshab, sevishganlarni vayron qiladi.
* 1970-yilgi ispan filmi ''Tristana'' voqea bilan faqat tangensial bogʻliq. Tristan rolini ayol qahramon Tristana oʻz zimmasiga oladi, u keksayib qolgan amakisi Don Lopega gʻamxoʻrlik qilishga majbur boʻladi, garchi u Horasioga uylanishni xohlasa ham&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* 1981-yilda suratga olingan Irlandiyalik &quot; ''Lovespell'' &quot; filmida Nikolas Kley Tristan rolida va Keyt Mulgryu Iseult rolida boʻlgan. Tasodifan, Kley Jon Burmanning &quot; ''Excalibur'' &quot; dostonida Lancelot rolini oʻynadi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* Nemis filmi „ ''Olov va qilich“'' (''Feuer und Schwert — Die Legende von Tristan und Isolde'') 1981-yilda [[Cannes film festivali|Kann kinofestivalida]] premyerasi boʻlib, 1982-yilda chiqarilgan. Filmda [[Christoph Waltz|Kristof Vals]] Tristan rolini oʻynadi va u Brittani Iseult subsyujetini olib tashlagan boʻlsa-da, hikoyaga toʻgʻri keldi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* Fransuz rejissori Fransua Truffo ''1981-''yilda suratga olingan &quot;Qoʻshni ''ayol'' &quot; filmi uchun mavzuni zamonaviy davrga moslagan boʻlsa, 1988- ''yilda &quot;Qargʻa soyasida'' &quot; filmi qahramonlarni Oʻrta asr Islandiyaga olib borgan. Bu yerda Trausti va Isolda raqib qabilalardan boʻlgan jangchilar boʻlib, Trausti Isolda qabilasining yetakchisini oʻldirganda toʻqnash keladi, biroq mahalliy episkop tinchlik oʻrnatadi va ularning nikohini tartibga soladi&lt;ref name=&quot;Harty&quot; /&gt;.
* 1998-yilda Ispaniya va Fransiyada namoyish etilgan ''Tristan va Isolda: La Leyenda Olvidada'' animatsion teleseriali bor edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.msn.com/en-ca/entertainment/rf-watch-online/tv-shows/tristan-e-isolda|sarlavha=Watch Tristan e Isolda|ish=msn.com|qaralgan sana=13-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.
* Bollivud rejissori Subhash Gay oʻzining 1997-yilda &quot; ''Pardes'' &quot; musiqiy filmida hikoyani zamonaviy Hindiston va Qoʻshma Shtatlarga oʻtkazadi. Hind amerikalik Kishorilal (Amrish Puri) yetim qolgan jiyani Arjunni ([[Shah Rukh Khan|Shohruh Xon]]) tarbiyalaydi. Oxir-oqibat, Kishorilal oʻzining xudbin, sayoz oʻgʻli Rajivga (Apoorva Agnixotri) kelinlik qilib, goʻzal Ganga (Maxima Chaudxari) ni jalb qilish uchun Arjunni Hindistonga qaytarib yuboradi. Arjun Gangaga tushib qoladi va amakivachchasi va suyukli amakisiga sodiq qolish uchun kurashadi.
* 2002-yilda fransuz ''Tristan et Iseut'' animatsion filmi oilaviy tomoshabinlarga moʻljallangan anʼanaviy ertakning bowdlerlashtirilgan versiyasidir.
* Afsonaga 2006-yilda [[Tony Scott|Toni Skott]] va [[Ridley Scott|Ridli Skott]] tomonidan ishlab chiqarilgan, Din Jorgaris tomonidan yozilgan, Kevin Reynolds rejissorligida hamda [[James Franco|Jeyms Franko]] va Sofiya Mayls ishtirok etgan ''Tristan &amp;amp;amp; Isolde'' filmi bilan nisbatan yuqori byudjetli muomala berildi. Ushbu versiyada Tristan ota-onasi yoshligida oʻldirilganidan keyin lord Mark tomonidan tarbiyalangan kornishlik jangchidir. Irlandlar bilan jangda Tristan Irlandiya qirolining ikkinchisi Morholtni magʻlub etadi, ammo jangda zaharlanadi. Zahar uning barcha his-tuygʻularini susaytiradi va uning hamrohlari uni oʻlgan deb hisoblashadi, shuning uchun u oʻlik jasadni kuydirish uchun qayiqda joʻnatiladi. Ayni paytda, Isolda Morholt bilan istamagan nikohidan qoʻrqib, uyini tark etadi va Irlandiya qirgʻogʻida Tristanni topadi.

== Yana qarang ==

* [[Antony va Cleopatra]]
* [[Romeo va Juliet]]
* Pyramus va Thisbe
* [[Canoel]]
* Oʻrta asr ovchiligi (terminologiya)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.timelessmyths.com/arthurian/tristan.html Hikoyaning umumiy koʻrinishi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070824043120/http://www.timelessmyths.com/arthurian/tristan.html |date=2007-08-24 }}
* [http://www.studenthandouts.com/01-Web-Pages/2012-12-a/romance-of-tristan-and-isolde-ebook-PDF.htm „Tristan va Isolda romantikasi“ (bepul PDF elektron kitob)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161128003625/http://www.studenthandouts.com/01-Web-Pages/2012-12-a/romance-of-tristan-and-isolde-ebook-PDF.htm |date=28-noyabr 2016-yil }} (arxiv)
* [http://www.lib.rochester.edu/camelot/trismenu.htm Camelot loyihasidan Tristan sahifasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130210152719/http://www.lib.rochester.edu/camelot/trismenu.htm |date=2013-02-10 }}
* [http://www.lib.rochester.edu/camelot/trisbib.htm Zamonaviy Tristaniyaning ingliz tilidagi bibliografiyasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120103215646/http://www.lib.rochester.edu/camelot/trisbib.htm |date=2012-01-03 }}
* [http://fr.wikisource.org/wiki/Tristan_(B%C3%A9roul) Berulning &quot; ''Le Roman de Tristan'' &quot; asari] (fransuzcha)
* [http://fr.wikisource.org/wiki/Tristan_(Thomas_d’Angleterre) Tomas d’Angleterning ''Tristani''] (fransuzcha)
* [http://www.litteratureaudio.com/livre-audio-gratuit-mp3/tristan-et-iseult.html/ Tristan va Iseult, audio versiyasi][[Fayl:Speaker_Icon.svg|20x20px]] (fransuzcha)

[[Turkum:Sevgi hikoyalari]]
[[Turkum:Keltlar mifologiyasi]]
[[Turkum:Afsonalar]]
[[Turkum:Mifologiya]]</text>
      <sha1>7kavadt5ecefj3nc8fmxwylsr7dfgu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gavhar Zokirova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>740597</id>
    <revision>
      <id>6155938</id>
      <parentid>6126206</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <origin>6155938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6897" sha1="bnqz6ap43ofv8s17fx6x9n1im95mgs6" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Gavhar (ism)|Gavhar|Zokirova}}
[[Fayl:Gavhar Zokirova.jpg|thumb|Gavhar Zokirova (1990) Dezdemona obrazi|323x323px]]
{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi             = Gavhar Zokirova
| tasvir           = 
| eni              = 
| imzo             = 
| sarlavha         = 
| tugʻilgan_paytidagi_ismi = Zokirova Gavhar Akmalovna
| tavalludi_sanasi = {{birth date and age|1949|9|10}}
| tavallud_joyi = [[Toshkent]] {{flagicon|UZB}} Oʻzbekiston {{flagicon|SSSR}} SSSR
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi = Oʻzbek
| kasbi = Aktrisa
| filmlari =
* Toʻylar Muborak
* Olmos kamar
* Sarvinoz
* Sevinch
* Kulba
| janr =[[Drama]]
| amplua =Drama, Jiddiy Komediya
| yoʻnalish = Dramatik Teatr Aktyorligi
| faoliyat_yillari =1971- hozirgi vaqtgacha
| turmush_oʻrtogʻi = [[Jamshid Zokirov]]
| bolalari =[[ Javohir Zokirov]] [[ Oxista Zokirova]]
| qarindoshlari = [[Abdulla Avloniy]]
| sovrinlar = &lt;br /&gt;{{Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist}}{{Oʻzbekiston xalq artisti}}{{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR davlat mukofoti}}{{Buyuk xizmatlari uchun ordeni|''Buyuk xizmatlari'' uchun ordeni}}{{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni|''Fidokorona xizmatlari'' uchun ordeni}} 

| imdb_id =
| sayt =
}}
[[Fayl:Gavhar Zokirova.jpeg|thumb|Gavhar Zokirova]]
'''Gavhar Zokirova''' ([[1949|1949-yil]] [[10-sentyabr]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston SSR]]) – [[oʻzbekiston]]lik teatr va kino [[aktrisa]]si.  Dublaj ustasi.  Botir Zokirov nomidagi Milliy Estrada Instituti Professori. Oʻzbekiston xalq artisti(2016)&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/uzbek/lotin/2013/10/131011_latin_talking_point_gavhar_zokirova&lt;/ref&gt;. [[Abdulla Avloniy]]ning evarasi.
== Biografiyasi ==
Gavhar Zokirova [[1949|1949-yilda]] Toshkent viloyatining Toʻytepa tumanida tugʻilgan. Gavhar Zokirovaning otasi harbiylik kasbida faoliyat yuritgan boʻlsa, onasi shu vaqtning oʻzidan injinerlik sohasida faoliyat olib borgan. Gavhar Zokirova oilada bir nafar oʻgʻildan keyingi qiz farzand hisoblanadi. Oʻrta maktabni tugatgach,Toshkentdagi Politexnika institutiga oʻqishga kiradi, lekin Gavhar Zokirovaning sanʼatga boʻlgan qiziqishi oʻqishni Toshkent davlat teatr va rassomlik institutida davom ettirishga undaydi&lt;ref&gt;https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/246516/&lt;/ref&gt;. Bu Oliygohni [[1971|1971-yilda]] tugatgan&lt;ref&gt;https://www.savol-javob.com/ru/%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D1%8F-%D1%84%D0%BE%D1%82%D0%BE-%D0%B2-instagram-%D0%BE-gavhar-zokirova/{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.uzjoku.uz/uz/news/gavhar-zokirova-bilan-ijodiy-uchrashuv |qaralgan sana=2022-06-21 |arxivsana=2022-05-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220517020308/https://www.uzjoku.uz/uz/news/gavhar-zokirova-bilan-ijodiy-uchrashuv }}&lt;/ref&gt;.

Gavhar Zokirova 1971-yildan hozirgacha Hamza nomidagi Oʻzbek Davlat akademik drama teatri aktrisasi. Teatr sahnasida ijro etgan birinchi roli &quot;Parvoz&quot; spektaklidagi Sanam obrazidir.
Teatr sahnasida 100dan ortiq spektaklda yetuk  obrazlar yaratgan.

Eng yaxshi rollari:

* Gulsanam (&quot; Abu Rayhon Beruniy&quot;), 
* Amaliya („Qaroqchilar“),
* Agafya („Uylanish“),
* Liza („Tirik Murda“), 
* Jamila, Gulbahor („Boy ila xizmatchi“), 
* Bianka, Dezdemona („Otello“), 
* Ayol („Taqdir eshigi“), 
* Gulnor („Qutlugʻ qon“), 
* Teadora (ʼʼFata Morganaʼʼ), 
* Dilorom(&quot;Oltin Devor&quot;), 
* Mehri (&quot;Kelinlar Qoʻzgʻoloni&quot;),
* Kumush (ʼʼAbdulla Qodiriyning Oʻtkan Kunlariʼʼ), 
* Bibixonim („Sohibqiron Temur“),
* Farishta („Shayton va farishta“)
* Gulsara (ʼʼNajot Istabʼʼ),
* Laura (&quot;Armon&quot;),
* Umida (ʼʼTanho Yulduzʼʼ)
* Zahro (&quot;Oʻzgalar Dardiʼʼ) va b. 

Kinoda Nigora („Toʻylar muborak“), Guli („Yulduzingni ber osmon!“); videofilmlarda Vazira („Olmos kamar“), Hamshira („Abadiyat qonuni“), Guliraʼno („Domla“), Nasiba („Shaytanat“) kabi obrazlar yaratgan.

Zokirova ʼʼQutlugʻ qonʼʼ spektaklidagi Gulnor obrazi uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti bilan taqdirlangan (1989)&lt;ref&gt;https://upl.uz/misli/7727-news.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://darakchi.uz/oz/132696&lt;/ref&gt;. [[Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi]]ga koʻra, Gavhar Zokirova dramatik teatr aktyorligi yoʻnalishi boʻyicha [[Sora Eshontoʻrayeva]] va [[Yayra Abdullayeva]] dan keyingi barcha davrlar oʻzbek Teatrining eng yaxshi aktrisasi deb e'tirof etilgan&lt;ref&gt;https://uz.sputniknews.ru/20171231/Gavhar-zakirova-pozdravila-vseh-s-prazdnikom-7193392.html&lt;/ref&gt;.

== Oila ==
Gavhar Zokirova boʻlajak turmush oʻrtogʻi mahoratli aktyor [[Jamshid Zokirov]] bilan birga sanʼat institutida birga tahsil olishgan. 1971-yilda [[aktyor]] Jamshid Zokirov bilan oila qurishadi. Bu juftlikdan bir nafar oʻgʻil: mahoratli aktyor va rejjisor [[Javohir Zokirov]] va saʼnatshunos Ohista Zokirova dunyoga kelgan.
Ammo oilaning baxtiga 2012-yilda putur yetdi: Jamshid Zokirov uzoq vaqt saraton bilan kurashdan soʻng 63 yoshida hayotdan koʻz yumdi.

=== Ajdodlari ===
Gavhar Zokirovaning ona tomonidan bobosi [[Abdulla Avloniy|Abdulla Avloniydir]].

== Filmlar ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Yil
!Nomi
!Rol
|-
|1978
|''&quot;[[Toʻylar muborak (film)|Toʻylar muborak]]&quot;''
|Nigora
|-
|1986
|''&quot;Olmos kamar&quot;''
|
|-
|1986
|''&quot;Bolalik bekatidagi poyezd&quot;''
|Dorixonachi
|-
|1988
|''&quot;Tepalik&quot;''
|
|-
|1990
|''&quot;Tangalik bolalar&quot;''
|Teatr aktrisasi
|-
|1991
|''&quot;Temir erkak&quot;''
|Gavhar
|-
|1991
|''&quot;Jungli qonuni boʻyicha&quot;''
|Hamshira
|-
|2004
|''&quot;Sarvinoz&quot;''
|Ofat opa
|-
|2004
|''&quot;Sevinch&quot;''
|Doniyorning onasi
|-
|2005
|''&quot;Sarvinoz 2: (Baxt uchun million)''
|Ofat opa
|-
|2012-2014
|''&quot;A u nas vo dvore…&quot;''
|Movludaning onasi
|-
|2015
|''&quot;Mehmonxona&quot;''
|Mavjuda
|-
|2017
|''&quot;Kulba&quot;''
|
|}
Bundan tashqari, Gavhar Zokirova atoqli yozuvchi [[Tohir Malik]] qalamiga mansub „&lt;nowiki/&gt;[[Shaytanat (teleserial)|Shaytanat]]&lt;nowiki/&gt;“ asari asosoida film suratga olinganda turmush oʻrtogʻi Jamshid Zokirov bilan juftlik hosil qilib, rol ijro etishgan.

== Yutuqlar ==
* [[Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist|Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artisti]] 1988-yil
* [[Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR davlat mukofoti]] 1989-yil
* [[Oʻzbekiston xalq artisti]] 2016-yil
* '' [[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|Buyuk xizmatlari]]'' [[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|uchun ordeni]] 2019-yil
* [[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni|''Fidokorona xizmatlari'' uchun ordeni]] 2020-yil

== Manbalar ==
{{manbalar}}


== Havolalar ==
* [https://www.milliyteatr.uz/| Oʻzbekiston milliy akademik drama teatri]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{DEFAULTSORT:Zokirova, Gavhar}}
[[Turkum:1949-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>bnqz6ap43ofv8s17fx6x9n1im95mgs6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155941</id>
      <parentid>6155938</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:29:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <origin>6155941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="my0maeidd7x6ii92pfrwqxdt0dklna2" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Gavhar (ism)|Gavhar|Zokirova}}
{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi             = Gavhar Zokirova
| tasvir           = 
| eni              = 
| imzo             = 
| sarlavha         = 
| tugʻilgan_paytidagi_ismi = Zokirova Gavhar Akmalovna
| tavalludi_sanasi = {{birth date and age|1949|9|10}}
| tavallud_joyi = [[Toshkent]] {{flagicon|UZB}} Oʻzbekiston {{flagicon|SSSR}} SSSR
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi = Oʻzbek
| kasbi = Aktrisa
| filmlari =
* Toʻylar Muborak
* Olmos kamar
* Sarvinoz
* Sevinch
* Kulba
| janr =[[Drama]]
| amplua =Drama, Jiddiy Komediya
| yoʻnalish = Dramatik Teatr Aktyorligi
| faoliyat_yillari =1971- hozirgi vaqtgacha
| turmush_oʻrtogʻi = [[Jamshid Zokirov]]
| bolalari =[[ Javohir Zokirov]] [[ Oxista Zokirova]]
| qarindoshlari = [[Abdulla Avloniy]]
| sovrinlar = &lt;br /&gt;{{Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist}}{{Oʻzbekiston xalq artisti}}{{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR davlat mukofoti}}{{Buyuk xizmatlari uchun ordeni|''Buyuk xizmatlari'' uchun ordeni}}{{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni|''Fidokorona xizmatlari'' uchun ordeni}} 

| imdb_id =
| sayt =
}}
[[Fayl:Gavhar Zokirova.jpeg|thumb|Gavhar Zokirova]]
'''Gavhar Zokirova''' ([[1949|1949-yil]] [[10-sentyabr]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston SSR]]) – [[oʻzbekiston]]lik teatr va kino [[aktrisa]]si.  Dublaj ustasi.  Botir Zokirov nomidagi Milliy Estrada Instituti Professori. Oʻzbekiston xalq artisti(2016)&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/uzbek/lotin/2013/10/131011_latin_talking_point_gavhar_zokirova&lt;/ref&gt;. [[Abdulla Avloniy]]ning evarasi.
== Biografiyasi ==
Gavhar Zokirova [[1949|1949-yilda]] Toshkent viloyatining Toʻytepa tumanida tugʻilgan. Gavhar Zokirovaning otasi harbiylik kasbida faoliyat yuritgan boʻlsa, onasi shu vaqtning oʻzidan injinerlik sohasida faoliyat olib borgan. Gavhar Zokirova oilada bir nafar oʻgʻildan keyingi qiz farzand hisoblanadi. Oʻrta maktabni tugatgach,Toshkentdagi Politexnika institutiga oʻqishga kiradi, lekin Gavhar Zokirovaning sanʼatga boʻlgan qiziqishi oʻqishni Toshkent davlat teatr va rassomlik institutida davom ettirishga undaydi&lt;ref&gt;https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/246516/&lt;/ref&gt;. Bu Oliygohni [[1971|1971-yilda]] tugatgan&lt;ref&gt;https://www.savol-javob.com/ru/%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D1%8F-%D1%84%D0%BE%D1%82%D0%BE-%D0%B2-instagram-%D0%BE-gavhar-zokirova/{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.uzjoku.uz/uz/news/gavhar-zokirova-bilan-ijodiy-uchrashuv |qaralgan sana=2022-06-21 |arxivsana=2022-05-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220517020308/https://www.uzjoku.uz/uz/news/gavhar-zokirova-bilan-ijodiy-uchrashuv }}&lt;/ref&gt;.

Gavhar Zokirova 1971-yildan hozirgacha Hamza nomidagi Oʻzbek Davlat akademik drama teatri aktrisasi. Teatr sahnasida ijro etgan birinchi roli &quot;Parvoz&quot; spektaklidagi Sanam obrazidir.
Teatr sahnasida 100dan ortiq spektaklda yetuk  obrazlar yaratgan.

Eng yaxshi rollari:

* Gulsanam (&quot; Abu Rayhon Beruniy&quot;), 
* Amaliya („Qaroqchilar“),
* Agafya („Uylanish“),
* Liza („Tirik Murda“), 
* Jamila, Gulbahor („Boy ila xizmatchi“), 
* Bianka, Dezdemona („Otello“), 
* Ayol („Taqdir eshigi“), 
* Gulnor („Qutlugʻ qon“), 
* Teadora (ʼʼFata Morganaʼʼ), 
* Dilorom(&quot;Oltin Devor&quot;), 
* Mehri (&quot;Kelinlar Qoʻzgʻoloni&quot;),
* Kumush (ʼʼAbdulla Qodiriyning Oʻtkan Kunlariʼʼ), 
* Bibixonim („Sohibqiron Temur“),
* Farishta („Shayton va farishta“)
* Gulsara (ʼʼNajot Istabʼʼ),
* Laura (&quot;Armon&quot;),
* Umida (ʼʼTanho Yulduzʼʼ)
* Zahro (&quot;Oʻzgalar Dardiʼʼ) va b. 

Kinoda Nigora („Toʻylar muborak“), Guli („Yulduzingni ber osmon!“); videofilmlarda Vazira („Olmos kamar“), Hamshira („Abadiyat qonuni“), Guliraʼno („Domla“), Nasiba („Shaytanat“) kabi obrazlar yaratgan.

Zokirova ʼʼQutlugʻ qonʼʼ spektaklidagi Gulnor obrazi uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti bilan taqdirlangan (1989)&lt;ref&gt;https://upl.uz/misli/7727-news.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://darakchi.uz/oz/132696&lt;/ref&gt;. [[Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi]]ga koʻra, Gavhar Zokirova dramatik teatr aktyorligi yoʻnalishi boʻyicha [[Sora Eshontoʻrayeva]] va [[Yayra Abdullayeva]] dan keyingi barcha davrlar oʻzbek Teatrining eng yaxshi aktrisasi deb e'tirof etilgan&lt;ref&gt;https://uz.sputniknews.ru/20171231/Gavhar-zakirova-pozdravila-vseh-s-prazdnikom-7193392.html&lt;/ref&gt;.

== Oila ==
Gavhar Zokirova boʻlajak turmush oʻrtogʻi mahoratli aktyor [[Jamshid Zokirov]] bilan birga sanʼat institutida birga tahsil olishgan. 1971-yilda [[aktyor]] Jamshid Zokirov bilan oila qurishadi. Bu juftlikdan bir nafar oʻgʻil: mahoratli aktyor va rejjisor [[Javohir Zokirov]] va saʼnatshunos Ohista Zokirova dunyoga kelgan.
Ammo oilaning baxtiga 2012-yilda putur yetdi: Jamshid Zokirov uzoq vaqt saraton bilan kurashdan soʻng 63 yoshida hayotdan koʻz yumdi.

=== Ajdodlari ===
Gavhar Zokirovaning ona tomonidan bobosi [[Abdulla Avloniy|Abdulla Avloniydir]].

== Filmlar ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Yil
!Nomi
!Rol
|-
|1978
|''&quot;[[Toʻylar muborak (film)|Toʻylar muborak]]&quot;''
|Nigora
|-
|1986
|''&quot;Olmos kamar&quot;''
|
|-
|1986
|''&quot;Bolalik bekatidagi poyezd&quot;''
|Dorixonachi
|-
|1988
|''&quot;Tepalik&quot;''
|
|-
|1990
|''&quot;Tangalik bolalar&quot;''
|Teatr aktrisasi
|-
|1991
|''&quot;Temir erkak&quot;''
|Gavhar
|-
|1991
|''&quot;Jungli qonuni boʻyicha&quot;''
|Hamshira
|-
|2004
|''&quot;Sarvinoz&quot;''
|Ofat opa
|-
|2004
|''&quot;Sevinch&quot;''
|Doniyorning onasi
|-
|2005
|''&quot;Sarvinoz 2: (Baxt uchun million)''
|Ofat opa
|-
|2012-2014
|''&quot;A u nas vo dvore…&quot;''
|Movludaning onasi
|-
|2015
|''&quot;Mehmonxona&quot;''
|Mavjuda
|-
|2017
|''&quot;Kulba&quot;''
|
|}
Bundan tashqari, Gavhar Zokirova atoqli yozuvchi [[Tohir Malik]] qalamiga mansub „&lt;nowiki/&gt;[[Shaytanat (teleserial)|Shaytanat]]&lt;nowiki/&gt;“ asari asosoida film suratga olinganda turmush oʻrtogʻi Jamshid Zokirov bilan juftlik hosil qilib, rol ijro etishgan.

== Yutuqlar ==
* [[Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist|Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artisti]] 1988-yil
* [[Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR davlat mukofoti]] 1989-yil
* [[Oʻzbekiston xalq artisti]] 2016-yil
* '' [[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|Buyuk xizmatlari]]'' [[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|uchun ordeni]] 2019-yil
* [[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni|''Fidokorona xizmatlari'' uchun ordeni]] 2020-yil

== Manbalar ==
{{manbalar}}


== Havolalar ==
* [https://www.milliyteatr.uz/| Oʻzbekiston milliy akademik drama teatri]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{DEFAULTSORT:Zokirova, Gavhar}}
[[Turkum:1949-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>my0maeidd7x6ii92pfrwqxdt0dklna2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155944</id>
      <parentid>6155941</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:35:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <origin>6155944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6817" sha1="4n66n6yxd7x1sj6pgc78tzez9x3euuy" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Gavhar (ism)|Gavhar|Zokirova}}
{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi             = Gavhar Zokirova
| tasvir           = 
| eni              = 
| imzo             = 
| sarlavha         = 
| tugʻilgan_paytidagi_ismi = Zokirova Gavhar Akmalovna
| tavalludi_sanasi = {{birth date and age|1949|9|10}}
| tavallud_joyi = [[Toshkent]] {{flagicon|UZB}} Oʻzbekiston {{flagicon|SSSR}} SSSR
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi = Oʻzbek
| kasbi = Aktrisa
| filmlari =
* Toʻylar Muborak
* Olmos kamar
* Sarvinoz
* Sevinch
* Kulba
| janr =[[Drama]]
| amplua =Drama, Jiddiy Komediya
| yoʻnalish = Dramatik Teatr Aktyorligi
| faoliyat_yillari =1971- hozirgi vaqtgacha
| turmush_oʻrtogʻi = [[Jamshid Zokirov]]
| bolalari =[[ Javohir Zokirov]] [[ Oxista Zokirova]]
| qarindoshlari = [[Abdulla Avloniy]]
| sovrinlar = &lt;br /&gt;{{Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist}}{{Oʻzbekiston xalq artisti}}{{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR davlat mukofoti}}{{Buyuk xizmatlari uchun ordeni|''Buyuk xizmatlari'' uchun ordeni}}{{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni|''Fidokorona xizmatlari'' uchun ordeni}} 

| imdb_id =
| sayt =
}}
[[Fayl:Gavhar Zokirova.jpeg|thumb|Gavhar Zokirova|left]]
'''Gavhar Zokirova''' ([[1949|1949-yil]] [[10-sentyabr]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston SSR]]) – [[oʻzbekiston]]lik teatr va kino [[aktrisa]]si.  Dublaj ustasi.  Botir Zokirov nomidagi Milliy Estrada Instituti Professori. Oʻzbekiston xalq artisti(2016)&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/uzbek/lotin/2013/10/131011_latin_talking_point_gavhar_zokirova&lt;/ref&gt;. [[Abdulla Avloniy]]ning evarasi.
== Biografiyasi ==
Gavhar Zokirova [[1949|1949-yilda]] Toshkent viloyatining Toʻytepa tumanida tugʻilgan. Gavhar Zokirovaning otasi harbiylik kasbida faoliyat yuritgan boʻlsa, onasi shu vaqtning oʻzidan injinerlik sohasida faoliyat olib borgan. Gavhar Zokirova oilada bir nafar oʻgʻildan keyingi qiz farzand hisoblanadi. Oʻrta maktabni tugatgach,Toshkentdagi Politexnika institutiga oʻqishga kiradi, lekin Gavhar Zokirovaning sanʼatga boʻlgan qiziqishi oʻqishni Toshkent davlat teatr va rassomlik institutida davom ettirishga undaydi&lt;ref&gt;https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/246516/&lt;/ref&gt;. Bu Oliygohni [[1971|1971-yilda]] tugatgan&lt;ref&gt;https://www.savol-javob.com/ru/%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D1%8F-%D1%84%D0%BE%D1%82%D0%BE-%D0%B2-instagram-%D0%BE-gavhar-zokirova/{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.uzjoku.uz/uz/news/gavhar-zokirova-bilan-ijodiy-uchrashuv |qaralgan sana=2022-06-21 |arxivsana=2022-05-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220517020308/https://www.uzjoku.uz/uz/news/gavhar-zokirova-bilan-ijodiy-uchrashuv }}&lt;/ref&gt;.

Gavhar Zokirova 1971-yildan hozirgacha Hamza nomidagi Oʻzbek Davlat akademik drama teatri aktrisasi. Teatr sahnasida ijro etgan birinchi roli &quot;Parvoz&quot; spektaklidagi Sanam obrazidir.
Teatr sahnasida 100dan ortiq spektaklda yetuk  obrazlar yaratgan.

Eng yaxshi rollari:

* Gulsanam (&quot; Abu Rayhon Beruniy&quot;), 
* Amaliya („Qaroqchilar“),
* Agafya („Uylanish“),
* Liza („Tirik Murda“), 
* Jamila, Gulbahor („Boy ila xizmatchi“), 
* Bianka, Dezdemona („Otello“), 
* Ayol („Taqdir eshigi“), 
* Gulnor („Qutlugʻ qon“), 
* Teadora (ʼʼFata Morganaʼʼ), 
* Dilorom(&quot;Oltin Devor&quot;), 
* Mehri (&quot;Kelinlar Qoʻzgʻoloni&quot;),
* Kumush (ʼʼAbdulla Qodiriyning Oʻtkan Kunlariʼʼ), 
* Bibixonim („Sohibqiron Temur“),
* Farishta („Shayton va farishta“)
* Gulsara (ʼʼNajot Istabʼʼ),
* Laura (&quot;Armon&quot;),
* Umida (ʼʼTanho Yulduzʼʼ)
* Zahro (&quot;Oʻzgalar Dardiʼʼ) va b. 

Kinoda Nigora („Toʻylar muborak“), Guli („Yulduzingni ber osmon!“); videofilmlarda Vazira („Olmos kamar“), Hamshira („Abadiyat qonuni“), Guliraʼno („Domla“), Nasiba („Shaytanat“) kabi obrazlar yaratgan.

Zokirova ʼʼQutlugʻ qonʼʼ spektaklidagi Gulnor obrazi uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti bilan taqdirlangan (1989)&lt;ref&gt;https://upl.uz/misli/7727-news.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://darakchi.uz/oz/132696&lt;/ref&gt;. [[Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi]]ga koʻra, Gavhar Zokirova dramatik teatr aktyorligi yoʻnalishi boʻyicha [[Sora Eshontoʻrayeva]] va [[Yayra Abdullayeva]] dan keyingi barcha davrlar oʻzbek Teatrining eng yaxshi aktrisasi deb e'tirof etilgan&lt;ref&gt;https://uz.sputniknews.ru/20171231/Gavhar-zakirova-pozdravila-vseh-s-prazdnikom-7193392.html&lt;/ref&gt;.

== Oila ==
Gavhar Zokirova boʻlajak turmush oʻrtogʻi mahoratli aktyor [[Jamshid Zokirov]] bilan birga sanʼat institutida birga tahsil olishgan. 1971-yilda [[aktyor]] Jamshid Zokirov bilan oila qurishadi. Bu juftlikdan bir nafar oʻgʻil: mahoratli aktyor va rejjisor [[Javohir Zokirov]] va saʼnatshunos Ohista Zokirova dunyoga kelgan.
Ammo oilaning baxtiga 2012-yilda putur yetdi: Jamshid Zokirov uzoq vaqt saraton bilan kurashdan soʻng 63 yoshida hayotdan koʻz yumdi.

=== Ajdodlari ===
Gavhar Zokirovaning ona tomonidan bobosi [[Abdulla Avloniy|Abdulla Avloniydir]].

== Filmlar ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Yil
!Nomi
!Rol
|-
|1978
|''&quot;[[Toʻylar muborak (film)|Toʻylar muborak]]&quot;''
|Nigora
|-
|1986
|''&quot;Olmos kamar&quot;''
|
|-
|1986
|''&quot;Bolalik bekatidagi poyezd&quot;''
|Dorixonachi
|-
|1988
|''&quot;Tepalik&quot;''
|
|-
|1990
|''&quot;Tangalik bolalar&quot;''
|Teatr aktrisasi
|-
|1991
|''&quot;Temir erkak&quot;''
|Gavhar
|-
|1991
|''&quot;Jungli qonuni boʻyicha&quot;''
|Hamshira
|-
|2004
|''&quot;Sarvinoz&quot;''
|Ofat opa
|-
|2004
|''&quot;Sevinch&quot;''
|Doniyorning onasi
|-
|2005
|''&quot;Sarvinoz 2: (Baxt uchun million)''
|Ofat opa
|-
|2012-2014
|''&quot;A u nas vo dvore…&quot;''
|Movludaning onasi
|-
|2015
|''&quot;Mehmonxona&quot;''
|Mavjuda
|-
|2017
|''&quot;Kulba&quot;''
|
|}
Bundan tashqari, Gavhar Zokirova atoqli yozuvchi [[Tohir Malik]] qalamiga mansub „&lt;nowiki/&gt;[[Shaytanat (teleserial)|Shaytanat]]&lt;nowiki/&gt;“ asari asosoida film suratga olinganda turmush oʻrtogʻi Jamshid Zokirov bilan juftlik hosil qilib, rol ijro etishgan.

== Yutuqlar ==
* [[Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist|Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artisti]] 1988-yil
* [[Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR davlat mukofoti]] 1989-yil
* [[Oʻzbekiston xalq artisti]] 2016-yil
* '' [[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|Buyuk xizmatlari]]'' [[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|uchun ordeni]] 2019-yil
* [[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni|''Fidokorona xizmatlari'' uchun ordeni]] 2020-yil

== Manbalar ==
{{manbalar}}


== Havolalar ==
* [https://www.milliyteatr.uz/| Oʻzbekiston milliy akademik drama teatri]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{DEFAULTSORT:Zokirova, Gavhar}}
[[Turkum:1949-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>4n66n6yxd7x1sj6pgc78tzez9x3euuy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155946</id>
      <parentid>6155944</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:40:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <origin>6155946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6828" sha1="btphdfwmzrgpun6lxzq9498z4dic6ld" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Gavhar (ism)|Gavhar|Zokirova}}
{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi             = Gavhar Zokirova
| tasvir           = 
| eni              = 
| imzo             = 
| sarlavha         = 
| tugʻilgan_paytidagi_ismi = Zokirova Gavhar Akmalovna
| tavalludi_sanasi = {{birth date and age|1949|9|10}}
| tavallud_joyi = [[Toshkent]] {{flagicon|UZB}} Oʻzbekiston {{flagicon|SSSR}} SSSR
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi = Oʻzbek
| kasbi = Aktrisa
| filmlari =
* Toʻylar Muborak
* Olmos kamar
* Sarvinoz
* Sevinch
* Kulba
| janr =[[Drama]]
| amplua =Drama, Jiddiy Komediya
| yoʻnalish = Dramatik Teatr Aktyorligi
| faoliyat_yillari =1971- hozirgi vaqtgacha
| turmush_oʻrtogʻi = [[Jamshid Zokirov]]
| bolalari =[[ Javohir Zokirov]] [[ Oxista Zokirova]]
| qarindoshlari = [[Abdulla Avloniy]]
| sovrinlar = &lt;br /&gt;{{Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist}}{{Oʻzbekiston xalq artisti}}{{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR davlat mukofoti}}{{Buyuk xizmatlari uchun ordeni|''Buyuk xizmatlari'' uchun ordeni}}{{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni|''Fidokorona xizmatlari'' uchun ordeni}} 

| imdb_id =
| sayt =
}}
[[Fayl:Gavhar Zokirova.jpeg|thumb|Gavhar Zokirova|left]]
'''Gavhar Zokirova''' ([[1949|1949-yil]] [[10-sentyabr]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston SSR]]) – [[oʻzbekiston]]lik teatr va kino [[aktrisa]]si.  Dublaj ustasi.  Botir Zokirov nomidagi Milliy Estrada Instituti Professori. Oʻzbekiston xalq artisti(2016)&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/uzbek/lotin/2013/10/131011_latin_talking_point_gavhar_zokirova&lt;/ref&gt;. [[Abdulla Avloniy]]ning evarasi.
== Biografiyasi ==
Gavhar Zokirova [[1949|1949-yilda]] Toshkent viloyatining Toʻytepa tumanida tugʻilgan. Gavhar Zokirovaning otasi harbiylik kasbida faoliyat yuritgan boʻlsa, onasi shu vaqtning oʻzidan injinerlik sohasida faoliyat olib borgan. Gavhar Zokirova oilada bir nafar oʻgʻildan keyingi qiz farzand hisoblanadi. Oʻrta maktabni tugatgach,Toshkentdagi Politexnika institutiga oʻqishga kiradi, lekin Gavhar Zokirovaning sanʼatga boʻlgan qiziqishi oʻqishni Toshkent davlat teatr va rassomlik institutida davom ettirishga undaydi&lt;ref&gt;https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/246516/&lt;/ref&gt;. Bu Oliygohni [[1971|1971-yilda]] tugatgan&lt;ref&gt;https://www.savol-javob.com/ru/%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D1%8F-%D1%84%D0%BE%D1%82%D0%BE-%D0%B2-instagram-%D0%BE-gavhar-zokirova/{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.uzjoku.uz/uz/news/gavhar-zokirova-bilan-ijodiy-uchrashuv |qaralgan sana=2022-06-21 |arxivsana=2022-05-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220517020308/https://www.uzjoku.uz/uz/news/gavhar-zokirova-bilan-ijodiy-uchrashuv }}&lt;/ref&gt;.

Gavhar Zokirova 1971-yildan hozirgacha Hamza teatri(Hozirgi [[Oʻzbek milliy akademik drama teatri]]) aktrisasi. Teatr sahnasida ijro etgan birinchi roli &quot;Parvoz&quot; spektaklidagi Sanam obrazidir.
Teatr sahnasida 100dan ortiq spektaklda yetuk  obrazlar yaratgan.

Eng yaxshi rollari:

* Gulsanam (&quot; Abu Rayhon Beruniy&quot;), 
* Amaliya („Qaroqchilar“),
* Agafya („Uylanish“),
* Liza („Tirik Murda“), 
* Jamila, Gulbahor („Boy ila xizmatchi“), 
* Bianka, Dezdemona („Otello“), 
* Ayol („Taqdir eshigi“), 
* Gulnor („Qutlugʻ qon“), 
* Teadora (ʼʼFata Morganaʼʼ), 
* Dilorom(&quot;Oltin Devor&quot;), 
* Mehri (&quot;Kelinlar Qoʻzgʻoloni&quot;),
* Kumush (ʼʼAbdulla Qodiriyning Oʻtkan Kunlariʼʼ), 
* Bibixonim („Sohibqiron Temur“),
* Farishta („Shayton va farishta“)
* Gulsara (ʼʼNajot Istabʼʼ),
* Laura (&quot;Armon&quot;),
* Umida (ʼʼTanho Yulduzʼʼ)
* Zahro (&quot;Oʻzgalar Dardiʼʼ) va b. 

Kinoda Nigora („Toʻylar muborak“), Guli („Yulduzingni ber osmon!“); videofilmlarda Vazira („Olmos kamar“), Hamshira („Abadiyat qonuni“), Guliraʼno („Domla“), Nasiba („Shaytanat“) kabi obrazlar yaratgan.

Zokirova ʼʼQutlugʻ qonʼʼ spektaklidagi Gulnor obrazi uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti bilan taqdirlangan (1989)&lt;ref&gt;https://upl.uz/misli/7727-news.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://darakchi.uz/oz/132696&lt;/ref&gt;. [[Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi]]ga koʻra, Gavhar Zokirova dramatik teatr aktyorligi yoʻnalishi boʻyicha [[Sora Eshontoʻrayeva]] va [[Yayra Abdullayeva]] dan keyingi barcha davrlar oʻzbek Teatrining eng yaxshi aktrisasi deb e'tirof etilgan&lt;ref&gt;https://uz.sputniknews.ru/20171231/Gavhar-zakirova-pozdravila-vseh-s-prazdnikom-7193392.html&lt;/ref&gt;.

== Oila ==
Gavhar Zokirova boʻlajak turmush oʻrtogʻi mahoratli aktyor [[Jamshid Zokirov]] bilan birga sanʼat institutida birga tahsil olishgan. 1971-yilda [[aktyor]] Jamshid Zokirov bilan oila qurishadi. Bu juftlikdan bir nafar oʻgʻil: mahoratli aktyor va rejjisor [[Javohir Zokirov]] va saʼnatshunos Ohista Zokirova dunyoga kelgan.
Ammo oilaning baxtiga 2012-yilda putur yetdi: Jamshid Zokirov uzoq vaqt saraton bilan kurashdan soʻng 63 yoshida hayotdan koʻz yumdi.

=== Ajdodlari ===
Gavhar Zokirovaning ona tomonidan bobosi [[Abdulla Avloniy|Abdulla Avloniydir]].

== Filmlar ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Yil
!Nomi
!Rol
|-
|1978
|''&quot;[[Toʻylar muborak (film)|Toʻylar muborak]]&quot;''
|Nigora
|-
|1986
|''&quot;Olmos kamar&quot;''
|
|-
|1986
|''&quot;Bolalik bekatidagi poyezd&quot;''
|Dorixonachi
|-
|1988
|''&quot;Tepalik&quot;''
|
|-
|1990
|''&quot;Tangalik bolalar&quot;''
|Teatr aktrisasi
|-
|1991
|''&quot;Temir erkak&quot;''
|Gavhar
|-
|1991
|''&quot;Jungli qonuni boʻyicha&quot;''
|Hamshira
|-
|2004
|''&quot;Sarvinoz&quot;''
|Ofat opa
|-
|2004
|''&quot;Sevinch&quot;''
|Doniyorning onasi
|-
|2005
|''&quot;Sarvinoz 2: (Baxt uchun million)''
|Ofat opa
|-
|2012-2014
|''&quot;A u nas vo dvore…&quot;''
|Movludaning onasi
|-
|2015
|''&quot;Mehmonxona&quot;''
|Mavjuda
|-
|2017
|''&quot;Kulba&quot;''
|
|}
Bundan tashqari, Gavhar Zokirova atoqli yozuvchi [[Tohir Malik]] qalamiga mansub „&lt;nowiki/&gt;[[Shaytanat (teleserial)|Shaytanat]]&lt;nowiki/&gt;“ asari asosoida film suratga olinganda turmush oʻrtogʻi Jamshid Zokirov bilan juftlik hosil qilib, rol ijro etishgan.

== Yutuqlar ==
* [[Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist|Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artisti]] 1988-yil
* [[Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR davlat mukofoti]] 1989-yil
* [[Oʻzbekiston xalq artisti]] 2016-yil
* '' [[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|Buyuk xizmatlari]]'' [[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|uchun ordeni]] 2019-yil
* [[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni|''Fidokorona xizmatlari'' uchun ordeni]] 2020-yil

== Manbalar ==
{{manbalar}}


== Havolalar ==
* [https://www.milliyteatr.uz/| Oʻzbekiston milliy akademik drama teatri]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{DEFAULTSORT:Zokirova, Gavhar}}
[[Turkum:1949-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>btphdfwmzrgpun6lxzq9498z4dic6ld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ada Hegerberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>746259</id>
    <revision>
      <id>6156045</id>
      <parentid>5763576</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31946" sha1="9bnrh03dg6udrnjmihevda8l2i79v5l" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Ada Hegerberg|tasvir=2019-05-17 Fußball, Frauen, UEFA Women's Champions League, Olympique Lyonnais - FC Barcelona StP 0706 LR10 by Stepro.jpg|izoh=|toʻliqism=Ada Martine Stolsmo Hegerberg&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.fifadata.com/document/FU20W/2012/PDF/FU20W_2012_SquadLists_NOR.pdf|title=FIFA U-20 Women's World Cup Japan 2012 List of Players Norway|publisher=[[FIFA]]|access-date=23 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927170706/http://www.fifadata.com/document/FU20W/2012/PDF/FU20W_2012_SquadLists_NOR.pdf|archive-date=27 September 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995
|7|10|df=y}}|tavallud_joyi=[[Molde]], Norvegiya|boʻyi=1.79 m|joriyklub=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|klubraqami=14|pozitsiya=Hujumchi|yoshlikyillari1=|yoshlikklublari1=[[Sunndal Fotball|Sunndal]]|yillar1=2010–2011|klublar1=[[Kolbotn Fotball|Kolbotn]]|isht1=31 &lt;!-- LEAGUE APPEARANCES AND GOALS ONLY --&gt;|gollar1=15|yillar2=2012–2013|klublar2=[[Stabæk Fotball Kvinner|Stabæk]]|isht2=18 &lt;!-- LEAGUE APPEARANCES AND GOALS ONLY --&gt;|gollar2=25|yillar3=2013–2014|klublar3=[[1. FFC Turbine Potsdam|Turbine Potsdam]]|isht3=25 &lt;!-- LEAGUE APPEARANCES AND GOALS ONLY --&gt;|gollar3=11|yillar4=2014–|klublar4=[[Olympique Lyonnais Féminin|Lyon]]|isht4=134 &lt;!-- LEAGUE APPEARANCES AND GOALS ONLY --&gt;|gollar4=154|milliyyillar1=2009–2010|milliyjamoa1=Norvegiya U15|milliyisht1=3|milliygollar1=1|milliyyillar2=2010|milliyjamoa2=Norvegiya U16|milliyisht2=8|milliygollar2=7|milliyyillar3=2010–2011|milliyjamoa3=Norvegiya U17|milliyisht3=5|milliygollar3=3|milliyyillar4=2011|milliyjamoa4=Norvegiya U19|milliyisht4=12|milliygollar4=10|milliyyillar5=2011–2012|milliyjamoa5=Norvegiya U20|milliyisht5=9|milliygollar5=5|milliyyillar6=2011–|milliyjamoa6=Norvegiya|milliyisht6=70|milliygollar6=42|club-update=29 May 2022|medallar={{Medal|Sport|Women's [[Association football|football]]}}
{{Medal|Country| {{NOR}}}}
{{Medal|Competition|[[UEFA Women's Championship]]}}
{{Medal|Silver|[[UEFA Women's Euro 2013|2013 Sweden]]|}}}}

'''Ada Martine Stolsmo Hegerberg''' (1995-yil 10-iyulda tug'ilgan) - [[norvegiya]]lik professional futbolchi, 1-divizion ayollar [[Hujumchi|klubi]] &quot;Lyon&quot; va Norvegiya terma jamoasi hujumchisi.

Hegerberg Norvegiyani xalqaro yoshlar darajasida himoya qilgan va 2011-yilda kattalar jamoasida debyut qilgan. 2013-yilda u 2013-yilgi UEFA ayollar chempionatida kumush medal sohibi boʻlgan jamoaning a'zosi edi. U Norvegiya terma jamoasida 2015-yilgi ayollar o'rtasidagi Jahon chempionati va 2017-yilgi UEFA ayollar chempionatida ishtirok etgan.

== Klubdagi karyerasi ==

=== Ilk karyera ===
Hegerberg Molde shahrida tug'ilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.fotball.no/Documents/PDF/2013/Landslag/Mediaguide%20EURO2013%20NORWAY.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130809111158/http://www.fotball.no/Documents/PDF/2013/Landslag/Mediaguide%20EURO2013%20NORWAY.pdf|arxivsana=9-avgust 2013-yil|sarlavha=Norway Mediaguide 2013|nashriyot=Football Association of Norway|kirish sanasi=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;, lekin Sunndalsøra shahrida o'sgan va u yerda katta singlisi Andrine bilan birga Sunndal Fotball jamoasi uchun o'ynagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.uefa.com/womensunder19/news/newsid=1638475.html|sarlavha=Hegerberg sisters unite for Norway success|nashriyot=UEFA|ism=Julien|muallif=Debove|sana=4-iyun 2011-yil|kirish sanasi=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. 2007-yilda ularning oilasi Kolbotnga ko'chib o'tdi, u yerda opa-singillar keyinchalik Kolbotn ILga qo'shilishgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.fotball.no/Landslag_og_toppfotball/spillerutvikling/2011/Hegerberg-manedens-fotballtalent-for-juli/|arxivurl=https://archive.today/20130922161619/http://www.fotball.no/Landslag_og_toppfotball/spillerutvikling/2011/Hegerberg-manedens-fotballtalent-for-juli/|arxivsana=22-sentyabr 2013-yil|til=no|sarlavha=Hegerberg månedens fotballtalent for Juli|ish=fotball.no|nashriyot=Football Association of Norway|sana=13-sentyabr 2011-yil|kirish sanasi=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

U 2010-yilda Kolbotn uchun debyut qildi&lt;ref name=&quot;NRK1&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Hellen |first=Bjørnar |last2=Traaen |first2=Olav |author-link2=Olav Traaen |date=13-dekabr 2012-yil |title=Hegerberg-søstrene til tysk toppklubb |language=no |publisher=NRK |url=http://www.nrk.no/sport/fotball/hegerberg-sostrene-til-tyskland-1.10839713 |access-date=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. 2011-yil 6-avgustda u Røa 4:1 hisobida mag'lub boʻlganida, u yetti daqiqada uchta gol urgan va oxirgi golni Andrine kiritgan. 16 yoshida bu uni Toppserienda xet-trik qilgan eng yosh futbolchiga aylantirdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=6-avgust 2011-yil |title=16-åring senket serielederen med hattrick |language=no |publisher=Aftenposten |agency=Norwegian News Agency |url=http://beta.aftenposten.no/100Sport/fotball/kvinner/-181451_1.snd |url-status=dead |access-date=17-sentyabr 2013-yil |archive-url=https://archive.today/20130917112110/http://beta.aftenposten.no/100Sport/fotball/kvinner/-181451_1.snd |archive-date=17-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Hali 16 yoshida u 2011-yilgi Toppserien mavsumida Kolbotnning eng yaxshi to'purari boʻlgan&lt;ref name=&quot;NRK1&quot; /&gt; va ligada yilning eng yaxshi yosh o'yinchisi deb topilgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Gulbrandsen |first=Ragnhild |author-link=Ragnhild Gulbrandsen |date=12-dekabr 2011-yil |title=Stabæk forsterker ytterligere |language=no |publisher=Budstikka |url=http://www.budstikka.no/sport/stabæk-kvinner/stabek-forsterker-ytterligere-1.6660316 |url-status=dead |access-date=17-sentyabr 2013-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928013232/http://www.budstikka.no/sport/stab%C3%A6k-kvinner/stabek-forsterker-ytterligere-1.6660316 |archive-date=28-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. 2012-yilgi mavsum oldidan ikkala opa-singil Hegerberg ham Stabækga qo'shildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=12-dekabr 2011-yil |title=Hegerberg-søstrene til Stabæk |language=no |agency=[[Norwegian News Agency]] |url=http://www.auraavis.no/lokal_sport/article5843179.ece |access-date=21-yanvar 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. 2012-yil may oyida Fartga qarshi o'yinda u Stabekning 8-2 hisobidagi g'alabasining birinchi yarmida beshta gol urgan. Bu bosqichda opa-singillar Norvegiya ayollar futbolidagi eng katta isteʼdodlardan ikkitasi hisoblanardi&lt;ref name=&quot;five goals&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Weiberg-Aurdal |first=Jan Magnus |date=11-may 2012-yil |title=Stortalent (16) scoret fem mål på én omgang: – Jeg gjør bare jobben min |language=no |publisher=TV 2 |url=http://www.tv2.no/sport/fotball/toppserien/stortalent-16-scoret-fem-maal-paa-en-omgang-jeg-gjoer-bare-jobben-min-3780115.html |access-date=17-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; va Ada 2012-yil may oyida ikkinchi marta Statoilning “Oy isteʼdodi” mukofotini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=24-may 2013-yil |title=Ada Stolsmo Hegerberg er månedens fotballtalent - mai 2012 |language=no |publisher=TV 2 |url=http://www.tv2.no/sport/fotball/tippeligaen/talentpris/ada-stolsmo-hegerberg-er-maanedens-fotballtalent-mai-2012-3835402.html |access-date=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2012-yilda Toppserienda 18 o'yinda 25 ta gol urib, eng yaxshi to'purarga aylandi&lt;ref name=&quot;NRK1&quot; /&gt;. U, shuningdek, 2012-yil Norvegiya ayollar kubogi yarim finalida Amazon Grimstadni 3:0 hisobida mag'lub etganida ikkita gol kiritgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Flygind |first=Kjetil |date=10-oktabr 2012-yil |title=Her sender Hegerberg Stabæk til cupfinale |language=no |publisher=Fædrelandsvennen |url=http://beta.fvn.no/100Sport/fotball/kvinner/-206795_1.snd |url-status=dead |access-date=17-sentyabr 2013-yil |archive-url=https://archive.today/20130917112134/http://beta.fvn.no/100Sport/fotball/kvinner/-206795_1.snd |archive-date=17-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Stabekning Røa ustidan 4:0 hisobidagi so'nggi g'alabasida Hegerberg xet-trikiga erishgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Løken |first=Hans Henrik |date=24-noyabr 2012-yil |title=17-åring blei cupheltinne for Stabæk |language=no |publisher=NRK |url=http://www.nrk.no/sport/fotball/17-aring-sikra-cupgull-for-stabaek-1.8449148 |access-date=17-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

2013-yilda u singlisi bilan Germaniyaning FFC Turbine Potsdam jamoasi bilan shartnoma imzoladi.  2014-yil 30-iyungacha, ular o'z [[Maren Mjelde|vatandoshi Maren Mjelde]] bilan jamoadosh bo'lishdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Potsdam signs Norwegian trio|url=http://www.womensoccer.de/2012/12/14/potsdam-holt-norwegisches-trio/|nashriyot=womensoccer.de|kirish sanasi=10-fevral 2013-yil|til=de|sana=14-dekabr 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180430113824/http://www.womensoccer.de/2012/12/14/potsdam-holt-norwegisches-trio/|arxivsana=30-aprel 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Hegerberg Bundesligadagi debyutida &quot;Frayburg &quot; 3:1 hisobida mag'lub boʻlganida gol urdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=17-fevral 2013-yil |title=Debuterte i Tyskland med scoring |language=no |publisher=Tidens Krav |agency=Avisenes Nyhetsbyrå |url=http://www.tk.no/sporten/article6506139.ece |access-date=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Germaniyadagi birinchi mavsumida Hegerberg va uning Turbine jamoasi 2012-13 [[Bundesliga]] va 2012-13 DFB-Pokalda ikkinchi o'rinni egalladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.fotballmagasinet.no/?mode=news&amp;id=26577|til=no|sarlavha=Maren Mjelde og Ada Hegerberg om sesongen i Tyskland og EM|ish=Fotballmagasinet|ism=Andreas Kristoffer|muallif=Berge|sana=6-iyul 2013-yil|kirish sanasi=23-sentyabr 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130930170723/http://www.fotballmagasinet.no/?mode=news&amp;id=26577|arxivsana=30-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Olympique Lyonnais ===
2014-yilning yozida u &quot;Lyon&quot;ga o'tdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.womensoccer.de/2014/07/16/ada-hegerberg-wechselt-zu-olympique-lyon/|sarlavha=Ada Hegerberg wechselt zu Olympique Lyon|ish=www.womensoccer.de|kirish sanasi=16-iyul 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171201042516/http://www.womensoccer.de/2014/07/16/ada-hegerberg-wechselt-zu-olympique-lyon/|arxivsana=1-dekabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Hegerberg Fransiyada birinchi mavsumni juda muvaffaqiyatli o'tkazdi. U liganing 22 o'yinida 26 ta gol urdi va &quot;Lyon&quot;ni ketma-ket to'qqizinchi bor divizion 1 ayollar chempionligiga olib keldi. [[Fransiya]] kubogi finalida Hegerberg 47-daqiqada hisobni tenglashtirgan golni urdi va yakunda “Monpelye” ustidan 2:1 hisobidagi gʻalabaga erishdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.leliberolyon.fr/ol-montpellier-en-live-2/71604|sarlavha=OL - Montpellier en live|nashriyot=Le Liberto Lyon|til=fr|sana=18-aprel 2015-yil|qaralgan sana=2022-07-03|arxivsana=2017-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171201033640/http://www.leliberolyon.fr/ol-montpellier-en-live-2/71604}}&lt;/ref&gt;.

Hegerberg 2015-16-yilgi mavsum uchun Lyonga qaytdi. 27-sentyabr kuni u “Lyon”ning raqibi “PSJ”ga qarshi oʻyinda (5:0) xet-trik qayd etdi. Xegerberg 2008-yilning oktabr oyida Julie Moreldan keyin PSJga qarshi o'yinda xet-trik qayd etgan birinchi futbolchi bo'ldi. Noyabr oyida Hegerberg klub bilan 2019-yilgi mavsumda qolish uchun shartnomani uzaytirish bo'yicha kelishuvga erishdi. “Lyon” 2016-yil 8-may kuni qatorasiga oʻninchi marta chempionlikni saqlab qoldi. Hegerberg mavsumni 21 o'yinda 33 gol urib, liganing eng yaxshi to'purari sifatida yakunladi. Bir hafta o'tgach, Hegerberg &quot;Lyon&quot; bilan Frans kubogini qo'lga kiritdi. Ayollar o'rtasidagi UEFA Chempionlar Ligasi bahslarida &quot; Lyon&quot; Hegerbergning 9 o'yinda urgan 13 ta golidan keyin g'alaba qozondi va treblni o'z nomiga yozdirib qo'ydi.

2018-yilning 3-dekabrida Hegerberg “Oltin toʻp”ning birinchi sovrindori boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/football/2018/dec/03/ballon-dor-ada-hegerberg-twerk-luka-modric|sarlavha=Ada Hegerberg: first women's Ballon d'Or marred as winner is asked to twerk|ish=The Guardian|muallif=Ed Aarons|sana=4-dekabr 2018-yil|kirish sanasi=4-dekabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

Butun mavsum davomida PSG bilan to'qnash kelgan &quot;Lyon&quot; 2019-yilning 13-aprelida raqiblarini 5:0 hisobida mag'lub etdi, Hegerberg gol va golli uzatmani amalga oshirdi. “Lyon” 10 kundan keyin chempionlikni qoʻlga kiritdi. Grenoble Foot 38 ga qarshi Fransiya kubogi yarim finalining yagona golini urganidan so'ng, Hegerberg Lille OSCga qarshi finalda uchta goldan ikkitasida ishtirok etdi va yana bir musobaqada g'alaba qozondi.

2019-yil 18-may kuni Hegerberg 2019-yilgi UEFA Ayollar Chempionlar Ligasi finalida eng yaxshi oʻyinchi nomini taqdim etdi. U atigi 16 daqiqa ichida xet-trik qayd etib, UWCL finalida uchta gol urgan birinchi futbolchiga aylandi. &quot;Lyon&quot; &quot;Barselona&quot; ga qarshi o'yinda 4:1 hisobida g'alaba qozonib&lt;ref&gt;{{Citation|last=UEFA|title=#UWCL 2019 final highlights: Lyon 4-1 Barcelona|date=18 May 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=5QpKQLx0G1s|access-date=21 May 2019}}&lt;/ref&gt; ketma-ket to'rtinchi UWCL kubogini qo'lga kiritdi, bu zamonaviy futboldagi o'ziga xos ko'rsatkich hisoblanardi. Mavsum oxiriga kelib, Hegerberg &quot;Lyon&quot;da olishi mumkin boʻlgan 15 sovrindan 13 tasini qo'lga kiritdi.

2019-yil 30-oktabrda u oʻzining 50-uchrashuvida 53-golini urib, UEFA Ayollar Chempionlar Ligasi tarixidagi eng yaxshi toʻpurarga aylandi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=30-oktabr 2019-yil |title=Ada Hegerberg: Lyon striker breaks Women's Champions League goalscoring record |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49746194}}&lt;/ref&gt;.

Hegerberg «Lyon» 2020-yil 26-yanvar kuni « Stad de Reyms » oʻyini boʻlishidan oldin jarohat oldi. Keyinchalik MRT tekshiruvi orqali uning oldingi xoch bog'lami yorilib ketgani tasdiqlandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.irishtimes.com/sport/soccer/ada-hegerberg-injured-separated-from-her-husband-but-still-focused-1.4235889|sarlavha=Ada Hegerberg - injured, separated from her husband, but still focused|ish=Irish Times|sana=23-aprel 2020-yil|kirish sanasi=2-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. 28-yanvar kuni klub u kamida mavsumning qolgan qismini o'tkazib yuborishini e'lon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/womens_football/ada-hegerberg-injury-knee-olympique-lyon-champions-league-a9306481.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200129161340/https://www.independent.co.uk/sport/football/womens_football/ada-hegerberg-injury-knee-olympique-lyon-champions-league-a9306481.html|arxivsana=29-yanvar 2020-yil|sarlavha=Ada Hegerberg injury: Lyon star out for rest of season after rupturing cruciate ligaments|ish=Indepdent|sana=28-yanvar 2020-yil|kirish sanasi=2-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. COVID-19 boshlanganidan so'ng, mavsum bir necha hafta o'tgach to'xtatildi.

2020-yil 18-dekabrda u “Lyon” bilan shartnomani uzaytirdi va uni 2024-yilning iyunigacha klubda o'zida qoldirdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.si.com/soccer/2020/12/18/ada-hegerberg-lyon-2024-contract|sarlavha=Lyon Signs Injury-Hit Superstar Ada Hegerberg Through 2024|ish=Sports Illustrated|sana=18-dekabr 2020-yil|kirish sanasi=2-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. Klubning keyingi press-relizida Hegerberg 2021-22-yilgi mavsum boshlanishidan oldin bo'lmasligi aytilgandi.

2021-yil 5-oktyabrda Hegerberg 21 oylik tanaffusdan soʻng “Lyon”ga qaytdi va UEFA Chempionlar ligasi guruh bosqichining ochilish oʻyinida “Lyon”ning BK Hacken ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinida soʻnggi 12 daqiqa oʻynadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58809749|sarlavha=Ada Hegerberg made her return from a 21-month injury absence as Lyon beat Hacken in the Women's Champions League.|ish=BBC|sana=5-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. U jarohatdan keyingi ilk gollarini 2021-yil 14-noyabrda ayollar futbolidagi eng yirik oʻyinlardan birida azaliy raqibi PSGga qarshi kiritgan.

2022-yil aprel oyida u jamoasining Chempionlar ligasi finaliga yo'l olishida muhim rol o'ynadi, o'z uyida PSJga qarshi o'yinda 3:2 hisobida g'alaba qozongan. Parc des Princesda 43 000 muxlis to'planib, milliy rekord qayd etilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.espn.co.uk/football/report/_/gameId/633776|sarlavha=Ada Hegerberg leads Lyon past Paris Saint-Germain into UWCL final|ish=ESPN|sana=30-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Finalda u “Barselona” ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozongan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/womenschampionsleague/match/2034585/|sarlavha=Barcelona 1–3 Lyon|ish=UEFA|sana=21-may 2022-yil}}&lt;/ref&gt; gol urdi va golli uzatmani amalga oshirdi va musobaqadagi oltinchi chempionligini qoʻlga kiritdi.

== Xalqaro karyera ==
15 yoshida Hegerberg 2011-yilgi UEFA U-19 ayollar chempionatida o'ynagan 19 yoshgacha boʻlgan Norvegiya jamoasi tarkibida boʻlgan&lt;ref name=&quot;ukens profiler&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Ukens profiler: Ada og Andrine Hegerberg|til=no|url=http://www.fotball.no/Landslag_og_toppfotball/spillerutvikling/Unge-profiler/2011/Ada-og-Andrine-Hegerberg/|arxivurl=https://archive.today/20130916032851/http://www.fotball.no/Landslag_og_toppfotball/spillerutvikling/Unge-profiler/2011/Ada-og-Andrine-Hegerberg/|arxivsana=16-sentyabr 2013-yil|ish=fotball.no|nashriyot=Football Association of Norway|sana=6-aprel 2011-yil|kirish sanasi=17-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u finalga chiqqan final turnirida Norvegiya  uchun tarkibga kiritildi&lt;ref name=&quot;sisters unite&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://www.uefa.com/womensunder19/news/newsid=1638475.html |sarlavha=Hegerberg sisters unite for Norway success |nashriyot=UEFA |ism=Julien |muallif=Debove |sana=4-iyun 2011-yil |kirish sanasi=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Hegerberg [[Futbol boʻyicha jahon chempionati 2012 (20 yoshgacha boʻlgan qizlar orasida)|2012-yilgi FIFA U-20 ayollar o'rtasidagi Jahon chempionatida]] chorak finalga qadar o'ynagan Norvegiya jamoasida edi. U va Andrine guruh bosqichida Kanadaga qarshi oʻyinda (2:1) gol urishdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=23-avgust 2012-yil |title=Hansen og Hegerberg-søstrene reddet Norge |language=no |publisher=Verdens Gang |agency=Norwegian News Agency |url=http://www.vg.no/sport/fotball/kvinner/artikkel.php?artid=10060248 |access-date=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. U Norvegiya terma jamoasi safida debyutini 2011-yil 19- noyabrda Shimoliy Irlandiyaga 3:1 hisobida magʻlubiyatga uchragan oʻyinda oʻtkazdi&lt;ref name=&quot;forsterker&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Gulbrandsen |first=Ragnhild |author-link=Ragnhild Gulbrandsen |date=12-dekabr 2011-yil |title=Stabæk forsterker ytterligere |language=no |publisher=Budstikka |url=http://www.budstikka.no/sport/stabæk-kvinner/stabek-forsterker-ytterligere-1.6660316 |url-status=dead |access-date=17-sentyabr 2013-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928013232/http://www.budstikka.no/sport/stab%C3%A6k-kvinner/stabek-forsterker-ytterligere-1.6660316 |archive-date=28-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

Hegerberg 2013-yilgi UEFA ayollar chempionatida o'ynagan Norvegiya jamoasida chempionlik debyutini o'tkazdi; 2013-yil 11- iyulda Islandiya bilan 1:1 hisobidagi durang&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=11-iyul 2013-yil |title=Graham Hansen og Hegerberg starter for Norge |language=no |publisher=Dagbladet |agency=Norwegian News Agency |url=http://www.dagbladet.no/2013/07/11/sport/fotball/em_i_sverige/norge/28155839/ |access-date=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; [[Ispaniya]] chorak finalda&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Lote |first=Arve |date=22-iyul 2013-yil |title=Tom Nordlie: - Dette er et &quot;YouTube-selvmål&quot; |language=no |publisher=NRK |url=http://www.nrk.no/sport/fotball/norge-er-sikret-em-medalje-1.11145381 |access-date=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; 3:1 hisobida mag'lub boʻlganida va Norvegiya finalda Germaniyaga 0:1 hisobida mag'lub boʻlganida to'liq 90 daqiqa o'ynaganida u turnirdagi birinchi golini kiritdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Ytterstad |first=Matias |last2=Vistnes |first2=Oddbjørn |date=28-iyul 2013-yil |title=Tok til tårene etter at gullet røk |language=no |publisher=Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/2013/07/28/sport/ada_hegerberg/fotball-em/sverige/28416086/ |access-date=23-sentyabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

Hegerberg 2015-yilgi ayollar o'rtasidagi jahon chempionatida Norvegiya terma jamoasida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Women's World Cup - Norway – UEFA.com|url=http://www.uefa.com/womensworldcup/season=2015/teams/team=500101/squad/index.html|ish=UEFA.com|kirish sanasi=4-avgust 2015-yil|muallif=uefa.com}}&lt;/ref&gt;. U guruh bosqichining uchta o'yinida uchta gol urdi, bu Norvegiyaning Kot-d'Ivuar ustidan 3:1 hisobida g'alaba qozonganda ikkita gol urgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Hegerberg's 2 goals lift Norway past Ivory Coast 3-1|url=https://news.yahoo.com/hegerbergs-2-goals-lift-norway-past-ivory-coast-220754539.html|kirish sanasi=4-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. Hegerberg sa'y-harakatlari uchun &quot;Eng yaxshi yosh o'yinchi&quot; mukofotiga nomzod bo'ldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Kadeisha Buchanan, Ada Hegerberg, Tang Jiali nominated for Young Player Award|url=https://www.thescore.com/wwcup/news/789712|kirish sanasi=4-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;.

2016-yil yanvar oyida Hegerberg Norvegiyaning eng yaxshi futbolchisiga berilgan 2015-yilgi Norvegiya oltin to'pi bilan taqdirlandi.

2017-yilning yozida Hegerberg NFF bilan ayollar futboliga qanday munosabatda bo'lishlari borasidagi bahs tufayli norozilik sifatida milliy terma jamoani tark etishga qaror qilishdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Ada Hegerberg takes a step back from international duty: A look at the NFF|url=https://www.vavel.com/en/football/2017/09/06/womens-football/824977-ada-hegerberg-takes-a-step-back-from-international-duty-a-look-at-the-nff.html|ish=VAVEL|til=en|sana=6-sentyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Ba'zi yaxshilanishlarga, shu jumladan ayollar uchun to'lov miqdori ikki baravar ko'payganiga qaramay, Hegerberg chaqirilishdan bosh tortdi va 2019-yilgi Jahon chempionatini o'tkazib yubordi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Fight against inequality is Hegerberg's top priority|url=https://uk.sports.yahoo.com/news/fight-against-inequality-hegerbergs-top-priority-160120585--spt.html|ish=uk.sports.yahoo.com}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

2022-yil mart oyida Hegerberg terma jamoadagi besh yillik tanaffusdan so'ng ortga qaytdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Hegerberg ends five-year Norway exile |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/60854918 |access-date=24-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. 7-aprel kuni o'zining birinchi o'yinida Hegerberg 2023-yilgi ayollar o'rtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichida Kosovoga qarshi 5:1 hisobida g'alaba qozonib, u o'yinda xet-trik qayd etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://edition.cnn.com/2022/04/08/football/ada-hegerberg-hattrick-norway-return-spt-intl/index.html|sarlavha=Ada Hegerberg scores hat-trick on her return for Norway after five-year absence|ish=CNN|sana=8-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2019-yil may oyida Hegerberg Thomas Rognega turmushga chiqdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Ada Hegerberg og Thomas Rogne Giftet seg|url=https://www.dagbladet.no/sport/giftet-seg/71118059|ish=dagbladet.no/|nashriyot=Dagbladet|kirish sanasi=28-may 2019-yil|til=no|sana=26-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Karyera statistikasi ==

[[Fayl:2019-05-18 Fußball, Frauen, UEFA Women's Champions League, Olympique Lyonnais - FC Barcelona StP 1090 LR10 by Stepro.jpg|thumb|250x250px]]

[[Fayl:2019-05-18 Fußball, Frauen, UEFA Women's Champions League, Olympique Lyonnais - FC Barcelona StP 1091 LR10 by Stepro.jpg|thumb|250x250px]]

[[Fayl:2019-05-17 Fußball, Frauen, UEFA Women's Champions League, Olympique Lyonnais - FC Barcelona StP 0730 LR10 by Stepro.jpg|thumb|250x250px]]

[[Fayl:2019-05-18 Fußball, Frauen, UEFA Women's Champions League, Olympique Lyonnais - FC Barcelona StP 1087 LR10 by Stepro.jpg|thumb|250x250px]]

[[Fayl:2019-05-18 Fußball, Frauen, UEFA Women's Champions League, Olympique Lyonnais - FC Barcelona StP 1004 LR10 by Stepro (cropped) 2.jpg|thumb|250x250px]]
=== Klub ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! rowspan=&quot;2&quot; |Divizion
! colspan=&quot;2&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |Kubok
! colspan=&quot;2&quot; |Qit'a
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
|-
!O'yin
!Gol
!O'yin
!Gol
!O'yin
!Gol
!O'yin
!Gol
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Kolbotn
|2010
| rowspan=&quot;2&quot; |Toppserien
|10
|3
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|10
|3
|-
|2011
|21
|12
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|23
|12
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!30
!15
!1
!0
! colspan=&quot;2&quot; |—
!31
!15
|-
|Stabæk
|2012
|Toppserien
|18
|24
|5
|7
|3
|2
|26
|33
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Turbine Potsdam
|2012–13
| rowspan=&quot;2&quot; |Bundesliga
|11
|5
|2
|0
|0
|0
|13
|5
|-
|2013–14
|14
|6
|1
|1
|5
|2
|20
|9
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!25
!11
!3
!1
!5
!2
!33
!14
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |Lyon
|2014–15
| rowspan=&quot;8&quot; |Division 1 Féminine
|22
|26
|6
|7
|4
|1
|32
|34
|-
|2015–16
|21
|33
|5
|8
|9
|13
|35
|54
|-
|2016–17
|22
|20
|3
|3
|8
|4
|33
|27
|-
|2017–18
|20
|31
|4
|7
|9
|15
|33
|53
|-
|2018–19
|20
|20
|4
|2
|9
|7
|33
|29
|-
|2019–20
|13
|14
|1
|0
|4
|9
|18
|23
|-
|2020–21
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|2021–22
|15
|10
|2
|1
|9
|5
|26
|16
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!133
!154
!23
!28
!52
!54
!210
!236
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Karyerada jami
!206
!204
!31
!36
!60
!58
!302
!298
|}

=== Xalqaro ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Terma jamoa bo'yicha o'yin va gollar
! Milliy terma jamoa
! Yil
!O'yin
!Gol
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | Norvegiya
|-
| 2011-yil
| 1
| 0
|-
| 2012-yil
| 1
| 0
|-
| 2013-yil
| 13
| 5
|-
| 2014-yil
| 11
| 7
|-
| 2015-yil
| 16
| 11
|-
| 2016-yil
| 13
| 12
|-
| 2017-yil
| 11
| 3 
|-
|2017/2019
|Yo'q
|Yo'q
|-
| 2022
| 4
| 4
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
! 70
! 42
|}

== Yutuqlar ==
[[Fayl:Ada_Hegerberg_2019.jpg|thumb|327x327px| Ada Hegerberg &quot;Lyon&quot; bilan 2019-yil.]]
'''Stabæk'''

* Norvegiya ayollar kubogi : 2012-yil

'''Lyon'''

* 1-divizion Ayollar (7): 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22
* Fransiya kubogi (5): 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2018–19, 2019–20
* UEFA ayollar chempionlar ligasi (6): 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22
* Chempionlar kubogi (1) : 2019&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=21-sentyabr 2019-yil|sarlavha=Trophée des Championnes – L'OL étoffe son palmarès d'un nouveau titre|url=https://m.footofeminin.fr/Trophee-des-Championnes-L-OL-etoffe-son-palmares-d-un-nouveau-titre_a16191.html|kirish sanasi=22-sentyabr 2019-yil|til=fr}}&lt;/ref&gt;

'''Norvegiya'''

* UEFA Ayollar Yevro kubogi : ikkinchi o'rin 2013

'''Shaxsiy yutuqlar'''

* UEFA Yevropaning eng yaxshi ayol futbolchisi : 2016&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Hegerberg, Henry, Marozsán are women's nominees|sana=5-avgust 2016-yil|url=http://www.uefa.org/uefa-best-player-award/news/newsid=2394581.html|nashriyot=UEFA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;2015/16_season&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Ada Hegerberg voted Best Women's Player in Europe|sana=25-avgust 2016-yil|url=http://www.uefa.org/uefa-best-player-award/news/newsid=2398287.html|nashriyot=UEFA}}&lt;/ref&gt;
* UEFA Yevropaning eng yaxshi ayol futbolchisi : 2018, 2019&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Pernille Harder wins UEFA Women's Player of the Year award|sana=30-avgust 2018-yil|url=https://www.uefa.com/womenschampionsleague/news/newsid=2567665.html|nashriyot=UEFA}}&lt;/ref&gt;
* Norvegiyada yilning eng yaxshi sportchisi : 2016&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://us.as.com/us/2018/09/03/futbol/1535984724_496984.html|sarlavha=Nominadas al premio &quot;The best&quot;|nashriyot=AS.com|til=es|muallif=Karla Bustamante del Valle|sana=3-sentyabr 2018-yil|kirish sanasi=21-yanvar 2019-yil|arxivsana=2022-01-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220117201350/https://us.as.com/us/2018/09/03/futbol/1535984724_496984.html}}&lt;/ref&gt;
* FIFA FIFPro World XI: 2016&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.fifpro.org/noticias/las-mejores-futbolistas-del-mundo-el-once-mundial/es/|sarlavha=Las mejores futbolistas: el Once Mundial - FIFPro World Players' Union|ism=Raymond|muallif=Beaard|kirish sanasi=9-mart 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170728203723/https://www.fifpro.org/noticias/las-mejores-futbolistas-del-mundo-el-once-mundial/es/|arxivsana=28-iyul 2017-yil}}&lt;/ref&gt;
* Dunyoning 100 ta eng yaxshi ayol futbolchisi : 2016-yil&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Top 100 Women's Footballers of 2016: 30–21|url=https://offsiderulepodcast.com/2016/12/21/top-100-womens-footballers-of-2016-30-21/|ish=The Offside Rule|til=en|sana=21-dekabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* BBC yilning eng yaxshi ayol futbolchisi : 2017&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |date=30-may 2017-yil |title=BBC Women's Footballer of the Year 2017: Ada Hegerberg wins award |publisher=[[BBC Sport]] |url=https://www.bbc.com/sport/football/40010156 |access-date=30-may 2017-yil}}&lt;/ref&gt; 2019&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |date=22-may 2019-yil |title=Ada Hegerberg named BBC Women's Footballer of the Year 2019 |publisher=[[BBC Sport]] |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48353911 |access-date=22-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
* &quot; [[Oltin toʻp|Oltin to'p]]&quot; ayollar o'rtasida : 2018&lt;ref name=&quot;first women’s Ballon d’Or&quot;&gt;{{veb manbasi |url=https://www.theguardian.com/football/2018/dec/03/ballon-dor-ada-hegerberg-twerk-luka-modric |sarlavha=Ada Hegerberg: first women's Ballon d'Or marred as winner is asked to twerk |ish=The Guardian |muallif=Ed Aarons |sana=4-dekabr 2018-yil |kirish sanasi=4-dekabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
* FIFAning eng yaxshi ayol futbolchisi – Uchinchi oʻrin: 2018&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.bbc.com/sport/football/45631205|sarlavha=Luka Modric named best male player and Marta best female player at Fifa awards|sana=24-sentyabr 2018-yil|ish=BBC News/Sport/Football|kirish sanasi=26-sentyabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
* FIFAning eng yaxshi ayol futbolchisi – Nomzod: 2019&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* [[Xalqaro futbol tarixi va statistikasi federatsiyasi|IFFHS Ayollar Jahon jamoasi]] : 2018&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://iffhs.de/iffhs-awards-2018-the-women-world-team-2018/|sarlavha=IFFHS AWARDS – THE WOMEN WORLD TEAM 2018|nashriyot=IFFHS|sana=1-dekabr 2018-yil|kirish sanasi=5-dekabr 2018-yil|arxivsana=15-may 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190515040509/https://iffhs.de/iffhs-awards-2018-the-women-world-team-2018/}}&lt;/ref&gt; 2019&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://iffhs.de/iffhs-awards-the-iffhs-world-women-world-team-of-the-year-2019/|sarlavha=IFFHS AWARDS 2019 – THE IFFHS WOMEN WORLD TEAM OF THE YEAR 2019|nashriyot=IFFHS|sana=30-noyabr 2019-yil|kirish sanasi=30-noyabr 2019-yil|arxivsana=2019-12-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191202213837/https://iffhs.de/iffhs-awards-the-iffhs-world-women-world-team-of-the-year-2019/}}&lt;/ref&gt;
* Gullballen : 2015, 2016, 2018
* [[Xalqaro futbol tarixi va statistikasi federatsiyasi|IFFHS 2011–2020-yillardagi oʻn yillikning eng yaxshi ayollar jamoasi]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.iffhs.com/index.php/posts/918|sarlavha=IFFHS WORLD'S WOMAN TEAM OF THE DECADE 2011-2020|ish=IFFHS|sana=25-yanvar 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
* [[Xalqaro futbol tarixi va statistikasi federatsiyasi|IFFHS UEFA 2011–2020 o'n yillikning ayollar jamoasi]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.iffhs.com/index.php/posts/931|sarlavha=IFFHS WOMAN TEAM - UEFA - OF THE DECADE 2011-2020|ish=IFFHS|sana=31-yanvar 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
* UEFA ayollar chempionlar ligasining eng yaxshi to'purari: 2016, 2018
* 1-divizionning eng yaxshi ayol to'purari: 2016, 2017, 2018
* 1-divizionning eng yaxshi ayol futbolchisi: 2016-yil
* 2019-yilgi UEFA Ayollar Chempionlar Ligasi final oʻyinchisi
* UEFA Ayollar Chempionlar Ligasining mavsumdagi ramziy tarkibi : 2015–16, 2017–18&lt;ref&gt;[[2017–18 UEFA Women's Champions League#Squad of the season|UEFA Women's Champions League Squad of the Season]]&lt;/ref&gt; 2018–19&lt;ref&gt;[[2018–19 UEFA Women's Champions League#Squad of the season|UEFA Women's Champions League Squad of the Season]]&lt;/ref&gt; 2021–22

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Ayollar Oltin toʻpi sohiblari}}

{{DEFAULTSORT:Hegerberg, Ada}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Norvegiyalik ayol futbolchilar]]</text>
      <sha1>9bnrh03dg6udrnjmihevda8l2i79v5l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yeohlee Teng</title>
    <ns>0</ns>
    <id>748109</id>
    <revision>
      <id>6156268</id>
      <parentid>6154875</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:09:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19043" sha1="pc0dvg43lbvarxbqedelleewn59gx7t" xml:space="preserve">[[Fayl:Yeohlee_Teng_Portrait.jpg|thumb|Dizayner Yeohli Teng]]
'''Yeohlee Teng''' — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]lik [[moda]] dizayneri, asli kelib chiqishi [[Malayziya]] va [[Xitoylar|xitoyga]] borib taqaladi. 2004-yilda u moda dizayni uchun Smitsonianning Kuper-Xyuitt milliy dizayn mukofotini oldi. Uning ishi [[New York (shahar)|Nyu-Yorkdagi]] [[Metropoliten-muzey|Metropolitan sanʼat muzeyida]] va [[London]]ning Viktoriya va Albert muzeylarida namoyish etilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=CFDA|url=https://cfda.com/members/profile/yeohlee-teng|kirish sanasi=2020-12-28|ish=cfda.com|qaralgan sana=2022-07-09|arxivsana=2024-12-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241211032131/https://cfda.com/members/profile/yeohlee-teng}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼlim ==
U Penang shahridan boʻlib, u yerda Avliyo Jorj qizlar maktabida oʻqigan. U 1970-yillarda Nyu-Yorkdagi Parsons dizayn maktabida moda boʻyicha oʻqish uchun Nyu- [[New York (shahar)|Yorkka]] koʻchib oʻtdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Yeohlee Teng {{!}} Parsons School of Design|url=https://www.newschool.edu/parsons/profile/yeohlee--teng/|kirish sanasi=2020-12-28|ish=www.newschool.edu}}&lt;/ref&gt;. U asosan [[New York (shahar)|Nyu-York shahrida]] ishlagan va 1981-yilda oʻzining YEOHLEE inc uyini tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;yeohlee.com&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=About Yeohlee Teng|url=https://yeohlee.com/pages/about-yeohlee-teng|kirish sanasi=2020-12-29|ish=YEOHLEE|til=en|qaralgan sana=2022-07-09|arxivsana=2020-04-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200424115053/https://yeohlee.com/pages/about-yeohlee-teng}}&lt;/ref&gt;.

== Ish ==
Yeohlee barqaror&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=CFDA|url=https://cfda.com/news/cfda-loves-sustainability-yeohlee-teng|kirish sanasi=2020-07-22|ish=cfda.com}}&lt;/ref&gt; va universal dizaynni qoʻllaydi. U koʻp funksiyali kiyimlar yaratishda chiqindisiz usullardan foydalanadi. Yeohli „kiyimlarda sehr bor“ deb hisoblaydi. U „shahar koʻchmanchisi“ ni kiydiradi, bu atama oʻzining 1997-yil kuz kolleksiyasi uchun ishlab chiqilgan boʻlib, turli amaliy va psixologik darajalarda ishlaydigan kiyimni talab qiladigan turmush tarzini belgilaydi. U yil davomida, mavsum tanlamaydigan kiyimlarning samaradorligiga ishonadi&lt;ref name=&quot;yeohlee.com&quot;/&gt;.

Metropolitan sanʼat muzeyi Kostyumlar instituti kuratori Endryu Boltonning taʼkidlashicha, Yeohli Viktoriya va Albert muzeyi asoschilarining ushbu sohada yangi ishlab chiqilgan jarayonlardan foydalanishni targʻib qilish va undan keyingi foydalanishga qaratilgan qarashlari bilan oʻrtoqlashadi. Bezatish haqidagi oʻz qarashlari haqida Bolton taʼkidladiki, Yeohli bezakni ularning konstruktsiyasiga xos boʻlgan narsa sifatida koʻradi va faqat konstruksiya bilan oqlangandagina maqbul boʻladi, bu uning liboslarini farqlash va nafislik bilan taʼminlaydi, shu bilan birga kiyinuvchiga kuch beradi va harakatni osonlashtiradi&lt;ref&gt;Major, John, ed. YEOHLEE : WORK. Australia: The Images Publishing Group Pty Ltd, 2003&lt;/ref&gt;.

Yeohlee 2003-yilda ''YEOHLEE: WORK'' kitobini nashr etdi, unda moda, sanʼat va dizaynning taniqli kuratorlari va tanqidchilarining esselari bilan oʻzining 20 yillik amaliyotini oʻrganadi&lt;ref name=&quot;yeohlee.com&quot;/&gt;.

Yeohlee Made in Midtown&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Made in Midtown|url=http://designtrust.org/projects/made-midtown/|kirish sanasi=2020-07-22|ish=Design Trust for Public Space|arxivsana=2020-08-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200813124750/http://designtrust.org/projects/made-midtown/}}&lt;/ref&gt; loyihasini Amerika Moda dizaynerlari kengashining bosh kotibi sifatida va Design Trust for Public Space&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Design Trust for Public Space|url=http://designtrust.org/|kirish sanasi=2020-07-22|ish=Design Trust for Public Space}}{{Oʻlikhavola|date=may 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; va Making Midtown bilan hamkorlikda boshqargan. Yorkning kiyim-kechak tumani. Bugungi kunda doʻkon va ish xonasi NoMad / Flatiron tumanidagi 12 Gʻarbiy 29 koʻchasida joylashgan. Yeohlee Teng Nyu-York shahar sanʼat jamiyati boshqaruvi aʼzosi.

== Koʻrgazmalar ==
Uning kiyim dizaynlari 1980-yillarning boshidanoq karerasining boshidanoq ijodiy va gʻayrioddiy edi. Uning fikricha, kiyim-kechak meʼmorchilikning samimiy shaklidir. U kuchli geometrik dizaynlar va ixcham funktualizm uchun oʻz nomini yaratdi&lt;ref name=&quot;marybawa.in&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=History of Fashion Designer Yeohlee|url=http://marybawa.in/historyofashion/yeohlee.html|kirish sanasi=2020-12-29|ish=marybawa.in}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Uning dizayni koʻrgazmalari 40 yildan ortiq vaqtdan beri oʻtkazib kelinmoqda. Koʻpincha „arxitektura“ deb taʼriflangan Yeohlee ishi boshqa dizayn sohalaridagi tanqidchilar va mutaxassislarning eʼtiborini tortdi. Moda dizaynerlari uchun gʻayrioddiy darajada uning kiyimlari 1990-yillar va 2000-yillarning boshlarida koʻplab muzey va galereyalarda dizayn sanʼati sifatida namoyish etilgan. Uning 1982-yilda Massachusets texnologiya institutining Xayden galereyasida taqdim etilgan „Intim arxitektura: zamonaviy kiyim dizayni“ guruhidagi ishtiroki uning ishi uchun katta eʼtibor qozondi va kompaniyaning dastlabki muvaffaqiyatida muhim omil boʻldi&lt;ref name=&quot;marybawa.in&quot;/&gt;. Nyu-York Tayms gazetasida iqtibos keltirgan holda, dizayner Issey Miyake Yeohlining ko'rgazmasi &quot;moda endi boshqa dizayn sohalaridan ajralib turishi shart emasligini isbotlaydi. Eng yaxshi holatda, bu hunarmandchilikdan ancha ko'proq. U o'z vaqtini ifodalashi kerak. MIT ushbu ko'rgazmani uyushtirgani modani tasdiqlaydi va bu yerdagi talabalarni elektrotexnika emas, balki moda muhandisi bo'lishga ilhomlantirishi mumkin''&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Duka |first=John |last2=Times |first2=Special To the New York |date=1982-05-17 |title=CLOTHING AS ARCHITECTURE AT M.I.T. (Published 1982) |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1982/05/17/style/clothing-as-architecture-at-mit.html |access-date=2020-12-29 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;.

* [https://phxart.org/exhibition/ultracontemporary/ ultrazamonaviy], Feniks sanʼat muzeyi, 2018-yil 27-oktabr — 2019-yil 24 mart.
* [https://www.fitnyc.edu/museum/exhibitions/fashion-unraveled.php Moda] ochildi, FIT muzeyi, 2018-yil 25-may — 2018-yil 17-noyabr
* [https://cfda.com/news/yeohlee-teng-and-richard-serra-kindred-minds YEOHLEE |] Feniks sanʼat muzeyida [https://cfda.com/news/yeohlee-teng-and-richard-serra-kindred-minds SERRA], 2017-yil 17 mart — 2017-yil 29-may.
* [https://folkartmuseum.org/exhibitions/folk-couture-fashion-and-folk-art/ Folk Couture: Moda va folklor sanʼati], Amerika xalq sanʼati muzeyi, 2014-yil 21-yanvar — 2014-yil 23-aprel.
* [https://www.mocanyc.org/exhibitions/front_row_chinese_american_designers Birinchi qator: Xitoy amerikalik dizaynerlar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200606162655/https://www.mocanyc.org/exhibitions/front_row_chinese_american_designers |date=2020-06-06 }}, Amerikadagi xitoylar muzeyi, 2013-yil 26-aprel — 2013-yil 1-dekabr.
* [http://www.fitnyc.edu/museum/exhibitions/cfda-50-years.php IMPACT: CFDA ning 50 yilligi,] FIT muzeyi, 2012-yil 10-fevral — 2012-yil 17-aprel
* [http://dowse.org.nz/news/media-releases/2011/yield-making-fashion-without-making-waste Hosil: isrof qilmasdan moda yaratish] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200723073706/http://dowse.org.nz/news/media-releases/2011/yield-making-fashion-without-making-waste |date=2020-07-23 }}, Dowse sanʼat muzeyi, Yangi Zelandiya, 2011-yil 26 mart — 2011-yil 26-iyun.
* [http://www.fitnyc.edu/museum/news/archive/2009/american-beauty.php Amerika goʻzalligi: modada estetika va innovatsiyalar,] FIT muzeyi, 2009-yil 6-noyabr — 2010-yil 10-aprel.
* [https://crowcollection.org/exhibition/yeohlee-design-for-now/ YEOHLEE: Hozircha dizayn] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220629100218/https://crowcollection.org/exhibition/yeohlee-design-for-now/ |date=2022-06-29 }}, Osiyo sanʼatining Crow Collection, Dallas, TX, 2009-yil 3-oktabr — 2010-yil 3-yanvar.
* [https://collection.cooperhewitt.org/exhibitions/35350951/ Fashioning Felt], Cooper-Hewitt Milliy dizayn muzeyi, Nyu-York, Nyu-York, 2009-yil 6 mart — 7-sentabr.
* ''[https://www.lacma.org/art/exhibition/breaking-mode-contemporary-fashion-permanent-collection Tartibni buzish: doimiy kollektsiyadan zamonaviy moda]'', Los-Anjeles okrugi sanʼat muzeyi, 2006-yil 17-sentabr — 2007-yil 7-yanvar.
* [http://blog.metmuseum.org/blogmode/2008/02/01/my-architect/yeohlee-teng/ blog.mode: modaga murojaat qilish], Kostyumlar instituti, Metropolitan sanʼat muzeyi, Nyu-York, NY, 2007-yil 18-dekabr — 2008-yil 13-aprel.
* [https://www.artslant.com/ny/articles/show/818-exoticism-at-the-museum-at-fit Ekzotizm] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200723134014/https://www.artslant.com/ny/articles/show/818-exoticism-at-the-museum-at-fit |date=2020-07-23 }}, FIT muzeyi, Nyu-York, NY, 2007-yil 27-noyabr — 2008-yil 7-may.
* [https://www.palazzostrozzi.org/en/archivio/exhibitions/contromoda/ Contromoda], Palazzo Strozzi zamonaviy sanʼat markazi, Florensiya, [[Italiya]], 2007-yil 12-oktabr — 2008-yil 20-yanvar
* Luxury, FIT muzeyi, Nyu-York, Nyu-York, 2007-yil 23-may — 10-noyabr.
* [https://www.somersethouse.org.uk/whats-on/skinbones TERI+SUYIKLAR: Moda va arxitekturada parallel amaliyotlar], Somerset House, London, 2008-yil 24-aprel — 2008-yil 10-avgust, Somerset House, London, 2008-yil 24-aprel — 2008-yil 10-avgust; Milliy sanʼat markazi, Tokio, 2007-yil 6-iyun — 2007-yil 13-avgust; [[Zamonaviy sanʼat muzeyi]] (MOCA), Los-Anjeles, 2006-yil 19-noyabr — 2007-yil 5 mart.
* ARXITEKTURA MODASI: Moda arxitekturasini qurish, Arxitektura markazi, Nyu-York, Nyu-York, 2006-yil 11-yanvar — 2006-yil 11 mart.
* Yangi Xitoy Chic, Xitoy festivali, Jon F. Kennedi nomidagi sahna sanʼati markazi, Vashington, oktabr, 2005-yil
* YEOHLEE: SUPERMORDERN STYLE, FIT muzeyi, Nyu-York, NY, 2001-yil 23-oktabr — 2002-yil 5-yanvar.
* [http://collections.vam.ac.uk/item/O80099/dress-yeohlee/ YEOHLEE: Moda in Motion], Viktoriya va Albert muzeyi, London, 30-oktabr — 4-dekabr, 2000-yil.
* Super zamonaviy shkaf, London moda kolleji, London, 2000-yil 2-noyabr — 6-dekabr
* Mutatsiyalar // Mode 1960: 2000, Palais Galliera, [[Parij]], 30 mart — 31-iyul 2000-yil.
* [https://exhibitions.fitnyc.edu/exhibitions-timeline/china-chic-east-meets-west/ China Chic: Sharq Gʻarb bilan uchrashadi], FIT muzeyi, Nyu-York, NY, 1999-yil 16-fevral — 24-aprel.
* Energetika: kiyim-kechak va korpuslar, Aedes Sharqiy galereyasi, Berlin, 1998-yil 22-may — 19-iyun va Niderlandiya arxitektura instituti, Rotterdam, 1999-yil 1-avgust — 6-sentabr.
* [https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/1998/cubism-and-fashion Kubizm va moda], Kostyumlar instituti, Metropolitan sanʼat muzeyi, Nyu-York, NY, 1998-yil 10-dekabr — 1999-yil 14 mart.
* New Couture, Nyu-York shahri muzeyi, Nyu-York, Nyu-York, 1984-yil 20-noyabr — 1985-yil 16-iyun
* Yeohlee Teng/ Fashion, MoMA PS1, Nyu-York, NY, 1984-yil 22-yanvar — 18 mart.
* Intim arxitektura: zamonaviy kiyim dizayni, Hayden galereyasi, Massachusets texnologiya instituti, Kembrij, MA, 1982-yil 15-may — 27-iyun.

== Matbuot qamrovi ==

* „Yeohlee Fall 2021 kiyishga tayyor“ — 2021-yil, 10-may, [https://www.vogue.com/fashion-shows/fall-2021-ready-to-wear/yeohlee Vogue]
* „Yeohlee RTW Fall 2021“ — 2021-yil 30-aprel, [https://wwd.com/runway/fall-ready-to-wear-2021/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „Amber Valletta va Fern Mallis NYNJ Barqaror moda va COVID mablagʻlarini yigʻish boʻyicha 1/28 virtual tadbirini yaxshi niyat bilan oʻtkazdi“ — 2021-yil, 28-yanvar, [https://www.prnewswire.com/news-releases/amber-valletta--fern-mallis-host-goodwill-nynj-sustainable-fashion--covid-fundraising-virtual-event-128-301217100.html Cision PR Newswire]
* „Dizaynerlar yaxshi niyat bilan NYNJ virtual tadbiriga kirishmoqda“ — 2021-yil 25-yanvar, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/designers-pitching-in-with-goodwill-nynj-virtual-event-1234692794/ WWD]
* „Jan Shafiroff: Siz uni ilgari hech qachon koʻrmagansiz!“ — 2020-yil, 6-noyabr, [https://lookonline.com/market-report-by-marilyn-kirschner/jean-shafiroff-as-youve-never-seen-her-before/ Internetga qarang]
* „Saylov masalasi: Prezidentning birinchi ustuvorligi“ — 2020-yil, 4-noyabr, [https://wwd.com/business-news/financial/2020-election-fashion-first-priority-next-president-1234651117/ WWD]
* „Yeohlee Bahor 2021 tayyor kiyim toʻplami“ — 2020-yil, 7-oktabr, [https://www.vogue.com/fashion-shows/spring-2021-ready-to-wear/yeohlee Vogue.com]
* „Yeohlee RTW Bahor 2021“ — 2020-yil 30-sentabr, [https://wwd.com/runway/spring-ready-to-wear-2021/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „Bilish kerak boʻlgan moda barqarorligi boʻyicha 10 ta tashabbus“ — 2020-yil 15-sentabr, [https://wwd.com/business-news/business-features/fashion-sustainability-initiatives-climate-change-circularity-1234577644/ WWD]
* „I LOVE NY: Nyu-York moda lahzalari Fairchild arxividan“ — 14-sentabr, 2020-yil, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-features/gallery/i-love-ny-new-york-fashion-moments-from-the-fairchild-archive-1234579374/i-love-ny-new-york-fashion-moments-from-the-fairchild-archive-27/ WWD]
* „Sanoatni shakllantirgan Osiyo-Amerika moda dizaynerlari“ — 13-aprel, 2020-yil, [https://www.nytimes.com/interactive/2020/04/13/t-magazine/asian-american-fashion-designers.html The New York Times]
* „Yeohlee RTW Fall 2020“ — 13-fevral, 2020-yil, [https://wwd.com/runway/fall-ready-to-wear-2020/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „Yeohlee RTW Bahor 2020“ — 2019-yil 11-sentabr, [https://wwd.com/runway/spring-ready-to-wear-2020/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „Nyu-York bahori 2020 dizayner ilhomlari: Birinchi qism“ — 4-sentabr, 2019-yil, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-features/gallery/new-york-spring-2020-designer-inspirations-part-one-1203251780/ WWD]
* „Kiyim-kechak hududini modernizatsiya qilish samaraga yaqinlashmoqda“ — 2019-yil 21-avgust, [https://wwd.com/business-news/business-features/garment-district-modernization-takes-step-closer-to-fruition-1203243532/ WWD]
* „Tom Fordning CFDAda eng muhim ustuvorliklari nima boʻlishi kerak?“ — 2019-yil 20 mart, [https://wwd.com/fashion-news/designer-luxury/what-should-tom-fords-top-priorities-be-at-the-cfda-1203088680/ WWD]
* „Yeohlee RTW Fall 2019“ — 2019-yil 1-fevral, [https://wwd.com/runway/fall-ready-to-wear-2019/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „Amerika modasining hozirgi holati qanday?“ — 2018-yil 4-sentabr, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-features/designers-what-is-the-current-state-of-american-fashion-1202782082/ WWD]
* &quot;Amerikalik dizayner Yeohli Teng „Kiyimlarda nima uchun sehr borligi“ haqida&quot; — 2018-yil 24-avgust, [https://www.luxurydaily.com/american-designer-yeohlee-teng-on-why-clothes-have-magic/ Luxury Daily]
* „Yeohlee Resort 2019“ — 2018-yil 7-iyun, [https://wwd.com/runway/cruise-2019/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „NYC kiyim-kechak va aksessuarlarda ishlab chiqarilgan narsalarni qayerdan topish mumkin“ — 2018-yil 4-may, [https://www.cityguideny.com/article/where-can-I-find-made-in-nyc-clothes-accessories City Guide NY]
* „Moda sanoati Manxettenning kiyim-kechak tumanini saqlab qolish uchun kurashmoqda“ — 2017-yil 2-may, [https://digiday.com/media/fashion-industry-fights-preserve-manhattans-garment-district/ Digiday]
* &quot;Feniks sanʼat muzeyi moda va sanʼatni birlashtirgan „Yeohlee|Serra“ koʻrgazmasini ochdi&quot; — 2017-yil 17 mart, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/phoenix-art-museum-unveils-yeohleeserra-exhibition-combining-fashion-and-art-10846471/ WWD]
* „Yeohlee, CF Goldman koʻp qirrali va oʻylangan dizaynlarni namoyish etadi“ — 2017-yil 20-fevral, [https://www.ny1.com/nyc/all-boroughs/fashion-week-february-2017/2017/02/19/yeohlee-cf-goldman-display-versatile-thoughtful-designs NY1]
* „Yeohli Teng Richard Serra bilan Feniks sanʼat muzeyini oʻrnatish uchun hamkorlik qiladi“ — 2017-yil 14-fevral, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/yeohlee-teng-richard-serra-for-phoenix-art-museum-installation-10802412/ WWD]
* „Yeohlee Fall 2017 Runway“ — 2017-yil 14-fevral, [https://www.thefashionspot.com/runway-news/735627-yeohlee-fall-2017-runway/#/slide/1 The Fashion Spot]
* „Anjelika [[Hyuston|Xyuston]] Vanity Fair Oskar partiyasida Yeohlee kiyadi“ — 2016-yil 28-fevral, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/anjelica-huston-yeolee-vanity-oscar-fair-after-party-10373856/ WWD]
* „Yillar davomida Nyu-York moda haftaligi“ — 2015-yil 10-sentabr, [https://www.chron.com/life/style/fashion/slideshow/New-York-Fashion-Week-through-the-years-116745/photo-8611246.php CHRON]
* „Oʻz eʼtiqodiga asoslangan studiya“ — 2010-yil 22-sentabr, [https://www.nytimes.com/2010/09/23/fashion/23ROW.html The New York Times]
* „Kiyim-kechak markazi ichida: Yeohlee Teng bizni Regal Originalsga olib boradi“ — 2010-yil 1-iyul, [https://fashionista.com/2010/07/inside-the-garment-center-yeohlee-teng-takes-us-to-regal-originals Fashionista]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* „Igna va ipning hali ham uyi bor“ — 2010-yil 28-aprel, [https://www.nytimes.com/2010/04/29/fashion/29GimletEye.html The New York Times]

== Yana qarang ==

* Nyu-York shahridagi xitoylik amerikaliklar

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* Rasmiy sayt — [http://yeohlee.com/] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200723091727/https://yeohlee.com/ |date=2020-07-23 }}
* Yeohlee Teng
* [[The New York Times|New York Times]] maqolasi — [https://www.nytimes.com/2008/09/08/style/08iht-rfile.1.15973558.html]
* [[Jurnal]] profilini birlashtirish — [http://yeohlee.com/archive/article6.html] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110718141334/http://yeohlee.com/archive/article6.html |date=2011-07-18 }}
* „Uslub qonunlari“ podkasti Duglas Xend, 2019-yil, 27-mart. [https://hballp.com/the-laws-of-style-hosted-by-douglas-hand-episode-11-yeohlee-teng/] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200729094356/https://hballp.com/the-laws-of-style-hosted-by-douglas-hand-episode-11-yeohlee-teng/ |date=2020-07-29 }}
* [https://www.arts.gov/art-works/2012/art-works-podcast-yeohlee-teng Milliy Sanʼat jamgʻarmasi podkasti, 2012-yil 12-iyul]
* [http://www.vogue.it/en/talents/success-stories/2011/03/yeohlee-teng Vogue Italia muvaffaqiyat hikoyalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200722103304/https://www.vogue.it/en/talents/success-stories/2011/03/yeohlee-teng |date=2020-07-22 }}
* [http://thedavidrosen.com/zoom-sb Devid Rozen bilan suhbat]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Adabiyotlar ==

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>pc0dvg43lbvarxbqedelleewn59gx7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156269</id>
      <parentid>6156268</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:09:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19044" sha1="ixqstah4gimpg7rdkfsglwk0kkfum4g" xml:space="preserve">[[Fayl:Yeohlee_Teng_Portrait.jpg|thumb|Dizayner Yeohli Teng]]

'''Yeohlee Teng''' — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]lik [[moda]] dizayneri, asli kelib chiqishi [[Malayziya]] va [[Xitoylar|xitoyga]] borib taqaladi. 2004-yilda u moda dizayni uchun Smitsonianning Kuper-Xyuitt milliy dizayn mukofotini oldi. Uning ishi [[New York (shahar)|Nyu-Yorkdagi]] [[Metropoliten-muzey|Metropolitan sanʼat muzeyida]] va [[London]]ning Viktoriya va Albert muzeylarida namoyish etilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=CFDA|url=https://cfda.com/members/profile/yeohlee-teng|kirish sanasi=2020-12-28|ish=cfda.com|qaralgan sana=2022-07-09|arxivsana=2024-12-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241211032131/https://cfda.com/members/profile/yeohlee-teng}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼlim ==
U Penang shahridan boʻlib, u yerda Avliyo Jorj qizlar maktabida oʻqigan. U 1970-yillarda Nyu-Yorkdagi Parsons dizayn maktabida moda boʻyicha oʻqish uchun Nyu- [[New York (shahar)|Yorkka]] koʻchib oʻtdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Yeohlee Teng {{!}} Parsons School of Design|url=https://www.newschool.edu/parsons/profile/yeohlee--teng/|kirish sanasi=2020-12-28|ish=www.newschool.edu}}&lt;/ref&gt;. U asosan [[New York (shahar)|Nyu-York shahrida]] ishlagan va 1981-yilda oʻzining YEOHLEE inc uyini tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;yeohlee.com&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=About Yeohlee Teng|url=https://yeohlee.com/pages/about-yeohlee-teng|kirish sanasi=2020-12-29|ish=YEOHLEE|til=en|qaralgan sana=2022-07-09|arxivsana=2020-04-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200424115053/https://yeohlee.com/pages/about-yeohlee-teng}}&lt;/ref&gt;.

== Ish ==
Yeohlee barqaror&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=CFDA|url=https://cfda.com/news/cfda-loves-sustainability-yeohlee-teng|kirish sanasi=2020-07-22|ish=cfda.com}}&lt;/ref&gt; va universal dizaynni qoʻllaydi. U koʻp funksiyali kiyimlar yaratishda chiqindisiz usullardan foydalanadi. Yeohli „kiyimlarda sehr bor“ deb hisoblaydi. U „shahar koʻchmanchisi“ ni kiydiradi, bu atama oʻzining 1997-yil kuz kolleksiyasi uchun ishlab chiqilgan boʻlib, turli amaliy va psixologik darajalarda ishlaydigan kiyimni talab qiladigan turmush tarzini belgilaydi. U yil davomida, mavsum tanlamaydigan kiyimlarning samaradorligiga ishonadi&lt;ref name=&quot;yeohlee.com&quot;/&gt;.

Metropolitan sanʼat muzeyi Kostyumlar instituti kuratori Endryu Boltonning taʼkidlashicha, Yeohli Viktoriya va Albert muzeyi asoschilarining ushbu sohada yangi ishlab chiqilgan jarayonlardan foydalanishni targʻib qilish va undan keyingi foydalanishga qaratilgan qarashlari bilan oʻrtoqlashadi. Bezatish haqidagi oʻz qarashlari haqida Bolton taʼkidladiki, Yeohli bezakni ularning konstruktsiyasiga xos boʻlgan narsa sifatida koʻradi va faqat konstruksiya bilan oqlangandagina maqbul boʻladi, bu uning liboslarini farqlash va nafislik bilan taʼminlaydi, shu bilan birga kiyinuvchiga kuch beradi va harakatni osonlashtiradi&lt;ref&gt;Major, John, ed. YEOHLEE : WORK. Australia: The Images Publishing Group Pty Ltd, 2003&lt;/ref&gt;.

Yeohlee 2003-yilda ''YEOHLEE: WORK'' kitobini nashr etdi, unda moda, sanʼat va dizaynning taniqli kuratorlari va tanqidchilarining esselari bilan oʻzining 20 yillik amaliyotini oʻrganadi&lt;ref name=&quot;yeohlee.com&quot;/&gt;.

Yeohlee Made in Midtown&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Made in Midtown|url=http://designtrust.org/projects/made-midtown/|kirish sanasi=2020-07-22|ish=Design Trust for Public Space|arxivsana=2020-08-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200813124750/http://designtrust.org/projects/made-midtown/}}&lt;/ref&gt; loyihasini Amerika Moda dizaynerlari kengashining bosh kotibi sifatida va Design Trust for Public Space&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Design Trust for Public Space|url=http://designtrust.org/|kirish sanasi=2020-07-22|ish=Design Trust for Public Space}}{{Oʻlikhavola|date=may 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; va Making Midtown bilan hamkorlikda boshqargan. Yorkning kiyim-kechak tumani. Bugungi kunda doʻkon va ish xonasi NoMad / Flatiron tumanidagi 12 Gʻarbiy 29 koʻchasida joylashgan. Yeohlee Teng Nyu-York shahar sanʼat jamiyati boshqaruvi aʼzosi.

== Koʻrgazmalar ==
Uning kiyim dizaynlari 1980-yillarning boshidanoq karerasining boshidanoq ijodiy va gʻayrioddiy edi. Uning fikricha, kiyim-kechak meʼmorchilikning samimiy shaklidir. U kuchli geometrik dizaynlar va ixcham funktualizm uchun oʻz nomini yaratdi&lt;ref name=&quot;marybawa.in&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=History of Fashion Designer Yeohlee|url=http://marybawa.in/historyofashion/yeohlee.html|kirish sanasi=2020-12-29|ish=marybawa.in}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Uning dizayni koʻrgazmalari 40 yildan ortiq vaqtdan beri oʻtkazib kelinmoqda. Koʻpincha „arxitektura“ deb taʼriflangan Yeohlee ishi boshqa dizayn sohalaridagi tanqidchilar va mutaxassislarning eʼtiborini tortdi. Moda dizaynerlari uchun gʻayrioddiy darajada uning kiyimlari 1990-yillar va 2000-yillarning boshlarida koʻplab muzey va galereyalarda dizayn sanʼati sifatida namoyish etilgan. Uning 1982-yilda Massachusets texnologiya institutining Xayden galereyasida taqdim etilgan „Intim arxitektura: zamonaviy kiyim dizayni“ guruhidagi ishtiroki uning ishi uchun katta eʼtibor qozondi va kompaniyaning dastlabki muvaffaqiyatida muhim omil boʻldi&lt;ref name=&quot;marybawa.in&quot;/&gt;. Nyu-York Tayms gazetasida iqtibos keltirgan holda, dizayner Issey Miyake Yeohlining ko'rgazmasi &quot;moda endi boshqa dizayn sohalaridan ajralib turishi shart emasligini isbotlaydi. Eng yaxshi holatda, bu hunarmandchilikdan ancha ko'proq. U o'z vaqtini ifodalashi kerak. MIT ushbu ko'rgazmani uyushtirgani modani tasdiqlaydi va bu yerdagi talabalarni elektrotexnika emas, balki moda muhandisi bo'lishga ilhomlantirishi mumkin''&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Duka |first=John |last2=Times |first2=Special To the New York |date=1982-05-17 |title=CLOTHING AS ARCHITECTURE AT M.I.T. (Published 1982) |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1982/05/17/style/clothing-as-architecture-at-mit.html |access-date=2020-12-29 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;.

* [https://phxart.org/exhibition/ultracontemporary/ ultrazamonaviy], Feniks sanʼat muzeyi, 2018-yil 27-oktabr — 2019-yil 24 mart.
* [https://www.fitnyc.edu/museum/exhibitions/fashion-unraveled.php Moda] ochildi, FIT muzeyi, 2018-yil 25-may — 2018-yil 17-noyabr
* [https://cfda.com/news/yeohlee-teng-and-richard-serra-kindred-minds YEOHLEE |] Feniks sanʼat muzeyida [https://cfda.com/news/yeohlee-teng-and-richard-serra-kindred-minds SERRA], 2017-yil 17 mart — 2017-yil 29-may.
* [https://folkartmuseum.org/exhibitions/folk-couture-fashion-and-folk-art/ Folk Couture: Moda va folklor sanʼati], Amerika xalq sanʼati muzeyi, 2014-yil 21-yanvar — 2014-yil 23-aprel.
* [https://www.mocanyc.org/exhibitions/front_row_chinese_american_designers Birinchi qator: Xitoy amerikalik dizaynerlar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200606162655/https://www.mocanyc.org/exhibitions/front_row_chinese_american_designers |date=2020-06-06 }}, Amerikadagi xitoylar muzeyi, 2013-yil 26-aprel — 2013-yil 1-dekabr.
* [http://www.fitnyc.edu/museum/exhibitions/cfda-50-years.php IMPACT: CFDA ning 50 yilligi,] FIT muzeyi, 2012-yil 10-fevral — 2012-yil 17-aprel
* [http://dowse.org.nz/news/media-releases/2011/yield-making-fashion-without-making-waste Hosil: isrof qilmasdan moda yaratish] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200723073706/http://dowse.org.nz/news/media-releases/2011/yield-making-fashion-without-making-waste |date=2020-07-23 }}, Dowse sanʼat muzeyi, Yangi Zelandiya, 2011-yil 26 mart — 2011-yil 26-iyun.
* [http://www.fitnyc.edu/museum/news/archive/2009/american-beauty.php Amerika goʻzalligi: modada estetika va innovatsiyalar,] FIT muzeyi, 2009-yil 6-noyabr — 2010-yil 10-aprel.
* [https://crowcollection.org/exhibition/yeohlee-design-for-now/ YEOHLEE: Hozircha dizayn] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220629100218/https://crowcollection.org/exhibition/yeohlee-design-for-now/ |date=2022-06-29 }}, Osiyo sanʼatining Crow Collection, Dallas, TX, 2009-yil 3-oktabr — 2010-yil 3-yanvar.
* [https://collection.cooperhewitt.org/exhibitions/35350951/ Fashioning Felt], Cooper-Hewitt Milliy dizayn muzeyi, Nyu-York, Nyu-York, 2009-yil 6 mart — 7-sentabr.
* ''[https://www.lacma.org/art/exhibition/breaking-mode-contemporary-fashion-permanent-collection Tartibni buzish: doimiy kollektsiyadan zamonaviy moda]'', Los-Anjeles okrugi sanʼat muzeyi, 2006-yil 17-sentabr — 2007-yil 7-yanvar.
* [http://blog.metmuseum.org/blogmode/2008/02/01/my-architect/yeohlee-teng/ blog.mode: modaga murojaat qilish], Kostyumlar instituti, Metropolitan sanʼat muzeyi, Nyu-York, NY, 2007-yil 18-dekabr — 2008-yil 13-aprel.
* [https://www.artslant.com/ny/articles/show/818-exoticism-at-the-museum-at-fit Ekzotizm] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200723134014/https://www.artslant.com/ny/articles/show/818-exoticism-at-the-museum-at-fit |date=2020-07-23 }}, FIT muzeyi, Nyu-York, NY, 2007-yil 27-noyabr — 2008-yil 7-may.
* [https://www.palazzostrozzi.org/en/archivio/exhibitions/contromoda/ Contromoda], Palazzo Strozzi zamonaviy sanʼat markazi, Florensiya, [[Italiya]], 2007-yil 12-oktabr — 2008-yil 20-yanvar
* Luxury, FIT muzeyi, Nyu-York, Nyu-York, 2007-yil 23-may — 10-noyabr.
* [https://www.somersethouse.org.uk/whats-on/skinbones TERI+SUYIKLAR: Moda va arxitekturada parallel amaliyotlar], Somerset House, London, 2008-yil 24-aprel — 2008-yil 10-avgust, Somerset House, London, 2008-yil 24-aprel — 2008-yil 10-avgust; Milliy sanʼat markazi, Tokio, 2007-yil 6-iyun — 2007-yil 13-avgust; [[Zamonaviy sanʼat muzeyi]] (MOCA), Los-Anjeles, 2006-yil 19-noyabr — 2007-yil 5 mart.
* ARXITEKTURA MODASI: Moda arxitekturasini qurish, Arxitektura markazi, Nyu-York, Nyu-York, 2006-yil 11-yanvar — 2006-yil 11 mart.
* Yangi Xitoy Chic, Xitoy festivali, Jon F. Kennedi nomidagi sahna sanʼati markazi, Vashington, oktabr, 2005-yil
* YEOHLEE: SUPERMORDERN STYLE, FIT muzeyi, Nyu-York, NY, 2001-yil 23-oktabr — 2002-yil 5-yanvar.
* [http://collections.vam.ac.uk/item/O80099/dress-yeohlee/ YEOHLEE: Moda in Motion], Viktoriya va Albert muzeyi, London, 30-oktabr — 4-dekabr, 2000-yil.
* Super zamonaviy shkaf, London moda kolleji, London, 2000-yil 2-noyabr — 6-dekabr
* Mutatsiyalar // Mode 1960: 2000, Palais Galliera, [[Parij]], 30 mart — 31-iyul 2000-yil.
* [https://exhibitions.fitnyc.edu/exhibitions-timeline/china-chic-east-meets-west/ China Chic: Sharq Gʻarb bilan uchrashadi], FIT muzeyi, Nyu-York, NY, 1999-yil 16-fevral — 24-aprel.
* Energetika: kiyim-kechak va korpuslar, Aedes Sharqiy galereyasi, Berlin, 1998-yil 22-may — 19-iyun va Niderlandiya arxitektura instituti, Rotterdam, 1999-yil 1-avgust — 6-sentabr.
* [https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/1998/cubism-and-fashion Kubizm va moda], Kostyumlar instituti, Metropolitan sanʼat muzeyi, Nyu-York, NY, 1998-yil 10-dekabr — 1999-yil 14 mart.
* New Couture, Nyu-York shahri muzeyi, Nyu-York, Nyu-York, 1984-yil 20-noyabr — 1985-yil 16-iyun
* Yeohlee Teng/ Fashion, MoMA PS1, Nyu-York, NY, 1984-yil 22-yanvar — 18 mart.
* Intim arxitektura: zamonaviy kiyim dizayni, Hayden galereyasi, Massachusets texnologiya instituti, Kembrij, MA, 1982-yil 15-may — 27-iyun.

== Matbuot qamrovi ==

* „Yeohlee Fall 2021 kiyishga tayyor“ — 2021-yil, 10-may, [https://www.vogue.com/fashion-shows/fall-2021-ready-to-wear/yeohlee Vogue]
* „Yeohlee RTW Fall 2021“ — 2021-yil 30-aprel, [https://wwd.com/runway/fall-ready-to-wear-2021/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „Amber Valletta va Fern Mallis NYNJ Barqaror moda va COVID mablagʻlarini yigʻish boʻyicha 1/28 virtual tadbirini yaxshi niyat bilan oʻtkazdi“ — 2021-yil, 28-yanvar, [https://www.prnewswire.com/news-releases/amber-valletta--fern-mallis-host-goodwill-nynj-sustainable-fashion--covid-fundraising-virtual-event-128-301217100.html Cision PR Newswire]
* „Dizaynerlar yaxshi niyat bilan NYNJ virtual tadbiriga kirishmoqda“ — 2021-yil 25-yanvar, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/designers-pitching-in-with-goodwill-nynj-virtual-event-1234692794/ WWD]
* „Jan Shafiroff: Siz uni ilgari hech qachon koʻrmagansiz!“ — 2020-yil, 6-noyabr, [https://lookonline.com/market-report-by-marilyn-kirschner/jean-shafiroff-as-youve-never-seen-her-before/ Internetga qarang]
* „Saylov masalasi: Prezidentning birinchi ustuvorligi“ — 2020-yil, 4-noyabr, [https://wwd.com/business-news/financial/2020-election-fashion-first-priority-next-president-1234651117/ WWD]
* „Yeohlee Bahor 2021 tayyor kiyim toʻplami“ — 2020-yil, 7-oktabr, [https://www.vogue.com/fashion-shows/spring-2021-ready-to-wear/yeohlee Vogue.com]
* „Yeohlee RTW Bahor 2021“ — 2020-yil 30-sentabr, [https://wwd.com/runway/spring-ready-to-wear-2021/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „Bilish kerak boʻlgan moda barqarorligi boʻyicha 10 ta tashabbus“ — 2020-yil 15-sentabr, [https://wwd.com/business-news/business-features/fashion-sustainability-initiatives-climate-change-circularity-1234577644/ WWD]
* „I LOVE NY: Nyu-York moda lahzalari Fairchild arxividan“ — 14-sentabr, 2020-yil, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-features/gallery/i-love-ny-new-york-fashion-moments-from-the-fairchild-archive-1234579374/i-love-ny-new-york-fashion-moments-from-the-fairchild-archive-27/ WWD]
* „Sanoatni shakllantirgan Osiyo-Amerika moda dizaynerlari“ — 13-aprel, 2020-yil, [https://www.nytimes.com/interactive/2020/04/13/t-magazine/asian-american-fashion-designers.html The New York Times]
* „Yeohlee RTW Fall 2020“ — 13-fevral, 2020-yil, [https://wwd.com/runway/fall-ready-to-wear-2020/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „Yeohlee RTW Bahor 2020“ — 2019-yil 11-sentabr, [https://wwd.com/runway/spring-ready-to-wear-2020/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „Nyu-York bahori 2020 dizayner ilhomlari: Birinchi qism“ — 4-sentabr, 2019-yil, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-features/gallery/new-york-spring-2020-designer-inspirations-part-one-1203251780/ WWD]
* „Kiyim-kechak hududini modernizatsiya qilish samaraga yaqinlashmoqda“ — 2019-yil 21-avgust, [https://wwd.com/business-news/business-features/garment-district-modernization-takes-step-closer-to-fruition-1203243532/ WWD]
* „Tom Fordning CFDAda eng muhim ustuvorliklari nima boʻlishi kerak?“ — 2019-yil 20 mart, [https://wwd.com/fashion-news/designer-luxury/what-should-tom-fords-top-priorities-be-at-the-cfda-1203088680/ WWD]
* „Yeohlee RTW Fall 2019“ — 2019-yil 1-fevral, [https://wwd.com/runway/fall-ready-to-wear-2019/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „Amerika modasining hozirgi holati qanday?“ — 2018-yil 4-sentabr, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-features/designers-what-is-the-current-state-of-american-fashion-1202782082/ WWD]
* &quot;Amerikalik dizayner Yeohli Teng „Kiyimlarda nima uchun sehr borligi“ haqida&quot; — 2018-yil 24-avgust, [https://www.luxurydaily.com/american-designer-yeohlee-teng-on-why-clothes-have-magic/ Luxury Daily]
* „Yeohlee Resort 2019“ — 2018-yil 7-iyun, [https://wwd.com/runway/cruise-2019/new-york/yeohlee/review/ WWD]
* „NYC kiyim-kechak va aksessuarlarda ishlab chiqarilgan narsalarni qayerdan topish mumkin“ — 2018-yil 4-may, [https://www.cityguideny.com/article/where-can-I-find-made-in-nyc-clothes-accessories City Guide NY]
* „Moda sanoati Manxettenning kiyim-kechak tumanini saqlab qolish uchun kurashmoqda“ — 2017-yil 2-may, [https://digiday.com/media/fashion-industry-fights-preserve-manhattans-garment-district/ Digiday]
* &quot;Feniks sanʼat muzeyi moda va sanʼatni birlashtirgan „Yeohlee|Serra“ koʻrgazmasini ochdi&quot; — 2017-yil 17 mart, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/phoenix-art-museum-unveils-yeohleeserra-exhibition-combining-fashion-and-art-10846471/ WWD]
* „Yeohlee, CF Goldman koʻp qirrali va oʻylangan dizaynlarni namoyish etadi“ — 2017-yil 20-fevral, [https://www.ny1.com/nyc/all-boroughs/fashion-week-february-2017/2017/02/19/yeohlee-cf-goldman-display-versatile-thoughtful-designs NY1]
* „Yeohli Teng Richard Serra bilan Feniks sanʼat muzeyini oʻrnatish uchun hamkorlik qiladi“ — 2017-yil 14-fevral, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/yeohlee-teng-richard-serra-for-phoenix-art-museum-installation-10802412/ WWD]
* „Yeohlee Fall 2017 Runway“ — 2017-yil 14-fevral, [https://www.thefashionspot.com/runway-news/735627-yeohlee-fall-2017-runway/#/slide/1 The Fashion Spot]
* „Anjelika [[Hyuston|Xyuston]] Vanity Fair Oskar partiyasida Yeohlee kiyadi“ — 2016-yil 28-fevral, [https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/anjelica-huston-yeolee-vanity-oscar-fair-after-party-10373856/ WWD]
* „Yillar davomida Nyu-York moda haftaligi“ — 2015-yil 10-sentabr, [https://www.chron.com/life/style/fashion/slideshow/New-York-Fashion-Week-through-the-years-116745/photo-8611246.php CHRON]
* „Oʻz eʼtiqodiga asoslangan studiya“ — 2010-yil 22-sentabr, [https://www.nytimes.com/2010/09/23/fashion/23ROW.html The New York Times]
* „Kiyim-kechak markazi ichida: Yeohlee Teng bizni Regal Originalsga olib boradi“ — 2010-yil 1-iyul, [https://fashionista.com/2010/07/inside-the-garment-center-yeohlee-teng-takes-us-to-regal-originals Fashionista]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* „Igna va ipning hali ham uyi bor“ — 2010-yil 28-aprel, [https://www.nytimes.com/2010/04/29/fashion/29GimletEye.html The New York Times]

== Yana qarang ==

* Nyu-York shahridagi xitoylik amerikaliklar

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* Rasmiy sayt — [http://yeohlee.com/] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200723091727/https://yeohlee.com/ |date=2020-07-23 }}
* Yeohlee Teng
* [[The New York Times|New York Times]] maqolasi — [https://www.nytimes.com/2008/09/08/style/08iht-rfile.1.15973558.html]
* [[Jurnal]] profilini birlashtirish — [http://yeohlee.com/archive/article6.html] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110718141334/http://yeohlee.com/archive/article6.html |date=2011-07-18 }}
* „Uslub qonunlari“ podkasti Duglas Xend, 2019-yil, 27-mart. [https://hballp.com/the-laws-of-style-hosted-by-douglas-hand-episode-11-yeohlee-teng/] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200729094356/https://hballp.com/the-laws-of-style-hosted-by-douglas-hand-episode-11-yeohlee-teng/ |date=2020-07-29 }}
* [https://www.arts.gov/art-works/2012/art-works-podcast-yeohlee-teng Milliy Sanʼat jamgʻarmasi podkasti, 2012-yil 12-iyul]
* [http://www.vogue.it/en/talents/success-stories/2011/03/yeohlee-teng Vogue Italia muvaffaqiyat hikoyalari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200722103304/https://www.vogue.it/en/talents/success-stories/2011/03/yeohlee-teng |date=2020-07-22 }}
* [http://thedavidrosen.com/zoom-sb Devid Rozen bilan suhbat]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Adabiyotlar ==

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>ixqstah4gimpg7rdkfsglwk0kkfum4g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Surayyo Isfandiyoriy Baxtiyoriy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>749086</id>
    <revision>
      <id>6156231</id>
      <parentid>6127228</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6156231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33356" sha1="02ge6skgzldgys0aeiistj7jv6eldqn" xml:space="preserve">'''Surayyo Isfandiyoriy Baxtiyoriy''' ({{lang-fa|ثریا اسفندیاری بختیاری}} {{transl|fa|''S̱orayyâ Esfandiyâri Baxtiyâri''}} rasmiylashtirilgan. 1932-yil 22-iyun — 2001-yil 26-oktabr) 1951-yilda [[Pahlaviylar|Shoh]] [[Muhammad Rizo Pahlaviy|Muhammad Rizo Pahlaviyga]] ikkinchi xotini sifatida turmushga chiqqan Eron qirolichasi edi. Ularning nikohi juda koʻp tazyiqlarga uchradi, ayniqsa uning bepushtligi aniq boʻlganda. U shohning merosxoʻrli boʻlish uchun ikkinchi xotin olishi mumkinligi haqidagi, shohning oʻz akasi foydasiga taxtdan voz kechishi mumkinligi haqidagi taklifini ham rad etdi. 1958-yil mart oyida ularning ajralishlari eʼlon qilindi. [[Aktyor|Aktrisa]] sifatida qisqa karyera va italiyalik rejissor Franko Indovina bilan aloqada boʻlganidan soʻng, Surayyo oʻlimigacha Parijda yolgʻiz yashadi.

== Bolalik va taʼlim ==
[[Fayl:SorayaBaby.jpg|left|thumb|Surayyo bolaligida onasi bilan, ]]
Surayyoning otasi Xalil Isfandiyoriy Baxtiyoriyning (1901-1983),&lt;ref name=&quot;bfam&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Princess Surayyo Esfandiari|url=http://www.bakhtiarifamily.com/Surayyo.php|nashriyot=Bakhtiari family|kirish sanasi=10-oktabr 2012-yil}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 1950-yillarda Eronning [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniyadagi]] elchisi boʻlgan. [[Baxtiyoriilar|Baxtiyor]] va uning asli nemis rafiqasi Eva Karlning (1906-1994) katta farzandi va yagona qizi edi&lt;ref name=&quot;dar1apr&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Kadivar |first=Dairus |date=1-aprel 2007-yil |title=Stardust memories |work=The Middle East |url=http://www.thefreelibrary.com/Stardust+memories%3a+Darius+Kadivar+recalls+the+story+of+Surayyo%2c+the...-a0162302223 |access-date=11-iyun 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

U 1932-yil 22-iyunda [[Isfahon|Isfahondagi]] ingliz missionerlik gospitalida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;bfam&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;lpost1980&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=29-iyul 1980-yil |title=Earlier Marriages Ended in Divorce. Deposed Shah of Iran |work=[[The Leader Post]] |agency=AP |url=https://news.google.com/newspapers?id=Y4lVAAAAIBAJ&amp;sjid=kz8NAAAAIBAJ&amp;pg=3179,3705806&amp;dq=princess+fawzia&amp;hl=en |access-date=16-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning Bijan ismli ukasi bor edi.(1937-2001). Uning oilasi uzoq vaqtdan beri Eron hukumati va diplomatik korpusida ishlagan. Sardor Asad ismli amakisi 20-asr boshidagi Fors konstitutsiyaviy inqilobining yetakchisi edi&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=10-oktabr 1950-yil |title=Shah To Wed, Iran Hears |page=12 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;. Surayyo [[Berlin]] va [[Isfahon|Isfahonda]] oʻsgan, [[London]] va [[Shveysariya|Shveysariyada]] taʼlim olgan&lt;ref name=&quot;lpost1980&quot; /&gt;

== Nikoh ==
1948-yilda Surayyoni yaqinda ajrashgan [[Shoh]] [[Muhammad Rizo Pahlaviy]] bilan Zafar Baxtiyorning iltimosiga koʻra, Londonda Gudarz tomonidan olingan surat orqali tanishtirildi. Oʻsha paytda Surayyo oʻrta maktabni Shveysariyadagi maktabni bitirgan va Londonda ingliz tilini oʻrganayotgan edi&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;/&gt; Tez orada ular unashtirildi: Shoh unga 22,37 karat (4,474 g) olmosli uzuk sovgʻa qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.tribuneindia.com/2002/20020529/biz.htm|sarlavha=The Tribune, Chandigarh|ish=The Tribune|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil}}&lt;/ref&gt;...
[[Fayl:Shah and Soraya - reception.jpg|thumb|Shah va Surayyo ]]
Surayyo 1951-yil 12-fevralda [[Tehron|Tehrondagi]] Marmar saroyida Shohga turmushga chiqdi&lt;ref name=&quot;dbm12feb&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=12-fevral 1951-yil |title=Gifts for wedding |work=Daytona Beach Morning |agency=AP |location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapers?id=CnkoAAAAIBAJ&amp;sjid=RcgEAAAAIBAJ&amp;pg=4499,5742010&amp;dq=marble+palace+tehran&amp;hl=en |access-date=23-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Dastlab er-xotin 1950-yil 27-dekabrda turmush qurishni rejalashtirgan edi, ammo kelin xastalanib qolgani uchun marosim qoldirildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=22-dekabr 1950-yil |title=Wedding of Shah Postponed |page=10 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;.

Shoh mehmonlar eronlik kambagʻall oilalar uchun maxsus xayriya jamgʻarmasiga pul berishlari kerakligini eʼlon qilgan boʻlsa-da, toʻy sovgʻalari orasida [[Iosif Stalin]] tomonidan yuborilgan qora olmosli mink palto va stol toʻplami,Sidni Vo tomonidan ishlab chiqilgan va [[Harry S. Truman|AQSh prezidenti]] va [[Bess Truman|birinchi xonimi]] tomonidan yuborilgan Steuben shisha ''afsonalar kosasi'' va [[George VI|shoh Jorj VI]] va qirolicha Yelizavetadan kumush Gruziya shamdonlar ham bor edi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=11-fevral 1951-yil |title=Teheran Awaits Wedding |page=35 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;. 2000 nafar mehmonlar orasida Ogʻa Xon III ham bor edi.

Marosim uchun [[Niderlandiya|Gollandiyadan]] samolyotda joʻnatilgan 1,5 tonna orxideya, lola va chinnigullar ishlatilgan. Oʻyin-kulgiga [[Rim|Rimdan]] otliq sirki olib kelindi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=12-fevral 1951-yil |title=Iran's Shah To Wed in Splendor Today |page=6 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;. Kelin marvaridlar bilan bezatilgan va [[Christian Dior|marabu]] laylak patlari bilan bezatilgan kumush oq koʻylak kiyib olgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Iconic royal wedding gowns |work=Harpers Bazaar |url=http://www.harpersbazaar.com/fashion/fashion-articles/iconic-royal-wedding-gowns#slide-2}}&lt;/ref&gt;. Shohning koʻplab ayollari orasida, odatda, Surayyo uning hayotidagi „haqiqiy sevgisi“ edi, chunki u Surayyoni juda qattiq several edi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;.

Keyinroq Surayyo oʻzi va Eron haqida shunday yozgan edi: „Men ahmoq edim. Men oʻz mamlakatimning geografiyasini, afsonalari haqida deyarli hech narsa bilmasdim; uning tarixidan, musulmon dinidan hech narsadan xabarim yoʻq edi deb aytgan“&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;. Surayyoning tarbiyasi butunlay nemis va [[Katolik cherkovi|katolik]] edi. Eronda musulmon ulamolari Shoh musulmon boʻlmagan bu „yarim yevropalik qizga“ uylanmasligi kerak, deb aytishlari Surayyoga nisbatan Eronda katta ishonchsizlik keltirib chiqardi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; Surayyo shunday deb yozgan edi: &quot;Ham nasroniy, ham musulmon boʻlishni xohlayman, lekin ayni paytda na u, na boshqasi boʻlish hissi mening vujudimga ikki xil qutbni oʻyib qoʻydi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt;

== Eron malikasi ==
Nikohdan keyin Surayyo Erondagi oilaviy xayriya tashkilotini boshqargan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Hammed Shahidian|title=Women in Iran: Gender politics in the Islamic republic|url=https://archive.org/details/womeniniran0000shah|accessdate=7-dekabr 2013-yil|date=1-yanvar 2002-yil|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-31476-6|page=[https://archive.org/details/womeniniran0000shah/page/45 45]}}&lt;/ref&gt;... Muhammad Rizoning onasi va opa-singillari uni xuddi birinchi rafiqasi [[Fawzia Fuad (misr malikasi)|Misr malikasi Favziya Fuad]] bilan boʻlganidek, uni ham oʻz sevgisi uchun raqib sifatida koʻrganlari va uni doimiy ravishda yomon koʻrishgan va arzimagan bahonalar bilan xoʻrlashgani uchun Surayyoning nikohi muammoli edi. Surayyo Shohning eng yaxshi doʻsti va shaxsiy kotibi Ernest Perrondan nafratlanardi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;. Surayyo Perronni „ayollardan, barcha ayollardan nafratlangan gomoseksual“ va „saroy atrofiga, shuningdek, bizning xonadonimizga zahar tarqatuvchi“ deb atagan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; U Perron „nafrat uygʻotadigan, gʻiybatni qoʻzgʻatadigan, har qanday fitnadan zavqlanadigan“ „ayyor, xiyonatkor va makiavelist“ odam ekanligini yozgan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; Muhammad Rizo oʻzini „&lt;nowiki/&gt;[[Falsafa|faylasuf]], shoir va paygʻambar“ deb taʼkidlagan „bu shaytoniy shveysariyalik“dan nafratlanar edi. Shoh va Ernest har kuni ertalab barcha davlat ishlarini fransuz tilida muhokama qilish uchun uchrashishardi, chunki Perron shoh maslahatini eng qadrlaydigan odam edi va Surayyo tez orada bilib olganidek, boshqa masalalar ham muhokama qilhanlar.

Chap qanot Milliy frontning Bosh vaziri Muhammad Mosaddeg bilan ziddiyat paytida Muhammad Rizo tez-tez tushkunlikka tushdi, uning soʻzlariga koʻra, „qoʻrqinchli va qaygʻuli“ edi, hatto doʻstlari bilan poker oʻynashni ham toʻxtatdi, bu uning asosiy oʻyinlaridan biri edi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;... Bir necha marta Surayyo Muhammad Rizoga „jasoratini toʻgʻri yoʻlga qoʻyishni“ maslahat bergan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt;

1953-yil avgust oyida Surayyo [[Rim|Rimga]] qochgan shohga ergashdi va Eronning Italiyadagi elchisiga qirollik juftligi doimiy ravishda paparatsilar tomonidan taʼqib qilinayotgan paytda ular uchun joy ajrata olmagani uchun shikoyat qildi&lt;ref&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan 2011, p. 188.&lt;/ref&gt;.. 1953-yil 19-avgustda Surayyo Mosaddeg taxtdan agʻdarilgani haqida telegramma olganida, gʻamgin Muhammad Rizo Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtish haqida gapirayotganini esladi va xursandchilikdan baqirib yubordi&lt;ref&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan 2011, p. 189.&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Soraya_Pahlavi_1956_(cropped,_retouched).jpg|thumb| Qirolicha Surayyo 1956-yil]]
1953-yilgi davlat toʻntarishi Mosaddegni agʻdarilganidan keyin Shohning ruhi koʻtarildi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;. Muhammad Rizo va Surayyoning sevimli mashgʻulotlaridan biri niqobli toʻplar edi, Surayyo shoh har doim sher libosini (qirollik ramzi) kiyib yurganidan shikoyat qilgan, Surayyon8ng oʻzi esa Madam de Pompador noqobining oʻrniga [[Janna dʼArk|Janna d’Ark]] sifatida koʻrinishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; Eri haqida, Surayyo har doim „evropalik“ shaxsiyat xususiyatlarini namoyon qilganda, uni „sharq“ xatti-harakatlari uchun tanqid qilganda maqtagan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; Surayyo birinchi marta turmushga chiqganiga qaramay, „Mendan oldin boʻlgan son-sanoqsiz maʼshuqalari boʻlishiga qaramay, Muhammad Rizo ayollarga nisbatan nihoyatda uyatchan edi… u oʻz his-tuygʻularini koʻrsatishni yoqtirmasdi“, deb yozgan va uning koʻzlarini „ifodali“ deb maqtagan. Toʻq jigarrang, deyarli qora, porloq, goh qattiq, goh qaygʻuli yoki mayin, ular jozibani taratib, uning ruhini aks ettirgan.&quot;&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt;

Surayyo Yevropada tarbiyalanganligi sababli, Eron uning uchun „gʻalati“ mamlakat edi, eronlik amerikalik tarixchi Abbos Milani uning oddiy eronliklarga boʻlgan munosabatini tushuntirib berdi, u Surayyoni [[Irqchilik|irqchi]] deb atagan. Yevropa har doim uning uchun hamma narsada mukammallik uchun namuna boʻlgan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;... Surayyo qirolichani „kasalxonalar, mehribonlik uylari, xayriya tashkilotlari, osmonga ochiq, turar-joylarini suv bilan taʼminlab turgan, avval kir yuvuvchi ayollarga itlarga xizmat koʻrsatgan iflos suv oqimlari boʻlgan odamlar turar joylariga tashrif buyurishi kerakligini aytdi. Qashshoqlik va qashshoqlik. Raxit bilan kasallangan bolalar, vayronagarchilikka uchragan ayollar va och chollar, qashshoqlik, haqiqiy qashshoqlik hukm surgan yoʻlaklarning iflosligi“ bularning bari malikaga umuman yoqmasdi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt;

[[Tehron|Tehronning]] „iflosligi“ ga urgʻu berib undan farqli oʻlaroq, Surayyo [[Parij]] uni qanday „koʻzini qamashtirgani“ haqida ochiq hayrat bilan yozgan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;.. Surayyo Parijdagi vaqtini shunday taʼrifladi: „Har kuni mening yuragim quyosh nuriga toʻldi. Hayot engil edi… kinoteatrlarga borish, ''brassi terrasida'' bir stakan limonad ichish juda ajoyib edi. Eronda zavq taqiqlangan.“&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; Surayyo Yevropadagi maktabda oʻqishdan xursand boʻlgani haqida yozgan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt;
[[Fayl:Mohammadreza_pahlavi_and_soraya_esfandiary.jpg|left|thumb| Surayyo va Shoh 1953-yil]]
1954-yil oktabr oyida Muhammad Rizo Surayyo unga merosxoʻr bermaganidan xavotirda ekanligini aytdi va amerikalik ginekolog shifokorlaridan yordam soʻrash uchun AQShga borishni taklif qildi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 198&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 198&lt;/ref&gt;.. 1954-55-yillarda imperator er-xotin 1954-yil 5-dekabrda Qoʻshma Shtatlarga uzoq muddatli tashrif buyurdilar&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 198&quot; /&gt; [[Nyu-York|Nyu-Yorkda]] Surayyo shifokorlarga tashrif buyurdi, ular unga bola tugʻa olmasligi „soʻnggi ikki yildagi zarbalar, xafagarchiliklar va qaygʻular“ tufayli sodir boʻlganiga ishontirishdi, bu esa uni tinchlantirdi, ammo Bostonda shifokorlar uning bepusht ekanligini aytishdi. Surayyo hech qachon farzand koʻrish mumkin emas edi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 199.&lt;/ref&gt;.. Ularning safarining koʻp qismi Shohning bepushtligi haqidagi xabarni juda yomon qabul qilgan Surayyoni taskinlash uchun biror narsa qilishga urinishlar bilan oʻtkazishdi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot; /&gt; Shifokorlar Surayyoga nima xabar qilganidan bexabar, ''Newsweek'' kinoya bilan yozdi: „Hatto ''Shahanshoh'' (shohlar qiroli), Xudoning vitse-regenti, Qodirning soyasi va Koinot markazi taʼtilga loyiqdir. Ular [imperator juftligi] bu qishni AQShga shaxsiy tashrif bilan oʻtkazdilar. Nyu-York kasalxonalarida jismoniy tekshiruvlar, San-Fransiskodagi diqqatga sazovor joylarni tomosha qilish, Gollivudda mambo raqsi, Quyosh vodiysida changʻi uchish, suv changʻisi Mayami Beach“&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot; /&gt;

Surayyo Gollivudni hayratda qoldirdi va [[Los-Anjeles|Los-Anjelesda]] boʻlganida amerikalik kino yulduzlari bilan uchrashishdan zavqlandi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 199.&lt;/ref&gt;... Los-Anjelesdagi faoliyati davomida Surayyo [[Grace Kelly|Greys Kelli]], Loren Bakall, Bob Xop, Ester Uilyams va Xamfri Bogart kabi sevimli yulduzlari bilan uchrashdi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot; /&gt; Qirolicha Surayyoning Mayamida bikini kiygan holda suv changʻisi uchayotgani surati Eronda nihoyatda bahs-munozaralarga sabab boʻldi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot; /&gt; Surayyo musulmon axloqlariga mos boʻlmagan kiyim kiygani axloqsizligi uchun koʻpchilik tomonidan qoralandi va ''[[Ulamo|ulamolar]]'' tanqidini pasaytirish maqsadida Eronda suratga tushish taqiqlovchi qonun qabul qilindi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot; /&gt;

1955-yil 12-fevralda imperator er-xotin Amerika Qoʻshma Shtatlaridan Buyuk Britaniyaga mashhur ''Qirolicha Meri laneri'' bilan joʻnab ketishdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 200&lt;/ref&gt;.... [[London|Londonda]] Muhammad Rizo va Surayyo qirolicha [[Elizabeth II|Yelizaveta II]] bilan Bukingem saroyida shahzoda konsorti, [[Philip Mountbatten|shahzoda Filipp, Edinburg gertsogi]] ; Bosh vazir ser [[Winston Churchill|Uinston Cherchill]] va tashqi ishlar vaziri ser Entoni Eden bilan kechki ovqatni tanovul qildilar&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot; /&gt; Sayohatning yakuniy qismida imperator er-xotin [[Kyoln|Kyolnga]] tashrif buyurishdi va u yerda Surayyoning ota-onasi bilan qolishdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot; /&gt; Shohning birinchi turmushidan boʻlgan qizi, Belgiyada tahsil olayotgan [[Shahnaz Pahlavi|malika Shahnoz]] ham otasini koʻrgani Kyolnga bordi, bu esa rashkchi Surayyoning eridan faqat oʻziga mehr koʻrsatishini talab qildi va Shoh unga jim boʻlishini aytishga olib keldi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot; /&gt; 1955-yil 12-martda Shoh va malika Tehronga qaytib kelishdi va u yerda yomgʻir yogʻayotganiga qaramay, minglab odamlar ularni kutib olish uchun chiqqanidan xursand boʻlishdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot; /&gt; Oʻzining bosh vaziri general Fazlolloh Zohidiyni yoqtirmagan Shoh, podagra bilan ogʻrigan Zohidining yomgʻir ostida turib, uni Tehron aeroportida kutib olish uchun noqulay boʻlganidan juda mamnun edi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot; /&gt;

Keyinchalik 1955-yilda Shoh [[Bahoiylik|bahaiy]] dinidagi ozchilikni taʼqib qilishni davom ettirib, ularning ibodatxonalarini vayron qildi. Britaniya diplomati Denis Rayt shoh vaziri Asadulloh Alamga norozilik bildirdi, ammo Muhammad Rizo Surayyoning bikinili surati paydo boʻlganidan soʻng ''ulamolarni'' tinchlantirish uchun biror narsa qilishi kerakligini aytishdi va bu uning asosiy ittifoqchisi Oyatulloh Seyyid Husayn Borujerdini gʻazablantirdi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 199.&lt;/ref&gt;......

== Ajralish ==
[[Fayl:Shah_lighting_cigarette_for_his_wife_Sorraya.jpg|thumb| Shoh xotini Surayyo uchun sigaret tutatmoqda]]
Toʻy kuchli qor paytida boʻlib oʻtgan boʻlsa-da, yaxshi alomat hisoblangan, imperator er-xotinning nikohi Surayyoning [[Bepushtlik|bepushtligi]] tufayli 1958-yil boshida buzildi. Shohning yagona farzandi, uning qizi malika Shahnoz sobiq Bosh vazir, general Fazlolloh Zohidiyning oʻgʻli, Muhammad Rizo nafratlangan va 1955-yilda ishdan boʻshatilgan Ardesher Zohidiyga turmushga chiqqan edi&lt;ref&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011, pages 212-213&lt;/ref&gt;. Shoh Surayyoga „Zohidiy Pahlaviylar sulolasini davom ettira olmasligini“ va Pahlaviylar xonadoni davom etishi uchun unga oʻgʻil tugʻib berishi kerakligini aytdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 213&lt;/ref&gt;. U Shveysariya va Fransiyada va Sent-Luisda doktor Uilyam Mastersga davolanish uchun murojaat qilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|first=Thomas|last=Maier|title=Masters of Sex|url=https://archive.org/details/mastersofsexlife0000thom|publisher=Basic Books|year=2013|chapter=6}}&lt;/ref&gt;. Shoh unga merosxoʻr boʻlish uchun ikkinchi xotin olishni taklif qildi, lekin Surayyo bu variantni rad etdi&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=14-mart 1958-yil |title=Iran Shah Divorces His Childless Queen |page=2 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;.

Qirolicha sifatidagi mavqeini saqlab qolish uchun Surayyo Shohga 1909-yilgi konstitutsiyani oʻzining oʻgay akalaridan birining oʻrniga oʻtishiga ruxsat berish kerakligini aytdi, Muhammad Rizo unga „Donolar kengashining roziligi“ talab qilinishini aytdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 213&lt;/ref&gt;. Konstitutsiyani hech qachon oʻqimagan Surayyo „Donolar kengashi“ yoʻqligini bilmas edi, bu shohning ogʻir qarorni yolgʻon bilan keyinga qoldirish usuli edi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot; /&gt; Muhammad Rizo allaqachon konstitutsiyaga ikki marta oʻzgartirish kiritgan edi, shuning uchun u tuzatishlarni maʼqullash uchun „Donolar kengashi“ni chaqiruvchi band yoʻqligini bilar edi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot; /&gt; Shohning hukmron onasi Surayyoni yomon koʻrardi va uni taloq qilish uchun bosim oʻtkazar va unga Pahlaviylar xonadonini davom ettirish uchun oʻgʻil tugʻish burchi ekanligini aytdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot; /&gt; Muhammad Rizo Surayyoni Eronni tark etishga koʻndirgan va u konstitutsiyani oʻzgartirish uchun „Donolar kengashi“ni chaqirishga vaʼda bergan&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot; /&gt; Bu vaʼdaga qaramay, Surayyo erining unga qarshi chiqqanini sezdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot; /&gt;

U fevral oyida Eronni tark etdi va oxir-oqibat Germaniyaning [[Kyoln|Kyoln shahridagi]] ota-onasining uyiga bordi, u yerda shoh xotinining amakisi, senator Sardor Asadni 1958-yil mart oyining boshida uni Eronga qaytishga ishontirish uchun yubordi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=6-mart 1958-yil |title=Shah's Plea to Queen Held Vain |page=3 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;...... Surayyo shoh ikkinchi xotin oladigan boʻlsa, malika boʻlib qolishi haqidagi taklifni rad etib, oʻz xotiralarida Muhammad Rizoning „asosan sharqona“ ekanligini yozdi va &quot;sevgi uchun taxtini qurbon qilgan Vindzor gertsogi &quot; bilan qarama-qarshilik koʻrsatdi faqat „sharqliklar“ oʻz taxtlari uchun muhabbatni qurbon qilganlarini aytdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 213&lt;/ref&gt;. 5-mart kuni Muhammad Rizo unga qoʻngʻiroq qilib, ikkinchi xotin olishga rozi boʻlishi kerakligini, aks holda u ajrashishini aytdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 214&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 214&lt;/ref&gt;. 10-mart kuni maslahatchilar kengashi shoh bilan uchrashib, muammoli nikoh va merosxoʻr yoʻqligi haqida gaplashdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=11-mart 1958-yil |title=Iran Decision Pending |page=2 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;. Toʻrt kundan soʻng, imperator juftligi ajrashishi eʼlon qilindi. Eron hukumati tomonidan eʼlon qilingan matbuot bayonotida, Surayyo ajralishga rozi boʻlgani eʼlon qilingan, keyin esa Surayyo eri bilan oxirgi marta 5-mart kuni eshitganini va unga oldindan xabar berilmaganini daʼvo qilgan&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 214&quot; /&gt; Bu, dedi 25 yoshli malika, „oʻz baxtimning qurboni“&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;&quot;Queen of Iran Accepts Divorce As Sacrifice&quot;, ''The New York Times'', 14 March 1958, p. 4.&lt;/ref&gt;.. Keyinroq u jurnalistlarga erining ajrashishdan boshqa iloji yoʻqligini aytdi&lt;ref&gt;&quot;Surayyo Arrives for U.S. Holiday&quot;, ''The New York Times'', 23 April 1958, p. 35.&lt;/ref&gt;. Britaniyaning Erondagi elchisi „Surayyo Shohning yagona haqiqiy sevgisi“ ekanligini aytgan&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 214&quot; /&gt;
[[Fayl:Ex_keizerin_Soraya_in_Noordwijk,_vlnr_Prins_Byra_,_Prinses_Soraya_en_haar_moeder,_Bestanddeelnr_910-5690.jpg|left|thumb| Surayyo ajrashganidan keyin Noordwijk plyajida, 1959-yil avgust]]
1958-yilning 21-martida, Eronning Yangi yili kuni, yigʻlayotgan shoh radio va televideniye orqali eshittirilgan nutqida Eron xalqiga ajrashganini eʼlon qildi; shoshqaloqlik bilan boshqa turmush qurmasligini aytdi. Sarlavhali ajralish fransuz yozuvchisi Fransuaza Mallet- ''Jorisni Je veux pleurer comme Surayyo'' („Men Surayyo kabi yigʻlamoqchiman“) nomli xit pop qoʻshigʻini yozishga ilhomlantirdi. Nikoh 1958-yil 6-aprelda rasman tugadi. ''The New York Times gazetasi'' xabariga koʻra, ajralishdan oldin qirolicha Surayyoni eriga ikkinchi xotin olishga ruxsat berishga koʻndirish uchun keng koʻlamli muzokaralar olib borilgan. Qirolicha esa nikohning muqaddasligini taʼkidlagan holda, „u erining sevgisini boshqa ayol bilan baham koʻrish gʻoyasini qabul qila olmayman“ degan qarorga keldi&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;/&gt;

Surayyo Germaniyadagi ota-onasining uyidan Eron xalqiga yoʻllagan bayonotida shunday dedi: „Imperator hazratlari Muhammad [[Rizoshoh Pahlaviy|Rizo Shoh Pahlaviy]] taxtga vorisning avloddan-avlodga toʻgʻridan-toʻgʻri erkak naslidan boʻlishini zarur deb bilganidan beri avloddan-avlodga, davlat kelajagi va xalq farovonligi yoʻlida chuqur afsus bilan Imperator oliy hazratlarining xohishiga koʻra oʻz baxtimni qurbon qilaman va ajralishga roziligimni eʼlon qilaman.“&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;&quot;Queen of Iran Accepts Divorce As Sacrifice&quot;, ''The New York Times'', 14 March 1958, p. 4.&lt;/ref&gt;.. Surayyo ajrim uchun yaxshi mukofotlandi, Shoh unga Parijda 3 million AQSh dollariga baholangan pentxaus kvartirasini sotib olib berdi va unga oyiga 7000 AQSh dollari miqdorida aliment toʻladi (bu 1979-yilda Islom inqilobi Muhammad Rizoni agʻdarganiga qadar toʻlash davom etgan). 1958-yilda ishlab chiqarilgan Rolls-Royce Phantom IV, Mercedes-Benz 300 SL, [[Bulgari|Bolgar]] yoquti, Van Cleef &amp;amp;amp; Arpels brosh va Garri Uinstonning 22,37 karatli olmosli [[platina]] uzugi kabi turli hashamatli narsalar bilan birga uning vafotidan keyin sotilgan 838 350 AQSh dollarlik koʻchmas mulkni ham sovgʻa qildi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 214&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 214&lt;/ref&gt;.

Ajralishdan soʻng, sobiq qirolichaga boʻlgan his-tuygʻularini soʻragan jurnalistga „Hech kim mash’alani mendan uzoqroq koʻtara olmaydi“ deb aytgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Hofmann |first=Paul |date=24-fevral 1959-yil |title=Pope Bans Marriage of Princess to Shah |page=1 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;.

== Aktrisa sifatida karyera ==
[[Fayl:Court_Portrait_by_SAKO_of_Queen_Soraya_1953.jpg|thumb| Surayyo 1953-yil]]
Ajrashganidan soʻng, Surayyo rejissor Maksimilian Shell va sanoat merosxoʻri Gunter Saks bilan munosabatda boʻlgan va [[München|Myunxenda]] qisqa vaqt yashagan. Keyinchalik Surayyo Fransiyaga koʻchib oʻtdi. U kino aktrisasi sifatida qisqa karerasini boshlagan, buning uchun u faqat oʻz ismini ishlatgan. Dastlab, u Dino De Laurentiis tomonidan rus imperatori haqidagi filmda [[Yekaterina II Alekseyevna|Buyuk Ketrinni]] tasvirlashi eʼlon qilindi, ammo bu loyiha amalga oshmadi&lt;ref&gt;&quot;Surayyo Taking Screen Role&quot;, ''The New York Times'', 8 October 1963, p. 48.&lt;/ref&gt;. Buning oʻrniga u 1965-yilda &quot; ''tre volti'' &quot; (''&quot;Uch yuz&quot;'')&lt;ref&gt;{{IMDbda film|0058681|I tre volti}}&lt;/ref&gt; filmida rol oʻynadi va italiyalik rejissor Franko Indovinaga (1932-72) hamroh boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.hello-magazine.com/royalty/2001/10/25/princessSurayyo|sarlavha=Princess Surayyo, ex-wife of the Shah of Iran, dies in Paris|kirish sanasi=27-iyun 2008-yil|sana=25-oktabr 2001-yil|nashriyot=[[Hello! (magazine)|Hello!]] Magazine}}&lt;/ref&gt;. U 1965-yilda &quot; ''U'' &quot; filmida Surayyo ismli qahramon sifatida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{IMDbda film|0059710|She}}&lt;/ref&gt;. Indovina samolyot halokatida vafot etganidan soʻng, u umrining qolgan qismini Yevropada oʻtkazdi va u 1991-yilda oʻzining „Yolgʻizlik saroyi“ (''&quot;Yolgʻizlik saroyi&quot;'') ''nomli memuarida'' aytib oʻtgan. 

== Keyingi yillarda Parijda ==
Oʻzining soʻnggi yillarida Surayyo Parijda Montaigne avenyu yashadi. U vaqti-vaqti bilan gertsog de La Rochefucauld tomonidan oʻtkaziladigan ziyofatlar kabi ijtimoiy tadbirlarda qatnashdi. Uning doʻsti va tadbir tashkilotchisi Massimo Gargia uni koʻnglini koʻtarishga, yoshlar bilan uchrashishga harakat qildi. Surayyo sartarosh Aleksandr Zuarining doimiy mijozi edi. U shuningdek, kvartirasi roʻparasida joylashgan Plaza Athenée mehmonxonasining bariga va qabulxonasiga borishni yoqtirardi. Unga tez -tez oʻzining sobiq xonimi va sodiq doʻsti Chamrizod Firuzobodyon hamroh boʻlgan.

1979-yilda Surayyo Muhammad Rizoga u [[Panama|Panamada]] saraton kasalligidan vafot etayotganida xat yozib, u hali ham uni sevishini va uni oxirgi marta koʻrishni xohlayotganini aytdi&lt;ref name=&quot;milani430431&quot; /&gt; Muhammad Rizo uning maktublaridan qattiq taʼsirlandi va unga javob yozdi, u ham uni hali ham sevishini va uni oxirgi marta koʻrishni xohlayotganini aytdi, lekin [[Farah Diba|malika Farah]] hozir uchrasha olmasliklarini aytdi&lt;ref name=&quot;milani430431&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011, pages 430-31.&lt;/ref&gt;.. 1980-yilda Surayyo [[Qohira|Qohirada]] Muhammad Rizoni ziyorat qilishiga kelishib olindi, biroq u safarga chiqolmasdan vafot etdi, bu Milani Muhammad Rizo va Surayyoning haqiqiy &quot; yulduzli oshiqlar &quot; ekanliklarini izohlashga olib keldi&lt;ref name=&quot;milani430431&quot; /&gt; Surayyo shohning uchinchi xotini Farah bilan hatto Parijda yashaganida ham aloqa qilmadi. 

== Oʻlim ==
[[Fayl:Soraya-Mutter_Erde_fec.jpg|thumb| Myunxendagi Surayyo Isfandiyoriy-Baxtiyor qabri, № 4-kvartaldagi 5-qabr. № 143-kvartal oldida. 149]]
Surayyo 2001-yil 26-oktabrda (sobiq turmush oʻrtogʻining 82 yoshga toʻlgan kunida) nomaʼlum sabablarga koʻra Parijdagi (Fransiya) kvartirasida vafot etdi; u 69 yoshda edi&lt;ref name=&quot;bpost26oct&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=26-oktabr 2001-yil |title=Surayyo, the second wife of Shah of Iran, dies |work=The Birmingham Post |url=http://www.thefreelibrary.com/Surayyo%2c+the+second+wife+of+Shah+of+Iran%2c+dies.-a079470137 |access-date=11-iyun 2013-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wp25oc&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-oktabr 2001-yil |title=Wife of Former Shah of Iran Dies |work=The Washington Post |agency=AP |location=Paris |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/aponline/20011025/aponline212922_000.htm |url-status=dead |access-date=16-iyul 2013-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921073729/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/aponline/20011025/aponline212922_000.htm |archive-date=21-sentabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.. Uning oʻlimidan xabar topgan ukasi Bijan afsus bilan: „Undan keyin gaplashadigan hech kimim yoʻq“, dedi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.avairan.com/bijan-nimrooz.htm|sarlavha=Article Written By Dr Abbassi For Nimrooz Newspaper|nashriyot=Avairan|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil|arxivsana=7-iyul 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110707195317/http://www.avairan.com/bijan-nimrooz.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.iranian.com/CyrusKadivar/2002/June/Surayyo/index.html|sarlavha=Surayyo Esfandiari, Cyrus Kadivar|nashriyot=The Iranian|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil|sana=June 2002}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Bijan bir haftadan keyin vafot etdi&lt;ref&gt;[http://www.bakhtiarifamily.com/Surayyo.php Bakhtiari family website — Surayyo Esfandiari Bakhtiari]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;zoe6apr&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Irene Zoeck |date=6-aprel 2003-yil |title=Fortune of Shah's former wife goes to German state |work=The Telegraph |location=Munich |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iran/1426783/Fortune-of-Shahs-former-wife-goes-to-German-state.html |access-date=16-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

2001-yil 6-noyabrda Parijdagi Amerika soborida malika Ashraf Pahlaviy, shahzoda Gʻulom Rizo Pahlaviy, Parij grafi va grafinyasi , Neapol shahzodasi va malikasi, Orlean shahzodasi Mishel va malika Ira fon Fyurstenberg ishtirokida dafn etidi. u Vestfridxof № 4-kvartalida dafn qilindi. 143, Myunxendagi qabristonda ota-onasi va akasi bilan birga&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.angelfire.com/de/verenasroyalty/Royalnews2001b.html|sarlavha=Royal News 2001|nashriyot=Angelfire|sana=14-dekabr 2001-yil|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil}}&lt;/ref&gt;.

Uning oʻlimidan soʻng, bir necha ayollar uning 1962-yilda tugʻilgan noqonuniy qizi ekanliklarini daʼvo qilishdi. Fors tilidagi &quot; ''Nimruz'' &quot; haftaligiga koʻra, bu daʼvolarning hech biri tasdiqlanmagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.avairan.com/prinsessSurayyo1.htm|sarlavha=Tabarzadi|nashriyot=Avairan|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil|arxivsana=30-iyun 2010-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100630030820/http://www.avairan.com/prinsessSurayyo1.htm}}&lt;/ref&gt;. Gazeta, shuningdek, 2001-yilda malika Surayyo va uning ukasi oʻldirilganini isbotsiz koʻrsatadigan maqola chop etgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.avairan.com/bijan-nimrooz.htm|sarlavha=Online.net Hébergement Mutualisé Professionnel|nashriyot=Avairan|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil|arxivsana=7-iyul 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110707195317/http://www.avairan.com/bijan-nimrooz.htm}}&lt;/ref&gt;. Uning buyumlari 2002-yilda Parijdagi kim oshdi savdosida 8,3 million dollardan koʻproqqa sotilgan&lt;ref name=&quot;zoe6apr&quot;/&gt;

== Xotiralar ==
Malika Surayyo ikkita memuar yozgan. Birinchisi, 1964-yilda nashr etilgan va Qoʻshma Shtatlarda Doubleday tomonidan nashr etilgan „ ''Malika Surayyo: uning imperator oliyligining avtobiografiyasi“''. Oʻlimidan oʻn yil oldin u va uning hamkori Lui Valentin fransuz tilida yana bir esdalik kitobini yozdilar, ''Le Palais des solitudes'' (Parij: France Loisirs/Mishel Laffon, 1991), u ingliz tiliga ''Yolgʻizlik saroyi'' (London: Kvartet kitoblari) deb tarjima qilingan. Ltd, 1992);{{ISBN|0-7043-7020-4}}.

== Meros ==
[[Fayl:Soraya_Isfandiary_Bakhtiari_(cropped).JPG|thumb| Surayyo haykali, Renato Signorini tomonidan 1955-yil]]
Surayyoning Shohdan ajralishi fransuz qoʻshiqchisi Fransua Mallet-Jorrisni „Je veux pleurer comme Surayyo“ (Men Surayyo kabi yigʻlamoqchiman) yozishga ilhomlantirdi&lt;ref name=&quot;dar1apr&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;wp25oc&quot;/&gt; Fransuz atirgul yetishtiruvchisi sobiq qirolicha sharafiga kungaboqar yetishtirdi va uni „Empress Surayyo“ deb nomladi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=17-iyun 1958-yil |title=Empress Surayyo rose |page=29 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;...

Malika hayoti haqida italyan nemis tillarida telefilm (''Gʻamgin malika''), 2003-yilda efirga uzatilgan boʻlib, unda Anna Valle Surayyo va Erol Sander Shoh rolini oʻynagan&lt;ref name=&quot;khaleej09&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=3-oktabr 2009-yil |title=Making Sense of Iran |work=Khaleej Times |url=http://www.thefreelibrary.com/Making+Sense+of+Iran.-a0208925464 |access-date=19-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Fransuz aktrisasi Mathilda Mey Shohning singlisi, malika [[Shams Pahlavi|Shams Pahlaviy]] sifatida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{IMDbda film|0348076|Surayyo}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiya ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Kino va televideniye
! Yil
! Sarlavha
! Rol
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
|-
| 1953-yil
| ''Zwischen Glück va Krone''
| Oʻzi
| Arxiv kadrlari
|-
| 1965-yil
| ''Men volti bor''
| Oʻzi / Linda / Mrs. Melvil
|
|-
| 1965-yil
| ''U''
| Surayyo
|
|-
| 1998-yil
| ''Legenden''
| Oʻzi
| Epizod: „Surayyo“
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Isfandiyoriy Baxtiyoriy, Surayyo}}
[[Turkum:2001-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1932-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]
[[Turkum:Eronlik aktrisalar]]</text>
      <sha1>02ge6skgzldgys0aeiistj7jv6eldqn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156232</id>
      <parentid>6156231</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:58:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33360" sha1="278w2ijsjtuyafhr6zn5xkmy9vgvf7l" xml:space="preserve">'''Surayyo Isfandiyoriy Baxtiyoriy''' ({{lang-fa|ثریا اسفندیاری بختیاری}} {{transl|fa|''S̱orayyâ Esfandiyâri Baxtiyâri''}} rasmiylashtirilgan. 1932-yil 22-iyun — 2001-yil 26-oktabr) 1951-yilda [[Pahlaviylar|Shoh]] [[Muhammad Rizo Pahlaviy|Muhammad Rizo Pahlaviyga]] ikkinchi xotini sifatida turmushga chiqqan [[Eron]] qirolichasi edi. Ularning nikohi juda koʻp tazyiqlarga uchradi, ayniqsa uning bepushtligi aniq boʻlganda. U shohning merosxoʻrli boʻlish uchun ikkinchi xotin olishi mumkinligi haqidagi, shohning oʻz akasi foydasiga taxtdan voz kechishi mumkinligi haqidagi taklifini ham rad etdi. 1958-yil mart oyida ularning ajralishlari eʼlon qilindi. [[Aktyor|Aktrisa]] sifatida qisqa karyera va italiyalik rejissor Franko Indovina bilan aloqada boʻlganidan soʻng, Surayyo oʻlimigacha Parijda yolgʻiz yashadi.

== Bolalik va taʼlim ==
[[Fayl:SorayaBaby.jpg|left|thumb|Surayyo bolaligida onasi bilan, ]]
Surayyoning otasi Xalil Isfandiyoriy Baxtiyoriyning (1901-1983),&lt;ref name=&quot;bfam&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Princess Surayyo Esfandiari|url=http://www.bakhtiarifamily.com/Surayyo.php|nashriyot=Bakhtiari family|kirish sanasi=10-oktabr 2012-yil}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 1950-yillarda Eronning [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniyadagi]] elchisi boʻlgan. [[Baxtiyoriilar|Baxtiyor]] va uning asli nemis rafiqasi Eva Karlning (1906-1994) katta farzandi va yagona qizi edi&lt;ref name=&quot;dar1apr&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Kadivar |first=Dairus |date=1-aprel 2007-yil |title=Stardust memories |work=The Middle East |url=http://www.thefreelibrary.com/Stardust+memories%3a+Darius+Kadivar+recalls+the+story+of+Surayyo%2c+the...-a0162302223 |access-date=11-iyun 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

U 1932-yil 22-iyunda [[Isfahon|Isfahondagi]] ingliz missionerlik gospitalida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;bfam&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;lpost1980&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=29-iyul 1980-yil |title=Earlier Marriages Ended in Divorce. Deposed Shah of Iran |work=[[The Leader Post]] |agency=AP |url=https://news.google.com/newspapers?id=Y4lVAAAAIBAJ&amp;sjid=kz8NAAAAIBAJ&amp;pg=3179,3705806&amp;dq=princess+fawzia&amp;hl=en |access-date=16-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning Bijan ismli ukasi bor edi.(1937-2001). Uning oilasi uzoq vaqtdan beri Eron hukumati va diplomatik korpusida ishlagan. Sardor Asad ismli amakisi 20-asr boshidagi Fors konstitutsiyaviy inqilobining yetakchisi edi&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=10-oktabr 1950-yil |title=Shah To Wed, Iran Hears |page=12 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;. Surayyo [[Berlin]] va [[Isfahon|Isfahonda]] oʻsgan, [[London]] va [[Shveysariya|Shveysariyada]] taʼlim olgan&lt;ref name=&quot;lpost1980&quot; /&gt;

== Nikoh ==
1948-yilda Surayyoni yaqinda ajrashgan [[Shoh]] [[Muhammad Rizo Pahlaviy]] bilan Zafar Baxtiyorning iltimosiga koʻra, Londonda Gudarz tomonidan olingan surat orqali tanishtirildi. Oʻsha paytda Surayyo oʻrta maktabni Shveysariyadagi maktabni bitirgan va Londonda ingliz tilini oʻrganayotgan edi&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;/&gt; Tez orada ular unashtirildi: Shoh unga 22,37 karat (4,474 g) olmosli uzuk sovgʻa qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.tribuneindia.com/2002/20020529/biz.htm|sarlavha=The Tribune, Chandigarh|ish=The Tribune|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil}}&lt;/ref&gt;...
[[Fayl:Shah and Soraya - reception.jpg|thumb|Shah va Surayyo ]]
Surayyo 1951-yil 12-fevralda [[Tehron|Tehrondagi]] Marmar saroyida Shohga turmushga chiqdi&lt;ref name=&quot;dbm12feb&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=12-fevral 1951-yil |title=Gifts for wedding |work=Daytona Beach Morning |agency=AP |location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapers?id=CnkoAAAAIBAJ&amp;sjid=RcgEAAAAIBAJ&amp;pg=4499,5742010&amp;dq=marble+palace+tehran&amp;hl=en |access-date=23-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Dastlab er-xotin 1950-yil 27-dekabrda turmush qurishni rejalashtirgan edi, ammo kelin xastalanib qolgani uchun marosim qoldirildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=22-dekabr 1950-yil |title=Wedding of Shah Postponed |page=10 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;.

Shoh mehmonlar eronlik kambagʻall oilalar uchun maxsus xayriya jamgʻarmasiga pul berishlari kerakligini eʼlon qilgan boʻlsa-da, toʻy sovgʻalari orasida [[Iosif Stalin]] tomonidan yuborilgan qora olmosli mink palto va stol toʻplami,Sidni Vo tomonidan ishlab chiqilgan va [[Harry S. Truman|AQSh prezidenti]] va [[Bess Truman|birinchi xonimi]] tomonidan yuborilgan Steuben shisha ''afsonalar kosasi'' va [[George VI|shoh Jorj VI]] va qirolicha Yelizavetadan kumush Gruziya shamdonlar ham bor edi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=11-fevral 1951-yil |title=Teheran Awaits Wedding |page=35 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;. 2000 nafar mehmonlar orasida Ogʻa Xon III ham bor edi.

Marosim uchun [[Niderlandiya|Gollandiyadan]] samolyotda joʻnatilgan 1,5 tonna orxideya, lola va chinnigullar ishlatilgan. Oʻyin-kulgiga [[Rim|Rimdan]] otliq sirki olib kelindi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=12-fevral 1951-yil |title=Iran's Shah To Wed in Splendor Today |page=6 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;. Kelin marvaridlar bilan bezatilgan va [[Christian Dior|marabu]] laylak patlari bilan bezatilgan kumush oq koʻylak kiyib olgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Iconic royal wedding gowns |work=Harpers Bazaar |url=http://www.harpersbazaar.com/fashion/fashion-articles/iconic-royal-wedding-gowns#slide-2}}&lt;/ref&gt;. Shohning koʻplab ayollari orasida, odatda, Surayyo uning hayotidagi „haqiqiy sevgisi“ edi, chunki u Surayyoni juda qattiq several edi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;.

Keyinroq Surayyo oʻzi va Eron haqida shunday yozgan edi: „Men ahmoq edim. Men oʻz mamlakatimning geografiyasini, afsonalari haqida deyarli hech narsa bilmasdim; uning tarixidan, musulmon dinidan hech narsadan xabarim yoʻq edi deb aytgan“&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;. Surayyoning tarbiyasi butunlay nemis va [[Katolik cherkovi|katolik]] edi. Eronda musulmon ulamolari Shoh musulmon boʻlmagan bu „yarim yevropalik qizga“ uylanmasligi kerak, deb aytishlari Surayyoga nisbatan Eronda katta ishonchsizlik keltirib chiqardi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; Surayyo shunday deb yozgan edi: &quot;Ham nasroniy, ham musulmon boʻlishni xohlayman, lekin ayni paytda na u, na boshqasi boʻlish hissi mening vujudimga ikki xil qutbni oʻyib qoʻydi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt;

== Eron malikasi ==
Nikohdan keyin Surayyo Erondagi oilaviy xayriya tashkilotini boshqargan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Hammed Shahidian|title=Women in Iran: Gender politics in the Islamic republic|url=https://archive.org/details/womeniniran0000shah|accessdate=7-dekabr 2013-yil|date=1-yanvar 2002-yil|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-31476-6|page=[https://archive.org/details/womeniniran0000shah/page/45 45]}}&lt;/ref&gt;... Muhammad Rizoning onasi va opa-singillari uni xuddi birinchi rafiqasi [[Fawzia Fuad (misr malikasi)|Misr malikasi Favziya Fuad]] bilan boʻlganidek, uni ham oʻz sevgisi uchun raqib sifatida koʻrganlari va uni doimiy ravishda yomon koʻrishgan va arzimagan bahonalar bilan xoʻrlashgani uchun Surayyoning nikohi muammoli edi. Surayyo Shohning eng yaxshi doʻsti va shaxsiy kotibi Ernest Perrondan nafratlanardi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;. Surayyo Perronni „ayollardan, barcha ayollardan nafratlangan gomoseksual“ va „saroy atrofiga, shuningdek, bizning xonadonimizga zahar tarqatuvchi“ deb atagan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; U Perron „nafrat uygʻotadigan, gʻiybatni qoʻzgʻatadigan, har qanday fitnadan zavqlanadigan“ „ayyor, xiyonatkor va makiavelist“ odam ekanligini yozgan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; Muhammad Rizo oʻzini „&lt;nowiki/&gt;[[Falsafa|faylasuf]], shoir va paygʻambar“ deb taʼkidlagan „bu shaytoniy shveysariyalik“dan nafratlanar edi. Shoh va Ernest har kuni ertalab barcha davlat ishlarini fransuz tilida muhokama qilish uchun uchrashishardi, chunki Perron shoh maslahatini eng qadrlaydigan odam edi va Surayyo tez orada bilib olganidek, boshqa masalalar ham muhokama qilhanlar.

Chap qanot Milliy frontning Bosh vaziri Muhammad Mosaddeg bilan ziddiyat paytida Muhammad Rizo tez-tez tushkunlikka tushdi, uning soʻzlariga koʻra, „qoʻrqinchli va qaygʻuli“ edi, hatto doʻstlari bilan poker oʻynashni ham toʻxtatdi, bu uning asosiy oʻyinlaridan biri edi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;... Bir necha marta Surayyo Muhammad Rizoga „jasoratini toʻgʻri yoʻlga qoʻyishni“ maslahat bergan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt;

1953-yil avgust oyida Surayyo [[Rim|Rimga]] qochgan shohga ergashdi va Eronning Italiyadagi elchisiga qirollik juftligi doimiy ravishda paparatsilar tomonidan taʼqib qilinayotgan paytda ular uchun joy ajrata olmagani uchun shikoyat qildi&lt;ref&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan 2011, p. 188.&lt;/ref&gt;.. 1953-yil 19-avgustda Surayyo Mosaddeg taxtdan agʻdarilgani haqida telegramma olganida, gʻamgin Muhammad Rizo Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtish haqida gapirayotganini esladi va xursandchilikdan baqirib yubordi&lt;ref&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan 2011, p. 189.&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Soraya_Pahlavi_1956_(cropped,_retouched).jpg|thumb| Qirolicha Surayyo 1956-yil]]
1953-yilgi davlat toʻntarishi Mosaddegni agʻdarilganidan keyin Shohning ruhi koʻtarildi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;. Muhammad Rizo va Surayyoning sevimli mashgʻulotlaridan biri niqobli toʻplar edi, Surayyo shoh har doim sher libosini (qirollik ramzi) kiyib yurganidan shikoyat qilgan, Surayyon8ng oʻzi esa Madam de Pompador noqobining oʻrniga [[Janna dʼArk|Janna d’Ark]] sifatida koʻrinishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; Eri haqida, Surayyo har doim „evropalik“ shaxsiyat xususiyatlarini namoyon qilganda, uni „sharq“ xatti-harakatlari uchun tanqid qilganda maqtagan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; Surayyo birinchi marta turmushga chiqganiga qaramay, „Mendan oldin boʻlgan son-sanoqsiz maʼshuqalari boʻlishiga qaramay, Muhammad Rizo ayollarga nisbatan nihoyatda uyatchan edi… u oʻz his-tuygʻularini koʻrsatishni yoqtirmasdi“, deb yozgan va uning koʻzlarini „ifodali“ deb maqtagan. Toʻq jigarrang, deyarli qora, porloq, goh qattiq, goh qaygʻuli yoki mayin, ular jozibani taratib, uning ruhini aks ettirgan.&quot;&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt;

Surayyo Yevropada tarbiyalanganligi sababli, Eron uning uchun „gʻalati“ mamlakat edi, eronlik amerikalik tarixchi Abbos Milani uning oddiy eronliklarga boʻlgan munosabatini tushuntirib berdi, u Surayyoni [[Irqchilik|irqchi]] deb atagan. Yevropa har doim uning uchun hamma narsada mukammallik uchun namuna boʻlgan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;... Surayyo qirolichani „kasalxonalar, mehribonlik uylari, xayriya tashkilotlari, osmonga ochiq, turar-joylarini suv bilan taʼminlab turgan, avval kir yuvuvchi ayollarga itlarga xizmat koʻrsatgan iflos suv oqimlari boʻlgan odamlar turar joylariga tashrif buyurishi kerakligini aytdi. Qashshoqlik va qashshoqlik. Raxit bilan kasallangan bolalar, vayronagarchilikka uchragan ayollar va och chollar, qashshoqlik, haqiqiy qashshoqlik hukm surgan yoʻlaklarning iflosligi“ bularning bari malikaga umuman yoqmasdi&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt;

[[Tehron|Tehronning]] „iflosligi“ ga urgʻu berib undan farqli oʻlaroq, Surayyo [[Parij]] uni qanday „koʻzini qamashtirgani“ haqida ochiq hayrat bilan yozgan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 pp. 155-60.&lt;/ref&gt;.. Surayyo Parijdagi vaqtini shunday taʼrifladi: „Har kuni mening yuragim quyosh nuriga toʻldi. Hayot engil edi… kinoteatrlarga borish, ''brassi terrasida'' bir stakan limonad ichish juda ajoyib edi. Eronda zavq taqiqlangan.“&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt; Surayyo Yevropadagi maktabda oʻqishdan xursand boʻlgani haqida yozgan&lt;ref name=&quot;milani155160&quot; /&gt;
[[Fayl:Mohammadreza_pahlavi_and_soraya_esfandiary.jpg|left|thumb| Surayyo va Shoh 1953-yil]]
1954-yil oktabr oyida Muhammad Rizo Surayyo unga merosxoʻr bermaganidan xavotirda ekanligini aytdi va amerikalik ginekolog shifokorlaridan yordam soʻrash uchun AQShga borishni taklif qildi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 198&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 198&lt;/ref&gt;.. 1954-55-yillarda imperator er-xotin 1954-yil 5-dekabrda Qoʻshma Shtatlarga uzoq muddatli tashrif buyurdilar&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 198&quot; /&gt; [[Nyu-York|Nyu-Yorkda]] Surayyo shifokorlarga tashrif buyurdi, ular unga bola tugʻa olmasligi „soʻnggi ikki yildagi zarbalar, xafagarchiliklar va qaygʻular“ tufayli sodir boʻlganiga ishontirishdi, bu esa uni tinchlantirdi, ammo Bostonda shifokorlar uning bepusht ekanligini aytishdi. Surayyo hech qachon farzand koʻrish mumkin emas edi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 199.&lt;/ref&gt;.. Ularning safarining koʻp qismi Shohning bepushtligi haqidagi xabarni juda yomon qabul qilgan Surayyoni taskinlash uchun biror narsa qilishga urinishlar bilan oʻtkazishdi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot; /&gt; Shifokorlar Surayyoga nima xabar qilganidan bexabar, ''Newsweek'' kinoya bilan yozdi: „Hatto ''Shahanshoh'' (shohlar qiroli), Xudoning vitse-regenti, Qodirning soyasi va Koinot markazi taʼtilga loyiqdir. Ular [imperator juftligi] bu qishni AQShga shaxsiy tashrif bilan oʻtkazdilar. Nyu-York kasalxonalarida jismoniy tekshiruvlar, San-Fransiskodagi diqqatga sazovor joylarni tomosha qilish, Gollivudda mambo raqsi, Quyosh vodiysida changʻi uchish, suv changʻisi Mayami Beach“&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot; /&gt;

Surayyo Gollivudni hayratda qoldirdi va [[Los-Anjeles|Los-Anjelesda]] boʻlganida amerikalik kino yulduzlari bilan uchrashishdan zavqlandi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 199.&lt;/ref&gt;... Los-Anjelesdagi faoliyati davomida Surayyo [[Grace Kelly|Greys Kelli]], Loren Bakall, Bob Xop, Ester Uilyams va Xamfri Bogart kabi sevimli yulduzlari bilan uchrashdi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot; /&gt; Qirolicha Surayyoning Mayamida bikini kiygan holda suv changʻisi uchayotgani surati Eronda nihoyatda bahs-munozaralarga sabab boʻldi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot; /&gt; Surayyo musulmon axloqlariga mos boʻlmagan kiyim kiygani axloqsizligi uchun koʻpchilik tomonidan qoralandi va ''[[Ulamo|ulamolar]]'' tanqidini pasaytirish maqsadida Eronda suratga tushish taqiqlovchi qonun qabul qilindi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot; /&gt;

1955-yil 12-fevralda imperator er-xotin Amerika Qoʻshma Shtatlaridan Buyuk Britaniyaga mashhur ''Qirolicha Meri laneri'' bilan joʻnab ketishdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 200&lt;/ref&gt;.... [[London|Londonda]] Muhammad Rizo va Surayyo qirolicha [[Elizabeth II|Yelizaveta II]] bilan Bukingem saroyida shahzoda konsorti, [[Philip Mountbatten|shahzoda Filipp, Edinburg gertsogi]] ; Bosh vazir ser [[Winston Churchill|Uinston Cherchill]] va tashqi ishlar vaziri ser Entoni Eden bilan kechki ovqatni tanovul qildilar&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot; /&gt; Sayohatning yakuniy qismida imperator er-xotin [[Kyoln|Kyolnga]] tashrif buyurishdi va u yerda Surayyoning ota-onasi bilan qolishdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot; /&gt; Shohning birinchi turmushidan boʻlgan qizi, Belgiyada tahsil olayotgan [[Shahnaz Pahlavi|malika Shahnoz]] ham otasini koʻrgani Kyolnga bordi, bu esa rashkchi Surayyoning eridan faqat oʻziga mehr koʻrsatishini talab qildi va Shoh unga jim boʻlishini aytishga olib keldi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot; /&gt; 1955-yil 12-martda Shoh va malika Tehronga qaytib kelishdi va u yerda yomgʻir yogʻayotganiga qaramay, minglab odamlar ularni kutib olish uchun chiqqanidan xursand boʻlishdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot; /&gt; Oʻzining bosh vaziri general Fazlolloh Zohidiyni yoqtirmagan Shoh, podagra bilan ogʻrigan Zohidining yomgʻir ostida turib, uni Tehron aeroportida kutib olish uchun noqulay boʻlganidan juda mamnun edi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 200&quot; /&gt;

Keyinchalik 1955-yilda Shoh [[Bahoiylik|bahaiy]] dinidagi ozchilikni taʼqib qilishni davom ettirib, ularning ibodatxonalarini vayron qildi. Britaniya diplomati Denis Rayt shoh vaziri Asadulloh Alamga norozilik bildirdi, ammo Muhammad Rizo Surayyoning bikinili surati paydo boʻlganidan soʻng ''ulamolarni'' tinchlantirish uchun biror narsa qilishi kerakligini aytishdi va bu uning asosiy ittifoqchisi Oyatulloh Seyyid Husayn Borujerdini gʻazablantirdi&lt;ref name=&quot;Milani 199&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 199.&lt;/ref&gt;......

== Ajralish ==
[[Fayl:Shah_lighting_cigarette_for_his_wife_Sorraya.jpg|thumb| Shoh xotini Surayyo uchun sigaret tutatmoqda]]
Toʻy kuchli qor paytida boʻlib oʻtgan boʻlsa-da, yaxshi alomat hisoblangan, imperator er-xotinning nikohi Surayyoning [[Bepushtlik|bepushtligi]] tufayli 1958-yil boshida buzildi. Shohning yagona farzandi, uning qizi malika Shahnoz sobiq Bosh vazir, general Fazlolloh Zohidiyning oʻgʻli, Muhammad Rizo nafratlangan va 1955-yilda ishdan boʻshatilgan Ardesher Zohidiyga turmushga chiqqan edi&lt;ref&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011, pages 212-213&lt;/ref&gt;. Shoh Surayyoga „Zohidiy Pahlaviylar sulolasini davom ettira olmasligini“ va Pahlaviylar xonadoni davom etishi uchun unga oʻgʻil tugʻib berishi kerakligini aytdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 213&lt;/ref&gt;. U Shveysariya va Fransiyada va Sent-Luisda doktor Uilyam Mastersga davolanish uchun murojaat qilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|first=Thomas|last=Maier|title=Masters of Sex|url=https://archive.org/details/mastersofsexlife0000thom|publisher=Basic Books|year=2013|chapter=6}}&lt;/ref&gt;. Shoh unga merosxoʻr boʻlish uchun ikkinchi xotin olishni taklif qildi, lekin Surayyo bu variantni rad etdi&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=14-mart 1958-yil |title=Iran Shah Divorces His Childless Queen |page=2 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;.

Qirolicha sifatidagi mavqeini saqlab qolish uchun Surayyo Shohga 1909-yilgi konstitutsiyani oʻzining oʻgay akalaridan birining oʻrniga oʻtishiga ruxsat berish kerakligini aytdi, Muhammad Rizo unga „Donolar kengashining roziligi“ talab qilinishini aytdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 213&lt;/ref&gt;. Konstitutsiyani hech qachon oʻqimagan Surayyo „Donolar kengashi“ yoʻqligini bilmas edi, bu shohning ogʻir qarorni yolgʻon bilan keyinga qoldirish usuli edi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot; /&gt; Muhammad Rizo allaqachon konstitutsiyaga ikki marta oʻzgartirish kiritgan edi, shuning uchun u tuzatishlarni maʼqullash uchun „Donolar kengashi“ni chaqiruvchi band yoʻqligini bilar edi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot; /&gt; Shohning hukmron onasi Surayyoni yomon koʻrardi va uni taloq qilish uchun bosim oʻtkazar va unga Pahlaviylar xonadonini davom ettirish uchun oʻgʻil tugʻish burchi ekanligini aytdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot; /&gt; Muhammad Rizo Surayyoni Eronni tark etishga koʻndirgan va u konstitutsiyani oʻzgartirish uchun „Donolar kengashi“ni chaqirishga vaʼda bergan&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot; /&gt; Bu vaʼdaga qaramay, Surayyo erining unga qarshi chiqqanini sezdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot; /&gt;

U fevral oyida Eronni tark etdi va oxir-oqibat Germaniyaning [[Kyoln|Kyoln shahridagi]] ota-onasining uyiga bordi, u yerda shoh xotinining amakisi, senator Sardor Asadni 1958-yil mart oyining boshida uni Eronga qaytishga ishontirish uchun yubordi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=6-mart 1958-yil |title=Shah's Plea to Queen Held Vain |page=3 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;...... Surayyo shoh ikkinchi xotin oladigan boʻlsa, malika boʻlib qolishi haqidagi taklifni rad etib, oʻz xotiralarida Muhammad Rizoning „asosan sharqona“ ekanligini yozdi va &quot;sevgi uchun taxtini qurbon qilgan Vindzor gertsogi &quot; bilan qarama-qarshilik koʻrsatdi faqat „sharqliklar“ oʻz taxtlari uchun muhabbatni qurbon qilganlarini aytdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 213&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 213&lt;/ref&gt;. 5-mart kuni Muhammad Rizo unga qoʻngʻiroq qilib, ikkinchi xotin olishga rozi boʻlishi kerakligini, aks holda u ajrashishini aytdi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 214&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 214&lt;/ref&gt;. 10-mart kuni maslahatchilar kengashi shoh bilan uchrashib, muammoli nikoh va merosxoʻr yoʻqligi haqida gaplashdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=11-mart 1958-yil |title=Iran Decision Pending |page=2 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;. Toʻrt kundan soʻng, imperator juftligi ajrashishi eʼlon qilindi. Eron hukumati tomonidan eʼlon qilingan matbuot bayonotida, Surayyo ajralishga rozi boʻlgani eʼlon qilingan, keyin esa Surayyo eri bilan oxirgi marta 5-mart kuni eshitganini va unga oldindan xabar berilmaganini daʼvo qilgan&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 214&quot; /&gt; Bu, dedi 25 yoshli malika, „oʻz baxtimning qurboni“&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;&quot;Queen of Iran Accepts Divorce As Sacrifice&quot;, ''The New York Times'', 14 March 1958, p. 4.&lt;/ref&gt;.. Keyinroq u jurnalistlarga erining ajrashishdan boshqa iloji yoʻqligini aytdi&lt;ref&gt;&quot;Surayyo Arrives for U.S. Holiday&quot;, ''The New York Times'', 23 April 1958, p. 35.&lt;/ref&gt;. Britaniyaning Erondagi elchisi „Surayyo Shohning yagona haqiqiy sevgisi“ ekanligini aytgan&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 214&quot; /&gt;
[[Fayl:Ex_keizerin_Soraya_in_Noordwijk,_vlnr_Prins_Byra_,_Prinses_Soraya_en_haar_moeder,_Bestanddeelnr_910-5690.jpg|left|thumb| Surayyo ajrashganidan keyin Noordwijk plyajida, 1959-yil avgust]]
1958-yilning 21-martida, Eronning Yangi yili kuni, yigʻlayotgan shoh radio va televideniye orqali eshittirilgan nutqida Eron xalqiga ajrashganini eʼlon qildi; shoshqaloqlik bilan boshqa turmush qurmasligini aytdi. Sarlavhali ajralish fransuz yozuvchisi Fransuaza Mallet- ''Jorisni Je veux pleurer comme Surayyo'' („Men Surayyo kabi yigʻlamoqchiman“) nomli xit pop qoʻshigʻini yozishga ilhomlantirdi. Nikoh 1958-yil 6-aprelda rasman tugadi. ''The New York Times gazetasi'' xabariga koʻra, ajralishdan oldin qirolicha Surayyoni eriga ikkinchi xotin olishga ruxsat berishga koʻndirish uchun keng koʻlamli muzokaralar olib borilgan. Qirolicha esa nikohning muqaddasligini taʼkidlagan holda, „u erining sevgisini boshqa ayol bilan baham koʻrish gʻoyasini qabul qila olmayman“ degan qarorga keldi&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;/&gt;

Surayyo Germaniyadagi ota-onasining uyidan Eron xalqiga yoʻllagan bayonotida shunday dedi: „Imperator hazratlari Muhammad [[Rizoshoh Pahlaviy|Rizo Shoh Pahlaviy]] taxtga vorisning avloddan-avlodga toʻgʻridan-toʻgʻri erkak naslidan boʻlishini zarur deb bilganidan beri avloddan-avlodga, davlat kelajagi va xalq farovonligi yoʻlida chuqur afsus bilan Imperator oliy hazratlarining xohishiga koʻra oʻz baxtimni qurbon qilaman va ajralishga roziligimni eʼlon qilaman.“&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;&quot;Queen of Iran Accepts Divorce As Sacrifice&quot;, ''The New York Times'', 14 March 1958, p. 4.&lt;/ref&gt;.. Surayyo ajrim uchun yaxshi mukofotlandi, Shoh unga Parijda 3 million AQSh dollariga baholangan pentxaus kvartirasini sotib olib berdi va unga oyiga 7000 AQSh dollari miqdorida aliment toʻladi (bu 1979-yilda Islom inqilobi Muhammad Rizoni agʻdarganiga qadar toʻlash davom etgan). 1958-yilda ishlab chiqarilgan Rolls-Royce Phantom IV, Mercedes-Benz 300 SL, [[Bulgari|Bolgar]] yoquti, Van Cleef &amp;amp;amp; Arpels brosh va Garri Uinstonning 22,37 karatli olmosli [[platina]] uzugi kabi turli hashamatli narsalar bilan birga uning vafotidan keyin sotilgan 838 350 AQSh dollarlik koʻchmas mulkni ham sovgʻa qildi&lt;ref name=&quot;Milani, Abbas page 214&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011 page 214&lt;/ref&gt;.

Ajralishdan soʻng, sobiq qirolichaga boʻlgan his-tuygʻularini soʻragan jurnalistga „Hech kim mash’alani mendan uzoqroq koʻtara olmaydi“ deb aytgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Hofmann |first=Paul |date=24-fevral 1959-yil |title=Pope Bans Marriage of Princess to Shah |page=1 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;.

== Aktrisa sifatida karyera ==
[[Fayl:Court_Portrait_by_SAKO_of_Queen_Soraya_1953.jpg|thumb| Surayyo 1953-yil]]
Ajrashganidan soʻng, Surayyo rejissor Maksimilian Shell va sanoat merosxoʻri Gunter Saks bilan munosabatda boʻlgan va [[München|Myunxenda]] qisqa vaqt yashagan. Keyinchalik Surayyo Fransiyaga koʻchib oʻtdi. U kino aktrisasi sifatida qisqa karerasini boshlagan, buning uchun u faqat oʻz ismini ishlatgan. Dastlab, u Dino De Laurentiis tomonidan rus imperatori haqidagi filmda [[Yekaterina II Alekseyevna|Buyuk Ketrinni]] tasvirlashi eʼlon qilindi, ammo bu loyiha amalga oshmadi&lt;ref&gt;&quot;Surayyo Taking Screen Role&quot;, ''The New York Times'', 8 October 1963, p. 48.&lt;/ref&gt;. Buning oʻrniga u 1965-yilda &quot; ''tre volti'' &quot; (''&quot;Uch yuz&quot;'')&lt;ref&gt;{{IMDbda film|0058681|I tre volti}}&lt;/ref&gt; filmida rol oʻynadi va italiyalik rejissor Franko Indovinaga (1932-72) hamroh boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.hello-magazine.com/royalty/2001/10/25/princessSurayyo|sarlavha=Princess Surayyo, ex-wife of the Shah of Iran, dies in Paris|kirish sanasi=27-iyun 2008-yil|sana=25-oktabr 2001-yil|nashriyot=[[Hello! (magazine)|Hello!]] Magazine}}&lt;/ref&gt;. U 1965-yilda &quot; ''U'' &quot; filmida Surayyo ismli qahramon sifatida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{IMDbda film|0059710|She}}&lt;/ref&gt;. Indovina samolyot halokatida vafot etganidan soʻng, u umrining qolgan qismini Yevropada oʻtkazdi va u 1991-yilda oʻzining „Yolgʻizlik saroyi“ (''&quot;Yolgʻizlik saroyi&quot;'') ''nomli memuarida'' aytib oʻtgan. 

== Keyingi yillarda Parijda ==
Oʻzining soʻnggi yillarida Surayyo Parijda Montaigne avenyu yashadi. U vaqti-vaqti bilan gertsog de La Rochefucauld tomonidan oʻtkaziladigan ziyofatlar kabi ijtimoiy tadbirlarda qatnashdi. Uning doʻsti va tadbir tashkilotchisi Massimo Gargia uni koʻnglini koʻtarishga, yoshlar bilan uchrashishga harakat qildi. Surayyo sartarosh Aleksandr Zuarining doimiy mijozi edi. U shuningdek, kvartirasi roʻparasida joylashgan Plaza Athenée mehmonxonasining bariga va qabulxonasiga borishni yoqtirardi. Unga tez -tez oʻzining sobiq xonimi va sodiq doʻsti Chamrizod Firuzobodyon hamroh boʻlgan.

1979-yilda Surayyo Muhammad Rizoga u [[Panama|Panamada]] saraton kasalligidan vafot etayotganida xat yozib, u hali ham uni sevishini va uni oxirgi marta koʻrishni xohlayotganini aytdi&lt;ref name=&quot;milani430431&quot; /&gt; Muhammad Rizo uning maktublaridan qattiq taʼsirlandi va unga javob yozdi, u ham uni hali ham sevishini va uni oxirgi marta koʻrishni xohlayotganini aytdi, lekin [[Farah Diba|malika Farah]] hozir uchrasha olmasliklarini aytdi&lt;ref name=&quot;milani430431&quot;&gt;Milani, Abbas ''The Shah'', London: Macmillan, 2011, pages 430-31.&lt;/ref&gt;.. 1980-yilda Surayyo [[Qohira|Qohirada]] Muhammad Rizoni ziyorat qilishiga kelishib olindi, biroq u safarga chiqolmasdan vafot etdi, bu Milani Muhammad Rizo va Surayyoning haqiqiy &quot; yulduzli oshiqlar &quot; ekanliklarini izohlashga olib keldi&lt;ref name=&quot;milani430431&quot; /&gt; Surayyo shohning uchinchi xotini Farah bilan hatto Parijda yashaganida ham aloqa qilmadi. 

== Oʻlim ==
[[Fayl:Soraya-Mutter_Erde_fec.jpg|thumb| Myunxendagi Surayyo Isfandiyoriy-Baxtiyor qabri, № 4-kvartaldagi 5-qabr. № 143-kvartal oldida. 149]]
Surayyo 2001-yil 26-oktabrda (sobiq turmush oʻrtogʻining 82 yoshga toʻlgan kunida) nomaʼlum sabablarga koʻra Parijdagi (Fransiya) kvartirasida vafot etdi; u 69 yoshda edi&lt;ref name=&quot;bpost26oct&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=26-oktabr 2001-yil |title=Surayyo, the second wife of Shah of Iran, dies |work=The Birmingham Post |url=http://www.thefreelibrary.com/Surayyo%2c+the+second+wife+of+Shah+of+Iran%2c+dies.-a079470137 |access-date=11-iyun 2013-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wp25oc&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-oktabr 2001-yil |title=Wife of Former Shah of Iran Dies |work=The Washington Post |agency=AP |location=Paris |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/aponline/20011025/aponline212922_000.htm |url-status=dead |access-date=16-iyul 2013-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921073729/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/aponline/20011025/aponline212922_000.htm |archive-date=21-sentabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.. Uning oʻlimidan xabar topgan ukasi Bijan afsus bilan: „Undan keyin gaplashadigan hech kimim yoʻq“, dedi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.avairan.com/bijan-nimrooz.htm|sarlavha=Article Written By Dr Abbassi For Nimrooz Newspaper|nashriyot=Avairan|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil|arxivsana=7-iyul 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110707195317/http://www.avairan.com/bijan-nimrooz.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.iranian.com/CyrusKadivar/2002/June/Surayyo/index.html|sarlavha=Surayyo Esfandiari, Cyrus Kadivar|nashriyot=The Iranian|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil|sana=June 2002}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Bijan bir haftadan keyin vafot etdi&lt;ref&gt;[http://www.bakhtiarifamily.com/Surayyo.php Bakhtiari family website — Surayyo Esfandiari Bakhtiari]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;zoe6apr&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Irene Zoeck |date=6-aprel 2003-yil |title=Fortune of Shah's former wife goes to German state |work=The Telegraph |location=Munich |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iran/1426783/Fortune-of-Shahs-former-wife-goes-to-German-state.html |access-date=16-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

2001-yil 6-noyabrda Parijdagi Amerika soborida malika Ashraf Pahlaviy, shahzoda Gʻulom Rizo Pahlaviy, Parij grafi va grafinyasi , Neapol shahzodasi va malikasi, Orlean shahzodasi Mishel va malika Ira fon Fyurstenberg ishtirokida dafn etidi. u Vestfridxof № 4-kvartalida dafn qilindi. 143, Myunxendagi qabristonda ota-onasi va akasi bilan birga&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.angelfire.com/de/verenasroyalty/Royalnews2001b.html|sarlavha=Royal News 2001|nashriyot=Angelfire|sana=14-dekabr 2001-yil|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil}}&lt;/ref&gt;.

Uning oʻlimidan soʻng, bir necha ayollar uning 1962-yilda tugʻilgan noqonuniy qizi ekanliklarini daʼvo qilishdi. Fors tilidagi &quot; ''Nimruz'' &quot; haftaligiga koʻra, bu daʼvolarning hech biri tasdiqlanmagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.avairan.com/prinsessSurayyo1.htm|sarlavha=Tabarzadi|nashriyot=Avairan|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil|arxivsana=30-iyun 2010-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100630030820/http://www.avairan.com/prinsessSurayyo1.htm}}&lt;/ref&gt;. Gazeta, shuningdek, 2001-yilda malika Surayyo va uning ukasi oʻldirilganini isbotsiz koʻrsatadigan maqola chop etgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.avairan.com/bijan-nimrooz.htm|sarlavha=Online.net Hébergement Mutualisé Professionnel|nashriyot=Avairan|kirish sanasi=16-avgust 2010-yil|arxivsana=7-iyul 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110707195317/http://www.avairan.com/bijan-nimrooz.htm}}&lt;/ref&gt;. Uning buyumlari 2002-yilda Parijdagi kim oshdi savdosida 8,3 million dollardan koʻproqqa sotilgan&lt;ref name=&quot;zoe6apr&quot;/&gt;

== Xotiralar ==
Malika Surayyo ikkita memuar yozgan. Birinchisi, 1964-yilda nashr etilgan va Qoʻshma Shtatlarda Doubleday tomonidan nashr etilgan „ ''Malika Surayyo: uning imperator oliyligining avtobiografiyasi“''. Oʻlimidan oʻn yil oldin u va uning hamkori Lui Valentin fransuz tilida yana bir esdalik kitobini yozdilar, ''Le Palais des solitudes'' (Parij: France Loisirs/Mishel Laffon, 1991), u ingliz tiliga ''Yolgʻizlik saroyi'' (London: Kvartet kitoblari) deb tarjima qilingan. Ltd, 1992);{{ISBN|0-7043-7020-4}}.

== Meros ==
[[Fayl:Soraya_Isfandiary_Bakhtiari_(cropped).JPG|thumb| Surayyo haykali, Renato Signorini tomonidan 1955-yil]]
Surayyoning Shohdan ajralishi fransuz qoʻshiqchisi Fransua Mallet-Jorrisni „Je veux pleurer comme Surayyo“ (Men Surayyo kabi yigʻlamoqchiman) yozishga ilhomlantirdi&lt;ref name=&quot;dar1apr&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;wp25oc&quot;/&gt; Fransuz atirgul yetishtiruvchisi sobiq qirolicha sharafiga kungaboqar yetishtirdi va uni „Empress Surayyo“ deb nomladi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=17-iyun 1958-yil |title=Empress Surayyo rose |page=29 |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;...

Malika hayoti haqida italyan nemis tillarida telefilm (''Gʻamgin malika''), 2003-yilda efirga uzatilgan boʻlib, unda Anna Valle Surayyo va Erol Sander Shoh rolini oʻynagan&lt;ref name=&quot;khaleej09&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=3-oktabr 2009-yil |title=Making Sense of Iran |work=Khaleej Times |url=http://www.thefreelibrary.com/Making+Sense+of+Iran.-a0208925464 |access-date=19-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Fransuz aktrisasi Mathilda Mey Shohning singlisi, malika [[Shams Pahlavi|Shams Pahlaviy]] sifatida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{IMDbda film|0348076|Surayyo}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiya ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Kino va televideniye
! Yil
! Sarlavha
! Rol
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
|-
| 1953-yil
| ''Zwischen Glück va Krone''
| Oʻzi
| Arxiv kadrlari
|-
| 1965-yil
| ''Men volti bor''
| Oʻzi / Linda / Mrs. Melvil
|
|-
| 1965-yil
| ''U''
| Surayyo
|
|-
| 1998-yil
| ''Legenden''
| Oʻzi
| Epizod: „Surayyo“
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Isfandiyoriy Baxtiyoriy, Surayyo}}
[[Turkum:2001-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1932-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]
[[Turkum:Eronlik aktrisalar]]</text>
      <sha1>278w2ijsjtuyafhr6zn5xkmy9vgvf7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amruta Xanvilkar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>751104</id>
    <revision>
      <id>6155673</id>
      <parentid>6046157</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:15:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>151706</id>
      </contributor>
      <comment>→ corr.</comment>
      <origin>6155673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9415" sha1="gb8jf8td9frzmdzwotm094ceyfn36do" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi             = Amruta Xanvilkar 
| tasvir           =
| eni              = 
| imzo             = 2018-yilda Amruta
| sarlavha         = 
| tugʻilgan_paytidagi_ismi = 
| tavalludi_sanasi = {{birth date and age|1984|11|23|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Maharashtra]], [[Mumbay]]
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| kasbi = Aktrisa, raqqosa
| filmlari =
| janr =
| amplua =
| yoʻnalish =
| faoliyat_yillari = 2004 — hozirgacha
| turmush_oʻrtogʻi = [[Himmanshoo A. Malhotra]]
| bolalari =
| qarindoshlari =
| sovrinlar =
| imdb_id =
| sayt =
}}
'''Amruta Xanvilkar Malhotra''' (1984-yil 23-noyabrda tugʻilgan) — hind aktrisasi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Amruta Khanvilkar shares her take on life and more|url=https://www.filmfare.com/interviews/amruta-khanvilkar-shares-her-take-on-life-and-more-50992.html|kirish sanasi=30-sentabr 2021-yil|ish=Filmfare|til=en|qaralgan sana=2022-07-17|arxivsana=2021-10-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211028171527/https://www.filmfare.com/interviews/amruta-khanvilkar-shares-her-take-on-life-and-more-50992.html}}&lt;/ref&gt;. U hind va marathi filmlarida ishlagan va Ishq Bectorning ''Aye Hip Hopper'' filmidagi roli bilan tanilgan. Shuningdek, u ''Nach Baliye 7'' -da gʻalaba qozonishi va ''Qoʻrquv omili: Khatron Ke Khiladi 10'' -da ishtirok etishi bilan mashhur boʻlgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=2019-08-01|sarlavha=Khatron Ke Khiladi 10: Karan Patel, Karishma Tanna, Amruta Khanvilkar and others leave for Bulgaria|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/khatron-ke-khiladi-10-karan-patel-karishma-tanna-amruta-khanvilkar-and-others-leave-for-bulgaria/photostory/70480397.cms|kirish sanasi=2021-01-28|ish=The Times of India|til=en}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Amrutaning Aditi ismli singlisi bor edi. Xanvilkar 1984-yil 23-noyabrda marati oilasida tugʻilib o`sgan. Amruta Xanvilkar Malhotra 2015-yil 24-yanvarda Dehlida Himmanshoo A. Malxotraga turmushga chiqqan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=2017-11-01|sarlavha=My marriage with Himanshu Malhotra is for keeps: Amruta Khanvilkar|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/amruta-khanvilkar-dance-india-dance-6-raazi-marriage-4916932/|kirish sanasi=2021-01-28|ish=The Indian Express|til=en}}&lt;/ref&gt;. Himmanshoo — Zee TV-ning Aapki Antara filmida Sameer va Bhagonwali-Baante Apni Taqdeerda Guddu Shukla rolini ijro etgan aktyor.

== Faoliyati ==
Amruta Xanvilkar Malhotrayetakchi aktrisa boʻlish orzusini amalga oshirish uchun 2004-yilda Zee TV telekanalining „Zee Cinestars ki Khoj“ nomli isteʼdodlar shousida qatnashadi va garchi Amruta Xanvilkar Malhotra tanlovda gʻolib chiqmagan boʻlsa-da, bir nechta telekoʻrsatuvlar takliflarini oladi. Xanvilkar [[Hind tili|hind]] va marathi filmlarida suratga tushgan. U ''Katyar Kaljat Ghusli'' filmlarida rol ijro etgan va Natarangdan „''Wajle'' Ki Bara“ qoʻshigʻi bilan tanilgan edi.  Amruta Xanvilkar Malhotra Meghna Gulzarning Raazi ''filmida ham'' paydo boʻlgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/i-have-worked-hard-to-see-this-day-amruta-khanvilkar/story-RUE7KSL8PiJ6cn0diS77TK.html|sarlavha=I have worked hard to see this day: Amruta Khanvilkar|sana=12-mart 2018-yil|kirish sanasi=30-may 2018-yil|arxivsana=3-iyul 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180703050713/https://www.hindustantimes.com/regional-movies/i-have-worked-hard-to-see-this-day-amruta-khanvilkar/story-RUE7KSL8PiJ6cn0diS77TK.html}}&lt;/ref&gt;.

Amruta Xanvilkar Malhotra eri Himmanshoo A. Malxotra bilan ''Nach Baliye'' raqs realiti-shousining yettinchi mavsumida gʻolib chiqqan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=IANS|sarlavha=Nach Baliye 7 winner Amruta Khanvilkar reveals how being underdogs helped them|url=http://indiatoday.intoday.in/story/nach-baliye-7-amruta-khanvilkar-himmanshoo-malhotra-winner-underdogs-helped/1/452876.html|ish=[[India Today]]|kirish sanasi=14-aprel 2016-yil|sana=21-yanvar 2015-yil|arxivsana=3-aprel 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160403045349/http://indiatoday.intoday.in/story/nach-baliye-7-amruta-khanvilkar-himmanshoo-malhotra-winner-underdogs-helped/1/452876.html}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda u Fear Factor: Khatron Ke Khiladi 10 tanlovi ishtirokchisi boʻlgan va 5-haftada [[Adaa Khan|Adaa Xonga]] qarshi oʻyindan chetlatilgan. Amruta Xanvilkar Malhotra Marathi kinoteatrining yetakchi aktrisalaridan biri va mohir, iste'dodli raqqosadir.

== Filmografiyasi ==
[[Fayl:Amruta_Khanvilkar_at_the_audio_release_of_Marathi_film_'Pyaar_Vali_Love_Story'.jpg|thumb|271x271px| Amruta „Pyaar Vali Love Story“ marathi filmining audio chiqishida]]

=== Filmlari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
!Nom
!Rol
!Til
|-
|2006
|''Golmaal''
|Purva / Apurva
|Marathi
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2007
|''Mumbai Salsa''
|Neha
|[[Hind tili|Hind]]
|-
|''Saade Maade Teen''
|Madhura
|Marathi
|-
|''Hattrick''
|Hemendra Patelning qizi
| rowspan=&quot;3&quot; |Hind
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2008
|''[[Kontrakt|Contract]]''
|Divya
|-
|''Phoonk''
|Aarti
|-
|''Doghat Tisra Ata Sagle Visara''
| -
| rowspan=&quot;3&quot; |Marathi
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2009
|''Gaiir''
|Neha
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2010
|''Natarang''
| -
|-
|''Phoonk 2''
|Aarti
| rowspan=&quot;2&quot; |Hind
|-
|''Phillum City''
|Malti
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2011
|''Arjun''
|Anushka
| rowspan=&quot;7&quot; |Marathi
|-
|''Zhakaas''
|Manjula
|-
|''Dhoosar''
|Carla
|-
|''Fakta Ladh Mhana''
| -
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2012
|''Satrangi Re''
|RJ Alisha
|-
|''Shaala''
|Paranajpe Bai
|-
|''Aayna Ka Bayna''
|Shivani
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2013
|''Himmatwala''
| -
|[[Hind tili|Hind]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2015
|''Baji''
|Gauri
| rowspan=&quot;5&quot; |Marathi
|-
|''Welcome Zindagi''
|Meera
|-
|''Katyar Kaljat Ghusali''
|Zareena
|-
|2016
|''One Way Ticket''
|Shivani
|-
|2017
|''Bus Stop''
|Sharayu
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2018
|''Raazi''
|Munira
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Hind tili|Hind]]
|-
|''Damaged''
|Lavina
|-
|''Satyameva Jayate''
|Sarita Rathod
|-
|''Ani…Dr. Kashinath Ghanekar''
|Sandhya Shantaram (Chandrakala)
| rowspan=&quot;2&quot; |Marathi
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2020
|''Choricha Mamla''
|Shraddha
|-
|''Malang''
|Teresa Rodrigues
|Hind
|-
|2021
|''Well Done Baby''
|Meera
| rowspan=&quot;3&quot; |Marathi
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2022
|''Pondicherry''
|Mansi
|-
|''Chandramukhi''
|Chandramukhi (Chandra) Umajirao Jhunarkar
|}

=== Televizion ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! class=&quot;unsortable&quot; | Rol
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
|-
| 2004-yil
| ''[[India's Best Cinestars Ki Khoj]]''
| Musobaqa ishtirokchisi
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2005-yil
| ''Ada''
| svati
|
|-
| ''[[Time Bomb 9/11]]''
| Anu
|
|-
| 2009-2010-yillar
| ''[[Maharashtracha Superstar|Maharashtracha Superstar 1]]''
| Mesbon
|
|-
| 2012-yil
| ''Dance Maharashtra Dance 1''
| Mezbon
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2015-yil
| ''[[Nach Baliye 7]]''
| Musobaqa ishtirokchisi
| Gʻolib&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=2015-07-21|sarlavha=Nach Baliye 7 winner Himmanshoo Malhotra &amp; Amruta Khanvilkar: Audience felt we were a real couple|url=https://www.india.com/entertainment/nach-baliye-7-winner-himmanshoo-malhotra-amruta-khanvilkar-audience-felt-we-were-a-real-couple-469844/|kirish sanasi=2021-01-28|ish=India News, Breaking News {{!}} India.com|til=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Jhalak Dikhhla Jaa 8]]''
| Oʻzi
| Mehmon
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2016-yil
| ''24''
| Antara Mane-Shinde
|
|-
| ''[[Comedy Nights Bachao]]''
| Oʻzi
| Mehmon&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=22-sentabr 2015-yil|sarlavha='Jhalak Dikhhla Jaa 8': 'Nach Baliye 7' winner Amruta Khanvilkar, 'JDJ 7' contestant Akshat Singh to participate [PHOTOS]|url=https://www.ibtimes.co.in/jhalak-dikhhla-jaa-8-nach-baliye-7-winner-amruta-khanvilkar-jdj-7-contestant-akshat-singh-647602|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150926033835/http://www.ibtimes.co.in:80/jhalak-dikhhla-jaa-8-nach-baliye-7-winner-amruta-khanvilkar-jdj-7-contestant-akshat-singh-647602|arxivsana=26-sentabr 2015-yil|kirish sanasi=2021-01-28|ish=ibtimes.co.in|til=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2017-yil
| ''2 MAD''
| Hakam
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=2017-01-09|sarlavha=अमृता खानविलकरला प्रपोज करणारा हा मुलगा आहे तरी कोण?|url=https://www.loksatta.com/manoranjan-news/actress-amruta-khanvilkar-judge-of-new-dance-reality-show-2-mad-maharashtracha-assal-dancer-1379822/|kirish sanasi=2021-01-28|ish=Loksatta|til=mr-IN}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Dance India Dance|Dance India Dance 6]]''
| Mezbon
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018
| ''Super Dancer Maharashtra''
| Hakam
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Ranveer Singh wishes luck to Amruta Khanvilkar for Super Dancer Maharashtra - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/ranveer-singh-wishes-luck-to-amruta-khanvilkar-for-super-dancer-maharashtra/articleshow/66214156.cms|kirish sanasi=2021-01-28|ish=The Times of India|til=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Sur Nava Dhyas Nava]]''
| Oʻzi
| Mehmon
|-
| 2019
| ''Jeevlaga''
| Kavya
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha='जिवलगा'मधून अमृता खानविलकरची एक्झिट?|url=https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/amruta-khanvilkar-exit-from-jeevlaga-serial/articleshow/70357557.cms|kirish sanasi=2021-01-28|ish=Maharashtra Times|til=mr}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''[[Fear Factor: Khatron Ke Khiladi 10]]''
| Musobaqa ishtirokchisi
| 8-oʻrin
|}

== Manbalar ==
{{DEFAULTSORT:Xanvilkar, Amruta}}
[[Turkum:1984-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Hindistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>gb8jf8td9frzmdzwotm094ceyfn36do</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Assistans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>751246</id>
    <revision>
      <id>6156383</id>
      <parentid>5023787</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:10:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="772" sha1="0xivrtutm6u1sxn6ztwb7gscwxxr6rh" xml:space="preserve">{{chala}}
'''Assistans''' — Assistans sugʻurta qildiruvchilarga hamda sugʻurtalovchilarga sugʻurta shartnomasi doirasida asistans xizmatlari texnik, tibbiy va boshqa xizmatlar koʻrsatuvchi, shuningdek, ularga moliyaviy koʻmak beruvchi yuridik yoki jismoniy shaxsdir.
Asistans oʻz faoliyatini sugʻurtalovchi bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq amalga oshiradi. Asistans xizmatlariga sugʻurta qildiruvchilar ishtirokisiz faqat sugʻurtalovchilar tomonidan xaq toʻlanadi.
Asistans: sugʻurtalovchi sifatida sugʻurta va qayta sugʻurta qilishn operatsiyalarini amalga oshirishga xaqli emas. (''&quot;Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisida&quot;gi OʻzR Qonuning 9.8-moddasi'')&lt;ref&gt;Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Huquqshunoslik]]</text>
      <sha1>0xivrtutm6u1sxn6ztwb7gscwxxr6rh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156384</id>
      <parentid>6156383</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="773" sha1="1caz1aa1358t4i5mz65nqjpp27qlmjl" xml:space="preserve">
'''Assistans''' — Assistans sugʻurta qildiruvchilarga hamda sugʻurtalovchilarga sugʻurta shartnomasi doirasida asistans xizmatlari texnik, tibbiy va boshqa xizmatlar koʻrsatuvchi, shuningdek, ularga moliyaviy koʻmak beruvchi yuridik yoki jismoniy shaxsdir.
Asistans oʻz faoliyatini sugʻurtalovchi bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq amalga oshiradi. Asistans xizmatlariga sugʻurta qildiruvchilar ishtirokisiz faqat sugʻurtalovchilar tomonidan xaq toʻlanadi.
Asistans: sugʻurtalovchi sifatida sugʻurta va qayta sugʻurta qilishn operatsiyalarini amalga oshirishga xaqli emas. (''&quot;Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisida&quot;gi OʻzR Qonuning 9.8-moddasi'')&lt;ref&gt;Oʻzbekiston Yuridik ensiklopediyasi&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Huquqshunoslik]]
{{chala}}</text>
      <sha1>1caz1aa1358t4i5mz65nqjpp27qlmjl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mohsen Namjoo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>755786</id>
    <revision>
      <id>6156275</id>
      <parentid>6095819</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:11:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9654" sha1="72jtyed39vdbhlpmoy2afzlwjj7u8ry" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Mohsen Namjoo|portret=Mohsen Namjoo, New York 2013.jpg|tavsif=Mohsen Namjoo, 2013.|asl ismi=محسن نامجو|tugʻilgan paytidagi ismi=&lt;!-- only use if different from name --&gt;|tavallud sanasi={{Birth date and age|df=yes|1976|3|4}}|tavallud joyi=Torbat-e Jam, Razavi Khorasan, Eron|bilimi=|kasbi={{hlist|Qoʻshiqchi|bastakor|musiqachi}}|faoliyat_yillari=1993-hozirgacha|sayt=www.mohsennamjoo.com|imzo=|fuqaroligi=[[Eron]]}}
'''Mohsen Namju''' ({{Lang-fa|محسن نامجو}}) eronlik qoʻshiqchi, shoir, bastakor va [[musiqachi]]. Uning musiqiy uslubiga blyuz, rok, shuningdek, Eron xalq musiqasi taʼsir koʻrsatadi.

== Bolalik va taʼlim ==
Namju 1976-yil 4-martda Eron shimoli-sharqidagi [[Xurosoni Rizoviy ustoni|Razaviy Xurosonning]] Torbat-e Jom shahrida tug‘ilgan. Dinga qattiq qaraladigan shahar [[Mashhad|Mashhadda]] oʻsgan{{R|NYT-Fathi}}. Oʻn ikki yoshidan klassik fors musiqasini oʻrgana boshlagan{{R|NYT-Fathi}}. Yoshlik chogʻlarida Gʻarb musiqasini tinglashga tutinib, [[Jim Morrison]], [[Eric Clapton|Erik Klapton]] va Kris de Burg kabi musiqachilarga qiziqib qoladi{{R|NYT-Fathi}}.

1994-yili [[Tehron]] sanʼat universitetiga oʻqishga qabul qilingan{{R|NYT-Fathi}}.

== Faoliyat ==
1997-yil oxiri va 1998-yil boshida Namju oʻzining „Eron sheʼriyati va musiqasining zamonaviy uygʻunligi“ mavzusidagi birinchi ikkita konsertini oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mohsennamjoo.com/|sarlavha=Mohsen Namjoo Official Website &amp;#124; Mohsen Namjoo Music|nashriyot=Mohsennamjoo.com|sana=|kirish sanasi=2014-04-29|arxivsana=2019-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190405095029/https://www.mohsennamjoo.com/}}&lt;/ref&gt;. 2003-yilda Tehronda oʻz asarlaridan baʼzi qismlarni yozib olishni boshladi. Uning „''Toranj''“ nomli debyut albomi 2007-yil sentyabr oyida Eronda rasman chiqarildi va ilk bor eronliklarning eʼtiborini qozondi. Bu albom 2008-yilda Namjuni muhojirlik hayotiga majburlagan islomiy rejimni haqoratlagan edi{{R|Neshat}}.

Qolaversa, u film va spektakllar uchun saundtreklar yozgan. 2010-yilda Namju oʻzining eng mashhur va isyonkor qoʻshiqlari atrofida birlashgan yangi ansambli bilan „A Minor“ gastrolini boshladi. Iyun oyida ular Los-Anjelesdagi ([[Kaliforniya]], AQSh) Uolt Disney konsert zalida chiqish qilishdi. Oktyabr oyida ular Toronto, [[Ontario]], Kanadadagi Sony markazida komsert berishdi. Mohsen Namju, shuningdek, iyun oyida ingliz tilida kuylangan „Such strange times“ qoʻshigʻini omma eʼtiboriga havola etdi.

2011-yilning kuzida Namju oʻzining navbatdagi „Alaki“ albomini Stenford universitetidagi kontsertida jonli ravishda yozib oldi. Ushbu albom uning Stenford Pan Osiyo musiqa festivalidagi chiqishining bir qismi edi. Uning guruhi aʼzolari quyidagilardan iborat edi: Ali Bazyar (Perkussiya), Dina Zarif (bek vokal), Tannaz Jaffari (bek vokal), Serwah Tabbak (bek vokal), Siamack Sanaie (gitara), Mark Deutsch: (bazantar, gitara)

2013-yil oxiridan beri Mohsen Namju Braun Universitetida Yaqin Sharq Tadqiqotlari 2014 loyihasi doirasida Rezidensiyadagi sanʼatkor sifatida ishlaydi. Rezidentlik davrida u bir qator faoliyat bilan shugʻullanadi. 2013-yil 7-dekabrda rezidensiyasini boshlash uchun Granoff ijodiy sanʼat markazida spektakl berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-concert-sold-out-success/|sarlavha=Middle East Brown|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140826113344/http://www.middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-concert-sold-out-success/|arxivsana=26 August 2014}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil bahorida u „Anʼana va isyon: fors va eron musiqasi“ kurslarini oʻtdi, jamoatchilik auditoriyasiga „Shahram Shabpareh: halollik va kichik o‘lchov“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/shahram-shabpareh-honesty-minor-scale/2014-03-12/|sarlavha=Shahram Shabpareh: Honesty and Minor Scale|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610014624/http://middleeastbrown.org/event/shahram-shabpareh-honesty-minor-scale/2014-03-12/|arxivsana=10 June 2016}}&lt;/ref&gt; va Eron ritmlari kabi mavzularda bir nechta musiqiy maʼruzalar qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-iranian-rhythms/2014-02-26/|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2016-05-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610033151/http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-iranian-rhythms/2014-02-26/|arxivsana=2016-06-10}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil bahorgi semestri 10-may oqshomida tomoshabinlar toʻlib-toshgan konsert bilan yakunlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-talking-iranian-fusion-talking/2014-05-10/|sarlavha=When you are talking about Iranian fusion, what are you talking about?|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610010107/http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-talking-iranian-fusion-talking/2014-05-10/|arxivsana=10 June 2016}}&lt;/ref&gt;.

Namju bir nechta filmlarda ham suratga tushgan. U xalqaro kinofestivallarda namoyish etilgan ''&quot;Sukunat tovushi&quot;'' (rejissyorlar: Amir Hamz va Mark Lazarz) hujjatli filmida rol ijro etgan. Qolaversa, turli kinofestivallarda qatnashgan ''&quot;Dafn marosimi uchun bir necha kilogramm'' xurmo&quot; (rejissyor Saman Saloor) nomli badiiy filmda ham koʻrinish berdi. 2016-yilda Bobak Jalolining „Radiodagi orzular“ badiiy filmida oʻynagan. Uning Ehsan Matoori bastalagan „Begoo be baran“ nomli yangi qoʻshigʻi 2019-yil mart oyida Sheed Records kompaniyasi tomonidan eʼlon qiligan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.instagram.com/p/BunZOnmHKg9/|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2019-03-10|arxivsana=2020-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201201123604/https://www.instagram.com/accounts/login/}}&lt;/ref&gt;. Ehsan Matoori bastalagan va prodyuserlik qilgan „Phantasm“ nomli yangi albomi 2019-yil 27-aprelda San-Frantsiskoda taqdimot qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.diasporaartsconnection.org/events/namjoo2019|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2020-09-20|arxivsana=2020-11-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201112200009/https://www.diasporaartsconnection.org/events/namjoo2019}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda u Eronda [[Qurʼon]] mazmunini „mensimagan“ musiqalar yaratgani uchun besh yillik qamoq jazosiga hukm qilingan. Namju chet elda yashaganligi sababli, hukm ayblanuvchining ishtirokisiz chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/music/2009/jul/16/iranian-bob-dylan-prison-sentence|sarlavha='Iranian Bob Dylan' sentenced to five years for singing Qur'an}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiya ==
[[Fayl:Մոհսեն_Նամջու.JPG|thumb|300x300px|{{Center|Namju Illinoysdagi konsertda}}]]

=== Albomlar ===

; Studiya albomlari

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Forscha
|-
| 2005-yil
| ''Damavand''
|[[:fa:دماوند (آلبوم)|دماوند]]
|-
| 2006-yil
| ''Jabr''
| گیس
|-
| 2007-yil
| ''Toranj''
| [[:fa:ترنج (آلبوم)|ترنج]]
|-
| 2008-yil
| ''Jabri Jogʻrafiyai''
|[[:fa:جبر جغرافیایی|جبرِ جغرافیایی]]
|-
| 2009-yil
| ''Oy''
| [[:fa:آخ (آلبوم)|آخ]]
|-
| 2011-yil
| ''Foydasiz oʻpichlar''
| [[:fa:بوسه‌های بیهوده|بوسه‌های بیهوده]]
|-
| 2014-yil
| Trust the Tangerine Peel
| [[:fa:از پوست نارنگی مدد|از پوست نارنگی مدد]]
|-
| 2016-yil
| ''Shaxsiy kod''
| [[:fa:صفر شخصی|صفر شخصی]]
|-
| 2018-yil
| ''Koʻz yoshlari kamon ipida''
| [[:fa:بر چلّه کمان اشک|بر چلّه کمان اشک]]
|-
| 2019-yil
| ''Fantazm''
| [[:fa:سودای من|سودای من]]
|-
| 2020-yil
| ''Ulugʻvor''
| [[:fa:مطنطن|مطنطن]]
|-
| 2020-yil
| Simfonik Odissey
| سمفونیک اودیسه
|}

; Jonli albomlar

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Forscha
! Eslatma{{R|Namjoo}}
|-
| 2011-yil
| ''Alaki''
| [[:fa:الکی|الکی]]
| Dekabr oyida
|-
| 2012-yil
| ''13/8''
| [[:fa:۱۳/۸|سیزده/هشت]]
| Kuzda
|-
| 2017-yil
| ''Sharqdan ovozlar''
| [[:fa:آوازهایی از شرق|آوازهایی از شرق]]
| Iyul oyida
|-
| 2017-yil
| ''Yolgʻizlik oʻqi''
| مؤلفۀ عزلت
| Oktabr oyida
|-
|}

== Kitoblar ==

=== Audio kitoblar ===

* ''Alkimyogar'' ([[Paulo Coelho|Paulo Koelo]]), Caravan (nashriyot), 2008{{R|Namjoo}}

=== Kitoblar ===

* ''Dorrabe Makhdoosh'' (2017){{R|Namjoo}}
* ''Chahar Maghale'' (2018){{R|Namjoo}}

== Teatr ==
* ''Jana va Balador'' (2012 — „''Shadowzsda oʻyin“'', rejissyor Bahram Beyzay)
* ''Arash'' (2013 — ''&quot;Oʻqish'' oʻyini&quot;, rejissyor Bahram Beyzay)

== Performans ==

=== Filadelfiya, AQSh ===
2014: Mohsen Namju Al-Bustan Takht ansambli bilan Al-Bustan Seeds of Culture konsert seriyasi doirasida chiqish qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://albustanseeds.org/music/2014/08/mohsen-namjoo/|sarlavha=Classical and Contemporary Persian and Arab Music|nashriyot=Albustanseeds.org|sana=|kirish sanasi=2014-11-17|arxivsana=2014-11-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141129044847/http://albustanseeds.org/music/2014/08/mohsen-namjoo/}}&lt;/ref&gt;.

=== Stokgolm, Shvetsiya ===
2020: Mohsen Namju [[Stokgolm]] simfonik orkestri bilan performans ijro etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=|ism=|sana=|sarlavha=Symphonic Odyssey 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=TBor2Y1VCuQ&amp;feature=youtu.be&amp;ab_channel=BBCPersian|arxivurl=|arxivsana=|kirish sanasi=2020-12-25|ish=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* Fors anʼanaviy musiqa
* Eronda rok va muqobil musiqa

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1976-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>72jtyed39vdbhlpmoy2afzlwjj7u8ry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156276</id>
      <parentid>6156275</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:11:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9679" sha1="n4124a42fdy9b1cag2uix83l8j3cyvz" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Mohsen Namjoo|portret=Mohsen Namjoo, New York 2013.jpg|tavsif=Mohsen Namjoo, 2013.|asl ismi=محسن نامجو|tugʻilgan paytidagi ismi=&lt;!-- only use if different from name --&gt;|tavallud sanasi={{Birth date and age|df=yes|1976|3|4}}|tavallud joyi=Torbat-e Jam, Razavi Khorasan, Eron|bilimi=|kasbi={{hlist|Qoʻshiqchi|bastakor|musiqachi}}|faoliyat_yillari=1993-hozirgacha|sayt=www.mohsennamjoo.com|imzo=|fuqaroligi=[[Eron]]}}
'''Mohsen Namju''' ({{Lang-fa|محسن نامجو}}) [[eron]]&lt;nowiki/&gt;lik [[qoʻshiqchi]], [[shoir]], [[bastakor]] va [[musiqachi]]. Uning musiqiy uslubiga blyuz, rok, shuningdek, Eron xalq musiqasi taʼsir koʻrsatadi.

== Bolalik va taʼlim ==
Namju 1976-yil 4-martda Eron shimoli-sharqidagi [[Xurosoni Rizoviy ustoni|Razaviy Xurosonning]] Torbat-e Jom shahrida tug‘ilgan. Dinga qattiq qaraladigan shahar [[Mashhad|Mashhadda]] oʻsgan{{R|NYT-Fathi}}. Oʻn ikki yoshidan klassik fors musiqasini oʻrgana boshlagan{{R|NYT-Fathi}}. Yoshlik chogʻlarida Gʻarb musiqasini tinglashga tutinib, [[Jim Morrison]], [[Eric Clapton|Erik Klapton]] va Kris de Burg kabi musiqachilarga qiziqib qoladi{{R|NYT-Fathi}}.

1994-yili [[Tehron]] sanʼat universitetiga oʻqishga qabul qilingan{{R|NYT-Fathi}}.

== Faoliyat ==
1997-yil oxiri va 1998-yil boshida Namju oʻzining „Eron sheʼriyati va musiqasining zamonaviy uygʻunligi“ mavzusidagi birinchi ikkita konsertini oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mohsennamjoo.com/|sarlavha=Mohsen Namjoo Official Website &amp;#124; Mohsen Namjoo Music|nashriyot=Mohsennamjoo.com|sana=|kirish sanasi=2014-04-29|arxivsana=2019-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190405095029/https://www.mohsennamjoo.com/}}&lt;/ref&gt;. 2003-yilda Tehronda oʻz asarlaridan baʼzi qismlarni yozib olishni boshladi. Uning „''Toranj''“ nomli debyut albomi 2007-yil sentyabr oyida Eronda rasman chiqarildi va ilk bor eronliklarning eʼtiborini qozondi. Bu albom 2008-yilda Namjuni muhojirlik hayotiga majburlagan islomiy rejimni haqoratlagan edi{{R|Neshat}}.

Qolaversa, u film va spektakllar uchun saundtreklar yozgan. 2010-yilda Namju oʻzining eng mashhur va isyonkor qoʻshiqlari atrofida birlashgan yangi ansambli bilan „A Minor“ gastrolini boshladi. Iyun oyida ular Los-Anjelesdagi ([[Kaliforniya]], AQSh) Uolt Disney konsert zalida chiqish qilishdi. Oktyabr oyida ular Toronto, [[Ontario]], Kanadadagi Sony markazida komsert berishdi. Mohsen Namju, shuningdek, iyun oyida ingliz tilida kuylangan „Such strange times“ qoʻshigʻini omma eʼtiboriga havola etdi.

2011-yilning kuzida Namju oʻzining navbatdagi „Alaki“ albomini Stenford universitetidagi kontsertida jonli ravishda yozib oldi. Ushbu albom uning Stenford Pan Osiyo musiqa festivalidagi chiqishining bir qismi edi. Uning guruhi aʼzolari quyidagilardan iborat edi: Ali Bazyar (Perkussiya), Dina Zarif (bek vokal), Tannaz Jaffari (bek vokal), Serwah Tabbak (bek vokal), Siamack Sanaie (gitara), Mark Deutsch: (bazantar, gitara)

2013-yil oxiridan beri Mohsen Namju Braun Universitetida Yaqin Sharq Tadqiqotlari 2014 loyihasi doirasida Rezidensiyadagi sanʼatkor sifatida ishlaydi. Rezidentlik davrida u bir qator faoliyat bilan shugʻullanadi. 2013-yil 7-dekabrda rezidensiyasini boshlash uchun Granoff ijodiy sanʼat markazida spektakl berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-concert-sold-out-success/|sarlavha=Middle East Brown|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140826113344/http://www.middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-concert-sold-out-success/|arxivsana=26 August 2014}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil bahorida u „Anʼana va isyon: fors va eron musiqasi“ kurslarini oʻtdi, jamoatchilik auditoriyasiga „Shahram Shabpareh: halollik va kichik o‘lchov“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/shahram-shabpareh-honesty-minor-scale/2014-03-12/|sarlavha=Shahram Shabpareh: Honesty and Minor Scale|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610014624/http://middleeastbrown.org/event/shahram-shabpareh-honesty-minor-scale/2014-03-12/|arxivsana=10 June 2016}}&lt;/ref&gt; va Eron ritmlari kabi mavzularda bir nechta musiqiy maʼruzalar qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-iranian-rhythms/2014-02-26/|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2016-05-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610033151/http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-iranian-rhythms/2014-02-26/|arxivsana=2016-06-10}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil bahorgi semestri 10-may oqshomida tomoshabinlar toʻlib-toshgan konsert bilan yakunlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-talking-iranian-fusion-talking/2014-05-10/|sarlavha=When you are talking about Iranian fusion, what are you talking about?|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610010107/http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-talking-iranian-fusion-talking/2014-05-10/|arxivsana=10 June 2016}}&lt;/ref&gt;.

Namju bir nechta filmlarda ham suratga tushgan. U xalqaro kinofestivallarda namoyish etilgan ''&quot;Sukunat tovushi&quot;'' (rejissyorlar: Amir Hamz va Mark Lazarz) hujjatli filmida rol ijro etgan. Qolaversa, turli kinofestivallarda qatnashgan ''&quot;Dafn marosimi uchun bir necha kilogramm'' xurmo&quot; (rejissyor Saman Saloor) nomli badiiy filmda ham koʻrinish berdi. 2016-yilda Bobak Jalolining „Radiodagi orzular“ badiiy filmida oʻynagan. Uning Ehsan Matoori bastalagan „Begoo be baran“ nomli yangi qoʻshigʻi 2019-yil mart oyida Sheed Records kompaniyasi tomonidan eʼlon qiligan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.instagram.com/p/BunZOnmHKg9/|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2019-03-10|arxivsana=2020-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201201123604/https://www.instagram.com/accounts/login/}}&lt;/ref&gt;. Ehsan Matoori bastalagan va prodyuserlik qilgan „Phantasm“ nomli yangi albomi 2019-yil 27-aprelda San-Frantsiskoda taqdimot qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.diasporaartsconnection.org/events/namjoo2019|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2020-09-20|arxivsana=2020-11-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201112200009/https://www.diasporaartsconnection.org/events/namjoo2019}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda u Eronda [[Qurʼon]] mazmunini „mensimagan“ musiqalar yaratgani uchun besh yillik qamoq jazosiga hukm qilingan. Namju chet elda yashaganligi sababli, hukm ayblanuvchining ishtirokisiz chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/music/2009/jul/16/iranian-bob-dylan-prison-sentence|sarlavha='Iranian Bob Dylan' sentenced to five years for singing Qur'an}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiya ==
[[Fayl:Մոհսեն_Նամջու.JPG|thumb|300x300px|{{Center|Namju Illinoysdagi konsertda}}]]

=== Albomlar ===

; Studiya albomlari

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Forscha
|-
| 2005-yil
| ''Damavand''
|[[:fa:دماوند (آلبوم)|دماوند]]
|-
| 2006-yil
| ''Jabr''
| گیس
|-
| 2007-yil
| ''Toranj''
| [[:fa:ترنج (آلبوم)|ترنج]]
|-
| 2008-yil
| ''Jabri Jogʻrafiyai''
|[[:fa:جبر جغرافیایی|جبرِ جغرافیایی]]
|-
| 2009-yil
| ''Oy''
| [[:fa:آخ (آلبوم)|آخ]]
|-
| 2011-yil
| ''Foydasiz oʻpichlar''
| [[:fa:بوسه‌های بیهوده|بوسه‌های بیهوده]]
|-
| 2014-yil
| Trust the Tangerine Peel
| [[:fa:از پوست نارنگی مدد|از پوست نارنگی مدد]]
|-
| 2016-yil
| ''Shaxsiy kod''
| [[:fa:صفر شخصی|صفر شخصی]]
|-
| 2018-yil
| ''Koʻz yoshlari kamon ipida''
| [[:fa:بر چلّه کمان اشک|بر چلّه کمان اشک]]
|-
| 2019-yil
| ''Fantazm''
| [[:fa:سودای من|سودای من]]
|-
| 2020-yil
| ''Ulugʻvor''
| [[:fa:مطنطن|مطنطن]]
|-
| 2020-yil
| Simfonik Odissey
| سمفونیک اودیسه
|}

; Jonli albomlar

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Forscha
! Eslatma{{R|Namjoo}}
|-
| 2011-yil
| ''Alaki''
| [[:fa:الکی|الکی]]
| Dekabr oyida
|-
| 2012-yil
| ''13/8''
| [[:fa:۱۳/۸|سیزده/هشت]]
| Kuzda
|-
| 2017-yil
| ''Sharqdan ovozlar''
| [[:fa:آوازهایی از شرق|آوازهایی از شرق]]
| Iyul oyida
|-
| 2017-yil
| ''Yolgʻizlik oʻqi''
| مؤلفۀ عزلت
| Oktabr oyida
|-
|}

== Kitoblar ==

=== Audio kitoblar ===

* ''Alkimyogar'' ([[Paulo Coelho|Paulo Koelo]]), Caravan (nashriyot), 2008{{R|Namjoo}}

=== Kitoblar ===

* ''Dorrabe Makhdoosh'' (2017){{R|Namjoo}}
* ''Chahar Maghale'' (2018){{R|Namjoo}}

== Teatr ==
* ''Jana va Balador'' (2012 — „''Shadowzsda oʻyin“'', rejissyor Bahram Beyzay)
* ''Arash'' (2013 — ''&quot;Oʻqish'' oʻyini&quot;, rejissyor Bahram Beyzay)

== Performans ==

=== Filadelfiya, AQSh ===
2014: Mohsen Namju Al-Bustan Takht ansambli bilan Al-Bustan Seeds of Culture konsert seriyasi doirasida chiqish qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://albustanseeds.org/music/2014/08/mohsen-namjoo/|sarlavha=Classical and Contemporary Persian and Arab Music|nashriyot=Albustanseeds.org|sana=|kirish sanasi=2014-11-17|arxivsana=2014-11-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141129044847/http://albustanseeds.org/music/2014/08/mohsen-namjoo/}}&lt;/ref&gt;.

=== Stokgolm, Shvetsiya ===
2020: Mohsen Namju [[Stokgolm]] simfonik orkestri bilan performans ijro etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=|ism=|sana=|sarlavha=Symphonic Odyssey 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=TBor2Y1VCuQ&amp;feature=youtu.be&amp;ab_channel=BBCPersian|arxivurl=|arxivsana=|kirish sanasi=2020-12-25|ish=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* Fors anʼanaviy musiqa
* Eronda rok va muqobil musiqa

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1976-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>n4124a42fdy9b1cag2uix83l8j3cyvz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156277</id>
      <parentid>6156276</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9680" sha1="5vaq22ysss1zca5z57ygxcdgi1s7qjo" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Mohsen Namjoo|portret=Mohsen Namjoo, New York 2013.jpg|tavsif=Mohsen Namjoo, 2013.|asl ismi=محسن نامجو|tugʻilgan paytidagi ismi=&lt;!-- only use if different from name --&gt;|tavallud sanasi={{Birth date and age|df=yes|1976|3|4}}|tavallud joyi=Torbat-e Jam, Razavi Khorasan, Eron|bilimi=|kasbi={{hlist|Qoʻshiqchi|bastakor|musiqachi}}|faoliyat_yillari=1993-hozirgacha|sayt=www.mohsennamjoo.com|imzo=|fuqaroligi=[[Eron]]}}

'''Mohsen Namju''' ({{Lang-fa|محسن نامجو}}) [[eron]]&lt;nowiki/&gt;lik [[qoʻshiqchi]], [[shoir]], [[bastakor]] va [[musiqachi]]. Uning musiqiy uslubiga blyuz, rok, shuningdek, Eron xalq musiqasi taʼsir koʻrsatadi.

== Bolalik va taʼlim ==
Namju 1976-yil 4-martda Eron shimoli-sharqidagi [[Xurosoni Rizoviy ustoni|Razaviy Xurosonning]] Torbat-e Jom shahrida tug‘ilgan. Dinga qattiq qaraladigan shahar [[Mashhad|Mashhadda]] oʻsgan{{R|NYT-Fathi}}. Oʻn ikki yoshidan klassik fors musiqasini oʻrgana boshlagan{{R|NYT-Fathi}}. Yoshlik chogʻlarida Gʻarb musiqasini tinglashga tutinib, [[Jim Morrison]], [[Eric Clapton|Erik Klapton]] va Kris de Burg kabi musiqachilarga qiziqib qoladi{{R|NYT-Fathi}}.

1994-yili [[Tehron]] sanʼat universitetiga oʻqishga qabul qilingan{{R|NYT-Fathi}}.

== Faoliyat ==
1997-yil oxiri va 1998-yil boshida Namju oʻzining „Eron sheʼriyati va musiqasining zamonaviy uygʻunligi“ mavzusidagi birinchi ikkita konsertini oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mohsennamjoo.com/|sarlavha=Mohsen Namjoo Official Website &amp;#124; Mohsen Namjoo Music|nashriyot=Mohsennamjoo.com|sana=|kirish sanasi=2014-04-29|arxivsana=2019-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190405095029/https://www.mohsennamjoo.com/}}&lt;/ref&gt;. 2003-yilda Tehronda oʻz asarlaridan baʼzi qismlarni yozib olishni boshladi. Uning „''Toranj''“ nomli debyut albomi 2007-yil sentyabr oyida Eronda rasman chiqarildi va ilk bor eronliklarning eʼtiborini qozondi. Bu albom 2008-yilda Namjuni muhojirlik hayotiga majburlagan islomiy rejimni haqoratlagan edi{{R|Neshat}}.

Qolaversa, u film va spektakllar uchun saundtreklar yozgan. 2010-yilda Namju oʻzining eng mashhur va isyonkor qoʻshiqlari atrofida birlashgan yangi ansambli bilan „A Minor“ gastrolini boshladi. Iyun oyida ular Los-Anjelesdagi ([[Kaliforniya]], AQSh) Uolt Disney konsert zalida chiqish qilishdi. Oktyabr oyida ular Toronto, [[Ontario]], Kanadadagi Sony markazida komsert berishdi. Mohsen Namju, shuningdek, iyun oyida ingliz tilida kuylangan „Such strange times“ qoʻshigʻini omma eʼtiboriga havola etdi.

2011-yilning kuzida Namju oʻzining navbatdagi „Alaki“ albomini Stenford universitetidagi kontsertida jonli ravishda yozib oldi. Ushbu albom uning Stenford Pan Osiyo musiqa festivalidagi chiqishining bir qismi edi. Uning guruhi aʼzolari quyidagilardan iborat edi: Ali Bazyar (Perkussiya), Dina Zarif (bek vokal), Tannaz Jaffari (bek vokal), Serwah Tabbak (bek vokal), Siamack Sanaie (gitara), Mark Deutsch: (bazantar, gitara)

2013-yil oxiridan beri Mohsen Namju Braun Universitetida Yaqin Sharq Tadqiqotlari 2014 loyihasi doirasida Rezidensiyadagi sanʼatkor sifatida ishlaydi. Rezidentlik davrida u bir qator faoliyat bilan shugʻullanadi. 2013-yil 7-dekabrda rezidensiyasini boshlash uchun Granoff ijodiy sanʼat markazida spektakl berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-concert-sold-out-success/|sarlavha=Middle East Brown|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140826113344/http://www.middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-concert-sold-out-success/|arxivsana=26 August 2014}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil bahorida u „Anʼana va isyon: fors va eron musiqasi“ kurslarini oʻtdi, jamoatchilik auditoriyasiga „Shahram Shabpareh: halollik va kichik o‘lchov“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/shahram-shabpareh-honesty-minor-scale/2014-03-12/|sarlavha=Shahram Shabpareh: Honesty and Minor Scale|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610014624/http://middleeastbrown.org/event/shahram-shabpareh-honesty-minor-scale/2014-03-12/|arxivsana=10 June 2016}}&lt;/ref&gt; va Eron ritmlari kabi mavzularda bir nechta musiqiy maʼruzalar qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-iranian-rhythms/2014-02-26/|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2016-05-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610033151/http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-iranian-rhythms/2014-02-26/|arxivsana=2016-06-10}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil bahorgi semestri 10-may oqshomida tomoshabinlar toʻlib-toshgan konsert bilan yakunlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-talking-iranian-fusion-talking/2014-05-10/|sarlavha=When you are talking about Iranian fusion, what are you talking about?|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610010107/http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-talking-iranian-fusion-talking/2014-05-10/|arxivsana=10 June 2016}}&lt;/ref&gt;.

Namju bir nechta filmlarda ham suratga tushgan. U xalqaro kinofestivallarda namoyish etilgan ''&quot;Sukunat tovushi&quot;'' (rejissyorlar: Amir Hamz va Mark Lazarz) hujjatli filmida rol ijro etgan. Qolaversa, turli kinofestivallarda qatnashgan ''&quot;Dafn marosimi uchun bir necha kilogramm'' xurmo&quot; (rejissyor Saman Saloor) nomli badiiy filmda ham koʻrinish berdi. 2016-yilda Bobak Jalolining „Radiodagi orzular“ badiiy filmida oʻynagan. Uning Ehsan Matoori bastalagan „Begoo be baran“ nomli yangi qoʻshigʻi 2019-yil mart oyida Sheed Records kompaniyasi tomonidan eʼlon qiligan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.instagram.com/p/BunZOnmHKg9/|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2019-03-10|arxivsana=2020-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201201123604/https://www.instagram.com/accounts/login/}}&lt;/ref&gt;. Ehsan Matoori bastalagan va prodyuserlik qilgan „Phantasm“ nomli yangi albomi 2019-yil 27-aprelda San-Frantsiskoda taqdimot qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.diasporaartsconnection.org/events/namjoo2019|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2020-09-20|arxivsana=2020-11-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201112200009/https://www.diasporaartsconnection.org/events/namjoo2019}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda u Eronda [[Qurʼon]] mazmunini „mensimagan“ musiqalar yaratgani uchun besh yillik qamoq jazosiga hukm qilingan. Namju chet elda yashaganligi sababli, hukm ayblanuvchining ishtirokisiz chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/music/2009/jul/16/iranian-bob-dylan-prison-sentence|sarlavha='Iranian Bob Dylan' sentenced to five years for singing Qur'an}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiya ==
[[Fayl:Մոհսեն_Նամջու.JPG|thumb|300x300px|{{Center|Namju Illinoysdagi konsertda}}]]

=== Albomlar ===

; Studiya albomlari

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Forscha
|-
| 2005-yil
| ''Damavand''
|[[:fa:دماوند (آلبوم)|دماوند]]
|-
| 2006-yil
| ''Jabr''
| گیس
|-
| 2007-yil
| ''Toranj''
| [[:fa:ترنج (آلبوم)|ترنج]]
|-
| 2008-yil
| ''Jabri Jogʻrafiyai''
|[[:fa:جبر جغرافیایی|جبرِ جغرافیایی]]
|-
| 2009-yil
| ''Oy''
| [[:fa:آخ (آلبوم)|آخ]]
|-
| 2011-yil
| ''Foydasiz oʻpichlar''
| [[:fa:بوسه‌های بیهوده|بوسه‌های بیهوده]]
|-
| 2014-yil
| Trust the Tangerine Peel
| [[:fa:از پوست نارنگی مدد|از پوست نارنگی مدد]]
|-
| 2016-yil
| ''Shaxsiy kod''
| [[:fa:صفر شخصی|صفر شخصی]]
|-
| 2018-yil
| ''Koʻz yoshlari kamon ipida''
| [[:fa:بر چلّه کمان اشک|بر چلّه کمان اشک]]
|-
| 2019-yil
| ''Fantazm''
| [[:fa:سودای من|سودای من]]
|-
| 2020-yil
| ''Ulugʻvor''
| [[:fa:مطنطن|مطنطن]]
|-
| 2020-yil
| Simfonik Odissey
| سمفونیک اودیسه
|}

; Jonli albomlar

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Forscha
! Eslatma{{R|Namjoo}}
|-
| 2011-yil
| ''Alaki''
| [[:fa:الکی|الکی]]
| Dekabr oyida
|-
| 2012-yil
| ''13/8''
| [[:fa:۱۳/۸|سیزده/هشت]]
| Kuzda
|-
| 2017-yil
| ''Sharqdan ovozlar''
| [[:fa:آوازهایی از شرق|آوازهایی از شرق]]
| Iyul oyida
|-
| 2017-yil
| ''Yolgʻizlik oʻqi''
| مؤلفۀ عزلت
| Oktabr oyida
|-
|}

== Kitoblar ==

=== Audio kitoblar ===

* ''Alkimyogar'' ([[Paulo Coelho|Paulo Koelo]]), Caravan (nashriyot), 2008{{R|Namjoo}}

=== Kitoblar ===

* ''Dorrabe Makhdoosh'' (2017){{R|Namjoo}}
* ''Chahar Maghale'' (2018){{R|Namjoo}}

== Teatr ==
* ''Jana va Balador'' (2012 — „''Shadowzsda oʻyin“'', rejissyor Bahram Beyzay)
* ''Arash'' (2013 — ''&quot;Oʻqish'' oʻyini&quot;, rejissyor Bahram Beyzay)

== Performans ==

=== Filadelfiya, AQSh ===
2014: Mohsen Namju Al-Bustan Takht ansambli bilan Al-Bustan Seeds of Culture konsert seriyasi doirasida chiqish qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://albustanseeds.org/music/2014/08/mohsen-namjoo/|sarlavha=Classical and Contemporary Persian and Arab Music|nashriyot=Albustanseeds.org|sana=|kirish sanasi=2014-11-17|arxivsana=2014-11-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141129044847/http://albustanseeds.org/music/2014/08/mohsen-namjoo/}}&lt;/ref&gt;.

=== Stokgolm, Shvetsiya ===
2020: Mohsen Namju [[Stokgolm]] simfonik orkestri bilan performans ijro etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=|ism=|sana=|sarlavha=Symphonic Odyssey 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=TBor2Y1VCuQ&amp;feature=youtu.be&amp;ab_channel=BBCPersian|arxivurl=|arxivsana=|kirish sanasi=2020-12-25|ish=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* Fors anʼanaviy musiqa
* Eronda rok va muqobil musiqa

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1976-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>5vaq22ysss1zca5z57ygxcdgi1s7qjo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156278</id>
      <parentid>6156277</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:12:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9671" sha1="qvxnrtubaa6o3clpcj9a25w8n84wghq" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Mohsen Namjoo|portret=Mohsen Namjoo, New York 2013.jpg|tavsif=Mohsen Namjoo, 2013.|asl ismi=محسن نامجو|tugʻilgan paytidagi ismi=&lt;!-- only use if different from name --&gt;|tavallud sanasi={{Birth date and age|df=yes|1976|3|4}}|tavallud joyi=Torbat-e Jam, Razavi Khorasan, Eron|bilimi=|kasbi={{hlist|Qoʻshiqchi|bastakor|musiqachi}}|faoliyat_yillari=1993-hozirgacha|sayt=www.mohsennamjoo.com|imzo=|fuqaroligi=[[Eron]]}}

'''Mohsen Namju''' ({{Lang-fa|محسن نامجو}}) [[eron]]lik [[qoʻshiqchi]], [[shoir]], [[bastakor]] va [[musiqachi]]. Uning musiqiy uslubiga blyuz, rok, shuningdek, Eron xalq musiqasi taʼsir koʻrsatadi.

== Bolalik va taʼlim ==
Namju 1976-yil 4-martda Eron shimoli-sharqidagi [[Xurosoni Rizoviy ustoni|Razaviy Xurosonning]] Torbat-e Jom shahrida tug‘ilgan. Dinga qattiq qaraladigan shahar [[Mashhad|Mashhadda]] oʻsgan{{R|NYT-Fathi}}. Oʻn ikki yoshidan klassik fors musiqasini oʻrgana boshlagan{{R|NYT-Fathi}}. Yoshlik chogʻlarida Gʻarb musiqasini tinglashga tutinib, [[Jim Morrison]], [[Eric Clapton|Erik Klapton]] va Kris de Burg kabi musiqachilarga qiziqib qoladi{{R|NYT-Fathi}}.

1994-yili [[Tehron]] sanʼat universitetiga oʻqishga qabul qilingan{{R|NYT-Fathi}}.

== Faoliyat ==
1997-yil oxiri va 1998-yil boshida Namju oʻzining „Eron sheʼriyati va musiqasining zamonaviy uygʻunligi“ mavzusidagi birinchi ikkita konsertini oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mohsennamjoo.com/|sarlavha=Mohsen Namjoo Official Website &amp;#124; Mohsen Namjoo Music|nashriyot=Mohsennamjoo.com|sana=|kirish sanasi=2014-04-29|arxivsana=2019-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190405095029/https://www.mohsennamjoo.com/}}&lt;/ref&gt;. 2003-yilda Tehronda oʻz asarlaridan baʼzi qismlarni yozib olishni boshladi. Uning „''Toranj''“ nomli debyut albomi 2007-yil sentyabr oyida Eronda rasman chiqarildi va ilk bor eronliklarning eʼtiborini qozondi. Bu albom 2008-yilda Namjuni muhojirlik hayotiga majburlagan islomiy rejimni haqoratlagan edi{{R|Neshat}}.

Qolaversa, u film va spektakllar uchun saundtreklar yozgan. 2010-yilda Namju oʻzining eng mashhur va isyonkor qoʻshiqlari atrofida birlashgan yangi ansambli bilan „A Minor“ gastrolini boshladi. Iyun oyida ular Los-Anjelesdagi ([[Kaliforniya]], AQSh) Uolt Disney konsert zalida chiqish qilishdi. Oktyabr oyida ular Toronto, [[Ontario]], Kanadadagi Sony markazida komsert berishdi. Mohsen Namju, shuningdek, iyun oyida ingliz tilida kuylangan „Such strange times“ qoʻshigʻini omma eʼtiboriga havola etdi.

2011-yilning kuzida Namju oʻzining navbatdagi „Alaki“ albomini Stenford universitetidagi kontsertida jonli ravishda yozib oldi. Ushbu albom uning Stenford Pan Osiyo musiqa festivalidagi chiqishining bir qismi edi. Uning guruhi aʼzolari quyidagilardan iborat edi: Ali Bazyar (Perkussiya), Dina Zarif (bek vokal), Tannaz Jaffari (bek vokal), Serwah Tabbak (bek vokal), Siamack Sanaie (gitara), Mark Deutsch: (bazantar, gitara)

2013-yil oxiridan beri Mohsen Namju Braun Universitetida Yaqin Sharq Tadqiqotlari 2014 loyihasi doirasida Rezidensiyadagi sanʼatkor sifatida ishlaydi. Rezidentlik davrida u bir qator faoliyat bilan shugʻullanadi. 2013-yil 7-dekabrda rezidensiyasini boshlash uchun Granoff ijodiy sanʼat markazida spektakl berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-concert-sold-out-success/|sarlavha=Middle East Brown|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140826113344/http://www.middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-concert-sold-out-success/|arxivsana=26 August 2014}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil bahorida u „Anʼana va isyon: fors va eron musiqasi“ kurslarini oʻtdi, jamoatchilik auditoriyasiga „Shahram Shabpareh: halollik va kichik o‘lchov“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/shahram-shabpareh-honesty-minor-scale/2014-03-12/|sarlavha=Shahram Shabpareh: Honesty and Minor Scale|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610014624/http://middleeastbrown.org/event/shahram-shabpareh-honesty-minor-scale/2014-03-12/|arxivsana=10 June 2016}}&lt;/ref&gt; va Eron ritmlari kabi mavzularda bir nechta musiqiy maʼruzalar qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-iranian-rhythms/2014-02-26/|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2016-05-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610033151/http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-iranian-rhythms/2014-02-26/|arxivsana=2016-06-10}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil bahorgi semestri 10-may oqshomida tomoshabinlar toʻlib-toshgan konsert bilan yakunlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-talking-iranian-fusion-talking/2014-05-10/|sarlavha=When you are talking about Iranian fusion, what are you talking about?|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610010107/http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-talking-iranian-fusion-talking/2014-05-10/|arxivsana=10 June 2016}}&lt;/ref&gt;.

Namju bir nechta filmlarda ham suratga tushgan. U xalqaro kinofestivallarda namoyish etilgan ''&quot;Sukunat tovushi&quot;'' (rejissyorlar: Amir Hamz va Mark Lazarz) hujjatli filmida rol ijro etgan. Qolaversa, turli kinofestivallarda qatnashgan ''&quot;Dafn marosimi uchun bir necha kilogramm'' xurmo&quot; (rejissyor Saman Saloor) nomli badiiy filmda ham koʻrinish berdi. 2016-yilda Bobak Jalolining „Radiodagi orzular“ badiiy filmida oʻynagan. Uning Ehsan Matoori bastalagan „Begoo be baran“ nomli yangi qoʻshigʻi 2019-yil mart oyida Sheed Records kompaniyasi tomonidan eʼlon qiligan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.instagram.com/p/BunZOnmHKg9/|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2019-03-10|arxivsana=2020-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201201123604/https://www.instagram.com/accounts/login/}}&lt;/ref&gt;. Ehsan Matoori bastalagan va prodyuserlik qilgan „Phantasm“ nomli yangi albomi 2019-yil 27-aprelda San-Frantsiskoda taqdimot qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.diasporaartsconnection.org/events/namjoo2019|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2020-09-20|arxivsana=2020-11-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201112200009/https://www.diasporaartsconnection.org/events/namjoo2019}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda u Eronda [[Qurʼon]] mazmunini „mensimagan“ musiqalar yaratgani uchun besh yillik qamoq jazosiga hukm qilingan. Namju chet elda yashaganligi sababli, hukm ayblanuvchining ishtirokisiz chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/music/2009/jul/16/iranian-bob-dylan-prison-sentence|sarlavha='Iranian Bob Dylan' sentenced to five years for singing Qur'an}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiya ==
[[Fayl:Մոհսեն_Նամջու.JPG|thumb|300x300px|{{Center|Namju Illinoysdagi konsertda}}]]

=== Albomlar ===

; Studiya albomlari

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Forscha
|-
| 2005-yil
| ''Damavand''
|[[:fa:دماوند (آلبوم)|دماوند]]
|-
| 2006-yil
| ''Jabr''
| گیس
|-
| 2007-yil
| ''Toranj''
| [[:fa:ترنج (آلبوم)|ترنج]]
|-
| 2008-yil
| ''Jabri Jogʻrafiyai''
|[[:fa:جبر جغرافیایی|جبرِ جغرافیایی]]
|-
| 2009-yil
| ''Oy''
| [[:fa:آخ (آلبوم)|آخ]]
|-
| 2011-yil
| ''Foydasiz oʻpichlar''
| [[:fa:بوسه‌های بیهوده|بوسه‌های بیهوده]]
|-
| 2014-yil
| Trust the Tangerine Peel
| [[:fa:از پوست نارنگی مدد|از پوست نارنگی مدد]]
|-
| 2016-yil
| ''Shaxsiy kod''
| [[:fa:صفر شخصی|صفر شخصی]]
|-
| 2018-yil
| ''Koʻz yoshlari kamon ipida''
| [[:fa:بر چلّه کمان اشک|بر چلّه کمان اشک]]
|-
| 2019-yil
| ''Fantazm''
| [[:fa:سودای من|سودای من]]
|-
| 2020-yil
| ''Ulugʻvor''
| [[:fa:مطنطن|مطنطن]]
|-
| 2020-yil
| Simfonik Odissey
| سمفونیک اودیسه
|}

; Jonli albomlar

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Forscha
! Eslatma{{R|Namjoo}}
|-
| 2011-yil
| ''Alaki''
| [[:fa:الکی|الکی]]
| Dekabr oyida
|-
| 2012-yil
| ''13/8''
| [[:fa:۱۳/۸|سیزده/هشت]]
| Kuzda
|-
| 2017-yil
| ''Sharqdan ovozlar''
| [[:fa:آوازهایی از شرق|آوازهایی از شرق]]
| Iyul oyida
|-
| 2017-yil
| ''Yolgʻizlik oʻqi''
| مؤلفۀ عزلت
| Oktabr oyida
|-
|}

== Kitoblar ==

=== Audio kitoblar ===

* ''Alkimyogar'' ([[Paulo Coelho|Paulo Koelo]]), Caravan (nashriyot), 2008{{R|Namjoo}}

=== Kitoblar ===

* ''Dorrabe Makhdoosh'' (2017){{R|Namjoo}}
* ''Chahar Maghale'' (2018){{R|Namjoo}}

== Teatr ==
* ''Jana va Balador'' (2012 — „''Shadowzsda oʻyin“'', rejissyor Bahram Beyzay)
* ''Arash'' (2013 — ''&quot;Oʻqish'' oʻyini&quot;, rejissyor Bahram Beyzay)

== Performans ==

=== Filadelfiya, AQSh ===
2014: Mohsen Namju Al-Bustan Takht ansambli bilan Al-Bustan Seeds of Culture konsert seriyasi doirasida chiqish qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://albustanseeds.org/music/2014/08/mohsen-namjoo/|sarlavha=Classical and Contemporary Persian and Arab Music|nashriyot=Albustanseeds.org|sana=|kirish sanasi=2014-11-17|arxivsana=2014-11-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141129044847/http://albustanseeds.org/music/2014/08/mohsen-namjoo/}}&lt;/ref&gt;.

=== Stokgolm, Shvetsiya ===
2020: Mohsen Namju [[Stokgolm]] simfonik orkestri bilan performans ijro etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=|ism=|sana=|sarlavha=Symphonic Odyssey 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=TBor2Y1VCuQ&amp;feature=youtu.be&amp;ab_channel=BBCPersian|arxivurl=|arxivsana=|kirish sanasi=2020-12-25|ish=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* Fors anʼanaviy musiqa
* Eronda rok va muqobil musiqa

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1976-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>qvxnrtubaa6o3clpcj9a25w8n84wghq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156279</id>
      <parentid>6156278</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9675" sha1="5384v2yi4vbrohbs8vx138wjxk0c77y" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Mohsen Namjoo|portret=Mohsen Namjoo, New York 2013.jpg|tavsif=Mohsen Namjoo, 2013.|asl ismi=محسن نامجو|tugʻilgan paytidagi ismi=&lt;!-- only use if different from name --&gt;|tavallud sanasi={{Birth date and age|df=yes|1976|3|4}}|tavallud joyi=Torbat-e Jam, Razavi Khorasan, Eron|bilimi=|kasbi={{hlist|Qoʻshiqchi|bastakor|musiqachi}}|faoliyat_yillari=1993-hozirgacha|sayt=www.mohsennamjoo.com|imzo=|fuqaroligi=[[Eron]]}}

'''Mohsen Namju''' ({{Lang-fa|محسن نامجو}}) – [[eron]]lik [[qoʻshiqchi]], [[shoir]], [[bastakor]] va [[musiqachi]]. Uning musiqiy uslubiga blyuz, rok, shuningdek, Eron xalq musiqasi taʼsir koʻrsatadi.

== Bolalik va taʼlim ==
Namju 1976-yil 4-martda Eron shimoli-sharqidagi [[Xurosoni Rizoviy ustoni|Razaviy Xurosonning]] Torbat-e Jom shahrida tug‘ilgan. Dinga qattiq qaraladigan shahar [[Mashhad|Mashhadda]] oʻsgan{{R|NYT-Fathi}}. Oʻn ikki yoshidan klassik fors musiqasini oʻrgana boshlagan{{R|NYT-Fathi}}. Yoshlik chogʻlarida Gʻarb musiqasini tinglashga tutinib, [[Jim Morrison]], [[Eric Clapton|Erik Klapton]] va Kris de Burg kabi musiqachilarga qiziqib qoladi{{R|NYT-Fathi}}.

1994-yili [[Tehron]] sanʼat universitetiga oʻqishga qabul qilingan{{R|NYT-Fathi}}.

== Faoliyat ==
1997-yil oxiri va 1998-yil boshida Namju oʻzining „Eron sheʼriyati va musiqasining zamonaviy uygʻunligi“ mavzusidagi birinchi ikkita konsertini oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mohsennamjoo.com/|sarlavha=Mohsen Namjoo Official Website &amp;#124; Mohsen Namjoo Music|nashriyot=Mohsennamjoo.com|sana=|kirish sanasi=2014-04-29|arxivsana=2019-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190405095029/https://www.mohsennamjoo.com/}}&lt;/ref&gt;. 2003-yilda Tehronda oʻz asarlaridan baʼzi qismlarni yozib olishni boshladi. Uning „''Toranj''“ nomli debyut albomi 2007-yil sentyabr oyida Eronda rasman chiqarildi va ilk bor eronliklarning eʼtiborini qozondi. Bu albom 2008-yilda Namjuni muhojirlik hayotiga majburlagan islomiy rejimni haqoratlagan edi{{R|Neshat}}.

Qolaversa, u film va spektakllar uchun saundtreklar yozgan. 2010-yilda Namju oʻzining eng mashhur va isyonkor qoʻshiqlari atrofida birlashgan yangi ansambli bilan „A Minor“ gastrolini boshladi. Iyun oyida ular Los-Anjelesdagi ([[Kaliforniya]], AQSh) Uolt Disney konsert zalida chiqish qilishdi. Oktyabr oyida ular Toronto, [[Ontario]], Kanadadagi Sony markazida komsert berishdi. Mohsen Namju, shuningdek, iyun oyida ingliz tilida kuylangan „Such strange times“ qoʻshigʻini omma eʼtiboriga havola etdi.

2011-yilning kuzida Namju oʻzining navbatdagi „Alaki“ albomini Stenford universitetidagi kontsertida jonli ravishda yozib oldi. Ushbu albom uning Stenford Pan Osiyo musiqa festivalidagi chiqishining bir qismi edi. Uning guruhi aʼzolari quyidagilardan iborat edi: Ali Bazyar (Perkussiya), Dina Zarif (bek vokal), Tannaz Jaffari (bek vokal), Serwah Tabbak (bek vokal), Siamack Sanaie (gitara), Mark Deutsch: (bazantar, gitara)

2013-yil oxiridan beri Mohsen Namju Braun Universitetida Yaqin Sharq Tadqiqotlari 2014 loyihasi doirasida Rezidensiyadagi sanʼatkor sifatida ishlaydi. Rezidentlik davrida u bir qator faoliyat bilan shugʻullanadi. 2013-yil 7-dekabrda rezidensiyasini boshlash uchun Granoff ijodiy sanʼat markazida spektakl berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-concert-sold-out-success/|sarlavha=Middle East Brown|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140826113344/http://www.middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-concert-sold-out-success/|arxivsana=26 August 2014}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil bahorida u „Anʼana va isyon: fors va eron musiqasi“ kurslarini oʻtdi, jamoatchilik auditoriyasiga „Shahram Shabpareh: halollik va kichik o‘lchov“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/shahram-shabpareh-honesty-minor-scale/2014-03-12/|sarlavha=Shahram Shabpareh: Honesty and Minor Scale|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610014624/http://middleeastbrown.org/event/shahram-shabpareh-honesty-minor-scale/2014-03-12/|arxivsana=10 June 2016}}&lt;/ref&gt; va Eron ritmlari kabi mavzularda bir nechta musiqiy maʼruzalar qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-iranian-rhythms/2014-02-26/|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2016-05-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610033151/http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-iranian-rhythms/2014-02-26/|arxivsana=2016-06-10}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil bahorgi semestri 10-may oqshomida tomoshabinlar toʻlib-toshgan konsert bilan yakunlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-talking-iranian-fusion-talking/2014-05-10/|sarlavha=When you are talking about Iranian fusion, what are you talking about?|ish=Middleeastbrown.org|kirish sanasi=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160610010107/http://middleeastbrown.org/event/mohsen-namjoo-talking-iranian-fusion-talking/2014-05-10/|arxivsana=10 June 2016}}&lt;/ref&gt;.

Namju bir nechta filmlarda ham suratga tushgan. U xalqaro kinofestivallarda namoyish etilgan ''&quot;Sukunat tovushi&quot;'' (rejissyorlar: Amir Hamz va Mark Lazarz) hujjatli filmida rol ijro etgan. Qolaversa, turli kinofestivallarda qatnashgan ''&quot;Dafn marosimi uchun bir necha kilogramm'' xurmo&quot; (rejissyor Saman Saloor) nomli badiiy filmda ham koʻrinish berdi. 2016-yilda Bobak Jalolining „Radiodagi orzular“ badiiy filmida oʻynagan. Uning Ehsan Matoori bastalagan „Begoo be baran“ nomli yangi qoʻshigʻi 2019-yil mart oyida Sheed Records kompaniyasi tomonidan eʼlon qiligan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.instagram.com/p/BunZOnmHKg9/|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2019-03-10|arxivsana=2020-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201201123604/https://www.instagram.com/accounts/login/}}&lt;/ref&gt;. Ehsan Matoori bastalagan va prodyuserlik qilgan „Phantasm“ nomli yangi albomi 2019-yil 27-aprelda San-Frantsiskoda taqdimot qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.diasporaartsconnection.org/events/namjoo2019|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2020-09-20|arxivsana=2020-11-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201112200009/https://www.diasporaartsconnection.org/events/namjoo2019}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda u Eronda [[Qurʼon]] mazmunini „mensimagan“ musiqalar yaratgani uchun besh yillik qamoq jazosiga hukm qilingan. Namju chet elda yashaganligi sababli, hukm ayblanuvchining ishtirokisiz chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/music/2009/jul/16/iranian-bob-dylan-prison-sentence|sarlavha='Iranian Bob Dylan' sentenced to five years for singing Qur'an}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiya ==
[[Fayl:Մոհսեն_Նամջու.JPG|thumb|300x300px|{{Center|Namju Illinoysdagi konsertda}}]]

=== Albomlar ===

; Studiya albomlari

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Forscha
|-
| 2005-yil
| ''Damavand''
|[[:fa:دماوند (آلبوم)|دماوند]]
|-
| 2006-yil
| ''Jabr''
| گیس
|-
| 2007-yil
| ''Toranj''
| [[:fa:ترنج (آلبوم)|ترنج]]
|-
| 2008-yil
| ''Jabri Jogʻrafiyai''
|[[:fa:جبر جغرافیایی|جبرِ جغرافیایی]]
|-
| 2009-yil
| ''Oy''
| [[:fa:آخ (آلبوم)|آخ]]
|-
| 2011-yil
| ''Foydasiz oʻpichlar''
| [[:fa:بوسه‌های بیهوده|بوسه‌های بیهوده]]
|-
| 2014-yil
| Trust the Tangerine Peel
| [[:fa:از پوست نارنگی مدد|از پوست نارنگی مدد]]
|-
| 2016-yil
| ''Shaxsiy kod''
| [[:fa:صفر شخصی|صفر شخصی]]
|-
| 2018-yil
| ''Koʻz yoshlari kamon ipida''
| [[:fa:بر چلّه کمان اشک|بر چلّه کمان اشک]]
|-
| 2019-yil
| ''Fantazm''
| [[:fa:سودای من|سودای من]]
|-
| 2020-yil
| ''Ulugʻvor''
| [[:fa:مطنطن|مطنطن]]
|-
| 2020-yil
| Simfonik Odissey
| سمفونیک اودیسه
|}

; Jonli albomlar

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Forscha
! Eslatma{{R|Namjoo}}
|-
| 2011-yil
| ''Alaki''
| [[:fa:الکی|الکی]]
| Dekabr oyida
|-
| 2012-yil
| ''13/8''
| [[:fa:۱۳/۸|سیزده/هشت]]
| Kuzda
|-
| 2017-yil
| ''Sharqdan ovozlar''
| [[:fa:آوازهایی از شرق|آوازهایی از شرق]]
| Iyul oyida
|-
| 2017-yil
| ''Yolgʻizlik oʻqi''
| مؤلفۀ عزلت
| Oktabr oyida
|-
|}

== Kitoblar ==

=== Audio kitoblar ===

* ''Alkimyogar'' ([[Paulo Coelho|Paulo Koelo]]), Caravan (nashriyot), 2008{{R|Namjoo}}

=== Kitoblar ===

* ''Dorrabe Makhdoosh'' (2017){{R|Namjoo}}
* ''Chahar Maghale'' (2018){{R|Namjoo}}

== Teatr ==
* ''Jana va Balador'' (2012 — „''Shadowzsda oʻyin“'', rejissyor Bahram Beyzay)
* ''Arash'' (2013 — ''&quot;Oʻqish'' oʻyini&quot;, rejissyor Bahram Beyzay)

== Performans ==

=== Filadelfiya, AQSh ===
2014: Mohsen Namju Al-Bustan Takht ansambli bilan Al-Bustan Seeds of Culture konsert seriyasi doirasida chiqish qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://albustanseeds.org/music/2014/08/mohsen-namjoo/|sarlavha=Classical and Contemporary Persian and Arab Music|nashriyot=Albustanseeds.org|sana=|kirish sanasi=2014-11-17|arxivsana=2014-11-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141129044847/http://albustanseeds.org/music/2014/08/mohsen-namjoo/}}&lt;/ref&gt;.

=== Stokgolm, Shvetsiya ===
2020: Mohsen Namju [[Stokgolm]] simfonik orkestri bilan performans ijro etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=|ism=|sana=|sarlavha=Symphonic Odyssey 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=TBor2Y1VCuQ&amp;feature=youtu.be&amp;ab_channel=BBCPersian|arxivurl=|arxivsana=|kirish sanasi=2020-12-25|ish=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* Fors anʼanaviy musiqa
* Eronda rok va muqobil musiqa

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1976-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>5384v2yi4vbrohbs8vx138wjxk0c77y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ishkoptepa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>761660</id>
    <revision>
      <id>6156116</id>
      <parentid>5331845</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1540" sha1="lmhnev3tfbzc1nvt0fhybg60ocdgtc1" xml:space="preserve">'''Ishkoptepa''' — [[Oʻzbekiston]]dagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XV—XVIII asrlar. [[Qashqadaryo viloyati]]ning [[Kitob tumani]]da joylashgan. Obyekt manzili: “Palandara” QFY, Ishkop qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]]ning qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda [[Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati]]ga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|sarlavha=Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori|vebsayt=Lex.uz|kirish sanasi=2022-07-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://backend.madaniymeros.uz/media/uploads/open-data/846_04.10.2019_milliy_royhat.pdf|sarlavha=Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori|vebsayt=Backend.madaniymeros.uz|kirish sanasi=2022-07-21|deadlink=no|qaralgan sana=2022-08-02|arxivsana=2023-02-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230225081333/https://backend.madaniymeros.uz/media/uploads/open-data/846_04.10.2019_milliy_royhat.pdf}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari]]


{{chala}}</text>
      <sha1>lmhnev3tfbzc1nvt0fhybg60ocdgtc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zarafshon-II</title>
    <ns>0</ns>
    <id>763180</id>
    <revision>
      <id>6156117</id>
      <parentid>5369473</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1550" sha1="6ok6bjz9ka437ntdikrjx1ruta252mg" xml:space="preserve">'''Zarafshon-II  ''' — [[Oʻzbekiston]]dagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi.  Obyekt davri: aniqlanmagan . [[Navoiy viloyati]]ning [[Tomdi tumani]]da  joylashgan. Obyekt manzili: “Aqtov” OFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq:  Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv  huquqi asosida.. [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]]ning qarori  bilan 2019-yil 4-oktabrda [[Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati|Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari  milliy roʻyxatiga]] kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan&lt;ref&gt;{{Veb  manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|title=Moddiy madaniy merosning  koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston  Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori|website=Lex.uz|kirish  sanasi=2022-07-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb  manbasi|url=https://backend.madaniymeros.uz/media/uploads/open-data/846_04.10.2019_milliy_royhat.pdf|title=Moddiy  madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash  toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil  4-oktabrdagi 846-sonli qarori|website=Backend.madaniymeros.uz|kirish  sanasi=2022-07-21|deadlink=no|qaralgan sana=2022-08-02|arxivsana=2023-02-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230225081333/https://backend.madaniymeros.uz/media/uploads/open-data/846_04.10.2019_milliy_royhat.pdf}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>6ok6bjz9ka437ntdikrjx1ruta252mg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adrián El Charani</title>
    <ns>0</ns>
    <id>766140</id>
    <revision>
      <id>6156051</id>
      <parentid>5768307</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T01:55:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3068" sha1="6qotfbhl8evga87or6u5082dre4zr5t" xml:space="preserve">'''Adrián Amir El Charani Trujillo''' (2000-yil 24-oktyabrda tugʻilgan) — [[venesuela]]lik [[futbol]]chi, Venesuelaning “Atletiko” klubi [[Hujumchi (futbol)|hujumchisi]].

== Jamoalardagi faoliyati ==
El Charani Carabobo uchun debyutini 2017-yilning 14-aprelida o‘tkazdi va Zuliyaga 5:1 hisobida mag‘lub bo‘lgan Tommi Tobarning o‘rniga maydonga tushdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.carabobofc.com/principal/carabobo-fue-el-grande-contra-zulia/|sarlavha=¡Carabobo fue el grande contra Zulia!|sana=13 April 2017|kirish sanasi=19 April 2017|ish=Carabobo FC|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2017-05-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170518080149/http://www.carabobofc.com/principal/carabobo-fue-el-grande-contra-zulia/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.balonazos.com/carabobo-fc-goleo-1-5-al-zulia-fc-en-maracaibo-en-inicio-de-la-fecha-11/|sarlavha=Carabobo FC goleó 1-5 al Zulia FC en Maracaibo en inicio de la fecha 11|sana=13 April 2017|kirish sanasi=19 April 2017|ish=balonazos.com|til=Spanish}}&lt;/ref&gt;

2020-yil fevral oyida El Charani Venesuelaga qaytib, Venesuelaning “Atletiko” siga qo‘shildi.&lt;ref&gt;[http://atleticovenezuelacf.com/principal/index.php/noticias/1ra-division/5451-adrian-el-charani-reforzara-la-artilleria-nacional Adrián El Charani reforzará la artillería nacional], atleticovenezuelacf.com, 5 February 2020&lt;/ref&gt;

== Xalqaro martaba ==
El Charani 2016-yilning oxirida Venesuelaning 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoasiga chaqirilgan va 20 yoshgacha boʻlgan jamoaga qarshi oʻynagan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.lavinotinto.com/la-vinotinto-sub-20-impone-respeto-en-su-ultimo-amistoso-en-merida/|sarlavha=La Vinotinto sub-20 impone respeto en su último amistoso en Mérida|sana=22 December 2016|kirish sanasi=19 April 2017|ish=La Vinotinto|til=Spanish}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.lavinotinto.com/vinotinto-sub-17-disputara-tres-partidos-amistosos/|sarlavha=Vinotinto sub-17 disputará tres partidos amistosos|sana=26 January 2017|kirish sanasi=19 April 2017|ish=La Vinotinto|til=Spanish}}&lt;/ref&gt;

== Karyera statistikasi ==

=== Klub ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; | Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; | Liga
! colspan=&quot;2&quot; | Kubok
! colspan=&quot;2&quot; | Kontinental
! colspan=&quot;2&quot; | Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
|-
! Boʻlim
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | Karabobo
| 2017 yil
| rowspan=&quot;2&quot; | Venesuela Primerasi
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
|-
| 2018
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
! colspan=&quot;2&quot; | '''Jami'''
! 1
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 1
! 0
|-
| Huétor Vega
| 2019–20
| Tercera divizioni
| 4
| 0
| 0
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | -
| 0
| 0
| 4
| 0
|-
! colspan=&quot;3&quot; | '''Karyera jami'''
! 5
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 5
! 0
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Charani, Adrian}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Suriyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Venesuelalik erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>6qotfbhl8evga87or6u5082dre4zr5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Musiqa terapiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>770405</id>
    <revision>
      <id>6156259</id>
      <parentid>6138943</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:08:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6156259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13617" sha1="t8564r2ct5xwilrtyuycs420pslklcz" xml:space="preserve">[[Fayl:Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg/220px-Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|thumb|Rassom Lui Gallening „Musiqa kuchi“ kartinasi, singlisi uchun skripka chalayotgan akasi tasvirlangan, shuning uchun u barcha azob — uqubatlarni-ruhiy va jismoniy narsalarni unutib, chuqur uyquga ketgan.]]
'''Musiqiy terapiya'''-bu [[Psixoterapiya|terapevtik vosita]] sifatida [[musiqa]]dan foydalanadigan [[Terapiya|psixoterapevtik usul]].

== Taʼrifi ==
&quot;Musiqa terapiya &quot;atamasi yunon-lotin tilidan kelib chiqqan va tarjimada&quot;musiqa bilan davolash&quot; degan maʼnoni anglatadi. „Musiqa terapiya“ tushunchasining koʻplab taʼriflari mavjud. Olimlarning katta qismi musiqa terapiyasini psixoterapiyaning yordamchi vositasi, bemorlarni murakkab terapevtik usullardan foydalanishga maxsus tayyorlash vositasi deb bilishadi. Boshqa mualliflar musiqa terapiyani quyidagicha belgilaydilar:

* Somatik va ruhiy kasalliklarga chalingan bolalar va kattalarni davolash, reabilitatsiya qilish, oʻqitish va tarbiyalashda musiqadan nazorat ostida foydalanish&lt;ref&gt;Vorojsova O. A. Muzika i igra v detskoy psixoterapii. — M., 2004&lt;/ref&gt;;
* Kasallik yoki ruhiy buzilishlarning fiziologik va psixologik jihatlarini davolash uchun musiqadan tizimli foydalanish&lt;ref&gt;''Brusilovskiy L. S.'' Muzikoterapiya // Rukovodstvo po psixoterapii. — M., 1985&lt;/ref&gt;;
* Ijodiy kuchlar va pedagogik-tarbiyaviy ishlarni optimallashtirish vositasi&lt;ref&gt;[http://www.muzterapia.com/literatura/MuzikavDetskoydushe.pdf Muzika v detskoy dushe]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{недоступная ссылка|число=11|месяц=05|год=2013}}. — K., 2007&lt;/ref&gt; foydalanish

== Rivojlanish tarixi ==
Musiqaning inson ruhiy va jismoniy holatiga sezilarli taʼsirini tasdiqlagan birinchi odamlardan biri yunon olimi va faylasufi [[Pifagor]] edi. Yamblichning „Pifagor hayoti toʻgʻrisida“ asaridan koʻrinib turibdiki, agar kimdir „chiroyli ritmlar va qoʻshiqlarni tinglasa, unda bunday odam musiqiy taʼlimni ohang va ritmlardan foydalangan holda, inson axloqi va ehtiroslari davolanadi va aqliy kuchlarning dastlabki uygʻunligi oʻrnatiladi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://logswe.net/fcn.php?36|sarlavha=Ямвлих. О ПИФАГОРОВОЙ ЖИЗНИ|nashriyot=yanko.lib.ru|qaralgan sana=13-iyun 2016-yil|arxivsana=2016-06-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160624012400/http://logswe.net/fcn.php?36}}&lt;/ref&gt;.

Hindistonda musiqiy terapiya usullari keng qoʻllangan-bu raga nazariyasiga mos keladi (har bir raga maʼlum bir kayfiyatga mos keladi, odamning holatidagi oʻzgarishlarga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin, shuning uchun depressiya va boshqa kasalliklarni davolash mumkin (hind shifokorlarining fikriga koʻra). Musiqa terapiyasi Xitoyda ham maʼlum boʻlgan.

Islomiy Sharq tibbiyotining donishmandi Avitsena (Abu Ali ibn Sino, 983 — 1036) „&lt;nowiki/&gt;[[Tib qonunlari]]&lt;nowiki/&gt;“ da musiqaning terapevtik vosita sifatida taʼsiri haqida yozgan (qarang: 1983-yil nashr, 25, 256-betlar va boshqalar).)

XII asr arman tabibi Mxitar Geratsi ham musiqa terapiyasining muhim ijobiy rolini taʼkidladi.

Gʻarbiy Yevropa va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] koʻplab mamlakatlarida musiqiy-psixoterapevtik markazlar paydo boʻlgan va mashhurlikka erisha olgan: Shvetsiya va Avstriyada-&quot;Österreichische Gesellschaft zur Förderung der Musiktherapie&quot;, Shveysariyada — „Schweizer Forum für Musiktherapie“, Germaniyada — „Bundesarbeitsgemeinschaft — Musiktherapie“ (BAG Musiktherapie)&lt;ref name=&quot;m16&quot;&gt;Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. Teoriya i praktika. — M., 1999&lt;/ref&gt;, oʻnta aʼzodan iborat boʻlgan.

== Musiqiy terapiya yoʻnalishlari ==
&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda musiqa terapiyaning bir nechta maktablari shakllandi.

* Nemis maktabi (Shvabe, Keler, Kyonig) insonning psixofizik birligi tezisiga asoslanib, asosiy eʼtibor turli xil sanʼat turlarining shifobaxsh taʼsiridan har tomonlama foydalanishning turli shakllarini rivojlantirishga qaratilgan&lt;ref name=&quot;m16&quot;/&gt;.
* Rossiyada musiqaning insonga taʼsir mexanizmiga bagʻishlangan birinchi ilmiy ishlar XIX asr oxiri-XX asr boshlarida paydo boʻldi. [[Vladimir Bexterev|V. M. Bexterev]], [[Ivan Sechenov|I. M. Sechenov]], I. M. Dogel, I. R. Tarxanov asarlarida musiqaning Markaziy asab tizimiga[[Markaziy nerv sistemasi|, nafas olish, qon aylanishi va]] gaz almashinuviga foydali taʼsiri toʻgʻrisida maʼlumotlar paydo boʻldi.{{manba kerak|18|05|2012}}Miusiqiy ratsional psixoterapiyaning asl kontseptsiyasi Valentin Petrushin (Moskva) tomonidan ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=www.famous-scientists.ru/2184/|sarlavha=Петрушин Валентин Иванович|sana=5-mart 2007-yil|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=|arxivsana=}}&lt;/ref&gt;. Uning amaliy tajribasi taniqli qadimiy texnikalar va zamonaviy ilmiy yutuqlarini sintez qiladi. Insonga yaxlit yondashish, V.Petrushin bemorlarni nafaqat jismoniy, balki psixologik va intellektual tiklanishni ham ragʻbatlantiradi (tana, his-tuygʻular, fikrlar bilan ishlash), chunki kasalliklar koʻpincha tananing jismoniy zaifliklarida emas, balki xarakter xususiyatlarida ham sabab boʻladi, bu esa oʻz navbatida insonning dunyoqarashidan kelib chiqadi&lt;ref name=&quot;m16&quot; /&gt;.

== Musiqiy terapiya shakllari ==
Musiqiy terapiyaning 3 ta asosiy shakli mavjud: '''retseptiv, faol, integral.'''

* ''Retseptiv musiqa terapiyasi (passiv)'' bemorning musiqiy terapiya mashgʻulotlari jarayonida unda faol ishtirok etmasligi, oddiy tinglovchining pozitsiyasini egallashi bilan ajralib turadi. Unga turli xil musiqiy kompozitsiyalarni tinglash yoki uning ruhiy salomatligi va davolash bosqichiga mos keladigan turli xil tovushlarni tinglash taklif etiladi&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot;&gt;{{Статья|title=Музыкотерапия}}&lt;/ref&gt;.
* ''Musiqiy terapiyaning faol usullari'' musiqiy materiallar bilan faol ishlashga asoslangan:instrumental oʻyin, qoʻshiq aytish&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot; /&gt;.

== Tadqiqot va tajribalar ==
Meta-tahlillar shuni koʻrsatadiki, musiqa-terapiya demans, [[shizofreniya]] va [[Depressiya (tibbiyot)|depressiyani]] yengishda samarali taʼsir koʻrata oladi.

Rossiyada musiqa-terapiya boʻyicha ilmiy-uslubiy ishlar va tajribalar yaratildi: samara musiqiy terapiya ilmiy-tadqiqot instituti (2001-yildan), milliy musiqa terapevtlari assotsiatsiyasi (2009-yildan), musiqa psixologlari va psixoterapevtlari assotsiatsiyasi (2011-yildan).

== Musiqiy terapiya taʼsiriga misollar ==

*
* Bir nechta ilmiy izlanishlarga koʻra, [[Wolfgang Amadeus Mozart|Motsart]]ning D major sonatasini tinglash bemorlarda [[epilepsiya]] xurujlari sonini kamaytirishga yordam beradi („Motsart effekti“deb ataladi)&lt;ref&gt;Hughes, J., Daaboul Y., Fino, J., Shaw, G. (1998). The Mozart effect on epileptiform activity. Clin Electroencephalogr,29 (3), 109-19. Retrieved December 3, 2007, from Pubmed Database.&lt;/ref&gt;. Biroq, ushbu tadqiqot natijalarining ishonchliligi unga qoʻyilgan cheklovlar va keyingi tadqiqotlarda natijalarni takrorlay olmaslikka sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.epilepsy.org.uk/info/mozart|sarlavha=The Mozart Effect|sana=2010-09|til=inglizcha|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=https://www.webcitation.org/68BUzHGCe?url=http://www.epilepsy.org.uk/info/treatment/mozart-effect|arxivsana=2012-06-05}}&lt;/ref&gt;.
* Baʼzi shifokorlar  musiqa mushaklarning boʻshashiga yordam beradi, ayniqsa tez yurish va yugurish paytida va [[Yogʻ bosish|semirib]] ketgan odamlarning yaxshi jismoniy holatini saqlab qolish uchun qoʻshimcha reabilitatsiya terapiyasi sifatida ishlatilishi mumkin deya maslahat berishadi. Bundan tashqari, musiqa kayfiyat va hissiyotlarga ragʻbatlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi, bu esa sport ruhini saqlashga imkon beradi va shu bilan fitnes yutuqlariga uzoq muddatli taʼsir koʻrsatadi&lt;ref&gt;Lіkar-info. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ „Muzika povishaet fizicheskuyu vinoslivost“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305030417/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ |date=5-mart 2016-yil }} 7-iyulya 2008&lt;/ref&gt;.
* Muayyan turdagi musiqa tinglash yurak urishini sekinlashtirishi va [[qon bosimi]]ni pasaytirishi mumkin. Tadqiqotchilar musiqa va sukunatning turli xil kombinatsiyalarini sinab koʻrishdi va ritmik va sokin kuylar qon oqimi va yurakka eng yaxshi taʼsir koʻrsatishini aniqladilar.&lt;ref&gt;Lіkar-іnfo. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ Voodushevlyayuщaya opernaya muzika sposobno zamedlit serdsebienie i snizit krovyanoe davlenie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305015053/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ |date=5-mart 2016-yil }} 25-iyunya 2009&lt;/ref&gt;.
* Amaliyotchi musiqa terapevt-psixologlarning taʼkidlashicha, toʻgʻri tanlangan kuylar, musiqiy asarlar, improvizatsiyalar xotira va ongsizlik bilan ishlash uchun qulay vositadir. Musiqa fikrlash va xotira jarayonlarini yaxshilaydi. Tovushlar assotsiativ tuzilmalarga oʻzaro taʼsir qiladi, haqiqiy xotiralar va tajribalarni yuzaga, ongga „tortib oladi“.

== Shuningdek turdosh yoʻnalishlar ==

* Musiqiy [[psixologiya]]
* Musiqaning hissiy taʼsiri
* Raqs harakati terapiyasi
* [[Art-terapiya|Art terapiya]]

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==

* Starcheus M. S. Muzikoterapiya // Psixologicheskiy leksikon / pod obщ. red. A. V. Petrovskogo. — M. : PYeR SE, 2007. — 416 s.  (nedostupnaya ssilka s 28-09-2015 [2505 dney])
* Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. — „Vlados“, 2000.
* ''Petrushin&amp;amp;nbsp;V.&amp;amp;nbsp;I.'' Svyaz muzikalnoy terapii s konsepsiyami veduщix psixoterapevticheskix shkol // Psixoterapiya. — 2006. — № 2.
* ''Klyuev A. S.'' Muzikoterapiya kak metod muzikalnoy pedagogiki // Iskusstvo i obrazovanie. — 2012. — № 4 (78). — S. 106—109.
* ''Klyuev A. S.'' Ob ispolzovanii muzikoterapii v pedagogicheskoy rabote. Novie dannie // Iskusstvo i obrazovanie. — 2019. — № 5 (121). — S. 178—187.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii: Materiali Pervoy mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii 5-maya 2008 g., Sankt-Peterburg/ Sost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Asterion, 2008. — 168 s.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii — Terapiya iskusstvom v xudojestvennom obrazovanii: po itogam 10-ti mejdunarodnix nauchno-prakticheskix konferensiy (Sankt-Peterburg, 2008—2017 gg.) / Cost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Aleteyya, 2018. — 378 s.
* Muzikoterapiya segodnya: nauka, praktika, obrazovanie: Materiali mejdunarodnoy konferensii 22-23 marta, 2019 g., Moskva. M., 2019. — 99 s.
* Djuletta Alvin i Eriel Uorik. Muzikalnaya terapiya dlya detey s autizmom: per. s angl.//Terevinf, Moskva, 2008 g. — 208 s.
* ''Menegetti A.'' Muzika dushi. Vvedenie v muzikoterapiyu.
* ''Rodjers K.'' Vzglyad na psixoterapiyu. Stanovlenie cheloveka / Per. sangl. — M.: Progress, Univers, 1994.
* ''Shushardjan&amp;amp;nbsp;S.&amp;amp;nbsp;V.'' Sovremennie metodi muzikalnoy terapii i effekti, voznikayuщie pri vozdeystvii muzikoy i razlichnimi akusticheskimi signalami na organizm cheloveka / Traditsionnaya meditsina. Vostok i Zapad. — 2005. T. 2. — № 2. S. 23 29.
* {{Статья|год=2010}}
* Gavrilushkina O. P. Zadachi muzikalnogo vospitaniya umstvenno otstalix detey // Voprosi vospitaniya i obucheniya anomalnix detey doshkolnogo vozrasta — M., 1980. — S. 14-23.
* Timoshenko G. V., Leonenko Ye. A. Rabota s telom v psixoterapii : prakticheskoe rukovodstvo. M., 2017. 480 s. 11. Serdyukova
* X. Braders. Vliyanie muziki na cheloveka. Oksford vyujn Press. 231s. H. Brothers. Influence of music on a human being. Oxford vewsion Press. P. 231
* {{Статья|год=2015}}

== Adabiyotlar ==

* [http://www.musictherapy.org/ American Music Therapy Association]{{Ref-en}}
* {{Rasmiy sayt}}
* [https://med-info.ru/content/view/6941 Alisa Apreleva: „Universalnoy lechebnoy muziki ne suщestvuet“] : intervyu s ekspertom / Oksana Plisenkova // [https://med-info.ru/about MYeD-info]. — 12-yanvarya.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004381/BEHAV_muzykalnaya-terapiya-dlya-lyudey-s-rasstroystvami-autisticheskogo-spektra Nauchnie obosnovaniya ispolzovaniya muzikalnoy terapii pri autizme. Kokreynovskiy obzor.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004517/DEPRESSN_muzykalnaya-terapiya-pri-depressii muzikalnaya terapiya pri depressii. Kokreynovskiy obzor
* https://www.cochrane.org/ru/CD004025/SCHIZ_muzykalnaya-terapiya-dlya-lecheniya-shizofrenii-ili-shizofrenopodobnyh-rasstroystv muzikalnaya terapiya dlya lecheniya shizofrenii i shizofrenopodobnix rasstroystv. Kokreynovskiy obzor.
* [https://muzterapevt.ru/ Sayt o nauchno-obosnovannoy muzikalnoy terapii na russkom yazike] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220807095047/https://muzterapevt.ru/ |date=7-avgust 2022-yil }}
* [https://www.autismmusictherapy.ru/ Sayt o muzikalnoy terapii dlya detey s autizmom] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220531201807/https://www.autismmusictherapy.ru/ |date=31-may 2022-yil }}

[[Turkum:Art-terapiya]]
[[Turkum:Psixologiya]]
[[Turkum:Psixoterapiya]]</text>
      <sha1>t8564r2ct5xwilrtyuycs420pslklcz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156260</id>
      <parentid>6156259</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:08:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13618" sha1="0o0nmww69w4s8pk70p0njsnco4brke3" xml:space="preserve">[[Fayl:Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg/220px-Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|thumb|Rassom Lui Gallening „Musiqa kuchi“ kartinasi, singlisi uchun skripka chalayotgan akasi tasvirlangan, shuning uchun u barcha azob — uqubatlarni-ruhiy va jismoniy narsalarni unutib, chuqur uyquga ketgan.]]

'''Musiqiy terapiya'''-bu [[Psixoterapiya|terapevtik vosita]] sifatida [[musiqa]]dan foydalanadigan [[Terapiya|psixoterapevtik usul]].

== Taʼrifi ==
&quot;Musiqa terapiya &quot;atamasi yunon-lotin tilidan kelib chiqqan va tarjimada&quot;musiqa bilan davolash&quot; degan maʼnoni anglatadi. „Musiqa terapiya“ tushunchasining koʻplab taʼriflari mavjud. Olimlarning katta qismi musiqa terapiyasini psixoterapiyaning yordamchi vositasi, bemorlarni murakkab terapevtik usullardan foydalanishga maxsus tayyorlash vositasi deb bilishadi. Boshqa mualliflar musiqa terapiyani quyidagicha belgilaydilar:

* Somatik va ruhiy kasalliklarga chalingan bolalar va kattalarni davolash, reabilitatsiya qilish, oʻqitish va tarbiyalashda musiqadan nazorat ostida foydalanish&lt;ref&gt;Vorojsova O. A. Muzika i igra v detskoy psixoterapii. — M., 2004&lt;/ref&gt;;
* Kasallik yoki ruhiy buzilishlarning fiziologik va psixologik jihatlarini davolash uchun musiqadan tizimli foydalanish&lt;ref&gt;''Brusilovskiy L. S.'' Muzikoterapiya // Rukovodstvo po psixoterapii. — M., 1985&lt;/ref&gt;;
* Ijodiy kuchlar va pedagogik-tarbiyaviy ishlarni optimallashtirish vositasi&lt;ref&gt;[http://www.muzterapia.com/literatura/MuzikavDetskoydushe.pdf Muzika v detskoy dushe]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{недоступная ссылка|число=11|месяц=05|год=2013}}. — K., 2007&lt;/ref&gt; foydalanish

== Rivojlanish tarixi ==
Musiqaning inson ruhiy va jismoniy holatiga sezilarli taʼsirini tasdiqlagan birinchi odamlardan biri yunon olimi va faylasufi [[Pifagor]] edi. Yamblichning „Pifagor hayoti toʻgʻrisida“ asaridan koʻrinib turibdiki, agar kimdir „chiroyli ritmlar va qoʻshiqlarni tinglasa, unda bunday odam musiqiy taʼlimni ohang va ritmlardan foydalangan holda, inson axloqi va ehtiroslari davolanadi va aqliy kuchlarning dastlabki uygʻunligi oʻrnatiladi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://logswe.net/fcn.php?36|sarlavha=Ямвлих. О ПИФАГОРОВОЙ ЖИЗНИ|nashriyot=yanko.lib.ru|qaralgan sana=13-iyun 2016-yil|arxivsana=2016-06-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160624012400/http://logswe.net/fcn.php?36}}&lt;/ref&gt;.

Hindistonda musiqiy terapiya usullari keng qoʻllangan-bu raga nazariyasiga mos keladi (har bir raga maʼlum bir kayfiyatga mos keladi, odamning holatidagi oʻzgarishlarga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin, shuning uchun depressiya va boshqa kasalliklarni davolash mumkin (hind shifokorlarining fikriga koʻra). Musiqa terapiyasi Xitoyda ham maʼlum boʻlgan.

Islomiy Sharq tibbiyotining donishmandi Avitsena (Abu Ali ibn Sino, 983 — 1036) „&lt;nowiki/&gt;[[Tib qonunlari]]&lt;nowiki/&gt;“ da musiqaning terapevtik vosita sifatida taʼsiri haqida yozgan (qarang: 1983-yil nashr, 25, 256-betlar va boshqalar).)

XII asr arman tabibi Mxitar Geratsi ham musiqa terapiyasining muhim ijobiy rolini taʼkidladi.

Gʻarbiy Yevropa va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] koʻplab mamlakatlarida musiqiy-psixoterapevtik markazlar paydo boʻlgan va mashhurlikka erisha olgan: Shvetsiya va Avstriyada-&quot;Österreichische Gesellschaft zur Förderung der Musiktherapie&quot;, Shveysariyada — „Schweizer Forum für Musiktherapie“, Germaniyada — „Bundesarbeitsgemeinschaft — Musiktherapie“ (BAG Musiktherapie)&lt;ref name=&quot;m16&quot;&gt;Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. Teoriya i praktika. — M., 1999&lt;/ref&gt;, oʻnta aʼzodan iborat boʻlgan.

== Musiqiy terapiya yoʻnalishlari ==
&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda musiqa terapiyaning bir nechta maktablari shakllandi.

* Nemis maktabi (Shvabe, Keler, Kyonig) insonning psixofizik birligi tezisiga asoslanib, asosiy eʼtibor turli xil sanʼat turlarining shifobaxsh taʼsiridan har tomonlama foydalanishning turli shakllarini rivojlantirishga qaratilgan&lt;ref name=&quot;m16&quot;/&gt;.
* Rossiyada musiqaning insonga taʼsir mexanizmiga bagʻishlangan birinchi ilmiy ishlar XIX asr oxiri-XX asr boshlarida paydo boʻldi. [[Vladimir Bexterev|V. M. Bexterev]], [[Ivan Sechenov|I. M. Sechenov]], I. M. Dogel, I. R. Tarxanov asarlarida musiqaning Markaziy asab tizimiga[[Markaziy nerv sistemasi|, nafas olish, qon aylanishi va]] gaz almashinuviga foydali taʼsiri toʻgʻrisida maʼlumotlar paydo boʻldi.{{manba kerak|18|05|2012}}Miusiqiy ratsional psixoterapiyaning asl kontseptsiyasi Valentin Petrushin (Moskva) tomonidan ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=www.famous-scientists.ru/2184/|sarlavha=Петрушин Валентин Иванович|sana=5-mart 2007-yil|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=|arxivsana=}}&lt;/ref&gt;. Uning amaliy tajribasi taniqli qadimiy texnikalar va zamonaviy ilmiy yutuqlarini sintez qiladi. Insonga yaxlit yondashish, V.Petrushin bemorlarni nafaqat jismoniy, balki psixologik va intellektual tiklanishni ham ragʻbatlantiradi (tana, his-tuygʻular, fikrlar bilan ishlash), chunki kasalliklar koʻpincha tananing jismoniy zaifliklarida emas, balki xarakter xususiyatlarida ham sabab boʻladi, bu esa oʻz navbatida insonning dunyoqarashidan kelib chiqadi&lt;ref name=&quot;m16&quot; /&gt;.

== Musiqiy terapiya shakllari ==
Musiqiy terapiyaning 3 ta asosiy shakli mavjud: '''retseptiv, faol, integral.'''

* ''Retseptiv musiqa terapiyasi (passiv)'' bemorning musiqiy terapiya mashgʻulotlari jarayonida unda faol ishtirok etmasligi, oddiy tinglovchining pozitsiyasini egallashi bilan ajralib turadi. Unga turli xil musiqiy kompozitsiyalarni tinglash yoki uning ruhiy salomatligi va davolash bosqichiga mos keladigan turli xil tovushlarni tinglash taklif etiladi&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot;&gt;{{Статья|title=Музыкотерапия}}&lt;/ref&gt;.
* ''Musiqiy terapiyaning faol usullari'' musiqiy materiallar bilan faol ishlashga asoslangan:instrumental oʻyin, qoʻshiq aytish&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot; /&gt;.

== Tadqiqot va tajribalar ==
Meta-tahlillar shuni koʻrsatadiki, musiqa-terapiya demans, [[shizofreniya]] va [[Depressiya (tibbiyot)|depressiyani]] yengishda samarali taʼsir koʻrata oladi.

Rossiyada musiqa-terapiya boʻyicha ilmiy-uslubiy ishlar va tajribalar yaratildi: samara musiqiy terapiya ilmiy-tadqiqot instituti (2001-yildan), milliy musiqa terapevtlari assotsiatsiyasi (2009-yildan), musiqa psixologlari va psixoterapevtlari assotsiatsiyasi (2011-yildan).

== Musiqiy terapiya taʼsiriga misollar ==

*
* Bir nechta ilmiy izlanishlarga koʻra, [[Wolfgang Amadeus Mozart|Motsart]]ning D major sonatasini tinglash bemorlarda [[epilepsiya]] xurujlari sonini kamaytirishga yordam beradi („Motsart effekti“deb ataladi)&lt;ref&gt;Hughes, J., Daaboul Y., Fino, J., Shaw, G. (1998). The Mozart effect on epileptiform activity. Clin Electroencephalogr,29 (3), 109-19. Retrieved December 3, 2007, from Pubmed Database.&lt;/ref&gt;. Biroq, ushbu tadqiqot natijalarining ishonchliligi unga qoʻyilgan cheklovlar va keyingi tadqiqotlarda natijalarni takrorlay olmaslikka sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.epilepsy.org.uk/info/mozart|sarlavha=The Mozart Effect|sana=2010-09|til=inglizcha|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=https://www.webcitation.org/68BUzHGCe?url=http://www.epilepsy.org.uk/info/treatment/mozart-effect|arxivsana=2012-06-05}}&lt;/ref&gt;.
* Baʼzi shifokorlar  musiqa mushaklarning boʻshashiga yordam beradi, ayniqsa tez yurish va yugurish paytida va [[Yogʻ bosish|semirib]] ketgan odamlarning yaxshi jismoniy holatini saqlab qolish uchun qoʻshimcha reabilitatsiya terapiyasi sifatida ishlatilishi mumkin deya maslahat berishadi. Bundan tashqari, musiqa kayfiyat va hissiyotlarga ragʻbatlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi, bu esa sport ruhini saqlashga imkon beradi va shu bilan fitnes yutuqlariga uzoq muddatli taʼsir koʻrsatadi&lt;ref&gt;Lіkar-info. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ „Muzika povishaet fizicheskuyu vinoslivost“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305030417/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ |date=5-mart 2016-yil }} 7-iyulya 2008&lt;/ref&gt;.
* Muayyan turdagi musiqa tinglash yurak urishini sekinlashtirishi va [[qon bosimi]]ni pasaytirishi mumkin. Tadqiqotchilar musiqa va sukunatning turli xil kombinatsiyalarini sinab koʻrishdi va ritmik va sokin kuylar qon oqimi va yurakka eng yaxshi taʼsir koʻrsatishini aniqladilar.&lt;ref&gt;Lіkar-іnfo. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ Voodushevlyayuщaya opernaya muzika sposobno zamedlit serdsebienie i snizit krovyanoe davlenie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305015053/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ |date=5-mart 2016-yil }} 25-iyunya 2009&lt;/ref&gt;.
* Amaliyotchi musiqa terapevt-psixologlarning taʼkidlashicha, toʻgʻri tanlangan kuylar, musiqiy asarlar, improvizatsiyalar xotira va ongsizlik bilan ishlash uchun qulay vositadir. Musiqa fikrlash va xotira jarayonlarini yaxshilaydi. Tovushlar assotsiativ tuzilmalarga oʻzaro taʼsir qiladi, haqiqiy xotiralar va tajribalarni yuzaga, ongga „tortib oladi“.

== Shuningdek turdosh yoʻnalishlar ==

* Musiqiy [[psixologiya]]
* Musiqaning hissiy taʼsiri
* Raqs harakati terapiyasi
* [[Art-terapiya|Art terapiya]]

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==

* Starcheus M. S. Muzikoterapiya // Psixologicheskiy leksikon / pod obщ. red. A. V. Petrovskogo. — M. : PYeR SE, 2007. — 416 s.  (nedostupnaya ssilka s 28-09-2015 [2505 dney])
* Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. — „Vlados“, 2000.
* ''Petrushin&amp;amp;nbsp;V.&amp;amp;nbsp;I.'' Svyaz muzikalnoy terapii s konsepsiyami veduщix psixoterapevticheskix shkol // Psixoterapiya. — 2006. — № 2.
* ''Klyuev A. S.'' Muzikoterapiya kak metod muzikalnoy pedagogiki // Iskusstvo i obrazovanie. — 2012. — № 4 (78). — S. 106—109.
* ''Klyuev A. S.'' Ob ispolzovanii muzikoterapii v pedagogicheskoy rabote. Novie dannie // Iskusstvo i obrazovanie. — 2019. — № 5 (121). — S. 178—187.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii: Materiali Pervoy mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii 5-maya 2008 g., Sankt-Peterburg/ Sost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Asterion, 2008. — 168 s.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii — Terapiya iskusstvom v xudojestvennom obrazovanii: po itogam 10-ti mejdunarodnix nauchno-prakticheskix konferensiy (Sankt-Peterburg, 2008—2017 gg.) / Cost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Aleteyya, 2018. — 378 s.
* Muzikoterapiya segodnya: nauka, praktika, obrazovanie: Materiali mejdunarodnoy konferensii 22-23 marta, 2019 g., Moskva. M., 2019. — 99 s.
* Djuletta Alvin i Eriel Uorik. Muzikalnaya terapiya dlya detey s autizmom: per. s angl.//Terevinf, Moskva, 2008 g. — 208 s.
* ''Menegetti A.'' Muzika dushi. Vvedenie v muzikoterapiyu.
* ''Rodjers K.'' Vzglyad na psixoterapiyu. Stanovlenie cheloveka / Per. sangl. — M.: Progress, Univers, 1994.
* ''Shushardjan&amp;amp;nbsp;S.&amp;amp;nbsp;V.'' Sovremennie metodi muzikalnoy terapii i effekti, voznikayuщie pri vozdeystvii muzikoy i razlichnimi akusticheskimi signalami na organizm cheloveka / Traditsionnaya meditsina. Vostok i Zapad. — 2005. T. 2. — № 2. S. 23 29.
* {{Статья|год=2010}}
* Gavrilushkina O. P. Zadachi muzikalnogo vospitaniya umstvenno otstalix detey // Voprosi vospitaniya i obucheniya anomalnix detey doshkolnogo vozrasta — M., 1980. — S. 14-23.
* Timoshenko G. V., Leonenko Ye. A. Rabota s telom v psixoterapii : prakticheskoe rukovodstvo. M., 2017. 480 s. 11. Serdyukova
* X. Braders. Vliyanie muziki na cheloveka. Oksford vyujn Press. 231s. H. Brothers. Influence of music on a human being. Oxford vewsion Press. P. 231
* {{Статья|год=2015}}

== Adabiyotlar ==

* [http://www.musictherapy.org/ American Music Therapy Association]{{Ref-en}}
* {{Rasmiy sayt}}
* [https://med-info.ru/content/view/6941 Alisa Apreleva: „Universalnoy lechebnoy muziki ne suщestvuet“] : intervyu s ekspertom / Oksana Plisenkova // [https://med-info.ru/about MYeD-info]. — 12-yanvarya.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004381/BEHAV_muzykalnaya-terapiya-dlya-lyudey-s-rasstroystvami-autisticheskogo-spektra Nauchnie obosnovaniya ispolzovaniya muzikalnoy terapii pri autizme. Kokreynovskiy obzor.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004517/DEPRESSN_muzykalnaya-terapiya-pri-depressii muzikalnaya terapiya pri depressii. Kokreynovskiy obzor
* https://www.cochrane.org/ru/CD004025/SCHIZ_muzykalnaya-terapiya-dlya-lecheniya-shizofrenii-ili-shizofrenopodobnyh-rasstroystv muzikalnaya terapiya dlya lecheniya shizofrenii i shizofrenopodobnix rasstroystv. Kokreynovskiy obzor.
* [https://muzterapevt.ru/ Sayt o nauchno-obosnovannoy muzikalnoy terapii na russkom yazike] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220807095047/https://muzterapevt.ru/ |date=7-avgust 2022-yil }}
* [https://www.autismmusictherapy.ru/ Sayt o muzikalnoy terapii dlya detey s autizmom] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220531201807/https://www.autismmusictherapy.ru/ |date=31-may 2022-yil }}

[[Turkum:Art-terapiya]]
[[Turkum:Psixologiya]]
[[Turkum:Psixoterapiya]]</text>
      <sha1>0o0nmww69w4s8pk70p0njsnco4brke3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156261</id>
      <parentid>6156260</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:08:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13620" sha1="gagzikinproh9myl0nq6y87afbmom7i" xml:space="preserve">[[Fayl:Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg/220px-Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|thumb|Rassom Lui Gallening „Musiqa kuchi“ kartinasi, singlisi uchun skripka chalayotgan akasi tasvirlangan, shuning uchun u barcha azob — uqubatlarni-ruhiy va jismoniy narsalarni unutib, chuqur uyquga ketgan.]]

'''Musiqiy terapiya''' -bbu [[Psixoterapiya|terapevtik vosita]] sifatida [[musiqa]]dan foydalanadigan [[Terapiya|psixoterapevtik usul]].

== Taʼrifi ==
&quot;Musiqa terapiya &quot;atamasi yunon-lotin tilidan kelib chiqqan va tarjimada&quot;musiqa bilan davolash&quot; degan maʼnoni anglatadi. „Musiqa terapiya“ tushunchasining koʻplab taʼriflari mavjud. Olimlarning katta qismi musiqa terapiyasini psixoterapiyaning yordamchi vositasi, bemorlarni murakkab terapevtik usullardan foydalanishga maxsus tayyorlash vositasi deb bilishadi. Boshqa mualliflar musiqa terapiyani quyidagicha belgilaydilar:

* Somatik va ruhiy kasalliklarga chalingan bolalar va kattalarni davolash, reabilitatsiya qilish, oʻqitish va tarbiyalashda musiqadan nazorat ostida foydalanish&lt;ref&gt;Vorojsova O. A. Muzika i igra v detskoy psixoterapii. — M., 2004&lt;/ref&gt;;
* Kasallik yoki ruhiy buzilishlarning fiziologik va psixologik jihatlarini davolash uchun musiqadan tizimli foydalanish&lt;ref&gt;''Brusilovskiy L. S.'' Muzikoterapiya // Rukovodstvo po psixoterapii. — M., 1985&lt;/ref&gt;;
* Ijodiy kuchlar va pedagogik-tarbiyaviy ishlarni optimallashtirish vositasi&lt;ref&gt;[http://www.muzterapia.com/literatura/MuzikavDetskoydushe.pdf Muzika v detskoy dushe]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{недоступная ссылка|число=11|месяц=05|год=2013}}. — K., 2007&lt;/ref&gt; foydalanish

== Rivojlanish tarixi ==
Musiqaning inson ruhiy va jismoniy holatiga sezilarli taʼsirini tasdiqlagan birinchi odamlardan biri yunon olimi va faylasufi [[Pifagor]] edi. Yamblichning „Pifagor hayoti toʻgʻrisida“ asaridan koʻrinib turibdiki, agar kimdir „chiroyli ritmlar va qoʻshiqlarni tinglasa, unda bunday odam musiqiy taʼlimni ohang va ritmlardan foydalangan holda, inson axloqi va ehtiroslari davolanadi va aqliy kuchlarning dastlabki uygʻunligi oʻrnatiladi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://logswe.net/fcn.php?36|sarlavha=Ямвлих. О ПИФАГОРОВОЙ ЖИЗНИ|nashriyot=yanko.lib.ru|qaralgan sana=13-iyun 2016-yil|arxivsana=2016-06-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160624012400/http://logswe.net/fcn.php?36}}&lt;/ref&gt;.

Hindistonda musiqiy terapiya usullari keng qoʻllangan-bu raga nazariyasiga mos keladi (har bir raga maʼlum bir kayfiyatga mos keladi, odamning holatidagi oʻzgarishlarga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin, shuning uchun depressiya va boshqa kasalliklarni davolash mumkin (hind shifokorlarining fikriga koʻra). Musiqa terapiyasi Xitoyda ham maʼlum boʻlgan.

Islomiy Sharq tibbiyotining donishmandi Avitsena (Abu Ali ibn Sino, 983 — 1036) „&lt;nowiki/&gt;[[Tib qonunlari]]&lt;nowiki/&gt;“ da musiqaning terapevtik vosita sifatida taʼsiri haqida yozgan (qarang: 1983-yil nashr, 25, 256-betlar va boshqalar).)

XII asr arman tabibi Mxitar Geratsi ham musiqa terapiyasining muhim ijobiy rolini taʼkidladi.

Gʻarbiy Yevropa va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] koʻplab mamlakatlarida musiqiy-psixoterapevtik markazlar paydo boʻlgan va mashhurlikka erisha olgan: Shvetsiya va Avstriyada-&quot;Österreichische Gesellschaft zur Förderung der Musiktherapie&quot;, Shveysariyada — „Schweizer Forum für Musiktherapie“, Germaniyada — „Bundesarbeitsgemeinschaft — Musiktherapie“ (BAG Musiktherapie)&lt;ref name=&quot;m16&quot;&gt;Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. Teoriya i praktika. — M., 1999&lt;/ref&gt;, oʻnta aʼzodan iborat boʻlgan.

== Musiqiy terapiya yoʻnalishlari ==
&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda musiqa terapiyaning bir nechta maktablari shakllandi.

* Nemis maktabi (Shvabe, Keler, Kyonig) insonning psixofizik birligi tezisiga asoslanib, asosiy eʼtibor turli xil sanʼat turlarining shifobaxsh taʼsiridan har tomonlama foydalanishning turli shakllarini rivojlantirishga qaratilgan&lt;ref name=&quot;m16&quot;/&gt;.
* Rossiyada musiqaning insonga taʼsir mexanizmiga bagʻishlangan birinchi ilmiy ishlar XIX asr oxiri-XX asr boshlarida paydo boʻldi. [[Vladimir Bexterev|V. M. Bexterev]], [[Ivan Sechenov|I. M. Sechenov]], I. M. Dogel, I. R. Tarxanov asarlarida musiqaning Markaziy asab tizimiga[[Markaziy nerv sistemasi|, nafas olish, qon aylanishi va]] gaz almashinuviga foydali taʼsiri toʻgʻrisida maʼlumotlar paydo boʻldi.{{manba kerak|18|05|2012}}Miusiqiy ratsional psixoterapiyaning asl kontseptsiyasi Valentin Petrushin (Moskva) tomonidan ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=www.famous-scientists.ru/2184/|sarlavha=Петрушин Валентин Иванович|sana=5-mart 2007-yil|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=|arxivsana=}}&lt;/ref&gt;. Uning amaliy tajribasi taniqli qadimiy texnikalar va zamonaviy ilmiy yutuqlarini sintez qiladi. Insonga yaxlit yondashish, V.Petrushin bemorlarni nafaqat jismoniy, balki psixologik va intellektual tiklanishni ham ragʻbatlantiradi (tana, his-tuygʻular, fikrlar bilan ishlash), chunki kasalliklar koʻpincha tananing jismoniy zaifliklarida emas, balki xarakter xususiyatlarida ham sabab boʻladi, bu esa oʻz navbatida insonning dunyoqarashidan kelib chiqadi&lt;ref name=&quot;m16&quot; /&gt;.

== Musiqiy terapiya shakllari ==
Musiqiy terapiyaning 3 ta asosiy shakli mavjud: '''retseptiv, faol, integral.'''

* ''Retseptiv musiqa terapiyasi (passiv)'' bemorning musiqiy terapiya mashgʻulotlari jarayonida unda faol ishtirok etmasligi, oddiy tinglovchining pozitsiyasini egallashi bilan ajralib turadi. Unga turli xil musiqiy kompozitsiyalarni tinglash yoki uning ruhiy salomatligi va davolash bosqichiga mos keladigan turli xil tovushlarni tinglash taklif etiladi&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot;&gt;{{Статья|title=Музыкотерапия}}&lt;/ref&gt;.
* ''Musiqiy terapiyaning faol usullari'' musiqiy materiallar bilan faol ishlashga asoslangan:instrumental oʻyin, qoʻshiq aytish&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot; /&gt;.

== Tadqiqot va tajribalar ==
Meta-tahlillar shuni koʻrsatadiki, musiqa-terapiya demans, [[shizofreniya]] va [[Depressiya (tibbiyot)|depressiyani]] yengishda samarali taʼsir koʻrata oladi.

Rossiyada musiqa-terapiya boʻyicha ilmiy-uslubiy ishlar va tajribalar yaratildi: samara musiqiy terapiya ilmiy-tadqiqot instituti (2001-yildan), milliy musiqa terapevtlari assotsiatsiyasi (2009-yildan), musiqa psixologlari va psixoterapevtlari assotsiatsiyasi (2011-yildan).

== Musiqiy terapiya taʼsiriga misollar ==

*
* Bir nechta ilmiy izlanishlarga koʻra, [[Wolfgang Amadeus Mozart|Motsart]]ning D major sonatasini tinglash bemorlarda [[epilepsiya]] xurujlari sonini kamaytirishga yordam beradi („Motsart effekti“deb ataladi)&lt;ref&gt;Hughes, J., Daaboul Y., Fino, J., Shaw, G. (1998). The Mozart effect on epileptiform activity. Clin Electroencephalogr,29 (3), 109-19. Retrieved December 3, 2007, from Pubmed Database.&lt;/ref&gt;. Biroq, ushbu tadqiqot natijalarining ishonchliligi unga qoʻyilgan cheklovlar va keyingi tadqiqotlarda natijalarni takrorlay olmaslikka sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.epilepsy.org.uk/info/mozart|sarlavha=The Mozart Effect|sana=2010-09|til=inglizcha|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=https://www.webcitation.org/68BUzHGCe?url=http://www.epilepsy.org.uk/info/treatment/mozart-effect|arxivsana=2012-06-05}}&lt;/ref&gt;.
* Baʼzi shifokorlar  musiqa mushaklarning boʻshashiga yordam beradi, ayniqsa tez yurish va yugurish paytida va [[Yogʻ bosish|semirib]] ketgan odamlarning yaxshi jismoniy holatini saqlab qolish uchun qoʻshimcha reabilitatsiya terapiyasi sifatida ishlatilishi mumkin deya maslahat berishadi. Bundan tashqari, musiqa kayfiyat va hissiyotlarga ragʻbatlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi, bu esa sport ruhini saqlashga imkon beradi va shu bilan fitnes yutuqlariga uzoq muddatli taʼsir koʻrsatadi&lt;ref&gt;Lіkar-info. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ „Muzika povishaet fizicheskuyu vinoslivost“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305030417/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ |date=5-mart 2016-yil }} 7-iyulya 2008&lt;/ref&gt;.
* Muayyan turdagi musiqa tinglash yurak urishini sekinlashtirishi va [[qon bosimi]]ni pasaytirishi mumkin. Tadqiqotchilar musiqa va sukunatning turli xil kombinatsiyalarini sinab koʻrishdi va ritmik va sokin kuylar qon oqimi va yurakka eng yaxshi taʼsir koʻrsatishini aniqladilar.&lt;ref&gt;Lіkar-іnfo. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ Voodushevlyayuщaya opernaya muzika sposobno zamedlit serdsebienie i snizit krovyanoe davlenie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305015053/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ |date=5-mart 2016-yil }} 25-iyunya 2009&lt;/ref&gt;.
* Amaliyotchi musiqa terapevt-psixologlarning taʼkidlashicha, toʻgʻri tanlangan kuylar, musiqiy asarlar, improvizatsiyalar xotira va ongsizlik bilan ishlash uchun qulay vositadir. Musiqa fikrlash va xotira jarayonlarini yaxshilaydi. Tovushlar assotsiativ tuzilmalarga oʻzaro taʼsir qiladi, haqiqiy xotiralar va tajribalarni yuzaga, ongga „tortib oladi“.

== Shuningdek turdosh yoʻnalishlar ==

* Musiqiy [[psixologiya]]
* Musiqaning hissiy taʼsiri
* Raqs harakati terapiyasi
* [[Art-terapiya|Art terapiya]]

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==

* Starcheus M. S. Muzikoterapiya // Psixologicheskiy leksikon / pod obщ. red. A. V. Petrovskogo. — M. : PYeR SE, 2007. — 416 s.  (nedostupnaya ssilka s 28-09-2015 [2505 dney])
* Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. — „Vlados“, 2000.
* ''Petrushin&amp;amp;nbsp;V.&amp;amp;nbsp;I.'' Svyaz muzikalnoy terapii s konsepsiyami veduщix psixoterapevticheskix shkol // Psixoterapiya. — 2006. — № 2.
* ''Klyuev A. S.'' Muzikoterapiya kak metod muzikalnoy pedagogiki // Iskusstvo i obrazovanie. — 2012. — № 4 (78). — S. 106—109.
* ''Klyuev A. S.'' Ob ispolzovanii muzikoterapii v pedagogicheskoy rabote. Novie dannie // Iskusstvo i obrazovanie. — 2019. — № 5 (121). — S. 178—187.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii: Materiali Pervoy mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii 5-maya 2008 g., Sankt-Peterburg/ Sost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Asterion, 2008. — 168 s.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii — Terapiya iskusstvom v xudojestvennom obrazovanii: po itogam 10-ti mejdunarodnix nauchno-prakticheskix konferensiy (Sankt-Peterburg, 2008—2017 gg.) / Cost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Aleteyya, 2018. — 378 s.
* Muzikoterapiya segodnya: nauka, praktika, obrazovanie: Materiali mejdunarodnoy konferensii 22-23 marta, 2019 g., Moskva. M., 2019. — 99 s.
* Djuletta Alvin i Eriel Uorik. Muzikalnaya terapiya dlya detey s autizmom: per. s angl.//Terevinf, Moskva, 2008 g. — 208 s.
* ''Menegetti A.'' Muzika dushi. Vvedenie v muzikoterapiyu.
* ''Rodjers K.'' Vzglyad na psixoterapiyu. Stanovlenie cheloveka / Per. sangl. — M.: Progress, Univers, 1994.
* ''Shushardjan&amp;amp;nbsp;S.&amp;amp;nbsp;V.'' Sovremennie metodi muzikalnoy terapii i effekti, voznikayuщie pri vozdeystvii muzikoy i razlichnimi akusticheskimi signalami na organizm cheloveka / Traditsionnaya meditsina. Vostok i Zapad. — 2005. T. 2. — № 2. S. 23 29.
* {{Статья|год=2010}}
* Gavrilushkina O. P. Zadachi muzikalnogo vospitaniya umstvenno otstalix detey // Voprosi vospitaniya i obucheniya anomalnix detey doshkolnogo vozrasta — M., 1980. — S. 14-23.
* Timoshenko G. V., Leonenko Ye. A. Rabota s telom v psixoterapii : prakticheskoe rukovodstvo. M., 2017. 480 s. 11. Serdyukova
* X. Braders. Vliyanie muziki na cheloveka. Oksford vyujn Press. 231s. H. Brothers. Influence of music on a human being. Oxford vewsion Press. P. 231
* {{Статья|год=2015}}

== Adabiyotlar ==

* [http://www.musictherapy.org/ American Music Therapy Association]{{Ref-en}}
* {{Rasmiy sayt}}
* [https://med-info.ru/content/view/6941 Alisa Apreleva: „Universalnoy lechebnoy muziki ne suщestvuet“] : intervyu s ekspertom / Oksana Plisenkova // [https://med-info.ru/about MYeD-info]. — 12-yanvarya.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004381/BEHAV_muzykalnaya-terapiya-dlya-lyudey-s-rasstroystvami-autisticheskogo-spektra Nauchnie obosnovaniya ispolzovaniya muzikalnoy terapii pri autizme. Kokreynovskiy obzor.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004517/DEPRESSN_muzykalnaya-terapiya-pri-depressii muzikalnaya terapiya pri depressii. Kokreynovskiy obzor
* https://www.cochrane.org/ru/CD004025/SCHIZ_muzykalnaya-terapiya-dlya-lecheniya-shizofrenii-ili-shizofrenopodobnyh-rasstroystv muzikalnaya terapiya dlya lecheniya shizofrenii i shizofrenopodobnix rasstroystv. Kokreynovskiy obzor.
* [https://muzterapevt.ru/ Sayt o nauchno-obosnovannoy muzikalnoy terapii na russkom yazike] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220807095047/https://muzterapevt.ru/ |date=7-avgust 2022-yil }}
* [https://www.autismmusictherapy.ru/ Sayt o muzikalnoy terapii dlya detey s autizmom] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220531201807/https://www.autismmusictherapy.ru/ |date=31-may 2022-yil }}

[[Turkum:Art-terapiya]]
[[Turkum:Psixologiya]]
[[Turkum:Psixoterapiya]]</text>
      <sha1>gagzikinproh9myl0nq6y87afbmom7i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156263</id>
      <parentid>6156261</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:08:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13620" sha1="a6sl3awm4dobnei9kcxis3xtzm7796w" xml:space="preserve">[[Fayl:Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg/220px-Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|thumb|Rassom Lui Gallening „Musiqa kuchi“ kartinasi, singlisi uchun skripka chalayotgan akasi tasvirlangan, shuning uchun u barcha azob — uqubatlarni-ruhiy va jismoniy narsalarni unutib, chuqur uyquga ketgan.]]

'''Musiqiy terapiya''' - bu [[Psixoterapiya|terapevtik vosita]] sifatida [[musiqa]]dan foydalanadigan [[Terapiya|psixoterapevtik usul]].

== Taʼrifi ==
&quot;Musiqa terapiya &quot;atamasi yunon-lotin tilidan kelib chiqqan va tarjimada&quot;musiqa bilan davolash&quot; degan maʼnoni anglatadi. „Musiqa terapiya“ tushunchasining koʻplab taʼriflari mavjud. Olimlarning katta qismi musiqa terapiyasini psixoterapiyaning yordamchi vositasi, bemorlarni murakkab terapevtik usullardan foydalanishga maxsus tayyorlash vositasi deb bilishadi. Boshqa mualliflar musiqa terapiyani quyidagicha belgilaydilar:

* Somatik va ruhiy kasalliklarga chalingan bolalar va kattalarni davolash, reabilitatsiya qilish, oʻqitish va tarbiyalashda musiqadan nazorat ostida foydalanish&lt;ref&gt;Vorojsova O. A. Muzika i igra v detskoy psixoterapii. — M., 2004&lt;/ref&gt;;
* Kasallik yoki ruhiy buzilishlarning fiziologik va psixologik jihatlarini davolash uchun musiqadan tizimli foydalanish&lt;ref&gt;''Brusilovskiy L. S.'' Muzikoterapiya // Rukovodstvo po psixoterapii. — M., 1985&lt;/ref&gt;;
* Ijodiy kuchlar va pedagogik-tarbiyaviy ishlarni optimallashtirish vositasi&lt;ref&gt;[http://www.muzterapia.com/literatura/MuzikavDetskoydushe.pdf Muzika v detskoy dushe]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{недоступная ссылка|число=11|месяц=05|год=2013}}. — K., 2007&lt;/ref&gt; foydalanish

== Rivojlanish tarixi ==
Musiqaning inson ruhiy va jismoniy holatiga sezilarli taʼsirini tasdiqlagan birinchi odamlardan biri yunon olimi va faylasufi [[Pifagor]] edi. Yamblichning „Pifagor hayoti toʻgʻrisida“ asaridan koʻrinib turibdiki, agar kimdir „chiroyli ritmlar va qoʻshiqlarni tinglasa, unda bunday odam musiqiy taʼlimni ohang va ritmlardan foydalangan holda, inson axloqi va ehtiroslari davolanadi va aqliy kuchlarning dastlabki uygʻunligi oʻrnatiladi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://logswe.net/fcn.php?36|sarlavha=Ямвлих. О ПИФАГОРОВОЙ ЖИЗНИ|nashriyot=yanko.lib.ru|qaralgan sana=13-iyun 2016-yil|arxivsana=2016-06-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160624012400/http://logswe.net/fcn.php?36}}&lt;/ref&gt;.

Hindistonda musiqiy terapiya usullari keng qoʻllangan-bu raga nazariyasiga mos keladi (har bir raga maʼlum bir kayfiyatga mos keladi, odamning holatidagi oʻzgarishlarga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin, shuning uchun depressiya va boshqa kasalliklarni davolash mumkin (hind shifokorlarining fikriga koʻra). Musiqa terapiyasi Xitoyda ham maʼlum boʻlgan.

Islomiy Sharq tibbiyotining donishmandi Avitsena (Abu Ali ibn Sino, 983 — 1036) „&lt;nowiki/&gt;[[Tib qonunlari]]&lt;nowiki/&gt;“ da musiqaning terapevtik vosita sifatida taʼsiri haqida yozgan (qarang: 1983-yil nashr, 25, 256-betlar va boshqalar).)

XII asr arman tabibi Mxitar Geratsi ham musiqa terapiyasining muhim ijobiy rolini taʼkidladi.

Gʻarbiy Yevropa va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] koʻplab mamlakatlarida musiqiy-psixoterapevtik markazlar paydo boʻlgan va mashhurlikka erisha olgan: Shvetsiya va Avstriyada-&quot;Österreichische Gesellschaft zur Förderung der Musiktherapie&quot;, Shveysariyada — „Schweizer Forum für Musiktherapie“, Germaniyada — „Bundesarbeitsgemeinschaft — Musiktherapie“ (BAG Musiktherapie)&lt;ref name=&quot;m16&quot;&gt;Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. Teoriya i praktika. — M., 1999&lt;/ref&gt;, oʻnta aʼzodan iborat boʻlgan.

== Musiqiy terapiya yoʻnalishlari ==
&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda musiqa terapiyaning bir nechta maktablari shakllandi.

* Nemis maktabi (Shvabe, Keler, Kyonig) insonning psixofizik birligi tezisiga asoslanib, asosiy eʼtibor turli xil sanʼat turlarining shifobaxsh taʼsiridan har tomonlama foydalanishning turli shakllarini rivojlantirishga qaratilgan&lt;ref name=&quot;m16&quot;/&gt;.
* Rossiyada musiqaning insonga taʼsir mexanizmiga bagʻishlangan birinchi ilmiy ishlar XIX asr oxiri-XX asr boshlarida paydo boʻldi. [[Vladimir Bexterev|V. M. Bexterev]], [[Ivan Sechenov|I. M. Sechenov]], I. M. Dogel, I. R. Tarxanov asarlarida musiqaning Markaziy asab tizimiga[[Markaziy nerv sistemasi|, nafas olish, qon aylanishi va]] gaz almashinuviga foydali taʼsiri toʻgʻrisida maʼlumotlar paydo boʻldi.{{manba kerak|18|05|2012}}Miusiqiy ratsional psixoterapiyaning asl kontseptsiyasi Valentin Petrushin (Moskva) tomonidan ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=www.famous-scientists.ru/2184/|sarlavha=Петрушин Валентин Иванович|sana=5-mart 2007-yil|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=|arxivsana=}}&lt;/ref&gt;. Uning amaliy tajribasi taniqli qadimiy texnikalar va zamonaviy ilmiy yutuqlarini sintez qiladi. Insonga yaxlit yondashish, V.Petrushin bemorlarni nafaqat jismoniy, balki psixologik va intellektual tiklanishni ham ragʻbatlantiradi (tana, his-tuygʻular, fikrlar bilan ishlash), chunki kasalliklar koʻpincha tananing jismoniy zaifliklarida emas, balki xarakter xususiyatlarida ham sabab boʻladi, bu esa oʻz navbatida insonning dunyoqarashidan kelib chiqadi&lt;ref name=&quot;m16&quot; /&gt;.

== Musiqiy terapiya shakllari ==
Musiqiy terapiyaning 3 ta asosiy shakli mavjud: '''retseptiv, faol, integral.'''

* ''Retseptiv musiqa terapiyasi (passiv)'' bemorning musiqiy terapiya mashgʻulotlari jarayonida unda faol ishtirok etmasligi, oddiy tinglovchining pozitsiyasini egallashi bilan ajralib turadi. Unga turli xil musiqiy kompozitsiyalarni tinglash yoki uning ruhiy salomatligi va davolash bosqichiga mos keladigan turli xil tovushlarni tinglash taklif etiladi&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot;&gt;{{Статья|title=Музыкотерапия}}&lt;/ref&gt;.
* ''Musiqiy terapiyaning faol usullari'' musiqiy materiallar bilan faol ishlashga asoslangan:instrumental oʻyin, qoʻshiq aytish&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot; /&gt;.

== Tadqiqot va tajribalar ==
Meta-tahlillar shuni koʻrsatadiki, musiqa-terapiya demans, [[shizofreniya]] va [[Depressiya (tibbiyot)|depressiyani]] yengishda samarali taʼsir koʻrata oladi.

Rossiyada musiqa-terapiya boʻyicha ilmiy-uslubiy ishlar va tajribalar yaratildi: samara musiqiy terapiya ilmiy-tadqiqot instituti (2001-yildan), milliy musiqa terapevtlari assotsiatsiyasi (2009-yildan), musiqa psixologlari va psixoterapevtlari assotsiatsiyasi (2011-yildan).

== Musiqiy terapiya taʼsiriga misollar ==

*
* Bir nechta ilmiy izlanishlarga koʻra, [[Wolfgang Amadeus Mozart|Motsart]]ning D major sonatasini tinglash bemorlarda [[epilepsiya]] xurujlari sonini kamaytirishga yordam beradi („Motsart effekti“deb ataladi)&lt;ref&gt;Hughes, J., Daaboul Y., Fino, J., Shaw, G. (1998). The Mozart effect on epileptiform activity. Clin Electroencephalogr,29 (3), 109-19. Retrieved December 3, 2007, from Pubmed Database.&lt;/ref&gt;. Biroq, ushbu tadqiqot natijalarining ishonchliligi unga qoʻyilgan cheklovlar va keyingi tadqiqotlarda natijalarni takrorlay olmaslikka sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.epilepsy.org.uk/info/mozart|sarlavha=The Mozart Effect|sana=2010-09|til=inglizcha|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=https://www.webcitation.org/68BUzHGCe?url=http://www.epilepsy.org.uk/info/treatment/mozart-effect|arxivsana=2012-06-05}}&lt;/ref&gt;.
* Baʼzi shifokorlar  musiqa mushaklarning boʻshashiga yordam beradi, ayniqsa tez yurish va yugurish paytida va [[Yogʻ bosish|semirib]] ketgan odamlarning yaxshi jismoniy holatini saqlab qolish uchun qoʻshimcha reabilitatsiya terapiyasi sifatida ishlatilishi mumkin deya maslahat berishadi. Bundan tashqari, musiqa kayfiyat va hissiyotlarga ragʻbatlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi, bu esa sport ruhini saqlashga imkon beradi va shu bilan fitnes yutuqlariga uzoq muddatli taʼsir koʻrsatadi&lt;ref&gt;Lіkar-info. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ „Muzika povishaet fizicheskuyu vinoslivost“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305030417/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ |date=5-mart 2016-yil }} 7-iyulya 2008&lt;/ref&gt;.
* Muayyan turdagi musiqa tinglash yurak urishini sekinlashtirishi va [[qon bosimi]]ni pasaytirishi mumkin. Tadqiqotchilar musiqa va sukunatning turli xil kombinatsiyalarini sinab koʻrishdi va ritmik va sokin kuylar qon oqimi va yurakka eng yaxshi taʼsir koʻrsatishini aniqladilar.&lt;ref&gt;Lіkar-іnfo. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ Voodushevlyayuщaya opernaya muzika sposobno zamedlit serdsebienie i snizit krovyanoe davlenie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305015053/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ |date=5-mart 2016-yil }} 25-iyunya 2009&lt;/ref&gt;.
* Amaliyotchi musiqa terapevt-psixologlarning taʼkidlashicha, toʻgʻri tanlangan kuylar, musiqiy asarlar, improvizatsiyalar xotira va ongsizlik bilan ishlash uchun qulay vositadir. Musiqa fikrlash va xotira jarayonlarini yaxshilaydi. Tovushlar assotsiativ tuzilmalarga oʻzaro taʼsir qiladi, haqiqiy xotiralar va tajribalarni yuzaga, ongga „tortib oladi“.

== Shuningdek turdosh yoʻnalishlar ==

* Musiqiy [[psixologiya]]
* Musiqaning hissiy taʼsiri
* Raqs harakati terapiyasi
* [[Art-terapiya|Art terapiya]]

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==

* Starcheus M. S. Muzikoterapiya // Psixologicheskiy leksikon / pod obщ. red. A. V. Petrovskogo. — M. : PYeR SE, 2007. — 416 s.  (nedostupnaya ssilka s 28-09-2015 [2505 dney])
* Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. — „Vlados“, 2000.
* ''Petrushin&amp;amp;nbsp;V.&amp;amp;nbsp;I.'' Svyaz muzikalnoy terapii s konsepsiyami veduщix psixoterapevticheskix shkol // Psixoterapiya. — 2006. — № 2.
* ''Klyuev A. S.'' Muzikoterapiya kak metod muzikalnoy pedagogiki // Iskusstvo i obrazovanie. — 2012. — № 4 (78). — S. 106—109.
* ''Klyuev A. S.'' Ob ispolzovanii muzikoterapii v pedagogicheskoy rabote. Novie dannie // Iskusstvo i obrazovanie. — 2019. — № 5 (121). — S. 178—187.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii: Materiali Pervoy mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii 5-maya 2008 g., Sankt-Peterburg/ Sost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Asterion, 2008. — 168 s.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii — Terapiya iskusstvom v xudojestvennom obrazovanii: po itogam 10-ti mejdunarodnix nauchno-prakticheskix konferensiy (Sankt-Peterburg, 2008—2017 gg.) / Cost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Aleteyya, 2018. — 378 s.
* Muzikoterapiya segodnya: nauka, praktika, obrazovanie: Materiali mejdunarodnoy konferensii 22-23 marta, 2019 g., Moskva. M., 2019. — 99 s.
* Djuletta Alvin i Eriel Uorik. Muzikalnaya terapiya dlya detey s autizmom: per. s angl.//Terevinf, Moskva, 2008 g. — 208 s.
* ''Menegetti A.'' Muzika dushi. Vvedenie v muzikoterapiyu.
* ''Rodjers K.'' Vzglyad na psixoterapiyu. Stanovlenie cheloveka / Per. sangl. — M.: Progress, Univers, 1994.
* ''Shushardjan&amp;amp;nbsp;S.&amp;amp;nbsp;V.'' Sovremennie metodi muzikalnoy terapii i effekti, voznikayuщie pri vozdeystvii muzikoy i razlichnimi akusticheskimi signalami na organizm cheloveka / Traditsionnaya meditsina. Vostok i Zapad. — 2005. T. 2. — № 2. S. 23 29.
* {{Статья|год=2010}}
* Gavrilushkina O. P. Zadachi muzikalnogo vospitaniya umstvenno otstalix detey // Voprosi vospitaniya i obucheniya anomalnix detey doshkolnogo vozrasta — M., 1980. — S. 14-23.
* Timoshenko G. V., Leonenko Ye. A. Rabota s telom v psixoterapii : prakticheskoe rukovodstvo. M., 2017. 480 s. 11. Serdyukova
* X. Braders. Vliyanie muziki na cheloveka. Oksford vyujn Press. 231s. H. Brothers. Influence of music on a human being. Oxford vewsion Press. P. 231
* {{Статья|год=2015}}

== Adabiyotlar ==

* [http://www.musictherapy.org/ American Music Therapy Association]{{Ref-en}}
* {{Rasmiy sayt}}
* [https://med-info.ru/content/view/6941 Alisa Apreleva: „Universalnoy lechebnoy muziki ne suщestvuet“] : intervyu s ekspertom / Oksana Plisenkova // [https://med-info.ru/about MYeD-info]. — 12-yanvarya.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004381/BEHAV_muzykalnaya-terapiya-dlya-lyudey-s-rasstroystvami-autisticheskogo-spektra Nauchnie obosnovaniya ispolzovaniya muzikalnoy terapii pri autizme. Kokreynovskiy obzor.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004517/DEPRESSN_muzykalnaya-terapiya-pri-depressii muzikalnaya terapiya pri depressii. Kokreynovskiy obzor
* https://www.cochrane.org/ru/CD004025/SCHIZ_muzykalnaya-terapiya-dlya-lecheniya-shizofrenii-ili-shizofrenopodobnyh-rasstroystv muzikalnaya terapiya dlya lecheniya shizofrenii i shizofrenopodobnix rasstroystv. Kokreynovskiy obzor.
* [https://muzterapevt.ru/ Sayt o nauchno-obosnovannoy muzikalnoy terapii na russkom yazike] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220807095047/https://muzterapevt.ru/ |date=7-avgust 2022-yil }}
* [https://www.autismmusictherapy.ru/ Sayt o muzikalnoy terapii dlya detey s autizmom] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220531201807/https://www.autismmusictherapy.ru/ |date=31-may 2022-yil }}

[[Turkum:Art-terapiya]]
[[Turkum:Psixologiya]]
[[Turkum:Psixoterapiya]]</text>
      <sha1>a6sl3awm4dobnei9kcxis3xtzm7796w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156265</id>
      <parentid>6156263</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:08:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13620" sha1="mkz5w9noj6sqdzjx4c70y92a7t36u2h" xml:space="preserve">[[Fayl:Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg/220px-Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|thumb|Rassom Lui Gallening „Musiqa kuchi“ kartinasi, singlisi uchun skripka chalayotgan akasi tasvirlangan, shuning uchun u barcha azob — uqubatlarni-ruhiy va jismoniy narsalarni unutib, chuqur uyquga ketgan.]]

'''Musiqiy terapiya''' - bu [[Psixoterapiya|terapevtik vosita]] sifatida [[musiqa]]dan foydalanadigan [[Terapiya|psixoterapevtik usul]].

== Taʼrifi ==
&quot;Musiqa terapiya &quot;atamasi yunon-lotin tilidan kelib chiqqan va tarjimada&quot;musiqa bilan davolash&quot; degan maʼnoni anglatadi. „Musiqa terapiya“ tushunchasining koʻplab taʼriflari mavjud. Olimlarning katta qismi musiqa terapiyasini psixoterapiyaning yordamchi vositasi, bemorlarni murakkab terapevtik usullardan foydalanishga maxsus tayyorlash vositasi deb bilishadi. Boshqa mualliflar musiqa terapiyani quyidagicha belgilaydilar:

* Somatik va ruhiy kasalliklarga chalingan bolalar va kattalarni davolash, reabilitatsiya qilish, oʻqitish va tarbiyalashda musiqadan nazorat ostida foydalanish&lt;ref&gt;Vorojsova O. A. Muzika i igra v detskoy psixoterapii. — M., 2004&lt;/ref&gt;;
* Kasallik yoki ruhiy buzilishlarning fiziologik va psixologik jihatlarini davolash uchun musiqadan tizimli foydalanish&lt;ref&gt;''Brusilovskiy L. S.'' Muzikoterapiya // Rukovodstvo po psixoterapii. — M., 1985&lt;/ref&gt;;
* Ijodiy kuchlar va pedagogik-tarbiyaviy ishlarni optimallashtirish vositasi&lt;ref&gt;[http://www.muzterapia.com/literatura/MuzikavDetskoydushe.pdf Muzika v detskoy dushe]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{недоступная ссылка|число=11|месяц=05|год=2013}}. — K., 2007&lt;/ref&gt; foydalanish

== Rivojlanish tarixi ==
Musiqaning inson ruhiy va jismoniy holatiga sezilarli taʼsirini tasdiqlagan birinchi odamlardan biri yunon olimi va faylasufi [[Pifagor]] edi. Yamblichning „Pifagor hayoti toʻgʻrisida“ asaridan koʻrinib turibdiki, agar kimdir „chiroyli ritmlar va qoʻshiqlarni tinglasa, unda bunday odam musiqiy taʼlimni ohang va ritmlardan foydalangan holda, inson axloqi va ehtiroslari davolanadi va aqliy kuchlarning dastlabki uygʻunligi oʻrnatiladi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://logswe.net/fcn.php?36|sarlavha=Ямвлих. О ПИФАГОРОВОЙ ЖИЗНИ|nashriyot=yanko.lib.ru|qaralgan sana=13-iyun 2016-yil|arxivsana=2016-06-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160624012400/http://logswe.net/fcn.php?36}}&lt;/ref&gt;.

Hindistonda musiqiy terapiya usullari keng qoʻllangan-bu raga nazariyasiga mos keladi (har bir raga maʼlum bir kayfiyatga mos keladi, odamning holatidagi oʻzgarishlarga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin, shuning uchun depressiya va boshqa kasalliklarni davolash mumkin (hind shifokorlarining fikriga koʻra). Musiqa terapiyasi Xitoyda ham maʼlum boʻlgan.

Islomiy Sharq tibbiyotining donishmandi Avitsena (Abu Ali ibn Sino, 983 — 1036) „&lt;nowiki/&gt;[[Tib qonunlari]]&lt;nowiki/&gt;“ da musiqaning terapevtik vosita sifatida taʼsiri haqida yozgan (qarang: 1983-yil nashr, 25, 256-betlar va boshqalar).)

XII asr arman tabibi Mxitar Geratsi ham musiqa terapiyasining muhim ijobiy rolini taʼkidladi.

Gʻarbiy Yevropa va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] koʻplab mamlakatlarida musiqiy-psixoterapevtik markazlar paydo boʻlgan va mashhurlikka erisha olgan: Shvetsiya va Avstriyada-&quot;Österreichische Gesellschaft zur Förderung der Musiktherapie&quot;, Shveysariyada — „Schweizer Forum für Musiktherapie“, Germaniyada — „Bundesarbeitsgemeinschaft — Musiktherapie“ (BAG Musiktherapie)&lt;ref name=&quot;m16&quot;&gt;Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. Teoriya i praktika. — M., 1999&lt;/ref&gt;, oʻnta aʼzodan iborat boʻlgan.

== Musiqiy terapiya yoʻnalishlari ==
&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda musiqa terapiyaning bir nechta maktablari shakllandi.

* Nemis maktabi (Shvabe, Keler, Kyonig) insonning psixofizik birligi tezisiga asoslanib, asosiy eʼtibor turli xil sanʼat turlarining shifobaxsh taʼsiridan har tomonlama foydalanishning turli shakllarini rivojlantirishga qaratilgan&lt;ref name=&quot;m16&quot;/&gt;.
* Rossiyada musiqaning insonga taʼsir mexanizmiga bagʻishlangan birinchi ilmiy ishlar XIX asr oxiri-XX asr boshlarida paydo boʻldi. [[Vladimir Bexterev|V. M. Bexterev]], [[Ivan Sechenov|I. M. Sechenov]], I. M. Dogel, I. R. Tarxanov asarlarida musiqaning Markaziy asab tizimiga[[Markaziy nerv sistemasi|, nafas olish, qon aylanishi va]] gaz almashinuviga foydali taʼsiri toʻgʻrisida maʼlumotlar paydo boʻldi.{{manba kerak|18|05|2012}}Miusiqiy ratsional psixoterapiyaning asl kontseptsiyasi Valentin Petrushin (Moskva) tomonidan ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=www.famous-scientists.ru/2184/|sarlavha=Петрушин Валентин Иванович|sana=5-mart 2007-yil|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=|arxivsana=}}&lt;/ref&gt;. Uning amaliy tajribasi taniqli qadimiy texnikalar va zamonaviy ilmiy yutuqlarini sintez qiladi. Insonga yaxlit yondashish, V.Petrushin bemorlarni nafaqat jismoniy, balki psixologik va intellektual tiklanishni ham ragʻbatlantiradi (tana, his-tuygʻular, fikrlar bilan ishlash), chunki kasalliklar koʻpincha tananing jismoniy zaifliklarida emas, balki xarakter xususiyatlarida ham sabab boʻladi, bu esa oʻz navbatida insonning dunyoqarashidan kelib chiqadi&lt;ref name=&quot;m16&quot; /&gt;.

== Musiqiy terapiya shakllari ==
Musiqiy terapiyaning 3 ta asosiy shakli mavjud: '''retseptiv, faol, integral.'''

* ''Retseptiv musiqa terapiyasi (passiv)'' bemorning musiqiy terapiya mashgʻulotlari jarayonida unda faol ishtirok etmasligi, oddiy tinglovchining pozitsiyasini egallashi bilan ajralib turadi. Unga turli xil musiqiy kompozitsiyalarni tinglash yoki uning ruhiy salomatligi va davolash bosqichiga mos keladigan turli xil tovushlarni tinglash taklif etiladi&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot;&gt;{{Статья|title=Музыкотерапия}}&lt;/ref&gt;.
* ''Musiqiy terapiyaning faol usullari'' musiqiy materiallar bilan faol ishlashga asoslangan:instrumental oʻyin, qoʻshiq aytish&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot; /&gt;.

== Tadqiqot va tajribalar ==
Meta-tahlillar shuni koʻrsatadiki, musiqa-terapiya demans, [[shizofreniya]] va [[Depressiya (tibbiyot)|depressiyani]] yengishda samarali taʼsir koʻrata oladi.

Rossiyada musiqa-terapiya boʻyicha ilmiy-uslubiy ishlar va tajribalar yaratildi: samara musiqiy terapiya ilmiy-tadqiqot instituti (2001-yildan), milliy musiqa terapevtlari assotsiatsiyasi (2009-yildan), musiqa psixologlari va psixoterapevtlari assotsiatsiyasi (2011-yildan).

== Musiqiy terapiya taʼsiriga misollar ==

*
* Bir nechta ilmiy izlanishlarga koʻra, [[Wolfgang Amadeus Mozart|Motsart]]ning D major sonatasini tinglash bemorlarda [[epilepsiya]] xurujlari sonini kamaytirishga yordam beradi („Motsart effekti“deb ataladi)&lt;ref&gt;Hughes, J., Daaboul Y., Fino, J., Shaw, G. (1998). The Mozart effect on epileptiform activity. Clin Electroencephalogr,29 (3), 109-19. Retrieved December 3, 2007, from Pubmed Database.&lt;/ref&gt;. Biroq, ushbu tadqiqot natijalarining ishonchliligi unga qoʻyilgan cheklovlar va keyingi tadqiqotlarda natijalarni takrorlay olmaslikka sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.epilepsy.org.uk/info/mozart|sarlavha=The Mozart Effect|sana=2010-09|til=inglizcha|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=https://www.webcitation.org/68BUzHGCe?url=http://www.epilepsy.org.uk/info/treatment/mozart-effect|arxivsana=2012-06-05}}&lt;/ref&gt;.
* Baʼzi shifokorlar  musiqa mushaklarning boʻshashiga yordam beradi, ayniqsa tez yurish va yugurish paytida va [[Yogʻ bosish|semirib]] ketgan odamlarning yaxshi jismoniy holatini saqlab qolish uchun qoʻshimcha reabilitatsiya terapiyasi sifatida ishlatilishi mumkin deya maslahat berishadi. Bundan tashqari, musiqa kayfiyat va hissiyotlarga ragʻbatlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi, bu esa sport ruhini saqlashga imkon beradi va shu bilan fitnes yutuqlariga uzoq muddatli taʼsir koʻrsatadi&lt;ref&gt;Lіkar-info. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ „Muzika povishaet fizicheskuyu vinoslivost“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305030417/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ |date=5-mart 2016-yil }} 7-iyulya 2008&lt;/ref&gt;.
* Muayyan turdagi musiqa tinglash yurak urishini sekinlashtirishi va [[qon bosimi]]ni pasaytirishi mumkin. Tadqiqotchilar musiqa va sukunatning turli xil kombinatsiyalarini sinab koʻrishdi va ritmik va sokin kuylar qon oqimi va yurakka eng yaxshi taʼsir koʻrsatishini aniqladilar.&lt;ref&gt;Lіkar-іnfo. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ Voodushevlyayuщaya opernaya muzika sposobno zamedlit serdsebienie i snizit krovyanoe davlenie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305015053/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ |date=5-mart 2016-yil }} 25-iyunya 2009&lt;/ref&gt;.
* Amaliyotchi musiqa terapevt-psixologlarning taʼkidlashicha, toʻgʻri tanlangan kuylar, musiqiy asarlar, improvizatsiyalar xotira va ongsizlik bilan ishlash uchun qulay vositadir. Musiqa fikrlash va xotira jarayonlarini yaxshilaydi. Tovushlar assotsiativ tuzilmalarga oʻzaro taʼsir qiladi, haqiqiy xotiralar va tajribalarni yuzaga, ongga „tortib oladi“.

== Shuningdek turdosh yoʻnalishlar ==

* Musiqiy [[psixologiya]]
* Musiqaning hissiy taʼsiri
* Raqs harakati terapiyasi
* [[Art-terapiya|Art terapiya]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==

* Starcheus M. S. Muzikoterapiya // Psixologicheskiy leksikon / pod obщ. red. A. V. Petrovskogo. — M. : PYeR SE, 2007. — 416 s.  (nedostupnaya ssilka s 28-09-2015 [2505 dney])
* Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. — „Vlados“, 2000.
* ''Petrushin&amp;amp;nbsp;V.&amp;amp;nbsp;I.'' Svyaz muzikalnoy terapii s konsepsiyami veduщix psixoterapevticheskix shkol // Psixoterapiya. — 2006. — № 2.
* ''Klyuev A. S.'' Muzikoterapiya kak metod muzikalnoy pedagogiki // Iskusstvo i obrazovanie. — 2012. — № 4 (78). — S. 106—109.
* ''Klyuev A. S.'' Ob ispolzovanii muzikoterapii v pedagogicheskoy rabote. Novie dannie // Iskusstvo i obrazovanie. — 2019. — № 5 (121). — S. 178—187.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii: Materiali Pervoy mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii 5-maya 2008 g., Sankt-Peterburg/ Sost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Asterion, 2008. — 168 s.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii — Terapiya iskusstvom v xudojestvennom obrazovanii: po itogam 10-ti mejdunarodnix nauchno-prakticheskix konferensiy (Sankt-Peterburg, 2008—2017 gg.) / Cost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Aleteyya, 2018. — 378 s.
* Muzikoterapiya segodnya: nauka, praktika, obrazovanie: Materiali mejdunarodnoy konferensii 22-23 marta, 2019 g., Moskva. M., 2019. — 99 s.
* Djuletta Alvin i Eriel Uorik. Muzikalnaya terapiya dlya detey s autizmom: per. s angl.//Terevinf, Moskva, 2008 g. — 208 s.
* ''Menegetti A.'' Muzika dushi. Vvedenie v muzikoterapiyu.
* ''Rodjers K.'' Vzglyad na psixoterapiyu. Stanovlenie cheloveka / Per. sangl. — M.: Progress, Univers, 1994.
* ''Shushardjan&amp;amp;nbsp;S.&amp;amp;nbsp;V.'' Sovremennie metodi muzikalnoy terapii i effekti, voznikayuщie pri vozdeystvii muzikoy i razlichnimi akusticheskimi signalami na organizm cheloveka / Traditsionnaya meditsina. Vostok i Zapad. — 2005. T. 2. — № 2. S. 23 29.
* {{Статья|год=2010}}
* Gavrilushkina O. P. Zadachi muzikalnogo vospitaniya umstvenno otstalix detey // Voprosi vospitaniya i obucheniya anomalnix detey doshkolnogo vozrasta — M., 1980. — S. 14-23.
* Timoshenko G. V., Leonenko Ye. A. Rabota s telom v psixoterapii : prakticheskoe rukovodstvo. M., 2017. 480 s. 11. Serdyukova
* X. Braders. Vliyanie muziki na cheloveka. Oksford vyujn Press. 231s. H. Brothers. Influence of music on a human being. Oxford vewsion Press. P. 231
* {{Статья|год=2015}}

== Adabiyotlar ==

* [http://www.musictherapy.org/ American Music Therapy Association]{{Ref-en}}
* {{Rasmiy sayt}}
* [https://med-info.ru/content/view/6941 Alisa Apreleva: „Universalnoy lechebnoy muziki ne suщestvuet“] : intervyu s ekspertom / Oksana Plisenkova // [https://med-info.ru/about MYeD-info]. — 12-yanvarya.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004381/BEHAV_muzykalnaya-terapiya-dlya-lyudey-s-rasstroystvami-autisticheskogo-spektra Nauchnie obosnovaniya ispolzovaniya muzikalnoy terapii pri autizme. Kokreynovskiy obzor.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004517/DEPRESSN_muzykalnaya-terapiya-pri-depressii muzikalnaya terapiya pri depressii. Kokreynovskiy obzor
* https://www.cochrane.org/ru/CD004025/SCHIZ_muzykalnaya-terapiya-dlya-lecheniya-shizofrenii-ili-shizofrenopodobnyh-rasstroystv muzikalnaya terapiya dlya lecheniya shizofrenii i shizofrenopodobnix rasstroystv. Kokreynovskiy obzor.
* [https://muzterapevt.ru/ Sayt o nauchno-obosnovannoy muzikalnoy terapii na russkom yazike] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220807095047/https://muzterapevt.ru/ |date=7-avgust 2022-yil }}
* [https://www.autismmusictherapy.ru/ Sayt o muzikalnoy terapii dlya detey s autizmom] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220531201807/https://www.autismmusictherapy.ru/ |date=31-may 2022-yil }}

[[Turkum:Art-terapiya]]
[[Turkum:Psixologiya]]
[[Turkum:Psixoterapiya]]</text>
      <sha1>mkz5w9noj6sqdzjx4c70y92a7t36u2h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156266</id>
      <parentid>6156265</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13618" sha1="bx0nvvdufnyynfvkjlzl7brmdlyj8iy" xml:space="preserve">[[Fayl:Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg/220px-Louis_Gallait_-_Power_of_Music_-_Walters_37134.jpg|thumb|Rassom Lui Gallening „Musiqa kuchi“ kartinasi, singlisi uchun skripka chalayotgan akasi tasvirlangan, shuning uchun u barcha azob — uqubatlarni-ruhiy va jismoniy narsalarni unutib, chuqur uyquga ketgan.]]

'''Musiqiy terapiya''' - bu [[Psixoterapiya|terapevtik vosita]] sifatida [[musiqa]]dan foydalanadigan [[Terapiya|psixoterapevtik usul]].

== Taʼrifi ==
&quot;Musiqa terapiya &quot;atamasi yunon-lotin tilidan kelib chiqqan va tarjimada&quot;musiqa bilan davolash&quot; degan maʼnoni anglatadi. „Musiqa terapiya“ tushunchasining koʻplab taʼriflari mavjud. Olimlarning katta qismi musiqa terapiyasini psixoterapiyaning yordamchi vositasi, bemorlarni murakkab terapevtik usullardan foydalanishga maxsus tayyorlash vositasi deb bilishadi. Boshqa mualliflar musiqa terapiyani quyidagicha belgilaydilar:

* Somatik va ruhiy kasalliklarga chalingan bolalar va kattalarni davolash, reabilitatsiya qilish, oʻqitish va tarbiyalashda musiqadan nazorat ostida foydalanish&lt;ref&gt;Vorojsova O. A. Muzika i igra v detskoy psixoterapii. — M., 2004&lt;/ref&gt;;
* Kasallik yoki ruhiy buzilishlarning fiziologik va psixologik jihatlarini davolash uchun musiqadan tizimli foydalanish&lt;ref&gt;''Brusilovskiy L. S.'' Muzikoterapiya // Rukovodstvo po psixoterapii. — M., 1985&lt;/ref&gt;;
* Ijodiy kuchlar va pedagogik-tarbiyaviy ishlarni optimallashtirish vositasi&lt;ref&gt;[http://www.muzterapia.com/literatura/MuzikavDetskoydushe.pdf Muzika v detskoy dushe]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{недоступная ссылка|число=11|месяц=05|год=2013}}. — K., 2007&lt;/ref&gt; foydalanish

== Rivojlanish tarixi ==
Musiqaning inson ruhiy va jismoniy holatiga sezilarli taʼsirini tasdiqlagan birinchi odamlardan biri yunon olimi va faylasufi [[Pifagor]] edi. Yamblichning „Pifagor hayoti toʻgʻrisida“ asaridan koʻrinib turibdiki, agar kimdir „chiroyli ritmlar va qoʻshiqlarni tinglasa, unda bunday odam musiqiy taʼlimni ohang va ritmlardan foydalangan holda, inson axloqi va ehtiroslari davolanadi va aqliy kuchlarning dastlabki uygʻunligi oʻrnatiladi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://logswe.net/fcn.php?36|sarlavha=Ямвлих. О ПИФАГОРОВОЙ ЖИЗНИ|nashriyot=yanko.lib.ru|qaralgan sana=13-iyun 2016-yil|arxivsana=2016-06-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160624012400/http://logswe.net/fcn.php?36}}&lt;/ref&gt;.

Hindistonda musiqiy terapiya usullari keng qoʻllangan-bu raga nazariyasiga mos keladi (har bir raga maʼlum bir kayfiyatga mos keladi, odamning holatidagi oʻzgarishlarga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin, shuning uchun depressiya va boshqa kasalliklarni davolash mumkin (hind shifokorlarining fikriga koʻra). Musiqa terapiyasi Xitoyda ham maʼlum boʻlgan.

Islomiy Sharq tibbiyotining donishmandi Avitsena (Abu Ali ibn Sino, 983 — 1036) „&lt;nowiki/&gt;[[Tib qonunlari]]&lt;nowiki/&gt;“ da musiqaning terapevtik vosita sifatida taʼsiri haqida yozgan (qarang: 1983-yil nashr, 25, 256-betlar va boshqalar).)

XII asr arman tabibi Mxitar Geratsi ham musiqa terapiyasining muhim ijobiy rolini taʼkidladi.

Gʻarbiy Yevropa va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] koʻplab mamlakatlarida musiqiy-psixoterapevtik markazlar paydo boʻlgan va mashhurlikka erisha olgan: Shvetsiya va Avstriyada-&quot;Österreichische Gesellschaft zur Förderung der Musiktherapie&quot;, Shveysariyada — „Schweizer Forum für Musiktherapie“, Germaniyada — „Bundesarbeitsgemeinschaft — Musiktherapie“ (BAG Musiktherapie)&lt;ref name=&quot;m16&quot;&gt;Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. Teoriya i praktika. — M., 1999&lt;/ref&gt;, oʻnta aʼzodan iborat boʻlgan.

== Musiqiy terapiya yoʻnalishlari ==
&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda musiqa terapiyaning bir nechta maktablari shakllandi.

* Nemis maktabi (Shvabe, Keler, Kyonig) insonning psixofizik birligi tezisiga asoslanib, asosiy eʼtibor turli xil sanʼat turlarining shifobaxsh taʼsiridan har tomonlama foydalanishning turli shakllarini rivojlantirishga qaratilgan&lt;ref name=&quot;m16&quot;/&gt;.
* Rossiyada musiqaning insonga taʼsir mexanizmiga bagʻishlangan birinchi ilmiy ishlar XIX asr oxiri-XX asr boshlarida paydo boʻldi. [[Vladimir Bexterev|V. M. Bexterev]], [[Ivan Sechenov|I. M. Sechenov]], I. M. Dogel, I. R. Tarxanov asarlarida musiqaning Markaziy asab tizimiga[[Markaziy nerv sistemasi|, nafas olish, qon aylanishi va]] gaz almashinuviga foydali taʼsiri toʻgʻrisida maʼlumotlar paydo boʻldi.{{manba kerak|18|05|2012}}Miusiqiy ratsional psixoterapiyaning asl kontseptsiyasi Valentin Petrushin (Moskva) tomonidan ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=www.famous-scientists.ru/2184/|sarlavha=Петрушин Валентин Иванович|sana=5-mart 2007-yil|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=|arxivsana=}}&lt;/ref&gt;. Uning amaliy tajribasi taniqli qadimiy texnikalar va zamonaviy ilmiy yutuqlarini sintez qiladi. Insonga yaxlit yondashish, V.Petrushin bemorlarni nafaqat jismoniy, balki psixologik va intellektual tiklanishni ham ragʻbatlantiradi (tana, his-tuygʻular, fikrlar bilan ishlash), chunki kasalliklar koʻpincha tananing jismoniy zaifliklarida emas, balki xarakter xususiyatlarida ham sabab boʻladi, bu esa oʻz navbatida insonning dunyoqarashidan kelib chiqadi&lt;ref name=&quot;m16&quot; /&gt;.

== Musiqiy terapiya shakllari ==
Musiqiy terapiyaning 3 ta asosiy shakli mavjud: '''retseptiv, faol, integral.'''

* ''Retseptiv musiqa terapiyasi (passiv)'' bemorning musiqiy terapiya mashgʻulotlari jarayonida unda faol ishtirok etmasligi, oddiy tinglovchining pozitsiyasini egallashi bilan ajralib turadi. Unga turli xil musiqiy kompozitsiyalarni tinglash yoki uning ruhiy salomatligi va davolash bosqichiga mos keladigan turli xil tovushlarni tinglash taklif etiladi&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot;&gt;{{Статья|title=Музыкотерапия}}&lt;/ref&gt;.
* ''Musiqiy terapiyaning faol usullari'' musiqiy materiallar bilan faol ishlashga asoslangan:instrumental oʻyin, qoʻshiq aytish&lt;ref name=&quot;PsyEnc2000&quot; /&gt;.

== Tadqiqot va tajribalar ==
Meta-tahlillar shuni koʻrsatadiki, musiqa-terapiya demans, [[shizofreniya]] va [[Depressiya (tibbiyot)|depressiyani]] yengishda samarali taʼsir koʻrata oladi.

Rossiyada musiqa-terapiya boʻyicha ilmiy-uslubiy ishlar va tajribalar yaratildi: samara musiqiy terapiya ilmiy-tadqiqot instituti (2001-yildan), milliy musiqa terapevtlari assotsiatsiyasi (2009-yildan), musiqa psixologlari va psixoterapevtlari assotsiatsiyasi (2011-yildan).

== Musiqiy terapiya taʼsiriga misollar ==

*
* Bir nechta ilmiy izlanishlarga koʻra, [[Wolfgang Amadeus Mozart|Motsart]]ning D major sonatasini tinglash bemorlarda [[epilepsiya]] xurujlari sonini kamaytirishga yordam beradi („Motsart effekti“deb ataladi)&lt;ref&gt;Hughes, J., Daaboul Y., Fino, J., Shaw, G. (1998). The Mozart effect on epileptiform activity. Clin Electroencephalogr,29 (3), 109-19. Retrieved December 3, 2007, from Pubmed Database.&lt;/ref&gt;. Biroq, ushbu tadqiqot natijalarining ishonchliligi unga qoʻyilgan cheklovlar va keyingi tadqiqotlarda natijalarni takrorlay olmaslikka sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.epilepsy.org.uk/info/mozart|sarlavha=The Mozart Effect|sana=2010-09|til=inglizcha|qaralgan sana=18-may 2012-yil|arxivurl=https://www.webcitation.org/68BUzHGCe?url=http://www.epilepsy.org.uk/info/treatment/mozart-effect|arxivsana=2012-06-05}}&lt;/ref&gt;.
* Baʼzi shifokorlar  musiqa mushaklarning boʻshashiga yordam beradi, ayniqsa tez yurish va yugurish paytida va [[Yogʻ bosish|semirib]] ketgan odamlarning yaxshi jismoniy holatini saqlab qolish uchun qoʻshimcha reabilitatsiya terapiyasi sifatida ishlatilishi mumkin deya maslahat berishadi. Bundan tashqari, musiqa kayfiyat va hissiyotlarga ragʻbatlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi, bu esa sport ruhini saqlashga imkon beradi va shu bilan fitnes yutuqlariga uzoq muddatli taʼsir koʻrsatadi&lt;ref&gt;Lіkar-info. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ „Muzika povishaet fizicheskuyu vinoslivost“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305030417/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-16511-muzyika-povyishaet-fizicheskuyu-vyinoslivost/ |date=5-mart 2016-yil }} 7-iyulya 2008&lt;/ref&gt;.
* Muayyan turdagi musiqa tinglash yurak urishini sekinlashtirishi va [[qon bosimi]]ni pasaytirishi mumkin. Tadqiqotchilar musiqa va sukunatning turli xil kombinatsiyalarini sinab koʻrishdi va ritmik va sokin kuylar qon oqimi va yurakka eng yaxshi taʼsir koʻrsatishini aniqladilar.&lt;ref&gt;Lіkar-іnfo. [http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ Voodushevlyayuщaya opernaya muzika sposobno zamedlit serdsebienie i snizit krovyanoe davlenie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305015053/http://www.likar.info/novosti-so-vsego-mira/news-19903-voodushevlyayuschaya-opernaya-muzyika-sposobno-zamedlit-serdtsebienie-i-snizit-krovyanoe-davlenie/ |date=5-mart 2016-yil }} 25-iyunya 2009&lt;/ref&gt;.
* Amaliyotchi musiqa terapevt-psixologlarning taʼkidlashicha, toʻgʻri tanlangan kuylar, musiqiy asarlar, improvizatsiyalar xotira va ongsizlik bilan ishlash uchun qulay vositadir. Musiqa fikrlash va xotira jarayonlarini yaxshilaydi. Tovushlar assotsiativ tuzilmalarga oʻzaro taʼsir qiladi, haqiqiy xotiralar va tajribalarni yuzaga, ongga „tortib oladi“.

== Shuningdek turdosh yoʻnalishlar ==

* Musiqiy [[psixologiya]]
* Musiqaning hissiy taʼsiri
* Raqs harakati terapiyasi
* [[Art-terapiya|Art terapiya]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==

* Starcheus M. S. Muzikoterapiya // Psixologicheskiy leksikon / pod obщ. red. A. V. Petrovskogo. — M. : PYeR SE, 2007. — 416 s.  (nedostupnaya ssilka s 28-09-2015 [2505 dney])
* Petrushin V. I. Muzikalnaya psixoterapiya. — „Vlados“, 2000.
* ''Petrushin&amp;amp;nbsp;V.&amp;amp;nbsp;I.'' Svyaz muzikalnoy terapii s konsepsiyami veduщix psixoterapevticheskix shkol // Psixoterapiya. — 2006. — № 2.
* ''Klyuev A. S.'' Muzikoterapiya kak metod muzikalnoy pedagogiki // Iskusstvo i obrazovanie. — 2012. — № 4 (78). — S. 106—109.
* ''Klyuev A. S.'' Ob ispolzovanii muzikoterapii v pedagogicheskoy rabote. Novie dannie // Iskusstvo i obrazovanie. — 2019. — № 5 (121). — S. 178—187.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii: Materiali Pervoy mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii 5-maya 2008 g., Sankt-Peterburg/ Sost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Asterion, 2008. — 168 s.
* Muzikoterapiya v muzikalnom obrazovanii — Terapiya iskusstvom v xudojestvennom obrazovanii: po itogam 10-ti mejdunarodnix nauchno-prakticheskix konferensiy (Sankt-Peterburg, 2008—2017 gg.) / Cost. i nauch. red. prof. A. S. Klyuev. — SPb.: Aleteyya, 2018. — 378 s.
* Muzikoterapiya segodnya: nauka, praktika, obrazovanie: Materiali mejdunarodnoy konferensii 22-23 marta, 2019 g., Moskva. M., 2019. — 99 s.
* Djuletta Alvin i Eriel Uorik. Muzikalnaya terapiya dlya detey s autizmom: per. s angl.//Terevinf, Moskva, 2008 g. — 208 s.
* ''Menegetti A.'' Muzika dushi. Vvedenie v muzikoterapiyu.
* ''Rodjers K.'' Vzglyad na psixoterapiyu. Stanovlenie cheloveka / Per. sangl. — M.: Progress, Univers, 1994.
* ''Shushardjan&amp;amp;nbsp;S.&amp;amp;nbsp;V.'' Sovremennie metodi muzikalnoy terapii i effekti, voznikayuщie pri vozdeystvii muzikoy i razlichnimi akusticheskimi signalami na organizm cheloveka / Traditsionnaya meditsina. Vostok i Zapad. — 2005. T. 2. — № 2. S. 23 29.
* {{Статья|год=2010}}
* Gavrilushkina O. P. Zadachi muzikalnogo vospitaniya umstvenno otstalix detey // Voprosi vospitaniya i obucheniya anomalnix detey doshkolnogo vozrasta — M., 1980. — S. 14-23.
* Timoshenko G. V., Leonenko Ye. A. Rabota s telom v psixoterapii : prakticheskoe rukovodstvo. M., 2017. 480 s. 11. Serdyukova
* X. Braders. Vliyanie muziki na cheloveka. Oksford vyujn Press. 231s. H. Brothers. Influence of music on a human being. Oxford vewsion Press. P. 231
* {{Статья|год=2015}}

== Havolalar ==

* [http://www.musictherapy.org/ American Music Therapy Association]{{Ref-en}}
* {{Rasmiy sayt}}
* [https://med-info.ru/content/view/6941 Alisa Apreleva: „Universalnoy lechebnoy muziki ne suщestvuet“] : intervyu s ekspertom / Oksana Plisenkova // [https://med-info.ru/about MYeD-info]. — 12-yanvarya.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004381/BEHAV_muzykalnaya-terapiya-dlya-lyudey-s-rasstroystvami-autisticheskogo-spektra Nauchnie obosnovaniya ispolzovaniya muzikalnoy terapii pri autizme. Kokreynovskiy obzor.
* https://www.cochrane.org/ru/CD004517/DEPRESSN_muzykalnaya-terapiya-pri-depressii muzikalnaya terapiya pri depressii. Kokreynovskiy obzor
* https://www.cochrane.org/ru/CD004025/SCHIZ_muzykalnaya-terapiya-dlya-lecheniya-shizofrenii-ili-shizofrenopodobnyh-rasstroystv muzikalnaya terapiya dlya lecheniya shizofrenii i shizofrenopodobnix rasstroystv. Kokreynovskiy obzor.
* [https://muzterapevt.ru/ Sayt o nauchno-obosnovannoy muzikalnoy terapii na russkom yazike] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220807095047/https://muzterapevt.ru/ |date=7-avgust 2022-yil }}
* [https://www.autismmusictherapy.ru/ Sayt o muzikalnoy terapii dlya detey s autizmom] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220531201807/https://www.autismmusictherapy.ru/ |date=31-may 2022-yil }}

[[Turkum:Art-terapiya]]
[[Turkum:Psixologiya]]
[[Turkum:Psixoterapiya]]</text>
      <sha1>bx0nvvdufnyynfvkjlzl7brmdlyj8iy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>6lack</title>
    <ns>0</ns>
    <id>771494</id>
    <revision>
      <id>6155639</id>
      <parentid>5507230</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:28:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6807" sha1="9s731tmkschtqqzyunajx7fq18vs0cw" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = 6lack
| tasvir                   = 6lack 2018.png
| tugʻilgan_paytidagi_ismi = Ricardo Valdez Valentine Jr.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://repertoire.bmi.com/Catalog.aspx?detail=writerid&amp;page=1&amp;fromrow=1&amp;torow=25&amp;keyid=1829502&amp;subid=0 |title=BMI &amp;#124; Repertoire Search |website=Repertoire.bmi.com |access-date=April 25, 2020 |archive-date=July 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728220553/https://repertoire.bmi.com/Catalog.aspx?detail=writerid&amp;page=1&amp;fromrow=1&amp;torow=25&amp;keyid=1829502&amp;subid=0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| tugʻilgan_sanasi = 1992-yil 24-iyun
| tugʻilgan_joyi = [[Marilend]] shtati, [[Qo'shma Shtatlar]]
| faoliyat_yillari =	2011-yildan-hozirgacha
| leybl = Love Renaissance • Interscope
| kasblari = reper • qoʻshiqchi • muallif
| janr = R&amp;B • hip hop
| sayt = {{URL|6lack.com}}
}}

'''Ricardo Valdez Valentine Jr.''' (1992-yil 24-iyunda tugʻilgan) — professional darajada '''6lack''' nomi bilan tanilgan [[amerika]]lik [[Qoʻshiqchi|qoʻshiqchi]] va reper.

U dastlab 2016-yil noyabr oyida chiqarilgan „''Free 6lack“'' debyut albomidan olingan taniqli „Prblms“ singli orqali eʼtirofga sazovor boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://pigeonsandplanes.com/discover/2016/06/daily-discovery-6lack |title=Daily Discovery: 6LACK |publisher=Pigeons and Planes |access-date=November 17, 2016 |arxivsana=2018-10-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181002074843/https://pigeonsandplanes.com/discover/2016/06/daily-discovery-6lack }}&lt;/ref&gt;. U oʻzining ikkinchi albomi „East Atlanta Love Letter“ni 2018-yil sentyabr oyida chiqardi, u ''Billboard 200 chartida'' uchinchi oʻrinni egalladi. Oʻsha yilning oxirida u [[Khalid]] va [[Ty Dolla Sign]] bilan birgalikda „OTW“ singlini chiqardi. 6lack [[Normani]]ning „Waves“ singlini birga kuylashdi va bu orqali u [[MTV Video Music Award]] mukofotiga sazovor boʻldi. 2020-yil iyun oyida u „6pc Hot“ EPsini chiqardi, unga ([[Lil Baby]] bilan kuylangan) „Know My Rights“ singli ham kiradi. Oʻsha yili u [[Elton John]] bilan „The Pink Phantom“ trekini birga kuyladi. 2021-yilda uning „Calling My Phone“ singli (Lil Tjay bilan) [[Kanada]]&lt;nowiki/&gt;da birinchi oʻrinni egalladi va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]&lt;nowiki/&gt;da uchinchi oʻrinni egalladi.

6lack hozirda Love Renaissance va [[Interscope Records]] bilan shartnoma imzolagan. U, shuningdek, EarthGang va [[JID]] tomonidan asos solingan Atlanta-Baltimore musiqiy jamoasi Spillage Village aʼzosi. 6lack uchta [[Grammy]] mukofotiga nomzod boʻldi va [[MTV Video Music Awards]] mukofotiga sazovor boʻldi.

== Shaxsiy hayoti ==
2017-yil fevral oyida 6lack oʻzining qizi Syx Rose Valentine tugʻilganini eʼlon qildi. Hozirda u [[Quiñ]] nomi bilan tanilgan soul qoʻshiqchisi Bianca Quiñones bilan uchrashmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|date=January 28, 2019|title=Who is 6lack? Here are 5 Facts You Must Know About The Rapper|url=https://answersafrica.com/6lack-5-facts-rapper.html|access-date=January 11, 2022|website=AnswersAfrica.com|language=en-US|arxivsana=2022-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221005063759/https://answersafrica.com/6lack-5-facts-rapper.html}}&lt;/ref&gt;.

== Ijodkorligi ==
6lack musiqasi koʻpincha shaxsiy va ish munosabatlariga, ayniqsa yurak xuruji mavzusiga qaratilgan yoki unga asoslanadi. 6lack uning qoʻshiq yozishiga asosan shaxsiy tajribalari va muvaffaqiyatsiz munosabatlari taʼsir qilganini aytadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.complex.com/music/2017/01/6lack-complex-interview-talks-new-music-past-and-more |title=How 6LACK Went From Atlanta Battle Rapper To Budding Superstar |work=Complex |date=January 24, 2017 |access-date=June 23, 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlar va nominatsiyalari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Yil
! scope=&quot;col&quot; | Mukofot
! Category
! scope=&quot;col&quot; | Nominatsiya
! scope=&quot;col&quot; | Natija
|-
| 2017
| [[2017 Soul Train Music Awards|Soul Train Music Awards]]&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=http://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8005601/soul-train-awards-2017-nominees-solange-bruno-mars-bet |title=Solange, Bruno Mars Lead 2017 Soul Train Awards Nominations |magazine=Billboard |date=October 17, 2017 |access-date=October 18, 2017}}&lt;/ref&gt;
| [[Soul Train Music Award for Best New Artist|Best New Artist]]
| Himself
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2018
| rowspan=&quot;2&quot;|[[60th Annual Grammy Awards|Grammy Awards]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.grammy.com/grammys/news/60th-grammy-awards-full-nominees-list |title=60th GRAMMY Awards: Full Nominees List |date=November 28, 2017 |website=[[The Recording Academy]] |access-date=November 29, 2017}}&lt;/ref&gt;
| [[Grammy Award for Best Progressive R&amp;B Album|Best Urban Contemporary Album]]
| ''Free 6lack''
| {{nom}}
|-
| [[Grammy Award for Best Melodic Rap Performance|Best Rap/Sung Performance]]
| „[[Prblms]]“
| {{nom}}
|-
| [[2018 iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards]]&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/8093669/iheartradio-music-awards-2018-nominees-full-list |title=Rihanna, Ed Sheeran &amp; Bruno Mars Lead iHeartRadio Music Awards 2018 Nominees |magazine=Billboard |date=January 10, 2018 |access-date=January 12, 2018}}&lt;/ref&gt;
| Best New R&amp;B Artist
| Himself
| {{nom}}
|-
| [[2018 Soul Train Music Awards|Soul Train Music Awards]]&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=https://www.billboard.com/articles/news/8481651/2018-soul-train-awards-her-bruno-mars-top-nominees |title=2018 Soul Train Awards Exclusive: H.E.R., Bruno Mars &amp; Cardi B Top Nominees |magazine=Billboard |date=October 25, 2018 |access-date=November 10, 2018}}&lt;/ref&gt;
| [[Soul Train Music Award for Best Collaboration|Best Collaboration]]
| „[[OTW (Khalid, Ty Dolla Sign and 6lack song)|OTW]]“ &lt;small&gt;(&amp; [[Khalid (singer)|Khalid]] va [[Ty Dolla Sign]])&lt;/small&gt;
| {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2019
| [[61st Annual Grammy Awards|Grammy Awards]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2019-see-the-full-list-here/ |title=Grammy Nominations 2019: See The Full List Here |work=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]] |date=December 7, 2018 |access-date=December 7, 2018}}&lt;/ref&gt;
| Best Rap/Sung Performance
| „Pretty Little Fears“ &lt;small&gt;(&amp; [[J. Cole]])&lt;/small&gt;
| {{nom}}
|-
|[[MTV Video Music Awards|MTV Video Music Award]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://pitchfork.com/news/mtv-vmas-2019-winners-see-the-full-list-here/ |title=MTV VMAs 2019: See The Full List of Winners Here |website=Pitchfork |date=August 26, 2019 |language=en |access-date=August 27, 2019}}&lt;/ref&gt;
|[[MTV Video Music Award for Best R&amp;B Video|Best R&amp;B Video]]
|&quot;[[Waves (Normani song)|Waves]]&quot; &lt;small&gt;(&amp; [[Normani]])&lt;/small&gt;
| {{Won}}
|-
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Reper]]
[[Turkum:Rep]]
[[Turkum:Hip Hop]]
[[Turkum:Qo'shma Shtatlar]]</text>
      <sha1>9s731tmkschtqqzyunajx7fq18vs0cw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ASG Business Aviation</title>
    <ns>0</ns>
    <id>772299</id>
    <revision>
      <id>6155755</id>
      <parentid>5483056</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:19:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4730" sha1="54kkzosn58nqdtqltx1mwnm5v0fk7s5" xml:space="preserve">{{Infobox airline
| airline = Silky Way Business Aviation
| image = Swba logo copy.png
| image_size =200px
| alt = 
| caption =
| image2 =
| image2-width =
| image2_alt =
| caption2 = 
| IATA = 
| ICAO = ESW
| callsign = W-BUSINESS
| founded = 2007
| commenced = 2009
| ceased = 
| aoc = 
| bases = Haydar Aliyev nomidagi aeroport &lt;small&gt;([[Boku]])&lt;/small&gt;
| hubs = Haydar Aliyev nomidagi aeroport &lt;small&gt;([[Boku]])&lt;/small&gt;
| Primary Maintenance Base = 
| secondary_hubs = 
| focus_cities = 
| frequent_flyer = 
| alliance = 
| subsidiaries = 
| fleet_size = 7
| destinations = 
| parent = [[Silk Way West Airlines]]
| traded_as = 
| ISIN = 
| headquarters = [[Boku]], [[Ozarbayjon]]
| key_people = 
| revenue = 
| operating_income = 
| net_income = 
| profit = 
| assets = 
| equity = 
| num_employees = 
| website = {{URL|businessaviation.az/}}
| notes =
}}
'''Silk Way Business Aviation''' — [[Ozarbayjon]] biznes-aviatsiya aviakompaniyasi&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://50skyshades.com/news/business-aviation/the-silk-road-of-sw-business-aviation|sarlavha=The Silk Road of SW Business Aviation}}&lt;/ref&gt;.

== Aviakompaniya ==
[[Fayl:4K-AZ208_IAI_Gulfstream_G280_-_ESW_(18231891543).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/4K-AZ208_IAI_Gulfstream_G280_-_ESW_%2818231891543%29.jpg/220px-4K-AZ208_IAI_Gulfstream_G280_-_ESW_%2818231891543%29.jpg|thumb| Gulfstream G280]]
Silk Way Business Aviation [[2007|2007-yilda]] tashkil topganidan beri butun dunyo boʻylab charter reyslarini amalga oshirib kelmoqda. Kompaniyada 100 kishi ishlaydi, ulardan 23 nafari uchuvchi va 11 nafar styuardessa, shuningdek, yer usti xizmatlari va boshqa boʻlinmalarning boshqa xodimlari.

== Silkway Technics ==
Samolyotlarga texnik xizmat koʻrsatishni tashkil etish SW Technics 2006-yil mart oyida Haydar Aliyev xalqaro aeroportida joylashgan Silkway Airlines MChJ shoʻba korxonasi sifatida tashkil etilgan. SW Tecnics Boku — [[Aeroflot]], [[Air Astana]], Airline Russia, Cargo Lux, Kogalim Avia, [[Qatar Airways]], [[S7 aviakompaniyasi|S7 Airlines]], [[Turkish Airlines]], Ural Airlines va boshqalarga muntazam reyslarni amalga oshiruvchi aviakompaniyalarni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.swt.az/|sarlavha=About us|ish=swt.az}}&lt;/ref&gt;. SW Tecnics:

* Ozarbayjon Davlat fuqaro aviatsiyasi maʼmuriyatining AAR145 tasdigʻi
* EASA tasdiqlash qismi 145 Yevropa aviatsiya xavfsizligi agentligi
* FAA Federal aviatsiya boshqarmasi tasdiqlashi
* Bermud fuqaro aviatsiyasi maʼmuriyatining BDCA maʼqullashi
* Qatar davlat fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi tomonidan QCAA tasdiqlanishi sertifikatlariga ega.

== Flot ==
[[Fayl:SW_Business_Aviation_Boeing_727-200_Advanced_Kral.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/SW_Business_Aviation_Boeing_727-200_Advanced_Kral.jpg/220px-SW_Business_Aviation_Boeing_727-200_Advanced_Kral.jpg|thumb| Boeing 727]]
Kompaniyaning tarixi Gulfstream G450 samolyotini sotib olishdan boshlangan. Keyin parkda G550, G280 va G200 samolyotlari paydo boʻldi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.azernews.az/business/83437.html|sarlavha=Silk Way Business Aviation expands fleet|sana=11-iyun 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

Silk Way biznes aviatsiya parkiga quyidagi samolyotlar kiradi (2015-yil avgust holatiga koʻra):&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ch-aviation.ch/aircraft.php?search=set&amp;airline=ESW&amp;al_op=1|sarlavha=SW Business Aviation Fleet|ish=ch-aviation}}&lt;/ref&gt;

* 1 ta '''ATR 42-500'''&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=Global Airline Guide 2019 (Part One)|journal=Airliner World|issue=October 2019|page=5}}&lt;/ref&gt;
* 1 ta '''Boeing 727-200'''
* 2 ta [[Airbus A320|'''Airbus ASJ319''']]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://bizavnews.ru/231/18380|sarlavha=Второй ACJ319 в парке SW Business Aviation|ish=bizavnews.ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://bizavnews.ru/231/17206|sarlavha=SW Business Aviation и AZAL приступили к эксплуатации ACJ319|ish=bizavnews.ru}}&lt;/ref&gt;
* 1 ta '''Gulfstream 200'''
* 1 ta '''Gulfstream 280'''
* 1 ta '''Gulfstream 450'''
* 1 ta '''Gulfstream 550'''
* 1 ta '''Gulfstream 650'''&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://businessaviation.az/en/gallery/|sarlavha=Our Fleet|ish=businessaviation.az|qaralgan sana=10-avgust 2022-yil|arxivsana=4-sentabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150904200412/http://businessaviation.az/en/gallery}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.businessaviation.az/ Silk Way Business Aviation veb-sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220825120123/https://businessaviation.az/ |date=2022-08-25 }} {{Ref-az}} {{Ref-en}}

{{Ozarbayjon aviakompaniyalari}}

[[Turkum:Ozarbayjon aviakompaniyalari]]</text>
      <sha1>54kkzosn58nqdtqltx1mwnm5v0fk7s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al Janoub stadioni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>776834</id>
    <revision>
      <id>6156391</id>
      <parentid>3996026</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:53:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14141" sha1="jmpkzk35a7cmadhlvhxqmn5bo3wr8ve" xml:space="preserve">{{Stadion bilgiqutisi
| stadium_name        = Al-Janoub Stadium
| bgcolor            = 
| nickname            = 
| image               = 
| fullname            = ملعب الجنوب
| location            = [[Al Wakrah]], [[Qatar]]
| coordinates         = {{Coord|25|09|35.2|N|51|34|26.7|E|type:landmark_scale:3000|display=inline, title}}
| broke_ground =
| built =
| opened = 2019-yil 19-may
| renovated =
| expanded =
| closed =
| demolished =
| owner = Qatar Football Association
| operator =
| surface =
| construction_cost =
| architect = Zaha Hadid
| structural engineer =
| services engineer =
| general_contractor =
| project_manager =
| main_contractors =
| former_names =
| tenants = Al-Wakrah Sports Club
| seating_capacity = 40,000
| dimensions =
| scoreboard =
}}
'''Al-Janub stadioni''' ({{lang-ar|استاد الجنوب}}), ilgari '''Al-Vakrah stadioni''' ({{lang-ar|استاد الوكرة}}) nomi bilan atalgan, [[Qatar|Qatarning]] Al-Vakra shahrida 2019-yil 16-mayda ochilgan tomga yopiladigan [[futbol]] stadioni. Bu [[FIFA Jahon Chempionati 2022|2022-yilda Qatarda boʻlib oʻtadigan futbol boʻyicha jahon chempionati]] uchun sakkizta stadion orasida „[[Xalifa (stadion)|Xalifa“ xalqaro stadioni]] taʼmirdan keyin ikkinchisi boʻldi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.thepeninsulaqatar.com/article/17/05/2019/Amir-inaugurates-Al-Janoub-Stadium|sarlavha=Amir inaugurates Al Janoub Stadium|nashriyot=thepeninsulaqatar.com|sana=17-may 2019-yil|qaralgan sana=22-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt; U iroqlik arxitektor [[Zaha Hadid]] tomonidan AECOM firmasi bilan birgalikda ishlab chiqilgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.zaha-hadid.com/architecture/al-wakrah-stadium/|sarlavha=Al Janoub Stadium|nashriyot=zaha-hadid.com|sana=|qaralgan sana=24-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

Stadion egri chiziqli postmodernistik va neo-futuristik dizaynga ega. Tomning koʻrinishi [[Fors koʻrfazi|Fors koʻrfazining]] oqimlari orqali oʻtuvchi mintaqadagi marvarid gʻavvoslari tomonidan ishlatiladigan anʼanaviy Dhow qayiqlarining yelkanlaridan ilhomlanib qurilgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.sc.qa/en/stadiums/al-wakrah-stadium/design|sarlavha=Al Wakrah Stadium Design|nashriyot=sc.qa|sana=|qaralgan sana=24-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190505114225/http://www.sc.qa/en/stadiums/al-wakrah-stadium/design|arxivsana=5-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;

Bu Qatar Yulduzlar ligasi uchun oʻyinlar oʻtkaziladigan Al-Vakrah SC futbol klubining rasmiy qarorgohi boʻladi. Stadion sigʻimi 40 000 oʻringa teng, jahon chempionatidan soʻng bu koʻrsatkich ikki baravar kamayib, 20 mingga tushishi kutilmoqda.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.archdaily.com/917335/al-janoub-stadium-zaha-hadid-architects|sarlavha=Al Janoub Stadium / Zaha Hadid Architects|sana=18-may 2019-yil|ish=ArchDaily|til=inglizcha|qaralgan sana=11-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==
[[Fayl:2020_AFC_Champions_League_Final_2.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/2020_AFC_Champions_League_Final_2.jpg/220px-2020_AFC_Champions_League_Final_2.jpg|thumb| 2020-yilgi OChL finali, Al Janub stadioni]]
Qatar 2010-yilda [[FIFA Jahon Chempionati 2022|2022-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionatiga]] mezbonlik qilish uchun tanlangan. U birinchi musulmon davlati va [[Oʻrta Sharq|Yaqin Sharqdagi]] jahon chempionatiga mezbonlik qilgan birinchi davlatga aylanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/football/2010/dec/02/qatar-win-2022-world-cup-bid|sarlavha=Qatar wins 2022 World Cup bid|nashriyot=theguardian.com|sana=2-dekabr 2010-yil|qaralgan sana=13-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt; Qatarda avval kubok uchun sport imkoniyatlari yoʻq edi va shu sababli kubokga tayyorgarlik koʻrish uchun 8 ta yangi stadion qurilishi kutilmoqda.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/football/2017/nov/09/fifa-urged-press-qatar-improvements-2022-football-world-cup-stadium-workers|sarlavha=Fifa urged to press Qatar on conditions for World Cup stadium workers|nashriyot=theguardian.com|sana=9-noyabr 2017-yil|qaralgan sana=13-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

Stadionda 2019-yilning 16-may kuni, „Al Sadd“ va „Al-Duhail“ jamoalari oʻrtasidagi 2019-yilgi Amir kubogi finalida 38,678 kishilik tomoshabinlar oldida oʻyin oʻtkazildi va bu „Al [[Xalifa (stadion)|Khalifa“ xalqaro stadionidan]] keyin qurib bitkazilgan ikkinchi stadionga aylandi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://en.as.com/en/2021/01/12/soccer/1610487207_689220.html|sarlavha=Al Janoub stadium: a milestone on the road to Qatar 2022|nashriyot=en.as.com|sana=12-yanvar 2021-yil|qaralgan sana=19-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt; Ushbu uchrashuvda Qatar amiri (davlat rahbari) [[Tamim ibn Hamad al Tani|shayx Tamim bin Hamad Ol Soniy ishtirok etdi.]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/tradition-and-innovation-come-together-as-striking-al-janoub-stadium-in-al-wakra#al-janoub-stadium-in-al-wakrah-city-ahead-of-the-amir-cup-final|sarlavha=Tradition and innovation come together as striking Al Janoub Stadium in Al Wakrah City is opened|sana=16-may 2019-yil|nashriyot=FIFA|qaralgan sana=18-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.thepeninsulaqatar.com/article/17/05/2019/Amir-inaugurates-Al-Janoub-Stadium|sarlavha=Amir inaugurates Al Janoub Stadium|nashriyot=thepeninsulaqatar.com|sana=17-may 2019-yil|qaralgan sana=13-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

2020-yil dekabr oyida „Al Janub“ stadioni 2020-yilgi Osiyo Chempionlar Ligasi finaliga mezbonlik qildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.thepeninsulaqatar.com/article/31/03/2021/600-days-to-go-Qatar%E2%80%99s-FIFA-World-Cup-stadiums-are-looking-incredible|sarlavha=600 days to go: Qatar’s FIFA World Cup stadiums are looking incredible|nashriyot=thepeninsulaqatar.com|sana=31-mart 2021-yil|qaralgan sana=16-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

Stadionda 2021-yilgi FIFA Arab Kubogi doirasida oltita oʻyin boʻlib oʻtdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en-us/news/2021-fifa-arab-cup-qatar-all-you-need-to-know/blta3bed73f82f8fd58|sarlavha=2021 FIFA Arab Cup: Participating teams, fixtures and all you need to know|nashriyot=goal.com|sana=18-dekabr 2021-yil|qaralgan sana=18-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

== Dizayn ==
Stadion arxitektor Zaha Hadid va uning Zaha Hadid Architects arxitektura firmasi tomonidan loyihalashtirilgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.fastcompany.com/90351700/see-the-first-photos-of-zaha-hadids-controversial-world-cup-stadium-here|sarlavha=See the first photos of Zaha Hadid’s controversial World Cup stadium here|nashriyot=fastcompany.com|sana=21-may 2019-yil|qaralgan sana=16-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt; Zaha Hadid Architectsning taʼkidlashicha, „Stadion shahar kengaytmasining markazida joylashgan boʻlib, stadionda oʻyin reja qilinmagan kunlarda stadionda va uning atrofida jamoatchilik asosidagi tadbirlarni tashkil etishi uchun yaratilgan“.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://inhabitat.com/zaha-hadids-2022-world-cup-stadium-in-qatar-adapts-for-future-use/|sarlavha=Zaha Hadid’s 2022 World Cup stadium in Qatar adapts for future use|nashriyot=inhabitat.com|sana=21-may 2019-yil|qaralgan sana=28-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211020113535/https://inhabitat.com/zaha-hadids-2022-world-cup-stadium-in-qatar-adapts-for-future-use/|arxivsana=20-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

Dizaynerlarning fikriga koʻra, u [[Fors koʻrfazi|Fors koʻrfazining]] oqimlari orqali oʻtadigan mintaqadagi marvarid gʻavvoslari tomonidan ishlatiladigan anʼanaviy Dhow qayiqlarining yelkanlaridan ilhomlangan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.sc.qa/en/stadiums/al-wakrah-stadium/design|sarlavha=Al Wakrah Stadium Design|nashriyot=sc.qa|sana=|qaralgan sana=24-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190505114225/http://www.sc.qa/en/stadiums/al-wakrah-stadium/design|arxivsana=5-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/news/tradition-and-innovation-come-together-as-striking-al-janoub-stadium-in-al-wakra|sarlavha=Tradition and innovation come together as striking Al Janoub Stadium in Al Wakrah City is opened|nashriyot=fifa.com|sana=16-may 2019-yil|qaralgan sana=28-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211108014950/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/news/tradition-and-innovation-come-together-as-striking-al-janoub-stadium-in-al-wakra|arxivsana=8-noyabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt; Egri chiziqli tom va tashqi koʻrinish Al-Vakrahning dengizchilik tarixiga ishora qiladi va tomoshabinlarga kemada boʻlish hissini beradi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.archdaily.com/899352/get-to-know-the-8-2022-qatar-world-cup-stadiums|sarlavha=Get To Know The 2022 Qatar World Cup Stadiums|sana=2-avgust 2018-yil|ish=ArchDaily|til=inglizcha|qaralgan sana=11-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt; Kema korpusiga oʻxshab, egilgan toʻsinlar tomni ushlab turadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.qatar2022.qa/en/stadiums/al-janoub-stadium/design|sarlavha=A modern take on a historic design|nashriyot=qatar2022.qa|sana=|qaralgan sana=1-aprel 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211209094817/https://www.qatar2022.qa/en/stadiums/al-janoub-stadium/design|arxivsana=9-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; Stadionning tomi yopiladigan boʻlib, plitli PTFE mato va kabellardan yasalgan, tom yoylarining uzunligi 230 metrni tashkil qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.archdaily.com/899352/get-to-know-the-8-2022-qatar-world-cup-stadiums|sarlavha=Get To Know The 2022 Qatar World Cup Stadiums|nashriyot=archdaily.com|sana=2-avgust 2018-yil|qaralgan sana=1-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

Sovutish tizimi Qatarning issiq va qurgʻoqchil iqlimi tufayli stadion foydalanuvchilarining haddan tashqari qizib ketishining oldini oladi. U tomoshabinlar joylarini 18 °C gacha va oʻyin maydonini 20 °C gacha sovutishga qodir.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.qatar2022.qa/en/news/the-mastermind-behind-qatar-2022s-air-cooled-stadiums|sarlavha=The mastermind behind Qatar 2022’s air-cooled stadiums|nashriyot=qatar2022.qa|sana=16-dekabr 2019-yil|qaralgan sana=6-aprel 2022-yil}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Qatar Delivery &amp; Legacy Oliy qoʻmitasi (SC) maʼlumotlariga koʻra, „mikroiqlimning batafsil tahlili arena shaklini, aerodinamika va tomning optimal soyasini koʻrsatdi, u minimal miqdordagi shishani oʻz ichiga olgan va harorat boshqaruviga katta hissa qoʻshgan.“&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.qatar2022.qa/en/stadiums/al-janoub-stadium/design|sarlavha=A modern take on a historic design|nashriyot=qatar2022.qa|sana=|qaralgan sana=1-aprel 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211209094817/https://www.qatar2022.qa/en/stadiums/al-janoub-stadium/design|arxivsana=9-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;

== Imkoniyatlar ==
Sport majmuasi suzish havzalari va kurortlari boʻlgan koʻp xonani va yashil tomli savdo markazini oʻz ichiga oladi. Stadionga kirish yashil landshaftli hududda boʻladi.

Al Janub stadioni bilan birga maktab, toʻy saroyi, velosport, ot minish va yugurish yoʻlaklari, restoranlar, bozorlar va sport zallari qurilishi rejalashtirilgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.qatar2022.qa/en/stadiums/al-janoub-stadium/design|sarlavha=A modern take on a historic design|nashriyot=qatar2022.qa|sana=|qaralgan sana=1-aprel 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211209094817/https://www.qatar2022.qa/en/stadiums/al-janoub-stadium/design|arxivsana=9-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;

== Taʼmirlash ishlari ==
[[FIFA Jahon Chempionati 2022|2022-yilgi FIFA Jahon chempionatidan]] soʻng, Al Janub stadioni oʻrindiqlar sigʻimi ikki barobarga, 40 000 dan 20 000 gacha kamaytirilgandan soʻng hozirgi Saud bin Abdulrahmon stadioni oʻrniga Al-Vakrah sport klubining uyiga aylanadi va Qatar Yulduzlar Ligasi uchun foydalaniladi.{{veb manbasi|url=https://www.archdaily.com/917335/al-janoub-stadium-zaha-hadid-architects|sarlavha=Al Janoub Stadium / Zaha Hadid Architects|sana=18-may 2019-yil|ish=ArchDaily|til=inglizcha|qaralgan sana=11-iyun 2019-yil}}&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt; Qatar Delivery &amp; Legacy boʻyicha Oliy qoʻmitasi stadion oʻrindiqlarining qolgan yarmi sport infratuzilmasiga muhtoj rivojlanayotgan mamlakatlarga sovgʻa qilinishini daʼvo qildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.floornature.com/zaha-hadid-architects-al-janoub-stadium-al-wakrah-qatar-14760/|sarlavha=Zaha Hadid Architects Al Janoub Stadium Wakrah, Qatar|nashriyot=floornature.com|sana=14-iyun 2019-yil|qaralgan sana=19-avgust 2021-yil|arxivsana=2022-11-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108051422/https://www.floornature.com/zaha-hadid-architects-al-janoub-stadium-al-wakrah-qatar-14760/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.gdnonline.com/Details/120084/2022-FIFA-World-Cup-French-delegation-praises-Al-Wakrah-stadium|sarlavha=2022 FIFA World Cup: French delegation praises Al-Wakrah stadium|nashriyot=gdnonline.com|sana=21-oktabr 2016-yil|qaralgan sana=6-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

== 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati ==
Al Janub stadioni [[2022-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionati D guruhi|2022-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionatida]] yettita oʻyinga mezbonlik qiladi.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; width:80%;&quot;
!Sana
! Vaqt
! 1-jamoa
! Natija
! 2-jamoa
! Bosqich
! Tomoshabinlar
|-
| 2022-yil 22-noyabr
| 22:00
|{{Fb|FRA}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 4-1
|{{Fb|AUS}}
| D guruhi
|
|-
| 2022-yil 24-noyabr
| 13:00
|{{Fb|SUI}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1-0
|{{Fb|CMR}}
| G guruhi
|
|-
| 2022-yil 26-noyabr
| 13:00
|{{Fb|TUN}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0-1
|{{Fb|AUS}}
| D guruhi
|
|-
| 2022-yil 28-noyabr
| 13:00
|{{Fb|CMR}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 3-3
|{{Fb|SRB}}
| G guruhi
|
|-
| 2022-yil 30-noyabr
| 18:00
|{{Fb|AUS}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; | -
|{{Fb|DEN}}
| D guruhi
|
|-
| 2022-yil 2-dekabr
| 18:00
|{{Fb|GHA}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; | -
|{{Fb|URU}}
| H guruhi
|
|-
| 2022-yil 5-dekabr
| 18:00
| E guruhi gʻoliblari
| style=&quot;text-align:center;&quot; | -
| „F“ guruhi 2-oʻrinlari
| 16-tur
|
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{AFC Osiyo Kubogi 2023 stadionlari}}

[[Turkum:Stadionlar]]
[[Turkum: Qatar futbol stadionlari‎ ]]
[[Turkum:FIFA 2022 Jahon chempionati stadionlari]]</text>
      <sha1>jmpkzk35a7cmadhlvhxqmn5bo3wr8ve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rheumatoid arthritis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>779875</id>
    <revision>
      <id>6156272</id>
      <parentid>5250791</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>3247</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34159" sha1="sekyx1s0dw27p3bcstzh93shi3avolv" xml:space="preserve">
[[Fayl:Rheumatoid arthritis -- Smart-Servier.jpg|thumb|Rheumatoid arthritis]]
[[Fayl:X-ray of rheumatoid arthritis of the shoulder.jpg|thumb|Revmatoid artrit- rentgeb ko'rinishi]]
[[Fayl:Rheumatoid arthritis - Swollen finger joint.jpg|thumb|Rheumatoid arthritis]]
'''Revmatoid artrit''' - '''''rheumatoid arthritis''''' ({{lang-la|arthritis rheumatoidea}}) -toʻqimalarning tizimli yalligʻlanish kasalligi boʻlib, murakkab [[Autoimmun kasalliklar|autoimmun patogenezli]], noaniq etiologiyali eroziv-destruktiv [[poliartrit]] koʻrinishidagi mayda boʻgʻimlarning zararlanishi bilan [[Biriktiruvchi toʻqima|bogʻliq, toʻqimalarning]] tizimli [[Yalligʻlanish|yalligʻlanishidir]]&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|author=В. Х. Василенко|title=Пропедевтика внутренних болезней|agency=под ред. В. Х. Василенко, А. Л. Гребнева|year=1989|location=М.|publisher=Медицина|pages=496-498|страниц=512}}&lt;/ref&gt;.

Kasallik yuqori [[nogironlik]] bilan tavsiflanadi (70%). 

Davolash asosan ogʻriqni yoʻqotish va kasallikning rivojlanishini sekinlashtirish, jarrohlik yoʻli bilan zararni tuzatishga qaratilgan. Zamonaviy vositalar yordamida kasallikni erta aniqlash, boʻgʻimlarga va boshqa toʻqimalarga yetkazilishi mumkin boʻlgan zararni sezilarli darajada kamaytirishi mumkin.

Bu kasallik, birinchi navbatda ogʻir jismoniy zoʻriqish, shok, charchoq, gormonal moslashuv davri, salbiy omillar yoki infektsiya taʼsiridan keyin paydo boʻlishi mumkin.

== Kasallik nomining etimologiyasi ==
&quot;Revmatoid&quot; soʻzi {{lang-la|rheumatoidea}} boʻlib, bu yerda ''revmat-'' {{lang-grc|ῥεῦμα}}ῥεῦμα- &quot;oqim&quot; degan maʼnoni anglatadi va ''-oideus'' qoʻshimchasi &quot;o'xshash&quot; degan maʼnoni anglatadi. &quot;Arthrit&quot; soʻzi {{lang-la|arthrîtis}}artrit, bu yerda  ''arthr-''  {{lang-grc|ἄρθρον}} &quot;qo'shma&quot; deb tarjima qilingan va &quot; ''-itis&quot;'' qoʻshimchasi &quot;yallig'lanish holati&quot; degan maʼnoni anglatadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|til=en|url=https://www.britannica.com/science/arthritis|sarlavha=arthritis {{!}} Definition, Causes, &amp; Treatment {{!}} Britannica|muallif=Samartzis, Dino, Shen, Francis H. and Keller, Thomas Christian|ish=Encyclopedia Britannica|sana=2022-06-30|kirish sanasi=2022-07-02|arxivsana=2022-07-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220702190324/https://www.britannica.com/science/arthritis}}&lt;/ref&gt;.

== Epidemiologiya ==
Revmatoid artrit butun dunyoda keng tarqalgan va barcha etnik guruhlarga taʼsir qiladi. Rivojlangan mamlakatlarda tarqalish darajasi 0,5-1% (qariyalarda 5%) gacha. Har yili 100 000 aholiga 5 dan 50 gacha odam kasallanadi&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Статья|title=Rheumatoid arthritis|pages=1094—1108}}&lt;/ref&gt;. 2010-yilda dunyoda 49 mingga yaqin odam revmatoid artritdan vafot etgan&lt;ref name=&quot;Loz2012&quot;&gt;{{Статья|title=Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010|pages=2095—2128}}&lt;/ref&gt;.

Kasallikning oʻrtacha boshlanish yoshi ayollarda 40-50 yoshni, erkaklarda esa biroz koʻproqni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Статья|title=Incidence and prevalence of rheumatoid arthritis, based on the 1987 American College of Rheumatology criteria: a systematic review|pages=182—188}}&lt;/ref&gt;. Ayollar erkaklarga qaraganda 3-5 marta tez-tez kasal boʻlishadi&lt;ref name=&quot;McGraw Hill&quot;&gt;{{kitob manbasi|title=Harrison's Principle of Internal Medicine|publisher=[[S&amp;P Global|McGraw-Hill Education]]|location=United States|isbn=978-0-07174889-6|pages=2738|edition=18th|author=Shah, Ankur}}&lt;/ref&gt;.

== Tasniflash ==
&lt;big&gt;'''Klinik koʻrinishlarga koʻra (bosqichlar)'''&lt;/big&gt;

* - juda erta: muddati 6 oygacha;
* - erta: 6-12 oy;
* - joylashtirilgan: bir yildan ortiq;
* kech: ikki yildan ortiq.

&lt;big&gt;'''Kasallik faolligi boʻyicha (DAS28)'''&lt;/big&gt;

* 0 (remissiya): DAS28 2,6 dan kam;
* 1 (past): DAS28 2,6 - 3,2;
* 2 (o'rta): DAS28 3,2 - 5,1;
* 3 (yuqori): DAS28 5.1 dan katta.

&lt;big&gt;'''instrumental xususiyati boʻyicha'''&lt;/big&gt;

* Eroziyaning mavjudligi
* Rentgen bosqichi (1-4)

&lt;big&gt;'''Immunologik xususiyati boʻyicha'''&lt;/big&gt;

* Revmatoid omil: seropozitiv/seronegativ;
* Anti-CCP: seropozitiv/seronegativ.

&lt;big&gt;'''Funktsional sinf boʻyicha'''&lt;/big&gt;

* I o'z-o'ziga xizmat ko'rsatish, kasbiy bo'lmagan va kasbiy faoliyatni saqlab qolgan
* II o'z-o'ziga xizmat ko'rsatishni saqlab qolish, kasbiy bo'lmagan, kasbiy faoliyatni buzilishi
* III o'z-o'ziga xizmat ko'rsatishni saqlab qolish, kasbiy va kasbiy bo'lmagan faoliyatni buzilishi
* IV barcha harakatlarni buzilishi

=== ICD-10 ga muvofiq ===

* M05. Seropozitiv revmatoid artrit.
** M05.0. Felti sindromi (splenomegali va leykopeniya bilan revmatoid artrit).
** M05.3. Boshqa organlar va tizimlarni o'z ichiga olgan revmatoid artrit.
** M05.8. Boshqa revmatoid artrit.
** M05.9. Seropozitiv revmatoid artrit, aniqlanmagan.
* M06. Boshqa revmatoid artrit.
** M06.0. seronegativ romatoid artrit.
** M06.1. Kattalardagi hali ham kasallik.
** M06.2. Revmatoid [[bursit]].
** M06.3. Revmatoid tugun.
** M06.8. Boshqa belgilangan revmatoid artrit.
** M06.9. Revmatoid artrit, aniqlanmagan.
* M08.0. Voyaga yetmaganlar revmatoid artriti.&lt;ref&gt;Пропедевтика внутренних болезней с элементами лучевой диагностики  : учебник / Шамов, И. А. — М. : ГЭОТАР-Медиа, 2016.&lt;/ref&gt;

== Etiologiya ==
Kasallikning sabablari hozircha nomaʼlum. Bilvosita maʼlumotlarga koʻra: qondagi leykotsitlar sonining ko'payishi va eritrotsitlar cho'kindi tezligi ([[Eritrotsitlarning choʻkish tezligi|ESR]]) jarayonning yuqumli tabiatini ko'rsatadi. Kasallik irsiy moyil shaxslarda immunitet tizimining buzilishiga olib keladigan infektsiya natijasida rivojlanadi, deb ishoniladi; bu holda immun komplekslar (antikorlardan, viruslardan va boshqalardan) hosil bo'ladi.), to'qimalarda yotqizilgan va bo'g'imlarning shikastlanishiga olib keladi. Ammo RAni antibiotiklar bilan davolashning samarasizligi, ehtimol, bu taxminning noto'g'riligini ko'rsatadi.

'''Koʻpgina autoimmun kasalliklarda boʻlgani kabi, uchta asosiy omil (revmatologik triada) mavjud:'''

# '''genetik moyillik'''

* Autoimmun reaksiyalarga irsiy moyillik.
* Muayyan sinf MHC II antijeni tashuvchilarda ko'proq uchraydi: HLA - DR1, DR4

'''2.''' '''yuqumli omil-''' Revmatik kasalliklarning gipotetik triggerlari

* paramiksoviruslar - parotit, [[qizamiq]], respirator sinsitial infektsiya viruslari
* gepatoviruslar - [[Gepatit B viruslari|gepatit B virusi]]
* herpesviruslar - gerpes simplex viruslari, gerpes zoster, sitomegalovirus, [[Epstein–Barr virusi|Epstein-Barr virusi]] (RA bilan kasallangan bemorlarning sinovial suyuqligida sezilarli darajada yuqori)
* retroviruslar - T-limfotrop virus

'''3. Trigger omil (gipotermiya, giperinsolatsiya, intoksikatsiya, mutagen preparatlar, endokrinopatiyalar, stress va boshqalar).'''

Ayollar uchun emizishning davomiyligi RA rivojlanish ehtimolini kamaytiradi. 24 oy yoki undan koʻproq vaqt davomida emizish RA rivojlanish xavfini ikki baravar kamaytiradi.

== Patogenez ==
Revmatoid artrit autoimmün kasallik sifatida tasniflanadi. Ushbu kasalliklar guruhi himoya qiluvchi hujayralar - limfotsitlarning xatti-harakatlarining oʻzgarishi bilan tavsiflanadi. Ular begona bakteriyalarni, zamburugʻlarni, viruslarni faol ravishda tanib olish va ularni yoʻq qilish oʻrniga, oʻzlarining sogʻlom hujayralariga hujum qilishni boshlaydilar&lt;ref&gt;{{veb manbasi|kirish sanasi=2015-12-10|sarlavha=Ревматоидный артрит пальцев рук: первые симптомы, лечение и диагностика|url=http://feedmed.ru/bolezni/oporno-dvigatelnoi/artrit-palcev.html|nashriyot=feedmed.ru|arxivsana=2015-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151222114108/http://feedmed.ru/bolezni/oporno-dvigatelnoi/artrit-palcev.html}}&lt;/ref&gt;. Immunitet tizimi hujayralarining immunitet reaksiyasida oʻzaro taʼsirini buzishning ushbu patologik jarayoni quyidagi bosqichlardan iborat:

* Sinoviositlar makrofaglarning xususiyatlarini oladi, yallig'lanishga qarshi sitokinlarni, birinchi navbatda, o'simta nekrozi omili alfa, interleykin 1, antigen taqdim qiluvchi hujayralarga aylanadi va 1-toifa T-yordamchi hujayralarni faollashishiga olib keladi.
* Sinovial suyuqlik hujayralarida va bo'g'imning sinovial membranasida gamma [[Interferon|-interferonni]] chiqaradigan va makrofaglarni faollashtiradigan ko'p sonli 1-toifa T-yordamchilari paydo bo'ladi.
* Faollashtirilgan makrofaglar va [[monotsitlar]] yallig'lanishga qarshi sitokinlarni ishlab chiqaradi: o'simta nekrozi omili alfa, IL-1, IL-6.
* Sinovial suyuqlikda IL-8 kontsentratsiyasining oshishi undagi neytrofillarning yuqori konsentratsiyasini keltirib chiqaradi.
* IL-1 isitma, osteoklastlarning faollashishiga olib keladi, bu suyak subkondral plastinkasining [[Osteoporoz|osteoporoziga]] yordam beradi. O'simta nekrozi omili endoteliotsitlar yuzasida adezyon molekulalarining paydo bo'lishiga olib keladi, ekssudatsiyaga yordam beradi, vazn yo'qotishiga, surunkali yallig'lanish anemiyasiga sabab bo'ladi. Gepatotsitlarni faollashtiradigan I16, C-reaktiv oqsil ishlab chiqarishni ko'payishiga olib keladi; B-limfotsitlarni faollashtiradi (ularni plazma hujayralariga aylantiradi).
* Qonda immunoglobulinlarni ishlab chiqaradigan plazma hujayralari kontsentratsiyasi sezilarli darajada oshadi.
* Bemorlarning 80% qonida va sinovial suyuqlikda [[Immunoglobulin M|IgM]] va [[Immunoglobulin G|IgG]] kontsentratsiyasi IgG ning o'zgartirilgan Fc joyiga (revmatoid omillar) keskin oshadi.
* Endotelial o'sish omilining chiqarilishi sinovial to'qimalarda kapillyarlarning o'sishiga yordam beradi. Angiogenez va faol fibroblastlarning ko'payishi, sinoviositlar pannus shakllanishiga olib keladi, o'simtaga o'xshash o'sish belgilariga ega bo'lgan, xaftaga, suyakning artikulyar yuzasiga kirib, eroziya hosil qiluvchi va ligamentli apparatlarga kirishga qodir. Pannusni tashkil etuvchi nazoratsiz ko'payadigan, agressiv sinoviositlar klonu nisbatan kechroq - kasallik boshlanganidan bir necha oy o'tgach hosil bo'ladi.
* IgG ning revmatoid omillar bilan o'zaro ta'siri natijasida qonda immun komplekslarning shakllanishi komplementning faollashishiga va mikrovaskulyarlarning shikastlanishiga olib keladi, bu revmatoid artritning visseral koʻrinishini tushuntiradi.

Revmatoid artritning kech bosqichlarida proliferativ jarayonlar (pannus oʻsishi) autoimmün mexanizmlarga bogʻliq boʻlmasligi mumkin va avtonom tarzda saqlanadi&lt;ref&gt;Внутренние болезни : учебник. — М. : ГЭОТАР-Медиа, 2008. — 496 с.&lt;/ref&gt;.

== Klinik koʻrinishlar ==
'''Revmatoid artrit uch bosqichda rivojlanadi.''' 

Birinchi bosqichda sinovial bursaning periartikulyar shishi paydo boʻladi, bu [[Ogʻriq|ogʻriqni]] keltirib chiqaradi, mahalliy harorat va boʻgʻinlar atrofida shish.

Ikkinchi bosqich - tez [[Hujayra boʻlinishi|hujayra boʻlinishi]], bu sinovial membrananing qalinlashishiga olib keladi. 

Uchinchi bosqichda yalligʻlangan hujayralar suyaklar va togʻaylarga hujum [[Fermentlar|qiladigan fermentni]] chiqaradi, bu koʻpincha taʼsirlangan boʻgʻimlarning deformatsiyasiga, ogʻriqning kuchayishiga va harakatning yoʻqolishiga olib keladi.

Qoidaga koʻra, dastlab [[kasallik]] asta-sekin, bir necha oy yoki yillar davomida klinik belgilarning asta-sekin rivojlanishi bilan, kamroq tez-tez - subakut yoki oʻtkir rivojlanadi. Taxminan 2/3 hollarda poliartrit, qolganlari mono- yoki oligoartrit bilan namoyon boʻladi va artikulyar sindromda koʻpincha klinik xususiyatlar yoʻq, bu differentsial tashxisni sezilarli darajada murakkablashtiradi. Articular sindromi 30 daqiqadan koʻproq vaqt davomida ertalab qattiqlik va tunning ikkinchi yarmida shunga oʻxshash koʻrinishlar mavjudligi bilan tavsiflanadi - &quot;qattiq qo'lqoplar&quot;, &quot;korset&quot; belgilari; boʻgʻimlarda doimiy oʻz-oʻzidan ogʻriq, faol harakatlar bilan kuchayadi. Qattiqlikning yoʻqolishi jarayonning faolligiga bogʻliq: faollik qanchalik katta bo'lsa, qattiqlikning davomiyligi shunchalik uzoq bo'ladi. Revmatoid artritdagi artikulyar sindrom monotonlik, davomiyligi, davolanishdan keyin qoldiq ta'sirlarning davom etishi bilan tavsiflanadi.

Ehtimol, prodromal klinik koʻrinishlarning mavjudligi (kichik vaqtinchalik ogʻriq, ogʻriqning meteorologik sharoitlar bilan aloqasi, vegetativ kasalliklar). &quot;Mag'lubiyat bo'g'inlari&quot; va &quot;istisno bo'g'inlari&quot; ni ajrating. Birinchisiga (paydo boʻlish chastotasi boʻyicha): II va III metakarpofalangeal, proksimal interfalangeal metatarsofalangeal, tizza va bilak, tirsak va oyoq bilagiga zo'r kiradi. &quot;Exclusion bo'g'inlari&quot; quyidagicha: distal interfalangeal, I metakarpofalangeal (bosh barmog'i).

Revmatoid artrit koʻpincha boshqa qoʻshma kasalliklar bilan birga keladi - [[Artroz|osteoartrit]], [[revmatizm]], tizimli biriktiruvchi toʻqima kasalliklari.

'''Ekstra-artikulyar  (boʻgiʼmdan tashqari) koʻrinishlar'''

* '''Yurak-qon tomir tizimi tomonidan:''' [[perikardit]], [[vaskulit]], granulomatoz qopqoq kasalligi, [[Arterioskleroz|ateroskleroz]].
* '''Nafas olish tizimi:''' plevrit, interstitsial kasallik.
* '''Teri:''' revmatoid tugunlar, qalinlashuv va [[Gipotrofiya|to'yib ovqatlanmaslik]], [[vaskulit]], livedo retikularis.
* '''[[Nerv sistemasi|Asab tizimi]] :''' siqilish neyropatiyasi, sensorli vositali neyropatiya, ko'p mononevrit, servikal miyelit.
* '''Ko'rish organlari:''' quruq keratokon'yunktivit, episklerit, sklerit, periferik yarali keratopatiya.
* '''Buyrak:''' [[amiloidoz]], vaskulit, [[Nefrit (kasallik)|nefrit]], NSAID nefropatiyasi
* '''[[Qon]] :''' [[anemiya]], trombotsitoz, neytropeniya.

=== Klinik kechishining variantlari ===
Revmatoid artritning klinik kechishining quyidagi variantlari mavjud:

* '''Klassik variant''' (ham kichik, ham katta bo'g'imlarning nosimmetrik shikastlanishi, asta-sekin progressiv kurs).
* Katta bo'g'imlarning, ko'pincha tizzaning ustun shikastlanishi bilan '''mono- yoki oligo [[artrit]]'''. Kasallikning aniq boshlanishi va barcha ko'rinishlarning 1-1,5 oy ichida qaytarilishi (artralgiyalar migratsiya [[Feʼl-atvor|xarakteriga ega]], rentgenologik o'zgarishlar yo'q, yallig'lanishga qarshi dorilar nisbatan ijobiy ta'sir ko'rsatadi; keyinchalik revmatoid artritga xos bo'lgan barcha belgilar paydo bo'ladi.).
* '''Psevdoseptik [[Sindrom|sindromli]] revmatoid artrit''' (gektik tipdagi isitma, titroq, giperhidroz, [[Ogʻirlik|vazn yo'qotish]], amiotrofiya, anemiya, vaskulit, visserit rivojlanishi; ba'zi hollarda [[Artrit|artritning]] klinik belgilari fonga o'tadi).
* '''Felti sindromi''' (poliartrit va splenomegaliyaning kombinatsiyasi; splenomegaliyasiz variant ham mumkin, ammo leykotsitopeniya, neytropeniya, visserit bilan).
* '''Still sindromi.'''
* &lt;nowiki&gt;&lt;b&gt;Voyaga yetmaganlar revmatoid artriti&lt;/b&gt;&lt;/nowiki&gt; (16 yoshdan oldin boshlanadi):
** allergik septik sindrom;
** cheklangan visserit bilan artikulyar-visseral shakl.
* '''Artikulyar-visseral shakl:'''
** revmatoid [[vaskulit]] ;
** yurak, o'pka, buyraklar, ovqat hazm qilish organlarining shikastlanishi;
** asab tizimining shikastlanishi.

== Diagnostika ==
Qon testida ESR, '''revmatoid omil (revmatik omil)''', trombotsitlar soni va boshqalar tekshiriladi.Eng progressiv tahlil siklik sitrulin oʻz ichiga olgan peptidga antitana titri - ACCP, anti-CCP, ''anti-CCP'' (Mazurov, 2005-yil, 103-bet) hissoblanadi. Ushbu koʻrsatkichning oʻziga xosligi taxminan 90% ni tashkil qiladi (oʻsha joyda), RA bilan kasallangan bemorlarning 79% zardobida mavjud.

Yalligʻlangan boʻgʻinlar ustida terining rangi oʻzgarishining yoʻqligi, barmoqlarning flektorlari yoki ekstansorlarining tendosinovitlarining rivojlanishi va amiotrofiyalarning shakllanishi, tipik qoʻl deformatsiyalari, &quot;revmatoid qo'l&quot; deb ataladigan diagnostik ahamiyatga ega klinik belgilardir.

Noqulay prognozning mezonlari quyidagilardir:

* keyingi kuchayishi bilan yangi bo'g'inlarni jalb qilinishi;
* kasallikning tizimli tabiati;
* bir yildan ortiq vaqt davomida remissiya bo'lmasa, kasallikning doimiy faolligi;
* ESRning doimiy o'sishi;
* ta'sirlangan bo'g'imlarda erta (to'rt oygacha) rentgenografik o'zgarishlar - halokatli o'zgarishlarning tez rivojlanishi;
* HLA-DR4 antijenlarini tashish; asosiy dorilarga yomon tolerantlik.

=== Simptomlari-alomatlari ===
Revmatoid artrit har qanday boʻgʻimda boshlanishi mumkin, lekin koʻpincha barmoqlar, qoʻllar va bilaklardagi kichik boʻgʻimlarda boshlanadi. Odatda, boʻgʻimlarning shikastlanishi nosimmetrikdir, yaʼni oʻng qoʻldagi boʻgʻim ogʻriydigan boʻlsa, chapdagi bir xil boʻgʻin ogʻrigan boʻlishi kerak. Qoʻshimchalar qanchalik koʻp taʼsir qilsa, kasallikning bosqichi shunchalik rivojlangan.

Agar infektsiya yoki unga shubha boʻlsa (sil, yersinioz va boshqalar) tegishli antibakterial preparat bilan davolash kerak. Qoʻshimcha boʻgʻimlardan tashqari koʻrinishlar boʻlmasa (masalan, yuqori isitma, Felti sindromi yoki polinevopatiya), artikulyar sindromni davolash steroid boʻlmagan yalligʻlanishga qarshi dorilarni (NSAID) tanlash bilan boshlanadi. Kortikosteroidlarni eng yalligʻlangan boʻgʻimlarga yuborish mumkin. Kasallikning immunokompleks xususiyati plazmaferez kurslarini oʻtkazishni koʻrsatadi, aksariyat hollarda aniq taʼsir koʻrsatadi. Ushbu terapiya natijalarining beqarorligi asosiy fondlar deb ataladigan qoʻshilish uchun dalolatdir. Ushbu dorilar sekin taʼsir qiladi, shuning uchun ular kamida 6 oy davomida qoʻllanilishi kerak va aniq ijobiy taʼsir koʻrsatgan holda, ularni davolash yanada davom ettirilishi kerak (yillar davomida).

* Charchoq, astenovegetativ sindrom
* Ertalab qattiqlik. Odatda, qattiqlik qanchalik uzoq davom etsa, kasallik faolroq bo'ladi.
* Zaiflik
* Grippga o'xshash alomatlar, shu jumladan engil isitma.
* Uzoq muddatli o'tirish bilan og'riq
* Kasallik faolligining avj olishi, keyin remissiya.
* Mushak og'rig'i
* Ishtahaning yo'qolishi, depressiya, vazn yo'qotish, kamqonlik, sovuq va / yoki qo'llar va oyoqlarning terlashi
* Tuprik va lakrimal bezlarning buzilishi, ko'z yoshlari va tupurikning etarli darajada ishlab chiqarilmasligiga olib keladi.

== Davolash ==
Davolashda fizioterapiya muhim ahamiyatga ega boʻlib, maksimal qoʻshma harakatchanlikni saqlash va mushaklarning massasini saqlashga qaratilgan.

Revmatoid artritni davolashda muhim nuqta osteoporozning oldini olish - ichakda uning soʻrilishini oshirish va tanadan chiqarilishini kamaytirish yoʻnalishi boʻyicha buzilgan kaltsiy muvozanatini tiklashdir. Osteoporozga qarshi chora-tadbirlar kompleksida zaruriy komponent kaltsiy miqdori yuqori boʻlgan diyetadir. Kaltsiy manbalari sut mahsulotlari (ayniqsa, 100 g mahsulotda 600 dan 1000 mg gacha kaltsiy boʻlgan qattiq pishloq, shuningdek, qayta ishlangan pishloq; kamroq tvorog, sut, smetana), bodom, findiq va yongʻoq va boshqalar, shuningdek D vitamini yoki uning faol metabolitlari bilan birgalikda kaltsiy preparatlari.

Zamonaviy NSAIDlar aniq yalligʻlanishga qarshi taʼsirga ega, bu araxidon kislotasi metabolizmidagi asosiy ferment boʻlgan [[Siklooksigenazalar|sikloksigenaza]] (COX) faolligini inhibe qilish bilan bogʻliq. COX-1 va COX-2 sifatida aniqlangan va prostaglandin (PG) sintezini tartibga solishda turli rol oʻynaydigan COX ning ikkita izoformasining kashf etilishi alohida qiziqish uygʻotadi. 

Fizioterapevtik muolajalar (steroid boʻlmagan yalligʻlanishga qarshi dori elektroforezi, gidrokortizon fonoforez, dimexid ilovalari) va kurort davolash yordamchi ahamiyatga ega va faqat artritning yengil ogʻirligi bilan qoʻllanadi.

Doimiy mono- va oligoartrit bilan sinovektomiya oltin, itriy izotoplari va boshqalarni boʻgʻimga kiritish yoki jarrohlik yoʻli bilan amalga oshiriladi. Qoʻshimchalarning doimiy deformatsiyalari bilan rekonstruktiv operatsiyalar amalga oshiriladi.

=== Zamonaviy terapiya ===
Tizimli dori terapiyasi toʻrtta dori guruhini qoʻllashni oʻz ichiga oladi:

# '''simptomatik davolash''' - steroid boʻlmagan yalligʻlanishga qarshi dorilar ([[Yalligʻlanishga qarshi dorilar|NSAID]]) va [[Glyukokortikoidlar|glyukokortikosteroidlar]] (GCS),
# '''asosiy antirevmatik dorilar,'''
# '''sitostatik [[Immunodepressantlar|immunosupressantlar]]''' bilan genetik muhandislik biologik (kasallik kursini nazorat qilish) dorilar.

==== [[Yalligʻlanishga qarshi dorilar|Steroid boʻlmagan yalligʻlanishga qarshi dorilar]] ====
Ikki yoki undan ortiq NSAIDlarning kombinatsiyasidan qochish kerak, chunki ularning samaradorligi oʻzgarishsiz qoladi va nojoʻya taʼsirlar xavfi ortadi.

Maʼlum boʻlgan NSAIDlarning aksariyati, birinchi navbatda, COX-1 faolligini bostiradi, bu NSAID tomonidan qoʻzgʻatilgan gastropatiya (xususan, eroziya va oshqozon yarasi shakllanishi), buyrak funksiyasining buzilishi, ensefalopatiya, gepatotoksiklik kabi asoratlarning paydo boʻlishini tushuntiradi.

Shunday qilib, COX blokirovkasining tabiatiga qarab, NSAIDlar selektiv boʻlmagan va COX-2ingibitorlari (&quot;koksiblar&quot;) boʻlinadi.

Nisbatan tanlangan COX-2 iingibitor vakillari meloksikam, lornoksikam va &quot;oksikam&quot; sinfining boshqa vakillari va nimesuliddir. Vakil yuqori selektiv COX-2 inhibitörleri selekoksib va etorikoksibdir. Ushbu dorilar yuqori yalligʻlanishga qarshi va ogʻriq qoldiruvchi faollikni saqlab, minimal oshqozon-ichak taʼsiriga ega. COX-2 ingibitorlari NSAIDlarni qoʻllashni talab qiladigan barcha romatoid artritni davolash dasturlarida qoʻllanilishi mumkin. Yalligʻlanish jarayonining faolligi bilan davolashning boshida meloksikam kuniga 15 mg dan buyuriladi, keyin esa parvarishlash terapiyasi sifatida kuniga 7,5 mg ga oʻtadi. Nimesulide kuniga ikki marta 100 mg dozada buyuriladi.

Oʻziga xos COX-2 inhibitori Celecoxib kuniga ikki marta 100-200 mg dozada beriladi. Qariyalar uchun preparatning dozasini tanlash shart emas. Ammo tana vazni oʻrtacha (50 kg) dan past boʻlgan bemorlarda tavsiya etilgan eng past dozadan davolanishni boshlash tavsiya etiladir.

Yangi yondashuv kortikosteroidlarning yuqori dozalarini qoʻllashdir (deb ataladi. '''&quot;puls terapiyasi&quot;)''' sekin taʼsir qiluvchi vositalar bilan birgalikda, bu ularning samaradorligini oshirishga imkon beradi; metotreksatning aminokinolin hosilalari, oltin tuzlari, sulfasalazin va selektiv immunosupressant siklosporin bilan kombinatsiyasi.

==== [[Glyukokortikoidlar|Glyukokortikosteroidlar]] ====
Asosiy dorilar revmatoid artritning kompleks terapiyasida hali ham asosiy rol oʻynaydi, ammo endi ularni retseptlashda yangi yondashuv mavjud. Revmatoid artritni bosqichma-bosqich oshirishning mashhur taktikasidan farqli oʻlaroq ('''&quot;piramida printsipi&quot;'''), tashxis qoʻyilgandan soʻng darhol revmatoid artritni erta agressiv davolash targʻib qilinadi, uning maqsadi revmatoid artrit kursini oʻzgartirish va sifatli remissiyani taʼminlashdir.  Buning sababi erta bosqichda pannus revmatoid artritining yoʻqligi, deformatsiyalar, osteopeniya, autoimmun mexanizmlar tomonidan shakllangan ogʻir asoratlar va remissiyaning yuqori ehtimolidir.

Yalligʻlanish jarayonining yuqori faolligi bilan kortikosteroidlar qoʻllanadi va revmatoid artritning tizimli namoyon boʻlishida - puls terapiyasi shaklida (faqat kortikosteroidlar yoki sitostatik agent - siklofosfamid bilan birgalikda), tizimli namoyon boʻlmasdan - kurs davolash shakli. GCS, shuningdek, boshqa dorilar samarasiz boʻlsa, yalligʻlanishga qarshi terapiya sifatida ham qoʻllanadi.

Baʼzi hollarda kortikosteroidlar mahalliy terapiya sifatida qoʻllanadi. Ularni qoʻllash uchun koʻrsatmalar: asosan yirik bo'g'imlarning mono- yoki oligoartriti; qo'shilishda uzoq muddatli ekssudativ jarayon; tizimdan “mahalliy holat”ning ustunligi; GCS dan tizimli foydalanishga qarshi ko'rsatmalar mavjudligi. Intraartikulyar administratsiya bilan kortikosteroidlarning depo shakllari ham tizimli ta'sirga ega. Tanlangan dori uzoq muddatli ta'sirga ega bo'lgan [[betametazon]] dipropionatidir '''(&quot;Diprospan&quot;).'''

==== Asosiy revmatik dorilar ====
Revmatoid artritning asosiy terapiyasi uchun asosiy dorilar: metotreksat, leflunomid, sulfasalazin, oltin preparatlari (hozirda Rossiyada qo'llanilmaydi), penitsilamin, aminokinolin preparatlari (masalan, gidroksiklorokin). Zaxira fondlari siklofosfamid, azatioprin, siklosporinni o'z ichiga oladi.

Asosiy dorilar bilan davolash jarayonida kasallikning faolligi, shuningdek, nojoʻya taʼsirlarning paydo boʻlishi va rivojlanishi diqqat bilan nazorat qilinadi.

1,5-3 oy davomida samarasiz boʻlgan asosiy preparatlarni almashtirish yoki ularning kichik dozalarda kortikosteroidlar bilan kombinatsiyasini qoʻllash kerak, bu esa birinchi harakat boshlanishidan oldin revmatoid artritning faolligini kamaytirishga imkon beradi. Olti oy - bu muhim davr boʻlib, undan kechiktirmasdan samarali asosiy terapiyani tanlash kerak.

Revmatoid artritda sinovial membranalar koʻp miqdorda glyukoza-6-fosfat dehidrogenaza fermentini ajratadi, bu esa hujayra membranasidagi disulfid bogʻlarini ham buzadi. Bunday holda, hujayra lizosomalaridan proteolitik fermentlarning &quot;oqishi&quot; mavjud boʻlib, ular yaqin atrofdagi suyaklar va xaftaga zarar etkazadi. Tana bunga sitokinlarni ishlab chiqarish orqali javob beradi, ular orasida oʻsimta nekrozi omili (TNF) eng yaxshi maʼlum. Sitokinlar tomonidan qoʻzgʻatiladigan hujayralardagi reaksiyalarning kaskadlari kasallikning alomatlarini yanada kuchaytiradi. TNF bilan bogʻliq surunkali revmatoid yalligʻlanish koʻpincha xaftaga va boʻgʻimlarga zarar etkazadi, bu esa jismoniy nogironlikka olib keladi.

==== Biologik vositalar ====
Revmatoid artritda sinovial membranalar koʻp miqdorda glyukoza-6-fosfat dehidrogenaza fermentini ajratadi, bu esa hujayra membranasidagi disulfid bogʻlarini ham buzadi. Bunday holda, hujayra lizosomalaridan proteolitik fermentlarning &quot;oqishi&quot; mavjud boʻlib, ular yaqin atrofdagi suyaklar va xaftaga zarar etkazadi. Tana bunga sitokinlarni ishlab chiqarish orqali javob beradi, ular orasida oʻsimta nekrozi omili (TNF) eng yaxshi maʼlum. Sitokinlar tomonidan qoʻzgʻatiladigan hujayralardagi reaksiyalarning kaskadlari kasallikning alomatlarini yanada kuchaytiradi. TNF bilan bogʻliq surunkali revmatoid yalligʻlanish koʻpincha xaftaga va boʻgʻimlarga zarar etkazadi, bu esa jismoniy nogironlikka olib keladi.

Artritning asosiy dorilarga chidamliligini davolash uchun quyidagilar qoʻllanadi:&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; (1) sitokinlar/xemokinlar va ularning retseptorlari blokerlari (anti-sitokin preparatlari):

* TNF ingibitorlari (anti-TNF antikorlari va &quot;eruvchan&quot; TNF retseptorlari):
** Adalimumab (Humira)
** Golimumab (Simponi)
** Infliximab (Remicade)
** Certolizumab pegol (Cimzia)
** Etanercept (Enbrel)
* Interleykin-6 retseptorlariga monoklonal antikorlar (sIL-6R, mIL-6R) - tosilizumab (Actemra)
* Interleykin-1 ga monoklonal antikorlar - anakinra (&quot;Kineret&quot;, preparat Rossiya Federatsiyasida ro'yxatdan o'tmagan)
* Interleykinlar-12 va 23-ga monoklonal antikorlar - ustekinumab (Stelara)

(2) Anti-limfotsitlar:

* CD20 membrana retseptorlariga monoklonal antikorlar antikor ishlab chiqaruvchi B-limfotsitlar hovuzini yo'q qiladi - rituximab (MabThera)
* CTLA-4 + F &lt;sub&gt;c&lt;/sub&gt; -IgG &lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; gibrid oqsillari T-limfotsitlarning faollashuvini bloklaydi - abatacept (&quot;Orencia&quot;)

(3) Hujayra ichidagi ''Jak-STAT signalizatsiya'' yoʻllarining ''ogʻzaki'' kichik molekulyar inhibitörleri - tofacitinib (Jaquinus), baritsitinib (Olumiant, Eli Lilly), {{Tarjima qilinmagan 5|упадацитиниб|||Upadacitinib}}.

Romatoid artritning rivojlanishida TNF qoʻshilishda mavjud boʻlgan immunokompetent hujayralar tomonidan ishlab chiqariladi va sinovial membranalarda yalligʻlanish jarayonining rivojlanishiga sabab boʻladi. Revmatoid artrit bilan ogʻrigan bemorlarda boʻgʻimlarning shikastlanishi suyaklar orasidagi boʻgʻimlarning torayishi va boʻgʻim boʻshligʻida suyaklarning [[Eroziya (tibbiyot)|eroziyasi]] shaklida kuzatiladi. Monoklonal antikorlarning klinik sinovlari shuni koʻrsatdiki, ulardan foydalanish boʻgʻimlarning shikastlanishini sekinlashtiradi.

Bundan tashqari, T-limfotsitlar differentsiatsiyasining oʻziga xos regulyatorlarini qoʻllash istiqbolli - dorilar, masalan, halofuginon.

=== Miorelaksantlar ===
Miorelaksantlar revmatoid artrit ogʻrigʻini yengillashtirishda samarali emasdir.

== Prognoz ==
Revmatoid artrit oʻrtacha umr koʻrishni 3-12 yilga qisqartiradi&lt;ref&gt;Kitas, George (4 April 2006) [https://web.archive.org/web/20060924153339/http://www.rheumatoid.org.uk/article.php?article_id=112 Why is life span shortened by Rheumatoid Arthritis?] National Rheumatoid Arthritis Society&lt;/ref&gt;. 2005-yilda Mayo Clinic tomonidan o'tkazilgan tadqiqot shuni ko'rsatdiki, [[diabet]], [[alkogolizm]], yuqori [[xolesterin]] va [[Yogʻ bosish|semirish]] kabi boshqa xavf omillaridan qat'i nazar, yurak xastaligi xavfi revmatoid artritli&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20050306030726/http://mayoclinic.org/news2005-rst/2654.html Rheumatoid Arthritis Patients Have Double the Risk of Heart Failure]. mayoclinic.org (3 February 2005).&lt;/ref&gt; bo'lganlarda ikki baravar yuqori. Yurak kasalligi xavfini oshirish mexanizmi noma'lum; surunkali yallig'lanishning mavjudligi muhim omil hisoblanadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.hopkins-arthritis.org/news-archive/2002/cardiac.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20061009112820/http://www.hopkins-arthritis.org/news-archive/2002/cardiac.html|arxivsana=2006-10-09|sarlavha=Cardiac disease in rheumatoid arthritis|nashriyot=Johns Hopkins University|yil=2002}}&lt;/ref&gt;. Ehtimol, yangi [[Biologik preparatlar|biologik preparatlardan]] foydalanish umr ko'rish davomiyligini oshirishi va yurak-qon tomir tizimi uchun xavflarni kamaytirishi, shuningdek, aterosklerozning rivojlanishini sekinlashtirishi mumkin&lt;ref name=&quot;pmid20678592&quot;&gt;{{Статья|title=The effect of pharmacological therapy on the cardiovascular system of patients with systemic rheumatic diseases}}&lt;/ref&gt;. Cheklangan tadqiqotlar yurak-qon tomir kasalliklari xavfining kamayishini ko'rsatadi, shu bilan birga o'zgarmagan aterogen indeks bilan umumiy xolesterin darajasining ortishi kuzatiladi&lt;ref name=&quot;biologics cv effects/ cancer&quot;&gt;{{Статья|title=Biologics, cardiovascular effects and cancer}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Revmatoid artritning dastlabki izlari miloddan avvalgi 4500-yilga toʻgʻri keladi. e. Ular [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] [[Tennessi (shtat)|Tennessi shtatida]] topilgan qazilma hind skeletlari parchalarida topilgan. Revmatoid artrit belgilariga yaqindan oʻxshash simptomlarni tavsiflovchi birinchi hujjat miloddan avvalgi 123 yilga toʻgʻri keladi. Revmatoid artrit belgilari Flamand rassomlarining baʼzi rasmlarida tasvirlangan odamlarda qayd etilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|kirish sanasi=2015-09-02|sarlavha=Холст. Масло. Артрит.|url=http://uncle-doc.livejournal.com/379183.html|nashriyot=[[Смотровая Военврача]]|arxivsana=2015-10-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151025093523/http://uncle-doc.livejournal.com/379183.html}}&lt;/ref&gt;, masalan, [[Piter Pauel Rubens|Rubens]] 'Three Graces.

Mustaqil nozologik shakl sifatida revmatoid artritning birinchi tavsifi (birlamchi astenik podagra - la goutte asthénique ibtidoiy nomi ostida) 1800-yilda {{Tarjima qilinmagan 3|Огюстен Жакоб Ландре-Бове|Огюстеном Жакобом Ландре-Бове||Augustin Jacob Landré-Beauvais}} tomonidan qilingan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://journal.celenie.ru/pdf/HOLIZM_ZDOROVYE_6_5-18.pdf|sarlavha=Х.Кайзер. А. Ж. Ландре-Бове — действительный автор первого описания ревматоидного артрита // Холизм и здоровье. № 6. 2012. С.4-20|kirish sanasi=2012-11-02|arxivsana=2014-01-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140110091314/http://journal.celenie.ru/pdf/HOLIZM_ZDOROVYE_6_5-18.pdf}}&lt;/ref&gt;. Filipp Pinel qoʻl ostidagi Salpêtrière kasalxonasida oʻtkazilgan kuzatishlar asosida topilgan. Kasallik oʻzining zamonaviy nomini 1859-yilgi nashrda oldi. &quot;Podagra va revmatik podagraning tabiati va davolashi haqidagi risola&quot;&lt;ref&gt;A.B.Garrod. Treatise on nature and treatment of gout and rheumatic gout. London: Walton and Maberly, 1859.&lt;/ref&gt; {{Tarjima qilinmagan 3|Альфред Бэринг Гарро|А.Б.Гарро||Alfred Baring Garrod}} {{Tarjima qilinmagan 3|Альфред Бэринг Гарро|А.Б.Гарро||Alfred Baring Garrod}} {{Tarjima qilinmagan 3|Альфред Бэринг Гарро|А.Б.Гарро||Alfred Baring Garrod}} &lt;span class=&quot;noprint&quot; style=&quot;font-style:normal; font-weight:normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:inline-block; font-size:80%; position:relative;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size:117.6%; margin-left:-0.43em; position:relative; top:0.28em;&quot;&gt;&lt;small class=&quot;ref-info&quot; style=&quot;cursor:help;&quot; title=&quot;на английском языке&quot;&gt;)&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.

== Yana qarang ==

* Revmatoid artrit uchun asosiy dorilar

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* ''Ignatiev V.K.'' Romatoid artrit. - Petrozavodsk, 1997 (hammuallif)
* {{kitob manbasi|author=|chapter=|title=Клиническая ревматология (руководство для врачей)|orig-year=|url=|agency=(ред.) чл.-корр. РАМН проф. В. И. Мазуров|edition=2-е изд., перераб. и доп|location=СПб.|publisher=ООО &quot;Издательство ФОЛИАНТ&quot;|year=2005|volume=|pages=|страниц=520|series=|isbn=5-93929-127-9|тираж=}}
* Bolalik kasalliklari. Baranov A. A. // 2002-yil.

== Havolalar ==

* [http://www.childhope.ru &quot;Vozrojdeniye&quot; revmatik kasalliklarga chalingan nogiron bolalarga yordam ko'rsatish bo'yicha viloyatlararo jamoat tashkiloti]
* [http://www.rosspas.ru Revmatoid kasalliklari bilan og'rigan bolalarga yordam berish uchun xayriya dasturi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230810235047/http://rosspas.ru/ |date=2023-08-10 }}
[[Turkum:Nomalum etiologiyali kasalliklar]]
[[Turkum:Revmatologiya]]
[[Turkum:Revmatologik kasalliklar]]
[[Turkum:Yuvenil revmatoid artrit]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>sekyx1s0dw27p3bcstzh93shi3avolv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abbos ibn Ali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>785433</id>
    <revision>
      <id>6155900</id>
      <parentid>6047311</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29823" sha1="g7iyvii0yaykp9gy8sg27akpyle7uw6" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox biography vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; style=&quot;font-size:125%;&quot; |&lt;div class=&quot;fn&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt;Al-Abbos ibn Ali
&lt;span title=&quot;Arabic-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ar&quot; dir=&quot;rtl&quot;&gt;ٱلْعَبَّاس ٱبْن عَلِيّ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
|-
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Tavalludi
| class=&quot;infobox-data&quot; |4 [[Sha'ban]], [[Islamic calendar|hijriy 26-yili]]&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; id=&quot;CITEREFat-Tabrizi2001&quot;&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;919&quot;&gt;at-Tabrizi, Abu Talib (2001). &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;920&quot;&gt;Ahmed Haneef (ed.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;921&quot;&gt;). &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;922&quot;&gt;''Al-Abbas Peace be Upon Him''. &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;923&quot;&gt;Abdullah Al-Shahin. &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;924&quot;&gt;Qum: Ansariyan Publications.&lt;/span&gt;&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;sup class=&quot;reference nowrap&quot;&gt;&lt;span title=&quot;Page / location: 39–40&quot;&gt;&amp;#x3A;&amp;#x200A;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;&lt;sup class=&quot;reference nowrap&quot;&gt;&lt;span title=&quot;Page / location: 39–40&quot;&gt;39-40&amp;#x200A;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;&lt;br /&gt;[[Approximation|≈]] 15-may 647&lt;div class=&quot;birthplace&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt; &lt;br&gt;[[Medina|Madina]], 
[[Rashidun xalifaligi]]&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;&lt;sup class=&quot;reference nowrap&quot;&gt;&lt;span title=&quot;Page / location: 39–40&quot;&gt;&amp;#x3A;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;&lt;sup class=&quot;reference nowrap&quot;&gt;&lt;span title=&quot;Page / location: 39–40&quot;&gt;&amp;#x200A;39-40&amp;#x200A;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;&lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt; &lt;br&gt;(hozirgi kunda [[Saudi Arabia|Saudiya Arabistoni]])&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Oʻlimi
| class=&quot;infobox-data&quot; |10 [[Muharram]], [[Islamic calendar|61 AH]]&lt;br /&gt;[[Approximation|≈]] 10-oktabr 680&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(680-10-10)&lt;/span&gt; (33 yosh)
&lt;div class=&quot;deathplace&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt;&lt;br&gt;[[Karbala|Karbalo]], 
[[Umayyad Caliphate|Ummaviylar xalifaligi]]
&lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;&lt;br&gt;(hozirgi kunda [[Iraq|Iroq]])&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Oʻlim sababi
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Martyr|Shahidlik]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Dafn joyi
| class=&quot;infobox-data label&quot; |[[Al-Abbas Shrine|Al-Abbas ziyoratgohi]],
[[Karbala|Karbalo]], [[Iraq|Iroq]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Millati
| class=&quot;infobox-data category&quot; |[[Rashidun Caliphate|Rashidun]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Tanilgan
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Karbalo jangi]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Asarlar
| class=&quot;infobox-data title&quot; |
* ''ʾAbū al-Faḍl''&lt;br /&gt;(&lt;span title=&quot;Arabic-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ar&quot; dir=&quot;rtl&quot;&gt;أَبُو ٱلْفَضْل&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;br /&gt;(''Father of Virtue'')
* ''Qamar Banī Hāshim''&lt;br /&gt;(&lt;span title=&quot;Arabic-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ar&quot; dir=&quot;rtl&quot;&gt;قَمَر بَنِي هَاشِم&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;br /&gt;(''Moon of the Hashimites'')&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;&lt;sup class=&quot;reference nowrap&quot;&gt;&lt;span title=&quot;Page / location: 45–47&quot;&gt;&amp;#x3A;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;
* &lt;sup class=&quot;reference nowrap&quot;&gt;&lt;span title=&quot;Page / location: 45–47&quot;&gt;&amp;#x200A;45-47&amp;#x200A;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;
* ''Bāb al-Ḥusayn''&lt;br /&gt;(&lt;span title=&quot;Arabic-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ar&quot; dir=&quot;rtl&quot;&gt;بَاب ٱلْحُسَيْن&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;br /&gt;(''Door to Husayn'')
* ''Bāb al-Ḥawāʾij''&lt;br /&gt;(&lt;span title=&quot;Arabic-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ar&quot; dir=&quot;rtl&quot;&gt;بَاب ٱلْحَوَائِج&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;br /&gt;(''Door to Proofs'')&lt;ref name=&quot;know160&quot;&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; id=&quot;CITEREFLalljee,_Yousuf_N.2003&quot;&gt;Lalljee, Yousuf N. (2003). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rafed.net&quot;&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot;&gt;[http://www.rafed.net/english/books/biography/al-abbas/05.html „شبكة رافــد للتنمية الثقافية“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090811000036/http://www.rafed.net/english/books/biography/al-abbas/05.html |date=2009-08-11 }}. ''rafed.net''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. &lt;/span&gt;&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
* ''Quwwat al-Ḥusayn''&lt;br /&gt;(&lt;span title=&quot;Arabic-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ar&quot; dir=&quot;rtl&quot;&gt;قُوَّة ٱلْحُسَيْن&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;br /&gt;(''Strength of Husayn'')
* ''ʾAfdhal ash-Shuhadāʾ''&lt;br /&gt;(&lt;span title=&quot;Arabic-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ar&quot; dir=&quot;rtl&quot;&gt;أَفْضَل ٱلشُّهَدَاء&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;br /&gt;(''The Best of the Martyrs'')
* ''as-Saqā''&lt;br /&gt;(&lt;span title=&quot;Arabic-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ar&quot; dir=&quot;rtl&quot;&gt;ٱلسَّقَىٰ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;br /&gt;(''The Provider of Water'')&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;&lt;sup class=&quot;reference nowrap&quot;&gt;&lt;span title=&quot;Page / location: 45–47&quot;&gt;&amp;#x3A;&amp;#x200A;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;
* &lt;sup class=&quot;reference nowrap&quot;&gt;&lt;span title=&quot;Page / location: 45–47&quot;&gt;45-47&amp;#x200A;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;
* ''ʾAbū Qirbah''&lt;br /&gt;(&lt;span title=&quot;Arabic-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ar&quot; dir=&quot;rtl&quot;&gt;أَبُو قِرْبَة&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;br /&gt;(''Possessor of the Waterskin'')
* ''Shāhanshāh Wafā''&lt;br /&gt;(&lt;span title=&quot;Persian-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;fa&quot;&gt;&lt;span dir=&quot;rtl&quot; class=&quot;Nastaliq&quot; style=&quot;font-family: 'Jameel Noori Nastaleeq', 'Urdu Typesettingʻ, 'Noto Nastaliq Urdu', 'Noto Nastaliq Urdu Draftʻ, 'Hussaini Nastaleeq', 'AlQalam Taj Nastaleeq', IranNastaliq, 'Awami Nastaliq', 'Awami Nastaliq Beta3', 'Awami Nastaliq Beta2', 'Awami Nastaliq Beta1', 'Nafees Nastaleeq', 'Nafees Nastaleeq v1.01', 'Pak Nastaleeq', 'PDMS_Jauhar', 'Alvi Lahori Nastaleeq'; font-size: 110%; font-style: normal; &quot; title=&quot;Nastaliq&quot;&gt;شاهنشاہِ وفا&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;br /&gt;(''King of Loyalty'')
* ''Alamdār''&lt;br /&gt;(&lt;span title=&quot;Persian-language text&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;fa&quot;&gt;&lt;span dir=&quot;rtl&quot; class=&quot;Nastaliq&quot; style=&quot;font-family: 'Jameel Noori Nastaleeq', 'Urdu Typesettingʻ, 'Noto Nastaliq Urdu', 'Noto Nastaliq Urdu Draftʻ, 'Hussaini Nastaleeq', 'AlQalam Taj Nastaleeq', IranNastaliq, 'Awami Nastaliq', 'Awami Nastaliq Beta3', 'Awami Nastaliq Beta2', 'Awami Nastaliq Beta1', 'Nafees Nastaleeq', 'Nafees Nastaleeq v1.01', 'Pak Nastaleeq', 'PDMS_Jauhar', 'Alvi Lahori Nastaleeq'; font-size: 110%; font-style: normal; &quot; title=&quot;Nastaliq&quot;&gt;علمدار&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;br /&gt;(''Flag-Bearer'')
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Dushmani
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Yazid I]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;Turmush oʻrtogʻi(lar)i&lt;/span&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Lubaba bint Ubayd Allah|Lubaba bint Ubayd]]
[[Lubaba bint Ubayd Allah|Allah ibn Abbas]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Bolalari
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;div class=&quot;plainlist &quot;&gt;
* Ubayd Allah ibn Abbas
* [[Qasim ibn Abbas]]
* Hasan ibn Abbas
* [[Fadl ibn Abbas ibn Ali|Fadl ibn Abbas]]
* [[Muhammad ibn Abbas ibn Ali|Muhammad ibn Abbas]]

&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Ota-onasi
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;div class=&quot;plainlist &quot;&gt;
* [[Ali]]
* [[Umm al-Banin]]

&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Qarindoshlari
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Ruqayya bint Ali]] &lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;(singlisi)&lt;/span&gt;&lt;ref&gt;[File:Name plate Zarih Sayyida Ruqayya.jpg]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[Hasan ibn Ali]] &lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;(oʻgay ukasi)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;[[Husayn ibn Ali]] &lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;(oʻgay ukasi)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;[[Zaynab bint Ali]] &lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;(oʻgay singlisi)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;[[Umm Kulthum bint Ali]]
&lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;(oʻgay singlisi)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;[[Muhsin ibn Ali]] &lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;(oʻgay ukasi)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;[[Muhammad]] &lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;(togʻasi)/&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;(oʻgay bobosi)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;[[Fatima]] &lt;span style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;(oʻgay onasi)&lt;/span&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Oilasi
| class=&quot;infobox-data&quot; |
|}

[[Fayl:Brooklyn_Museum_-_Battle_of_Karbala_-_Abbas_Al-Musavi_-_overall.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Brooklyn_Museum_-_Battle_of_Karbala_-_Abbas_Al-Musavi_-_overall.jpg/300px-Brooklyn_Museum_-_Battle_of_Karbala_-_Abbas_Al-Musavi_-_overall.jpg|thumb|300x300px| Imom Husaynning Karbalo jangida shahid boʻlgani xotirasiga bagʻishlangan rasm. Uning diqqat markazida uning oʻgay ukasi '''Abbos ibn Ali''' oq otda&lt;ref name=&quot;BrooklynMuseumKarbala&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/3054/Battle_of_Karbala|sarlavha=Brooklyn Museum: Arts of the Islamic World: Battle of Karbala|ish=[[Brooklyn Museum]]|kirish sanasi=7 July 2013}}&lt;/ref&gt;.]]
'''Abbos ibn Ali ibn Abu Tolib''' ({{Lang-ar|ٱلْعَبَّاس ٱبْن عَلِيّ ٱبْن أَبِي طَالِب|al-ʿAbbās ibn ʿAlīy ibn ʾAbī Ṭālib}}) (647-yil 15-may ― 680-yil 10-oktabr), '''Abu al-Fadl''' ({{Lang-ar|أَبُو ٱلْفَضْل}}, oʻz. &quot;fazilatlar otasi&quot;) va '''Qamari Bani Hoshim''' ({{Lang-ar|قَمَر بَنِي هَاشِم}}, &quot;Bani Hoshimning oyi&quot;) nomlari bilan ham tanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://hawzah.net/fa/Occation/View/48956|sarlavha=Abbas martyrdom|nashriyot=hawzah.ne|kirish sanasi=5 March 2019|arxivsana=2017-12-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171231155931/http://www.hawzah.net/fa/Occation/View/48956}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://en.wikishia.net/view/%27Abbas_b._%27Ali_%28a%29|sarlavha=Al-'Abbas (a)|kirish sanasi=2015-11-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160519194952/http://en.wikishia.net/view/%27Abbas_b._%27Ali_%28a%29|arxivsana=2016-05-19}}&lt;/ref&gt;) [[Ali]] ([[Roshidun|musulmon xalifasi]] va [[Imomiylar|imomi]]) va Fotima binti Hizomning oʻgʻli boʻlib, u odatda ''Umm al-Banin'' nomi bilan mashhur ({{Lang-ar|أُمّ ٱلْبَنِين}}, (oʻz. „O&lt;span&gt;'gʻillarning onasi“&lt;/span&gt;). Abbos akasi [[Husayn ibn Ali|Husayn ibn Aliga]] sodiqligi va [[Ahl ul-Bayt|Ahli Baytga]] bayroqdor boʻlgan Karbalo jangidagi ishtiroki uchun Islom olamida katta hurmatga sazovor. Abbos [[Iroq|Iroqning]] [[Karbalo]] shahridagi Al-Abbos ziyoratgohida dafn etilgan va u yerda Ashuro kuni Karbalo jangida shahid boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|last=Calmard|first=J.|title=ʿABBĀS B. ʿALĪ B. ABŪ ṬĀLEB|url=http://www.iranicaonline.org/articles/abbas-b-ali-b-abu-taleb|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|date=13 July 2011}}&lt;/ref&gt;. U oʻzining chiroyli koʻrinishi uchun maqtovga sazovor boʻlgan&lt;ref name=&quot;Al-Abbas-Islamica&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|last1=Bulookbashi|first1=Ali A.|last2=Negahban|first2=Tr. Farzin|title=Al- ʿAbbās b. ʿAlī|year=2008|publisher=Brill|doi=10.1163/1875-9831_isla_COM_0009}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, arab jamiyatida oʻzining jasurligi, kuch-qudrati va jangchi sifatida mashhurdir. Ibn Manzur o‘zining „al-Ayn“ asarida Al-Abbos boshqa sherlar qo‘rqqan sher bo‘lib, uning jangchi sifatidagi maqtoviga guvohlik sifatida rivoyat qiladi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Al-Abbas|last=Shahin|first=Badr|publisher=Ansariyan Publications|year=2001|isbn=978-1494329235|location=[[Qum]], [[Iran]]|pages=22}}&lt;/ref&gt;. Shayx at-Turayhiy Abbosning qiyofasini betakror otliq va qo‘rqmas qahramonlik fazilatlari tufayli tebranmas toqqa o‘xshagan, qalbi mustahkam ildiz otgan, deb taʼriflanadi.

== Tugʻilishi va yoshligi ==
Abbos hijriy 26-yilning shaʼbon oyida (taxminan milodiy 647-yil mayi) [[Madina (shahar)|Madina]] shahrida Ali va Umm al-Banin oilasida tug‘ilgan. Abbosning uchta tugʻishgan ukasi boʻlgan. Bular: Abdulloh, Jaʼfar va Usmon. Abbos uzoqdagi amakivachchasi Luboba binti Ubayd zlloh ibn Abbosga uylandi. Ularning Fazl, Muhammad va Ubayd Alloh ismli uchta o‘g‘illari bor edi&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|last=Calmard|first=J.|title=ʿABBĀS B. ʿALĪ B. ABŪ ṬĀLEB|url=http://www.iranicaonline.org/articles/abbas-b-ali-b-abu-taleb|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|date=13 July 2011}}&lt;/ref&gt;. Onasi unga hasad qilganlarning yomonligidan daf bo‘lsin deb duo qilib mashhur sheʼrlar o‘qirdi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Al-Abbas|last=Shahin|first=Badr|publisher=Ansariyan Publications|year=2001|isbn=978-1494329235|location=[[Qum]], [[Iran]]|pages=22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Abu Hanifa Dinawari|url=https://www.amazon.com/Al-Akhbar-al-Tiwal-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-General-History/dp/9953138281|title=Kitab Al-Akhbar al-Tiwal|publisher=Dar Sader|year=1888|isbn=978-9953138282|location=Cario|pages=254}}&lt;/ref&gt;.

== Siffin jangi ==
Abbos 657-yilda otasi Ali va [[Muoviya I|Muoviya]] oʻrtasidagi kurashning asosiy toʻqnashuvlaridan biri boʻlgan (8-13) yoshida [[Siffin jangi|Siffin jangida]] askar sifatida safarbar qilindi. Abbos buyuk jangchi sifatida tanilgan otasining kiyimlarini kiyib, ko‘plab dushman askarlarini o‘ldirdi. Muoviyaning kuchlari uni Ali deb adashgan. Shu bois, Ali jang maydonida paydo bo‘lganida, Muoviyaning askarlari uni ko‘rib hayratda qolishdi va boshqa askarning kimligini bilmay dovdirab qolishdi. Shunda Ali Abbosni shunday deb tanishtirdi:&lt;blockquote&gt;U Abbos, [[Banu Hoshim|Hoshimiylarning]] oyidir&lt;ref name=&quot;ezsoft&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ezsoftech.com/islamic/abbas1.asp|sarlavha=Hazrat Abul Fazl Al Abbas|kirish sanasi=2006-01-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20060107212908/http://www.ezsoftech.com/islamic/abbas1.asp|arxivsana=7 January 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;know161&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Lalljee, Yousuf N.|title=Know Your Islam|publisher=Tahrike Tarsile Qurʼan|location=New York|isbn=978-0-940368-02-6|year=2003|page=[https://archive.org/details/knowyourislam0000lall/page/161 161]|url=https://archive.org/details/knowyourislam0000lall/page/161}}&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;Abbos otasi va katta akasi [[Hasan ibn Ali]] tomonidan jangovar sanʼatni oʻrgatilgan, bu uning jang maydonida otasiga oʻxshab ketishining sabablaridan biri boʻlishi mumkin. Uning jang maydonidagi janglarini tasvirlaganda, koʻplab tarixchilar uni jasorati, qoʻrqmasligi va hujumchi sifatidagi kuchliligi uchun „gʻazablangan sher“ deb atashadi. Keyin Abbos katta akalarining aksariyat o‘g‘illariga jang sanʼatida murabbiy bo‘ldi. [[Husayn ibn Ali]] oʻgʻli Ali al-Akbarning jasorati bunga misol boʻla oladi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Al-Abbas|last=Shahin|first=Badr|publisher=Ansariyan Publications|year=2001|isbn=978-1494329235|location=[[Qum]], [[Iran]]|pages=22}}&lt;/ref&gt;. Qosim ibn Hasan, Avn ibn Abdulloh ibn Jaʼfar va Muhammad ibn Abdulloh ibn Jaʼfarga ham dars bergan.

== Karbalo jangi ==

Abbos Husaynga sodiqligini Karbalo jangida koʻrsatdi. Otasi [[Muoviya I]] ning o‘rniga xalifa bo‘lganidan keyin [[Yazid I]] Husayndan unga bay‘at qilishni talab qildi, lekin Husayn rozi bo‘lmadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://article.tebyan.net/338228/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D9%84%D9%86%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-|sarlavha=Imam Hussain didn't pledge allegiance to Yazid|nashriyot=Tebyan|kirish sanasi=26 February 2019|qaralgan sana=2022-08-31|arxivsana=2022-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220831063125/https://article.tebyan.net/338228/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D9%84%D9%86%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-}}&lt;/ref&gt; va dedi:&lt;blockquote&gt;[[Yazid I|Yazid]] odamlarni sababsiz o‘ldiradigan zotdir, men kabi shaxs u kabi kishiga bay’at qilmaydi…&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.al-islam.org/content/yazid-demands-allegiance-husayn|sarlavha=Yazid demands allegiance of Husayn|nashriyot=al-islam.org|kirish sanasi=26 February 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Yazidning xulq-atvori [[Islom|Islomda]] (hali ham) taʼqiqlangan boʻlgani uchun, Husayn Yazidga bay’at qilganida edi, uning qilmishi Islom asoslarini buzgan boʻlar edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mashreghnews.ir/news/263232/%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF|sarlavha=If Imam Hussain (a.s.) would pledge allegiance to Yazid ...|nashriyot=mashreghnews.ir|kirish sanasi=26 February 2019}}&lt;/ref&gt;. Husaynning katta akasi [[Hasan ibn Ali]] Ahli Bayt diniy qarorlar uchun mas’ul boʻlib, boshqa ishlarga aralashmaydi, deb ahd qilgan edi. Husayn kelishilgan narsani qilmoqchi edi, lekin Yazid I butunlay nazorat qilishni xohlardi.

Ubaydullohning yordami bilan Yazid uni Kufaga kelib, ularni toʻgʻri yoʻlga koʻrsatishga taklif qildi, Husayn bu taklifni qabul qildi. Ammo bu maktublar aslida Kufa ahli tomonidan yuborilgani, ular keyinchalik Muslim ibn Aqilning (Husaynning Kufaga yuborgan elchisi) jasadi Yazid qoʻshini tomonidan Kufa markazidagi binodan uloqtirilganda unga xiyonat qilgani aytiladi.

Hijriy 60-yilda (680) Husayn oz sonli sahobalari va oila aʼzolari bilan [[Madina (shahar)|Madinadan]] [[Makka|Makkaga]] jo‘nab, Kufaga yo‘l oldi. Oldindan amakivachchasi Muslim ibn Aqilni qanday kutib olishlarini koʻrish uchun yubordi, soʻngra amakivachchasi maslahatiga koʻra Kufaga kirishga qaror qildi. Ammo Husayn Kufa yaqiniga yetib kelganida amakivachchasi o‘ldirilgan edi.

Kufaga ketayotganda Husayn va uning guruhi to‘xtatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://fa.alkawthartv.com/news/160295|sarlavha=Who was Hurr?.|nashriyot=.alkawthartv.com|kirish sanasi=2 March 2019|arxivsana=2019-03-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190306043209/http://fa.alkawthartv.com/news/160295}}&lt;/ref&gt;. Ular aylanib o‘tishga majbur bo‘ldilar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.karbobala.com/articles/info/1438|sarlavha=Detour, from Kufa to Karbala|nashriyot=karbobala.com|kirish sanasi=10 March 2019|qaralgan sana=2022-08-31|arxivsana=2022-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220831063125/https://www.karbobala.com/articles/info/1438}}&lt;/ref&gt; va hijriy 61-yilning 2-[[Muharram|muharramida]] [[Karbalo|Karbaloga]] yetib kelishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.farsnews.com/news/13920813001610/%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B6%DB%B1|sarlavha=Muharram came.|nashriyot=farsnews.com|kirish sanasi=10 March 2019}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Husaynning qarorgohi qurshab olingan va [[Evfrat|Furot]] daryosidan uzilgandi. Qamalda 7-muharramda suv tugab qoldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.farsnews.com/news/13940729001274/%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A2%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%DA%86%D9%87-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF|sarlavha=The crisis of water|nashriyot=farsnews.com|kirish sanasi=10 March 2019}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Oʻlimi ===
Abbos Husayn ibn Ali qo‘shinining „shtandart va bayroqdori“ bo‘lishidan tashqari, chanqagan Ahli Bayt farzandlari undan daryodan suv olib kelishni so‘raganlar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://hawzah.net/fa/Article/View/4180|sarlavha=Army standard bearer|nashriyot=hawzah.net|kirish sanasi=12 March 2019}}&lt;/ref&gt;. [[Yazid I]] qoʻshini Husayn qarorgohiga suv bermaslik uchun [[Evfrat|Furot]] daryosini egallab oldi. Abbosga faqat himoya qilishga ruxsat berilgandi, chunki Husayn uning jang qilishini xohlamagan. Unga faqat suv olishga ruxsat berildi.

Nihoyat, Abbos Husaynning oromgohidagi bolalarga suv olish uchun daryoga bordi&lt;ref name=&quot;sunni14&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sunnidawateislami.net/htm/moharram/TheGreatSacrifice.htm|sarlavha=The Great Sacrifice|kirish sanasi=2006-07-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070213031630/http://www.sunnidawateislami.net/htm/moharram/TheGreatSacrifice.htm|arxivsana=February 13, 2007}}&lt;/ref&gt;. Ammo qaytib ketayotib, Abbosdan qo‘rqib ketayotgan dushman askarlari avvaliga uning bir ko‘zini teshib o‘tgan o‘qlarni yog‘dira boshlashdi, so‘ngra uning orqa tarafidan hujum qilib, bir qo‘lini kesib oldilar (u otga minib turganda). Ularni daf qilmoqchi bo‘lganda, keyin uning ikkinchi qoʻlini kesib tashlaydilar. Soʻngra bir o‘q meshga yoki suv ko‘zasiga tegdi va u avval ot yuzidan yiqilib, imomi Husaynga so‘nggi salomini aytadi. Husayn uning ovozini eshitib, Abbos yarador va oʻlim yoqasida yotgan Furot tomon yuguradi. Husayn Abbosning oldiga yetib boradi va Abbos so‘nggi nafas olayotganda akasining boshini bag‘riga qo‘yadi. Abbos oʻlimidan oldin akasi va rahbari Husayndan opa-singillari uchun jasadini chodirga qaytarmaslikni soʻragan va ayollar tinchlanmaydi (yaʼni, u umid bilan kutayotgan chanqagan bolalarga suv olib kelolmagani uchun uyalgandi). Abbos hijriy 61-yil muharram oyining 10-juma kuni Furot daryosining qirgʻogʻi yaqinida vafot etdi. Keyinroq uning tanasidan boshi kesildi va boshiga boshoqlar koʻrsatildi va Karbaloning boshqa shahidlari bilan birga dafn qilindi.

Shuning uchun uni „Furat Qahramoni“ deb atashadi. [[Shialik|Shia musulmonlari]] Muharram oyida, asosan, oyning birinchi oʻn kunligida Husayn bilan Karbalo jangida halok boʻlganlarning barchasi uchun motam tutadilar. Abbosning vafoti odatda Muharram oyining sakkizinchi kechasida xotirlanadi. Fazl ibn Abbos va Qosim ibn Abbos ham Karbaloda jonlarini fido qildilar. Ubayd Alloh ibn Abbos Abbosning nasl-nasabini davom ettirish uchun o‘zining besh o‘g‘li bilan yashadi.

Abbos Iroqning Karbalo shahrida otdan yiqilgan joyiga dafn etilgan. Uning qabri atrofida Al-Abbos ziyoratgohi qurilgan boʻlib, har yili millionlab ziyoratchilar uni ziyorat qiladilar&lt;ref name=&quot;Biography of Hazrat Abbas&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=KaraÌraviÌ|first=NajmulhÌ£asan|title=Biography of Hazrat Abbas|publisher=Peermahomed Ebrahim Trust|date=January 1, 1974|id=ASIN B0007AIWQW}}&lt;/ref&gt;.

== Avlodlar ==
[[Fayl:یا_ابوالفضل_العباس_علیه_السلام-۱.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/%DB%8C%D8%A7_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%DB%B1.jpg/220px-%DB%8C%D8%A7_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%DB%B1.jpg|thumb|325x325px| Hazrati Abbos ibn Alining rasmli tasviri]]
[[Fayl:Shole-zrad-2014.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Shole-zrad-2014.JPG/270px-Shole-zrad-2014.JPG|right|thumb|270x270px| Shakllangan ibora {{Lang-ar|یا أبوالفضل}}, yaʼni ''Oʻ Abu al-Fadl'' (Abos ibn Ali nomi), eron shirinligida trafaret va doljin kukuni yordamida tayyorlangan]]
Abbos ibn Alining besh oʻgʻli bor edi. Bular Ubayd Alloh, Fazl, Hasan, Qosim, Muhammad va yana 2 qizi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Farsi14&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.al-islam.org/es/node/27718#fref_a9e7c50b_1|sarlavha=Descendants of Al-Abbas|nashriyot=al-islam.org|kirish sanasi=5 March 2019}}&lt;/ref&gt;. Ko‘zga ko‘ringan tarixchi Ibn Shahrashub: „Muhammad ibn Abbos otasi bilan Karbaloda shahid bo‘ldi“, deb qayd etgan. Ubayd Alloh va Fazlning onasi Luboba binti Ubayd Alloh ibn Abbos edi. Geneaologlar Abbosning nasli uning o‘g‘li Ubayd Allohdan kelgan deb hisoblashadi. Shayx al-Futuniy esa Hasan ibn Abbosning ham o‘g‘illari va avlodlari bo‘lganligini eslatib o‘tadi. Hijriy 155-yilda vafot etgan Ubayd Alloh ibn Abbos oʻzining goʻzalligi, komil axloqi va goʻzal shaxsiyati bilan mashhur boʻlgan mashhur olim edi. Uning uchta xotini bor edi&lt;ref name=&quot;Farsi14&quot; /&gt;

Ali ibn Husayn (Zayn al-Obidin) amakisi Abbosni juda hurmat qilar edi. U ko‘zi Ubayd Allohga tushganida ko‘p yig‘lardi va otasining o‘sha kuni Karbaloda qilgan qahramonlik va fojiali oʻlimini eslatganini tushuntirardi.

Abdulloh Avn XI asrda [[Hirot|Hirotda]] hukmronlik qilgan Abbosning avlodi edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Bahri|first=Hardev|title=Lahndi Phonetics, with Special Reference to Awáṇkárí|publisher=Bharati Press Prakashan|year=1963|pages=10 and 11}}&lt;/ref&gt;.. U [[Tasavvuf|soʻfiy]], [[Missionerlik|musulmon voizi]] va [[Ulamo|diniy olim]] ham edi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Sarwar Khan|first=Muhammad|title=Tareekh E Awan|publisher=Al- Faisal Nashran|year=2009|isbn=9695037496|location=Lahore|language=ur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sarwar Khan&quot;&gt;Mohammad Sarwar Khan Awan, Wadi Soon Sakaser publisher Lok Virsa Islamabad Pakistan 2002, {{ISBN|969-503-285-0}}.&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Abbas_ibn_Ali.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Abbas_ibn_Ali.jpg/270px-Abbas_ibn_Ali.jpg|right|thumb|415x415px| Hazrati Abbos ibn Alining Karbalo jangidagi rasmlari]]

== Abbosning oti ==
Abbosga „Ashal“ („Nur“) nomli ot berildi&lt;ref name=&quot;zindagieabbas83&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Tehrani, Allama Ahhsan|title=Zindagi-e-Abbas Lang. Urdu|page=83}}&lt;/ref&gt;. Shia manbalarida bu ot Muhammad va Ali tomonidan ishlatilganligi va bu otni Muhammadga Yaman shohi Sayf ibn Zi Yazon Abdulmuttalib orqali sovg‘a qilgani aytiladi. Podshoh otni juda muhim deb hisoblagan va uning boshqa otlardan ustunligi uning nasl-nasabi ham saqlanib qolganligidan ko‘rinib turardi. U dastlab „Murtajiz“ deb nomlangan, bu [[Arab tili|arabcha]] „Rijiz“ momaqaldiroq (chaqmoq) degan maʼnoni anglatadi&lt;ref name=&quot;zindagieabbas83&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;horse-of-kerbala&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Pinault|first=David|title=Horse of Karbala: Muslim Devotional Life in India|publisher=Palgrave Macmillan|date=February 3, 2001|isbn=978-0-312-21637-5|url=https://archive.org/details/horseofkarbalamu00pina}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Imam aur Ummat&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Naqvi|first=Allama Zamir Akhtar|title=Imam aur Ummat|publisher=Markaz-e-Uloom-e-Islamia|year=2007}}&lt;/ref&gt;.&lt;gallery&gt;
Fayl:Tomorr mountain – tyrbe on top of the peak - Mapillary (dbzVXIxZI1Dyb0zEVQMOzQ).jpg|[[Tomorr|Tomor]] togʻidagi Abbos ibn Alining [[Türbe|ziyoratgohi]]
Fayl:Tyrbe on Mount Tomorr - Mapillary (594b8tPNXU8Xzg9iPMoobQ).jpg|[[Tomorr|Tomor]] togʻidagi Abbos ibn Alining [[Türbe|ziyoratgohi]]
Fayl:Bektashi Tekke at Mount Tomorr - Mapillary (CnvmU7hfOSibcdQ9bZ79ew).jpg|2014-yil 23-avgustdagi ziyorat sahnasi
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==

* Oʻn toʻrtta maʼsum
* [[Husayn ibn Ali]]
* Sakina binti Husayn
* Bibi Pak Daman

== Bibliografiyasi ==

* [https://openlibrary.org/books/OL14017862M/La_Perse_d’aujourd’hui- Eugène Aubin, La Perse d’aujourd’hui, Parij, 1908, 376-bet.]
* [https://www.amazon.com/Muharram-mysteries-among-Azerbeijan-Caucasia/dp/B008MUCCL0 Ivar Lassi, Kavkaz ozarbayjon turklari orasida muxarram sirlari, Xelsingfors, 1916, 38f., 52, 113 va b.] [https://www.amazon.com/Muharram-mysteries-among-Azerbeijan-Caucasia/dp/B008MUCCL0 Jaffur Shureef, Hindistondagi Islom yoki Qonun-i Islom, tr.] [https://www.amazon.com/Muharram-mysteries-among-Azerbeijan-Caucasia/dp/B008MUCCL0 Herklots, Oksford, 1921, 160, 162-betlar.]
* [https://www.amazon.com/ANTHOLOGIE-PERSANE-Xie-XIXe-SIECLES/dp/B007ZCXZ76 Anri Masse, Anthologie persane, Parij, 1950, 390-92-betlar.]
* [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-asiatic-society/article/abs/elenco-di-drammi-religiosi-persiani-fondo-mss-vaticani-cerulli-by-ettore-rossi-and-alessio-bombaci-studi-e-testi-209-pp-lx-416-citta-del-vaticano-1961/479A2F55FD689154FE02D889251EE859 Ettore Rossi va Alessio Bombaci, Elenco di drammi religiosi persiani (fondo mss.] [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-asiatic-society/article/abs/elenco-di-drammi-religiosi-persiani-fondo-mss-vaticani-cerulli-by-ettore-rossi-and-alessio-bombaci-studi-e-testi-209-pp-lx-416-citta-del-vaticano-1961/479A2F55FD689154FE02D889251EE859 Vaticani Cerulli), Vatikan shahri, 1961-yil (Chodzko, Pelly va Litten toʻplamlari haqida, indeksga qarang, 354f-bet.] [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-asiatic-society/article/abs/elenco-di-drammi-religiosi-persiani-fondo-mss-vaticani-cerulli-by-ettore-rossi-and-alessio-bombaci-studi-e-testi-209-pp-lx-416-citta-del-vaticano-1961/479A2F55FD689154FE02D889251EE859).]
* Peter Chelkowski, Tārīḵ va ǰanba-ye adabī-e taʿzīa (dis., Tehron universiteti, 1347 Š./1968), 180-92-betlar.
* Hasan ul-Amin, Islom shia ensiklopediyasi IV, Bayrut, 1973, 172-bet, 180f., 192, 197, 209f.
* Jean Calmard, Le cult de l' Imom Husayn: étude sur la commémoration du drame de Karbala dans l’Iran pré-safavide (diss., Parij universiteti [Sorbonna], 1975), 347, 364, 363-betlar. indeks (kechki mashhur hikoyalar uchun). Dastlab nashr etilgan: 1982-yil 15 dekabr. Oxirgi yangilangan: 2011-yil 13 iyul. Ushbu maqola bosma nashrlarda mavjud. jild. Men, Fasc. 1, 77-79-betlar.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://www.alkafeel.net/english/books/al-abbas/index.html AL-] ABBOS: [[Abu Tolib ibn Abdulmuttalib|Abu Tolib]] At-Tabriziy, Abdulloh ash-Shahin tarjimasi, Ahmad Hanif tahriri
* [https://web.archive.org/web/20090813233956/http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=5919 Hazrati Abbosning qurbonligi va jasorati]
* HAZRATI ABBOS HAZRAT ABBAS IBN ALI
* [https://web.archive.org/web/20090319235743/http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=3829 Hazrati Abbosning shaxsi]
* [https://archive.today/2013-yil, 18-noyabr-191335/http://en.shafaqna.com/video-photo/photo/item/23394 Hazrati Abbosning muqaddas ziyoratgohidagi qabr toshlari]
* [https://web.archive.org/web/20150610195859/http://en.shafaqna.com/video-photo/photo/item/23393 Hazrati Abbos ziyoratgohining yerto‘lasi (yerto‘lasi).]
[[Turkum:680-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:647-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Alining farzandlari]]
[[Turkum:Karbalo jangida vafot etganlar]]
[[Turkum:Hoshimiy qavmi]]
[[Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar]]</text>
      <sha1>g7iyvii0yaykp9gy8sg27akpyle7uw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand filiali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>786483</id>
    <revision>
      <id>6155670</id>
      <parentid>5852770</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:13:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shirin Khaydaralieva</username>
        <id>130186</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5309" sha1="scq4gofh48vihvcxo1cfp39llv4gdkq" xml:space="preserve">{{Universitet
|nomi          = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand filiali
|qisqartma     = TDIU SF&lt;br/&gt;SBSTUE
|tasvir        = TDIU Samarqand filiali.jpg
|xalqaronom    = 
|manzil = [[Samarqand shahri]], Professor koʻchasi, 51A
|asos_yil      = 2019-yil 11-yanvar
|turi          = Universitet
|prezident     = 
|direktor        = Murtazayev Olim
|fakultet      = 2
|kafedra       = 6
|bakalavriat   = 4 yil
|magistratura  = 2 yil
|aspirantura   = 
|doktorantura  = bor
|akademik      = 
|doktor        = 4
|professor     = 1
|oʻqituvchi    = 98
|xaritada={{Infobox mapframe |shape=none |coord={{Coord|39.668963|N|66.945055|E}}|length_km=0.5|marker-colour=#5E75F2 |background color=red|geomask-stroke-color=#F5EeF2|zoom=20}},
|Shahar nomi   = Samarqand
|Davlat nomi   = Oʻzbekiston
|koʻchasi      = Professorlar koʻchasi 51-uy.
|vebsayt       = www.sbtsue.uz
}}

[[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] Prezidenti [[Shavkat Mirziyoyev|Shavkat Mirziyoyevning]] 2019-yil 11-yanvar kuni Samarqand viloyatiga tashrifi davomida berilgan topshiriqlar va Xalq deputatlari viloyat kengashining navbatdan tashqari sessiyasi 3- sonli bayoni 84-bandiga asosan ikki oy muddatda Samarqand shahrida Toshkent Davlat Iqtisodiyot universitetining filialini tashkil qilish boʻyicha Vazirlar Mahkamasi qarorini tayyorlash, bunda filialning asosiy vazifalari etib Germaniyaning yetakchi universitetlari bilan hamkorlik oʻrnatish, raqamli iqtisodiyot, oziq ovqat va resurslar iqtisodiyoti uchun kadrlar tayyorlash, xorijiy hamkor va bazaviy oliy taʼlim muassasalaridan yuqori malakali professor-oʻqituvchilarni jalb etib, 2019/2020-oʻquv yilidan kadrlar tayyorlashni yoʻlga qoʻyish belgilangan edi.&lt;ref&gt;https://www.sbtsue.uz/uz/page/filial-haqida&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.sbtsue.uz/uz/page/rahbariyat&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==
Qisqa muddat ichida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 28-may 2019-yildagi 438-son qarori bilan Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filiali tashkil etildi.
Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialining asosiy vazifalaridan biri hisoblangan [[Germaniya]] va boshqa rivojlangan davlatlar bilan hamkorlikda malakali kadrlar tayyorlash maqsadida hamda hamkorlikda ilmiy tadqiqotlar olib borish uchun Germaniyaning Vayenshtefen-Triyezdorf universitetidan professor P.Mixels va I.Smetanska, Gissen universitetidan professor M.Petrik,
Janubiy Koreyaning Kangvon milliy universiteti professorlar K. R. Kim, Germaniyaning Oʻtish davri iqtisodiyoti mamlakatlarida qishloq xoʻjaligini rivojlantirish Leybnis Instituti (IAMO)dan doktor N.Jonibekov va doktor Gʻ.Sanayev, Buyuk Britaniyaning Vritl universiteti kollejidan dosent X.Matyuslar kelishi rejalashtirilgan.

== Umumiy maʼlumotlar ==
Talabalar soni jami 2629

Professor-oʻqituvchilar

* Professor-oʻqituvchilar soni asosiy shtat boʻyicha 98 ta, ulardan:
** 1 nafar professor
** 4 nafar fan doktori
** 37 nafari fan nomzodi
** ilmiy unvoni 36,6

* Professor- oʻqituvchilar tarkibi oʻrtacha 36,5 yosh, ulardan:
** fan doktorlari — 68,8 yosh
** fan nomzodlari- 40,0 yosh

* Kunduzgi doktaranturada tahsil olayotganlar soni:

** falsafa fanlar doktori PhD — 6 nafar
** fan doktori Dcs — 1 nafar

=== Qoʻshma taʼlim dasturlari ===
* Rossiyaning Bonch-Burevich nomidagi SANKT-PETERBURG telekomunikatsiyalar universiteti
* Latviya amaliy bilimlar va texnologiyalar universiteti bilan
* Germaniyaning Vaynashtefan — Triezdorf amaliy bilimlar universiteti

== Rahbariyat ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
Norxoz Sf direktor.png|Murtazayev Olim Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand filiali direktori.

Norxoz oibdo.jpg|Axrorov Farxod Baxriddinovich Oʻquv ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari


Ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosar.jpg |Abdullayev Zafar Xasanovich Ilmiy ishlar va innovatsiyalar boʻyicha direktor oʻrinbosari
&lt;/gallery&gt;
&lt;ref&gt;https://www.sbtsue.uz/uz/page/rahbariyat#&lt;/ref&gt;
== Bakalavriat yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi ===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
! #
! Shifr
! Taʼlim yoʻnalishi nomi
|-
|1||60412400||Agrobiznes va investitsion faoliyat
|-
|2||60410500||Bank ishi va auditi
|-
|3||60410100||Buxgalteriya hisobi va audit(tarmoqlar boʻyicha)
|-
|4||60310100||Iqtisodiyot(tarmoqlar va soxalar boʻyicha)
|-
|5||60310100||Iqtisodiyot:oziq ovqat va resurslar iqtisodiyoti
|-
|6||60310100||Iqtisodiyot:qishloq xoʻjaligi iqtisodiyoti
|-
|7||60310500||Raqamli iqtisodiyot (tarmoqlar boʻyicha)
|-
|8||60410200||Soliqlar va soliqqa tortish(faoliyat turlari boʻyicha)
|-
|9||60410800||Statistika (tarmoqlar va soxalar boʻyicha)&lt;ref&gt;{{Citation |year= |=https://web.archive.org/web/20201020060133/https://dtm.uz/info/passing-scores2020?location=14&amp;university=324&amp;emode=1&amp;language=1 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== Sirtqi ===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
! #
! Shifr
! Taʼlim yoʻnalishi nomi
|-
|1||60410500||Bank ishi va auditi
|-
|2||60410200||Soliqlar va soliqqa tortish(faoliyat turlari boʻyicha)
|-
|3||60410100||Buxgalteriya hisobi va audit(tarmoqlar boʻyicha)
|-
|4||60310100||Iqtisodiyot(tarmoqlar va soxalar boʻyicha)
|-
|5||60410600||Sugʻurta ishi
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Oʻzbekistondagi universitetlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|Samarqand]]</text>
      <sha1>scq4gofh48vihvcxo1cfp39llv4gdkq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aeschynomene virginica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>786559</id>
    <revision>
      <id>6156054</id>
      <parentid>6143401</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6665" sha1="a5m2l222i17thfhd2vpbrg312buxo0p" xml:space="preserve">
{| class=&quot;infobox biota&quot; style=&quot;text-align: left; width: 200px; font-size: 100%&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot; |''Aeschynomene virginica''
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center&quot; |[[File:Sensitive_joint-vetch.jpg|frameless]]
|- style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;Muhofaza qilish holati&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;[[File:Status_TNC_G2.svg|link=|alt=|frameless]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;xavf-xatar holati &lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot; |Ilmiy klassifikatsiya &lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;&quot;&gt;[[File:Red_Pencil_Icon.png|link=Template:Taxonomy/Aeschynomene| edit ]]&lt;/span&gt;
|-
|Vakillik:
|O'simlik
|-
|''[[Sistematika]]'':
|[[Qon tomir o'simligi|Traxeofitlar]]
|-
|''[[Sistematika]]'':
|[[Gullaydigan o'simlik|Angiospermlar]]
|-
|''[[Sistematika|Sistematika:]]''
|[[Eudicots]]
|-
|''[[Sistematika]]''
|[[Rosids]]
|-
|Oila:
|[[Fabaceae]]
|-
|Ost oila:
|[[Faboideae]]
|-
|Gen:
|''[[Aeschynomene]]''
|-
|Turlar:
|&lt;div class=&quot;species&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt;'''''A.&amp;nbsp;virginica'''''&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot; |[[Binomial nomenklatura|Binomial nomi]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center&quot; |'''&lt;span class=&quot;binomial&quot;&gt;''Aeschynomene virginica''&lt;/span&gt;'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size: 85%;&quot;&gt;([[Carl Linney|L.]]) [[Nathaniel Lord Britton|Britton]], [[Justus Ferdinand Poggenburg I|Poggenb.]] &amp; [[Emerson Ellick Sterns|Sterns]]&lt;/div&gt;
|- style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot;
|}
'''''vAeschynomene virginica''''' - [[Burchoqdoshlar|dukkaklilar oilasiga mansub]] noyob gulli o'simlik turi '''Virjiniya qo'shma vechkasi''' va '''sezgir qo'shma''' nomlari bilan ham mashhur.  [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qo'shma Shtatlarining]] Sharqiy qirg'og'i mazkur o'simlikning vatani bo'lib, u yerda har yili o'zgaruvchan global turlar soni 20 ga yaqin&lt;ref name=&quot;tnc&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The Nature Conservancy |url=http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Aeschynomene+virginica |kirish sanasi=2022-09-02 |arxivsana=2008-06-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20080602205427/http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Aeschynomene+virginica }}&lt;/ref&gt;. Hisob-kitoblarga ko'ra, [[New Jersey|Nyu-Jerseyda]] ikkita populyatsiyasi, shu jumladan bir necha ming vakili, [[Maryland|Merilenddagi]] bir necha yuz o'simlikning bir populyatsiyasi, [[Shimoliy Karolina|Shimoliy Karolinadagi]] xandaqlarda bir nechta o'zgaruvchan va beqaror populyatsiyalari va [[Virginia|Virjiniya shtatida]] 5000 ga yaqin vakilni o'z ichiga olgan bir nechta populyatsiyasi aniqlangan. Yashash joyining o'zgarishi o'simlik o'sishi mumkin bo'lgan joylar sonini qisqartirdi&lt;ref name=&quot;tnc&quot; /&gt;. O'simlik 1992-yilda Amerika Qo'shma Shtatlarining federal ro'yxatiga kiritilgan xavf ostidagi turlar dan biriga aylandi&lt;ref name=&quot;tnc&quot; /&gt;.

Adabiyotda ba'zi chalkashliklar paydo bo'ldi, xususan, bu tur [[soya]] va [[Chek (dala uchastkasi)|guruch dalalarining]] zararli begona o'ti deb atalgan&lt;ref name=&quot;smith&quot;&gt;Smith, R. J. (1986). Biological control of Northern Jointvetch (''Aeschynomene virginica'') in rice (''Oryza sativa'') and soybeans (''Glycine max''): A researcher's view. ''Weed Science'' 34, supp 1: Microbiological Control of Weeds Symposium. 17-23.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.nichino.net/wp-content/uploads/2015/01/Strada-brochure.pdf Brochure of the herbicide Strada] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160224190241/http://www.nichino.net/wp-content/uploads/2015/01/Strada-brochure.pdf |date=2016-02-24 }} ([[Orthosulfamuron]])&lt;/ref&gt;. Ko'rib chiqilayotgan begona o'tlar, aslida ''Aeschynomene indica'', kam uchraydigan va xavf ostida bo'lgan ''Aeschynomene virginica'' emas edi&lt;ref name=&quot;car&quot;&gt;Carulli, J. P. and D. E. Fairbrothers. (1988). Allozyme variation in three Eastern United States species of ''Aeschynomene'' (Fabaceae), including the rare ''A. virginica''. ''Systematic Botany'' 13:4 559-566.&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Aeschnyomene_virginica_drawing.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Aeschnyomene_virginica_drawing.png/220px-Aeschnyomene_virginica_drawing.png|left|thumb| ''Aeschynomene virginica''&lt;ref&gt;drawing by Virginia Jointvetch, published in Britton, N.L., and A. Brown. 1913. Illustrated flora of the northern states and Canada. Vol. 2: 393.&lt;/ref&gt;]]
''Aeschynomene virginica'' bir yillik oʻt boʻlib, tik oʻsadi va balandligi ikki metrga yetadi. Navbatma-navbat joylashgan barglarning har biri ko'p juft tukli yaproqlardan iborat. Barglari tashqi ta'sirga o'ta sezgir, teginganda buklanadi. Gullash yozda va kuzning boshida sodir bo'ladi. No'xat guliga o'xshash gulning uzunligi taxminan bir santimetr va sariq rangga ega, to'liq qizil tomirlar bilan qoplangan. Gullar kichik Skipper (''Ancylozypha numitor''  va barg kesuvchi asalarilar (Megachilidae oilasi) kabi hasharotlar tomonidan [[Changlanish|changlantiriladi]]. Meva uzunligi 7 santimetrgacha bo'lgan [[Dukkakli don ekinlari|dukkak]] po'stlog'iga ega, urug'lari toraygan bo'laklar orasida joylashgan. Bu bo'laklar suvda ham suzadi va urug'lar darhol tushib qolmasa, suvga sochilib ketishi mumkin. 

Bu o'simlik suv oqimi harakati kuzatiladigan, ammo sho'rlanish darajasi past bo'lgan chuchuk suv botqoqliklarida uchraydi. U asosan boshqa o'simliklardan tozalangan hududlar, buzilgan joylarda o'sadi, masalan, yangi cho'kilgan qirg'oqlar yoki yaqinda [[Ondatra|ondatralar]] tomonidan qazilgan yerlar bu o'simlik yashashi uchun qulay muhit hisoblanadi. Uning urug'lari nam tuproqlardan ham unib chiqadi, lekin suv ostida, qalin o'simliklari bo'lgan joylarda yaxshi o'sa olmaydi&lt;ref&gt;Griffith, A. B. and I. N. Forseth. (2003). Establishment and reproduction of ''Aeschynomene virginica'' (L.) (Fabaceae) a rare, annual, wetland species in relation to vegetation removal and water level. ''Plant Ecology'' 167:1 117.&lt;/ref&gt;. To'lqinli yashash muhitini ushlab turish qobiliyatiga qaramay, u cho'kindi jinslarning kuchayishi va inson faoliyati, sanoatning rivojlanishi, [[ifloslanish]] yoki qayiqlardagi [[eroziya]] kabi jiddiy o'zgarishlarga chidamli emas.

== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

* [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=AEVI3 USDA o'simliklar profili] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220902160602/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=AEVI3 |date=2022-09-02 }}
[[Turkum:Yoʻqolib borayotgan turlar]]</text>
      <sha1>a5m2l222i17thfhd2vpbrg312buxo0p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gorilla Glass</title>
    <ns>0</ns>
    <id>788189</id>
    <revision>
      <id>6156235</id>
      <parentid>6147203</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6156235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25768" sha1="m6p35nbg0l35kbzamrgxibz0tjss3vl" xml:space="preserve">[[Fayl:Nokia_N8_gorilla_glass_screen_(5083750412).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg/220px-Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg|thumb| Gorilla Glass ekranli [[Nokia N8]]]]
'''Gorilla Glass''' – bu Corning tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan kimyoviy jihatdan mustahkamlangan shisha brendi boʻlib, yettinchi avlodda nozik, yengil va shikastlanishga chidamli boʻlishi uchun moʻljallangan. Brend sifatida Gorilla Glass Corningʼga xosdir, ammo yaqin ekvivalentlari, jumladan AGC Inc.ning Dragontrail va Schott AG Xensation ham mavjud.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|sarlavha=Gorilla Glass maker unveils ultra-thin and flexible Willow Glass|ish=Physics News|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106075448/http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|arxivsana=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schott.com/xensation/english/index.html|sarlavha=Xensation|nashriyot=[[Schott AG|Schott]]|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103224742/http://www.schott.com/xensation/english/index.html|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gensix&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2018/07/18/corning-unveils-gorilla-glass-6/|sarlavha=Gorilla Glass 6 gives phones a better shot at surviving multiple drops|nashriyot=Engadget, July 19, 2018, Jon Fingas}}&lt;/ref&gt;

[[Ishqorlar|Ishqoriy]] alyuminosilikat list shishasi asosan koʻchma elektron qurilmalar, jumladan, [[mobil telefon]]lar, portativ media pleyerlar, portativ kompyuter displeylari va [[Televideniye|televizor]] ekranlari uchun qoplama oynasi sifatida ishlatiladi.&lt;ref name=&quot;faqs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|ish=Gorilla Glass|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|sana=March 10, 2012|kirish sanasi=November 1, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028081518/http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=October 28, 2013}}&lt;/ref&gt; U Kentukkidagi [[Harrodsburg (Kentucky)|Xarrodsburg]], Koreyaning Asan&lt;ref name=&quot;AsanTransfer&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Announces Transfer of Corning® Gorilla® Glass Production|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2014-07-12|sana=March 6, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311093046/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|arxivsana=March 11, 2014}}&lt;/ref&gt; va [[Xitoy Respublikasi|Tayvanda]] ishlab chiqariladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|sarlavha=How Gorilla Glass is Made {{!}} Glass Composition and Manufacturing Process {{!}} Corning Gorilla Glass|ish=www.corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200801042230/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|til=en-us|kirish sanasi=2019-07-01|arxivsana=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;

Corning 1960-yilda “Project Muscle” tashabbusi doirasida kimyoviy mustahkamlangan shisha bilan tajriba oʻtkazdi. Bir necha yil ichida ular ''Chemcor nomi'' bilan sotiladigan “mushakli oyna”ni&lt;ref name=&quot;muscled&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass, the Smartphone's Unsung Hero|ish=The New York Times|ism=David|muallif=Pogue|sana=December 9, 2010|url=http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130115030748/http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivsana=January 15, 2013}}&lt;/ref&gt;  ishlab chiqdilar. Mahsulot 1990-yillarning boshlarigacha tijorat va sanoat ilovalarida, jumladan, avtomobil, aviatsiya va farmatsevtika maqsadlarida&lt;ref name=&quot;muscled&quot; /&gt;, xususan, 1968-yilda yuzlab Dodge Dart va Plymouth Barracuda [[Avtomobil sporti|poyga avtomobillarida]] ishlatilgan, bunda transport vositasining ogʻirligini minimallashtirish zarur edi.&lt;ref name=&quot;WI-iPhone&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|year=2011|publisher=Simon &amp; Schuster|isbn=978-1-4516-4853-9|pages=471–72|chapter=36 – The iPhone: Three Revolutionary Products in One}}&lt;/ref&gt; Tajriba 2005-yilda qayta tiklandi, shishani isteʼmolchi elektronikalarida ishlatish uchun yetarlicha yupqa qilish mumkinmi yoki yoʻqmi, tekshirildi. [[Apple Inc.|Apple]] oʻzining yangi [[IPhone|iPhoneʼida]] foydalanish uchun Corningʼdan yupqa, qattiq shisha soʻraganida, u tijorat maqsadlarida foydalanishga topshirildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|sarlavha=Glass vendor Corning to receive $200 million from Apple's new fund|kirish sanasi=November 14, 2017|nashriyot=idownloadblog.com|iqtibos=[In 2005,] Corning CEO Wendell Weeks gave Steve Jobs a demonstration of his company’s glass material. Jobs was impressed and decided to use Corning’s glass protection for the original iPhone, as explained in Walter Isaacson’s authorized biography of the late Apple co-founder|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171114202220/http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|arxivsana=November 14, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Walter Isaacson Great Innovators e-book boxed set: Steve Jobs, Benjamin Franklin, Einstein|url=https://books.google.com/books?id=cf_2PBPP-rEC|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-7760-7}}&lt;/ref&gt;

2017-yil oktyabr oyida dunyo boʻylab besh milliardga yaqin qurilma Gorilla Glass oynasini oʻz ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;veconomist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 October 2017 |title=One of the world's oldest products faces the digital future |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014001123/https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |archive-date=14 October 2017}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass oʻz bozorida hukmronlik qilgan holda, Dragontrail va [[Sapfir|sintetik sapfir]] kabi raqiblardan turli xil raqobatga duch keladi.&lt;ref name=&quot;veconomist&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!Versiya
! Eʼlon qilingan
|-
| 1
| 2008-yil fevral &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|title=Corning Extends Fusion Process to Tackle Touch-Screen Applications|date=8 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|archivedate=26 September 2008|access-date=2022-09-06|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| 2012-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|title=Corning Unveils New Gorilla® Glass 2|date=9 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227164835/https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|archivedate=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3
| 2013-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dante D'Orazio |date=3 January 2013 |title=Corning Gorilla Glass 3 to be three times more scratch resistant than previous generation |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231836/http://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 4
| 2014-yil noyabr
|-
| 5
| 2016-yil iyul
|-
| SR+
| 2016-yil avgust &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Corning introduces Gorilla Glass SR+ for wearables |publisher=Android Authority |url=http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227151540/http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 6
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass 6, Delivering Improved Durability for Next-Generation Mobile Devices|date=18 July 2018|publisher=Corning|access-date=2022-09-06|archivedate=2018-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719203401/http://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| DX/DX+
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2018/07/corning-announces-corning-gorilla-glass-dx-and-corning-gorilla-glass-dx.html|title=Corning Announces Corning® Gorilla® Glass DX and Corning® Gorilla® Glass DX+|date=18 July 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|-
| Victus
| 2020-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2020/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-victus.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass Victus, The Toughest Gorilla Glass Yet For Mobile Consumer Electronics|date=23 July 2020|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|}
Corning kompaniyasi bir qator kompaniyalar uchun turli xil [[smartfon]]lar va boshqa maishiy elektronika qurilmalari uchun materialni yanada ishlab chiqdi.

Kompaniya materialning asosiy xususiyatlarini uning yuqori tirnalishga chidamliligi (himoya qoplamasi) va qattiqligi ([[Vikkers usuli|Vickers qattiqlik sinovi]] reytingi 622 dan 701 gacha)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass|url=http://www.corning.com/docs/specialtymaterials/pisheets/PI2317.pdf|nashriyot=Corning|ish=Technical Materials|kirish sanasi=2012-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140529230251/http://www.corning.com//docs//specialtymaterials//pisheets//PI2317.pdf|arxivsana=2014-05-29}}&lt;/ref&gt; sifatida sotadi, bu shishaning moʻrt boʻlmasdan yupqa boʻlishiga imkon beradi. U qayta ishlanishi mumkin.&lt;ref name=&quot;corninggorillaglass1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|ish=Gorilla Glass|kirish sanasi=2001-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101209145937/http://corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=2010-12-09}}&lt;/ref&gt;

2010-yilga kelib, shisha butun dunyo boʻylab mobil telefonlarning taxminan 20 foizida, taxminan 200 million donada ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;PC Mag&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ulanoff|ism=Lance|sarlavha=Why Is Gorilla Glass So Strong?|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|nashriyot=[[PC Magazine]]|sana=January 12, 2011|kirish sanasi=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125132123/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt; “Gorilla Glass 2” deb nomlangan ikkinchi avlod 2012-yilda taqdim etilgan. 2012-yil oktyabr oyida Corning bir milliarddan ortiq mobil qurilmalar Gorilla Glass oynasidan foydalanishini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=News release|date=Oct 24, 2012|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026021839/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|archivedate=2012-10-26}}.&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 2 asl Gorilla Glassdan 20% yupqaroq.&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|sarlavha=Corning, After Thinning Out Gorilla Glass, Makes New Generation Tougher|ish=Forbes|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103041122/http://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 3 CES 2013 koʻrgazmasida taqdim etildi. Corning maʼlumotlariga koʻra, material oldingi versiyaga qaraganda uch barobar koʻproq tirnalishga chidamli boʻlib, odatda shishani zaiflashtiradigan chuqur tirnalganlarga qarshi turish qobiliyati yaxshilangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|sarlavha=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028200846/http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|arxivsana=2013-10-28}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 3 uchun reklama materiali egiluvchanligidan tashqari, 40% tirnalishga chidamliligini taʼkidlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lidsky|ism=David|url=http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|sarlavha=Corning|ish=Most innovative companies|nashriyot=Fast Company|sana=2013-02-11|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020222059/http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|arxivsana=2013-10-20}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 3 dizayni Corning tomonidan qatʼiylik nazariyasini qoʻllash orqali olingan optimal kompozitsiyani bashorat qilish bilan laboratoriyalarda eritilishidan oldin atom miqyosidagi modellashtirishdan birinchi foydalanishi edi.&lt;ref name=&quot;gorilla3acers&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wray|ism=Peter|sarlavha=Gorilla Glass 3 explained (and it is a modeling first for Corning!)|url=http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|ish=Ceramic Tech Today|nashriyot=The American Ceramic Society|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20140126123503/http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|arxivsana=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 3 eʼlon qilinganida, Corning kelajakda takomillashtirilishi kerak boʻlgan yoʻnalishlar aks ettirish va barmoq izlari dogʻlariga sezuvchanlikni kamaytirish, sirt ishlov berish va oynaning ishlov berish usulini oʻzgartirishni taʼkidladi.&lt;ref name=&quot;forbes&quot;/&gt; Uning yuzasi antibakterial boʻlgan ion kumushli mikroblarga qarshi Gorilla Glass 2014-yil boshida namoyish etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|sarlavha=Corning Unveils World's First Antimicrobial Cover|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215213759/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|arxivsana=2014-12-15}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 4, shikastlanishga chidamliligi va oʻzidan oldingi versiyasi bilan bir xil ishlash bilan juda yupqa shaklga ega, 2014-yil oxirida eʼlon qilingan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning+Gorilla+Glass+4_PI+Sheet_112414.pdf|sarlavha=Mobile Phones, Smartphones, Slates, Tablets, Notebooks, Wearables and other devices with Gorilla Glass – Corning Gorilla Glass|ish=www.corninggorillaglass.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160131140713/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning%20Gorilla%20Glass%204_PI%20Sheet_112414.pdf|arxivsana=2016-01-31}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 6, tirnalishga chidamliligi boʻyicha Gorilla Glass 5ga teng, lekin undan ham balandroqdan bir necha marta tushishdan omon qolish uchun moʻljallangan, birinchi marta [[Samsung Galaxy S10]] qurilmasida 2019-yilda qoʻllangan.&lt;ref name=&quot;Samsung&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note10 {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|ish=www.corning.com|nashriyot=Samsung|kirish sanasi=17 May 2020|arxivurl=https://archive.today/20200517200351/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|arxivsana=17 May 2020|til=en-us}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass SR+ taqiladigan qurilmalar uchun moʻljallangan boʻlib, birinchi marta 2016-yilda Samsung Gear S3 aqlli soatlarida ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;BBC-S3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Gear S3 watches get bigger screens and batteries|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|ish=BBC|kirish sanasi=2016-09-01|sana=2016-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160831224206/http://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|arxivsana=2016-08-31}}&lt;/ref&gt;

[[Ford Motor Company]] 2016-yildan boshlab [[Ford GT]] sport avtomobilida old va orqa old oynalar uchun materialdan foydalanishini eʼlon qildi;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|sarlavha=Gorilla Glass, used for cell phones, is coming to cars - Houston Chronicle|kirish sanasi=2015-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225061200/http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|arxivsana=2015-12-25}}&lt;/ref&gt; keyinchalik u Ford F-150 va Jeep Wrangler kabi asosiy modellarga tarqaldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/news/a29214448/gorilla-glass-windshields-pricing/|sarlavha=Gorilla Glass Windshields Are Impressive, but Are They Worth the Money?|ish=[[Car and Driver]]|muallif=Atiyeh|ism=Clifford|sana=25 September 2019|kirish sanasi=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass DX+ SR+ o‘rnini egalladi va birinchi marta 2018-yilda Samsung Galaxy Watch’da foydalanilgan.&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/08/corning-gorilla-glass-dxplus-chosen-for-samsung-galaxy-watch.html|title=Corning Gorilla Glass DX+ Chosen for Samsung Galaxy Watch|date=August 9, 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note20 Ultra {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note20-ultra.html|ish=Corning|til=en-us}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;/&gt;

== Ishlab chiqarish ==
Ishlab chiqarish jarayonida shisha ion almashinuvi orqali qattiqlashadi. Material {{Convert|400|°C|-1}} ga yaqin haroratda [[Erish|erigan]] [[Ishqorlar|ishqoriy]] [[Tuzlar|kaliy tuziga]] botiriladi,&lt;ref name=&quot;howmade&quot; /&gt; bunda shishadagi kichikroq [[natriy]] ionlari tuzli hammomdagi kattaroq [[kaliy]] ionlari bilan almashtiriladi. Kattaroq ionlar koʻproq hajmni egallaydi va shu bilan yuqori qoldiq bosimli sirt qatlamini hosil qiladi, bu shisha yuzasiga mustahkamlik qobiliyatini&lt;ref name=&quot;untouched&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|sarlavha=What Stresses Gorilla Glass Makes It Stronger|nashriyot=Inside Science, Sophie Bushwick, February 4, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150205015206/http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|arxivsana=February 5, 2015}}&lt;/ref&gt; va umumiy yorilishga chidamliligini beradi,&lt;ref&gt;{{Citation|title=Electronic Design – Specialty Glass: a new design element in consumer electronics|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|last=Walton|first1=Donnell|last2=Amin|first2=Jaymin|last3=Shashdhar|first3=Naga|date=12 July 2010|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225125439/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|archivedate=25 December 2014}}.&lt;/ref&gt; kundalik foydalanishdan zararga chidamli qiladi.&lt;ref name=&quot;howmade&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How It's Made: Ion-exchange process|url=http://www.corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|ish=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=9 December 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113003806/http://corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|arxivsana=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;

== Aloqador mahsulotlar ==
2011-yil 26-oktabrda Corning [[OLED]] va keyingi avlod [[Suyuq kristalli display|LCD]] displeylari uchun mo‘ljallangan '''Lotus Glass’ning''' tijorat sotuvga chiqarilishini e’lon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Unveils Corning Lotus Glass for High-Performance Displays – New composition enables OLED and next generation liquid crystal displays|nashriyot=Corning|sana=Oct 25, 2011|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120615052125/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivsana=2012-06-15}}&lt;/ref&gt; Lotus Glassning ichki termal mustahkamligi yuqori haroratda ishlov berish jarayonida uning shakli va sifatini saqlab qolish imkonini beradi. Kristallanish va faollashtirish bosqichida siqilish va oʻzgaruvchanlikning kamayishi taglikdagi kuchlanish va buzilishlarni yanada kamaytiradi. Bu yuqori aniqlik va tezroq javob vaqti uchun rivojlangan orqa panellarda qatʼiy dizayn qoidalarini taʼminlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass and Gorilla Glass 2|nashriyot=Gizmo|url=http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141029050909/http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivsana=October 29, 2014}}&lt;/ref&gt; Corning maʼlumotlariga koʻra, Gorilla Glass ayniqsa displey qurilmalarining tashqi koʻrinishi uchun qopqoq oynasi, Lotus Glass esa suyuq kristalli displey panellarida foydalanish uchun shisha substrat sifatida ishlab chiqilgan. Boshqacha qilib aytganda, bitta mahsulot Gorilla Glass va Lotus Glass oynasini oʻz ichiga olishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Smartkeitai-Lotus&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass to {{sic|compli|ment|nolink=y|Expected=complement}} Gorilla Glass|nashriyot=Smart keitai|sana=October 26, 2011|url=http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120116153604/http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivsana=January 16, 2012}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 2-fevralda Corning Incorporated va [[Samsung]] Mobile Display Co., Ltd. Koreyada [[OLED]] qurilmalari bozori uchun maxsus shisha tagliklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi aksiyadorlik [[korxona]]&lt;nowiki/&gt;sini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Qoʻshma korxona Lotus Glass negizida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|sarlavha=Corning and Samsung Mobile Display Form New OLED Glass Venture – New business expands Corning's long-standing collaboration with Samsung|nashriyot=Corning|sana=2012-02-02|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131015191322/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|arxivsana=2013-10-15}}&lt;/ref&gt; Lotus XT Glass 2013-yilda sotuvga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|sarlavha=Corning: Corning Lotus XT Glass, May 2013|ish=corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150312205418/http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|arxivsana=2015-03-12}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda Corning displey substrati sifatida foydalanish uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;tomshardware.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Jane|muallif=McEntegart|url=http://www.tomshardware.com/news/Gorilla-Glass-Corning-Flexible-Glass-Curved-Glass-Willow-Glass,15879.html|sarlavha=Tom's Hardware, Gorilla Glass Maker Corning Debuts Flexible Willow Glass|sana=4 June 2012|ish=Tom’s hardware|kirish sanasi=2013-11-01}}&lt;/ref&gt; borosilikat shishasiga asoslangan moslashuvchan shisha&lt;ref name=&quot;specs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Willow Glass (2014 fact sheet)|nashriyot=[[Corning Inc.|Corning]]|url=http://www.corning.com/WorkArea/linkit.aspx?LinkIdentifier=id&amp;ItemID=63819|yil=2014}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; '''Willow Glassʼ'''ni taqdim etdi.

== Kimyoviy mustahkamlash jarayoni ==
Gorilla Glass’ning mustahkamligi ion almashinuvi orqali amalga oshiriladigan kimyoviy mustahkamlash jarayoni orqali erishiladi. Evelatus tomonidan ta'riflanganidek, bu jarayon shishani taxminan 400 °C (750 °F) haroratda eritilgan kaliy tuzi vannasiga botirishni o'z ichiga oladi. Ushbu botirish vaqtida shishadagi kichikroq natriy ionlari tuzli vannadagi kattaroq kaliy ionlari bilan almashtiriladi. Ushbu kattaroq ionlar shisha tuzilishida ko'proq joy egallaydi va shu bilan sirtda yuqori qoldiq bosimli qatlamni hosil qiladi. Ushbu siqilish bosimi himoya qalqoni vazifasini bajaradi va shishani chizish, yorilish va boshqa shikastlanish shakllariga sezilarli darajada chidamli qiladi. Ushbu jarayon Gorilla Glass’ning chidamliligi uchun juda muhim va uning mustahkamligini yo'qotmasdan yupqaroq va engilroq bo'lishiga imkon beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://evelatus.com/gorilla-glass-the-science-behind-smartphone-durability |sarlavha=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |sana=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |qaralgan sana=2025-yil 4-Yanvar |til=en-us}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>m6p35nbg0l35kbzamrgxibz0tjss3vl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156236</id>
      <parentid>6156235</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25772" sha1="jabcd0d20nlcgelx7at9nanljq6cg4v" xml:space="preserve">[[Fayl:Nokia_N8_gorilla_glass_screen_(5083750412).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg/220px-Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg|thumb| Gorilla Glass ekranli [[Nokia N8]]]]
'''Gorilla Glass''' – bu ''Corning'' tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan kimyoviy jihatdan mustahkamlangan shisha brendi boʻlib, yettinchi avlodda nozik, yengil va shikastlanishga chidamli boʻlishi uchun moʻljallangan. Brend sifatida Gorilla Glass Corningʼga xosdir, ammo yaqin ekvivalentlari, jumladan AGC Inc.ning Dragontrail va Schott AG Xensation ham mavjud.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|sarlavha=Gorilla Glass maker unveils ultra-thin and flexible Willow Glass|ish=Physics News|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106075448/http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|arxivsana=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schott.com/xensation/english/index.html|sarlavha=Xensation|nashriyot=[[Schott AG|Schott]]|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103224742/http://www.schott.com/xensation/english/index.html|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gensix&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2018/07/18/corning-unveils-gorilla-glass-6/|sarlavha=Gorilla Glass 6 gives phones a better shot at surviving multiple drops|nashriyot=Engadget, July 19, 2018, Jon Fingas}}&lt;/ref&gt;

[[Ishqorlar|Ishqoriy]] alyuminosilikat list shishasi asosan koʻchma elektron qurilmalar, jumladan, [[mobil telefon]]lar, portativ media pleyerlar, portativ kompyuter displeylari va [[Televideniye|televizor]] ekranlari uchun qoplama oynasi sifatida ishlatiladi.&lt;ref name=&quot;faqs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|ish=Gorilla Glass|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|sana=March 10, 2012|kirish sanasi=November 1, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028081518/http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=October 28, 2013}}&lt;/ref&gt; U Kentukkidagi [[Harrodsburg (Kentucky)|Xarrodsburg]], Koreyaning Asan&lt;ref name=&quot;AsanTransfer&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Announces Transfer of Corning® Gorilla® Glass Production|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2014-07-12|sana=March 6, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311093046/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|arxivsana=March 11, 2014}}&lt;/ref&gt; va [[Xitoy Respublikasi|Tayvanda]] ishlab chiqariladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|sarlavha=How Gorilla Glass is Made {{!}} Glass Composition and Manufacturing Process {{!}} Corning Gorilla Glass|ish=www.corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200801042230/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|til=en-us|kirish sanasi=2019-07-01|arxivsana=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;

Corning 1960-yilda “Project Muscle” tashabbusi doirasida kimyoviy mustahkamlangan shisha bilan tajriba oʻtkazdi. Bir necha yil ichida ular ''Chemcor nomi'' bilan sotiladigan “mushakli oyna”ni&lt;ref name=&quot;muscled&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass, the Smartphone's Unsung Hero|ish=The New York Times|ism=David|muallif=Pogue|sana=December 9, 2010|url=http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130115030748/http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivsana=January 15, 2013}}&lt;/ref&gt;  ishlab chiqdilar. Mahsulot 1990-yillarning boshlarigacha tijorat va sanoat ilovalarida, jumladan, avtomobil, aviatsiya va farmatsevtika maqsadlarida&lt;ref name=&quot;muscled&quot; /&gt;, xususan, 1968-yilda yuzlab Dodge Dart va Plymouth Barracuda [[Avtomobil sporti|poyga avtomobillarida]] ishlatilgan, bunda transport vositasining ogʻirligini minimallashtirish zarur edi.&lt;ref name=&quot;WI-iPhone&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|year=2011|publisher=Simon &amp; Schuster|isbn=978-1-4516-4853-9|pages=471–72|chapter=36 – The iPhone: Three Revolutionary Products in One}}&lt;/ref&gt; Tajriba 2005-yilda qayta tiklandi, shishani isteʼmolchi elektronikalarida ishlatish uchun yetarlicha yupqa qilish mumkinmi yoki yoʻqmi, tekshirildi. [[Apple Inc.|Apple]] oʻzining yangi [[IPhone|iPhoneʼida]] foydalanish uchun Corningʼdan yupqa, qattiq shisha soʻraganida, u tijorat maqsadlarida foydalanishga topshirildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|sarlavha=Glass vendor Corning to receive $200 million from Apple's new fund|kirish sanasi=November 14, 2017|nashriyot=idownloadblog.com|iqtibos=[In 2005,] Corning CEO Wendell Weeks gave Steve Jobs a demonstration of his company’s glass material. Jobs was impressed and decided to use Corning’s glass protection for the original iPhone, as explained in Walter Isaacson’s authorized biography of the late Apple co-founder|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171114202220/http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|arxivsana=November 14, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Walter Isaacson Great Innovators e-book boxed set: Steve Jobs, Benjamin Franklin, Einstein|url=https://books.google.com/books?id=cf_2PBPP-rEC|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-7760-7}}&lt;/ref&gt;

2017-yil oktyabr oyida dunyo boʻylab besh milliardga yaqin qurilma Gorilla Glass oynasini oʻz ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;veconomist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 October 2017 |title=One of the world's oldest products faces the digital future |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014001123/https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |archive-date=14 October 2017}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass oʻz bozorida hukmronlik qilgan holda, Dragontrail va [[Sapfir|sintetik sapfir]] kabi raqiblardan turli xil raqobatga duch keladi.&lt;ref name=&quot;veconomist&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!Versiya
! Eʼlon qilingan
|-
| 1
| 2008-yil fevral &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|title=Corning Extends Fusion Process to Tackle Touch-Screen Applications|date=8 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|archivedate=26 September 2008|access-date=2022-09-06|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| 2012-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|title=Corning Unveils New Gorilla® Glass 2|date=9 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227164835/https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|archivedate=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3
| 2013-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dante D'Orazio |date=3 January 2013 |title=Corning Gorilla Glass 3 to be three times more scratch resistant than previous generation |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231836/http://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 4
| 2014-yil noyabr
|-
| 5
| 2016-yil iyul
|-
| SR+
| 2016-yil avgust &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Corning introduces Gorilla Glass SR+ for wearables |publisher=Android Authority |url=http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227151540/http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 6
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass 6, Delivering Improved Durability for Next-Generation Mobile Devices|date=18 July 2018|publisher=Corning|access-date=2022-09-06|archivedate=2018-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719203401/http://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| DX/DX+
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2018/07/corning-announces-corning-gorilla-glass-dx-and-corning-gorilla-glass-dx.html|title=Corning Announces Corning® Gorilla® Glass DX and Corning® Gorilla® Glass DX+|date=18 July 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|-
| Victus
| 2020-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2020/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-victus.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass Victus, The Toughest Gorilla Glass Yet For Mobile Consumer Electronics|date=23 July 2020|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|}
Corning kompaniyasi bir qator kompaniyalar uchun turli xil [[smartfon]]lar va boshqa maishiy elektronika qurilmalari uchun materialni yanada ishlab chiqdi.

Kompaniya materialning asosiy xususiyatlarini uning yuqori tirnalishga chidamliligi (himoya qoplamasi) va qattiqligi ([[Vikkers usuli|Vickers qattiqlik sinovi]] reytingi 622 dan 701 gacha)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass|url=http://www.corning.com/docs/specialtymaterials/pisheets/PI2317.pdf|nashriyot=Corning|ish=Technical Materials|kirish sanasi=2012-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140529230251/http://www.corning.com//docs//specialtymaterials//pisheets//PI2317.pdf|arxivsana=2014-05-29}}&lt;/ref&gt; sifatida sotadi, bu shishaning moʻrt boʻlmasdan yupqa boʻlishiga imkon beradi. U qayta ishlanishi mumkin.&lt;ref name=&quot;corninggorillaglass1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|ish=Gorilla Glass|kirish sanasi=2001-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101209145937/http://corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=2010-12-09}}&lt;/ref&gt;

2010-yilga kelib, shisha butun dunyo boʻylab mobil telefonlarning taxminan 20 foizida, taxminan 200 million donada ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;PC Mag&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ulanoff|ism=Lance|sarlavha=Why Is Gorilla Glass So Strong?|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|nashriyot=[[PC Magazine]]|sana=January 12, 2011|kirish sanasi=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125132123/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt; “Gorilla Glass 2” deb nomlangan ikkinchi avlod 2012-yilda taqdim etilgan. 2012-yil oktyabr oyida Corning bir milliarddan ortiq mobil qurilmalar Gorilla Glass oynasidan foydalanishini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=News release|date=Oct 24, 2012|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026021839/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|archivedate=2012-10-26}}.&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 2 asl Gorilla Glassdan 20% yupqaroq.&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|sarlavha=Corning, After Thinning Out Gorilla Glass, Makes New Generation Tougher|ish=Forbes|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103041122/http://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 3 CES 2013 koʻrgazmasida taqdim etildi. Corning maʼlumotlariga koʻra, material oldingi versiyaga qaraganda uch barobar koʻproq tirnalishga chidamli boʻlib, odatda shishani zaiflashtiradigan chuqur tirnalganlarga qarshi turish qobiliyati yaxshilangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|sarlavha=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028200846/http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|arxivsana=2013-10-28}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 3 uchun reklama materiali egiluvchanligidan tashqari, 40% tirnalishga chidamliligini taʼkidlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lidsky|ism=David|url=http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|sarlavha=Corning|ish=Most innovative companies|nashriyot=Fast Company|sana=2013-02-11|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020222059/http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|arxivsana=2013-10-20}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 3 dizayni Corning tomonidan qatʼiylik nazariyasini qoʻllash orqali olingan optimal kompozitsiyani bashorat qilish bilan laboratoriyalarda eritilishidan oldin atom miqyosidagi modellashtirishdan birinchi foydalanishi edi.&lt;ref name=&quot;gorilla3acers&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wray|ism=Peter|sarlavha=Gorilla Glass 3 explained (and it is a modeling first for Corning!)|url=http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|ish=Ceramic Tech Today|nashriyot=The American Ceramic Society|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20140126123503/http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|arxivsana=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 3 eʼlon qilinganida, Corning kelajakda takomillashtirilishi kerak boʻlgan yoʻnalishlar aks ettirish va barmoq izlari dogʻlariga sezuvchanlikni kamaytirish, sirt ishlov berish va oynaning ishlov berish usulini oʻzgartirishni taʼkidladi.&lt;ref name=&quot;forbes&quot;/&gt; Uning yuzasi antibakterial boʻlgan ion kumushli mikroblarga qarshi Gorilla Glass 2014-yil boshida namoyish etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|sarlavha=Corning Unveils World's First Antimicrobial Cover|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215213759/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|arxivsana=2014-12-15}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 4, shikastlanishga chidamliligi va oʻzidan oldingi versiyasi bilan bir xil ishlash bilan juda yupqa shaklga ega, 2014-yil oxirida eʼlon qilingan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning+Gorilla+Glass+4_PI+Sheet_112414.pdf|sarlavha=Mobile Phones, Smartphones, Slates, Tablets, Notebooks, Wearables and other devices with Gorilla Glass – Corning Gorilla Glass|ish=www.corninggorillaglass.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160131140713/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning%20Gorilla%20Glass%204_PI%20Sheet_112414.pdf|arxivsana=2016-01-31}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 6, tirnalishga chidamliligi boʻyicha Gorilla Glass 5ga teng, lekin undan ham balandroqdan bir necha marta tushishdan omon qolish uchun moʻljallangan, birinchi marta [[Samsung Galaxy S10]] qurilmasida 2019-yilda qoʻllangan.&lt;ref name=&quot;Samsung&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note10 {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|ish=www.corning.com|nashriyot=Samsung|kirish sanasi=17 May 2020|arxivurl=https://archive.today/20200517200351/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|arxivsana=17 May 2020|til=en-us}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass SR+ taqiladigan qurilmalar uchun moʻljallangan boʻlib, birinchi marta 2016-yilda Samsung Gear S3 aqlli soatlarida ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;BBC-S3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Gear S3 watches get bigger screens and batteries|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|ish=BBC|kirish sanasi=2016-09-01|sana=2016-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160831224206/http://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|arxivsana=2016-08-31}}&lt;/ref&gt;

[[Ford Motor Company]] 2016-yildan boshlab [[Ford GT]] sport avtomobilida old va orqa old oynalar uchun materialdan foydalanishini eʼlon qildi;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|sarlavha=Gorilla Glass, used for cell phones, is coming to cars - Houston Chronicle|kirish sanasi=2015-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225061200/http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|arxivsana=2015-12-25}}&lt;/ref&gt; keyinchalik u Ford F-150 va Jeep Wrangler kabi asosiy modellarga tarqaldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/news/a29214448/gorilla-glass-windshields-pricing/|sarlavha=Gorilla Glass Windshields Are Impressive, but Are They Worth the Money?|ish=[[Car and Driver]]|muallif=Atiyeh|ism=Clifford|sana=25 September 2019|kirish sanasi=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass DX+ SR+ o‘rnini egalladi va birinchi marta 2018-yilda Samsung Galaxy Watch’da foydalanilgan.&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/08/corning-gorilla-glass-dxplus-chosen-for-samsung-galaxy-watch.html|title=Corning Gorilla Glass DX+ Chosen for Samsung Galaxy Watch|date=August 9, 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note20 Ultra {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note20-ultra.html|ish=Corning|til=en-us}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;/&gt;

== Ishlab chiqarish ==
Ishlab chiqarish jarayonida shisha ion almashinuvi orqali qattiqlashadi. Material {{Convert|400|°C|-1}} ga yaqin haroratda [[Erish|erigan]] [[Ishqorlar|ishqoriy]] [[Tuzlar|kaliy tuziga]] botiriladi,&lt;ref name=&quot;howmade&quot; /&gt; bunda shishadagi kichikroq [[natriy]] ionlari tuzli hammomdagi kattaroq [[kaliy]] ionlari bilan almashtiriladi. Kattaroq ionlar koʻproq hajmni egallaydi va shu bilan yuqori qoldiq bosimli sirt qatlamini hosil qiladi, bu shisha yuzasiga mustahkamlik qobiliyatini&lt;ref name=&quot;untouched&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|sarlavha=What Stresses Gorilla Glass Makes It Stronger|nashriyot=Inside Science, Sophie Bushwick, February 4, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150205015206/http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|arxivsana=February 5, 2015}}&lt;/ref&gt; va umumiy yorilishga chidamliligini beradi,&lt;ref&gt;{{Citation|title=Electronic Design – Specialty Glass: a new design element in consumer electronics|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|last=Walton|first1=Donnell|last2=Amin|first2=Jaymin|last3=Shashdhar|first3=Naga|date=12 July 2010|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225125439/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|archivedate=25 December 2014}}.&lt;/ref&gt; kundalik foydalanishdan zararga chidamli qiladi.&lt;ref name=&quot;howmade&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How It's Made: Ion-exchange process|url=http://www.corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|ish=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=9 December 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113003806/http://corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|arxivsana=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;

== Aloqador mahsulotlar ==
2011-yil 26-oktabrda Corning [[OLED]] va keyingi avlod [[Suyuq kristalli display|LCD]] displeylari uchun mo‘ljallangan '''Lotus Glass’ning''' tijorat sotuvga chiqarilishini e’lon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Unveils Corning Lotus Glass for High-Performance Displays – New composition enables OLED and next generation liquid crystal displays|nashriyot=Corning|sana=Oct 25, 2011|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120615052125/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivsana=2012-06-15}}&lt;/ref&gt; Lotus Glassning ichki termal mustahkamligi yuqori haroratda ishlov berish jarayonida uning shakli va sifatini saqlab qolish imkonini beradi. Kristallanish va faollashtirish bosqichida siqilish va oʻzgaruvchanlikning kamayishi taglikdagi kuchlanish va buzilishlarni yanada kamaytiradi. Bu yuqori aniqlik va tezroq javob vaqti uchun rivojlangan orqa panellarda qatʼiy dizayn qoidalarini taʼminlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass and Gorilla Glass 2|nashriyot=Gizmo|url=http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141029050909/http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivsana=October 29, 2014}}&lt;/ref&gt; Corning maʼlumotlariga koʻra, Gorilla Glass ayniqsa displey qurilmalarining tashqi koʻrinishi uchun qopqoq oynasi, Lotus Glass esa suyuq kristalli displey panellarida foydalanish uchun shisha substrat sifatida ishlab chiqilgan. Boshqacha qilib aytganda, bitta mahsulot Gorilla Glass va Lotus Glass oynasini oʻz ichiga olishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Smartkeitai-Lotus&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass to {{sic|compli|ment|nolink=y|Expected=complement}} Gorilla Glass|nashriyot=Smart keitai|sana=October 26, 2011|url=http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120116153604/http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivsana=January 16, 2012}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 2-fevralda Corning Incorporated va [[Samsung]] Mobile Display Co., Ltd. Koreyada [[OLED]] qurilmalari bozori uchun maxsus shisha tagliklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi aksiyadorlik [[korxona]]&lt;nowiki/&gt;sini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Qoʻshma korxona Lotus Glass negizida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|sarlavha=Corning and Samsung Mobile Display Form New OLED Glass Venture – New business expands Corning's long-standing collaboration with Samsung|nashriyot=Corning|sana=2012-02-02|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131015191322/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|arxivsana=2013-10-15}}&lt;/ref&gt; Lotus XT Glass 2013-yilda sotuvga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|sarlavha=Corning: Corning Lotus XT Glass, May 2013|ish=corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150312205418/http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|arxivsana=2015-03-12}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda Corning displey substrati sifatida foydalanish uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;tomshardware.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Jane|muallif=McEntegart|url=http://www.tomshardware.com/news/Gorilla-Glass-Corning-Flexible-Glass-Curved-Glass-Willow-Glass,15879.html|sarlavha=Tom's Hardware, Gorilla Glass Maker Corning Debuts Flexible Willow Glass|sana=4 June 2012|ish=Tom’s hardware|kirish sanasi=2013-11-01}}&lt;/ref&gt; borosilikat shishasiga asoslangan moslashuvchan shisha&lt;ref name=&quot;specs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Willow Glass (2014 fact sheet)|nashriyot=[[Corning Inc.|Corning]]|url=http://www.corning.com/WorkArea/linkit.aspx?LinkIdentifier=id&amp;ItemID=63819|yil=2014}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; '''Willow Glassʼ'''ni taqdim etdi.

== Kimyoviy mustahkamlash jarayoni ==
Gorilla Glass’ning mustahkamligi ion almashinuvi orqali amalga oshiriladigan kimyoviy mustahkamlash jarayoni orqali erishiladi. Evelatus tomonidan ta'riflanganidek, bu jarayon shishani taxminan 400 °C (750 °F) haroratda eritilgan kaliy tuzi vannasiga botirishni o'z ichiga oladi. Ushbu botirish vaqtida shishadagi kichikroq natriy ionlari tuzli vannadagi kattaroq kaliy ionlari bilan almashtiriladi. Ushbu kattaroq ionlar shisha tuzilishida ko'proq joy egallaydi va shu bilan sirtda yuqori qoldiq bosimli qatlamni hosil qiladi. Ushbu siqilish bosimi himoya qalqoni vazifasini bajaradi va shishani chizish, yorilish va boshqa shikastlanish shakllariga sezilarli darajada chidamli qiladi. Ushbu jarayon Gorilla Glass’ning chidamliligi uchun juda muhim va uning mustahkamligini yo'qotmasdan yupqaroq va engilroq bo'lishiga imkon beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://evelatus.com/gorilla-glass-the-science-behind-smartphone-durability |sarlavha=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |sana=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |qaralgan sana=2025-yil 4-Yanvar |til=en-us}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>jabcd0d20nlcgelx7at9nanljq6cg4v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156237</id>
      <parentid>6156236</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25773" sha1="bu3k5lykk9oosr3v3ejxzd0lcjsbx0h" xml:space="preserve">[[Fayl:Nokia_N8_gorilla_glass_screen_(5083750412).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg/220px-Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg|thumb| Gorilla Glass ekranli [[Nokia N8]]]]

'''Gorilla Glass''' – bu ''Corning'' tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan kimyoviy jihatdan mustahkamlangan shisha brendi boʻlib, yettinchi avlodda nozik, yengil va shikastlanishga chidamli boʻlishi uchun moʻljallangan. Brend sifatida Gorilla Glass Corningʼga xosdir, ammo yaqin ekvivalentlari, jumladan AGC Inc.ning Dragontrail va Schott AG Xensation ham mavjud.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|sarlavha=Gorilla Glass maker unveils ultra-thin and flexible Willow Glass|ish=Physics News|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106075448/http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|arxivsana=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schott.com/xensation/english/index.html|sarlavha=Xensation|nashriyot=[[Schott AG|Schott]]|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103224742/http://www.schott.com/xensation/english/index.html|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gensix&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2018/07/18/corning-unveils-gorilla-glass-6/|sarlavha=Gorilla Glass 6 gives phones a better shot at surviving multiple drops|nashriyot=Engadget, July 19, 2018, Jon Fingas}}&lt;/ref&gt;

[[Ishqorlar|Ishqoriy]] alyuminosilikat list shishasi asosan koʻchma elektron qurilmalar, jumladan, [[mobil telefon]]lar, portativ media pleyerlar, portativ kompyuter displeylari va [[Televideniye|televizor]] ekranlari uchun qoplama oynasi sifatida ishlatiladi.&lt;ref name=&quot;faqs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|ish=Gorilla Glass|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|sana=March 10, 2012|kirish sanasi=November 1, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028081518/http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=October 28, 2013}}&lt;/ref&gt; U Kentukkidagi [[Harrodsburg (Kentucky)|Xarrodsburg]], Koreyaning Asan&lt;ref name=&quot;AsanTransfer&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Announces Transfer of Corning® Gorilla® Glass Production|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2014-07-12|sana=March 6, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311093046/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|arxivsana=March 11, 2014}}&lt;/ref&gt; va [[Xitoy Respublikasi|Tayvanda]] ishlab chiqariladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|sarlavha=How Gorilla Glass is Made {{!}} Glass Composition and Manufacturing Process {{!}} Corning Gorilla Glass|ish=www.corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200801042230/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|til=en-us|kirish sanasi=2019-07-01|arxivsana=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;

Corning 1960-yilda “Project Muscle” tashabbusi doirasida kimyoviy mustahkamlangan shisha bilan tajriba oʻtkazdi. Bir necha yil ichida ular ''Chemcor nomi'' bilan sotiladigan “mushakli oyna”ni&lt;ref name=&quot;muscled&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass, the Smartphone's Unsung Hero|ish=The New York Times|ism=David|muallif=Pogue|sana=December 9, 2010|url=http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130115030748/http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivsana=January 15, 2013}}&lt;/ref&gt;  ishlab chiqdilar. Mahsulot 1990-yillarning boshlarigacha tijorat va sanoat ilovalarida, jumladan, avtomobil, aviatsiya va farmatsevtika maqsadlarida&lt;ref name=&quot;muscled&quot; /&gt;, xususan, 1968-yilda yuzlab Dodge Dart va Plymouth Barracuda [[Avtomobil sporti|poyga avtomobillarida]] ishlatilgan, bunda transport vositasining ogʻirligini minimallashtirish zarur edi.&lt;ref name=&quot;WI-iPhone&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|year=2011|publisher=Simon &amp; Schuster|isbn=978-1-4516-4853-9|pages=471–72|chapter=36 – The iPhone: Three Revolutionary Products in One}}&lt;/ref&gt; Tajriba 2005-yilda qayta tiklandi, shishani isteʼmolchi elektronikalarida ishlatish uchun yetarlicha yupqa qilish mumkinmi yoki yoʻqmi, tekshirildi. [[Apple Inc.|Apple]] oʻzining yangi [[IPhone|iPhoneʼida]] foydalanish uchun Corningʼdan yupqa, qattiq shisha soʻraganida, u tijorat maqsadlarida foydalanishga topshirildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|sarlavha=Glass vendor Corning to receive $200 million from Apple's new fund|kirish sanasi=November 14, 2017|nashriyot=idownloadblog.com|iqtibos=[In 2005,] Corning CEO Wendell Weeks gave Steve Jobs a demonstration of his company’s glass material. Jobs was impressed and decided to use Corning’s glass protection for the original iPhone, as explained in Walter Isaacson’s authorized biography of the late Apple co-founder|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171114202220/http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|arxivsana=November 14, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Walter Isaacson Great Innovators e-book boxed set: Steve Jobs, Benjamin Franklin, Einstein|url=https://books.google.com/books?id=cf_2PBPP-rEC|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-7760-7}}&lt;/ref&gt;

2017-yil oktyabr oyida dunyo boʻylab besh milliardga yaqin qurilma Gorilla Glass oynasini oʻz ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;veconomist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 October 2017 |title=One of the world's oldest products faces the digital future |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014001123/https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |archive-date=14 October 2017}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass oʻz bozorida hukmronlik qilgan holda, Dragontrail va [[Sapfir|sintetik sapfir]] kabi raqiblardan turli xil raqobatga duch keladi.&lt;ref name=&quot;veconomist&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!Versiya
! Eʼlon qilingan
|-
| 1
| 2008-yil fevral &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|title=Corning Extends Fusion Process to Tackle Touch-Screen Applications|date=8 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|archivedate=26 September 2008|access-date=2022-09-06|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| 2012-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|title=Corning Unveils New Gorilla® Glass 2|date=9 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227164835/https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|archivedate=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3
| 2013-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dante D'Orazio |date=3 January 2013 |title=Corning Gorilla Glass 3 to be three times more scratch resistant than previous generation |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231836/http://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 4
| 2014-yil noyabr
|-
| 5
| 2016-yil iyul
|-
| SR+
| 2016-yil avgust &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Corning introduces Gorilla Glass SR+ for wearables |publisher=Android Authority |url=http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227151540/http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 6
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass 6, Delivering Improved Durability for Next-Generation Mobile Devices|date=18 July 2018|publisher=Corning|access-date=2022-09-06|archivedate=2018-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719203401/http://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| DX/DX+
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2018/07/corning-announces-corning-gorilla-glass-dx-and-corning-gorilla-glass-dx.html|title=Corning Announces Corning® Gorilla® Glass DX and Corning® Gorilla® Glass DX+|date=18 July 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|-
| Victus
| 2020-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2020/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-victus.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass Victus, The Toughest Gorilla Glass Yet For Mobile Consumer Electronics|date=23 July 2020|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|}
Corning kompaniyasi bir qator kompaniyalar uchun turli xil [[smartfon]]lar va boshqa maishiy elektronika qurilmalari uchun materialni yanada ishlab chiqdi.

Kompaniya materialning asosiy xususiyatlarini uning yuqori tirnalishga chidamliligi (himoya qoplamasi) va qattiqligi ([[Vikkers usuli|Vickers qattiqlik sinovi]] reytingi 622 dan 701 gacha)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass|url=http://www.corning.com/docs/specialtymaterials/pisheets/PI2317.pdf|nashriyot=Corning|ish=Technical Materials|kirish sanasi=2012-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140529230251/http://www.corning.com//docs//specialtymaterials//pisheets//PI2317.pdf|arxivsana=2014-05-29}}&lt;/ref&gt; sifatida sotadi, bu shishaning moʻrt boʻlmasdan yupqa boʻlishiga imkon beradi. U qayta ishlanishi mumkin.&lt;ref name=&quot;corninggorillaglass1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|ish=Gorilla Glass|kirish sanasi=2001-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101209145937/http://corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=2010-12-09}}&lt;/ref&gt;

2010-yilga kelib, shisha butun dunyo boʻylab mobil telefonlarning taxminan 20 foizida, taxminan 200 million donada ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;PC Mag&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ulanoff|ism=Lance|sarlavha=Why Is Gorilla Glass So Strong?|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|nashriyot=[[PC Magazine]]|sana=January 12, 2011|kirish sanasi=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125132123/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt; “Gorilla Glass 2” deb nomlangan ikkinchi avlod 2012-yilda taqdim etilgan. 2012-yil oktyabr oyida Corning bir milliarddan ortiq mobil qurilmalar Gorilla Glass oynasidan foydalanishini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=News release|date=Oct 24, 2012|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026021839/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|archivedate=2012-10-26}}.&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 2 asl Gorilla Glassdan 20% yupqaroq.&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|sarlavha=Corning, After Thinning Out Gorilla Glass, Makes New Generation Tougher|ish=Forbes|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103041122/http://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 3 CES 2013 koʻrgazmasida taqdim etildi. Corning maʼlumotlariga koʻra, material oldingi versiyaga qaraganda uch barobar koʻproq tirnalishga chidamli boʻlib, odatda shishani zaiflashtiradigan chuqur tirnalganlarga qarshi turish qobiliyati yaxshilangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|sarlavha=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028200846/http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|arxivsana=2013-10-28}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 3 uchun reklama materiali egiluvchanligidan tashqari, 40% tirnalishga chidamliligini taʼkidlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lidsky|ism=David|url=http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|sarlavha=Corning|ish=Most innovative companies|nashriyot=Fast Company|sana=2013-02-11|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020222059/http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|arxivsana=2013-10-20}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 3 dizayni Corning tomonidan qatʼiylik nazariyasini qoʻllash orqali olingan optimal kompozitsiyani bashorat qilish bilan laboratoriyalarda eritilishidan oldin atom miqyosidagi modellashtirishdan birinchi foydalanishi edi.&lt;ref name=&quot;gorilla3acers&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wray|ism=Peter|sarlavha=Gorilla Glass 3 explained (and it is a modeling first for Corning!)|url=http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|ish=Ceramic Tech Today|nashriyot=The American Ceramic Society|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20140126123503/http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|arxivsana=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 3 eʼlon qilinganida, Corning kelajakda takomillashtirilishi kerak boʻlgan yoʻnalishlar aks ettirish va barmoq izlari dogʻlariga sezuvchanlikni kamaytirish, sirt ishlov berish va oynaning ishlov berish usulini oʻzgartirishni taʼkidladi.&lt;ref name=&quot;forbes&quot;/&gt; Uning yuzasi antibakterial boʻlgan ion kumushli mikroblarga qarshi Gorilla Glass 2014-yil boshida namoyish etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|sarlavha=Corning Unveils World's First Antimicrobial Cover|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215213759/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|arxivsana=2014-12-15}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 4, shikastlanishga chidamliligi va oʻzidan oldingi versiyasi bilan bir xil ishlash bilan juda yupqa shaklga ega, 2014-yil oxirida eʼlon qilingan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning+Gorilla+Glass+4_PI+Sheet_112414.pdf|sarlavha=Mobile Phones, Smartphones, Slates, Tablets, Notebooks, Wearables and other devices with Gorilla Glass – Corning Gorilla Glass|ish=www.corninggorillaglass.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160131140713/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning%20Gorilla%20Glass%204_PI%20Sheet_112414.pdf|arxivsana=2016-01-31}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 6, tirnalishga chidamliligi boʻyicha Gorilla Glass 5ga teng, lekin undan ham balandroqdan bir necha marta tushishdan omon qolish uchun moʻljallangan, birinchi marta [[Samsung Galaxy S10]] qurilmasida 2019-yilda qoʻllangan.&lt;ref name=&quot;Samsung&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note10 {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|ish=www.corning.com|nashriyot=Samsung|kirish sanasi=17 May 2020|arxivurl=https://archive.today/20200517200351/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|arxivsana=17 May 2020|til=en-us}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass SR+ taqiladigan qurilmalar uchun moʻljallangan boʻlib, birinchi marta 2016-yilda Samsung Gear S3 aqlli soatlarida ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;BBC-S3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Gear S3 watches get bigger screens and batteries|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|ish=BBC|kirish sanasi=2016-09-01|sana=2016-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160831224206/http://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|arxivsana=2016-08-31}}&lt;/ref&gt;

[[Ford Motor Company]] 2016-yildan boshlab [[Ford GT]] sport avtomobilida old va orqa old oynalar uchun materialdan foydalanishini eʼlon qildi;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|sarlavha=Gorilla Glass, used for cell phones, is coming to cars - Houston Chronicle|kirish sanasi=2015-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225061200/http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|arxivsana=2015-12-25}}&lt;/ref&gt; keyinchalik u Ford F-150 va Jeep Wrangler kabi asosiy modellarga tarqaldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/news/a29214448/gorilla-glass-windshields-pricing/|sarlavha=Gorilla Glass Windshields Are Impressive, but Are They Worth the Money?|ish=[[Car and Driver]]|muallif=Atiyeh|ism=Clifford|sana=25 September 2019|kirish sanasi=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass DX+ SR+ o‘rnini egalladi va birinchi marta 2018-yilda Samsung Galaxy Watch’da foydalanilgan.&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/08/corning-gorilla-glass-dxplus-chosen-for-samsung-galaxy-watch.html|title=Corning Gorilla Glass DX+ Chosen for Samsung Galaxy Watch|date=August 9, 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note20 Ultra {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note20-ultra.html|ish=Corning|til=en-us}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;/&gt;

== Ishlab chiqarish ==
Ishlab chiqarish jarayonida shisha ion almashinuvi orqali qattiqlashadi. Material {{Convert|400|°C|-1}} ga yaqin haroratda [[Erish|erigan]] [[Ishqorlar|ishqoriy]] [[Tuzlar|kaliy tuziga]] botiriladi,&lt;ref name=&quot;howmade&quot; /&gt; bunda shishadagi kichikroq [[natriy]] ionlari tuzli hammomdagi kattaroq [[kaliy]] ionlari bilan almashtiriladi. Kattaroq ionlar koʻproq hajmni egallaydi va shu bilan yuqori qoldiq bosimli sirt qatlamini hosil qiladi, bu shisha yuzasiga mustahkamlik qobiliyatini&lt;ref name=&quot;untouched&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|sarlavha=What Stresses Gorilla Glass Makes It Stronger|nashriyot=Inside Science, Sophie Bushwick, February 4, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150205015206/http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|arxivsana=February 5, 2015}}&lt;/ref&gt; va umumiy yorilishga chidamliligini beradi,&lt;ref&gt;{{Citation|title=Electronic Design – Specialty Glass: a new design element in consumer electronics|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|last=Walton|first1=Donnell|last2=Amin|first2=Jaymin|last3=Shashdhar|first3=Naga|date=12 July 2010|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225125439/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|archivedate=25 December 2014}}.&lt;/ref&gt; kundalik foydalanishdan zararga chidamli qiladi.&lt;ref name=&quot;howmade&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How It's Made: Ion-exchange process|url=http://www.corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|ish=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=9 December 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113003806/http://corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|arxivsana=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;

== Aloqador mahsulotlar ==
2011-yil 26-oktabrda Corning [[OLED]] va keyingi avlod [[Suyuq kristalli display|LCD]] displeylari uchun mo‘ljallangan '''Lotus Glass’ning''' tijorat sotuvga chiqarilishini e’lon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Unveils Corning Lotus Glass for High-Performance Displays – New composition enables OLED and next generation liquid crystal displays|nashriyot=Corning|sana=Oct 25, 2011|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120615052125/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivsana=2012-06-15}}&lt;/ref&gt; Lotus Glassning ichki termal mustahkamligi yuqori haroratda ishlov berish jarayonida uning shakli va sifatini saqlab qolish imkonini beradi. Kristallanish va faollashtirish bosqichida siqilish va oʻzgaruvchanlikning kamayishi taglikdagi kuchlanish va buzilishlarni yanada kamaytiradi. Bu yuqori aniqlik va tezroq javob vaqti uchun rivojlangan orqa panellarda qatʼiy dizayn qoidalarini taʼminlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass and Gorilla Glass 2|nashriyot=Gizmo|url=http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141029050909/http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivsana=October 29, 2014}}&lt;/ref&gt; Corning maʼlumotlariga koʻra, Gorilla Glass ayniqsa displey qurilmalarining tashqi koʻrinishi uchun qopqoq oynasi, Lotus Glass esa suyuq kristalli displey panellarida foydalanish uchun shisha substrat sifatida ishlab chiqilgan. Boshqacha qilib aytganda, bitta mahsulot Gorilla Glass va Lotus Glass oynasini oʻz ichiga olishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Smartkeitai-Lotus&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass to {{sic|compli|ment|nolink=y|Expected=complement}} Gorilla Glass|nashriyot=Smart keitai|sana=October 26, 2011|url=http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120116153604/http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivsana=January 16, 2012}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 2-fevralda Corning Incorporated va [[Samsung]] Mobile Display Co., Ltd. Koreyada [[OLED]] qurilmalari bozori uchun maxsus shisha tagliklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi aksiyadorlik [[korxona]]&lt;nowiki/&gt;sini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Qoʻshma korxona Lotus Glass negizida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|sarlavha=Corning and Samsung Mobile Display Form New OLED Glass Venture – New business expands Corning's long-standing collaboration with Samsung|nashriyot=Corning|sana=2012-02-02|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131015191322/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|arxivsana=2013-10-15}}&lt;/ref&gt; Lotus XT Glass 2013-yilda sotuvga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|sarlavha=Corning: Corning Lotus XT Glass, May 2013|ish=corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150312205418/http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|arxivsana=2015-03-12}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda Corning displey substrati sifatida foydalanish uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;tomshardware.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Jane|muallif=McEntegart|url=http://www.tomshardware.com/news/Gorilla-Glass-Corning-Flexible-Glass-Curved-Glass-Willow-Glass,15879.html|sarlavha=Tom's Hardware, Gorilla Glass Maker Corning Debuts Flexible Willow Glass|sana=4 June 2012|ish=Tom’s hardware|kirish sanasi=2013-11-01}}&lt;/ref&gt; borosilikat shishasiga asoslangan moslashuvchan shisha&lt;ref name=&quot;specs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Willow Glass (2014 fact sheet)|nashriyot=[[Corning Inc.|Corning]]|url=http://www.corning.com/WorkArea/linkit.aspx?LinkIdentifier=id&amp;ItemID=63819|yil=2014}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; '''Willow Glassʼ'''ni taqdim etdi.

== Kimyoviy mustahkamlash jarayoni ==
Gorilla Glass’ning mustahkamligi ion almashinuvi orqali amalga oshiriladigan kimyoviy mustahkamlash jarayoni orqali erishiladi. Evelatus tomonidan ta'riflanganidek, bu jarayon shishani taxminan 400 °C (750 °F) haroratda eritilgan kaliy tuzi vannasiga botirishni o'z ichiga oladi. Ushbu botirish vaqtida shishadagi kichikroq natriy ionlari tuzli vannadagi kattaroq kaliy ionlari bilan almashtiriladi. Ushbu kattaroq ionlar shisha tuzilishida ko'proq joy egallaydi va shu bilan sirtda yuqori qoldiq bosimli qatlamni hosil qiladi. Ushbu siqilish bosimi himoya qalqoni vazifasini bajaradi va shishani chizish, yorilish va boshqa shikastlanish shakllariga sezilarli darajada chidamli qiladi. Ushbu jarayon Gorilla Glass’ning chidamliligi uchun juda muhim va uning mustahkamligini yo'qotmasdan yupqaroq va engilroq bo'lishiga imkon beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://evelatus.com/gorilla-glass-the-science-behind-smartphone-durability |sarlavha=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |sana=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |qaralgan sana=2025-yil 4-Yanvar |til=en-us}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>bu3k5lykk9oosr3v3ejxzd0lcjsbx0h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156239</id>
      <parentid>6156237</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:01:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25771" sha1="91cijuiphn20bm4rhufekne6om1dv3s" xml:space="preserve">[[Fayl:Nokia_N8_gorilla_glass_screen_(5083750412).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg/220px-Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg|thumb| Gorilla Glass ekranli [[Nokia N8]]]]

'''Gorilla Glass''' – bu ''Corning'' tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan kimyoviy jihatdan mustahkamlangan shisha brendi boʻlib, yettinchi avlodda nozik, yengil va shikastlanishga chidamli boʻlishi uchun moʻljallangan. Brend sifatida Gorilla Glass Corningʼga xosdir, ammo yaqin ekvivalentlari, jumladan AGC Inc.ning Dragontrail va Schott AG Xensation ham mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|sarlavha=Gorilla Glass maker unveils ultra-thin and flexible Willow Glass|ish=Physics News|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106075448/http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|arxivsana=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schott.com/xensation/english/index.html|sarlavha=Xensation|nashriyot=[[Schott AG|Schott]]|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103224742/http://www.schott.com/xensation/english/index.html|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gensix&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2018/07/18/corning-unveils-gorilla-glass-6/|sarlavha=Gorilla Glass 6 gives phones a better shot at surviving multiple drops|nashriyot=Engadget, July 19, 2018, Jon Fingas}}&lt;/ref&gt;.

[[Ishqorlar|Ishqoriy]] alyuminosilikat list shishasi asosan koʻchma elektron qurilmalar, jumladan, [[mobil telefon]]lar, portativ media pleyerlar, portativ kompyuter displeylari va [[Televideniye|televizor]] ekranlari uchun qoplama oynasi sifatida ishlatiladi&lt;ref name=&quot;faqs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|ish=Gorilla Glass|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|sana=March 10, 2012|kirish sanasi=November 1, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028081518/http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=October 28, 2013}}&lt;/ref&gt;. U Kentukkidagi [[Harrodsburg (Kentucky)|Xarrodsburg]], Koreyaning Asan&lt;ref name=&quot;AsanTransfer&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Announces Transfer of Corning® Gorilla® Glass Production|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2014-07-12|sana=March 6, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311093046/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|arxivsana=March 11, 2014}}&lt;/ref&gt; va [[Xitoy Respublikasi|Tayvanda]] ishlab chiqariladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|sarlavha=How Gorilla Glass is Made {{!}} Glass Composition and Manufacturing Process {{!}} Corning Gorilla Glass|ish=www.corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200801042230/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|til=en-us|kirish sanasi=2019-07-01|arxivsana=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;.

Corning 1960-yilda “Project Muscle” tashabbusi doirasida kimyoviy mustahkamlangan shisha bilan tajriba oʻtkazdi. Bir necha yil ichida ular ''Chemcor nomi'' bilan sotiladigan “mushakli oyna”ni&lt;ref name=&quot;muscled&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass, the Smartphone's Unsung Hero|ish=The New York Times|ism=David|muallif=Pogue|sana=December 9, 2010|url=http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130115030748/http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivsana=January 15, 2013}}&lt;/ref&gt; ishlab chiqdilar. Mahsulot 1990-yillarning boshlarigacha tijorat va sanoat ilovalarida, jumladan, avtomobil, aviatsiya va farmatsevtika maqsadlarida&lt;ref name=&quot;muscled&quot; /&gt;, xususan, 1968-yilda yuzlab Dodge Dart va Plymouth Barracuda [[Avtomobil sporti|poyga avtomobillarida]] ishlatilgan, bunda transport vositasining ogʻirligini minimallashtirish zarur edi&lt;ref name=&quot;WI-iPhone&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|year=2011|publisher=Simon &amp; Schuster|isbn=978-1-4516-4853-9|pages=471–72|chapter=36 – The iPhone: Three Revolutionary Products in One}}&lt;/ref&gt;. Tajriba 2005-yilda qayta tiklandi, shishani isteʼmolchi elektronikalarida ishlatish uchun yetarlicha yupqa qilish mumkinmi yoki yoʻqmi, tekshirildi. [[Apple Inc.|Apple]] oʻzining yangi [[IPhone|iPhoneʼida]] foydalanish uchun Corningʼdan yupqa, qattiq shisha soʻraganida, u tijorat maqsadlarida foydalanishga topshirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|sarlavha=Glass vendor Corning to receive $200 million from Apple's new fund|kirish sanasi=November 14, 2017|nashriyot=idownloadblog.com|iqtibos=[In 2005,] Corning CEO Wendell Weeks gave Steve Jobs a demonstration of his company’s glass material. Jobs was impressed and decided to use Corning’s glass protection for the original iPhone, as explained in Walter Isaacson’s authorized biography of the late Apple co-founder|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171114202220/http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|arxivsana=November 14, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Walter Isaacson Great Innovators e-book boxed set: Steve Jobs, Benjamin Franklin, Einstein|url=https://books.google.com/books?id=cf_2PBPP-rEC|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-7760-7}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil oktyabr oyida dunyo boʻylab besh milliardga yaqin qurilma Gorilla Glass oynasini oʻz ichiga oladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 October 2017 |title=One of the world's oldest products faces the digital future |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014001123/https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |archive-date=14 October 2017}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass oʻz bozorida hukmronlik qilgan holda, Dragontrail va [[Sapfir|sintetik sapfir]] kabi raqiblardan turli xil raqobatga duch keladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!Versiya
! Eʼlon qilingan
|-
| 1
| 2008-yil fevral&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|title=Corning Extends Fusion Process to Tackle Touch-Screen Applications|date=8 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|archivedate=26 September 2008|access-date=2022-09-06|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| 2012-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|title=Corning Unveils New Gorilla® Glass 2|date=9 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227164835/https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|archivedate=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3
| 2013-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dante D'Orazio |date=3 January 2013 |title=Corning Gorilla Glass 3 to be three times more scratch resistant than previous generation |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231836/http://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 4
| 2014-yil noyabr
|-
| 5
| 2016-yil iyul
|-
| SR+
| 2016-yil avgust &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Corning introduces Gorilla Glass SR+ for wearables |publisher=Android Authority |url=http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227151540/http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 6
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass 6, Delivering Improved Durability for Next-Generation Mobile Devices|date=18 July 2018|publisher=Corning|access-date=2022-09-06|archivedate=2018-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719203401/http://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| DX/DX+
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2018/07/corning-announces-corning-gorilla-glass-dx-and-corning-gorilla-glass-dx.html|title=Corning Announces Corning® Gorilla® Glass DX and Corning® Gorilla® Glass DX+|date=18 July 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|-
| Victus
| 2020-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2020/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-victus.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass Victus, The Toughest Gorilla Glass Yet For Mobile Consumer Electronics|date=23 July 2020|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|}
Corning kompaniyasi bir qator kompaniyalar uchun turli xil [[smartfon]]lar va boshqa maishiy elektronika qurilmalari uchun materialni yanada ishlab chiqdi.

Kompaniya materialning asosiy xususiyatlarini uning yuqori tirnalishga chidamliligi (himoya qoplamasi) va qattiqligi ([[Vikkers usuli|Vickers qattiqlik sinovi]] reytingi 622 dan 701 gacha)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass|url=http://www.corning.com/docs/specialtymaterials/pisheets/PI2317.pdf|nashriyot=Corning|ish=Technical Materials|kirish sanasi=2012-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140529230251/http://www.corning.com//docs//specialtymaterials//pisheets//PI2317.pdf|arxivsana=2014-05-29}}&lt;/ref&gt; sifatida sotadi, bu shishaning moʻrt boʻlmasdan yupqa boʻlishiga imkon beradi. U qayta ishlanishi mumkin.&lt;ref name=&quot;corninggorillaglass1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|ish=Gorilla Glass|kirish sanasi=2001-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101209145937/http://corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=2010-12-09}}&lt;/ref&gt;

2010-yilga kelib, shisha butun dunyo boʻylab mobil telefonlarning taxminan 20 foizida, taxminan 200 million donada ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;PC Mag&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ulanoff|ism=Lance|sarlavha=Why Is Gorilla Glass So Strong?|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|nashriyot=[[PC Magazine]]|sana=January 12, 2011|kirish sanasi=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125132123/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt; “Gorilla Glass 2” deb nomlangan ikkinchi avlod 2012-yilda taqdim etilgan. 2012-yil oktyabr oyida Corning bir milliarddan ortiq mobil qurilmalar Gorilla Glass oynasidan foydalanishini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=News release|date=Oct 24, 2012|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026021839/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|archivedate=2012-10-26}}.&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 2 asl Gorilla Glassdan 20% yupqaroq.&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|sarlavha=Corning, After Thinning Out Gorilla Glass, Makes New Generation Tougher|ish=Forbes|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103041122/http://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 3 CES 2013 koʻrgazmasida taqdim etildi. Corning maʼlumotlariga koʻra, material oldingi versiyaga qaraganda uch barobar koʻproq tirnalishga chidamli boʻlib, odatda shishani zaiflashtiradigan chuqur tirnalganlarga qarshi turish qobiliyati yaxshilangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|sarlavha=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028200846/http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|arxivsana=2013-10-28}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 3 uchun reklama materiali egiluvchanligidan tashqari, 40% tirnalishga chidamliligini taʼkidlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lidsky|ism=David|url=http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|sarlavha=Corning|ish=Most innovative companies|nashriyot=Fast Company|sana=2013-02-11|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020222059/http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|arxivsana=2013-10-20}}&lt;/ref&gt; Gorilla Glass 3 dizayni Corning tomonidan qatʼiylik nazariyasini qoʻllash orqali olingan optimal kompozitsiyani bashorat qilish bilan laboratoriyalarda eritilishidan oldin atom miqyosidagi modellashtirishdan birinchi foydalanishi edi.&lt;ref name=&quot;gorilla3acers&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wray|ism=Peter|sarlavha=Gorilla Glass 3 explained (and it is a modeling first for Corning!)|url=http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|ish=Ceramic Tech Today|nashriyot=The American Ceramic Society|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20140126123503/http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|arxivsana=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 3 eʼlon qilinganida, Corning kelajakda takomillashtirilishi kerak boʻlgan yoʻnalishlar aks ettirish va barmoq izlari dogʻlariga sezuvchanlikni kamaytirish, sirt ishlov berish va oynaning ishlov berish usulini oʻzgartirishni taʼkidladi.&lt;ref name=&quot;forbes&quot;/&gt; Uning yuzasi antibakterial boʻlgan ion kumushli mikroblarga qarshi Gorilla Glass 2014-yil boshida namoyish etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|sarlavha=Corning Unveils World's First Antimicrobial Cover|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215213759/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|arxivsana=2014-12-15}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 4, shikastlanishga chidamliligi va oʻzidan oldingi versiyasi bilan bir xil ishlash bilan juda yupqa shaklga ega, 2014-yil oxirida eʼlon qilingan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning+Gorilla+Glass+4_PI+Sheet_112414.pdf|sarlavha=Mobile Phones, Smartphones, Slates, Tablets, Notebooks, Wearables and other devices with Gorilla Glass – Corning Gorilla Glass|ish=www.corninggorillaglass.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160131140713/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning%20Gorilla%20Glass%204_PI%20Sheet_112414.pdf|arxivsana=2016-01-31}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass 6, tirnalishga chidamliligi boʻyicha Gorilla Glass 5ga teng, lekin undan ham balandroqdan bir necha marta tushishdan omon qolish uchun moʻljallangan, birinchi marta [[Samsung Galaxy S10]] qurilmasida 2019-yilda qoʻllangan.&lt;ref name=&quot;Samsung&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note10 {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|ish=www.corning.com|nashriyot=Samsung|kirish sanasi=17 May 2020|arxivurl=https://archive.today/20200517200351/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|arxivsana=17 May 2020|til=en-us}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass SR+ taqiladigan qurilmalar uchun moʻljallangan boʻlib, birinchi marta 2016-yilda Samsung Gear S3 aqlli soatlarida ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;BBC-S3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Gear S3 watches get bigger screens and batteries|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|ish=BBC|kirish sanasi=2016-09-01|sana=2016-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160831224206/http://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|arxivsana=2016-08-31}}&lt;/ref&gt;

[[Ford Motor Company]] 2016-yildan boshlab [[Ford GT]] sport avtomobilida old va orqa old oynalar uchun materialdan foydalanishini eʼlon qildi;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|sarlavha=Gorilla Glass, used for cell phones, is coming to cars - Houston Chronicle|kirish sanasi=2015-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225061200/http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|arxivsana=2015-12-25}}&lt;/ref&gt; keyinchalik u Ford F-150 va Jeep Wrangler kabi asosiy modellarga tarqaldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/news/a29214448/gorilla-glass-windshields-pricing/|sarlavha=Gorilla Glass Windshields Are Impressive, but Are They Worth the Money?|ish=[[Car and Driver]]|muallif=Atiyeh|ism=Clifford|sana=25 September 2019|kirish sanasi=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass DX+ SR+ o‘rnini egalladi va birinchi marta 2018-yilda Samsung Galaxy Watch’da foydalanilgan.&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/08/corning-gorilla-glass-dxplus-chosen-for-samsung-galaxy-watch.html|title=Corning Gorilla Glass DX+ Chosen for Samsung Galaxy Watch|date=August 9, 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note20 Ultra {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note20-ultra.html|ish=Corning|til=en-us}}&lt;/ref&gt;

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;/&gt;

== Ishlab chiqarish ==
Ishlab chiqarish jarayonida shisha ion almashinuvi orqali qattiqlashadi. Material {{Convert|400|°C|-1}} ga yaqin haroratda [[Erish|erigan]] [[Ishqorlar|ishqoriy]] [[Tuzlar|kaliy tuziga]] botiriladi,&lt;ref name=&quot;howmade&quot; /&gt; bunda shishadagi kichikroq [[natriy]] ionlari tuzli hammomdagi kattaroq [[kaliy]] ionlari bilan almashtiriladi. Kattaroq ionlar koʻproq hajmni egallaydi va shu bilan yuqori qoldiq bosimli sirt qatlamini hosil qiladi, bu shisha yuzasiga mustahkamlik qobiliyatini&lt;ref name=&quot;untouched&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|sarlavha=What Stresses Gorilla Glass Makes It Stronger|nashriyot=Inside Science, Sophie Bushwick, February 4, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150205015206/http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|arxivsana=February 5, 2015}}&lt;/ref&gt; va umumiy yorilishga chidamliligini beradi,&lt;ref&gt;{{Citation|title=Electronic Design – Specialty Glass: a new design element in consumer electronics|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|last=Walton|first1=Donnell|last2=Amin|first2=Jaymin|last3=Shashdhar|first3=Naga|date=12 July 2010|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225125439/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|archivedate=25 December 2014}}.&lt;/ref&gt; kundalik foydalanishdan zararga chidamli qiladi.&lt;ref name=&quot;howmade&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How It's Made: Ion-exchange process|url=http://www.corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|ish=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=9 December 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113003806/http://corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|arxivsana=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;

== Aloqador mahsulotlar ==
2011-yil 26-oktabrda Corning [[OLED]] va keyingi avlod [[Suyuq kristalli display|LCD]] displeylari uchun mo‘ljallangan '''Lotus Glass’ning''' tijorat sotuvga chiqarilishini e’lon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Unveils Corning Lotus Glass for High-Performance Displays – New composition enables OLED and next generation liquid crystal displays|nashriyot=Corning|sana=Oct 25, 2011|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120615052125/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivsana=2012-06-15}}&lt;/ref&gt; Lotus Glassning ichki termal mustahkamligi yuqori haroratda ishlov berish jarayonida uning shakli va sifatini saqlab qolish imkonini beradi. Kristallanish va faollashtirish bosqichida siqilish va oʻzgaruvchanlikning kamayishi taglikdagi kuchlanish va buzilishlarni yanada kamaytiradi. Bu yuqori aniqlik va tezroq javob vaqti uchun rivojlangan orqa panellarda qatʼiy dizayn qoidalarini taʼminlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass and Gorilla Glass 2|nashriyot=Gizmo|url=http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141029050909/http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivsana=October 29, 2014}}&lt;/ref&gt; Corning maʼlumotlariga koʻra, Gorilla Glass ayniqsa displey qurilmalarining tashqi koʻrinishi uchun qopqoq oynasi, Lotus Glass esa suyuq kristalli displey panellarida foydalanish uchun shisha substrat sifatida ishlab chiqilgan. Boshqacha qilib aytganda, bitta mahsulot Gorilla Glass va Lotus Glass oynasini oʻz ichiga olishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Smartkeitai-Lotus&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass to {{sic|compli|ment|nolink=y|Expected=complement}} Gorilla Glass|nashriyot=Smart keitai|sana=October 26, 2011|url=http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120116153604/http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivsana=January 16, 2012}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 2-fevralda Corning Incorporated va [[Samsung]] Mobile Display Co., Ltd. Koreyada [[OLED]] qurilmalari bozori uchun maxsus shisha tagliklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi aksiyadorlik [[korxona]]&lt;nowiki/&gt;sini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Qoʻshma korxona Lotus Glass negizida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|sarlavha=Corning and Samsung Mobile Display Form New OLED Glass Venture – New business expands Corning's long-standing collaboration with Samsung|nashriyot=Corning|sana=2012-02-02|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131015191322/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|arxivsana=2013-10-15}}&lt;/ref&gt; Lotus XT Glass 2013-yilda sotuvga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|sarlavha=Corning: Corning Lotus XT Glass, May 2013|ish=corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150312205418/http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|arxivsana=2015-03-12}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda Corning displey substrati sifatida foydalanish uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;tomshardware.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Jane|muallif=McEntegart|url=http://www.tomshardware.com/news/Gorilla-Glass-Corning-Flexible-Glass-Curved-Glass-Willow-Glass,15879.html|sarlavha=Tom's Hardware, Gorilla Glass Maker Corning Debuts Flexible Willow Glass|sana=4 June 2012|ish=Tom’s hardware|kirish sanasi=2013-11-01}}&lt;/ref&gt; borosilikat shishasiga asoslangan moslashuvchan shisha&lt;ref name=&quot;specs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Willow Glass (2014 fact sheet)|nashriyot=[[Corning Inc.|Corning]]|url=http://www.corning.com/WorkArea/linkit.aspx?LinkIdentifier=id&amp;ItemID=63819|yil=2014}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; '''Willow Glassʼ'''ni taqdim etdi.

== Kimyoviy mustahkamlash jarayoni ==
Gorilla Glass’ning mustahkamligi ion almashinuvi orqali amalga oshiriladigan kimyoviy mustahkamlash jarayoni orqali erishiladi. Evelatus tomonidan ta'riflanganidek, bu jarayon shishani taxminan 400 °C (750 °F) haroratda eritilgan kaliy tuzi vannasiga botirishni o'z ichiga oladi. Ushbu botirish vaqtida shishadagi kichikroq natriy ionlari tuzli vannadagi kattaroq kaliy ionlari bilan almashtiriladi. Ushbu kattaroq ionlar shisha tuzilishida ko'proq joy egallaydi va shu bilan sirtda yuqori qoldiq bosimli qatlamni hosil qiladi. Ushbu siqilish bosimi himoya qalqoni vazifasini bajaradi va shishani chizish, yorilish va boshqa shikastlanish shakllariga sezilarli darajada chidamli qiladi. Ushbu jarayon Gorilla Glass’ning chidamliligi uchun juda muhim va uning mustahkamligini yo'qotmasdan yupqaroq va engilroq bo'lishiga imkon beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://evelatus.com/gorilla-glass-the-science-behind-smartphone-durability |sarlavha=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |sana=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |qaralgan sana=2025-yil 4-Yanvar |til=en-us}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>91cijuiphn20bm4rhufekne6om1dv3s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156240</id>
      <parentid>6156239</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:02:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25773" sha1="t1w3cewaz394mzt1pcuxz3ses3uu867" xml:space="preserve">[[Fayl:Nokia_N8_gorilla_glass_screen_(5083750412).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg/220px-Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg|thumb| Gorilla Glass ekranli [[Nokia N8]]]]

'''Gorilla Glass''' – bu ''Corning'' tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan kimyoviy jihatdan mustahkamlangan shisha brendi boʻlib, yettinchi avlodda nozik, yengil va shikastlanishga chidamli boʻlishi uchun moʻljallangan. Brend sifatida Gorilla Glass Corningʼga xosdir, ammo yaqin ekvivalentlari, jumladan AGC Inc.ning Dragontrail va Schott AG Xensation ham mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|sarlavha=Gorilla Glass maker unveils ultra-thin and flexible Willow Glass|ish=Physics News|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106075448/http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|arxivsana=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schott.com/xensation/english/index.html|sarlavha=Xensation|nashriyot=[[Schott AG|Schott]]|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103224742/http://www.schott.com/xensation/english/index.html|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gensix&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2018/07/18/corning-unveils-gorilla-glass-6/|sarlavha=Gorilla Glass 6 gives phones a better shot at surviving multiple drops|nashriyot=Engadget, July 19, 2018, Jon Fingas}}&lt;/ref&gt;.

[[Ishqorlar|Ishqoriy]] alyuminosilikat list shishasi asosan koʻchma elektron qurilmalar, jumladan, [[mobil telefon]]lar, portativ media pleyerlar, portativ kompyuter displeylari va [[Televideniye|televizor]] ekranlari uchun qoplama oynasi sifatida ishlatiladi&lt;ref name=&quot;faqs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|ish=Gorilla Glass|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|sana=March 10, 2012|kirish sanasi=November 1, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028081518/http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=October 28, 2013}}&lt;/ref&gt;. U Kentukkidagi [[Harrodsburg (Kentucky)|Xarrodsburg]], Koreyaning Asan&lt;ref name=&quot;AsanTransfer&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Announces Transfer of Corning® Gorilla® Glass Production|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2014-07-12|sana=March 6, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311093046/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|arxivsana=March 11, 2014}}&lt;/ref&gt; va [[Xitoy Respublikasi|Tayvanda]] ishlab chiqariladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|sarlavha=How Gorilla Glass is Made {{!}} Glass Composition and Manufacturing Process {{!}} Corning Gorilla Glass|ish=www.corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200801042230/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|til=en-us|kirish sanasi=2019-07-01|arxivsana=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;.

Corning 1960-yilda “Project Muscle” tashabbusi doirasida kimyoviy mustahkamlangan shisha bilan tajriba oʻtkazdi. Bir necha yil ichida ular ''Chemcor nomi'' bilan sotiladigan “mushakli oyna”ni&lt;ref name=&quot;muscled&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass, the Smartphone's Unsung Hero|ish=The New York Times|ism=David|muallif=Pogue|sana=December 9, 2010|url=http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130115030748/http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivsana=January 15, 2013}}&lt;/ref&gt; ishlab chiqdilar. Mahsulot 1990-yillarning boshlarigacha tijorat va sanoat ilovalarida, jumladan, avtomobil, aviatsiya va farmatsevtika maqsadlarida&lt;ref name=&quot;muscled&quot; /&gt;, xususan, 1968-yilda yuzlab Dodge Dart va Plymouth Barracuda [[Avtomobil sporti|poyga avtomobillarida]] ishlatilgan, bunda transport vositasining ogʻirligini minimallashtirish zarur edi&lt;ref name=&quot;WI-iPhone&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|year=2011|publisher=Simon &amp; Schuster|isbn=978-1-4516-4853-9|pages=471–72|chapter=36 – The iPhone: Three Revolutionary Products in One}}&lt;/ref&gt;. Tajriba 2005-yilda qayta tiklandi, shishani isteʼmolchi elektronikalarida ishlatish uchun yetarlicha yupqa qilish mumkinmi yoki yoʻqmi, tekshirildi. [[Apple Inc.|Apple]] oʻzining yangi [[IPhone|iPhoneʼida]] foydalanish uchun Corningʼdan yupqa, qattiq shisha soʻraganida, u tijorat maqsadlarida foydalanishga topshirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|sarlavha=Glass vendor Corning to receive $200 million from Apple's new fund|kirish sanasi=November 14, 2017|nashriyot=idownloadblog.com|iqtibos=[In 2005,] Corning CEO Wendell Weeks gave Steve Jobs a demonstration of his company’s glass material. Jobs was impressed and decided to use Corning’s glass protection for the original iPhone, as explained in Walter Isaacson’s authorized biography of the late Apple co-founder|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171114202220/http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|arxivsana=November 14, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Walter Isaacson Great Innovators e-book boxed set: Steve Jobs, Benjamin Franklin, Einstein|url=https://books.google.com/books?id=cf_2PBPP-rEC|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-7760-7}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil oktyabr oyida dunyo boʻylab besh milliardga yaqin qurilma Gorilla Glass oynasini oʻz ichiga oladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 October 2017 |title=One of the world's oldest products faces the digital future |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014001123/https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |archive-date=14 October 2017}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass oʻz bozorida hukmronlik qilgan holda, Dragontrail va [[Sapfir|sintetik sapfir]] kabi raqiblardan turli xil raqobatga duch keladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!Versiya
! Eʼlon qilingan
|-
| 1
| 2008-yil fevral&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|title=Corning Extends Fusion Process to Tackle Touch-Screen Applications|date=8 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|archivedate=26 September 2008|access-date=2022-09-06|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| 2012-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|title=Corning Unveils New Gorilla® Glass 2|date=9 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227164835/https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|archivedate=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3
| 2013-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dante D'Orazio |date=3 January 2013 |title=Corning Gorilla Glass 3 to be three times more scratch resistant than previous generation |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231836/http://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 4
| 2014-yil noyabr
|-
| 5
| 2016-yil iyul
|-
| SR+
| 2016-yil avgust &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Corning introduces Gorilla Glass SR+ for wearables |publisher=Android Authority |url=http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227151540/http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 6
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass 6, Delivering Improved Durability for Next-Generation Mobile Devices|date=18 July 2018|publisher=Corning|access-date=2022-09-06|archivedate=2018-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719203401/http://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| DX/DX+
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2018/07/corning-announces-corning-gorilla-glass-dx-and-corning-gorilla-glass-dx.html|title=Corning Announces Corning® Gorilla® Glass DX and Corning® Gorilla® Glass DX+|date=18 July 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|-
| Victus
| 2020-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2020/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-victus.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass Victus, The Toughest Gorilla Glass Yet For Mobile Consumer Electronics|date=23 July 2020|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|}
Corning kompaniyasi bir qator kompaniyalar uchun turli xil [[smartfon]]lar va boshqa maishiy elektronika qurilmalari uchun materialni yanada ishlab chiqdi.

Kompaniya materialning asosiy xususiyatlarini uning yuqori tirnalishga chidamliligi (himoya qoplamasi) va qattiqligi ([[Vikkers usuli|Vickers qattiqlik sinovi]] reytingi 622 dan 701 gacha)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass|url=http://www.corning.com/docs/specialtymaterials/pisheets/PI2317.pdf|nashriyot=Corning|ish=Technical Materials|kirish sanasi=2012-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140529230251/http://www.corning.com//docs//specialtymaterials//pisheets//PI2317.pdf|arxivsana=2014-05-29}}&lt;/ref&gt; sifatida sotadi, bu shishaning moʻrt boʻlmasdan yupqa boʻlishiga imkon beradi. U qayta ishlanishi mumkin&lt;ref name=&quot;corninggorillaglass1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|ish=Gorilla Glass|kirish sanasi=2001-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101209145937/http://corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=2010-12-09}}&lt;/ref&gt;.

2010-yilga kelib, shisha butun dunyo boʻylab mobil telefonlarning taxminan 20 foizida, taxminan 200 million donada ishlatilgan&lt;ref name=&quot;PC Mag&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ulanoff|ism=Lance|sarlavha=Why Is Gorilla Glass So Strong?|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|nashriyot=[[PC Magazine]]|sana=January 12, 2011|kirish sanasi=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125132123/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt;. “Gorilla Glass 2” deb nomlangan ikkinchi avlod 2012-yilda taqdim etilgan. 2012-yil oktyabr oyida Corning bir milliarddan ortiq mobil qurilmalar Gorilla Glass oynasidan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Citation|title=News release|date=Oct 24, 2012|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026021839/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|archivedate=2012-10-26}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 2 asl Gorilla Glassdan 20% yupqaroq&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|sarlavha=Corning, After Thinning Out Gorilla Glass, Makes New Generation Tougher|ish=Forbes|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103041122/http://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 CES 2013 koʻrgazmasida taqdim etildi. Corning maʼlumotlariga koʻra, material oldingi versiyaga qaraganda uch barobar koʻproq tirnalishga chidamli boʻlib, odatda shishani zaiflashtiradigan chuqur tirnalganlarga qarshi turish qobiliyati yaxshilangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|sarlavha=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028200846/http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|arxivsana=2013-10-28}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 uchun reklama materiali egiluvchanligidan tashqari, 40% tirnalishga chidamliligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lidsky|ism=David|url=http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|sarlavha=Corning|ish=Most innovative companies|nashriyot=Fast Company|sana=2013-02-11|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020222059/http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|arxivsana=2013-10-20}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 dizayni Corning tomonidan qatʼiylik nazariyasini qoʻllash orqali olingan optimal kompozitsiyani bashorat qilish bilan laboratoriyalarda eritilishidan oldin atom miqyosidagi modellashtirishdan birinchi foydalanishi edi&lt;ref name=&quot;gorilla3acers&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wray|ism=Peter|sarlavha=Gorilla Glass 3 explained (and it is a modeling first for Corning!)|url=http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|ish=Ceramic Tech Today|nashriyot=The American Ceramic Society|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20140126123503/http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|arxivsana=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 eʼlon qilinganida, Corning kelajakda takomillashtirilishi kerak boʻlgan yoʻnalishlar aks ettirish va barmoq izlari dogʻlariga sezuvchanlikni kamaytirish, sirt ishlov berish va oynaning ishlov berish usulini oʻzgartirishni taʼkidladi&lt;ref name=&quot;forbes&quot;/&gt;. Uning yuzasi antibakterial boʻlgan ion kumushli mikroblarga qarshi Gorilla Glass 2014-yil boshida namoyish etilgan.ʼ&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|sarlavha=Corning Unveils World's First Antimicrobial Cover|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215213759/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|arxivsana=2014-12-15}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 4, shikastlanishga chidamliligi va oʻzidan oldingi versiyasi bilan bir xil ishlash bilan juda yupqa shaklga ega, 2014-yil oxirida eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning+Gorilla+Glass+4_PI+Sheet_112414.pdf|sarlavha=Mobile Phones, Smartphones, Slates, Tablets, Notebooks, Wearables and other devices with Gorilla Glass – Corning Gorilla Glass|ish=www.corninggorillaglass.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160131140713/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning%20Gorilla%20Glass%204_PI%20Sheet_112414.pdf|arxivsana=2016-01-31}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 6, tirnalishga chidamliligi boʻyicha Gorilla Glass 5ga teng, lekin undan ham balandroqdan bir necha marta tushishdan omon qolish uchun moʻljallangan, birinchi marta [[Samsung Galaxy S10]] qurilmasida 2019-yilda qoʻllangan&lt;ref name=&quot;Samsung&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note10 {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|ish=www.corning.com|nashriyot=Samsung|kirish sanasi=17 May 2020|arxivurl=https://archive.today/20200517200351/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|arxivsana=17 May 2020|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass SR+ taqiladigan qurilmalar uchun moʻljallangan boʻlib, birinchi marta 2016-yilda Samsung Gear S3 aqlli soatlarida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;BBC-S3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Gear S3 watches get bigger screens and batteries|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|ish=BBC|kirish sanasi=2016-09-01|sana=2016-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160831224206/http://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|arxivsana=2016-08-31}}&lt;/ref&gt;.

[[Ford Motor Company]] 2016-yildan boshlab [[Ford GT]] sport avtomobilida old va orqa old oynalar uchun materialdan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|sarlavha=Gorilla Glass, used for cell phones, is coming to cars - Houston Chronicle|kirish sanasi=2015-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225061200/http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|arxivsana=2015-12-25}}&lt;/ref&gt;; keyinchalik u Ford F-150 va Jeep Wrangler kabi asosiy modellarga tarqaldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/news/a29214448/gorilla-glass-windshields-pricing/|sarlavha=Gorilla Glass Windshields Are Impressive, but Are They Worth the Money?|ish=[[Car and Driver]]|muallif=Atiyeh|ism=Clifford|sana=25 September 2019|kirish sanasi=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass DX+ SR+ o‘rnini egalladi va birinchi marta 2018-yilda Samsung Galaxy Watch’da foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/08/corning-gorilla-glass-dxplus-chosen-for-samsung-galaxy-watch.html|title=Corning Gorilla Glass DX+ Chosen for Samsung Galaxy Watch|date=August 9, 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note20 Ultra {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note20-ultra.html|ish=Corning|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;/&gt;.

== Ishlab chiqarish ==
Ishlab chiqarish jarayonida shisha ion almashinuvi orqali qattiqlashadi. Material {{Convert|400|°C|-1}} ga yaqin haroratda [[Erish|erigan]] [[Ishqorlar|ishqoriy]] [[Tuzlar|kaliy tuziga]] botiriladi,&lt;ref name=&quot;howmade&quot; /&gt; bunda shishadagi kichikroq [[natriy]] ionlari tuzli hammomdagi kattaroq [[kaliy]] ionlari bilan almashtiriladi. Kattaroq ionlar koʻproq hajmni egallaydi va shu bilan yuqori qoldiq bosimli sirt qatlamini hosil qiladi, bu shisha yuzasiga mustahkamlik qobiliyatini&lt;ref name=&quot;untouched&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|sarlavha=What Stresses Gorilla Glass Makes It Stronger|nashriyot=Inside Science, Sophie Bushwick, February 4, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150205015206/http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|arxivsana=February 5, 2015}}&lt;/ref&gt; va umumiy yorilishga chidamliligini beradi,&lt;ref&gt;{{Citation|title=Electronic Design – Specialty Glass: a new design element in consumer electronics|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|last=Walton|first1=Donnell|last2=Amin|first2=Jaymin|last3=Shashdhar|first3=Naga|date=12 July 2010|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225125439/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|archivedate=25 December 2014}}.&lt;/ref&gt; kundalik foydalanishdan zararga chidamli qiladi.&lt;ref name=&quot;howmade&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How It's Made: Ion-exchange process|url=http://www.corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|ish=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=9 December 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113003806/http://corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|arxivsana=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;

== Aloqador mahsulotlar ==
2011-yil 26-oktabrda Corning [[OLED]] va keyingi avlod [[Suyuq kristalli display|LCD]] displeylari uchun mo‘ljallangan '''Lotus Glass’ning''' tijorat sotuvga chiqarilishini e’lon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Unveils Corning Lotus Glass for High-Performance Displays – New composition enables OLED and next generation liquid crystal displays|nashriyot=Corning|sana=Oct 25, 2011|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120615052125/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivsana=2012-06-15}}&lt;/ref&gt; Lotus Glassning ichki termal mustahkamligi yuqori haroratda ishlov berish jarayonida uning shakli va sifatini saqlab qolish imkonini beradi. Kristallanish va faollashtirish bosqichida siqilish va oʻzgaruvchanlikning kamayishi taglikdagi kuchlanish va buzilishlarni yanada kamaytiradi. Bu yuqori aniqlik va tezroq javob vaqti uchun rivojlangan orqa panellarda qatʼiy dizayn qoidalarini taʼminlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass and Gorilla Glass 2|nashriyot=Gizmo|url=http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141029050909/http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivsana=October 29, 2014}}&lt;/ref&gt; Corning maʼlumotlariga koʻra, Gorilla Glass ayniqsa displey qurilmalarining tashqi koʻrinishi uchun qopqoq oynasi, Lotus Glass esa suyuq kristalli displey panellarida foydalanish uchun shisha substrat sifatida ishlab chiqilgan. Boshqacha qilib aytganda, bitta mahsulot Gorilla Glass va Lotus Glass oynasini oʻz ichiga olishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Smartkeitai-Lotus&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass to {{sic|compli|ment|nolink=y|Expected=complement}} Gorilla Glass|nashriyot=Smart keitai|sana=October 26, 2011|url=http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120116153604/http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivsana=January 16, 2012}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 2-fevralda Corning Incorporated va [[Samsung]] Mobile Display Co., Ltd. Koreyada [[OLED]] qurilmalari bozori uchun maxsus shisha tagliklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi aksiyadorlik [[korxona]]&lt;nowiki/&gt;sini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Qoʻshma korxona Lotus Glass negizida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|sarlavha=Corning and Samsung Mobile Display Form New OLED Glass Venture – New business expands Corning's long-standing collaboration with Samsung|nashriyot=Corning|sana=2012-02-02|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131015191322/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|arxivsana=2013-10-15}}&lt;/ref&gt; Lotus XT Glass 2013-yilda sotuvga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|sarlavha=Corning: Corning Lotus XT Glass, May 2013|ish=corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150312205418/http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|arxivsana=2015-03-12}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda Corning displey substrati sifatida foydalanish uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;tomshardware.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Jane|muallif=McEntegart|url=http://www.tomshardware.com/news/Gorilla-Glass-Corning-Flexible-Glass-Curved-Glass-Willow-Glass,15879.html|sarlavha=Tom's Hardware, Gorilla Glass Maker Corning Debuts Flexible Willow Glass|sana=4 June 2012|ish=Tom’s hardware|kirish sanasi=2013-11-01}}&lt;/ref&gt; borosilikat shishasiga asoslangan moslashuvchan shisha&lt;ref name=&quot;specs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Willow Glass (2014 fact sheet)|nashriyot=[[Corning Inc.|Corning]]|url=http://www.corning.com/WorkArea/linkit.aspx?LinkIdentifier=id&amp;ItemID=63819|yil=2014}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; '''Willow Glassʼ'''ni taqdim etdi.

== Kimyoviy mustahkamlash jarayoni ==
Gorilla Glass’ning mustahkamligi ion almashinuvi orqali amalga oshiriladigan kimyoviy mustahkamlash jarayoni orqali erishiladi. Evelatus tomonidan ta'riflanganidek, bu jarayon shishani taxminan 400 °C (750 °F) haroratda eritilgan kaliy tuzi vannasiga botirishni o'z ichiga oladi. Ushbu botirish vaqtida shishadagi kichikroq natriy ionlari tuzli vannadagi kattaroq kaliy ionlari bilan almashtiriladi. Ushbu kattaroq ionlar shisha tuzilishida ko'proq joy egallaydi va shu bilan sirtda yuqori qoldiq bosimli qatlamni hosil qiladi. Ushbu siqilish bosimi himoya qalqoni vazifasini bajaradi va shishani chizish, yorilish va boshqa shikastlanish shakllariga sezilarli darajada chidamli qiladi. Ushbu jarayon Gorilla Glass’ning chidamliligi uchun juda muhim va uning mustahkamligini yo'qotmasdan yupqaroq va engilroq bo'lishiga imkon beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://evelatus.com/gorilla-glass-the-science-behind-smartphone-durability |sarlavha=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |sana=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |qaralgan sana=2025-yil 4-Yanvar |til=en-us}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>t1w3cewaz394mzt1pcuxz3ses3uu867</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156241</id>
      <parentid>6156240</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25786" sha1="qhkrg2k7so5puxr1pfa3nt8poyasg4b" xml:space="preserve">[[Fayl:Nokia_N8_gorilla_glass_screen_(5083750412).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg/220px-Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg|thumb| Gorilla Glass ekranli [[Nokia N8]]]]

'''Gorilla Glass''' – bu ''Corning'' tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan kimyoviy jihatdan mustahkamlangan shisha [[brend]]&lt;nowiki/&gt;i boʻlib, yettinchi avlodda nozik, yengil va shikastlanishga chidamli boʻlishi uchun moʻljallangan. Brend sifatida Gorilla Glass Corningʼga xosdir, ammo yaqin ekvivalentlari, jumladan AGC Inc.ning Dragontrail va Schott AG Xensation ham mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|sarlavha=Gorilla Glass maker unveils ultra-thin and flexible Willow Glass|ish=Physics News|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106075448/http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|arxivsana=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schott.com/xensation/english/index.html|sarlavha=Xensation|nashriyot=[[Schott AG|Schott]]|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103224742/http://www.schott.com/xensation/english/index.html|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gensix&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2018/07/18/corning-unveils-gorilla-glass-6/|sarlavha=Gorilla Glass 6 gives phones a better shot at surviving multiple drops|nashriyot=Engadget, July 19, 2018, Jon Fingas}}&lt;/ref&gt;.

[[Ishqorlar|Ishqoriy]] alyuminosilikat list shishasi asosan koʻchma elektron qurilmalar, jumladan, [[mobil telefon]]lar, portativ media pleyerlar, portativ kompyuter displeylari va [[Televideniye|televizor]] ekranlari uchun qoplama oynasi sifatida ishlatiladi&lt;ref name=&quot;faqs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|ish=Gorilla Glass|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|sana=March 10, 2012|kirish sanasi=November 1, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028081518/http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=October 28, 2013}}&lt;/ref&gt;. U Kentukkidagi [[Harrodsburg (Kentucky)|Xarrodsburg]], Koreyaning Asan&lt;ref name=&quot;AsanTransfer&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Announces Transfer of Corning® Gorilla® Glass Production|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2014-07-12|sana=March 6, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311093046/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|arxivsana=March 11, 2014}}&lt;/ref&gt; va [[Xitoy Respublikasi|Tayvanda]] ishlab chiqariladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|sarlavha=How Gorilla Glass is Made {{!}} Glass Composition and Manufacturing Process {{!}} Corning Gorilla Glass|ish=www.corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200801042230/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|til=en-us|kirish sanasi=2019-07-01|arxivsana=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;.

Corning 1960-yilda “Project Muscle” tashabbusi doirasida kimyoviy mustahkamlangan shisha bilan tajriba oʻtkazdi. Bir necha yil ichida ular ''Chemcor nomi'' bilan sotiladigan “mushakli oyna”ni&lt;ref name=&quot;muscled&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass, the Smartphone's Unsung Hero|ish=The New York Times|ism=David|muallif=Pogue|sana=December 9, 2010|url=http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130115030748/http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivsana=January 15, 2013}}&lt;/ref&gt; ishlab chiqdilar. Mahsulot 1990-yillarning boshlarigacha tijorat va sanoat ilovalarida, jumladan, avtomobil, aviatsiya va farmatsevtika maqsadlarida&lt;ref name=&quot;muscled&quot; /&gt;, xususan, 1968-yilda yuzlab Dodge Dart va Plymouth Barracuda [[Avtomobil sporti|poyga avtomobillarida]] ishlatilgan, bunda transport vositasining ogʻirligini minimallashtirish zarur edi&lt;ref name=&quot;WI-iPhone&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|year=2011|publisher=Simon &amp; Schuster|isbn=978-1-4516-4853-9|pages=471–72|chapter=36 – The iPhone: Three Revolutionary Products in One}}&lt;/ref&gt;. Tajriba 2005-yilda qayta tiklandi, shishani isteʼmolchi elektronikalarida ishlatish uchun yetarlicha yupqa qilish mumkinmi yoki yoʻqmi, tekshirildi. [[Apple Inc.|Apple]] oʻzining yangi [[IPhone|iPhoneʼida]] foydalanish uchun Corningʼdan yupqa, qattiq shisha soʻraganida, u tijorat maqsadlarida foydalanishga topshirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|sarlavha=Glass vendor Corning to receive $200 million from Apple's new fund|kirish sanasi=November 14, 2017|nashriyot=idownloadblog.com|iqtibos=[In 2005,] Corning CEO Wendell Weeks gave Steve Jobs a demonstration of his company’s glass material. Jobs was impressed and decided to use Corning’s glass protection for the original iPhone, as explained in Walter Isaacson’s authorized biography of the late Apple co-founder|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171114202220/http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|arxivsana=November 14, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Walter Isaacson Great Innovators e-book boxed set: Steve Jobs, Benjamin Franklin, Einstein|url=https://books.google.com/books?id=cf_2PBPP-rEC|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-7760-7}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil oktyabr oyida dunyo boʻylab besh milliardga yaqin qurilma Gorilla Glass oynasini oʻz ichiga oladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 October 2017 |title=One of the world's oldest products faces the digital future |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014001123/https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |archive-date=14 October 2017}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass oʻz bozorida hukmronlik qilgan holda, Dragontrail va [[Sapfir|sintetik sapfir]] kabi raqiblardan turli xil raqobatga duch keladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!Versiya
! Eʼlon qilingan
|-
| 1
| 2008-yil fevral&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|title=Corning Extends Fusion Process to Tackle Touch-Screen Applications|date=8 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|archivedate=26 September 2008|access-date=2022-09-06|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| 2012-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|title=Corning Unveils New Gorilla® Glass 2|date=9 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227164835/https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|archivedate=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3
| 2013-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dante D'Orazio |date=3 January 2013 |title=Corning Gorilla Glass 3 to be three times more scratch resistant than previous generation |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231836/http://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 4
| 2014-yil noyabr
|-
| 5
| 2016-yil iyul
|-
| SR+
| 2016-yil avgust &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Corning introduces Gorilla Glass SR+ for wearables |publisher=Android Authority |url=http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227151540/http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 6
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass 6, Delivering Improved Durability for Next-Generation Mobile Devices|date=18 July 2018|publisher=Corning|access-date=2022-09-06|archivedate=2018-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719203401/http://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| DX/DX+
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2018/07/corning-announces-corning-gorilla-glass-dx-and-corning-gorilla-glass-dx.html|title=Corning Announces Corning® Gorilla® Glass DX and Corning® Gorilla® Glass DX+|date=18 July 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|-
| Victus
| 2020-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2020/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-victus.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass Victus, The Toughest Gorilla Glass Yet For Mobile Consumer Electronics|date=23 July 2020|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|}
Corning kompaniyasi bir qator kompaniyalar uchun turli xil [[smartfon]]lar va boshqa maishiy elektronika qurilmalari uchun materialni yanada ishlab chiqdi.

Kompaniya materialning asosiy xususiyatlarini uning yuqori tirnalishga chidamliligi (himoya qoplamasi) va qattiqligi ([[Vikkers usuli|Vickers qattiqlik sinovi]] reytingi 622 dan 701 gacha)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass|url=http://www.corning.com/docs/specialtymaterials/pisheets/PI2317.pdf|nashriyot=Corning|ish=Technical Materials|kirish sanasi=2012-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140529230251/http://www.corning.com//docs//specialtymaterials//pisheets//PI2317.pdf|arxivsana=2014-05-29}}&lt;/ref&gt; sifatida sotadi, bu shishaning moʻrt boʻlmasdan yupqa boʻlishiga imkon beradi. U qayta ishlanishi mumkin&lt;ref name=&quot;corninggorillaglass1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|ish=Gorilla Glass|kirish sanasi=2001-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101209145937/http://corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=2010-12-09}}&lt;/ref&gt;.

2010-yilga kelib, shisha butun dunyo boʻylab mobil telefonlarning taxminan 20 foizida, taxminan 200 million donada ishlatilgan&lt;ref name=&quot;PC Mag&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ulanoff|ism=Lance|sarlavha=Why Is Gorilla Glass So Strong?|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|nashriyot=[[PC Magazine]]|sana=January 12, 2011|kirish sanasi=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125132123/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt;. “Gorilla Glass 2” deb nomlangan ikkinchi avlod 2012-yilda taqdim etilgan. 2012-yil oktyabr oyida Corning bir milliarddan ortiq mobil qurilmalar Gorilla Glass oynasidan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Citation|title=News release|date=Oct 24, 2012|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026021839/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|archivedate=2012-10-26}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 2 asl Gorilla Glassdan 20% yupqaroq&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|sarlavha=Corning, After Thinning Out Gorilla Glass, Makes New Generation Tougher|ish=Forbes|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103041122/http://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 CES 2013 koʻrgazmasida taqdim etildi. Corning maʼlumotlariga koʻra, material oldingi versiyaga qaraganda uch barobar koʻproq tirnalishga chidamli boʻlib, odatda shishani zaiflashtiradigan chuqur tirnalganlarga qarshi turish qobiliyati yaxshilangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|sarlavha=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028200846/http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|arxivsana=2013-10-28}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 uchun reklama materiali egiluvchanligidan tashqari, 40% tirnalishga chidamliligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lidsky|ism=David|url=http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|sarlavha=Corning|ish=Most innovative companies|nashriyot=Fast Company|sana=2013-02-11|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020222059/http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|arxivsana=2013-10-20}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 dizayni Corning tomonidan qatʼiylik nazariyasini qoʻllash orqali olingan optimal kompozitsiyani bashorat qilish bilan laboratoriyalarda eritilishidan oldin atom miqyosidagi modellashtirishdan birinchi foydalanishi edi&lt;ref name=&quot;gorilla3acers&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wray|ism=Peter|sarlavha=Gorilla Glass 3 explained (and it is a modeling first for Corning!)|url=http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|ish=Ceramic Tech Today|nashriyot=The American Ceramic Society|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20140126123503/http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|arxivsana=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 eʼlon qilinganida, Corning kelajakda takomillashtirilishi kerak boʻlgan yoʻnalishlar aks ettirish va barmoq izlari dogʻlariga sezuvchanlikni kamaytirish, sirt ishlov berish va oynaning ishlov berish usulini oʻzgartirishni taʼkidladi&lt;ref name=&quot;forbes&quot;/&gt;. Uning yuzasi antibakterial boʻlgan ion kumushli mikroblarga qarshi Gorilla Glass 2014-yil boshida namoyish etilgan.ʼ&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|sarlavha=Corning Unveils World's First Antimicrobial Cover|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215213759/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|arxivsana=2014-12-15}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 4, shikastlanishga chidamliligi va oʻzidan oldingi versiyasi bilan bir xil ishlash bilan juda yupqa shaklga ega, 2014-yil oxirida eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning+Gorilla+Glass+4_PI+Sheet_112414.pdf|sarlavha=Mobile Phones, Smartphones, Slates, Tablets, Notebooks, Wearables and other devices with Gorilla Glass – Corning Gorilla Glass|ish=www.corninggorillaglass.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160131140713/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning%20Gorilla%20Glass%204_PI%20Sheet_112414.pdf|arxivsana=2016-01-31}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 6, tirnalishga chidamliligi boʻyicha Gorilla Glass 5ga teng, lekin undan ham balandroqdan bir necha marta tushishdan omon qolish uchun moʻljallangan, birinchi marta [[Samsung Galaxy S10]] qurilmasida 2019-yilda qoʻllangan&lt;ref name=&quot;Samsung&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note10 {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|ish=www.corning.com|nashriyot=Samsung|kirish sanasi=17 May 2020|arxivurl=https://archive.today/20200517200351/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|arxivsana=17 May 2020|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass SR+ taqiladigan qurilmalar uchun moʻljallangan boʻlib, birinchi marta 2016-yilda Samsung Gear S3 aqlli soatlarida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;BBC-S3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Gear S3 watches get bigger screens and batteries|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|ish=BBC|kirish sanasi=2016-09-01|sana=2016-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160831224206/http://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|arxivsana=2016-08-31}}&lt;/ref&gt;.

[[Ford Motor Company]] 2016-yildan boshlab [[Ford GT]] sport avtomobilida old va orqa old oynalar uchun materialdan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|sarlavha=Gorilla Glass, used for cell phones, is coming to cars - Houston Chronicle|kirish sanasi=2015-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225061200/http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|arxivsana=2015-12-25}}&lt;/ref&gt;; keyinchalik u Ford F-150 va Jeep Wrangler kabi asosiy modellarga tarqaldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/news/a29214448/gorilla-glass-windshields-pricing/|sarlavha=Gorilla Glass Windshields Are Impressive, but Are They Worth the Money?|ish=[[Car and Driver]]|muallif=Atiyeh|ism=Clifford|sana=25 September 2019|kirish sanasi=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass DX+ SR+ o‘rnini egalladi va birinchi marta 2018-yilda Samsung Galaxy Watch’da foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/08/corning-gorilla-glass-dxplus-chosen-for-samsung-galaxy-watch.html|title=Corning Gorilla Glass DX+ Chosen for Samsung Galaxy Watch|date=August 9, 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note20 Ultra {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note20-ultra.html|ish=Corning|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;/&gt;.

== Ishlab chiqarish ==
Ishlab chiqarish jarayonida shisha ion almashinuvi orqali qattiqlashadi. Material {{Convert|400|°C|-1}} ga yaqin haroratda [[Erish|erigan]] [[Ishqorlar|ishqoriy]] [[Tuzlar|kaliy tuziga]] botiriladi,&lt;ref name=&quot;howmade&quot; /&gt; bunda shishadagi kichikroq [[natriy]] ionlari tuzli hammomdagi kattaroq [[kaliy]] ionlari bilan almashtiriladi. Kattaroq ionlar koʻproq hajmni egallaydi va shu bilan yuqori qoldiq bosimli sirt qatlamini hosil qiladi, bu shisha yuzasiga mustahkamlik qobiliyatini&lt;ref name=&quot;untouched&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|sarlavha=What Stresses Gorilla Glass Makes It Stronger|nashriyot=Inside Science, Sophie Bushwick, February 4, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150205015206/http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|arxivsana=February 5, 2015}}&lt;/ref&gt; va umumiy yorilishga chidamliligini beradi,&lt;ref&gt;{{Citation|title=Electronic Design – Specialty Glass: a new design element in consumer electronics|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|last=Walton|first1=Donnell|last2=Amin|first2=Jaymin|last3=Shashdhar|first3=Naga|date=12 July 2010|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225125439/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|archivedate=25 December 2014}}.&lt;/ref&gt; kundalik foydalanishdan zararga chidamli qiladi.&lt;ref name=&quot;howmade&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How It's Made: Ion-exchange process|url=http://www.corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|ish=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=9 December 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113003806/http://corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|arxivsana=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;

== Aloqador mahsulotlar ==
2011-yil 26-oktabrda Corning [[OLED]] va keyingi avlod [[Suyuq kristalli display|LCD]] displeylari uchun mo‘ljallangan '''Lotus Glass’ning''' tijorat sotuvga chiqarilishini e’lon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Unveils Corning Lotus Glass for High-Performance Displays – New composition enables OLED and next generation liquid crystal displays|nashriyot=Corning|sana=Oct 25, 2011|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120615052125/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivsana=2012-06-15}}&lt;/ref&gt; Lotus Glassning ichki termal mustahkamligi yuqori haroratda ishlov berish jarayonida uning shakli va sifatini saqlab qolish imkonini beradi. Kristallanish va faollashtirish bosqichida siqilish va oʻzgaruvchanlikning kamayishi taglikdagi kuchlanish va buzilishlarni yanada kamaytiradi. Bu yuqori aniqlik va tezroq javob vaqti uchun rivojlangan orqa panellarda qatʼiy dizayn qoidalarini taʼminlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass and Gorilla Glass 2|nashriyot=Gizmo|url=http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141029050909/http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivsana=October 29, 2014}}&lt;/ref&gt; Corning maʼlumotlariga koʻra, Gorilla Glass ayniqsa displey qurilmalarining tashqi koʻrinishi uchun qopqoq oynasi, Lotus Glass esa suyuq kristalli displey panellarida foydalanish uchun shisha substrat sifatida ishlab chiqilgan. Boshqacha qilib aytganda, bitta mahsulot Gorilla Glass va Lotus Glass oynasini oʻz ichiga olishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Smartkeitai-Lotus&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass to {{sic|compli|ment|nolink=y|Expected=complement}} Gorilla Glass|nashriyot=Smart keitai|sana=October 26, 2011|url=http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120116153604/http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivsana=January 16, 2012}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 2-fevralda Corning Incorporated va [[Samsung]] Mobile Display Co., Ltd. Koreyada [[OLED]] qurilmalari bozori uchun maxsus shisha tagliklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi aksiyadorlik [[korxona]]&lt;nowiki/&gt;sini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Qoʻshma korxona Lotus Glass negizida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|sarlavha=Corning and Samsung Mobile Display Form New OLED Glass Venture – New business expands Corning's long-standing collaboration with Samsung|nashriyot=Corning|sana=2012-02-02|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131015191322/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|arxivsana=2013-10-15}}&lt;/ref&gt; Lotus XT Glass 2013-yilda sotuvga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|sarlavha=Corning: Corning Lotus XT Glass, May 2013|ish=corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150312205418/http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|arxivsana=2015-03-12}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda Corning displey substrati sifatida foydalanish uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;tomshardware.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Jane|muallif=McEntegart|url=http://www.tomshardware.com/news/Gorilla-Glass-Corning-Flexible-Glass-Curved-Glass-Willow-Glass,15879.html|sarlavha=Tom's Hardware, Gorilla Glass Maker Corning Debuts Flexible Willow Glass|sana=4 June 2012|ish=Tom’s hardware|kirish sanasi=2013-11-01}}&lt;/ref&gt; borosilikat shishasiga asoslangan moslashuvchan shisha&lt;ref name=&quot;specs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Willow Glass (2014 fact sheet)|nashriyot=[[Corning Inc.|Corning]]|url=http://www.corning.com/WorkArea/linkit.aspx?LinkIdentifier=id&amp;ItemID=63819|yil=2014}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; '''Willow Glassʼ'''ni taqdim etdi.

== Kimyoviy mustahkamlash jarayoni ==
Gorilla Glass’ning mustahkamligi ion almashinuvi orqali amalga oshiriladigan kimyoviy mustahkamlash jarayoni orqali erishiladi. Evelatus tomonidan ta'riflanganidek, bu jarayon shishani taxminan 400 °C (750 °F) haroratda eritilgan kaliy tuzi vannasiga botirishni o'z ichiga oladi. Ushbu botirish vaqtida shishadagi kichikroq natriy ionlari tuzli vannadagi kattaroq kaliy ionlari bilan almashtiriladi. Ushbu kattaroq ionlar shisha tuzilishida ko'proq joy egallaydi va shu bilan sirtda yuqori qoldiq bosimli qatlamni hosil qiladi. Ushbu siqilish bosimi himoya qalqoni vazifasini bajaradi va shishani chizish, yorilish va boshqa shikastlanish shakllariga sezilarli darajada chidamli qiladi. Ushbu jarayon Gorilla Glass’ning chidamliligi uchun juda muhim va uning mustahkamligini yo'qotmasdan yupqaroq va engilroq bo'lishiga imkon beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://evelatus.com/gorilla-glass-the-science-behind-smartphone-durability |sarlavha=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |sana=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |qaralgan sana=2025-yil 4-Yanvar |til=en-us}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>qhkrg2k7so5puxr1pfa3nt8poyasg4b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156242</id>
      <parentid>6156241</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:03:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25790" sha1="pmubetl4lhzsy6d5jx3zfvelchpx3q0" xml:space="preserve">[[Fayl:Nokia_N8_gorilla_glass_screen_(5083750412).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg/220px-Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg|thumb| Gorilla Glass ekranli [[Nokia N8]]]]

'''Gorilla Glass''' – bu ''Corning'' tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan kimyoviy jihatdan mustahkamlangan [[shisha]] [[brend]]&lt;nowiki/&gt;i boʻlib, yettinchi avlodda nozik, yengil va shikastlanishga chidamli boʻlishi uchun moʻljallangan. Brend sifatida Gorilla Glass Corningʼga xosdir, ammo yaqin ekvivalentlari, jumladan AGC Inc.ning Dragontrail va Schott AG Xensation ham mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|sarlavha=Gorilla Glass maker unveils ultra-thin and flexible Willow Glass|ish=Physics News|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106075448/http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|arxivsana=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schott.com/xensation/english/index.html|sarlavha=Xensation|nashriyot=[[Schott AG|Schott]]|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103224742/http://www.schott.com/xensation/english/index.html|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gensix&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2018/07/18/corning-unveils-gorilla-glass-6/|sarlavha=Gorilla Glass 6 gives phones a better shot at surviving multiple drops|nashriyot=Engadget, July 19, 2018, Jon Fingas}}&lt;/ref&gt;.

[[Ishqorlar|Ishqoriy]] alyuminosilikat list shishasi asosan koʻchma elektron qurilmalar, jumladan, [[mobil telefon]]lar, portativ media pleyerlar, portativ kompyuter displeylari va [[Televideniye|televizor]] ekranlari uchun qoplama oynasi sifatida ishlatiladi&lt;ref name=&quot;faqs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|ish=Gorilla Glass|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|sana=March 10, 2012|kirish sanasi=November 1, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028081518/http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=October 28, 2013}}&lt;/ref&gt;. U Kentukkidagi [[Harrodsburg (Kentucky)|Xarrodsburg]], Koreyaning Asan&lt;ref name=&quot;AsanTransfer&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Announces Transfer of Corning® Gorilla® Glass Production|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2014-07-12|sana=March 6, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311093046/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|arxivsana=March 11, 2014}}&lt;/ref&gt; va [[Xitoy Respublikasi|Tayvanda]] ishlab chiqariladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|sarlavha=How Gorilla Glass is Made {{!}} Glass Composition and Manufacturing Process {{!}} Corning Gorilla Glass|ish=www.corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200801042230/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|til=en-us|kirish sanasi=2019-07-01|arxivsana=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;.

Corning 1960-yilda “Project Muscle” tashabbusi doirasida kimyoviy mustahkamlangan shisha bilan tajriba oʻtkazdi. Bir necha yil ichida ular ''Chemcor nomi'' bilan sotiladigan “mushakli oyna”ni&lt;ref name=&quot;muscled&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass, the Smartphone's Unsung Hero|ish=The New York Times|ism=David|muallif=Pogue|sana=December 9, 2010|url=http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130115030748/http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivsana=January 15, 2013}}&lt;/ref&gt; ishlab chiqdilar. Mahsulot 1990-yillarning boshlarigacha tijorat va sanoat ilovalarida, jumladan, avtomobil, aviatsiya va farmatsevtika maqsadlarida&lt;ref name=&quot;muscled&quot; /&gt;, xususan, 1968-yilda yuzlab Dodge Dart va Plymouth Barracuda [[Avtomobil sporti|poyga avtomobillarida]] ishlatilgan, bunda transport vositasining ogʻirligini minimallashtirish zarur edi&lt;ref name=&quot;WI-iPhone&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|year=2011|publisher=Simon &amp; Schuster|isbn=978-1-4516-4853-9|pages=471–72|chapter=36 – The iPhone: Three Revolutionary Products in One}}&lt;/ref&gt;. Tajriba 2005-yilda qayta tiklandi, shishani isteʼmolchi elektronikalarida ishlatish uchun yetarlicha yupqa qilish mumkinmi yoki yoʻqmi, tekshirildi. [[Apple Inc.|Apple]] oʻzining yangi [[IPhone|iPhoneʼida]] foydalanish uchun Corningʼdan yupqa, qattiq shisha soʻraganida, u tijorat maqsadlarida foydalanishga topshirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|sarlavha=Glass vendor Corning to receive $200 million from Apple's new fund|kirish sanasi=November 14, 2017|nashriyot=idownloadblog.com|iqtibos=[In 2005,] Corning CEO Wendell Weeks gave Steve Jobs a demonstration of his company’s glass material. Jobs was impressed and decided to use Corning’s glass protection for the original iPhone, as explained in Walter Isaacson’s authorized biography of the late Apple co-founder|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171114202220/http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|arxivsana=November 14, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Walter Isaacson Great Innovators e-book boxed set: Steve Jobs, Benjamin Franklin, Einstein|url=https://books.google.com/books?id=cf_2PBPP-rEC|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-7760-7}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil oktyabr oyida dunyo boʻylab besh milliardga yaqin qurilma Gorilla Glass oynasini oʻz ichiga oladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 October 2017 |title=One of the world's oldest products faces the digital future |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014001123/https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |archive-date=14 October 2017}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass oʻz bozorida hukmronlik qilgan holda, Dragontrail va [[Sapfir|sintetik sapfir]] kabi raqiblardan turli xil raqobatga duch keladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!Versiya
! Eʼlon qilingan
|-
| 1
| 2008-yil fevral&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|title=Corning Extends Fusion Process to Tackle Touch-Screen Applications|date=8 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|archivedate=26 September 2008|access-date=2022-09-06|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| 2012-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|title=Corning Unveils New Gorilla® Glass 2|date=9 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227164835/https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|archivedate=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3
| 2013-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dante D'Orazio |date=3 January 2013 |title=Corning Gorilla Glass 3 to be three times more scratch resistant than previous generation |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231836/http://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 4
| 2014-yil noyabr
|-
| 5
| 2016-yil iyul
|-
| SR+
| 2016-yil avgust &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Corning introduces Gorilla Glass SR+ for wearables |publisher=Android Authority |url=http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227151540/http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 6
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass 6, Delivering Improved Durability for Next-Generation Mobile Devices|date=18 July 2018|publisher=Corning|access-date=2022-09-06|archivedate=2018-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719203401/http://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| DX/DX+
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2018/07/corning-announces-corning-gorilla-glass-dx-and-corning-gorilla-glass-dx.html|title=Corning Announces Corning® Gorilla® Glass DX and Corning® Gorilla® Glass DX+|date=18 July 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|-
| Victus
| 2020-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2020/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-victus.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass Victus, The Toughest Gorilla Glass Yet For Mobile Consumer Electronics|date=23 July 2020|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|}
Corning kompaniyasi bir qator kompaniyalar uchun turli xil [[smartfon]]lar va boshqa maishiy elektronika qurilmalari uchun materialni yanada ishlab chiqdi.

Kompaniya materialning asosiy xususiyatlarini uning yuqori tirnalishga chidamliligi (himoya qoplamasi) va qattiqligi ([[Vikkers usuli|Vickers qattiqlik sinovi]] reytingi 622 dan 701 gacha)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass|url=http://www.corning.com/docs/specialtymaterials/pisheets/PI2317.pdf|nashriyot=Corning|ish=Technical Materials|kirish sanasi=2012-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140529230251/http://www.corning.com//docs//specialtymaterials//pisheets//PI2317.pdf|arxivsana=2014-05-29}}&lt;/ref&gt; sifatida sotadi, bu shishaning moʻrt boʻlmasdan yupqa boʻlishiga imkon beradi. U qayta ishlanishi mumkin&lt;ref name=&quot;corninggorillaglass1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|ish=Gorilla Glass|kirish sanasi=2001-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101209145937/http://corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=2010-12-09}}&lt;/ref&gt;.

2010-yilga kelib, shisha butun dunyo boʻylab mobil telefonlarning taxminan 20 foizida, taxminan 200 million donada ishlatilgan&lt;ref name=&quot;PC Mag&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ulanoff|ism=Lance|sarlavha=Why Is Gorilla Glass So Strong?|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|nashriyot=[[PC Magazine]]|sana=January 12, 2011|kirish sanasi=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125132123/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt;. “Gorilla Glass 2” deb nomlangan ikkinchi avlod 2012-yilda taqdim etilgan. 2012-yil oktyabr oyida Corning bir milliarddan ortiq mobil qurilmalar Gorilla Glass oynasidan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Citation|title=News release|date=Oct 24, 2012|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026021839/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|archivedate=2012-10-26}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 2 asl Gorilla Glassdan 20% yupqaroq&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|sarlavha=Corning, After Thinning Out Gorilla Glass, Makes New Generation Tougher|ish=Forbes|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103041122/http://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 CES 2013 koʻrgazmasida taqdim etildi. Corning maʼlumotlariga koʻra, material oldingi versiyaga qaraganda uch barobar koʻproq tirnalishga chidamli boʻlib, odatda shishani zaiflashtiradigan chuqur tirnalganlarga qarshi turish qobiliyati yaxshilangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|sarlavha=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028200846/http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|arxivsana=2013-10-28}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 uchun reklama materiali egiluvchanligidan tashqari, 40% tirnalishga chidamliligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lidsky|ism=David|url=http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|sarlavha=Corning|ish=Most innovative companies|nashriyot=Fast Company|sana=2013-02-11|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020222059/http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|arxivsana=2013-10-20}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 dizayni Corning tomonidan qatʼiylik nazariyasini qoʻllash orqali olingan optimal kompozitsiyani bashorat qilish bilan laboratoriyalarda eritilishidan oldin atom miqyosidagi modellashtirishdan birinchi foydalanishi edi&lt;ref name=&quot;gorilla3acers&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wray|ism=Peter|sarlavha=Gorilla Glass 3 explained (and it is a modeling first for Corning!)|url=http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|ish=Ceramic Tech Today|nashriyot=The American Ceramic Society|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20140126123503/http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|arxivsana=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 eʼlon qilinganida, Corning kelajakda takomillashtirilishi kerak boʻlgan yoʻnalishlar aks ettirish va barmoq izlari dogʻlariga sezuvchanlikni kamaytirish, sirt ishlov berish va oynaning ishlov berish usulini oʻzgartirishni taʼkidladi&lt;ref name=&quot;forbes&quot;/&gt;. Uning yuzasi antibakterial boʻlgan ion kumushli mikroblarga qarshi Gorilla Glass 2014-yil boshida namoyish etilgan.ʼ&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|sarlavha=Corning Unveils World's First Antimicrobial Cover|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215213759/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|arxivsana=2014-12-15}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 4, shikastlanishga chidamliligi va oʻzidan oldingi versiyasi bilan bir xil ishlash bilan juda yupqa shaklga ega, 2014-yil oxirida eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning+Gorilla+Glass+4_PI+Sheet_112414.pdf|sarlavha=Mobile Phones, Smartphones, Slates, Tablets, Notebooks, Wearables and other devices with Gorilla Glass – Corning Gorilla Glass|ish=www.corninggorillaglass.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160131140713/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning%20Gorilla%20Glass%204_PI%20Sheet_112414.pdf|arxivsana=2016-01-31}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 6, tirnalishga chidamliligi boʻyicha Gorilla Glass 5ga teng, lekin undan ham balandroqdan bir necha marta tushishdan omon qolish uchun moʻljallangan, birinchi marta [[Samsung Galaxy S10]] qurilmasida 2019-yilda qoʻllangan&lt;ref name=&quot;Samsung&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note10 {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|ish=www.corning.com|nashriyot=Samsung|kirish sanasi=17 May 2020|arxivurl=https://archive.today/20200517200351/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|arxivsana=17 May 2020|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass SR+ taqiladigan qurilmalar uchun moʻljallangan boʻlib, birinchi marta 2016-yilda Samsung Gear S3 aqlli soatlarida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;BBC-S3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Gear S3 watches get bigger screens and batteries|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|ish=BBC|kirish sanasi=2016-09-01|sana=2016-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160831224206/http://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|arxivsana=2016-08-31}}&lt;/ref&gt;.

[[Ford Motor Company]] 2016-yildan boshlab [[Ford GT]] sport avtomobilida old va orqa old oynalar uchun materialdan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|sarlavha=Gorilla Glass, used for cell phones, is coming to cars - Houston Chronicle|kirish sanasi=2015-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225061200/http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|arxivsana=2015-12-25}}&lt;/ref&gt;; keyinchalik u Ford F-150 va Jeep Wrangler kabi asosiy modellarga tarqaldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/news/a29214448/gorilla-glass-windshields-pricing/|sarlavha=Gorilla Glass Windshields Are Impressive, but Are They Worth the Money?|ish=[[Car and Driver]]|muallif=Atiyeh|ism=Clifford|sana=25 September 2019|kirish sanasi=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass DX+ SR+ o‘rnini egalladi va birinchi marta 2018-yilda Samsung Galaxy Watch’da foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/08/corning-gorilla-glass-dxplus-chosen-for-samsung-galaxy-watch.html|title=Corning Gorilla Glass DX+ Chosen for Samsung Galaxy Watch|date=August 9, 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note20 Ultra {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note20-ultra.html|ish=Corning|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;/&gt;.

== Ishlab chiqarish ==
Ishlab chiqarish jarayonida shisha ion almashinuvi orqali qattiqlashadi. Material {{Convert|400|°C|-1}} ga yaqin haroratda [[Erish|erigan]] [[Ishqorlar|ishqoriy]] [[Tuzlar|kaliy tuziga]] botiriladi,&lt;ref name=&quot;howmade&quot; /&gt; bunda shishadagi kichikroq [[natriy]] ionlari tuzli hammomdagi kattaroq [[kaliy]] ionlari bilan almashtiriladi. Kattaroq ionlar koʻproq hajmni egallaydi va shu bilan yuqori qoldiq bosimli sirt qatlamini hosil qiladi, bu shisha yuzasiga mustahkamlik qobiliyatini&lt;ref name=&quot;untouched&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|sarlavha=What Stresses Gorilla Glass Makes It Stronger|nashriyot=Inside Science, Sophie Bushwick, February 4, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150205015206/http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|arxivsana=February 5, 2015}}&lt;/ref&gt; va umumiy yorilishga chidamliligini beradi,&lt;ref&gt;{{Citation|title=Electronic Design – Specialty Glass: a new design element in consumer electronics|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|last=Walton|first1=Donnell|last2=Amin|first2=Jaymin|last3=Shashdhar|first3=Naga|date=12 July 2010|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225125439/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|archivedate=25 December 2014}}.&lt;/ref&gt; kundalik foydalanishdan zararga chidamli qiladi.&lt;ref name=&quot;howmade&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How It's Made: Ion-exchange process|url=http://www.corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|ish=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=9 December 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113003806/http://corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|arxivsana=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;

== Aloqador mahsulotlar ==
2011-yil 26-oktabrda Corning [[OLED]] va keyingi avlod [[Suyuq kristalli display|LCD]] displeylari uchun mo‘ljallangan '''Lotus Glass’ning''' tijorat sotuvga chiqarilishini e’lon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Unveils Corning Lotus Glass for High-Performance Displays – New composition enables OLED and next generation liquid crystal displays|nashriyot=Corning|sana=Oct 25, 2011|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120615052125/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivsana=2012-06-15}}&lt;/ref&gt; Lotus Glassning ichki termal mustahkamligi yuqori haroratda ishlov berish jarayonida uning shakli va sifatini saqlab qolish imkonini beradi. Kristallanish va faollashtirish bosqichida siqilish va oʻzgaruvchanlikning kamayishi taglikdagi kuchlanish va buzilishlarni yanada kamaytiradi. Bu yuqori aniqlik va tezroq javob vaqti uchun rivojlangan orqa panellarda qatʼiy dizayn qoidalarini taʼminlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass and Gorilla Glass 2|nashriyot=Gizmo|url=http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141029050909/http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivsana=October 29, 2014}}&lt;/ref&gt; Corning maʼlumotlariga koʻra, Gorilla Glass ayniqsa displey qurilmalarining tashqi koʻrinishi uchun qopqoq oynasi, Lotus Glass esa suyuq kristalli displey panellarida foydalanish uchun shisha substrat sifatida ishlab chiqilgan. Boshqacha qilib aytganda, bitta mahsulot Gorilla Glass va Lotus Glass oynasini oʻz ichiga olishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Smartkeitai-Lotus&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass to {{sic|compli|ment|nolink=y|Expected=complement}} Gorilla Glass|nashriyot=Smart keitai|sana=October 26, 2011|url=http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120116153604/http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivsana=January 16, 2012}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 2-fevralda Corning Incorporated va [[Samsung]] Mobile Display Co., Ltd. Koreyada [[OLED]] qurilmalari bozori uchun maxsus shisha tagliklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi aksiyadorlik [[korxona]]&lt;nowiki/&gt;sini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Qoʻshma korxona Lotus Glass negizida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|sarlavha=Corning and Samsung Mobile Display Form New OLED Glass Venture – New business expands Corning's long-standing collaboration with Samsung|nashriyot=Corning|sana=2012-02-02|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131015191322/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|arxivsana=2013-10-15}}&lt;/ref&gt; Lotus XT Glass 2013-yilda sotuvga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|sarlavha=Corning: Corning Lotus XT Glass, May 2013|ish=corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150312205418/http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|arxivsana=2015-03-12}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda Corning displey substrati sifatida foydalanish uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;tomshardware.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Jane|muallif=McEntegart|url=http://www.tomshardware.com/news/Gorilla-Glass-Corning-Flexible-Glass-Curved-Glass-Willow-Glass,15879.html|sarlavha=Tom's Hardware, Gorilla Glass Maker Corning Debuts Flexible Willow Glass|sana=4 June 2012|ish=Tom’s hardware|kirish sanasi=2013-11-01}}&lt;/ref&gt; borosilikat shishasiga asoslangan moslashuvchan shisha&lt;ref name=&quot;specs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Willow Glass (2014 fact sheet)|nashriyot=[[Corning Inc.|Corning]]|url=http://www.corning.com/WorkArea/linkit.aspx?LinkIdentifier=id&amp;ItemID=63819|yil=2014}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; '''Willow Glassʼ'''ni taqdim etdi.

== Kimyoviy mustahkamlash jarayoni ==
Gorilla Glass’ning mustahkamligi ion almashinuvi orqali amalga oshiriladigan kimyoviy mustahkamlash jarayoni orqali erishiladi. Evelatus tomonidan ta'riflanganidek, bu jarayon shishani taxminan 400 °C (750 °F) haroratda eritilgan kaliy tuzi vannasiga botirishni o'z ichiga oladi. Ushbu botirish vaqtida shishadagi kichikroq natriy ionlari tuzli vannadagi kattaroq kaliy ionlari bilan almashtiriladi. Ushbu kattaroq ionlar shisha tuzilishida ko'proq joy egallaydi va shu bilan sirtda yuqori qoldiq bosimli qatlamni hosil qiladi. Ushbu siqilish bosimi himoya qalqoni vazifasini bajaradi va shishani chizish, yorilish va boshqa shikastlanish shakllariga sezilarli darajada chidamli qiladi. Ushbu jarayon Gorilla Glass’ning chidamliligi uchun juda muhim va uning mustahkamligini yo'qotmasdan yupqaroq va engilroq bo'lishiga imkon beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://evelatus.com/gorilla-glass-the-science-behind-smartphone-durability |sarlavha=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |sana=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |qaralgan sana=2025-yil 4-Yanvar |til=en-us}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>pmubetl4lhzsy6d5jx3zfvelchpx3q0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156243</id>
      <parentid>6156242</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25781" sha1="au84ilonw0ibjuzd35zetwtkbdztui9" xml:space="preserve">[[Fayl:Nokia_N8_gorilla_glass_screen_(5083750412).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg/220px-Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg|thumb| Gorilla Glass ekranli [[Nokia N8]]]]

'''Gorilla Glass''' – bu ''Corning'' tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan kimyoviy jihatdan mustahkamlangan [[shisha]] [[brend]]i boʻlib, yettinchi avlodda nozik, yengil va shikastlanishga chidamli boʻlishi uchun moʻljallangan. Brend sifatida Gorilla Glass Corningʼga xosdir, ammo yaqin ekvivalentlari, jumladan AGC Inc.ning Dragontrail va Schott AG Xensation ham mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|sarlavha=Gorilla Glass maker unveils ultra-thin and flexible Willow Glass|ish=Physics News|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106075448/http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|arxivsana=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schott.com/xensation/english/index.html|sarlavha=Xensation|nashriyot=[[Schott AG|Schott]]|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103224742/http://www.schott.com/xensation/english/index.html|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gensix&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2018/07/18/corning-unveils-gorilla-glass-6/|sarlavha=Gorilla Glass 6 gives phones a better shot at surviving multiple drops|nashriyot=Engadget, July 19, 2018, Jon Fingas}}&lt;/ref&gt;.

[[Ishqorlar|Ishqoriy]] alyuminosilikat list shishasi asosan koʻchma elektron qurilmalar, jumladan, [[mobil telefon]]lar, portativ media pleyerlar, portativ kompyuter displeylari va [[Televideniye|televizor]] ekranlari uchun qoplama oynasi sifatida ishlatiladi&lt;ref name=&quot;faqs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|ish=Gorilla Glass|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|sana=March 10, 2012|kirish sanasi=November 1, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028081518/http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=October 28, 2013}}&lt;/ref&gt;. U Kentukkidagi [[Harrodsburg (Kentucky)|Xarrodsburg]], Koreyaning Asan&lt;ref name=&quot;AsanTransfer&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Announces Transfer of Corning® Gorilla® Glass Production|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2014-07-12|sana=March 6, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311093046/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|arxivsana=March 11, 2014}}&lt;/ref&gt; va [[Xitoy Respublikasi|Tayvanda]] ishlab chiqariladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|sarlavha=How Gorilla Glass is Made {{!}} Glass Composition and Manufacturing Process {{!}} Corning Gorilla Glass|ish=www.corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200801042230/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|til=en-us|kirish sanasi=2019-07-01|arxivsana=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;.

Corning 1960-yilda “Project Muscle” tashabbusi doirasida kimyoviy mustahkamlangan shisha bilan tajriba oʻtkazdi. Bir necha yil ichida ular ''Chemcor nomi'' bilan sotiladigan “mushakli oyna”ni&lt;ref name=&quot;muscled&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass, the Smartphone's Unsung Hero|ish=The New York Times|ism=David|muallif=Pogue|sana=December 9, 2010|url=http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130115030748/http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivsana=January 15, 2013}}&lt;/ref&gt; ishlab chiqdilar. Mahsulot 1990-yillarning boshlarigacha tijorat va sanoat ilovalarida, jumladan, avtomobil, aviatsiya va farmatsevtika maqsadlarida&lt;ref name=&quot;muscled&quot; /&gt;, xususan, 1968-yilda yuzlab Dodge Dart va Plymouth Barracuda [[Avtomobil sporti|poyga avtomobillarida]] ishlatilgan, bunda transport vositasining ogʻirligini minimallashtirish zarur edi&lt;ref name=&quot;WI-iPhone&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|year=2011|publisher=Simon &amp; Schuster|isbn=978-1-4516-4853-9|pages=471–72|chapter=36 – The iPhone: Three Revolutionary Products in One}}&lt;/ref&gt;. Tajriba 2005-yilda qayta tiklandi, shishani isteʼmolchi elektronikalarida ishlatish uchun yetarlicha yupqa qilish mumkinmi yoki yoʻqmi, tekshirildi. [[Apple Inc.|Apple]] oʻzining yangi [[IPhone|iPhoneʼida]] foydalanish uchun Corningʼdan yupqa, qattiq shisha soʻraganida, u tijorat maqsadlarida foydalanishga topshirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|sarlavha=Glass vendor Corning to receive $200 million from Apple's new fund|kirish sanasi=November 14, 2017|nashriyot=idownloadblog.com|iqtibos=[In 2005,] Corning CEO Wendell Weeks gave Steve Jobs a demonstration of his company’s glass material. Jobs was impressed and decided to use Corning’s glass protection for the original iPhone, as explained in Walter Isaacson’s authorized biography of the late Apple co-founder|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171114202220/http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|arxivsana=November 14, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Walter Isaacson Great Innovators e-book boxed set: Steve Jobs, Benjamin Franklin, Einstein|url=https://books.google.com/books?id=cf_2PBPP-rEC|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-7760-7}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil oktyabr oyida dunyo boʻylab besh milliardga yaqin qurilma Gorilla Glass oynasini oʻz ichiga oladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 October 2017 |title=One of the world's oldest products faces the digital future |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014001123/https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |archive-date=14 October 2017}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass oʻz bozorida hukmronlik qilgan holda, Dragontrail va [[Sapfir|sintetik sapfir]] kabi raqiblardan turli xil raqobatga duch keladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!Versiya
! Eʼlon qilingan
|-
| 1
| 2008-yil fevral&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|title=Corning Extends Fusion Process to Tackle Touch-Screen Applications|date=8 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|archivedate=26 September 2008|access-date=2022-09-06|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| 2012-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|title=Corning Unveils New Gorilla® Glass 2|date=9 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227164835/https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|archivedate=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3
| 2013-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dante D'Orazio |date=3 January 2013 |title=Corning Gorilla Glass 3 to be three times more scratch resistant than previous generation |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231836/http://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 4
| 2014-yil noyabr
|-
| 5
| 2016-yil iyul
|-
| SR+
| 2016-yil avgust &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Corning introduces Gorilla Glass SR+ for wearables |publisher=Android Authority |url=http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227151540/http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 6
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass 6, Delivering Improved Durability for Next-Generation Mobile Devices|date=18 July 2018|publisher=Corning|access-date=2022-09-06|archivedate=2018-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719203401/http://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| DX/DX+
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2018/07/corning-announces-corning-gorilla-glass-dx-and-corning-gorilla-glass-dx.html|title=Corning Announces Corning® Gorilla® Glass DX and Corning® Gorilla® Glass DX+|date=18 July 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|-
| Victus
| 2020-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2020/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-victus.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass Victus, The Toughest Gorilla Glass Yet For Mobile Consumer Electronics|date=23 July 2020|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|}
Corning kompaniyasi bir qator kompaniyalar uchun turli xil [[smartfon]]lar va boshqa maishiy elektronika qurilmalari uchun materialni yanada ishlab chiqdi.

Kompaniya materialning asosiy xususiyatlarini uning yuqori tirnalishga chidamliligi (himoya qoplamasi) va qattiqligi ([[Vikkers usuli|Vickers qattiqlik sinovi]] reytingi 622 dan 701 gacha)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass|url=http://www.corning.com/docs/specialtymaterials/pisheets/PI2317.pdf|nashriyot=Corning|ish=Technical Materials|kirish sanasi=2012-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140529230251/http://www.corning.com//docs//specialtymaterials//pisheets//PI2317.pdf|arxivsana=2014-05-29}}&lt;/ref&gt; sifatida sotadi, bu shishaning moʻrt boʻlmasdan yupqa boʻlishiga imkon beradi. U qayta ishlanishi mumkin&lt;ref name=&quot;corninggorillaglass1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|ish=Gorilla Glass|kirish sanasi=2001-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101209145937/http://corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=2010-12-09}}&lt;/ref&gt;.

2010-yilga kelib, shisha butun dunyo boʻylab mobil telefonlarning taxminan 20 foizida, taxminan 200 million donada ishlatilgan&lt;ref name=&quot;PC Mag&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ulanoff|ism=Lance|sarlavha=Why Is Gorilla Glass So Strong?|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|nashriyot=[[PC Magazine]]|sana=January 12, 2011|kirish sanasi=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125132123/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt;. “Gorilla Glass 2” deb nomlangan ikkinchi avlod 2012-yilda taqdim etilgan. 2012-yil oktyabr oyida Corning bir milliarddan ortiq mobil qurilmalar Gorilla Glass oynasidan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Citation|title=News release|date=Oct 24, 2012|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026021839/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|archivedate=2012-10-26}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 2 asl Gorilla Glassdan 20% yupqaroq&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|sarlavha=Corning, After Thinning Out Gorilla Glass, Makes New Generation Tougher|ish=Forbes|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103041122/http://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 CES 2013 koʻrgazmasida taqdim etildi. Corning maʼlumotlariga koʻra, material oldingi versiyaga qaraganda uch barobar koʻproq tirnalishga chidamli boʻlib, odatda shishani zaiflashtiradigan chuqur tirnalganlarga qarshi turish qobiliyati yaxshilangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|sarlavha=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028200846/http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|arxivsana=2013-10-28}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 uchun reklama materiali egiluvchanligidan tashqari, 40% tirnalishga chidamliligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lidsky|ism=David|url=http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|sarlavha=Corning|ish=Most innovative companies|nashriyot=Fast Company|sana=2013-02-11|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020222059/http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|arxivsana=2013-10-20}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 dizayni Corning tomonidan qatʼiylik nazariyasini qoʻllash orqali olingan optimal kompozitsiyani bashorat qilish bilan laboratoriyalarda eritilishidan oldin atom miqyosidagi modellashtirishdan birinchi foydalanishi edi&lt;ref name=&quot;gorilla3acers&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wray|ism=Peter|sarlavha=Gorilla Glass 3 explained (and it is a modeling first for Corning!)|url=http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|ish=Ceramic Tech Today|nashriyot=The American Ceramic Society|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20140126123503/http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|arxivsana=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 eʼlon qilinganida, Corning kelajakda takomillashtirilishi kerak boʻlgan yoʻnalishlar aks ettirish va barmoq izlari dogʻlariga sezuvchanlikni kamaytirish, sirt ishlov berish va oynaning ishlov berish usulini oʻzgartirishni taʼkidladi&lt;ref name=&quot;forbes&quot;/&gt;. Uning yuzasi antibakterial boʻlgan ion kumushli mikroblarga qarshi Gorilla Glass 2014-yil boshida namoyish etilgan.ʼ&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|sarlavha=Corning Unveils World's First Antimicrobial Cover|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215213759/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|arxivsana=2014-12-15}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 4, shikastlanishga chidamliligi va oʻzidan oldingi versiyasi bilan bir xil ishlash bilan juda yupqa shaklga ega, 2014-yil oxirida eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning+Gorilla+Glass+4_PI+Sheet_112414.pdf|sarlavha=Mobile Phones, Smartphones, Slates, Tablets, Notebooks, Wearables and other devices with Gorilla Glass – Corning Gorilla Glass|ish=www.corninggorillaglass.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160131140713/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning%20Gorilla%20Glass%204_PI%20Sheet_112414.pdf|arxivsana=2016-01-31}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 6, tirnalishga chidamliligi boʻyicha Gorilla Glass 5ga teng, lekin undan ham balandroqdan bir necha marta tushishdan omon qolish uchun moʻljallangan, birinchi marta [[Samsung Galaxy S10]] qurilmasida 2019-yilda qoʻllangan&lt;ref name=&quot;Samsung&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note10 {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|ish=www.corning.com|nashriyot=Samsung|kirish sanasi=17 May 2020|arxivurl=https://archive.today/20200517200351/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|arxivsana=17 May 2020|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass SR+ taqiladigan qurilmalar uchun moʻljallangan boʻlib, birinchi marta 2016-yilda Samsung Gear S3 aqlli soatlarida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;BBC-S3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Gear S3 watches get bigger screens and batteries|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|ish=BBC|kirish sanasi=2016-09-01|sana=2016-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160831224206/http://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|arxivsana=2016-08-31}}&lt;/ref&gt;.

[[Ford Motor Company]] 2016-yildan boshlab [[Ford GT]] sport avtomobilida old va orqa old oynalar uchun materialdan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|sarlavha=Gorilla Glass, used for cell phones, is coming to cars - Houston Chronicle|kirish sanasi=2015-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225061200/http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|arxivsana=2015-12-25}}&lt;/ref&gt;; keyinchalik u Ford F-150 va Jeep Wrangler kabi asosiy modellarga tarqaldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/news/a29214448/gorilla-glass-windshields-pricing/|sarlavha=Gorilla Glass Windshields Are Impressive, but Are They Worth the Money?|ish=[[Car and Driver]]|muallif=Atiyeh|ism=Clifford|sana=25 September 2019|kirish sanasi=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass DX+ SR+ o‘rnini egalladi va birinchi marta 2018-yilda Samsung Galaxy Watch’da foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/08/corning-gorilla-glass-dxplus-chosen-for-samsung-galaxy-watch.html|title=Corning Gorilla Glass DX+ Chosen for Samsung Galaxy Watch|date=August 9, 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note20 Ultra {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note20-ultra.html|ish=Corning|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;/&gt;.

== Ishlab chiqarish ==
Ishlab chiqarish jarayonida shisha ion almashinuvi orqali qattiqlashadi. Material {{Convert|400|°C|-1}} ga yaqin haroratda [[Erish|erigan]] [[Ishqorlar|ishqoriy]] [[Tuzlar|kaliy tuziga]] botiriladi,&lt;ref name=&quot;howmade&quot; /&gt; bunda shishadagi kichikroq [[natriy]] ionlari tuzli hammomdagi kattaroq [[kaliy]] ionlari bilan almashtiriladi. Kattaroq ionlar koʻproq hajmni egallaydi va shu bilan yuqori qoldiq bosimli sirt qatlamini hosil qiladi, bu shisha yuzasiga mustahkamlik qobiliyatini&lt;ref name=&quot;untouched&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|sarlavha=What Stresses Gorilla Glass Makes It Stronger|nashriyot=Inside Science, Sophie Bushwick, February 4, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150205015206/http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|arxivsana=February 5, 2015}}&lt;/ref&gt; va umumiy yorilishga chidamliligini beradi,&lt;ref&gt;{{Citation|title=Electronic Design – Specialty Glass: a new design element in consumer electronics|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|last=Walton|first1=Donnell|last2=Amin|first2=Jaymin|last3=Shashdhar|first3=Naga|date=12 July 2010|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225125439/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|archivedate=25 December 2014}}.&lt;/ref&gt; kundalik foydalanishdan zararga chidamli qiladi.&lt;ref name=&quot;howmade&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How It's Made: Ion-exchange process|url=http://www.corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|ish=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=9 December 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113003806/http://corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|arxivsana=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;

== Aloqador mahsulotlar ==
2011-yil 26-oktabrda Corning [[OLED]] va keyingi avlod [[Suyuq kristalli display|LCD]] displeylari uchun mo‘ljallangan '''Lotus Glass’ning''' tijorat sotuvga chiqarilishini e’lon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Unveils Corning Lotus Glass for High-Performance Displays – New composition enables OLED and next generation liquid crystal displays|nashriyot=Corning|sana=Oct 25, 2011|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120615052125/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivsana=2012-06-15}}&lt;/ref&gt; Lotus Glassning ichki termal mustahkamligi yuqori haroratda ishlov berish jarayonida uning shakli va sifatini saqlab qolish imkonini beradi. Kristallanish va faollashtirish bosqichida siqilish va oʻzgaruvchanlikning kamayishi taglikdagi kuchlanish va buzilishlarni yanada kamaytiradi. Bu yuqori aniqlik va tezroq javob vaqti uchun rivojlangan orqa panellarda qatʼiy dizayn qoidalarini taʼminlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass and Gorilla Glass 2|nashriyot=Gizmo|url=http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141029050909/http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivsana=October 29, 2014}}&lt;/ref&gt; Corning maʼlumotlariga koʻra, Gorilla Glass ayniqsa displey qurilmalarining tashqi koʻrinishi uchun qopqoq oynasi, Lotus Glass esa suyuq kristalli displey panellarida foydalanish uchun shisha substrat sifatida ishlab chiqilgan. Boshqacha qilib aytganda, bitta mahsulot Gorilla Glass va Lotus Glass oynasini oʻz ichiga olishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Smartkeitai-Lotus&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass to {{sic|compli|ment|nolink=y|Expected=complement}} Gorilla Glass|nashriyot=Smart keitai|sana=October 26, 2011|url=http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120116153604/http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivsana=January 16, 2012}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 2-fevralda Corning Incorporated va [[Samsung]] Mobile Display Co., Ltd. Koreyada [[OLED]] qurilmalari bozori uchun maxsus shisha tagliklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi aksiyadorlik [[korxona]]&lt;nowiki/&gt;sini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Qoʻshma korxona Lotus Glass negizida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|sarlavha=Corning and Samsung Mobile Display Form New OLED Glass Venture – New business expands Corning's long-standing collaboration with Samsung|nashriyot=Corning|sana=2012-02-02|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131015191322/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|arxivsana=2013-10-15}}&lt;/ref&gt; Lotus XT Glass 2013-yilda sotuvga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|sarlavha=Corning: Corning Lotus XT Glass, May 2013|ish=corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150312205418/http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|arxivsana=2015-03-12}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda Corning displey substrati sifatida foydalanish uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;tomshardware.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Jane|muallif=McEntegart|url=http://www.tomshardware.com/news/Gorilla-Glass-Corning-Flexible-Glass-Curved-Glass-Willow-Glass,15879.html|sarlavha=Tom's Hardware, Gorilla Glass Maker Corning Debuts Flexible Willow Glass|sana=4 June 2012|ish=Tom’s hardware|kirish sanasi=2013-11-01}}&lt;/ref&gt; borosilikat shishasiga asoslangan moslashuvchan shisha&lt;ref name=&quot;specs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Willow Glass (2014 fact sheet)|nashriyot=[[Corning Inc.|Corning]]|url=http://www.corning.com/WorkArea/linkit.aspx?LinkIdentifier=id&amp;ItemID=63819|yil=2014}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; '''Willow Glassʼ'''ni taqdim etdi.

== Kimyoviy mustahkamlash jarayoni ==
Gorilla Glass’ning mustahkamligi ion almashinuvi orqali amalga oshiriladigan kimyoviy mustahkamlash jarayoni orqali erishiladi. Evelatus tomonidan ta'riflanganidek, bu jarayon shishani taxminan 400 °C (750 °F) haroratda eritilgan kaliy tuzi vannasiga botirishni o'z ichiga oladi. Ushbu botirish vaqtida shishadagi kichikroq natriy ionlari tuzli vannadagi kattaroq kaliy ionlari bilan almashtiriladi. Ushbu kattaroq ionlar shisha tuzilishida ko'proq joy egallaydi va shu bilan sirtda yuqori qoldiq bosimli qatlamni hosil qiladi. Ushbu siqilish bosimi himoya qalqoni vazifasini bajaradi va shishani chizish, yorilish va boshqa shikastlanish shakllariga sezilarli darajada chidamli qiladi. Ushbu jarayon Gorilla Glass’ning chidamliligi uchun juda muhim va uning mustahkamligini yo'qotmasdan yupqaroq va engilroq bo'lishiga imkon beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://evelatus.com/gorilla-glass-the-science-behind-smartphone-durability |sarlavha=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |sana=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |qaralgan sana=2025-yil 4-Yanvar |til=en-us}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>au84ilonw0ibjuzd35zetwtkbdztui9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156244</id>
      <parentid>6156243</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25781" sha1="0l1xvdlv18348rpqumfl2a0hraegipw" xml:space="preserve">[[Fayl:Nokia_N8_gorilla_glass_screen_(5083750412).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg/220px-Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg|thumb| Gorilla Glass ekranli [[Nokia N8]]]]

'''Gorilla Glass''' – bu ''Corning'' tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan kimyoviy jihatdan mustahkamlangan [[shisha]] [[brend]]i boʻlib, yettinchi avlodda nozik, yengil va shikastlanishga chidamli boʻlishi uchun moʻljallangan. Brend sifatida Gorilla Glass Corningʼga xosdir, ammo yaqin ekvivalentlari, jumladan AGC Inc.ning Dragontrail va Schott AG Xensation ham mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|sarlavha=Gorilla Glass maker unveils ultra-thin and flexible Willow Glass|ish=Physics News|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106075448/http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|arxivsana=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schott.com/xensation/english/index.html|sarlavha=Xensation|nashriyot=[[Schott AG|Schott]]|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103224742/http://www.schott.com/xensation/english/index.html|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gensix&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2018/07/18/corning-unveils-gorilla-glass-6/|sarlavha=Gorilla Glass 6 gives phones a better shot at surviving multiple drops|nashriyot=Engadget, July 19, 2018, Jon Fingas}}&lt;/ref&gt;.

[[Ishqorlar|Ishqoriy]] alyuminosilikat list shishasi asosan koʻchma elektron qurilmalar, jumladan, [[mobil telefon]]lar, portativ media pleyerlar, portativ kompyuter displeylari va [[Televideniye|televizor]] ekranlari uchun qoplama oynasi sifatida ishlatiladi&lt;ref name=&quot;faqs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|ish=Gorilla Glass|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|sana=March 10, 2012|kirish sanasi=November 1, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028081518/http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=October 28, 2013}}&lt;/ref&gt;. U Kentukkidagi [[Harrodsburg (Kentucky)|Xarrodsburg]], Koreyaning Asan&lt;ref name=&quot;AsanTransfer&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Announces Transfer of Corning® Gorilla® Glass Production|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2014-07-12|sana=March 6, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311093046/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|arxivsana=March 11, 2014}}&lt;/ref&gt; va [[Xitoy Respublikasi|Tayvanda]] ishlab chiqariladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|sarlavha=How Gorilla Glass is Made {{!}} Glass Composition and Manufacturing Process {{!}} Corning Gorilla Glass|ish=www.corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200801042230/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|til=en-us|kirish sanasi=2019-07-01|arxivsana=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;.

Corning 1960-yilda “Project Muscle” tashabbusi doirasida kimyoviy mustahkamlangan shisha bilan tajriba oʻtkazdi. Bir necha yil ichida ular ''Chemcor nomi'' bilan sotiladigan “mushakli oyna”ni&lt;ref name=&quot;muscled&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass, the Smartphone's Unsung Hero|ish=The New York Times|ism=David|muallif=Pogue|sana=December 9, 2010|url=http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130115030748/http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivsana=January 15, 2013}}&lt;/ref&gt; ishlab chiqdilar. Mahsulot 1990-yillarning boshlarigacha tijorat va sanoat ilovalarida, jumladan, avtomobil, aviatsiya va farmatsevtika maqsadlarida&lt;ref name=&quot;muscled&quot; /&gt;, xususan, 1968-yilda yuzlab Dodge Dart va Plymouth Barracuda [[Avtomobil sporti|poyga avtomobillarida]] ishlatilgan, bunda transport vositasining ogʻirligini minimallashtirish zarur edi&lt;ref name=&quot;WI-iPhone&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|year=2011|publisher=Simon &amp; Schuster|isbn=978-1-4516-4853-9|pages=471–72|chapter=36 – The iPhone: Three Revolutionary Products in One}}&lt;/ref&gt;. Tajriba 2005-yilda qayta tiklandi, shishani isteʼmolchi elektronikalarida ishlatish uchun yetarlicha yupqa qilish mumkinmi yoki yoʻqmi, tekshirildi. [[Apple Inc.|Apple]] oʻzining yangi [[IPhone|iPhoneʼida]] foydalanish uchun Corningʼdan yupqa, qattiq shisha soʻraganida, u tijorat maqsadlarida foydalanishga topshirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|sarlavha=Glass vendor Corning to receive $200 million from Apple's new fund|kirish sanasi=November 14, 2017|nashriyot=idownloadblog.com|iqtibos=[In 2005,] Corning CEO Wendell Weeks gave Steve Jobs a demonstration of his company’s glass material. Jobs was impressed and decided to use Corning’s glass protection for the original iPhone, as explained in Walter Isaacson’s authorized biography of the late Apple co-founder|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171114202220/http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|arxivsana=November 14, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Walter Isaacson Great Innovators e-book boxed set: Steve Jobs, Benjamin Franklin, Einstein|url=https://books.google.com/books?id=cf_2PBPP-rEC|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-7760-7}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil oktyabr oyida dunyo boʻylab besh milliardga yaqin qurilma Gorilla Glass oynasini oʻz ichiga oladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 October 2017 |title=One of the world's oldest products faces the digital future |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014001123/https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |archive-date=14 October 2017}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass oʻz bozorida hukmronlik qilgan holda, Dragontrail va [[Sapfir|sintetik sapfir]] kabi raqiblardan turli xil raqobatga duch keladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!Versiya
! Eʼlon qilingan
|-
| 1
| 2008-yil fevral&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|title=Corning Extends Fusion Process to Tackle Touch-Screen Applications|date=8 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|archivedate=26 September 2008|access-date=2022-09-06|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| 2012-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|title=Corning Unveils New Gorilla® Glass 2|date=9 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227164835/https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|archivedate=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3
| 2013-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dante D'Orazio |date=3 January 2013 |title=Corning Gorilla Glass 3 to be three times more scratch resistant than previous generation |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231836/http://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 4
| 2014-yil noyabr
|-
| 5
| 2016-yil iyul
|-
| SR+
| 2016-yil avgust &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Corning introduces Gorilla Glass SR+ for wearables |publisher=Android Authority |url=http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227151540/http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 6
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass 6, Delivering Improved Durability for Next-Generation Mobile Devices|date=18 July 2018|publisher=Corning|access-date=2022-09-06|archivedate=2018-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719203401/http://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| DX/DX+
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2018/07/corning-announces-corning-gorilla-glass-dx-and-corning-gorilla-glass-dx.html|title=Corning Announces Corning® Gorilla® Glass DX and Corning® Gorilla® Glass DX+|date=18 July 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|-
| Victus
| 2020-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2020/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-victus.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass Victus, The Toughest Gorilla Glass Yet For Mobile Consumer Electronics|date=23 July 2020|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|}
Corning kompaniyasi bir qator kompaniyalar uchun turli xil [[smartfon]]lar va boshqa maishiy elektronika qurilmalari uchun materialni yanada ishlab chiqdi.

Kompaniya materialning asosiy xususiyatlarini uning yuqori tirnalishga chidamliligi (himoya qoplamasi) va qattiqligi ([[Vikkers usuli|Vickers qattiqlik sinovi]] reytingi 622 dan 701 gacha)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass|url=http://www.corning.com/docs/specialtymaterials/pisheets/PI2317.pdf|nashriyot=Corning|ish=Technical Materials|kirish sanasi=2012-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140529230251/http://www.corning.com//docs//specialtymaterials//pisheets//PI2317.pdf|arxivsana=2014-05-29}}&lt;/ref&gt; sifatida sotadi, bu shishaning moʻrt boʻlmasdan yupqa boʻlishiga imkon beradi. U qayta ishlanishi mumkin&lt;ref name=&quot;corninggorillaglass1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|ish=Gorilla Glass|kirish sanasi=2001-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101209145937/http://corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=2010-12-09}}&lt;/ref&gt;.

2010-yilga kelib, shisha butun dunyo boʻylab mobil telefonlarning taxminan 20 foizida, taxminan 200 million donada ishlatilgan&lt;ref name=&quot;PC Mag&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ulanoff|ism=Lance|sarlavha=Why Is Gorilla Glass So Strong?|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|nashriyot=[[PC Magazine]]|sana=January 12, 2011|kirish sanasi=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125132123/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt;. “Gorilla Glass 2” deb nomlangan ikkinchi avlod 2012-yilda taqdim etilgan. 2012-yil oktyabr oyida Corning bir milliarddan ortiq mobil qurilmalar Gorilla Glass oynasidan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Citation|title=News release|date=Oct 24, 2012|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026021839/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|archivedate=2012-10-26}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 2 asl Gorilla Glassdan 20% yupqaroq&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|sarlavha=Corning, After Thinning Out Gorilla Glass, Makes New Generation Tougher|ish=Forbes|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103041122/http://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 CES 2013 koʻrgazmasida taqdim etildi. Corning maʼlumotlariga koʻra, material oldingi versiyaga qaraganda uch barobar koʻproq tirnalishga chidamli boʻlib, odatda shishani zaiflashtiradigan chuqur tirnalganlarga qarshi turish qobiliyati yaxshilangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|sarlavha=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028200846/http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|arxivsana=2013-10-28}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 uchun reklama materiali egiluvchanligidan tashqari, 40% tirnalishga chidamliligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lidsky|ism=David|url=http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|sarlavha=Corning|ish=Most innovative companies|nashriyot=Fast Company|sana=2013-02-11|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020222059/http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|arxivsana=2013-10-20}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 dizayni Corning tomonidan qatʼiylik nazariyasini qoʻllash orqali olingan optimal kompozitsiyani bashorat qilish bilan laboratoriyalarda eritilishidan oldin atom miqyosidagi modellashtirishdan birinchi foydalanishi edi&lt;ref name=&quot;gorilla3acers&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wray|ism=Peter|sarlavha=Gorilla Glass 3 explained (and it is a modeling first for Corning!)|url=http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|ish=Ceramic Tech Today|nashriyot=The American Ceramic Society|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20140126123503/http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|arxivsana=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 eʼlon qilinganida, Corning kelajakda takomillashtirilishi kerak boʻlgan yoʻnalishlar aks ettirish va barmoq izlari dogʻlariga sezuvchanlikni kamaytirish, sirt ishlov berish va oynaning ishlov berish usulini oʻzgartirishni taʼkidladi&lt;ref name=&quot;forbes&quot;/&gt;. Uning yuzasi antibakterial boʻlgan ion kumushli mikroblarga qarshi Gorilla Glass 2014-yil boshida namoyish etilgan.ʼ&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|sarlavha=Corning Unveils World's First Antimicrobial Cover|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215213759/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|arxivsana=2014-12-15}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 4, shikastlanishga chidamliligi va oʻzidan oldingi versiyasi bilan bir xil ishlash bilan juda yupqa shaklga ega, 2014-yil oxirida eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning+Gorilla+Glass+4_PI+Sheet_112414.pdf|sarlavha=Mobile Phones, Smartphones, Slates, Tablets, Notebooks, Wearables and other devices with Gorilla Glass – Corning Gorilla Glass|ish=www.corninggorillaglass.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160131140713/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning%20Gorilla%20Glass%204_PI%20Sheet_112414.pdf|arxivsana=2016-01-31}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 6, tirnalishga chidamliligi boʻyicha Gorilla Glass 5ga teng, lekin undan ham balandroqdan bir necha marta tushishdan omon qolish uchun moʻljallangan, birinchi marta [[Samsung Galaxy S10]] qurilmasida 2019-yilda qoʻllangan&lt;ref name=&quot;Samsung&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note10 {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|ish=www.corning.com|nashriyot=Samsung|kirish sanasi=17 May 2020|arxivurl=https://archive.today/20200517200351/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|arxivsana=17 May 2020|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass SR+ taqiladigan qurilmalar uchun moʻljallangan boʻlib, birinchi marta 2016-yilda Samsung Gear S3 aqlli soatlarida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;BBC-S3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Gear S3 watches get bigger screens and batteries|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|ish=BBC|kirish sanasi=2016-09-01|sana=2016-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160831224206/http://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|arxivsana=2016-08-31}}&lt;/ref&gt;.

[[Ford Motor Company]] 2016-yildan boshlab [[Ford GT]] sport avtomobilida old va orqa old oynalar uchun materialdan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|sarlavha=Gorilla Glass, used for cell phones, is coming to cars - Houston Chronicle|kirish sanasi=2015-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225061200/http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|arxivsana=2015-12-25}}&lt;/ref&gt;; keyinchalik u Ford F-150 va Jeep Wrangler kabi asosiy modellarga tarqaldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/news/a29214448/gorilla-glass-windshields-pricing/|sarlavha=Gorilla Glass Windshields Are Impressive, but Are They Worth the Money?|ish=[[Car and Driver]]|muallif=Atiyeh|ism=Clifford|sana=25 September 2019|kirish sanasi=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass DX+ SR+ o‘rnini egalladi va birinchi marta 2018-yilda Samsung Galaxy Watch’da foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/08/corning-gorilla-glass-dxplus-chosen-for-samsung-galaxy-watch.html|title=Corning Gorilla Glass DX+ Chosen for Samsung Galaxy Watch|date=August 9, 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note20 Ultra {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note20-ultra.html|ish=Corning|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;/&gt;.

== Ishlab chiqarish ==
Ishlab chiqarish jarayonida shisha ion almashinuvi orqali qattiqlashadi. Material {{Convert|400|°C|-1}} ga yaqin haroratda [[Erish|erigan]] [[Ishqorlar|ishqoriy]] [[Tuzlar|kaliy tuziga]] botiriladi&lt;ref name=&quot;howmade&quot; /&gt;  bunda shishadagi kichikroq [[natriy]] ionlari tuzli hammomdagi kattaroq [[kaliy]] ionlari bilan almashtiriladi. Kattaroq ionlar koʻproq hajmni egallaydi va shu bilan yuqori qoldiq bosimli sirt qatlamini hosil qiladi, bu shisha yuzasiga mustahkamlik qobiliyatini&lt;ref name=&quot;untouched&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|sarlavha=What Stresses Gorilla Glass Makes It Stronger|nashriyot=Inside Science, Sophie Bushwick, February 4, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150205015206/http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|arxivsana=February 5, 2015}}&lt;/ref&gt; va umumiy yorilishga chidamliligini beradi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Electronic Design – Specialty Glass: a new design element in consumer electronics|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|last=Walton|first1=Donnell|last2=Amin|first2=Jaymin|last3=Shashdhar|first3=Naga|date=12 July 2010|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225125439/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|archivedate=25 December 2014}}.&lt;/ref&gt;, kundalik foydalanishdan zararga chidamli qiladi&lt;ref name=&quot;howmade&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How It's Made: Ion-exchange process|url=http://www.corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|ish=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=9 December 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113003806/http://corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|arxivsana=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;.

== Aloqador mahsulotlar ==
2011-yil 26-oktabrda Corning [[OLED]] va keyingi avlod [[Suyuq kristalli display|LCD]] displeylari uchun mo‘ljallangan '''Lotus Glass’ning''' tijorat sotuvga chiqarilishini e’lon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Unveils Corning Lotus Glass for High-Performance Displays – New composition enables OLED and next generation liquid crystal displays|nashriyot=Corning|sana=Oct 25, 2011|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120615052125/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivsana=2012-06-15}}&lt;/ref&gt; Lotus Glassning ichki termal mustahkamligi yuqori haroratda ishlov berish jarayonida uning shakli va sifatini saqlab qolish imkonini beradi. Kristallanish va faollashtirish bosqichida siqilish va oʻzgaruvchanlikning kamayishi taglikdagi kuchlanish va buzilishlarni yanada kamaytiradi. Bu yuqori aniqlik va tezroq javob vaqti uchun rivojlangan orqa panellarda qatʼiy dizayn qoidalarini taʼminlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass and Gorilla Glass 2|nashriyot=Gizmo|url=http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141029050909/http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivsana=October 29, 2014}}&lt;/ref&gt; Corning maʼlumotlariga koʻra, Gorilla Glass ayniqsa displey qurilmalarining tashqi koʻrinishi uchun qopqoq oynasi, Lotus Glass esa suyuq kristalli displey panellarida foydalanish uchun shisha substrat sifatida ishlab chiqilgan. Boshqacha qilib aytganda, bitta mahsulot Gorilla Glass va Lotus Glass oynasini oʻz ichiga olishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Smartkeitai-Lotus&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass to {{sic|compli|ment|nolink=y|Expected=complement}} Gorilla Glass|nashriyot=Smart keitai|sana=October 26, 2011|url=http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120116153604/http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivsana=January 16, 2012}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 2-fevralda Corning Incorporated va [[Samsung]] Mobile Display Co., Ltd. Koreyada [[OLED]] qurilmalari bozori uchun maxsus shisha tagliklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi aksiyadorlik [[korxona]]&lt;nowiki/&gt;sini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Qoʻshma korxona Lotus Glass negizida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|sarlavha=Corning and Samsung Mobile Display Form New OLED Glass Venture – New business expands Corning's long-standing collaboration with Samsung|nashriyot=Corning|sana=2012-02-02|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131015191322/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|arxivsana=2013-10-15}}&lt;/ref&gt; Lotus XT Glass 2013-yilda sotuvga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|sarlavha=Corning: Corning Lotus XT Glass, May 2013|ish=corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150312205418/http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|arxivsana=2015-03-12}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda Corning displey substrati sifatida foydalanish uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;tomshardware.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Jane|muallif=McEntegart|url=http://www.tomshardware.com/news/Gorilla-Glass-Corning-Flexible-Glass-Curved-Glass-Willow-Glass,15879.html|sarlavha=Tom's Hardware, Gorilla Glass Maker Corning Debuts Flexible Willow Glass|sana=4 June 2012|ish=Tom’s hardware|kirish sanasi=2013-11-01}}&lt;/ref&gt; borosilikat shishasiga asoslangan moslashuvchan shisha&lt;ref name=&quot;specs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Willow Glass (2014 fact sheet)|nashriyot=[[Corning Inc.|Corning]]|url=http://www.corning.com/WorkArea/linkit.aspx?LinkIdentifier=id&amp;ItemID=63819|yil=2014}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; '''Willow Glassʼ'''ni taqdim etdi.

== Kimyoviy mustahkamlash jarayoni ==
Gorilla Glass’ning mustahkamligi ion almashinuvi orqali amalga oshiriladigan kimyoviy mustahkamlash jarayoni orqali erishiladi. Evelatus tomonidan ta'riflanganidek, bu jarayon shishani taxminan 400 °C (750 °F) haroratda eritilgan kaliy tuzi vannasiga botirishni o'z ichiga oladi. Ushbu botirish vaqtida shishadagi kichikroq natriy ionlari tuzli vannadagi kattaroq kaliy ionlari bilan almashtiriladi. Ushbu kattaroq ionlar shisha tuzilishida ko'proq joy egallaydi va shu bilan sirtda yuqori qoldiq bosimli qatlamni hosil qiladi. Ushbu siqilish bosimi himoya qalqoni vazifasini bajaradi va shishani chizish, yorilish va boshqa shikastlanish shakllariga sezilarli darajada chidamli qiladi. Ushbu jarayon Gorilla Glass’ning chidamliligi uchun juda muhim va uning mustahkamligini yo'qotmasdan yupqaroq va engilroq bo'lishiga imkon beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://evelatus.com/gorilla-glass-the-science-behind-smartphone-durability |sarlavha=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |sana=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |qaralgan sana=2025-yil 4-Yanvar |til=en-us}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>0l1xvdlv18348rpqumfl2a0hraegipw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156245</id>
      <parentid>6156244</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25781" sha1="06zzp01wa8ynlxfnksw0h24gwtuqy7r" xml:space="preserve">[[Fayl:Nokia_N8_gorilla_glass_screen_(5083750412).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg/220px-Nokia_N8_gorilla_glass_screen_%285083750412%29.jpg|thumb| Gorilla Glass ekranli [[Nokia N8]]]]

'''Gorilla Glass''' – bu ''Corning'' tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan kimyoviy jihatdan mustahkamlangan [[shisha]] [[brend]]i boʻlib, yettinchi avlodda nozik, yengil va shikastlanishga chidamli boʻlishi uchun moʻljallangan. Brend sifatida Gorilla Glass Corningʼga xosdir, ammo yaqin ekvivalentlari, jumladan AGC Inc.ning Dragontrail va Schott AG Xensation ham mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|sarlavha=Gorilla Glass maker unveils ultra-thin and flexible Willow Glass|ish=Physics News|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106075448/http://www.physnews.com/materials-news/cluster251747226/|arxivsana=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schott.com/xensation/english/index.html|sarlavha=Xensation|nashriyot=[[Schott AG|Schott]]|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103224742/http://www.schott.com/xensation/english/index.html|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gensix&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2018/07/18/corning-unveils-gorilla-glass-6/|sarlavha=Gorilla Glass 6 gives phones a better shot at surviving multiple drops|nashriyot=Engadget, July 19, 2018, Jon Fingas}}&lt;/ref&gt;.

[[Ishqorlar|Ishqoriy]] alyuminosilikat list shishasi asosan koʻchma elektron qurilmalar, jumladan, [[mobil telefon]]lar, portativ media pleyerlar, portativ kompyuter displeylari va [[Televideniye|televizor]] ekranlari uchun qoplama oynasi sifatida ishlatiladi&lt;ref name=&quot;faqs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|ish=Gorilla Glass|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|sana=March 10, 2012|kirish sanasi=November 1, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028081518/http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=October 28, 2013}}&lt;/ref&gt;. U Kentukkidagi [[Harrodsburg (Kentucky)|Xarrodsburg]], Koreyaning Asan&lt;ref name=&quot;AsanTransfer&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Announces Transfer of Corning® Gorilla® Glass Production|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2014-07-12|sana=March 6, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311093046/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014030601.aspx|arxivsana=March 11, 2014}}&lt;/ref&gt; va [[Xitoy Respublikasi|Tayvanda]] ishlab chiqariladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|sarlavha=How Gorilla Glass is Made {{!}} Glass Composition and Manufacturing Process {{!}} Corning Gorilla Glass|ish=www.corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200801042230/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/technology/how-it-s-made.html|til=en-us|kirish sanasi=2019-07-01|arxivsana=2020-08-01}}&lt;/ref&gt;.

Corning 1960-yilda “Project Muscle” tashabbusi doirasida kimyoviy mustahkamlangan shisha bilan tajriba oʻtkazdi. Bir necha yil ichida ular ''Chemcor nomi'' bilan sotiladigan “mushakli oyna”ni&lt;ref name=&quot;muscled&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass, the Smartphone's Unsung Hero|ish=The New York Times|ism=David|muallif=Pogue|sana=December 9, 2010|url=http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130115030748/http://pogue.blogs.nytimes.com/2010/12/09/gorilla-glass-the-smartphones-unsung-hero/|arxivsana=January 15, 2013}}&lt;/ref&gt; ishlab chiqdilar. Mahsulot 1990-yillarning boshlarigacha tijorat va sanoat ilovalarida, jumladan, avtomobil, aviatsiya va farmatsevtika maqsadlarida&lt;ref name=&quot;muscled&quot; /&gt;, xususan, 1968-yilda yuzlab Dodge Dart va Plymouth Barracuda [[Avtomobil sporti|poyga avtomobillarida]] ishlatilgan, bunda transport vositasining ogʻirligini minimallashtirish zarur edi&lt;ref name=&quot;WI-iPhone&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|year=2011|publisher=Simon &amp; Schuster|isbn=978-1-4516-4853-9|pages=471–72|chapter=36 – The iPhone: Three Revolutionary Products in One}}&lt;/ref&gt;. Tajriba 2005-yilda qayta tiklandi, shishani isteʼmolchi elektronikalarida ishlatish uchun yetarlicha yupqa qilish mumkinmi yoki yoʻqmi, tekshirildi. [[Apple Inc.|Apple]] oʻzining yangi [[IPhone|iPhoneʼida]] foydalanish uchun Corningʼdan yupqa, qattiq shisha soʻraganida, u tijorat maqsadlarida foydalanishga topshirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|sarlavha=Glass vendor Corning to receive $200 million from Apple's new fund|kirish sanasi=November 14, 2017|nashriyot=idownloadblog.com|iqtibos=[In 2005,] Corning CEO Wendell Weeks gave Steve Jobs a demonstration of his company’s glass material. Jobs was impressed and decided to use Corning’s glass protection for the original iPhone, as explained in Walter Isaacson’s authorized biography of the late Apple co-founder|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171114202220/http://www.idownloadblog.com/2017/05/12/corning-apple-fund/|arxivsana=November 14, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Isaacson|first=Walter|title=Walter Isaacson Great Innovators e-book boxed set: Steve Jobs, Benjamin Franklin, Einstein|url=https://books.google.com/books?id=cf_2PBPP-rEC|year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-7760-7}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil oktyabr oyida dunyo boʻylab besh milliardga yaqin qurilma Gorilla Glass oynasini oʻz ichiga oladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 October 2017 |title=One of the world's oldest products faces the digital future |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014001123/https://www.economist.com/news/science-and-technology/21730128-soon-gorilla-glass-and-its-descendants-will-be-everywhere-one-worlds |archive-date=14 October 2017}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass oʻz bozorida hukmronlik qilgan holda, Dragontrail va [[Sapfir|sintetik sapfir]] kabi raqiblardan turli xil raqobatga duch keladi&lt;ref name=&quot;veconomist&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!Versiya
! Eʼlon qilingan
|-
| 1
| 2008-yil fevral&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|title=Corning Extends Fusion Process to Tackle Touch-Screen Applications|date=8 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|archivedate=26 September 2008|access-date=2022-09-06|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926125455/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2008/2008020803.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2
| 2012-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|title=Corning Unveils New Gorilla® Glass 2|date=9 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227164835/https://www.corning.com/au/en/about-us/news-events/news-releases/2012/01/news_center_news_releases_2012_2012010901.html|archivedate=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3
| 2013-yil yanvar &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dante D'Orazio |date=3 January 2013 |title=Corning Gorilla Glass 3 to be three times more scratch resistant than previous generation |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231836/http://www.theverge.com/2013/1/3/3833028/corning-gorilla-glass-3-announced-for-ces-2013 |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 4
| 2014-yil noyabr
|-
| 5
| 2016-yil iyul
|-
| SR+
| 2016-yil avgust &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Corning introduces Gorilla Glass SR+ for wearables |publisher=Android Authority |url=http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227151540/http://www.androidauthority.com/gorilla-glass-sr-wearables-713485/ |archive-date=27 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 6
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass 6, Delivering Improved Durability for Next-Generation Mobile Devices|date=18 July 2018|publisher=Corning|access-date=2022-09-06|archivedate=2018-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719203401/http://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-6.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| DX/DX+
| 2018-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2018/07/corning-announces-corning-gorilla-glass-dx-and-corning-gorilla-glass-dx.html|title=Corning Announces Corning® Gorilla® Glass DX and Corning® Gorilla® Glass DX+|date=18 July 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|-
| Victus
| 2020-yil iyul &lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/worldwide/en/about-us/news-events/news-releases/2020/07/corning-introduces-corning-gorilla-glass-victus.html|title=Corning Introduces Corning Gorilla Glass Victus, The Toughest Gorilla Glass Yet For Mobile Consumer Electronics|date=23 July 2020|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;
|}
Corning kompaniyasi bir qator kompaniyalar uchun turli xil [[smartfon]]lar va boshqa maishiy elektronika qurilmalari uchun materialni yanada ishlab chiqdi.

Kompaniya materialning asosiy xususiyatlarini uning yuqori tirnalishga chidamliligi (himoya qoplamasi) va qattiqligi ([[Vikkers usuli|Vickers qattiqlik sinovi]] reytingi 622 dan 701 gacha)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gorilla Glass|url=http://www.corning.com/docs/specialtymaterials/pisheets/PI2317.pdf|nashriyot=Corning|ish=Technical Materials|kirish sanasi=2012-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140529230251/http://www.corning.com//docs//specialtymaterials//pisheets//PI2317.pdf|arxivsana=2014-05-29}}&lt;/ref&gt; sifatida sotadi, bu shishaning moʻrt boʻlmasdan yupqa boʻlishiga imkon beradi. U qayta ishlanishi mumkin&lt;ref name=&quot;corninggorillaglass1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/faqs/all|sarlavha=FAQs|nashriyot=Corning|ish=Gorilla Glass|kirish sanasi=2001-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101209145937/http://corninggorillaglass.com/faqs/all|arxivsana=2010-12-09}}&lt;/ref&gt;.

2010-yilga kelib, shisha butun dunyo boʻylab mobil telefonlarning taxminan 20 foizida, taxminan 200 million donada ishlatilgan&lt;ref name=&quot;PC Mag&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ulanoff|ism=Lance|sarlavha=Why Is Gorilla Glass So Strong?|url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|nashriyot=[[PC Magazine]]|sana=January 12, 2011|kirish sanasi=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125132123/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2375657,00.asp|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt;. “Gorilla Glass 2” deb nomlangan ikkinchi avlod 2012-yilda taqdim etilgan. 2012-yil oktyabr oyida Corning bir milliarddan ortiq mobil qurilmalar Gorilla Glass oynasidan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Citation|title=News release|date=Oct 24, 2012|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026021839/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012102401.aspx|archivedate=2012-10-26}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 2 asl Gorilla Glassdan 20% yupqaroq&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|sarlavha=Corning, After Thinning Out Gorilla Glass, Makes New Generation Tougher|ish=Forbes|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103041122/http://www.forbes.com/sites/connieguglielmo/2013/01/10/corning-after-thinning-out-gorilla-glass-makes-new-generation-tougher/|arxivsana=2013-11-03}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 CES 2013 koʻrgazmasida taqdim etildi. Corning maʼlumotlariga koʻra, material oldingi versiyaga qaraganda uch barobar koʻproq tirnalishga chidamli boʻlib, odatda shishani zaiflashtiradigan chuqur tirnalganlarga qarshi turish qobiliyati yaxshilangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|sarlavha=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131028200846/http://www.corninggorillaglass.com/Gorilla-Glass|arxivsana=2013-10-28}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 uchun reklama materiali egiluvchanligidan tashqari, 40% tirnalishga chidamliligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lidsky|ism=David|url=http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|sarlavha=Corning|ish=Most innovative companies|nashriyot=Fast Company|sana=2013-02-11|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020222059/http://www.fastcompany.com/most-innovative-companies/2013/corning|arxivsana=2013-10-20}}&lt;/ref&gt;. Gorilla Glass 3 dizayni Corning tomonidan qatʼiylik nazariyasini qoʻllash orqali olingan optimal kompozitsiyani bashorat qilish bilan laboratoriyalarda eritilishidan oldin atom miqyosidagi modellashtirishdan birinchi foydalanishi edi&lt;ref name=&quot;gorilla3acers&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Wray|ism=Peter|sarlavha=Gorilla Glass 3 explained (and it is a modeling first for Corning!)|url=http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|ish=Ceramic Tech Today|nashriyot=The American Ceramic Society|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20140126123503/http://ceramics.org/ceramic-tech-today/gorilla-glass-3-explained-and-it-is-a-modeling-first-for-corning|arxivsana=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 3 eʼlon qilinganida, Corning kelajakda takomillashtirilishi kerak boʻlgan yoʻnalishlar aks ettirish va barmoq izlari dogʻlariga sezuvchanlikni kamaytirish, sirt ishlov berish va oynaning ishlov berish usulini oʻzgartirishni taʼkidladi&lt;ref name=&quot;forbes&quot;/&gt;. Uning yuzasi antibakterial boʻlgan ion kumushli mikroblarga qarshi Gorilla Glass 2014-yil boshida namoyish etilgan.ʼ&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|sarlavha=Corning Unveils World's First Antimicrobial Cover|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215213759/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2014/2014010601.aspx|arxivsana=2014-12-15}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 4, shikastlanishga chidamliligi va oʻzidan oldingi versiyasi bilan bir xil ishlash bilan juda yupqa shaklga ega, 2014-yil oxirida eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning+Gorilla+Glass+4_PI+Sheet_112414.pdf|sarlavha=Mobile Phones, Smartphones, Slates, Tablets, Notebooks, Wearables and other devices with Gorilla Glass – Corning Gorilla Glass|ish=www.corninggorillaglass.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160131140713/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/Corning%20Gorilla%20Glass%204_PI%20Sheet_112414.pdf|arxivsana=2016-01-31}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass 6, tirnalishga chidamliligi boʻyicha Gorilla Glass 5ga teng, lekin undan ham balandroqdan bir necha marta tushishdan omon qolish uchun moʻljallangan, birinchi marta [[Samsung Galaxy S10]] qurilmasida 2019-yilda qoʻllangan&lt;ref name=&quot;Samsung&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note10 {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|ish=www.corning.com|nashriyot=Samsung|kirish sanasi=17 May 2020|arxivurl=https://archive.today/20200517200351/https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note10.html|arxivsana=17 May 2020|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass SR+ taqiladigan qurilmalar uchun moʻljallangan boʻlib, birinchi marta 2016-yilda Samsung Gear S3 aqlli soatlarida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;BBC-S3&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Gear S3 watches get bigger screens and batteries|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|ish=BBC|kirish sanasi=2016-09-01|sana=2016-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160831224206/http://www.bbc.co.uk/news/technology-37234442|arxivsana=2016-08-31}}&lt;/ref&gt;.

[[Ford Motor Company]] 2016-yildan boshlab [[Ford GT]] sport avtomobilida old va orqa old oynalar uchun materialdan foydalanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|sarlavha=Gorilla Glass, used for cell phones, is coming to cars - Houston Chronicle|kirish sanasi=2015-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225061200/http://www.chron.com/business/article/Gorilla-Glass-used-for-cell-phones-is-coming-to-6700237.php|arxivsana=2015-12-25}}&lt;/ref&gt;; keyinchalik u Ford F-150 va Jeep Wrangler kabi asosiy modellarga tarqaldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/news/a29214448/gorilla-glass-windshields-pricing/|sarlavha=Gorilla Glass Windshields Are Impressive, but Are They Worth the Money?|ish=[[Car and Driver]]|muallif=Atiyeh|ism=Clifford|sana=25 September 2019|kirish sanasi=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass DX+ SR+ o‘rnini egalladi va birinchi marta 2018-yilda Samsung Galaxy Watch’da foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/news/news-releases/2018/08/corning-gorilla-glass-dxplus-chosen-for-samsung-galaxy-watch.html|title=Corning Gorilla Glass DX+ Chosen for Samsung Galaxy Watch|date=August 9, 2018|publisher=Corning}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Samsung Galaxy Note20 Ultra {{!}} Samsung {{!}} Corning Gorilla Glass|url=https://www.corning.com/gorillaglass/worldwide/en/products-with-gorilla-glass/smartphones/samsung/samsung-galaxy-note20-ultra.html|ish=Corning|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Gorilla Glass Victus 2020-yil iyul oyida taqdim etilgan. Corning taʼkidlashicha, u Gorilla Glass 6 dan ikki baravar koʻp tirnalishga chidamli. U birinchi marta 2020-yilda Samsung Galaxy Note 20 Ultra’da ishlatilgan&lt;ref name=&quot;corning.com&quot;/&gt;.

== Ishlab chiqarish ==
Ishlab chiqarish jarayonida shisha ion almashinuvi orqali qattiqlashadi. Material {{Convert|400|°C|-1}} ga yaqin haroratda [[Erish|erigan]] [[Ishqorlar|ishqoriy]] [[Tuzlar|kaliy tuziga]] botiriladi&lt;ref name=&quot;howmade&quot; /&gt;  bunda shishadagi kichikroq [[natriy]] ionlari tuzli hammomdagi kattaroq [[kaliy]] ionlari bilan almashtiriladi. Kattaroq ionlar koʻproq hajmni egallaydi va shu bilan yuqori qoldiq bosimli sirt qatlamini hosil qiladi, bu shisha yuzasiga mustahkamlik qobiliyatini&lt;ref name=&quot;untouched&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|sarlavha=What Stresses Gorilla Glass Makes It Stronger|nashriyot=Inside Science, Sophie Bushwick, February 4, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150205015206/http://www.insidescience.org/content/what-stresses-gorilla-glass-makes-it-stronger/1009|arxivsana=February 5, 2015}}&lt;/ref&gt; va umumiy yorilishga chidamliligini beradi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Electronic Design – Specialty Glass: a new design element in consumer electronics|url=http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|last=Walton|first1=Donnell|last2=Amin|first2=Jaymin|last3=Shashdhar|first3=Naga|date=12 July 2010|publisher=Corning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141225125439/http://www.corninggorillaglass.com/uploads/kcfinder/files/3851E_ED_CORNING_ePrint.pdf|archivedate=25 December 2014}}.&lt;/ref&gt;, kundalik foydalanishdan zararga chidamli qiladi&lt;ref name=&quot;howmade&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=How It's Made: Ion-exchange process|url=http://www.corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|ish=Gorilla Glass|nashriyot=Corning|kirish sanasi=9 December 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113003806/http://corninggorillaglass.com/en/technology/how-its-made|arxivsana=13 November 2014}}&lt;/ref&gt;.

== Aloqador mahsulotlar ==
2011-yil 26-oktabrda Corning [[OLED]] va keyingi avlod [[Suyuq kristalli display|LCD]] displeylari uchun mo‘ljallangan '''Lotus Glass’ning''' tijorat sotuvga chiqarilishini e’lon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Unveils Corning Lotus Glass for High-Performance Displays – New composition enables OLED and next generation liquid crystal displays|nashriyot=Corning|sana=Oct 25, 2011|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120615052125/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2011/2011102501.aspx|arxivsana=2012-06-15}}&lt;/ref&gt; Lotus Glassning ichki termal mustahkamligi yuqori haroratda ishlov berish jarayonida uning shakli va sifatini saqlab qolish imkonini beradi. Kristallanish va faollashtirish bosqichida siqilish va oʻzgaruvchanlikning kamayishi taglikdagi kuchlanish va buzilishlarni yanada kamaytiradi. Bu yuqori aniqlik va tezroq javob vaqti uchun rivojlangan orqa panellarda qatʼiy dizayn qoidalarini taʼminlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass and Gorilla Glass 2|nashriyot=Gizmo|url=http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141029050909/http://www.gizmocanada.com/2012/02/samsungs-corning-lotus-glass-and-gorilla-glass-2/|arxivsana=October 29, 2014}}&lt;/ref&gt; Corning maʼlumotlariga koʻra, Gorilla Glass ayniqsa displey qurilmalarining tashqi koʻrinishi uchun qopqoq oynasi, Lotus Glass esa suyuq kristalli displey panellarida foydalanish uchun shisha substrat sifatida ishlab chiqilgan. Boshqacha qilib aytganda, bitta mahsulot Gorilla Glass va Lotus Glass oynasini oʻz ichiga olishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Smartkeitai-Lotus&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corning Lotus Glass to {{sic|compli|ment|nolink=y|Expected=complement}} Gorilla Glass|nashriyot=Smart keitai|sana=October 26, 2011|url=http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120116153604/http://www.smartkeitai.com/corning-lotus-glass-to-succeed-gorilla-glass/|arxivsana=January 16, 2012}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 2-fevralda Corning Incorporated va [[Samsung]] Mobile Display Co., Ltd. Koreyada [[OLED]] qurilmalari bozori uchun maxsus shisha tagliklarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi aksiyadorlik [[korxona]]&lt;nowiki/&gt;sini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Qoʻshma korxona Lotus Glass negizida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|sarlavha=Corning and Samsung Mobile Display Form New OLED Glass Venture – New business expands Corning's long-standing collaboration with Samsung|nashriyot=Corning|sana=2012-02-02|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131015191322/http://www.corning.com/news_center/news_releases/2012/2012020201.aspx|arxivsana=2013-10-15}}&lt;/ref&gt; Lotus XT Glass 2013-yilda sotuvga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|sarlavha=Corning: Corning Lotus XT Glass, May 2013|ish=corning.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150312205418/http://www.corning.com/displaytechnologies/en/products/lotus_xt.aspx|arxivsana=2015-03-12}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda Corning displey substrati sifatida foydalanish uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;tomshardware.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Jane|muallif=McEntegart|url=http://www.tomshardware.com/news/Gorilla-Glass-Corning-Flexible-Glass-Curved-Glass-Willow-Glass,15879.html|sarlavha=Tom's Hardware, Gorilla Glass Maker Corning Debuts Flexible Willow Glass|sana=4 June 2012|ish=Tom’s hardware|kirish sanasi=2013-11-01}}&lt;/ref&gt; borosilikat shishasiga asoslangan moslashuvchan shisha&lt;ref name=&quot;specs&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Willow Glass (2014 fact sheet)|nashriyot=[[Corning Inc.|Corning]]|url=http://www.corning.com/WorkArea/linkit.aspx?LinkIdentifier=id&amp;ItemID=63819|yil=2014}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; '''Willow Glassʼ'''ni taqdim etdi.

== Kimyoviy mustahkamlash jarayoni ==
Gorilla Glass’ning mustahkamligi ion almashinuvi orqali amalga oshiriladigan kimyoviy mustahkamlash jarayoni orqali erishiladi. Evelatus tomonidan ta'riflanganidek, bu jarayon shishani taxminan 400 °C (750 °F) haroratda eritilgan kaliy tuzi vannasiga botirishni o'z ichiga oladi. Ushbu botirish vaqtida shishadagi kichikroq natriy ionlari tuzli vannadagi kattaroq kaliy ionlari bilan almashtiriladi. Ushbu kattaroq ionlar shisha tuzilishida ko'proq joy egallaydi va shu bilan sirtda yuqori qoldiq bosimli qatlamni hosil qiladi. Ushbu siqilish bosimi himoya qalqoni vazifasini bajaradi va shishani chizish, yorilish va boshqa shikastlanish shakllariga sezilarli darajada chidamli qiladi. Ushbu jarayon Gorilla Glass’ning chidamliligi uchun juda muhim va uning mustahkamligini yo'qotmasdan yupqaroq va engilroq bo'lishiga imkon beradi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://evelatus.com/gorilla-glass-the-science-behind-smartphone-durability |sarlavha=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |sana=Gorilla Glass: The Science Behind Smartphone Durability |qaralgan sana=2025-yil 4-Yanvar |til=en-us}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar|30em}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>06zzp01wa8ynlxfnksw0h24gwtuqy7r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agnorhiza reticulata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>794410</id>
    <revision>
      <id>6156083</id>
      <parentid>3113771</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:36:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5712" sha1="dox77lftomed8tbhwkagu43zvg39atv" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox biota&quot; style=&quot;text-align: left; width: 200px; font-size: 100%&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot; |''Agnorhiza reticulata''
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center&quot; |[[File:Wyethia_reticulata.jpg|frameless]]
|- style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;Muhofaza holati&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;[[File:Status_TNC_G2.svg|link=|alt=|frameless]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Imperiled &lt;small&gt;&amp;nbsp;([[NatureServe conservation status|NatureServe]])&lt;ref name=&quot;tnc&quot;&gt;[http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Wyethia+reticulata The Nature Conservancy]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot; |[[Klassifikatsiya|Ilmiy tasniflash]] &lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;&quot;&gt;[[File:Red_Pencil_Icon.png|link=Template:Taxonomy/Agnorhiza| edit ]]&lt;/span&gt;
|-
|Olam:
|[[Oʻsimliklar]]
|-
|''[[Sistematika]]'':
|[[Traxeoditlar]]
|-
|''[[Sistematika]]'':
|[[Angiospermlar]]
|-
|''[[Sistematika]]'':
|[[Eudikotlar]]
|-
|''[[Sistematika]]'':
|[[Asteridlar]]
|-
|Oila:
|[[Asteraceae]]
|-
|Jins:
|''[[Agnorhiza]]''
|-
|Turlar:
|&lt;div class=&quot;species&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt;'''''A.&amp;nbsp;reticulata'''''&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot; |[[Binomial nomenclature|Binomial name]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center&quot; |'''&lt;span class=&quot;binomial&quot;&gt;''Agnorhiza reticulata''&lt;/span&gt;'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size: 85%;&quot;&gt;([[Edward Lee Greene|Greene]]) [[W.A.Weber]]&lt;/div&gt;
|- style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)&quot; |Boshqa nomi&lt;ref&gt;[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-25736 The Plant List, ''Agnorhiza reticulata'' (Greene) W.A.Weber ]&lt;/ref&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: left&quot; |
''Wyethia reticulata'' [[Edward Lee Greene|Greene]]
|}

'''''Agnorhiza reticulata''''' (boshqa nomi: ''Wyethia reticulata''), umumiy '''El Dorado okrugi xachir quloqlari''' nomi bilan tanilgan, faqat shimoliy va markaziy [[Kaliforniya|Kaliforniyaning]] kichik bir mintaqasida uchraydigan noyob gulli oʻsimlik turidir&lt;ref name=&quot;q&quot;&gt;[http://www.calflora.org/cgi-bin/species_query.cgi?where-calrecnum=8365 Calflora taxon report, University of California @ Berkeley, ''Wyethia reticulata'' E. Greene El Dorado County mule ears, El Dorado mule ears, Eldorado wyethia ]&lt;/ref&gt;. Agnorhiza reticulata ilk bora 1998-yil [[Edward Lee Greene]] tomonidan tasniflangan. Oʻsimlik Koliforniya shtati uchun [[Endemiklar|endemik]] turlardan biri hisoblanadi.

== Tarqalishi ==
''Agnorhiza reticulata'' Kaliforniyaning ichki oʻtloqlari va [[Sierra Nevada (AQSh)|Sierra Nevada togʻ etaklaridagi]] oʻrmonzorlarda keng tarqalgan&lt;ref name=&quot;tnc&quot;/&gt;. [[El Dorado (Kaliforniya)|El Dorado]], [[Sacramento (California)|Sakramento]] va [[Yuba (California)|Yuba okruglarida]]&lt;nowiki/&gt;aniqlangan&lt;ref&gt;[http://bonap.net/MapGallery/County/Agnorhiza%20reticulata.png Biota of North America Program, 2014 county distribution map, ''Agnorhiza reticulata'']&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;q&quot;/&gt;.

Populyatsiyasi sababli genetik xilma-xilligi past boʻlishi mumkin, chunki ular koʻpincha [[Vegetativ koʻpayish|vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi]], urugʻ bilan [[Jinsiy koʻpayish|jinsiy koʻpayish]] deyarli kuzatilmaydi, shuningdek, [[Ildizpoya|Ildizpoyalar]] bilan [[Vegetativ koʻpayish|vegetativ koʻpayish]] usuli ham bu oʻsimlikka xosdir&lt;ref name=&quot;tnc&quot;/&gt;. Baʼzi populyatsiyalar yashash muhitining sanoatlashtirilishi va oʻzlashtirilishi sababli yoʻqolib ketish xavfi ostida qolmoqda&lt;ref name=&quot;tnc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ayres&quot;&gt;Ayres, D. R. and F. J. Ryan. (1999). [http://www.amjbot.org/cgi/content/full/86/3/344 Genetic diversity and structure of the narrow endemic ''Wyethia reticulata'' and its congener ''W. bolanderi'' (Asteraceae) using RAPD and allozyme techniques.] American Journal of Botany 86 344-53.&lt;/ref&gt;.

== Tavsif ==
''Agnorhiza reticulata'' [[Koʻp yillik oʻtlar|koʻp yillik oʻt]] boʻlib, boʻyi 40-70 santimetr, baʼzan 1 metrga yetadigan tukli, bezsimon, yopishqoq poya hosil qiladi, odatda poyasi tarvaqaylab ketgan holda oʻsadi. Barglarning uzunligi 15 santimetrgacha boʻlib, atrofi uchburchak yoki nayza shaklidagi pichoqsimon boʻrtmalar bilan qoplangan&lt;ref&gt;[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&amp;taxon_id=250066031 Flora of North America, ''Agnorhiza reticulata'']&lt;/ref&gt;.

[[Toʻpgul|Toʻpguli]] odatda yakka kungaboqar gul boshi koʻrinishida boʻlib, uzunligi 2,5 santimetrgacha boʻlgan 21 tagacha sariq yaproqlardan tashkil topadi. Markazida sariq rangli disk joylashgan. Gullar mahalliy [[Asalari|asalarilar]] tomonidan [[Changlanish|changlantiriladi]]&lt;ref name=&quot;ayres&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?609,1968,1978 Jepson Manual Treatment of ''Agnorhiza reticulata'']&lt;/ref&gt;. Gullash davri maydan to iyun-iyul oylarigacha davom etadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=AGRE8 ''Agnorhiza reticulata'' (El Dorado okrugi xachirining quloqlari) uchun USDA oʻsimliklar profili] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220922011336/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=AGRE8 |date=2022-09-22 }}
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&amp;where-taxon=Wyethia+reticulata ''Agnorhiza reticulata'' — UC rasmlar galereyasi]
[[Turkum:Yoʻqolib borayotgan turlar]]
[[Turkum:Flora]]</text>
      <sha1>dox77lftomed8tbhwkagu43zvg39atv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afgʻoniston — Germaniya munosabatlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>806851</id>
    <revision>
      <id>6156065</id>
      <parentid>5225216</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T03:12:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15278" sha1="qgkbaitohs4k4zk36mrzql4rkwahlkp" xml:space="preserve">{{Infobox bilateral relations|Afgʻoniston — Germaniya|Tasvir=Afghanistan_Germany_Locator.svg|Mamlakat1=Afgʻoniston|Mamlakat2=Germaniya|elchi1=Afgʻoniston elchixonasi [[Berlin]]da|elchi2=Germaniya elchixonasi [[Kobul]]da (yopilgan)|Rang1=green|Rang2=orange}}
[[Fayl:Taunusstraße_3_Berlin-Grunewald.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Taunusstra%C3%9Fe_3_Berlin-Grunewald.jpg/220px-Taunusstra%C3%9Fe_3_Berlin-Grunewald.jpg|thumb| Afgʻonistonning [[Berlin|Berlindagi]] elchixonasi, Germaniya.]]
Afgʻoniston va Germaniya oʻrtasidagi munosabatlar XIX asr oxiriga borib taqaladi va tarixan mustahkam o‘rinni egallagan. „Doʻstlikning“ 100 yilligi 2016-yilda nishonlandi va Afgʻoniston prezidenti buni „tarixiy munosabatlar“ deb atadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.tolonews.com/afghanistan/100-years-afghan-german-relations/100-years-afghan-german-ties-marked-kabul-event|sarlavha=100 Years of Afghan-German Ties Marked at Kabul Event}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==

=== Britaniyaning bilvosita mustamlakachilik davridagi maxfiy munosabatlar ===
[[Gandamak shartnomasi|Gandomak shartnomasi]] (1879-yil 26- yoki 30-may) va 2, 640 kilometr uzunlikdagi Durand liniyasi shartnomasi 1893-yildagi haqidagi oldingi kelishuvni bekor qildi. Durand chizig‘i Britaniya Hindistoni (hozirgi [[Pokiston]]) va [[Afgʻoniston|Afgʻoniston]] oʻrtasidagi gʻovakli chegara. Bu shartnoma natijasida Angliya afgʻon tashqi siyosati ustidan toʻliq nazoratni Afgʻoniston hukmdoridan oldi. Germaniya Angliyaga raqib sifatida faqat maxfiy missiyalar va ekspeditsiyalar orqali Afgʻonistondagi Britaniya taʼsirini kamaytirishga muvaffaq boʻldi.

''Kobuldagi nemis [[James Bond|Jeyms Bond]]'' laqabli muhandis Gebhard Fleischer&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.heise.de/tp/artikel/14/14080/1.html|sarlavha=Ein deutscher James Bond in Kabul|muallif=Tom Appleton|sana=9 February 2003}}&lt;/ref&gt; Germaniya qurol ishlab chiqaruvchi Krupp kompaniyasining muhandisi boʻlgan. 1893-yilda Bond Kobulga borib, podshoh [[Abdurahmon|Abdurrahmonxon]] bilan yakkama-yakka uchrashadi. Podsholar buyrugʻiga binoan Bond afgʻon qurol-yarogʻ ishlab chiqaruvchi ''Maschin Khana'' (''Mashinalar uyi'') va ''To‘pxona'' (''toʻp uyi)'' kompaniyalarini kengaytirdi. Britaniya Hindistonidagi hukumat bu munosabat haqida bilgani yoki bilmasligi aniq emas. Keyinchalik, 1904-yilda Krupp muhandislari sirli ravishda oʻldirildi. Adamec yozadi:
{{Quote|Kobulda istiqomat qilgan birinchi nemis Germaniyaning Essen shahridagi [[Krupp]] Stellworks kompaniyasi xodimi Gotlib Fleysher bo'lib, Fleysher 1898-yilda Amir Abdulrahmon tomonidan yangi qurilgan zavodda (Mashin Khana) o'q-dorilar va qurol ishlab chiqarishni boshlash uchun Kobulda shartnoma tuzgan.  Gotlib Fleysher  1904-yilning noyabrida Hindistonga sayohat chog‘ida chegara yaqinida o‘ldirilgan&lt;ref&gt;''Germany-Afghanistan Relations'' in :Ludwig W. Adamec: Historical Dictionary of Afghanistan, 4th ed., 2012, p. 162, {{ISBN|978-8170493112}}.&lt;/ref&gt;.}}

=== 1916-yildagi savdo va doʻstlik shartnomasi ===
[[Germaniya]] va [[Afgʻoniston|Afgʻoniston]] oʻrtasidagi munosabatlar [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushidan]] oldin boshlangan. Bu ikki davlat oʻrtasidagi aloqalar tarixan doʻstona munosabatda boʻlgan&lt;ref name=&quot;Necipoglu&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Muqarnas: An Annual on the Visual Culture of the Islamic World|last=Necipoglu|first=Gulru|url=https://books.google.com/books?id=UJc2u33fCKQC|year=2002|publisher=BRILL|isbn=90-04-12593-0}}&lt;/ref&gt;.

Habibullaxon va 23 kishilik nemis delegatsiyasi oʻrtasida Germaniya-Afgʻon oʻrtasidagi ikkinchi uchrashuv 1915-yilda boʻlib oʻtgan. Ushbu delegatsiyaning asosiy maqsadi Nidermayer-Hentig ekspeditsiyasi doirasida Afgʻonistondagi Britaniya taʼsirini susaytirish bo‘lgan&lt;ref&gt;Adamec, Ibid.&lt;/ref&gt;. Biroq, 1916-yilda ushbu ekspeditsiya paytida doʻstona savdo bitimi tuzilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ebn24.com/|sarlavha=Home|qaralgan sana=2022-09-30|arxivsana=2022-09-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220930212943/http://www.ebn24.com/}}&lt;/ref&gt;. Ushbu mamlakatlar oʻrtasida ilgari diplomatik aloqalar mavjud boʻlsa ham, faqat savdo shartnomasi tuzilgan. 1916-yil 24-yanvardagi shartnomaga koʻra, Germaniya delegatsiyasi Afgʻoniston hukumatiga 100 000 miltiq va 300 qurol vaʼda qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://historio.de/jahrestage/40-ereignis/68-24-januar-1916-deutsche-gewehre-fuer-afghanistan|sarlavha=Historio.de|kirish sanasi=2022-09-30|arxivsana=2015-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151005034628/http://historio.de/jahrestage/40-ereignis/68-24-januar-1916-deutsche-gewehre-fuer-afghanistan}}&lt;/ref&gt;.

1926-yil 3-martda doʻstlik shartnomasi tuzildi&lt;ref&gt;Text in ''League of Nations Treaty Series'', vol. 62, pp. 116-125.&lt;/ref&gt;. Bu ikkala davlatdagi elchilarni tan olish demakdir. 1926-yilda ''1916-yil 24-yanvardagi doʻstlik va savdo shartnomasi'' ratifikatsiya qilindi.

=== Diplomatik munosabatlar va konsul akkreditatsiyasi ===
Birinchi Afgʻoniston delegatsiyasi Germaniyaga 1922-yilda kelgan. Germaniyaga delegatsiya diplomatiya, savdo va madaniy aloqalar boʻyicha muzokaralar uchun kelayotgan edi va to‘g‘ri Berlinga yoʻl oldi. Bunga javoban Germaniya 1932-yilda doktor Frits Grobbani Afgʻonistonga yubordi. Birinchi yil [[Kobul (shahar)|Kobulda]] konsul boʻlib ishlagan, amalda Germaniya elchisi vazifasini bajargan, 1926-yilgacha Kobuldagi elchilar ishini boshqargan. „Elchixona“ ya‘ni ''Diplomatik vakolatxona va vazirning vakolatli qarorgohi'' [[Kobul (shahar)|Kobulda]] [[Bogʻi Bobur|Bobur bogʻi]] yaqinida joylashgan edi&lt;ref&gt;Clements, Frank A.: ''Conflict in Afghanistan: A historical encyclopedia'', 2003, p.7&lt;/ref&gt;. Afgʻoniston qiroli [[Omonullaxon]] 1928-yil 22-fevralda Germaniyaga tashrif buyurgan va u yerda [[Weimar Respublikasi|Veymar Respublikasi]] Prezidenti Pol fon Hindenburg bilan uchrashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.andrewgrantham.co.uk/afghanistan/railways/king-amanullahs-travels/|sarlavha=King Amanullah's travels &amp;#124; Railways of Afghanistan}}&lt;/ref&gt;.

=== 1930-yillar va urush davri ===
Afgʻoniston 1935-yilda [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] boshchiligidagi Germaniya bilan yaqin aloqalar — muhim iqtisodiy va texnik aloqalarni oʻrnatgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=LclscNCTz9oC&amp;q=mahmud+khan+prime+minister+afghanistan&amp;pg=PA62|title=The Far East and Australasia 2003|isbn=9781857431339|last=Eur|year=2002}}&lt;/ref&gt;. Afg‘oniston [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] va Britaniya oʻrtasidagi bahsli hudud sifatidagi tarixiy mavqeiga muqobillikni qidirgan. Germaniya bu davrda Afgʻonistondagi tijoriy operatsiyalarni oshirdi, haftalik Berlin-Kobul havo qatnovi oʻrnatildi va Todt tashkiloti mamlakatdagi yirik infratuzilma loyihalarini nazorat qildi&lt;ref&gt;http://books.stonebooks.com/history/afghanistan.shtml&lt;/ref&gt;.

Afgʻoniston [[Ikkinchi jahon urushi]] boshida [[Italiya]] va Germaniya diplomatik korpusini chiqarib yuborish toʻgʻrisidagi Moskva va [[London]] chaqiriqlariga qarshilik koʻrsatdi. 1940- va 1941-yillarda Afgʻoniston iqtisodiyot vaziri Abdul Majid Zabuliy yordami bilan Germaniya Britaniya Hindistonidan yer olib, qoʻshimcha harbiy yordam va Karachi portiga kirish evaziga Afgʻonistonni [[Berlin-Rim oʻqi|Axis]] blokiga qoʻshish rejalari mavjud edi. Bundan tashqari, Zabuliyga chegaradan o‘tgan 15 millionlik [[Pushtunlar|etnik afg‘on]] aholisini „ozod qilish“ haqida gapirilgan. Biroq, Sovet Ittifoqining Buyuk Britaniyaga sodiqligini oʻzgartirishi va ularning Eronga birgalikda bostirib kirishi ortidan, Afgʻoniston toʻsatdan [[Birlashgan millatlar|ittifoqchi]] kuchlar tomonidan oʻrab olingan edi. Oxir-oqibat, 1941-yil oktyabr oyida u italiyaliklar va nemislarni chiqarib yuborish talabini qabul qildi, lekin mamlakatda kichik diplomatik xodimlar qolgan&lt;ref&gt;books.stonebooks.com/history/afghanistan.shtml&lt;/ref&gt;. Afgʻoniston Osiyoning Germaniya va [[Yaponiya]] oʻrtasida boʻlinishi taklif qilingan chegara chizigʻida edi. Ikkinchi jahon urushi oxirida nemis armiyasi urush paytida neytral pozitsiyasi uchun yaxshi niyat belgisi sifatida Afgʻonistonga oʻzining qolgan arsenalini sovgʻa qildi&lt;ref&gt;Tom Lansford. [https://books.google.com/books?id=n1pKnc3RJGIC&amp;pg=PA62&amp;dq=afghanistan+italy+relations&amp;hl=en&amp;ei=DvLrTKuHIoH68AbxyrWuAw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=5&amp;ved=0CDwQ6AEwBDgK#v=onepage&amp;q=germany&amp;f=false ''A bitter harvest: US foreign policy and Afghanistan'']. Ashgate Publishing, Ltd., 2003 {{ISBN|0-7546-3615-1}}, {{ISBN|978-0-7546-3615-1}}. Pg 2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=MVlyhZucoFcC&amp;pg=PA162|title=Germany and the Second World War|first=Gerhard|last=Schreiber|date=3 May 1990|publisher=Clarendon Press|isbn=978-0-19-822884-4}}&lt;/ref&gt;.

=== Urushdan keyingi ===
Afgʻoniston [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasini]] [[Uchinchi reyx|Uchinchi Reyxning]] vorisi sifatida tan olgan birinchi davlatlardan biri boʻlgan. Urushgacha boʻlgan hamkorlik 1950-yilda ([[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] bilan) tiklandi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=nvO-DAAAQBAJ&amp;q=afghanistan+japan+germany+partition&amp;pg=PA46|title=Afghanistan under Soviet Domination, 1964–91|isbn=9781349219483|last=Hyman|first=Anthony|date=27 July 2016}}&lt;/ref&gt;, lekin toʻliq rasmiy aloqalar 1954-yil dekabrigacha tiklanmagan&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://fa1.spd-berlin.de/Einladungen/afghbezg.pdf|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=8 April 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20050313101527/http://fa1.spd-berlin.de/Einladungen/afghbezg.pdf|arxivsana=13 March 2005}}&lt;/ref&gt;. 1948-yildan beri [[Kobul (shahar)|Kobul]] meri boʻlib ishlagan Gʻulom Muhammad Farhod Gʻarbiy nemis muhandislari va mahsulotlarini Kobul elektr kompaniyasiga yollagan va olib kelgan&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;. 1952-yilda [[München|Myunxenda]] Afgʻoniston madaniyat idorasi ochilgan&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;. 1958-yil 31-yanvarda Germaniya Federativ Respublikasi va podsholik o‘rtasida iqtisodiy va texnik hamkorlik to‘g‘risidagi bitim imzolangan&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;. Afgʻonistondagi respublika toʻntarishidan keyin aloqalar vaqtincha muzlab qoldi, ammo 1976-yilga kelib tiklandi.

[[Afgʻon urushi (1979—1989)|Sovet-Afgʻon urushidan]] keyin Afgʻonistonda joylashgan Gʻarbiy Germaniya askarlari mamlakatni tark etishdi. Gʻarbiy Germaniyaning malakali xodimlari va maslahatchilari 1980-yilda, keyin esa 1984-yilda oʻqituvchilar tarkibi&lt;ref name=&quot;PlanetWissen&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Zeter|ism=Kerstin|sarlavha=Rückblick: Die deutsch-afghanischen Beziehungen|url=http://www.planet-wissen.de/laender_leute/naher_und_mittlerer_osten/afghanistan/deutsch_afghanische_beziehung.jsp|ish=Planet Wissen|kirish sanasi=30 December 2014|til=de|sana=17 October 2014}}&lt;/ref&gt; mamlakatni tark etishdi. Shu bilan birga, [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] Sovet Ittifoqining mamlakatdagi rolini qoʻllab-quvvatladi va Afgʻoniston hukumatiga yordam berdi. Afgʻoniston va Sharqiy Germaniya 1973-yilda bir-birini tan olganidan beri koʻp aloqalarga ega emas edi, ammo Afgʻoniston kommunistik rejimi davrida hammasi oʻzgardi. Madaniy va iqtisodiy kelishuvlar tuzildi, ikki davlatning ommaviy axborot vositalari o‘zaro hamkorlik qildi. Doʻstlik aloqalari Afgʻoniston rahbari Babrak Karmalning Sharqiy Germaniyaga tashrifi ortidan shakllangan, shundan soʻng 1982-yil 21-mayda Doʻstlik va hamkorlik shartnomasi imzolangan. Ularning hamkorligi taʼlim sohasiga alohida eʼtibor qaratadi&lt;ref name=&gt;{{Veb manbasi|url=https://thruttig.wordpress.com/2016/10/22/deutsch-afghanische-und-ddr-afghanische-beziehungen/|sarlavha=Deutsch-afghanische und DDR-afghanische Beziehungen|sana=22 October 2016}}&lt;/ref&gt;.

1985-yilda Sharqiy Germaniyaning afgʻonlarga birdamlik yuzasidan qilgan xayriyalarining umumiy miqdori 200 million markadan oshdi, ularning aksariyati Erkin nemis kasaba uyushmalari federatsiyasi tomonidan amalga oshirilgan.

=== Germaniya qayta birlashgandan keyin ===
[[Fayl:ATF_Dingo_in_German_service_(Afghanistan).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/ATF_Dingo_in_German_service_%28Afghanistan%29.jpg/200px-ATF_Dingo_in_German_service_%28Afghanistan%29.jpg|thumb|200x200px| Afgʻoniston shimolidagi nemis armiyasi askarlari (2009)]]
[[Fayl:German_Police_in_Afghanistan_1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/German_Police_in_Afghanistan_1.jpg/200px-German_Police_in_Afghanistan_1.jpg|thumb|200x200px| Afgʻonistonda afgʻon zobitlarini oʻqitgan nemis politsiyasi (2010)]]
Germaniya Qurolli Kuchlari 2001-yil dekabr oyidan boshlab Afgʻonistondagi ISAF missiyasi tarkibiga kirgan. Germaniya [[Afgʻoniston boʻyicha xalqaro konferensiya, Bonn (2001)|Bonn konferensiyasiga]] mezbonlik qilgan. 2001-yilda [[Hamid Karzay]] Afgʻonistonning muvaqqat rahbari etib saylandi. Ayni paytda Germaniya Afgʻonistonning shimoliy hududlarida harbiy va qayta tiklash ishlarida xavfsizlik missiyasi bilan shugʻullandi va Afgʻonistonga asosiy hamkorlardan biri boʻlib kelgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.dw.com/en/germanys-long-hard-slog-in-afghanistan/a-42851883|sarlavha=Germany's long, hard slog in Afghanistan &amp;#124; DW &amp;#124; 06.03.2018|ish=DW.COM}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil 23-dekabrda Germaniya tashqi ishlar vaziri Annalena Baerbok Afg‘oniston „zamonamizning eng og‘ir gumanitar falokatiga“ ketayotgani, iqtisodiyotning yirik tarmoqlari qulashi va 24 milliondan ortiq odam gumanitar yordamga muhtojligi haqida ogohlantirdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=23 December 2021 |title=Afghanistan suffering 'humanitarian catastrophe' says Germany Foreign Minister Annalena Baerbock |work=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/afghanistan-suffering-humanitarian-catastrophe-says-germany-foreign-minister-annalena-baerbock/a-60241599}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=24 December 2021 |title=Afghan health care faces collapse amid economic crisis |work=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/afghan-health-care-faces-collapse-amid-economic-crisis/a-60252184}}&lt;/ref&gt;. Baerbok 15 000 dan ortiq zaif afg‘onlarni, jumladan, Germaniyada ishlagan mahalliy afg‘on xodimlarini va ularning oila aʼzolarini [[Afgʻonistondan evakuatsiya (2021)|evakuatsiya qilishni]] tezlashtirishga vaʼda berdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=23 December 2021 |title=Germany warns of 'worst humanitarian catastrophe' in Afghanistan |work=Dawn |url=https://www.dawn.com/news/1665412}}&lt;/ref&gt;.

== Adabiyotlar ==

* Ludwig V. Adamec: ''Afgʻonistonning tarixiy lugʻati'', 4-nashr, 2012,{{ISBN|978-8170493112}}
* Lyudvig V. Adamec: ''Afgʻonistonning XX asr oʻrtalarigacha boʻlgan tashqi siyosati: SSSR, Germaniya va Buyuk Britaniya bilan munosabatlar'' . Tucson: Arizona universiteti matbuoti, 1974,{{ISBN|978-0816504596}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20101201093844/http://www.kabul.diplo.de/Vertretung/kabul/en/Startseite.html Germaniyaning Afgʻonistondagi elchixonasi — veb-sayt]
* [http://www.goethe.de/ins/af/kab/enindex.htm Kobul Gyote Instituti]
[[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]]
[[Turkum:Afgʻonistonning ikki tomonlama aloqalari]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlar]]</text>
      <sha1>qgkbaitohs4k4zk36mrzql4rkwahlkp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ab ovo (surat)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>808251</id>
    <revision>
      <id>6155814</id>
      <parentid>6153535</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2037" sha1="2awelyg7c7o2jeap8wf1k0imp7c0di5" xml:space="preserve">{{AT}}
{{Sanʼat asari bilgiqutisi
| tasvir=Paul Klee - Ab ovo.jpg
| alt=Ab ovo by Paul Klee
| image_upright=1.6
| title=Ab ovo
| artist=[[Paul Klee]]
| yil=1917
| type=qogʻoz yoki yerga boʻr yordamida chizilgan tasvir
| height_metric=14.9
| width_metric=26.6
| museum=[[Zentrum Paul Klee]]
| city=[[Bern]]
}}
'''''Ab ovo'''''—1917-yilda [[Paul Klee]] (1879–1940) tomonidan [[Germaniya]] armiyasidagi xizmat davrida chizilgan rasm. Uning ushbu kartinasi oʻzining murakkab uslubi bilan eʼtiborga loyiq. U suratni chizishda doka va qogʻozga [[boʻr]] bilan qoplangan [[Akvarel|akvareldan]] foydalangan. U uchburchak, aylana va yarim oy naqshlarining boy teksturasini ifodalagan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Partsch|first=Susanna|year=1993|title=Paul Klee 1879–1940|url=https://archive.org/details/paulklee187919400000part_h7v8|publisher=[[Taschen Basic Art]]|location=Köln|isbn=3-8228-0299-9|page=[https://archive.org/details/paulklee187919400000part_h7v8/page/n21 20]}}&lt;/ref&gt;.

Surat [[Shveysariya|Shveysariyaning]] [[Bern|Bern shahridagi]] [[Zentrum Paul Klee]] kolleksiyasida saqlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ab Ovo|url=http://www.emuseum.zpk.org/eMuseumPlus?service=direct/1/ResultListView/result.t1.collection_list.$TspTitleImageLink.link&amp;sp=10&amp;sp=Scollection&amp;sp=SfilterDefinition&amp;sp=0&amp;sp=0&amp;sp=1&amp;sp=SdetailList&amp;sp=15&amp;sp=Sdetail&amp;sp=0&amp;sp=F&amp;sp=T&amp;sp=15|ish=Paul Klee Center|kirish sanasi=6 February 2020|qaralgan sana=2022-10-04|arxivsana=2022-10-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221004075408/http://www.emuseum.zpk.org/eMuseumPlus?service=direct/1/ResultListView/result.t1.collection_list.$TspTitleImageLink.link&amp;sp=10&amp;sp=Scollection&amp;sp=SfilterDefinition&amp;sp=0&amp;sp=0&amp;sp=1&amp;sp=SdetailList&amp;sp=15&amp;sp=Sdetail&amp;sp=0&amp;sp=F&amp;sp=T&amp;sp=15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Meis |first=Morgan |title=The Fate of the Animals: On Horses, the Apocalypse, and Painting as Prophecy |publisher=Slant Books |year=2022|pp=122-124 |isbn=978-1-63982-121-1}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{chala}}

[[Turkum:Kartinalar]]
[[Turkum:Suratlar]]</text>
      <sha1>2awelyg7c7o2jeap8wf1k0imp7c0di5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anʼanaviy xitoy tibbiyoti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>811158</id>
    <revision>
      <id>6156299</id>
      <parentid>6138804</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42075" sha1="1eufiiwzmjaf00yyy5p019i5b0ooqcz" xml:space="preserve">[[Fayl:Xi'an_traditionnal_medecine_market_(20).JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Xi%27an_traditionnal_medecine_market_%2820%29.JPG/220px-Xi%27an_traditionnal_medecine_market_%2820%29.JPG|right|thumb| [[Sian]] bozorida xitoy oʻsimliklari uchun quritilgan oʻtlar va oʻsimlik qismlari]]
'''Xitoy gerbologiyasi''' — anʼanaviy xitoy oʻsimliklari bilan davolash nazariyasi boʻlib, u [[An'anaviy xitoy tibbiyoti|anʼanaviy xitoy tibbiyotida]] (TCM) koʻpchilik davolash usullarini tashkil qiladi. ''[[Tabiat (jurnal)|Nature]]'' nashriyoti TCMni „ [[Soxta fan|soxta ilmga]] toʻla“ deb taʼrifladi va uning koʻp davo bermasligining eng aniq sababi uning aksariyat muolajalarida mantiqiy taʼsir mexanizmi yoʻqligi ekanligini aytdi&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;/ref&gt;.

Gerbologiya atamasi notoʻgʻri, chunki oʻsimlik elementlari eng koʻp ishlatiladigan moddalar boʻlsa-da, [[hayvonlar]], inson va mineral mahsulotlar ham qoʻllanadi, ularning baʼzilari zaharli.

Xitoyning anʼanaviy oʻsimlik terapiyasining samaradorligi boʻyicha tadqiqotlar sifatsiz va koʻpincha notoʻgʻri&lt;ref name=&quot;Shang-2007&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1093/ije/dym119|title=Placebo-controlled trials of Chinese herbal medicine and conventional medicine comparative study|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-epidemiology_2007-10_36_5/page/1086|year=2007|last=Shang|first1=A.|last2=Huwiler|first2=K.|last3=Nartey|first3=L.|last4=Jüni|first4=P.|last5=Egger|first5=M.|journal=International Journal of Epidemiology|volume=36|issue=5|pages=1086–92|pmid=17602184}}&lt;/ref&gt;, samaradorlikning qatʼiy dalillari kam yoki umuman yoʻq&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|pmid=23498035|year=2012|last=Siegfried|first1=N. L|title=Herbal medicine, randomised controlled trials and global core competencies|journal=South African Medical Journal|volume=102|issue=12|pages=912–3|last2=Hughes|first2=G|doi=10.7196/samj.6392}}&lt;/ref&gt;. Bir qator potentsial zaharli xitoy oʻsimliklari haqida xavotirlar mavjud&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt;.

== Tarix ==
[[Fayl:Zh_pharmacopoeia_1.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Zh_pharmacopoeia_1.JPG/150px-Zh_pharmacopoeia_1.JPG|right|thumb|200x200px| Xitoy farmakopeyasi]]
Xitoy oʻtlari asrlar davomida ishlatilgan. Eng qadimgi adabiyotlar orasida 168 yilda muhrlangan [[Wikipedia.org/wiki/Mawangdui|Mawangdui]]&lt;nowiki/&gt;da topilgan &quot; ''52 kasallik uchun retseptlar'' &quot; qoʻlyozmasi misolida aniq kasalliklar uchun retseptlar roʻyxati mavjud.

Anʼanaviy ravishda tan olingan birinchi oʻsimlik shifokori Shennóng afsonaviy xudoga oʻxshash shaxs, mil.av.2800-yil atrofida yashaganligi aytiladi.

Aytishlaricha, u yuzlab oʻtlarni tajriba qilib koʻrgan va dorivor va zaharli oʻsimliklar haqidagi bilimlarini dehqonlarga bergan. Uning ''Shennóng Běn Cǎo'' {{Lang|zh|神农本草经}} , ''Shennongʻs [[:en:Materia Medica|Materia Medica]]'') Xitoy oʻsimlik tibbiyotiga oid eng qadimgi kitob hisoblanadi. U 365 turdagi ildizlarni, oʻtlarni, oʻrmonlarni, moʻynalarni, hayvonlarni va toshlarni oʻsimlik dorivorligining uchta toifasiga ajratadi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot;&gt;Unschuld, Paul Ulrich (1986), ''Medicine in China, A History of Pharmaceutics'', {{Lang|zh|本草}}, University of California Press.&lt;/ref&gt;:

# Koʻp kasalliklar uchun samarali oʻtlarni oʻz ichiga olgan „yuqori“ toifasi va asosan tana muvozanatini saqlash va tiklash uchun javobgardir. Ular deyarli hech qanday salbiy taʼsir koʻrsatmaydi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot;&gt;Unschuld, Paul Ulrich (1986), ''Medicine in China, A History of Pharmaceutics'', {{Lang|zh|本草}}, University of California Press.&lt;/ref&gt;.
# Toniklar va kuchaytirgichlarni oʻz ichiga olgan toifa, isteʼmol qilish muddati uzaytirilmasligi kerak&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot; /&gt;.
# Odatda kichik dozalarda va faqat muayyan kasalliklarni davolash uchun qabul qilinishi kerak boʻlgan moddalar toifasi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot; /&gt;.

Shennongning ''Materia Medica'' asl matni yoʻqolgan; ammo hozirgacha tarjimalari mavjud. Haqiqiy kelib chiqish tarixi Gʻarbiy Xan sulolasining oxiriga toʻgʻri keladi (yaʼni miloddan avvalgi I asr).

''Sovuq urushi va turli kasalliklar toʻgʻrisidagi risola'' [[:en:Zhang Zhongjing|Zhang Zhongjing]], tomonidan, shuningdek, [[Xan (sulola)|Xan sulolasining]] oxirida, milodiy 196 va 220 yillar orasida toʻplangan. Dori retseptlariga eʼtibor qaratib&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Sivin|1987|p=179}}; {{Harvard citation no brackets|Ergil|2009|p=30}}&lt;/ref&gt;, bu Yinyang va besh bosqichli dori terapiyasi bilan birlashtirgan birinchi tibbiy ish edi&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Unschuld|1985|p=169}}&lt;/ref&gt;. Ushbu formula, shuningdek, simptomlarni klinik jihatdan foydali „namunalar“ uchun eng qadimgi Xitoy tibbiy matni edi(''zheng{{lang|zh|證}}''). Vaqt oʻtishi bilan koʻplab oʻzgarishlarni boshdan kechirgan holda, u endi ikkita alohida kitob sifatida tarqalmoqda: „ ''Sovuq urushi kasalliklari haqida risola“'' va ''&quot;Oltin qutining asosiy retseptlari&quot;'' XI asrda, Song sulolasi davrida alohida tahrirlangan&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Goldschmidt|2009}}, pp. 100-101.&lt;/ref&gt;.

Keyingi avlodlar bu asarlarni &lt;nowiki&gt;VII&lt;/nowiki&gt; asrda [[Tan|Tang sulolasi]] davridagi Xitoy risolasi boʻlgan ''Yaoxing Lun'' (药性论)da koʻpaytirdilar.

Bir necha asrlar davomida davolanishga urgʻu berishda oʻzgarishlar yuz berdi. Neijing {{Lang|zh|王冰}} 74-bobini oʻz ichiga olgan boʻlimi Vang Bing tomonidan qoʻshilgan.U oʻzining 765 nashrida shunday yozgan: „Kasallik hukmdori uni Suveren deb ataydi, Suverenga yordam vazir deb ataydi, Vazir (yordamchi) deb atalgan vazirga mos keladi, u deyilgan yuqori uch tabaqa (sifat) emas“. Oxirgi qism bu uchta hukmdor yuqorida aytib oʻtilgan Shennongning uchta toifasi emasligini bildiradi. Ayniqsa, ushbu bob yanada kuchliroq yondashuvni belgilaydi.

Aytish mumkinki, ushbu asarlarning eng muhimi ''[[:en:Compendium of Materia Medica|Materia Medica]] toʻplamidir'' (''Bencao Gangmu'' : {{Lang|zh|本草綱目}}) [[Min (sulola)|Ming sulolasi davrida]] Li Shizhen tomonidan tuzilgan, bugungi kunda ham maslahat va maʼlumot uchun foydalaniladi.

Xitoy oʻtlaridan foydalanish Gʻarbiy Osiyo va Islom mamlakatlarida [[oʻrta asr]]larda mashhur boʻlgan. Ular Sharqdan Gʻarbga Ipak yoʻli orqali savdo qilingan. Dolchin, [[zanjabil]], robarb, muskat yongʻogʻi va kubeb oʻrta asrlardagi islom tibbiyot olimlari tomonidan xitoy oʻsimliklari sifatida tilga olingan, masalan, [[Roziy]] (854-925), [[Hali Abbos|Xali Abbos]] (930-994) va [[Abu Ali ibn Sino]](980-1037). Xitoy va islom tabobatida ushbu oʻtlarning klinik qoʻllanishi oʻrtasida ham koʻplab oʻxshashliklar mavjud edi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=The use of Chinese herbal drugs in Islamic medicine|journal=Journal of Integrative Medicine|doi=10.1016/S2095-4964(15)60205-9|pmid=26559361|url=http://www.jcimjournal.com/jim/showAbstrPage.aspx?articleID=S2095-4964(15)60205-9|volume=13|issue=6|pages=363–367|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925190817/http://www.jcimjournal.com/jim/showAbstrPage.aspx?articleID=S2095-4964%2815%2960205-9|archivedate=2015-09-25|year=2015|last=Heyadri|first1=Mojtaba|last2=Hashempur|first2=Mohammad Hashem|last3=Ayati|first3=Mohammad Hosein|last4=Quintern|first4=Detlev|last5=Nimrouzi|first5=Majid|last6=Mosavat|first6=Seyed Hamdollah}}&lt;/ref&gt;.

== Xomashyo ==
Xitoyda 13 000 ga yaqin dori vositalari qoʻllanadi va qadimgi adabiyotlarda 100 000 dan ortiq dorivor retseptlar qayd etilgan&lt;ref name=&quot;Certainprogress&quot;&gt;{{jurnal manbasi|pmid=11717980|url=http://wenku.baidu.com/view/dfc192a0b0717fd5360cdc44.html|year=1999|last=Chen|first1=K|last2=Yu|first2=B|title=Certain progress of clinical research on Chinese integrative medicine|volume=112|issue=10|pages=934–7|journal=Chinese Medical Journal}}&lt;/ref&gt;. 1941-yildagi ''anʼanaviy dorilarning klassik qoʻllanmasida'' 517 ta dori roʻyxati keltirilgan — ulardan faqat 45 tasi hayvonlarning qismlari va 30 tasi minerallar edi. Dori sifatida ishlatiladigan koʻplab oʻsimliklar uchun batafsil koʻrsatmalar nafaqat ular eng yaxshi oʻsadigan joylar va hududlar, balki ularni ekish va yigʻishning eng yaxshi vaqtlari boʻyicha ham berilgan.

Dori sifatida ishlatiladigan hayvonlarning baʼzi qismlarini juda gʻalati deb hisoblash mumkin, masalan, sigirlarning oʻt pufagidagi toshlar&lt;ref name=&quot;Hesketh1997&quot;&gt;{{jurnal manbasi|pmid=9240055|year=1997|last=Hesketh|first1=T|last2=Zhu|first2=WX|title=Health in China. Traditional Chinese medicine: One country, two systems|volume=315|issue=7100|pages=115–7|pmc=2127090|journal=BMJ (Clinical Research Ed.)|doi=10.1136/bmj.315.7100.115}}&lt;/ref&gt;.

Bundan tashqari, klassik materia medica ''Bencao Gangmu'' inson tanasidan olingan 35 ta anʼanaviy xitoy dori vositalaridan foydalanishni tasvirlaydi, jumladan, suyaklar, tirnoqlar, sochlar, quloq mumi, tishlar, najas, siydik, ter va organlardagi qoldiqlar, lekin ularning aksariyati endi ishlatilmayapti&lt;ref name=&quot;HDCM&quot;&gt;{{Kitob manbasi|doi=10.1007/0-306-46867-0_7|chapter='Human Drugs' in Chinese Medicine and the Confucian View: An Interpretive Study|title=Confucian Bioethics|series=Philosophy and Medicine|year=2002|last=Nie|first=Jing-Bao|isbn=978-0-7923-5723-0|pages=167–206}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HBNC&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=The Human Body as a New Commodity|first1=Tsuyoshi|last=Awaya|journal=The Review of Tokuyama University|date=June 1999}}&lt;/ref&gt;.

== Tayyorlash ==

=== Qaynatma ===
Odatda, dorivor preparatlarning bir partiyasi taxminan 9 tadan 18 tagacha moddadan iborat qaynatma sifatida tayyorlanadi. Ulardan baʼzilari asosiy, baʼzilari yordamchi oʻtlar sifatida qaraladi; yordamchi oʻtlar ichida uchta toifani ajratish mumkin. Asosiy tarkibiy qismlarning toksikligini yoki yon taʼsirini bartaraf etish uchun baʼzi ingredientlar qoʻshiladi. Buning ustiga, baʼzi dorilar [[kataliz]]ator sifatida boshqa moddalardan foydalanishni talab qiladi.

=== Anʼanaviy xitoy tibbiyoti ===
'''Anʼanaviy xitoy tibbiyoti''' (中成药)

Qadim zamonlardan beri tabletkalar bir nechta oʻtlar va boshqa ingredientlarni birlashtirib, quritilgan va kukunga aylantirilgan. Keyin ular birlashtiruvchi bilan aralashtiriladi va qoʻlda tabletkalarga aylantirildi. Birlashtiruvchi anʼanaviy ravishda [[asal]] edi. Biroq, zamonaviy choy damlamalari zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan idishlarda qaynatiladi va ishlatiladigan oʻtlarga qarab suv yoki spirtli suv qaynatmasi tayyorlanadi. Muhim ingredientlarni saqlab qolish uchun ular past haroratda (100 darajadan past) qaynatiladi. Keyin olingan suyuqlik yana quyuqlashtiriladi va oʻsimlik kukuni aralashtiriladi va oʻsimlik xamirini hosil qiladi. Keyin bu xamir mashinada mayda boʻlaklarga boʻlinadi, silliq va qattiq koʻrinish uchun oz miqdorda yordamchi moddalar qoʻshiladi va ular tabletkalarga aylanadi.

Ushbu dorilar soʻzning anʼanaviy maʼnosida [[Patent|patentlanmagan.]] Hech kim formulaga mutlaq huquqlarga ega emas. Buning oʻrniga „patent“ formulani standartlashtirishga ishora qiladi. Xitoyda xuddi shu nomdagi barcha xitoylik patentli dori-darmonlar bir xil tarkibiy qismlarga ega boʻladi va qonun bilan belgilangan XXR farmakopeyasiga muvofiq ishlab chiqariladi. Biroq, gʻarbiy mamlakatlarda bir xil nomdagi patentli dori-darmonlar tarkibidagi tarkibiy qismlarning nisbatlarida va hatto butunlay boshqa ingredientlarda farqlar boʻlishi mumkin.

Xitoyning oʻsimlik dori-darmonlarini ishlab chiqaruvchi bir nechta ishlab chiqaruvchilar oʻz mahsulotlarini AQSh va Yevropa bozorlarida dori sifatida sotish uchun FDA klinik sinovlarini oʻtkazmoqda.

=== Xitoy oʻsimlik ekstraktlari ===
Xitoy oʻsimlik ekstraktlari — bu granulalar yoki suspenziya shaklida quyultirilgan oʻsimlik damlamalari. Patent dori-darmonlariga oʻxshash oʻsimlik ekstraktlari bemorlar uchun osonroq va qulayroqdir. Sanoat qazib olish standarti 5:1 nisbatda, yaʼni har besh funt xomashyo uchun bir funt oʻsimlik ekstrakti olinadi.

== Tasniflash ==
Xitoyning anʼanaviy dori vositalarini tasniflashning bir necha xil usullari mavjud:

* Toʻrt tabiat (四气)
* Beshta lazzat (五味)
* Meridianlar (经络)
* Maxsus vazifa.

=== Toʻrt tabiat ===
Toʻrtta tabiat quyidagilardir: issiq (热), iliq ({{Lang|zh|凉}}), salqin (温), sovuq ({{Lang|zh|寒}}) yoki neytral ({{Lang|zh|平}}). Issiq va iliq oʻtlar sovuq kasalliklarni davolash uchun, salqin va sovuq oʻtlar esa issiq kasalliklarni davolash uchun ishlatiladi.

=== Beshta lazzat ===
[[Fayl:Wuxing_en.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Wuxing_en.svg/200px-Wuxing_en.svg.png|thumb|236x236px|Besh taʼmga mos keladigan besh bosqich: yogʻoch, olov, yer, temir, suv.]]
Beshta lazzat, baʼzan „ ''Besh'' taʼm“ deb ham tarjima qilinadi: oʻtkir ({{Lang|zh|辛}}), shirin ({{Lang|zh|甘}}), achchiq ({{Lang|zh|苦}}), nordon ({{Lang|zh|酸}}) va shoʻr (咸) Moddalar, shuningdek, bir nechta taʼmga ega boʻlishi mumkin yoki hech qanday taʼmga ega boʻlmasligi mumkin (yaʼni, {{Lang|zh|淡}}lazzat). Xushboʻylik moddaning maʼlum xususiyatlarini va taxmin qilingan terapevtik „dozalarini“ nazarda tutadi: shoʻr „pastga tushadi va qattiq massalarni yumshatadi“; shirinlik „toʻldiruvchi, uygʻunlashtiruvchi va namlovchi“; oʻtkir moddalar terni keltirib chiqaradi va qonga taʼsir qiladi; nordonlik tabiatda siquvchi (涩) boʻlishga intiladi; achchiq „ issiqlikni chiqaradi, ichaklarni tozalaydi va namlikni yoʻq qiladi“.

=== Maxsus vazifa ===
Ushbu toifalarga asosan quyidagilar kiradi:

* tashqi — chiqarish yoki tashqi hal qilish
* issiqlik bilan tozalash
* pastga tushadigan yoki choʻkma
* shamol namligini tarqatuvchi
* namlikni oʻzgartiruvchi
* suvning harakatlanishini ragʻbatlantirish va namlikni singdirish yoki namlikni singdirish
* ichki isitish
* qi — tartibga soluvchi yoki qi-toʻgʻrilanuvchi
* tarqatuvchi oziq-ovqat toʻplanishi yoki oziq-ovqat tarqatuvchi
* qurtlarni quvib chiqarish
* qon ketishini toʻxtatish yoki qon quyish
* Qonni tezlashtirish va turgʻunlikni yoʻqotish [ yoki qonni tezlashtirish yoki Qonni harakatga keltirish.
* balgʻamni oʻzgartiruvchi, yoʻtalni toʻxtatuvchi va xirillashni tinchituvchi yoki balgʻamni oʻzgartiruvchi va yoʻtal va nafas olishni bostiruvchi
* Ruhni tinchlantiruvchi yoki Shen — tinchlantiruvchi.
* Jigarni tinchlantirish va shamolni chiqarib yuborish yoki Jigarni tinchlantirish va shamolni oʻchirish
* teshik ochish
* toʻldiruvchi yoki tonuvchi: bunga qi — qoʻshimcha, qon — oziqlantiruvchi, yin — boyitish va yang — mustahkamlovchi kiradi.
* chegaralanishni ragʻbatlantiradigan yoki mustahkamlovchi va bogʻlovchi
* qusishni keltirib chiqaradigan
* tashqi qoʻllash uchun moddalar

== Tuzilishi ==
Koʻpgina oʻtlar oʻzlarining noyob koʻrinishi tufayli oʻz nomlarini olishadi. Bunday nomlarga misol qilib, ''Niu Xi'' (Radix cyathulae seu achyranthis), sigir tizzalariga oʻxshash katta boʻgʻinlarga ega boʻlgan „sigir tizzalari“ kiradi; ''Bay Mu Er'' (Fructificatio tremellae fuciformis), oq yogʻoch qulogʻi, oq va quloqqa oʻxshaydi; ''Gou Ji'' (Rhizoma cibotii), itning umurtqa pogʻonasiga oʻxshash „it umurtqasi“.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Rang ===
Rang nafaqat oʻtlarni aniqlashning qimmatli vositasi, balki koʻp hollarda oʻtning terapevtik xususiyatlari haqida ham maʼlumot beradi. Misol uchun, sariq oʻtlar ''huang'' (sariq) yoki ''jin'' (oltin) deb ataladi. Huang Bai (Cortex Phellodendri) „sariq [[archa]]&lt;nowiki/&gt;“ degan maʼnoni anglatadi va ''Jin Yin Hua'' (Flos Lonicerae) „oltin kumush gul“ yorligʻiga ega.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Hid va taʼm ===
Noyob hidlar baʼzi oʻsimliklar uchun maxsus nomlarni belgilaydi. ''Gan'' „shirin“ degan maʼnoni anglatadi, shuning uchun ''Gan Cao'' (Radix glycyrrhizae) „shirin oʻt“, qizilmiya ildizi uchun adekvat tavsif. „Ku“ achchiq degan maʼnoni anglatadi, shuning uchun Ku Shen (Sophorae flavescentis) „achchiq oʻt“ deb tarjima qilinadi.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Geografik joylashuv ===
Koʻpincha oʻtlar oʻsadigan joylar yoki viloyatlar oʻtlar nomlariga aylanadi. Masalan, ''Bei Sha Shen'' (Radix glehniae) shimoliy Xitoyda yetishtiriladi va yigʻiladi, ''Nan Sha Shen'' (Radix adenophorae) esa janubiy Xitoyda paydo boʻlgan. Shimol va janub uchun xitoycha soʻzlar mos ravishda ''bei'' va ''nan'' .&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

''Chuan Bei Mu'' (Bulbus fritillariae cirrhosae) va ''Chuan Niu Xi'' (Radix cyathulae) ikkalasi ham Sichuan provinsiyasida topilgan, chunki ularning nomlarida „chuan“ belgisi koʻrsatilgan.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Vazifasi ===
Fang Feng (Radix Saposhnikoviae) kabi baʼzi oʻtlar tom maʼnoda „shamolashni oldini oladi“ shamollash bilan bogʻliq kasalliklarning oldini oladi yoki davolaydi. Xu Duan (Radix Dipsaci), soʻzma-soʻz „singanni tiklaydi“, yirtilgan yumshoq toʻqimalarni va singan suyaklarni samarali davolaydi.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== kelib chiqqan mamlakati ===
Boshqa mamlakatlarga xos boʻlgan koʻplab oʻtlar Xitoyning materia medica tarkibiga kiritilgan. Shimoliy Amerika ekinlaridan olib kelingan ''Xi Yang Shen'' (Radix panacis quinquefolii) „gʻarbiy jenshen“ deb tarjima qilingan boʻlsa, Shimoliy Osiyo mamlakatlarida yetishtirilgan va import qilinadigan ''Dong Yang Shen'' (Radix ginseng Japonica) esa „sharqiy jenshen“dir.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

== Toksiklik ==
Dori vositalarini qoʻllash boʻyicha eng qadimgi yozuvlardan hozirgi kungacha baʼzi moddalarning toksikligi barcha Xitoy materia medicalarida tasvirlangan.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Ergil|2009|pp=234–236}}&lt;/ref&gt; TCM Gʻarb dunyosida mashhur boʻlib ketganligi sababli, koʻplab anʼanaviy xitoy dori vositalarining, jumladan oʻsimliklar, hayvonlarning qismlari va minerallarning toksikligi haqida xavotirlar kuchaymoqda.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; Koʻpgina dorilar uchun samaradorlik va toksiklik sinovlari laboratoriya tahliliga emas, balki anʼanaviy bilimlarga asoslanadi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFShaw_D2012&quot;&gt;Shaw D (2012). [[doi:10.1055/s-0030-1250533|&quot;Toxicological risks of Chinese herbs&quot;]]. ''Planta Medica''. '''76''' (17): 2012-8. [[Raqamli obyekt identifikatori|doi]]:&lt;span class=&quot;cs1-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[[doi:10.1055/s-0030-1250533|10.1055/s-0030-1250533]]&lt;/span&gt;. [[PubMed|PMID]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21077025 21077025].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Baʼzi hollarda toksiklik zamonaviy tadqiqotlar bilan tasdiqlanishi mumkin (yaʼni, [[Chayonlar|chayonda]]); baʼzi hollarda tasdiqlanmaydi (yaʼni, ''Curculigo'' da). Bundan tashqari, ingredientlar turli joylarda yoki tarixiy matnlarda turli nomlarga ega boʻlishi mumkin va turli preparatlar bir xil sabablarga koʻra oʻxshash nomlarga ega boʻlishi mumkin, bu dori vositalarini yaratishda nomuvofiqlik va chalkashliklarni keltirib chiqarishi mumkin, zaharlanish xavfi bilan. Edzard Ernst „oʻsimlik dori-darmonlarining salbiy taʼsiri dermatologiyada eʼtibordan chetda qoladigan muhim mavzu boʻlib, keyingi tizimli tekshirishga loyiq degan xulosaga keldi“. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, Xitoy oʻsimlik dori-darmonlarida mavjud boʻlgan zaharli ogʻir metallar va eʼlon qilinmagan dorilar jiddiy sogʻliq muammosi boʻlishi mumkin.

Potentsial xavfli boʻlishi mumkin boʻlgan moddalarga akonit, Osiyo qurbaqasining sekretsiyasi, Xitoy qoʻngʻizi (''Mylabris phalerata'', Ban mao) va baʼzi zamburugʻlar kiradi. ''Aristolochia'' bilan bogʻliq sogʻliq muammolari mavjud.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; ''Aconitum'' bilan zaharli taʼsir ham tez-tez uchraydi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Uning toksik salbiy taʼsiridan qochish uchun ''Xanthium sibiricum'' qayta ishlanishi kerak. Reynoutria ''multiflora'' (sinonimi ''Polygonum multiflorum''), glycyrrhizin, ''Senecio'' va ''Symphytum'' oʻz ichiga olgan mahsulotlarda gepatotoksik taʼsir qiladi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Dalillar shuni koʻrsatadiki, gepatotoksik oʻtlar, shuningdek, ''Dictamnus dasycarpus'', ''Astragalus membranaceous'' va ''Paeonia lactiflora'' ; garchi ular jigarga zarar yetkazishi haqida hech qanday dalil yoʻq.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; ''Ganoderma lucidum'' qoʻziqorin ekstrakti saraton immunoterapiyasi sifatida zaharlanish potentsialiga ega.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Gill|first1=S. K.|last2=Rieder|first2=M. J.|title=Toxicity of a traditional Chinese medicine, Ganoderma lucidum, in children with cancer|journal=Canadian Journal of Clinical Pharmacology|volume=15|issue=2|pages=e275–e285|year=2008|pmid=18603664}}&lt;/ref&gt;

Shuningdek, kortikosteroidlar, [[Butadion|fenilbutazon]], fenitoin va glibenklamid kabi jiddiy nojoʻya taʼsirlarni keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan anʼanaviy dorilar bilan baʼzi oʻsimlik preparatlarini soxtalashtirish haqida xabar berilgan.

Biroq, koʻplab salbiy reaksiyalar Xitoy tibbiyotini notoʻgʻri ishlatish yoki suiisteʼmol qilish bilan bogʻliq.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; Misol uchun, ''Ephedra'' oʻsimligini notoʻgʻri ishlatish (efedrinni oʻz ichiga olgan) salbiy hodisalarga, shu jumladan oshqozon-ichak muammolariga, shuningdek, kardiyomiyopatiyadan toʻsatdan oʻlimga olib kelishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Kilo yoʻqotish yoki erektil disfunksiya uchun [[Dori|farmatsevtika]] bilan soxta mahsulotlar asosiy tashvishlardan biridir.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Xitoy oʻsimlik dori-darmonlari oʻtkir [[jigar]] etishmovchiligining asosiy sababi boʻlgan.

Koʻpgina xitoy oʻsimliklari xavfsizdir, ammo baʼzilari bunday emasligini koʻrsatdi. Hisobotlarda mahsulotlarning dori vositalari, toksinlar bilan ifloslanganligi yoki tarkibiy qismlar haqida notoʻgʻri xabar berilganligi koʻrsatilgan. TCMda ishlatiladigan baʼzi oʻtlar dorilar bilan reaksiyaga kirishishi, nojoʻya taʼsirlarga ega boʻlishi yoki muayyan tibbiy sharoitlari boʻlgan odamlar uchun xavfli boʻlishi mumkin.

== Samaradorlik ==
Ilmiy standartlar boʻyicha etarli metodologiyaga ega deb hisoblangan bir nechta sinovlar mavjud. Samaradorlik isboti kam hujjatlashtirilgan yoki yoʻq.&lt;ref name=&quot;Shang-2007&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1093/ije/dym119|title=Placebo-controlled trials of Chinese herbal medicine and conventional medicine comparative study|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-epidemiology_2007-10_36_5/page/1086|year=2007|last=Shang|first1=A.|last2=Huwiler|first2=K.|last3=Nartey|first3=L.|last4=Jüni|first4=P.|last5=Egger|first5=M.|journal=International Journal of Epidemiology|volume=36|issue=5|pages=1086–92|pmid=17602184}}&lt;/ref&gt; 2016-yilda Cochrane tekshiruvi menopauza bilan bogʻliq simptomlarni engillashtirish uchun „Xitoy oʻsimlik dori-darmonlari platsebo yoki gormonal terapiyadan koʻra koʻproq yoki kamroq samarali ekanligi haqida etarli dalillar yoʻq“ deb topildi. 2012-yilda Cochrane tekshiruvi SARS bilan ogʻrigan bemorlarning oʻlimini kamaytirishda hech qanday farqni aniqlamadi, agar Xitoy oʻsimliklari Gʻarb tabobati bilan bir qatorda faqat Gʻarb tibbiyotiga nisbatan ishlatilganda. 2010-yilda Cochrane tekshiruvi shuni koʻrsatdiki, [[Bavosir|gemoroydan qon]] ketishini toʻxtatish uchun anʼanaviy xitoy tibbiyoti oʻtlarining samaradorligini qoʻllab-quvvatlash uchun etarli ishonchli dalillar yoʻq. 2008-yilda Cochrane tekshiruvi [[Yalligʻlanishga qarshi dorilar|NSAID]] va ogʻiz kontratseptiv tabletkalari kabi anʼanaviy tibbiyot bilan solishtirganda, [[Dismenoreya|ogʻriqli hayz koʻrishni]] yengillashtirishda xitoy oʻsimliklaridan foydalanish boʻyicha istiqbolli dalillarni topdi, ammo topilmalar past uslubiy sifatga ega. 2012-yilgi Cochrane tekshiruvi baʼzi xitoylik dorivor oʻtlar [[gripp]]ning oldini olish va davolashda [[Virusga qarshi preparat|virusga]] qarshi dori sifatida oʻxshash taʼsirga ega ekanligini koʻrsatadigan zaif dalillarni topdi. Ushbu tibbiy tadqiqotlar sifati pastligi sababli, grippni davolash uchun Xitoy dorivor oʻtlaridan foydalanishni qoʻllab-quvvatlash yoki rad etish uchun etarli dalillar mavjud emas. Gripp bilan ogʻrigan odamlarni davolashda xitoy oʻsimlik tibbiyoti qanchalik samarali ekanligini aniqlash uchun kengroq va yuqori sifatli randomizatsiyalangan klinik sinovlarga ehtiyoj bor. 2005-yilda Cochrane tekshiruvi shuni koʻrsatdiki, har qanday oʻsimlikdan foydalanish uchun dalillar zaif boʻlsa-da, baʼzi Xitoy dorivor oʻtlari oʻtkir pankreatitni davolashda samarali boʻlishi mumkinligi haqida past sifatli dalillar mavjud.

Muvaffaqiyatli natijalar kam boʻldi:

[[Bezgak]]ni samarali davolash vositasi boʻlib, u anʼanaviy ravishda isitmani davolash uchun ishlatiladigan ''Artemisia annuadan'' olingan.&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;/ref&gt; Xitoy oʻsimlikshunosligi asosan [[soxta fan]] boʻlib, uning koʻpgina davolash usullari uchun amal qilish mexanizmi yoʻq.&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[[doi:10.1038/448106a|&quot;Hard to swallow&quot;]]. ''[[Tabiat (jurnal)|Nature]]''. '''448''' (7150): 105-6. 2007. [[Bibkod (identifikator)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2007Natur.448S.105. 2007Natur.448S.105.]. [[Raqamli obyekt identifikatori|doi]]:&lt;span class=&quot;cs1-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[[doi:10.1038/448106a|10.1038/448106a]]&lt;/span&gt;. [[PubMed|PMID]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17625521 17625521].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== Ekologik taʼsirlar ==
[[Fayl:Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg/170px-Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg|thumb| Bu kabi quritilgan [[dengiz otlari]] Xitoyda va boshqa joylarda anʼanaviy tibbiyotda keng qoʻllanadi.]]
Yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlardan foydalanishning anʼanaviy amaliyoti TCMda bahsli. Bensky, Clavey va Stogerning keng qamrovli xitoy oʻsimlik matni kabi zamonaviy Materia Medicas qoʻshimchada yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlardan olingan moddalarni muhokama qilib, alternativalarni taʼkidlaydi.

TCM dori sifatida ishlatiladigan yoʻqolib borayotgan turlarning qismlariga yoʻlbars suyaklari va [[Karkidonlar|karkidon shoxi]] kiradi. Brakonerlar [[qora bozor]]ni ana shunday moddalar bilan taʼminlaydi, masalan, karkidon shoxidagi qora bozor soʻnggi 40 yil ichida dunyoda karkidon populyatsiyasini 90 foizdan koʻproqqa kamaytirdi. [[Toshbaqalar|Toshbaqa]] plastroni va [[Dengiz otlari|dengiz]] otlaridan foydalanish bilan bogʻliq xavotirlar ham paydo boʻldi.

TCM ayiq safrosini dorivor vosita sifatida tan oladi. 1988-yilda Xitoy Sogʻliqni Saqlash Vazirligi qish oldidan oʻldirilgan ayiqlarni ishlatadigan safro ishlab chiqarishni nazorat qilishni boshladi. Endi ayiqlarga doimiy [[kateter]] oʻrnatilgan, bu ayiqlarni oʻldirishdan koʻra foydaliroqdir. 12 000 dan ortiq [[Osiyo qora ayigʻi|osiyolik qora ayiqlar]] „ayiq fermalarida“ saqlanadi, ular kichik qafaslarda saqlanish paytida shafqatsiz sharoitlarga duch kelishadi. Kateter qorin boʻshligʻidagi doimiy teshikdan toʻgʻridan-toʻgʻri [[oʻt pufagi]]ga olib boradi, bu esa kuchli ogʻriqlarga olib kelishi mumkin. Xalqaro eʼtiborning ortishi tufayli Xitoy safrodan foydalanishni toʻxtatdi; Ushbu ingredient oʻrniga soʻyilgan qoramoldan olingan oʻt pufagi (牛胆 niú dǎn) tavsiya etiladi.

Osiyo anʼanaviy tibbiyot savdosiga yordam berish uchun Amerika ginsengini yigʻish jenshenni soʻnggi ikki asr davomida Shimoliy Amerikada eng koʻp yigʻib olingan yovvoyi oʻsimlikka aylantirdi va bu oxir-oqibat CITES II ilovasi roʻyxatiga olib keldi.

== Amaldagi oʻtlar ==
Xitoy oʻsimlikshunosligi potentsial ishonchsiz mahsulot sifati, xavfsizlik xavfi yoki sogʻliq uchun notoʻgʻri maslahatlarga ega boʻlgan [[Soxta fan|soxta ilmiy]] amaliyotdir. Oʻsimlik mahsulotlarini Xitoy GMP (Yaxshi ishlab chiqarish jarayoni) kabi tartibga soluvchi organlar mavjud. Biroq, oʻsimlik mahsulotlarini tayyorlashda sifat nazorati yoʻqligining sezilarli holatlari mavjud. Gerbologiya amaliyoti va kasalliklarga qarshi faoliyat uchun mahsulot samaradorligi boʻyicha yuqori sifatli ilmiy tadqiqotlar etishmayapti. Quyida sanab oʻtilgan oʻsimlik manbalarida isteʼmolchilarning yosh guruhlari va ular uchun moʻljallangan kasallik sharoitlari boʻyicha samaradorlik yoki xavfsizlikning isboti kam yoki umuman yoʻq.

Umumiy foydalanishda 300 dan ortiq oʻtlar mavjud. Eng koʻp ishlatiladigan oʻtlardan 人参 ; {{lang-zh|{{linktext|枸杞子}}}} (gǒuqǐzǐ (''sinensis'' 当归 [[Astragal|dānggaláng]] 黄耆 (白术) {{lang-zh|柴胡}} dolchin (姜 ({{lang-zh|桂枝}} va 黄连 ({{lang-zh|肉桂}} jiāng), ({{lang-zh|茯苓}}), [[qizilmiya]] ({{lang-zh|甘草}}), ''efedra sinica'' (麻黄), pion (oq: {{lang-zh|白芍}} 地黄 {{lang-zh|赤芍}} va rhubarb (大黄 丹参 salvia

== 50 ta asosiy oʻtlar ==
Xitoy oʻtshunosligida maʼlumotnoma matnida keltirilgan 50 ta „asosiy“ oʻtlar mavjud, garchi bu oʻtlar boshqa matnlarda umuman tan olinmagan. Oʻsimliklar quyidagilardir:
{| class=&quot;wikitable&quot;
![[Binar nomenklatura|Binomial tuzilishi]]
!Xitoycha nomi
!Inglizcha umumiy nom (mavjud boʻlsa)
|-
|''Agastache rugosa'', ''Pogostemon cablin''&lt;ref name=&quot;pfafagast&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Agastache+rugosa|sarlavha=Agastache rugosa &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20060412081255/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Agastache+rugosa|arxivsana=April 12, 2006}}&lt;/ref&gt;
|huò xiāng ({{linktext|藿|香|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200019465|sarlavha=Agastache rugosa in Flora of China @ efloras.org|kirish sanasi=2008-02-19}}&lt;/ref&gt;
|Korean mint, Patchouli
|-
|''Alangium chinense''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Alangium+chinense|sarlavha=Alangium chinense &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|sana=June 2004|nashriyot=Plants for a Future|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100506020647/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Alangium+chinense|arxivsana=May 6, 2010}}&lt;/ref&gt;
|bā jiǎo fēng ({{linktext|八|角|枫|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;alangium-efloras&quot; /&gt;
|Chinese Alangium root
|-
|''Anemone chinensis'' (syn. ''Pulsatilla chinensis'')&lt;ref name=&quot;taxon404160&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://mbbs.cucas.edu.cn/mbbschina/2012-01-07/2015_top_mbbs_programs_in_China.shtml|sarlavha=2015 Top MBBS Programs in China|kirish sanasi=2008-02-05|nashriyot=CUCAS|arxivsana=2014-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141111132043/http://mbbs.cucas.edu.cn/mbbschina/2012-01-07/2015_top_mbbs_programs_in_China.shtml}}&lt;/ref&gt;
|bái tóu weng ({{linktext|白|头|翁|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;alangium-efloras&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200014707|sarlavha=Alangium chinense in Flora of China @ efloras.org|kirish sanasi=2008-02-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;taxon404160&quot; /&gt;
|Chinese anemone
|-
|''Anisodus tanguticus''
|shān làng dàng ({{linktext|山|莨|菪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;efloras&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200020508|sarlavha=Anisodus tanguticus in Flora of China @efloras.org|kirish sanasi=2008-02-05}}&lt;/ref&gt;
|(trans.) Mountain henbane
|-
|''Ardisia japonica''
|zǐ jīn niú ({{linktext|紫|金|牛|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;foc&quot;&gt;Flora of China: [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200016777 ''Ardisia japonica'']&lt;/ref&gt;
|Marlberry
|-
|''Aster tataricus''
|zǐ wǎn ({{linktext|紫|菀|lang=zh}})
|Tatar aster, Tartar aster
|-
|''Astragalus propinquus'' (syn. ''Astragalus membranaceus'')&lt;ref name=&quot;ildis&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ildis.org/LegumeWeb/?version~10.01&amp;LegumeWeb&amp;tno~16104|sarlavha=Astragalus propinquus|kirish sanasi=25 October 2019|sana=16 June 2018|ish=ILDIS LegumeWeb|nashriyot=International Legume Database &amp; Information Service}}&lt;/ref&gt;
|huáng qí ({{linktext|黄|芪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;althealing-huang-qi&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://alternativehealing.org/huang_qi.htm|sarlavha=Huang qi, Complementary and Alternative Healing University|kirish sanasi=2008-02-19}}&lt;/ref&gt; or běi qí ({{linktext|北|芪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;althealing-huang-qi&quot; /&gt;
|Mongolian milkvetch
|-
|''[[Choy (buta)|Camellia sinensis]]''
|chá shù ({{linktext|茶|树|lang=zh}}) or chá yè ({{linktext|茶|叶|lang=zh}})
|Tea plant
|-
|''Cannabis sativa''
|dà má ({{linktext|大|麻|lang=zh}})
|Cannabis
|-
|''[[Maxsar|Carthamus tinctorius]]''
|hóng huā ({{linktext|红|花|lang=zh}})
|Safflower
|-
|''[[Dolchin|Cinnamomum cassia]]''
|ròu gùi ({{linktext|肉|桂|lang=zh}})
|Cassia, Chinese cinnamon
|-
|''Cissampelos pareira''
|xí shēng téng ({{linktext|锡|生|藤|lang=zh}}) or ({{linktext|亞|乎|奴|lang=zh}})
|Velvet leaf
|-
|''Coptis chinensis''
|duǎn è huáng lián ({{linktext|短|萼|黄|连|lang=zh}})
|Chinese goldthread
|-
|''Corydalis yanhusuo''
|yán hú suǒ ({{linktext|延|胡|索|lang=zh}})
|Chinese poppy of Yan Hu Sou
|-
|''Croton tiglium''
|bā dòu ({{linktext|巴|豆|lang=zh}})
|Purging croton
|-
|''Daphne genkwa''
|yuán huā ({{linktext|芫|花|lang=zh}})
|Lilac daphne
|-
|''Datura metel''
|yáng jīn huā ({{linktext|洋|金|花|lang=zh}})
|Devil’s trumpet
|-
|''[[Bangidevona|Datura stramonium]]''
|zǐ huā màn tuó luó ({{linktext|紫|花|曼|陀|萝|lang=zh}})
|Jimson weed
|-
|''[[Dendrobium nobile]]''
|shí hú ({{linktext|石|斛|lang=zh}}) or shí hú lán ({{linktext|石|斛|兰|lang=zh}})
|Noble dendrobium
|-
|''Dichroa febrifuga''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Dichroa+febrifuga|sarlavha=Dichroa febrifuga &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090117143642/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Dichroa+febrifuga|arxivsana=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;
|cháng shān ({{linktext|常山}})
|Blue evergreen hydrangea, Chinese quinine
|-
|''Ephedra sinica''
|cǎo má huáng ({{linktext|草|麻|黄|lang=zh}})
|Chinese ephedra
|-
|''[[Evkommiya|Eucommia ulmoides]]''
|dù zhòng ({{linktext|杜|仲|lang=zh}})
|Hardy rubber tree
|-
|''Euphorbia pekinensis''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Euphorbia+pekinensis|sarlavha=Euphorbia pekinensis &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090116001358/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Euphorbia+pekinensis|arxivsana=January 16, 2009}}&lt;/ref&gt;
|dà jǐ ({{linktext|大|戟|lang=zh}})
|Peking spurge
|-
|''Flueggea suffruticosa'' (formerly ''Securinega suffruticosa'')
|yī yè qiū ({{linktext|一|叶|秋|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Securinega+suffruticosa|sarlavha=Securinega suffruticosa – Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090117174920/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Securinega+suffruticosa|arxivsana=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|''Forsythia suspensa''
|liánqiáo&lt;ref&gt;Xiandai Hanyu Cidian. Commercial Press, fifth Edition, p. 844.&lt;/ref&gt; ({{linktext|连|翘|lang=zh}})
|Weeping forsythia
|-
|''Gentiana loureiroi''
|dì dīng ({{linktext|地|丁|lang=zh}})
|
|-
|''Gleditsia sinensis''
|zào jiá ({{linktext|皂|荚|lang=zh}})
|Chinese honeylocust
|-
|''Glycyrrhiza uralensis''
|gān cǎo ({{linktext|甘|草|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;pfaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Glycyrrhiza+uralensis|sarlavha=Glycyrrhiza uralensis – Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090115192919/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Glycyrrhiza+uralensis|arxivsana=January 15, 2009}}&lt;/ref&gt;
|Licorice
|-
|''Hydnocarpus anthelminticus'' (syn. ''H. anthelminthica'')
|dà fēng zǐ ({{linktext|大|风|子|lang=zh}})
|Chaulmoogra tree
|-
|''Ilex purpurea''
|dōngqīng ({{linktext|冬|青|lang=zh}})
|Purple holly
|-
|''Leonurus japonicus''
|yì mǔ cǎo ({{linktext|益|母|草|lang=zh}})
|Chinese motherwort
|-
|''Ligusticum wallichii''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Ligusticum+wallichii|sarlavha=Ligusticum wallichii &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080303144528/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Ligusticum+wallichii|arxivsana=March 3, 2008}}&lt;/ref&gt;
|chuān xiōng ({{linktext|川|芎}})
|Szechwan lovage
|-
|''Lobelia chinensis''
|bàn biān lián ({{linktext|半|边|莲|lang=zh}})
|Creeping lobelia
|-
|''[[Baxmal daraxt|Phellodendron amurense]]''
|huáng bǎi ({{linktext|黄|柏|lang=zh}})
|Amur cork tree
|-
|''Platycladus orientalis'' (formerly ''Thuja orientalis'')
|cè bǎi ({{linktext|侧|柏|lang=zh}})
|Chinese arborvitae
|-
|''Pseudolarix amabilis''
|jīn qián sōng ({{linktext|金|钱|松|lang=zh}})
|Golden larch
|-
|''Psilopeganum sinense''
|shān má huáng ({{linktext|山|麻|黄|lang=zh}})
|Naked rue
|-
|''Pueraria lobata''
|gé gēn ({{linktext|葛|根|lang=zh}})
|Kudzu
|-
|''Rauvolfia serpentina''
|shégēnmù ({{linktext|蛇|根|木|lang=zh}}), cóng shégēnmù ({{linktext|從|蛇|根|木|lang=zh}}) or yìndù shé mù ({{linktext|印|度|蛇|木|lang=zh}})
|Sarpagandha, Indian snakeroot
|-
|''Rehmannia glutinosa''
|dìhuáng ({{linktext|地|黄|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Rehmannia+glutinosa|sarlavha=Rehmannia glutinosa|kirish sanasi=2012-11-04}}&lt;/ref&gt;
|Chinese foxglove
|-
|''Rheum officinale''
|yào yòng dà huáng ({{linktext|药|用|大|黄|lang=zh}})
|Chinese or Eastern rhubarb
|-
|''Rhododendron qinghaiense''
|Qīng hǎi dù juān ({{linktext|青|海|杜|鹃|lang=zh}})
|
|-
|''Saussurea costus''
|yún mù xiāng ({{linktext|云|木|香|lang=zh}})
|Costus root
|-
|''Schisandra chinensis''
|wǔ wèi zi ({{linktext|五|味|子|lang=zh}})
|Chinese magnolia vine
|-
|''Scutellaria baicalensis''
|huáng qín ({{linktext|黄|芩|lang=zh}})
|Baikal skullcap
|-
|''Stemona tuberosa''
|bǎi bù ({{linktext|百|部|lang=zh}})
|
|-
|''Stephania tetrandra''
|fáng jǐ ({{linktext|防|己|lang=zh}})
|Stephania root
|-
|''Styphnolobium japonicum'' (formerly ''Sophora japonica'')
|huái ({{linktext|槐|lang=zh}}), huái shù ({{linktext|槐|树|lang=zh}}), or huái huā ({{linktext|槐|花|lang=zh}})
|Pagoda tree
|-
|''Trichosanthes kirilowii''
|guā lóu ({{linktext|栝|楼|lang=zh}})
|Chinese cucumber
|-
|''Wikstroemia indica''
|liāo gē wáng ({{linktext|了|哥|王|lang=zh}})
|Indian stringbush
|}

== Boshqa xitoy oʻsimliklari ==
Yuqoridagilarga qoʻshimcha ravishda, koʻplab boshqa xitoy oʻsimliklari va boshqa moddalar keng tarqalgan boʻlib, ular orasida:
{{Div col|colwidth=20em}}
* ''[[Akebia quinata]]'' ({{Lang|zh|木通}})
* ''[[Arisaema heterophyllum]]''&lt;ref&gt;{{veb manbasi |script-title=zh:天南星 |title=Tiannanxing |url=http://libproject.hkbu.edu.hk/was40/detail?channelid=47953&amp;searchword=pid=B00106 |website=Hong Kong Baptist University |language=zh |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151019004937/http://libproject.hkbu.edu.hk/was40/detail?channelid=47953&amp;searchword=pid%3DB00106 |archive-date=2015-10-19 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.legislation.gov.hk/blis_ind.nsf/d2769881999f47b3482564840019d2f9/75693bae1ea33cd3482567fa00292a6a?OpenDocument |title=Cap 549 Sched 2 CHINESE HERBAL MEDICINES (CHINESE MEDICINE ORDINANCE) |publisher=Legislation.gov.hk |access-date=2012-11-04}}&lt;/ref&gt; ({{Lang|zh|胆南星}})
* ''[[Chenpi]]'' (sun-dried tangerine (mandarin) peel) ({{Lang|zh|陳皮}})
* ''[[Clematis]]'' ({{Lang|zh|威灵仙}})
* ''[[Concretio silicea bambusae]]'' ({{Lang|zh|天竺黄}})
* ''[[Caterpillar fungus|Cordyceps sinensis]]'' ({{Lang|zh|冬虫夏草}})
* ''[[Curcuma]]'' ({{Lang|zh|郁金}})
* ''[[Dalbergia odorifera]]'' ({{Lang|zh|降香}})
* ''[[Myrrh]]'' ({{Lang|zh|没药}})
* ''[[Frankincense]]'' ({{Lang|zh|乳香}})
* ''[[Persicaria]]'' ({{Lang|zh|桃仁}})
* ''[[Patchouli]]' ({{Lang|zh|广藿香}})
* ''[[Polygonum]]'' ({{Lang|zh|虎杖}})
* ''[[Sparganium]]'' ({{Lang|zh|三棱}})
* ''[[Zedoary]]'' (''Curcuma zedoaria'') ({{Lang|zh|莪朮}})
{{Div col end}}

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

[[Turkum:Xitoy anʼanaviy tibbiyotida qoʻllaniladigan oʻsimliklar]]
[[Turkum:Anʼanaviy tibbiyot]]
[[Turkum:Xitoy anʼanaviy tibbiyoti]]
[[Turkum:Muqobil tibbiyot]]
[[Turkum:Oʻsimlikshunoslik]]
[[Turkum:Xitoy anʼanalari]]
[[Turkum:Farmakognoziya]]</text>
      <sha1>1eufiiwzmjaf00yyy5p019i5b0ooqcz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156300</id>
      <parentid>6156299</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:19:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42079" sha1="5wd8v4gscy7fg3kg2uv5ysxzbtk3fzu" xml:space="preserve">[[Fayl:Xi'an_traditionnal_medecine_market_(20).JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Xi%27an_traditionnal_medecine_market_%2820%29.JPG/220px-Xi%27an_traditionnal_medecine_market_%2820%29.JPG|right|thumb| [[Sian]] bozorida xitoy oʻsimliklari uchun quritilgan oʻtlar va oʻsimlik qismlari]]
'''Xitoy gerbologiyasi''' — anʼanaviy [[xitoy]] oʻsimliklari bilan davolash nazariyasi boʻlib, u [[An'anaviy xitoy tibbiyoti|anʼanaviy xitoy tibbiyotida]] (TCM) koʻpchilik davolash usullarini tashkil qiladi. ''[[Tabiat (jurnal)|Nature]]'' nashriyoti TCMni „ [[Soxta fan|soxta ilmga]] toʻla“ deb taʼrifladi va uning koʻp davo bermasligining eng aniq sababi uning aksariyat muolajalarida mantiqiy taʼsir mexanizmi yoʻqligi ekanligini aytdi&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;/ref&gt;.

Gerbologiya atamasi notoʻgʻri, chunki oʻsimlik elementlari eng koʻp ishlatiladigan moddalar boʻlsa-da, [[hayvonlar]], inson va mineral mahsulotlar ham qoʻllanadi, ularning baʼzilari zaharli.

Xitoyning anʼanaviy oʻsimlik terapiyasining samaradorligi boʻyicha tadqiqotlar sifatsiz va koʻpincha notoʻgʻri&lt;ref name=&quot;Shang-2007&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1093/ije/dym119|title=Placebo-controlled trials of Chinese herbal medicine and conventional medicine comparative study|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-epidemiology_2007-10_36_5/page/1086|year=2007|last=Shang|first1=A.|last2=Huwiler|first2=K.|last3=Nartey|first3=L.|last4=Jüni|first4=P.|last5=Egger|first5=M.|journal=International Journal of Epidemiology|volume=36|issue=5|pages=1086–92|pmid=17602184}}&lt;/ref&gt;, samaradorlikning qatʼiy dalillari kam yoki umuman yoʻq&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|pmid=23498035|year=2012|last=Siegfried|first1=N. L|title=Herbal medicine, randomised controlled trials and global core competencies|journal=South African Medical Journal|volume=102|issue=12|pages=912–3|last2=Hughes|first2=G|doi=10.7196/samj.6392}}&lt;/ref&gt;. Bir qator potentsial zaharli xitoy oʻsimliklari haqida xavotirlar mavjud&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt;.

== Tarix ==
[[Fayl:Zh_pharmacopoeia_1.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Zh_pharmacopoeia_1.JPG/150px-Zh_pharmacopoeia_1.JPG|right|thumb|200x200px| Xitoy farmakopeyasi]]
Xitoy oʻtlari asrlar davomida ishlatilgan. Eng qadimgi adabiyotlar orasida 168 yilda muhrlangan [[Wikipedia.org/wiki/Mawangdui|Mawangdui]]&lt;nowiki/&gt;da topilgan &quot; ''52 kasallik uchun retseptlar'' &quot; qoʻlyozmasi misolida aniq kasalliklar uchun retseptlar roʻyxati mavjud.

Anʼanaviy ravishda tan olingan birinchi oʻsimlik shifokori Shennóng afsonaviy xudoga oʻxshash shaxs, mil.av.2800-yil atrofida yashaganligi aytiladi.

Aytishlaricha, u yuzlab oʻtlarni tajriba qilib koʻrgan va dorivor va zaharli oʻsimliklar haqidagi bilimlarini dehqonlarga bergan. Uning ''Shennóng Běn Cǎo'' {{Lang|zh|神农本草经}} , ''Shennongʻs [[:en:Materia Medica|Materia Medica]]'') Xitoy oʻsimlik tibbiyotiga oid eng qadimgi kitob hisoblanadi. U 365 turdagi ildizlarni, oʻtlarni, oʻrmonlarni, moʻynalarni, hayvonlarni va toshlarni oʻsimlik dorivorligining uchta toifasiga ajratadi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot;&gt;Unschuld, Paul Ulrich (1986), ''Medicine in China, A History of Pharmaceutics'', {{Lang|zh|本草}}, University of California Press.&lt;/ref&gt;:

# Koʻp kasalliklar uchun samarali oʻtlarni oʻz ichiga olgan „yuqori“ toifasi va asosan tana muvozanatini saqlash va tiklash uchun javobgardir. Ular deyarli hech qanday salbiy taʼsir koʻrsatmaydi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot;&gt;Unschuld, Paul Ulrich (1986), ''Medicine in China, A History of Pharmaceutics'', {{Lang|zh|本草}}, University of California Press.&lt;/ref&gt;.
# Toniklar va kuchaytirgichlarni oʻz ichiga olgan toifa, isteʼmol qilish muddati uzaytirilmasligi kerak&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot; /&gt;.
# Odatda kichik dozalarda va faqat muayyan kasalliklarni davolash uchun qabul qilinishi kerak boʻlgan moddalar toifasi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot; /&gt;.

Shennongning ''Materia Medica'' asl matni yoʻqolgan; ammo hozirgacha tarjimalari mavjud. Haqiqiy kelib chiqish tarixi Gʻarbiy Xan sulolasining oxiriga toʻgʻri keladi (yaʼni miloddan avvalgi I asr).

''Sovuq urushi va turli kasalliklar toʻgʻrisidagi risola'' [[:en:Zhang Zhongjing|Zhang Zhongjing]], tomonidan, shuningdek, [[Xan (sulola)|Xan sulolasining]] oxirida, milodiy 196 va 220 yillar orasida toʻplangan. Dori retseptlariga eʼtibor qaratib&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Sivin|1987|p=179}}; {{Harvard citation no brackets|Ergil|2009|p=30}}&lt;/ref&gt;, bu Yinyang va besh bosqichli dori terapiyasi bilan birlashtirgan birinchi tibbiy ish edi&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Unschuld|1985|p=169}}&lt;/ref&gt;. Ushbu formula, shuningdek, simptomlarni klinik jihatdan foydali „namunalar“ uchun eng qadimgi Xitoy tibbiy matni edi(''zheng{{lang|zh|證}}''). Vaqt oʻtishi bilan koʻplab oʻzgarishlarni boshdan kechirgan holda, u endi ikkita alohida kitob sifatida tarqalmoqda: „ ''Sovuq urushi kasalliklari haqida risola“'' va ''&quot;Oltin qutining asosiy retseptlari&quot;'' XI asrda, Song sulolasi davrida alohida tahrirlangan&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Goldschmidt|2009}}, pp. 100-101.&lt;/ref&gt;.

Keyingi avlodlar bu asarlarni &lt;nowiki&gt;VII&lt;/nowiki&gt; asrda [[Tan|Tang sulolasi]] davridagi Xitoy risolasi boʻlgan ''Yaoxing Lun'' (药性论)da koʻpaytirdilar.

Bir necha asrlar davomida davolanishga urgʻu berishda oʻzgarishlar yuz berdi. Neijing {{Lang|zh|王冰}} 74-bobini oʻz ichiga olgan boʻlimi Vang Bing tomonidan qoʻshilgan.U oʻzining 765 nashrida shunday yozgan: „Kasallik hukmdori uni Suveren deb ataydi, Suverenga yordam vazir deb ataydi, Vazir (yordamchi) deb atalgan vazirga mos keladi, u deyilgan yuqori uch tabaqa (sifat) emas“. Oxirgi qism bu uchta hukmdor yuqorida aytib oʻtilgan Shennongning uchta toifasi emasligini bildiradi. Ayniqsa, ushbu bob yanada kuchliroq yondashuvni belgilaydi.

Aytish mumkinki, ushbu asarlarning eng muhimi ''[[:en:Compendium of Materia Medica|Materia Medica]] toʻplamidir'' (''Bencao Gangmu'' : {{Lang|zh|本草綱目}}) [[Min (sulola)|Ming sulolasi davrida]] Li Shizhen tomonidan tuzilgan, bugungi kunda ham maslahat va maʼlumot uchun foydalaniladi.

Xitoy oʻtlaridan foydalanish Gʻarbiy Osiyo va Islom mamlakatlarida [[oʻrta asr]]larda mashhur boʻlgan. Ular Sharqdan Gʻarbga Ipak yoʻli orqali savdo qilingan. Dolchin, [[zanjabil]], robarb, muskat yongʻogʻi va kubeb oʻrta asrlardagi islom tibbiyot olimlari tomonidan xitoy oʻsimliklari sifatida tilga olingan, masalan, [[Roziy]] (854-925), [[Hali Abbos|Xali Abbos]] (930-994) va [[Abu Ali ibn Sino]](980-1037). Xitoy va islom tabobatida ushbu oʻtlarning klinik qoʻllanishi oʻrtasida ham koʻplab oʻxshashliklar mavjud edi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=The use of Chinese herbal drugs in Islamic medicine|journal=Journal of Integrative Medicine|doi=10.1016/S2095-4964(15)60205-9|pmid=26559361|url=http://www.jcimjournal.com/jim/showAbstrPage.aspx?articleID=S2095-4964(15)60205-9|volume=13|issue=6|pages=363–367|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925190817/http://www.jcimjournal.com/jim/showAbstrPage.aspx?articleID=S2095-4964%2815%2960205-9|archivedate=2015-09-25|year=2015|last=Heyadri|first1=Mojtaba|last2=Hashempur|first2=Mohammad Hashem|last3=Ayati|first3=Mohammad Hosein|last4=Quintern|first4=Detlev|last5=Nimrouzi|first5=Majid|last6=Mosavat|first6=Seyed Hamdollah}}&lt;/ref&gt;.

== Xomashyo ==
Xitoyda 13 000 ga yaqin dori vositalari qoʻllanadi va qadimgi adabiyotlarda 100 000 dan ortiq dorivor retseptlar qayd etilgan&lt;ref name=&quot;Certainprogress&quot;&gt;{{jurnal manbasi|pmid=11717980|url=http://wenku.baidu.com/view/dfc192a0b0717fd5360cdc44.html|year=1999|last=Chen|first1=K|last2=Yu|first2=B|title=Certain progress of clinical research on Chinese integrative medicine|volume=112|issue=10|pages=934–7|journal=Chinese Medical Journal}}&lt;/ref&gt;. 1941-yildagi ''anʼanaviy dorilarning klassik qoʻllanmasida'' 517 ta dori roʻyxati keltirilgan — ulardan faqat 45 tasi hayvonlarning qismlari va 30 tasi minerallar edi. Dori sifatida ishlatiladigan koʻplab oʻsimliklar uchun batafsil koʻrsatmalar nafaqat ular eng yaxshi oʻsadigan joylar va hududlar, balki ularni ekish va yigʻishning eng yaxshi vaqtlari boʻyicha ham berilgan.

Dori sifatida ishlatiladigan hayvonlarning baʼzi qismlarini juda gʻalati deb hisoblash mumkin, masalan, sigirlarning oʻt pufagidagi toshlar&lt;ref name=&quot;Hesketh1997&quot;&gt;{{jurnal manbasi|pmid=9240055|year=1997|last=Hesketh|first1=T|last2=Zhu|first2=WX|title=Health in China. Traditional Chinese medicine: One country, two systems|volume=315|issue=7100|pages=115–7|pmc=2127090|journal=BMJ (Clinical Research Ed.)|doi=10.1136/bmj.315.7100.115}}&lt;/ref&gt;.

Bundan tashqari, klassik materia medica ''Bencao Gangmu'' inson tanasidan olingan 35 ta anʼanaviy xitoy dori vositalaridan foydalanishni tasvirlaydi, jumladan, suyaklar, tirnoqlar, sochlar, quloq mumi, tishlar, najas, siydik, ter va organlardagi qoldiqlar, lekin ularning aksariyati endi ishlatilmayapti&lt;ref name=&quot;HDCM&quot;&gt;{{Kitob manbasi|doi=10.1007/0-306-46867-0_7|chapter='Human Drugs' in Chinese Medicine and the Confucian View: An Interpretive Study|title=Confucian Bioethics|series=Philosophy and Medicine|year=2002|last=Nie|first=Jing-Bao|isbn=978-0-7923-5723-0|pages=167–206}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HBNC&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=The Human Body as a New Commodity|first1=Tsuyoshi|last=Awaya|journal=The Review of Tokuyama University|date=June 1999}}&lt;/ref&gt;.

== Tayyorlash ==

=== Qaynatma ===
Odatda, dorivor preparatlarning bir partiyasi taxminan 9 tadan 18 tagacha moddadan iborat qaynatma sifatida tayyorlanadi. Ulardan baʼzilari asosiy, baʼzilari yordamchi oʻtlar sifatida qaraladi; yordamchi oʻtlar ichida uchta toifani ajratish mumkin. Asosiy tarkibiy qismlarning toksikligini yoki yon taʼsirini bartaraf etish uchun baʼzi ingredientlar qoʻshiladi. Buning ustiga, baʼzi dorilar [[kataliz]]ator sifatida boshqa moddalardan foydalanishni talab qiladi.

=== Anʼanaviy xitoy tibbiyoti ===
'''Anʼanaviy xitoy tibbiyoti''' (中成药)

Qadim zamonlardan beri tabletkalar bir nechta oʻtlar va boshqa ingredientlarni birlashtirib, quritilgan va kukunga aylantirilgan. Keyin ular birlashtiruvchi bilan aralashtiriladi va qoʻlda tabletkalarga aylantirildi. Birlashtiruvchi anʼanaviy ravishda [[asal]] edi. Biroq, zamonaviy choy damlamalari zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan idishlarda qaynatiladi va ishlatiladigan oʻtlarga qarab suv yoki spirtli suv qaynatmasi tayyorlanadi. Muhim ingredientlarni saqlab qolish uchun ular past haroratda (100 darajadan past) qaynatiladi. Keyin olingan suyuqlik yana quyuqlashtiriladi va oʻsimlik kukuni aralashtiriladi va oʻsimlik xamirini hosil qiladi. Keyin bu xamir mashinada mayda boʻlaklarga boʻlinadi, silliq va qattiq koʻrinish uchun oz miqdorda yordamchi moddalar qoʻshiladi va ular tabletkalarga aylanadi.

Ushbu dorilar soʻzning anʼanaviy maʼnosida [[Patent|patentlanmagan.]] Hech kim formulaga mutlaq huquqlarga ega emas. Buning oʻrniga „patent“ formulani standartlashtirishga ishora qiladi. Xitoyda xuddi shu nomdagi barcha xitoylik patentli dori-darmonlar bir xil tarkibiy qismlarga ega boʻladi va qonun bilan belgilangan XXR farmakopeyasiga muvofiq ishlab chiqariladi. Biroq, gʻarbiy mamlakatlarda bir xil nomdagi patentli dori-darmonlar tarkibidagi tarkibiy qismlarning nisbatlarida va hatto butunlay boshqa ingredientlarda farqlar boʻlishi mumkin.

Xitoyning oʻsimlik dori-darmonlarini ishlab chiqaruvchi bir nechta ishlab chiqaruvchilar oʻz mahsulotlarini AQSh va Yevropa bozorlarida dori sifatida sotish uchun FDA klinik sinovlarini oʻtkazmoqda.

=== Xitoy oʻsimlik ekstraktlari ===
Xitoy oʻsimlik ekstraktlari — bu granulalar yoki suspenziya shaklida quyultirilgan oʻsimlik damlamalari. Patent dori-darmonlariga oʻxshash oʻsimlik ekstraktlari bemorlar uchun osonroq va qulayroqdir. Sanoat qazib olish standarti 5:1 nisbatda, yaʼni har besh funt xomashyo uchun bir funt oʻsimlik ekstrakti olinadi.

== Tasniflash ==
Xitoyning anʼanaviy dori vositalarini tasniflashning bir necha xil usullari mavjud:

* Toʻrt tabiat (四气)
* Beshta lazzat (五味)
* Meridianlar (经络)
* Maxsus vazifa.

=== Toʻrt tabiat ===
Toʻrtta tabiat quyidagilardir: issiq (热), iliq ({{Lang|zh|凉}}), salqin (温), sovuq ({{Lang|zh|寒}}) yoki neytral ({{Lang|zh|平}}). Issiq va iliq oʻtlar sovuq kasalliklarni davolash uchun, salqin va sovuq oʻtlar esa issiq kasalliklarni davolash uchun ishlatiladi.

=== Beshta lazzat ===
[[Fayl:Wuxing_en.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Wuxing_en.svg/200px-Wuxing_en.svg.png|thumb|236x236px|Besh taʼmga mos keladigan besh bosqich: yogʻoch, olov, yer, temir, suv.]]
Beshta lazzat, baʼzan „ ''Besh'' taʼm“ deb ham tarjima qilinadi: oʻtkir ({{Lang|zh|辛}}), shirin ({{Lang|zh|甘}}), achchiq ({{Lang|zh|苦}}), nordon ({{Lang|zh|酸}}) va shoʻr (咸) Moddalar, shuningdek, bir nechta taʼmga ega boʻlishi mumkin yoki hech qanday taʼmga ega boʻlmasligi mumkin (yaʼni, {{Lang|zh|淡}}lazzat). Xushboʻylik moddaning maʼlum xususiyatlarini va taxmin qilingan terapevtik „dozalarini“ nazarda tutadi: shoʻr „pastga tushadi va qattiq massalarni yumshatadi“; shirinlik „toʻldiruvchi, uygʻunlashtiruvchi va namlovchi“; oʻtkir moddalar terni keltirib chiqaradi va qonga taʼsir qiladi; nordonlik tabiatda siquvchi (涩) boʻlishga intiladi; achchiq „ issiqlikni chiqaradi, ichaklarni tozalaydi va namlikni yoʻq qiladi“.

=== Maxsus vazifa ===
Ushbu toifalarga asosan quyidagilar kiradi:

* tashqi — chiqarish yoki tashqi hal qilish
* issiqlik bilan tozalash
* pastga tushadigan yoki choʻkma
* shamol namligini tarqatuvchi
* namlikni oʻzgartiruvchi
* suvning harakatlanishini ragʻbatlantirish va namlikni singdirish yoki namlikni singdirish
* ichki isitish
* qi — tartibga soluvchi yoki qi-toʻgʻrilanuvchi
* tarqatuvchi oziq-ovqat toʻplanishi yoki oziq-ovqat tarqatuvchi
* qurtlarni quvib chiqarish
* qon ketishini toʻxtatish yoki qon quyish
* Qonni tezlashtirish va turgʻunlikni yoʻqotish [ yoki qonni tezlashtirish yoki Qonni harakatga keltirish.
* balgʻamni oʻzgartiruvchi, yoʻtalni toʻxtatuvchi va xirillashni tinchituvchi yoki balgʻamni oʻzgartiruvchi va yoʻtal va nafas olishni bostiruvchi
* Ruhni tinchlantiruvchi yoki Shen — tinchlantiruvchi.
* Jigarni tinchlantirish va shamolni chiqarib yuborish yoki Jigarni tinchlantirish va shamolni oʻchirish
* teshik ochish
* toʻldiruvchi yoki tonuvchi: bunga qi — qoʻshimcha, qon — oziqlantiruvchi, yin — boyitish va yang — mustahkamlovchi kiradi.
* chegaralanishni ragʻbatlantiradigan yoki mustahkamlovchi va bogʻlovchi
* qusishni keltirib chiqaradigan
* tashqi qoʻllash uchun moddalar

== Tuzilishi ==
Koʻpgina oʻtlar oʻzlarining noyob koʻrinishi tufayli oʻz nomlarini olishadi. Bunday nomlarga misol qilib, ''Niu Xi'' (Radix cyathulae seu achyranthis), sigir tizzalariga oʻxshash katta boʻgʻinlarga ega boʻlgan „sigir tizzalari“ kiradi; ''Bay Mu Er'' (Fructificatio tremellae fuciformis), oq yogʻoch qulogʻi, oq va quloqqa oʻxshaydi; ''Gou Ji'' (Rhizoma cibotii), itning umurtqa pogʻonasiga oʻxshash „it umurtqasi“.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Rang ===
Rang nafaqat oʻtlarni aniqlashning qimmatli vositasi, balki koʻp hollarda oʻtning terapevtik xususiyatlari haqida ham maʼlumot beradi. Misol uchun, sariq oʻtlar ''huang'' (sariq) yoki ''jin'' (oltin) deb ataladi. Huang Bai (Cortex Phellodendri) „sariq [[archa]]&lt;nowiki/&gt;“ degan maʼnoni anglatadi va ''Jin Yin Hua'' (Flos Lonicerae) „oltin kumush gul“ yorligʻiga ega.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Hid va taʼm ===
Noyob hidlar baʼzi oʻsimliklar uchun maxsus nomlarni belgilaydi. ''Gan'' „shirin“ degan maʼnoni anglatadi, shuning uchun ''Gan Cao'' (Radix glycyrrhizae) „shirin oʻt“, qizilmiya ildizi uchun adekvat tavsif. „Ku“ achchiq degan maʼnoni anglatadi, shuning uchun Ku Shen (Sophorae flavescentis) „achchiq oʻt“ deb tarjima qilinadi.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Geografik joylashuv ===
Koʻpincha oʻtlar oʻsadigan joylar yoki viloyatlar oʻtlar nomlariga aylanadi. Masalan, ''Bei Sha Shen'' (Radix glehniae) shimoliy Xitoyda yetishtiriladi va yigʻiladi, ''Nan Sha Shen'' (Radix adenophorae) esa janubiy Xitoyda paydo boʻlgan. Shimol va janub uchun xitoycha soʻzlar mos ravishda ''bei'' va ''nan'' .&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

''Chuan Bei Mu'' (Bulbus fritillariae cirrhosae) va ''Chuan Niu Xi'' (Radix cyathulae) ikkalasi ham Sichuan provinsiyasida topilgan, chunki ularning nomlarida „chuan“ belgisi koʻrsatilgan.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Vazifasi ===
Fang Feng (Radix Saposhnikoviae) kabi baʼzi oʻtlar tom maʼnoda „shamolashni oldini oladi“ shamollash bilan bogʻliq kasalliklarning oldini oladi yoki davolaydi. Xu Duan (Radix Dipsaci), soʻzma-soʻz „singanni tiklaydi“, yirtilgan yumshoq toʻqimalarni va singan suyaklarni samarali davolaydi.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== kelib chiqqan mamlakati ===
Boshqa mamlakatlarga xos boʻlgan koʻplab oʻtlar Xitoyning materia medica tarkibiga kiritilgan. Shimoliy Amerika ekinlaridan olib kelingan ''Xi Yang Shen'' (Radix panacis quinquefolii) „gʻarbiy jenshen“ deb tarjima qilingan boʻlsa, Shimoliy Osiyo mamlakatlarida yetishtirilgan va import qilinadigan ''Dong Yang Shen'' (Radix ginseng Japonica) esa „sharqiy jenshen“dir.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

== Toksiklik ==
Dori vositalarini qoʻllash boʻyicha eng qadimgi yozuvlardan hozirgi kungacha baʼzi moddalarning toksikligi barcha Xitoy materia medicalarida tasvirlangan.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Ergil|2009|pp=234–236}}&lt;/ref&gt; TCM Gʻarb dunyosida mashhur boʻlib ketganligi sababli, koʻplab anʼanaviy xitoy dori vositalarining, jumladan oʻsimliklar, hayvonlarning qismlari va minerallarning toksikligi haqida xavotirlar kuchaymoqda.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; Koʻpgina dorilar uchun samaradorlik va toksiklik sinovlari laboratoriya tahliliga emas, balki anʼanaviy bilimlarga asoslanadi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFShaw_D2012&quot;&gt;Shaw D (2012). [[doi:10.1055/s-0030-1250533|&quot;Toxicological risks of Chinese herbs&quot;]]. ''Planta Medica''. '''76''' (17): 2012-8. [[Raqamli obyekt identifikatori|doi]]:&lt;span class=&quot;cs1-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[[doi:10.1055/s-0030-1250533|10.1055/s-0030-1250533]]&lt;/span&gt;. [[PubMed|PMID]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21077025 21077025].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Baʼzi hollarda toksiklik zamonaviy tadqiqotlar bilan tasdiqlanishi mumkin (yaʼni, [[Chayonlar|chayonda]]); baʼzi hollarda tasdiqlanmaydi (yaʼni, ''Curculigo'' da). Bundan tashqari, ingredientlar turli joylarda yoki tarixiy matnlarda turli nomlarga ega boʻlishi mumkin va turli preparatlar bir xil sabablarga koʻra oʻxshash nomlarga ega boʻlishi mumkin, bu dori vositalarini yaratishda nomuvofiqlik va chalkashliklarni keltirib chiqarishi mumkin, zaharlanish xavfi bilan. Edzard Ernst „oʻsimlik dori-darmonlarining salbiy taʼsiri dermatologiyada eʼtibordan chetda qoladigan muhim mavzu boʻlib, keyingi tizimli tekshirishga loyiq degan xulosaga keldi“. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, Xitoy oʻsimlik dori-darmonlarida mavjud boʻlgan zaharli ogʻir metallar va eʼlon qilinmagan dorilar jiddiy sogʻliq muammosi boʻlishi mumkin.

Potentsial xavfli boʻlishi mumkin boʻlgan moddalarga akonit, Osiyo qurbaqasining sekretsiyasi, Xitoy qoʻngʻizi (''Mylabris phalerata'', Ban mao) va baʼzi zamburugʻlar kiradi. ''Aristolochia'' bilan bogʻliq sogʻliq muammolari mavjud.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; ''Aconitum'' bilan zaharli taʼsir ham tez-tez uchraydi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Uning toksik salbiy taʼsiridan qochish uchun ''Xanthium sibiricum'' qayta ishlanishi kerak. Reynoutria ''multiflora'' (sinonimi ''Polygonum multiflorum''), glycyrrhizin, ''Senecio'' va ''Symphytum'' oʻz ichiga olgan mahsulotlarda gepatotoksik taʼsir qiladi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Dalillar shuni koʻrsatadiki, gepatotoksik oʻtlar, shuningdek, ''Dictamnus dasycarpus'', ''Astragalus membranaceous'' va ''Paeonia lactiflora'' ; garchi ular jigarga zarar yetkazishi haqida hech qanday dalil yoʻq.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; ''Ganoderma lucidum'' qoʻziqorin ekstrakti saraton immunoterapiyasi sifatida zaharlanish potentsialiga ega.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Gill|first1=S. K.|last2=Rieder|first2=M. J.|title=Toxicity of a traditional Chinese medicine, Ganoderma lucidum, in children with cancer|journal=Canadian Journal of Clinical Pharmacology|volume=15|issue=2|pages=e275–e285|year=2008|pmid=18603664}}&lt;/ref&gt;

Shuningdek, kortikosteroidlar, [[Butadion|fenilbutazon]], fenitoin va glibenklamid kabi jiddiy nojoʻya taʼsirlarni keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan anʼanaviy dorilar bilan baʼzi oʻsimlik preparatlarini soxtalashtirish haqida xabar berilgan.

Biroq, koʻplab salbiy reaksiyalar Xitoy tibbiyotini notoʻgʻri ishlatish yoki suiisteʼmol qilish bilan bogʻliq.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; Misol uchun, ''Ephedra'' oʻsimligini notoʻgʻri ishlatish (efedrinni oʻz ichiga olgan) salbiy hodisalarga, shu jumladan oshqozon-ichak muammolariga, shuningdek, kardiyomiyopatiyadan toʻsatdan oʻlimga olib kelishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Kilo yoʻqotish yoki erektil disfunksiya uchun [[Dori|farmatsevtika]] bilan soxta mahsulotlar asosiy tashvishlardan biridir.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Xitoy oʻsimlik dori-darmonlari oʻtkir [[jigar]] etishmovchiligining asosiy sababi boʻlgan.

Koʻpgina xitoy oʻsimliklari xavfsizdir, ammo baʼzilari bunday emasligini koʻrsatdi. Hisobotlarda mahsulotlarning dori vositalari, toksinlar bilan ifloslanganligi yoki tarkibiy qismlar haqida notoʻgʻri xabar berilganligi koʻrsatilgan. TCMda ishlatiladigan baʼzi oʻtlar dorilar bilan reaksiyaga kirishishi, nojoʻya taʼsirlarga ega boʻlishi yoki muayyan tibbiy sharoitlari boʻlgan odamlar uchun xavfli boʻlishi mumkin.

== Samaradorlik ==
Ilmiy standartlar boʻyicha etarli metodologiyaga ega deb hisoblangan bir nechta sinovlar mavjud. Samaradorlik isboti kam hujjatlashtirilgan yoki yoʻq.&lt;ref name=&quot;Shang-2007&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1093/ije/dym119|title=Placebo-controlled trials of Chinese herbal medicine and conventional medicine comparative study|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-epidemiology_2007-10_36_5/page/1086|year=2007|last=Shang|first1=A.|last2=Huwiler|first2=K.|last3=Nartey|first3=L.|last4=Jüni|first4=P.|last5=Egger|first5=M.|journal=International Journal of Epidemiology|volume=36|issue=5|pages=1086–92|pmid=17602184}}&lt;/ref&gt; 2016-yilda Cochrane tekshiruvi menopauza bilan bogʻliq simptomlarni engillashtirish uchun „Xitoy oʻsimlik dori-darmonlari platsebo yoki gormonal terapiyadan koʻra koʻproq yoki kamroq samarali ekanligi haqida etarli dalillar yoʻq“ deb topildi. 2012-yilda Cochrane tekshiruvi SARS bilan ogʻrigan bemorlarning oʻlimini kamaytirishda hech qanday farqni aniqlamadi, agar Xitoy oʻsimliklari Gʻarb tabobati bilan bir qatorda faqat Gʻarb tibbiyotiga nisbatan ishlatilganda. 2010-yilda Cochrane tekshiruvi shuni koʻrsatdiki, [[Bavosir|gemoroydan qon]] ketishini toʻxtatish uchun anʼanaviy xitoy tibbiyoti oʻtlarining samaradorligini qoʻllab-quvvatlash uchun etarli ishonchli dalillar yoʻq. 2008-yilda Cochrane tekshiruvi [[Yalligʻlanishga qarshi dorilar|NSAID]] va ogʻiz kontratseptiv tabletkalari kabi anʼanaviy tibbiyot bilan solishtirganda, [[Dismenoreya|ogʻriqli hayz koʻrishni]] yengillashtirishda xitoy oʻsimliklaridan foydalanish boʻyicha istiqbolli dalillarni topdi, ammo topilmalar past uslubiy sifatga ega. 2012-yilgi Cochrane tekshiruvi baʼzi xitoylik dorivor oʻtlar [[gripp]]ning oldini olish va davolashda [[Virusga qarshi preparat|virusga]] qarshi dori sifatida oʻxshash taʼsirga ega ekanligini koʻrsatadigan zaif dalillarni topdi. Ushbu tibbiy tadqiqotlar sifati pastligi sababli, grippni davolash uchun Xitoy dorivor oʻtlaridan foydalanishni qoʻllab-quvvatlash yoki rad etish uchun etarli dalillar mavjud emas. Gripp bilan ogʻrigan odamlarni davolashda xitoy oʻsimlik tibbiyoti qanchalik samarali ekanligini aniqlash uchun kengroq va yuqori sifatli randomizatsiyalangan klinik sinovlarga ehtiyoj bor. 2005-yilda Cochrane tekshiruvi shuni koʻrsatdiki, har qanday oʻsimlikdan foydalanish uchun dalillar zaif boʻlsa-da, baʼzi Xitoy dorivor oʻtlari oʻtkir pankreatitni davolashda samarali boʻlishi mumkinligi haqida past sifatli dalillar mavjud.

Muvaffaqiyatli natijalar kam boʻldi:

[[Bezgak]]ni samarali davolash vositasi boʻlib, u anʼanaviy ravishda isitmani davolash uchun ishlatiladigan ''Artemisia annuadan'' olingan.&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;/ref&gt; Xitoy oʻsimlikshunosligi asosan [[soxta fan]] boʻlib, uning koʻpgina davolash usullari uchun amal qilish mexanizmi yoʻq.&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[[doi:10.1038/448106a|&quot;Hard to swallow&quot;]]. ''[[Tabiat (jurnal)|Nature]]''. '''448''' (7150): 105-6. 2007. [[Bibkod (identifikator)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2007Natur.448S.105. 2007Natur.448S.105.]. [[Raqamli obyekt identifikatori|doi]]:&lt;span class=&quot;cs1-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[[doi:10.1038/448106a|10.1038/448106a]]&lt;/span&gt;. [[PubMed|PMID]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17625521 17625521].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== Ekologik taʼsirlar ==
[[Fayl:Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg/170px-Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg|thumb| Bu kabi quritilgan [[dengiz otlari]] Xitoyda va boshqa joylarda anʼanaviy tibbiyotda keng qoʻllanadi.]]
Yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlardan foydalanishning anʼanaviy amaliyoti TCMda bahsli. Bensky, Clavey va Stogerning keng qamrovli xitoy oʻsimlik matni kabi zamonaviy Materia Medicas qoʻshimchada yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlardan olingan moddalarni muhokama qilib, alternativalarni taʼkidlaydi.

TCM dori sifatida ishlatiladigan yoʻqolib borayotgan turlarning qismlariga yoʻlbars suyaklari va [[Karkidonlar|karkidon shoxi]] kiradi. Brakonerlar [[qora bozor]]ni ana shunday moddalar bilan taʼminlaydi, masalan, karkidon shoxidagi qora bozor soʻnggi 40 yil ichida dunyoda karkidon populyatsiyasini 90 foizdan koʻproqqa kamaytirdi. [[Toshbaqalar|Toshbaqa]] plastroni va [[Dengiz otlari|dengiz]] otlaridan foydalanish bilan bogʻliq xavotirlar ham paydo boʻldi.

TCM ayiq safrosini dorivor vosita sifatida tan oladi. 1988-yilda Xitoy Sogʻliqni Saqlash Vazirligi qish oldidan oʻldirilgan ayiqlarni ishlatadigan safro ishlab chiqarishni nazorat qilishni boshladi. Endi ayiqlarga doimiy [[kateter]] oʻrnatilgan, bu ayiqlarni oʻldirishdan koʻra foydaliroqdir. 12 000 dan ortiq [[Osiyo qora ayigʻi|osiyolik qora ayiqlar]] „ayiq fermalarida“ saqlanadi, ular kichik qafaslarda saqlanish paytida shafqatsiz sharoitlarga duch kelishadi. Kateter qorin boʻshligʻidagi doimiy teshikdan toʻgʻridan-toʻgʻri [[oʻt pufagi]]ga olib boradi, bu esa kuchli ogʻriqlarga olib kelishi mumkin. Xalqaro eʼtiborning ortishi tufayli Xitoy safrodan foydalanishni toʻxtatdi; Ushbu ingredient oʻrniga soʻyilgan qoramoldan olingan oʻt pufagi (牛胆 niú dǎn) tavsiya etiladi.

Osiyo anʼanaviy tibbiyot savdosiga yordam berish uchun Amerika ginsengini yigʻish jenshenni soʻnggi ikki asr davomida Shimoliy Amerikada eng koʻp yigʻib olingan yovvoyi oʻsimlikka aylantirdi va bu oxir-oqibat CITES II ilovasi roʻyxatiga olib keldi.

== Amaldagi oʻtlar ==
Xitoy oʻsimlikshunosligi potentsial ishonchsiz mahsulot sifati, xavfsizlik xavfi yoki sogʻliq uchun notoʻgʻri maslahatlarga ega boʻlgan [[Soxta fan|soxta ilmiy]] amaliyotdir. Oʻsimlik mahsulotlarini Xitoy GMP (Yaxshi ishlab chiqarish jarayoni) kabi tartibga soluvchi organlar mavjud. Biroq, oʻsimlik mahsulotlarini tayyorlashda sifat nazorati yoʻqligining sezilarli holatlari mavjud. Gerbologiya amaliyoti va kasalliklarga qarshi faoliyat uchun mahsulot samaradorligi boʻyicha yuqori sifatli ilmiy tadqiqotlar etishmayapti. Quyida sanab oʻtilgan oʻsimlik manbalarida isteʼmolchilarning yosh guruhlari va ular uchun moʻljallangan kasallik sharoitlari boʻyicha samaradorlik yoki xavfsizlikning isboti kam yoki umuman yoʻq.

Umumiy foydalanishda 300 dan ortiq oʻtlar mavjud. Eng koʻp ishlatiladigan oʻtlardan 人参 ; {{lang-zh|{{linktext|枸杞子}}}} (gǒuqǐzǐ (''sinensis'' 当归 [[Astragal|dānggaláng]] 黄耆 (白术) {{lang-zh|柴胡}} dolchin (姜 ({{lang-zh|桂枝}} va 黄连 ({{lang-zh|肉桂}} jiāng), ({{lang-zh|茯苓}}), [[qizilmiya]] ({{lang-zh|甘草}}), ''efedra sinica'' (麻黄), pion (oq: {{lang-zh|白芍}} 地黄 {{lang-zh|赤芍}} va rhubarb (大黄 丹参 salvia

== 50 ta asosiy oʻtlar ==
Xitoy oʻtshunosligida maʼlumotnoma matnida keltirilgan 50 ta „asosiy“ oʻtlar mavjud, garchi bu oʻtlar boshqa matnlarda umuman tan olinmagan. Oʻsimliklar quyidagilardir:
{| class=&quot;wikitable&quot;
![[Binar nomenklatura|Binomial tuzilishi]]
!Xitoycha nomi
!Inglizcha umumiy nom (mavjud boʻlsa)
|-
|''Agastache rugosa'', ''Pogostemon cablin''&lt;ref name=&quot;pfafagast&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Agastache+rugosa|sarlavha=Agastache rugosa &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20060412081255/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Agastache+rugosa|arxivsana=April 12, 2006}}&lt;/ref&gt;
|huò xiāng ({{linktext|藿|香|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200019465|sarlavha=Agastache rugosa in Flora of China @ efloras.org|kirish sanasi=2008-02-19}}&lt;/ref&gt;
|Korean mint, Patchouli
|-
|''Alangium chinense''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Alangium+chinense|sarlavha=Alangium chinense &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|sana=June 2004|nashriyot=Plants for a Future|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100506020647/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Alangium+chinense|arxivsana=May 6, 2010}}&lt;/ref&gt;
|bā jiǎo fēng ({{linktext|八|角|枫|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;alangium-efloras&quot; /&gt;
|Chinese Alangium root
|-
|''Anemone chinensis'' (syn. ''Pulsatilla chinensis'')&lt;ref name=&quot;taxon404160&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://mbbs.cucas.edu.cn/mbbschina/2012-01-07/2015_top_mbbs_programs_in_China.shtml|sarlavha=2015 Top MBBS Programs in China|kirish sanasi=2008-02-05|nashriyot=CUCAS|arxivsana=2014-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141111132043/http://mbbs.cucas.edu.cn/mbbschina/2012-01-07/2015_top_mbbs_programs_in_China.shtml}}&lt;/ref&gt;
|bái tóu weng ({{linktext|白|头|翁|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;alangium-efloras&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200014707|sarlavha=Alangium chinense in Flora of China @ efloras.org|kirish sanasi=2008-02-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;taxon404160&quot; /&gt;
|Chinese anemone
|-
|''Anisodus tanguticus''
|shān làng dàng ({{linktext|山|莨|菪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;efloras&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200020508|sarlavha=Anisodus tanguticus in Flora of China @efloras.org|kirish sanasi=2008-02-05}}&lt;/ref&gt;
|(trans.) Mountain henbane
|-
|''Ardisia japonica''
|zǐ jīn niú ({{linktext|紫|金|牛|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;foc&quot;&gt;Flora of China: [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200016777 ''Ardisia japonica'']&lt;/ref&gt;
|Marlberry
|-
|''Aster tataricus''
|zǐ wǎn ({{linktext|紫|菀|lang=zh}})
|Tatar aster, Tartar aster
|-
|''Astragalus propinquus'' (syn. ''Astragalus membranaceus'')&lt;ref name=&quot;ildis&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ildis.org/LegumeWeb/?version~10.01&amp;LegumeWeb&amp;tno~16104|sarlavha=Astragalus propinquus|kirish sanasi=25 October 2019|sana=16 June 2018|ish=ILDIS LegumeWeb|nashriyot=International Legume Database &amp; Information Service}}&lt;/ref&gt;
|huáng qí ({{linktext|黄|芪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;althealing-huang-qi&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://alternativehealing.org/huang_qi.htm|sarlavha=Huang qi, Complementary and Alternative Healing University|kirish sanasi=2008-02-19}}&lt;/ref&gt; or běi qí ({{linktext|北|芪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;althealing-huang-qi&quot; /&gt;
|Mongolian milkvetch
|-
|''[[Choy (buta)|Camellia sinensis]]''
|chá shù ({{linktext|茶|树|lang=zh}}) or chá yè ({{linktext|茶|叶|lang=zh}})
|Tea plant
|-
|''Cannabis sativa''
|dà má ({{linktext|大|麻|lang=zh}})
|Cannabis
|-
|''[[Maxsar|Carthamus tinctorius]]''
|hóng huā ({{linktext|红|花|lang=zh}})
|Safflower
|-
|''[[Dolchin|Cinnamomum cassia]]''
|ròu gùi ({{linktext|肉|桂|lang=zh}})
|Cassia, Chinese cinnamon
|-
|''Cissampelos pareira''
|xí shēng téng ({{linktext|锡|生|藤|lang=zh}}) or ({{linktext|亞|乎|奴|lang=zh}})
|Velvet leaf
|-
|''Coptis chinensis''
|duǎn è huáng lián ({{linktext|短|萼|黄|连|lang=zh}})
|Chinese goldthread
|-
|''Corydalis yanhusuo''
|yán hú suǒ ({{linktext|延|胡|索|lang=zh}})
|Chinese poppy of Yan Hu Sou
|-
|''Croton tiglium''
|bā dòu ({{linktext|巴|豆|lang=zh}})
|Purging croton
|-
|''Daphne genkwa''
|yuán huā ({{linktext|芫|花|lang=zh}})
|Lilac daphne
|-
|''Datura metel''
|yáng jīn huā ({{linktext|洋|金|花|lang=zh}})
|Devil’s trumpet
|-
|''[[Bangidevona|Datura stramonium]]''
|zǐ huā màn tuó luó ({{linktext|紫|花|曼|陀|萝|lang=zh}})
|Jimson weed
|-
|''[[Dendrobium nobile]]''
|shí hú ({{linktext|石|斛|lang=zh}}) or shí hú lán ({{linktext|石|斛|兰|lang=zh}})
|Noble dendrobium
|-
|''Dichroa febrifuga''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Dichroa+febrifuga|sarlavha=Dichroa febrifuga &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090117143642/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Dichroa+febrifuga|arxivsana=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;
|cháng shān ({{linktext|常山}})
|Blue evergreen hydrangea, Chinese quinine
|-
|''Ephedra sinica''
|cǎo má huáng ({{linktext|草|麻|黄|lang=zh}})
|Chinese ephedra
|-
|''[[Evkommiya|Eucommia ulmoides]]''
|dù zhòng ({{linktext|杜|仲|lang=zh}})
|Hardy rubber tree
|-
|''Euphorbia pekinensis''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Euphorbia+pekinensis|sarlavha=Euphorbia pekinensis &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090116001358/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Euphorbia+pekinensis|arxivsana=January 16, 2009}}&lt;/ref&gt;
|dà jǐ ({{linktext|大|戟|lang=zh}})
|Peking spurge
|-
|''Flueggea suffruticosa'' (formerly ''Securinega suffruticosa'')
|yī yè qiū ({{linktext|一|叶|秋|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Securinega+suffruticosa|sarlavha=Securinega suffruticosa – Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090117174920/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Securinega+suffruticosa|arxivsana=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|''Forsythia suspensa''
|liánqiáo&lt;ref&gt;Xiandai Hanyu Cidian. Commercial Press, fifth Edition, p. 844.&lt;/ref&gt; ({{linktext|连|翘|lang=zh}})
|Weeping forsythia
|-
|''Gentiana loureiroi''
|dì dīng ({{linktext|地|丁|lang=zh}})
|
|-
|''Gleditsia sinensis''
|zào jiá ({{linktext|皂|荚|lang=zh}})
|Chinese honeylocust
|-
|''Glycyrrhiza uralensis''
|gān cǎo ({{linktext|甘|草|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;pfaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Glycyrrhiza+uralensis|sarlavha=Glycyrrhiza uralensis – Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090115192919/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Glycyrrhiza+uralensis|arxivsana=January 15, 2009}}&lt;/ref&gt;
|Licorice
|-
|''Hydnocarpus anthelminticus'' (syn. ''H. anthelminthica'')
|dà fēng zǐ ({{linktext|大|风|子|lang=zh}})
|Chaulmoogra tree
|-
|''Ilex purpurea''
|dōngqīng ({{linktext|冬|青|lang=zh}})
|Purple holly
|-
|''Leonurus japonicus''
|yì mǔ cǎo ({{linktext|益|母|草|lang=zh}})
|Chinese motherwort
|-
|''Ligusticum wallichii''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Ligusticum+wallichii|sarlavha=Ligusticum wallichii &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080303144528/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Ligusticum+wallichii|arxivsana=March 3, 2008}}&lt;/ref&gt;
|chuān xiōng ({{linktext|川|芎}})
|Szechwan lovage
|-
|''Lobelia chinensis''
|bàn biān lián ({{linktext|半|边|莲|lang=zh}})
|Creeping lobelia
|-
|''[[Baxmal daraxt|Phellodendron amurense]]''
|huáng bǎi ({{linktext|黄|柏|lang=zh}})
|Amur cork tree
|-
|''Platycladus orientalis'' (formerly ''Thuja orientalis'')
|cè bǎi ({{linktext|侧|柏|lang=zh}})
|Chinese arborvitae
|-
|''Pseudolarix amabilis''
|jīn qián sōng ({{linktext|金|钱|松|lang=zh}})
|Golden larch
|-
|''Psilopeganum sinense''
|shān má huáng ({{linktext|山|麻|黄|lang=zh}})
|Naked rue
|-
|''Pueraria lobata''
|gé gēn ({{linktext|葛|根|lang=zh}})
|Kudzu
|-
|''Rauvolfia serpentina''
|shégēnmù ({{linktext|蛇|根|木|lang=zh}}), cóng shégēnmù ({{linktext|從|蛇|根|木|lang=zh}}) or yìndù shé mù ({{linktext|印|度|蛇|木|lang=zh}})
|Sarpagandha, Indian snakeroot
|-
|''Rehmannia glutinosa''
|dìhuáng ({{linktext|地|黄|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Rehmannia+glutinosa|sarlavha=Rehmannia glutinosa|kirish sanasi=2012-11-04}}&lt;/ref&gt;
|Chinese foxglove
|-
|''Rheum officinale''
|yào yòng dà huáng ({{linktext|药|用|大|黄|lang=zh}})
|Chinese or Eastern rhubarb
|-
|''Rhododendron qinghaiense''
|Qīng hǎi dù juān ({{linktext|青|海|杜|鹃|lang=zh}})
|
|-
|''Saussurea costus''
|yún mù xiāng ({{linktext|云|木|香|lang=zh}})
|Costus root
|-
|''Schisandra chinensis''
|wǔ wèi zi ({{linktext|五|味|子|lang=zh}})
|Chinese magnolia vine
|-
|''Scutellaria baicalensis''
|huáng qín ({{linktext|黄|芩|lang=zh}})
|Baikal skullcap
|-
|''Stemona tuberosa''
|bǎi bù ({{linktext|百|部|lang=zh}})
|
|-
|''Stephania tetrandra''
|fáng jǐ ({{linktext|防|己|lang=zh}})
|Stephania root
|-
|''Styphnolobium japonicum'' (formerly ''Sophora japonica'')
|huái ({{linktext|槐|lang=zh}}), huái shù ({{linktext|槐|树|lang=zh}}), or huái huā ({{linktext|槐|花|lang=zh}})
|Pagoda tree
|-
|''Trichosanthes kirilowii''
|guā lóu ({{linktext|栝|楼|lang=zh}})
|Chinese cucumber
|-
|''Wikstroemia indica''
|liāo gē wáng ({{linktext|了|哥|王|lang=zh}})
|Indian stringbush
|}

== Boshqa xitoy oʻsimliklari ==
Yuqoridagilarga qoʻshimcha ravishda, koʻplab boshqa xitoy oʻsimliklari va boshqa moddalar keng tarqalgan boʻlib, ular orasida:
{{Div col|colwidth=20em}}
* ''[[Akebia quinata]]'' ({{Lang|zh|木通}})
* ''[[Arisaema heterophyllum]]''&lt;ref&gt;{{veb manbasi |script-title=zh:天南星 |title=Tiannanxing |url=http://libproject.hkbu.edu.hk/was40/detail?channelid=47953&amp;searchword=pid=B00106 |website=Hong Kong Baptist University |language=zh |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151019004937/http://libproject.hkbu.edu.hk/was40/detail?channelid=47953&amp;searchword=pid%3DB00106 |archive-date=2015-10-19 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.legislation.gov.hk/blis_ind.nsf/d2769881999f47b3482564840019d2f9/75693bae1ea33cd3482567fa00292a6a?OpenDocument |title=Cap 549 Sched 2 CHINESE HERBAL MEDICINES (CHINESE MEDICINE ORDINANCE) |publisher=Legislation.gov.hk |access-date=2012-11-04}}&lt;/ref&gt; ({{Lang|zh|胆南星}})
* ''[[Chenpi]]'' (sun-dried tangerine (mandarin) peel) ({{Lang|zh|陳皮}})
* ''[[Clematis]]'' ({{Lang|zh|威灵仙}})
* ''[[Concretio silicea bambusae]]'' ({{Lang|zh|天竺黄}})
* ''[[Caterpillar fungus|Cordyceps sinensis]]'' ({{Lang|zh|冬虫夏草}})
* ''[[Curcuma]]'' ({{Lang|zh|郁金}})
* ''[[Dalbergia odorifera]]'' ({{Lang|zh|降香}})
* ''[[Myrrh]]'' ({{Lang|zh|没药}})
* ''[[Frankincense]]'' ({{Lang|zh|乳香}})
* ''[[Persicaria]]'' ({{Lang|zh|桃仁}})
* ''[[Patchouli]]' ({{Lang|zh|广藿香}})
* ''[[Polygonum]]'' ({{Lang|zh|虎杖}})
* ''[[Sparganium]]'' ({{Lang|zh|三棱}})
* ''[[Zedoary]]'' (''Curcuma zedoaria'') ({{Lang|zh|莪朮}})
{{Div col end}}

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

[[Turkum:Xitoy anʼanaviy tibbiyotida qoʻllaniladigan oʻsimliklar]]
[[Turkum:Anʼanaviy tibbiyot]]
[[Turkum:Xitoy anʼanaviy tibbiyoti]]
[[Turkum:Muqobil tibbiyot]]
[[Turkum:Oʻsimlikshunoslik]]
[[Turkum:Xitoy anʼanalari]]
[[Turkum:Farmakognoziya]]</text>
      <sha1>5wd8v4gscy7fg3kg2uv5ysxzbtk3fzu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156301</id>
      <parentid>6156300</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42080" sha1="fwp8b9759063p2gu1p8831tw3yc1iuk" xml:space="preserve">[[Fayl:Xi'an_traditionnal_medecine_market_(20).JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Xi%27an_traditionnal_medecine_market_%2820%29.JPG/220px-Xi%27an_traditionnal_medecine_market_%2820%29.JPG|right|thumb| [[Sian]] bozorida xitoy oʻsimliklari uchun quritilgan oʻtlar va oʻsimlik qismlari]]

'''Xitoy gerbologiyasi''' — anʼanaviy [[xitoy]] oʻsimliklari bilan davolash nazariyasi boʻlib, u [[An'anaviy xitoy tibbiyoti|anʼanaviy xitoy tibbiyotida]] (TCM) koʻpchilik davolash usullarini tashkil qiladi. ''[[Tabiat (jurnal)|Nature]]'' nashriyoti TCMni „ [[Soxta fan|soxta ilmga]] toʻla“ deb taʼrifladi va uning koʻp davo bermasligining eng aniq sababi uning aksariyat muolajalarida mantiqiy taʼsir mexanizmi yoʻqligi ekanligini aytdi&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;/ref&gt;.

Gerbologiya atamasi notoʻgʻri, chunki oʻsimlik elementlari eng koʻp ishlatiladigan moddalar boʻlsa-da, [[hayvonlar]], inson va mineral mahsulotlar ham qoʻllanadi, ularning baʼzilari zaharli.

Xitoyning anʼanaviy oʻsimlik terapiyasining samaradorligi boʻyicha tadqiqotlar sifatsiz va koʻpincha notoʻgʻri&lt;ref name=&quot;Shang-2007&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1093/ije/dym119|title=Placebo-controlled trials of Chinese herbal medicine and conventional medicine comparative study|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-epidemiology_2007-10_36_5/page/1086|year=2007|last=Shang|first1=A.|last2=Huwiler|first2=K.|last3=Nartey|first3=L.|last4=Jüni|first4=P.|last5=Egger|first5=M.|journal=International Journal of Epidemiology|volume=36|issue=5|pages=1086–92|pmid=17602184}}&lt;/ref&gt;, samaradorlikning qatʼiy dalillari kam yoki umuman yoʻq&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|pmid=23498035|year=2012|last=Siegfried|first1=N. L|title=Herbal medicine, randomised controlled trials and global core competencies|journal=South African Medical Journal|volume=102|issue=12|pages=912–3|last2=Hughes|first2=G|doi=10.7196/samj.6392}}&lt;/ref&gt;. Bir qator potentsial zaharli xitoy oʻsimliklari haqida xavotirlar mavjud&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt;.

== Tarix ==
[[Fayl:Zh_pharmacopoeia_1.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Zh_pharmacopoeia_1.JPG/150px-Zh_pharmacopoeia_1.JPG|right|thumb|200x200px| Xitoy farmakopeyasi]]
Xitoy oʻtlari asrlar davomida ishlatilgan. Eng qadimgi adabiyotlar orasida 168 yilda muhrlangan [[Wikipedia.org/wiki/Mawangdui|Mawangdui]]&lt;nowiki/&gt;da topilgan &quot; ''52 kasallik uchun retseptlar'' &quot; qoʻlyozmasi misolida aniq kasalliklar uchun retseptlar roʻyxati mavjud.

Anʼanaviy ravishda tan olingan birinchi oʻsimlik shifokori Shennóng afsonaviy xudoga oʻxshash shaxs, mil.av.2800-yil atrofida yashaganligi aytiladi.

Aytishlaricha, u yuzlab oʻtlarni tajriba qilib koʻrgan va dorivor va zaharli oʻsimliklar haqidagi bilimlarini dehqonlarga bergan. Uning ''Shennóng Běn Cǎo'' {{Lang|zh|神农本草经}} , ''Shennongʻs [[:en:Materia Medica|Materia Medica]]'') Xitoy oʻsimlik tibbiyotiga oid eng qadimgi kitob hisoblanadi. U 365 turdagi ildizlarni, oʻtlarni, oʻrmonlarni, moʻynalarni, hayvonlarni va toshlarni oʻsimlik dorivorligining uchta toifasiga ajratadi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot;&gt;Unschuld, Paul Ulrich (1986), ''Medicine in China, A History of Pharmaceutics'', {{Lang|zh|本草}}, University of California Press.&lt;/ref&gt;:

# Koʻp kasalliklar uchun samarali oʻtlarni oʻz ichiga olgan „yuqori“ toifasi va asosan tana muvozanatini saqlash va tiklash uchun javobgardir. Ular deyarli hech qanday salbiy taʼsir koʻrsatmaydi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot;&gt;Unschuld, Paul Ulrich (1986), ''Medicine in China, A History of Pharmaceutics'', {{Lang|zh|本草}}, University of California Press.&lt;/ref&gt;.
# Toniklar va kuchaytirgichlarni oʻz ichiga olgan toifa, isteʼmol qilish muddati uzaytirilmasligi kerak&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot; /&gt;.
# Odatda kichik dozalarda va faqat muayyan kasalliklarni davolash uchun qabul qilinishi kerak boʻlgan moddalar toifasi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot; /&gt;.

Shennongning ''Materia Medica'' asl matni yoʻqolgan; ammo hozirgacha tarjimalari mavjud. Haqiqiy kelib chiqish tarixi Gʻarbiy Xan sulolasining oxiriga toʻgʻri keladi (yaʼni miloddan avvalgi I asr).

''Sovuq urushi va turli kasalliklar toʻgʻrisidagi risola'' [[:en:Zhang Zhongjing|Zhang Zhongjing]], tomonidan, shuningdek, [[Xan (sulola)|Xan sulolasining]] oxirida, milodiy 196 va 220 yillar orasida toʻplangan. Dori retseptlariga eʼtibor qaratib&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Sivin|1987|p=179}}; {{Harvard citation no brackets|Ergil|2009|p=30}}&lt;/ref&gt;, bu Yinyang va besh bosqichli dori terapiyasi bilan birlashtirgan birinchi tibbiy ish edi&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Unschuld|1985|p=169}}&lt;/ref&gt;. Ushbu formula, shuningdek, simptomlarni klinik jihatdan foydali „namunalar“ uchun eng qadimgi Xitoy tibbiy matni edi(''zheng{{lang|zh|證}}''). Vaqt oʻtishi bilan koʻplab oʻzgarishlarni boshdan kechirgan holda, u endi ikkita alohida kitob sifatida tarqalmoqda: „ ''Sovuq urushi kasalliklari haqida risola“'' va ''&quot;Oltin qutining asosiy retseptlari&quot;'' XI asrda, Song sulolasi davrida alohida tahrirlangan&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Goldschmidt|2009}}, pp. 100-101.&lt;/ref&gt;.

Keyingi avlodlar bu asarlarni &lt;nowiki&gt;VII&lt;/nowiki&gt; asrda [[Tan|Tang sulolasi]] davridagi Xitoy risolasi boʻlgan ''Yaoxing Lun'' (药性论)da koʻpaytirdilar.

Bir necha asrlar davomida davolanishga urgʻu berishda oʻzgarishlar yuz berdi. Neijing {{Lang|zh|王冰}} 74-bobini oʻz ichiga olgan boʻlimi Vang Bing tomonidan qoʻshilgan.U oʻzining 765 nashrida shunday yozgan: „Kasallik hukmdori uni Suveren deb ataydi, Suverenga yordam vazir deb ataydi, Vazir (yordamchi) deb atalgan vazirga mos keladi, u deyilgan yuqori uch tabaqa (sifat) emas“. Oxirgi qism bu uchta hukmdor yuqorida aytib oʻtilgan Shennongning uchta toifasi emasligini bildiradi. Ayniqsa, ushbu bob yanada kuchliroq yondashuvni belgilaydi.

Aytish mumkinki, ushbu asarlarning eng muhimi ''[[:en:Compendium of Materia Medica|Materia Medica]] toʻplamidir'' (''Bencao Gangmu'' : {{Lang|zh|本草綱目}}) [[Min (sulola)|Ming sulolasi davrida]] Li Shizhen tomonidan tuzilgan, bugungi kunda ham maslahat va maʼlumot uchun foydalaniladi.

Xitoy oʻtlaridan foydalanish Gʻarbiy Osiyo va Islom mamlakatlarida [[oʻrta asr]]larda mashhur boʻlgan. Ular Sharqdan Gʻarbga Ipak yoʻli orqali savdo qilingan. Dolchin, [[zanjabil]], robarb, muskat yongʻogʻi va kubeb oʻrta asrlardagi islom tibbiyot olimlari tomonidan xitoy oʻsimliklari sifatida tilga olingan, masalan, [[Roziy]] (854-925), [[Hali Abbos|Xali Abbos]] (930-994) va [[Abu Ali ibn Sino]](980-1037). Xitoy va islom tabobatida ushbu oʻtlarning klinik qoʻllanishi oʻrtasida ham koʻplab oʻxshashliklar mavjud edi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=The use of Chinese herbal drugs in Islamic medicine|journal=Journal of Integrative Medicine|doi=10.1016/S2095-4964(15)60205-9|pmid=26559361|url=http://www.jcimjournal.com/jim/showAbstrPage.aspx?articleID=S2095-4964(15)60205-9|volume=13|issue=6|pages=363–367|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925190817/http://www.jcimjournal.com/jim/showAbstrPage.aspx?articleID=S2095-4964%2815%2960205-9|archivedate=2015-09-25|year=2015|last=Heyadri|first1=Mojtaba|last2=Hashempur|first2=Mohammad Hashem|last3=Ayati|first3=Mohammad Hosein|last4=Quintern|first4=Detlev|last5=Nimrouzi|first5=Majid|last6=Mosavat|first6=Seyed Hamdollah}}&lt;/ref&gt;.

== Xomashyo ==
Xitoyda 13 000 ga yaqin dori vositalari qoʻllanadi va qadimgi adabiyotlarda 100 000 dan ortiq dorivor retseptlar qayd etilgan&lt;ref name=&quot;Certainprogress&quot;&gt;{{jurnal manbasi|pmid=11717980|url=http://wenku.baidu.com/view/dfc192a0b0717fd5360cdc44.html|year=1999|last=Chen|first1=K|last2=Yu|first2=B|title=Certain progress of clinical research on Chinese integrative medicine|volume=112|issue=10|pages=934–7|journal=Chinese Medical Journal}}&lt;/ref&gt;. 1941-yildagi ''anʼanaviy dorilarning klassik qoʻllanmasida'' 517 ta dori roʻyxati keltirilgan — ulardan faqat 45 tasi hayvonlarning qismlari va 30 tasi minerallar edi. Dori sifatida ishlatiladigan koʻplab oʻsimliklar uchun batafsil koʻrsatmalar nafaqat ular eng yaxshi oʻsadigan joylar va hududlar, balki ularni ekish va yigʻishning eng yaxshi vaqtlari boʻyicha ham berilgan.

Dori sifatida ishlatiladigan hayvonlarning baʼzi qismlarini juda gʻalati deb hisoblash mumkin, masalan, sigirlarning oʻt pufagidagi toshlar&lt;ref name=&quot;Hesketh1997&quot;&gt;{{jurnal manbasi|pmid=9240055|year=1997|last=Hesketh|first1=T|last2=Zhu|first2=WX|title=Health in China. Traditional Chinese medicine: One country, two systems|volume=315|issue=7100|pages=115–7|pmc=2127090|journal=BMJ (Clinical Research Ed.)|doi=10.1136/bmj.315.7100.115}}&lt;/ref&gt;.

Bundan tashqari, klassik materia medica ''Bencao Gangmu'' inson tanasidan olingan 35 ta anʼanaviy xitoy dori vositalaridan foydalanishni tasvirlaydi, jumladan, suyaklar, tirnoqlar, sochlar, quloq mumi, tishlar, najas, siydik, ter va organlardagi qoldiqlar, lekin ularning aksariyati endi ishlatilmayapti&lt;ref name=&quot;HDCM&quot;&gt;{{Kitob manbasi|doi=10.1007/0-306-46867-0_7|chapter='Human Drugs' in Chinese Medicine and the Confucian View: An Interpretive Study|title=Confucian Bioethics|series=Philosophy and Medicine|year=2002|last=Nie|first=Jing-Bao|isbn=978-0-7923-5723-0|pages=167–206}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HBNC&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=The Human Body as a New Commodity|first1=Tsuyoshi|last=Awaya|journal=The Review of Tokuyama University|date=June 1999}}&lt;/ref&gt;.

== Tayyorlash ==

=== Qaynatma ===
Odatda, dorivor preparatlarning bir partiyasi taxminan 9 tadan 18 tagacha moddadan iborat qaynatma sifatida tayyorlanadi. Ulardan baʼzilari asosiy, baʼzilari yordamchi oʻtlar sifatida qaraladi; yordamchi oʻtlar ichida uchta toifani ajratish mumkin. Asosiy tarkibiy qismlarning toksikligini yoki yon taʼsirini bartaraf etish uchun baʼzi ingredientlar qoʻshiladi. Buning ustiga, baʼzi dorilar [[kataliz]]ator sifatida boshqa moddalardan foydalanishni talab qiladi.

=== Anʼanaviy xitoy tibbiyoti ===
'''Anʼanaviy xitoy tibbiyoti''' (中成药)

Qadim zamonlardan beri tabletkalar bir nechta oʻtlar va boshqa ingredientlarni birlashtirib, quritilgan va kukunga aylantirilgan. Keyin ular birlashtiruvchi bilan aralashtiriladi va qoʻlda tabletkalarga aylantirildi. Birlashtiruvchi anʼanaviy ravishda [[asal]] edi. Biroq, zamonaviy choy damlamalari zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan idishlarda qaynatiladi va ishlatiladigan oʻtlarga qarab suv yoki spirtli suv qaynatmasi tayyorlanadi. Muhim ingredientlarni saqlab qolish uchun ular past haroratda (100 darajadan past) qaynatiladi. Keyin olingan suyuqlik yana quyuqlashtiriladi va oʻsimlik kukuni aralashtiriladi va oʻsimlik xamirini hosil qiladi. Keyin bu xamir mashinada mayda boʻlaklarga boʻlinadi, silliq va qattiq koʻrinish uchun oz miqdorda yordamchi moddalar qoʻshiladi va ular tabletkalarga aylanadi.

Ushbu dorilar soʻzning anʼanaviy maʼnosida [[Patent|patentlanmagan.]] Hech kim formulaga mutlaq huquqlarga ega emas. Buning oʻrniga „patent“ formulani standartlashtirishga ishora qiladi. Xitoyda xuddi shu nomdagi barcha xitoylik patentli dori-darmonlar bir xil tarkibiy qismlarga ega boʻladi va qonun bilan belgilangan XXR farmakopeyasiga muvofiq ishlab chiqariladi. Biroq, gʻarbiy mamlakatlarda bir xil nomdagi patentli dori-darmonlar tarkibidagi tarkibiy qismlarning nisbatlarida va hatto butunlay boshqa ingredientlarda farqlar boʻlishi mumkin.

Xitoyning oʻsimlik dori-darmonlarini ishlab chiqaruvchi bir nechta ishlab chiqaruvchilar oʻz mahsulotlarini AQSh va Yevropa bozorlarida dori sifatida sotish uchun FDA klinik sinovlarini oʻtkazmoqda.

=== Xitoy oʻsimlik ekstraktlari ===
Xitoy oʻsimlik ekstraktlari — bu granulalar yoki suspenziya shaklida quyultirilgan oʻsimlik damlamalari. Patent dori-darmonlariga oʻxshash oʻsimlik ekstraktlari bemorlar uchun osonroq va qulayroqdir. Sanoat qazib olish standarti 5:1 nisbatda, yaʼni har besh funt xomashyo uchun bir funt oʻsimlik ekstrakti olinadi.

== Tasniflash ==
Xitoyning anʼanaviy dori vositalarini tasniflashning bir necha xil usullari mavjud:

* Toʻrt tabiat (四气)
* Beshta lazzat (五味)
* Meridianlar (经络)
* Maxsus vazifa.

=== Toʻrt tabiat ===
Toʻrtta tabiat quyidagilardir: issiq (热), iliq ({{Lang|zh|凉}}), salqin (温), sovuq ({{Lang|zh|寒}}) yoki neytral ({{Lang|zh|平}}). Issiq va iliq oʻtlar sovuq kasalliklarni davolash uchun, salqin va sovuq oʻtlar esa issiq kasalliklarni davolash uchun ishlatiladi.

=== Beshta lazzat ===
[[Fayl:Wuxing_en.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Wuxing_en.svg/200px-Wuxing_en.svg.png|thumb|236x236px|Besh taʼmga mos keladigan besh bosqich: yogʻoch, olov, yer, temir, suv.]]
Beshta lazzat, baʼzan „ ''Besh'' taʼm“ deb ham tarjima qilinadi: oʻtkir ({{Lang|zh|辛}}), shirin ({{Lang|zh|甘}}), achchiq ({{Lang|zh|苦}}), nordon ({{Lang|zh|酸}}) va shoʻr (咸) Moddalar, shuningdek, bir nechta taʼmga ega boʻlishi mumkin yoki hech qanday taʼmga ega boʻlmasligi mumkin (yaʼni, {{Lang|zh|淡}}lazzat). Xushboʻylik moddaning maʼlum xususiyatlarini va taxmin qilingan terapevtik „dozalarini“ nazarda tutadi: shoʻr „pastga tushadi va qattiq massalarni yumshatadi“; shirinlik „toʻldiruvchi, uygʻunlashtiruvchi va namlovchi“; oʻtkir moddalar terni keltirib chiqaradi va qonga taʼsir qiladi; nordonlik tabiatda siquvchi (涩) boʻlishga intiladi; achchiq „ issiqlikni chiqaradi, ichaklarni tozalaydi va namlikni yoʻq qiladi“.

=== Maxsus vazifa ===
Ushbu toifalarga asosan quyidagilar kiradi:

* tashqi — chiqarish yoki tashqi hal qilish
* issiqlik bilan tozalash
* pastga tushadigan yoki choʻkma
* shamol namligini tarqatuvchi
* namlikni oʻzgartiruvchi
* suvning harakatlanishini ragʻbatlantirish va namlikni singdirish yoki namlikni singdirish
* ichki isitish
* qi — tartibga soluvchi yoki qi-toʻgʻrilanuvchi
* tarqatuvchi oziq-ovqat toʻplanishi yoki oziq-ovqat tarqatuvchi
* qurtlarni quvib chiqarish
* qon ketishini toʻxtatish yoki qon quyish
* Qonni tezlashtirish va turgʻunlikni yoʻqotish [ yoki qonni tezlashtirish yoki Qonni harakatga keltirish.
* balgʻamni oʻzgartiruvchi, yoʻtalni toʻxtatuvchi va xirillashni tinchituvchi yoki balgʻamni oʻzgartiruvchi va yoʻtal va nafas olishni bostiruvchi
* Ruhni tinchlantiruvchi yoki Shen — tinchlantiruvchi.
* Jigarni tinchlantirish va shamolni chiqarib yuborish yoki Jigarni tinchlantirish va shamolni oʻchirish
* teshik ochish
* toʻldiruvchi yoki tonuvchi: bunga qi — qoʻshimcha, qon — oziqlantiruvchi, yin — boyitish va yang — mustahkamlovchi kiradi.
* chegaralanishni ragʻbatlantiradigan yoki mustahkamlovchi va bogʻlovchi
* qusishni keltirib chiqaradigan
* tashqi qoʻllash uchun moddalar

== Tuzilishi ==
Koʻpgina oʻtlar oʻzlarining noyob koʻrinishi tufayli oʻz nomlarini olishadi. Bunday nomlarga misol qilib, ''Niu Xi'' (Radix cyathulae seu achyranthis), sigir tizzalariga oʻxshash katta boʻgʻinlarga ega boʻlgan „sigir tizzalari“ kiradi; ''Bay Mu Er'' (Fructificatio tremellae fuciformis), oq yogʻoch qulogʻi, oq va quloqqa oʻxshaydi; ''Gou Ji'' (Rhizoma cibotii), itning umurtqa pogʻonasiga oʻxshash „it umurtqasi“.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Rang ===
Rang nafaqat oʻtlarni aniqlashning qimmatli vositasi, balki koʻp hollarda oʻtning terapevtik xususiyatlari haqida ham maʼlumot beradi. Misol uchun, sariq oʻtlar ''huang'' (sariq) yoki ''jin'' (oltin) deb ataladi. Huang Bai (Cortex Phellodendri) „sariq [[archa]]&lt;nowiki/&gt;“ degan maʼnoni anglatadi va ''Jin Yin Hua'' (Flos Lonicerae) „oltin kumush gul“ yorligʻiga ega.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Hid va taʼm ===
Noyob hidlar baʼzi oʻsimliklar uchun maxsus nomlarni belgilaydi. ''Gan'' „shirin“ degan maʼnoni anglatadi, shuning uchun ''Gan Cao'' (Radix glycyrrhizae) „shirin oʻt“, qizilmiya ildizi uchun adekvat tavsif. „Ku“ achchiq degan maʼnoni anglatadi, shuning uchun Ku Shen (Sophorae flavescentis) „achchiq oʻt“ deb tarjima qilinadi.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Geografik joylashuv ===
Koʻpincha oʻtlar oʻsadigan joylar yoki viloyatlar oʻtlar nomlariga aylanadi. Masalan, ''Bei Sha Shen'' (Radix glehniae) shimoliy Xitoyda yetishtiriladi va yigʻiladi, ''Nan Sha Shen'' (Radix adenophorae) esa janubiy Xitoyda paydo boʻlgan. Shimol va janub uchun xitoycha soʻzlar mos ravishda ''bei'' va ''nan'' .&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

''Chuan Bei Mu'' (Bulbus fritillariae cirrhosae) va ''Chuan Niu Xi'' (Radix cyathulae) ikkalasi ham Sichuan provinsiyasida topilgan, chunki ularning nomlarida „chuan“ belgisi koʻrsatilgan.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Vazifasi ===
Fang Feng (Radix Saposhnikoviae) kabi baʼzi oʻtlar tom maʼnoda „shamolashni oldini oladi“ shamollash bilan bogʻliq kasalliklarning oldini oladi yoki davolaydi. Xu Duan (Radix Dipsaci), soʻzma-soʻz „singanni tiklaydi“, yirtilgan yumshoq toʻqimalarni va singan suyaklarni samarali davolaydi.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== kelib chiqqan mamlakati ===
Boshqa mamlakatlarga xos boʻlgan koʻplab oʻtlar Xitoyning materia medica tarkibiga kiritilgan. Shimoliy Amerika ekinlaridan olib kelingan ''Xi Yang Shen'' (Radix panacis quinquefolii) „gʻarbiy jenshen“ deb tarjima qilingan boʻlsa, Shimoliy Osiyo mamlakatlarida yetishtirilgan va import qilinadigan ''Dong Yang Shen'' (Radix ginseng Japonica) esa „sharqiy jenshen“dir.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

== Toksiklik ==
Dori vositalarini qoʻllash boʻyicha eng qadimgi yozuvlardan hozirgi kungacha baʼzi moddalarning toksikligi barcha Xitoy materia medicalarida tasvirlangan.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Ergil|2009|pp=234–236}}&lt;/ref&gt; TCM Gʻarb dunyosida mashhur boʻlib ketganligi sababli, koʻplab anʼanaviy xitoy dori vositalarining, jumladan oʻsimliklar, hayvonlarning qismlari va minerallarning toksikligi haqida xavotirlar kuchaymoqda.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; Koʻpgina dorilar uchun samaradorlik va toksiklik sinovlari laboratoriya tahliliga emas, balki anʼanaviy bilimlarga asoslanadi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFShaw_D2012&quot;&gt;Shaw D (2012). [[doi:10.1055/s-0030-1250533|&quot;Toxicological risks of Chinese herbs&quot;]]. ''Planta Medica''. '''76''' (17): 2012-8. [[Raqamli obyekt identifikatori|doi]]:&lt;span class=&quot;cs1-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[[doi:10.1055/s-0030-1250533|10.1055/s-0030-1250533]]&lt;/span&gt;. [[PubMed|PMID]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21077025 21077025].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Baʼzi hollarda toksiklik zamonaviy tadqiqotlar bilan tasdiqlanishi mumkin (yaʼni, [[Chayonlar|chayonda]]); baʼzi hollarda tasdiqlanmaydi (yaʼni, ''Curculigo'' da). Bundan tashqari, ingredientlar turli joylarda yoki tarixiy matnlarda turli nomlarga ega boʻlishi mumkin va turli preparatlar bir xil sabablarga koʻra oʻxshash nomlarga ega boʻlishi mumkin, bu dori vositalarini yaratishda nomuvofiqlik va chalkashliklarni keltirib chiqarishi mumkin, zaharlanish xavfi bilan. Edzard Ernst „oʻsimlik dori-darmonlarining salbiy taʼsiri dermatologiyada eʼtibordan chetda qoladigan muhim mavzu boʻlib, keyingi tizimli tekshirishga loyiq degan xulosaga keldi“. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, Xitoy oʻsimlik dori-darmonlarida mavjud boʻlgan zaharli ogʻir metallar va eʼlon qilinmagan dorilar jiddiy sogʻliq muammosi boʻlishi mumkin.

Potentsial xavfli boʻlishi mumkin boʻlgan moddalarga akonit, Osiyo qurbaqasining sekretsiyasi, Xitoy qoʻngʻizi (''Mylabris phalerata'', Ban mao) va baʼzi zamburugʻlar kiradi. ''Aristolochia'' bilan bogʻliq sogʻliq muammolari mavjud.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; ''Aconitum'' bilan zaharli taʼsir ham tez-tez uchraydi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Uning toksik salbiy taʼsiridan qochish uchun ''Xanthium sibiricum'' qayta ishlanishi kerak. Reynoutria ''multiflora'' (sinonimi ''Polygonum multiflorum''), glycyrrhizin, ''Senecio'' va ''Symphytum'' oʻz ichiga olgan mahsulotlarda gepatotoksik taʼsir qiladi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Dalillar shuni koʻrsatadiki, gepatotoksik oʻtlar, shuningdek, ''Dictamnus dasycarpus'', ''Astragalus membranaceous'' va ''Paeonia lactiflora'' ; garchi ular jigarga zarar yetkazishi haqida hech qanday dalil yoʻq.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; ''Ganoderma lucidum'' qoʻziqorin ekstrakti saraton immunoterapiyasi sifatida zaharlanish potentsialiga ega.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Gill|first1=S. K.|last2=Rieder|first2=M. J.|title=Toxicity of a traditional Chinese medicine, Ganoderma lucidum, in children with cancer|journal=Canadian Journal of Clinical Pharmacology|volume=15|issue=2|pages=e275–e285|year=2008|pmid=18603664}}&lt;/ref&gt;

Shuningdek, kortikosteroidlar, [[Butadion|fenilbutazon]], fenitoin va glibenklamid kabi jiddiy nojoʻya taʼsirlarni keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan anʼanaviy dorilar bilan baʼzi oʻsimlik preparatlarini soxtalashtirish haqida xabar berilgan.

Biroq, koʻplab salbiy reaksiyalar Xitoy tibbiyotini notoʻgʻri ishlatish yoki suiisteʼmol qilish bilan bogʻliq.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; Misol uchun, ''Ephedra'' oʻsimligini notoʻgʻri ishlatish (efedrinni oʻz ichiga olgan) salbiy hodisalarga, shu jumladan oshqozon-ichak muammolariga, shuningdek, kardiyomiyopatiyadan toʻsatdan oʻlimga olib kelishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Kilo yoʻqotish yoki erektil disfunksiya uchun [[Dori|farmatsevtika]] bilan soxta mahsulotlar asosiy tashvishlardan biridir.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Xitoy oʻsimlik dori-darmonlari oʻtkir [[jigar]] etishmovchiligining asosiy sababi boʻlgan.

Koʻpgina xitoy oʻsimliklari xavfsizdir, ammo baʼzilari bunday emasligini koʻrsatdi. Hisobotlarda mahsulotlarning dori vositalari, toksinlar bilan ifloslanganligi yoki tarkibiy qismlar haqida notoʻgʻri xabar berilganligi koʻrsatilgan. TCMda ishlatiladigan baʼzi oʻtlar dorilar bilan reaksiyaga kirishishi, nojoʻya taʼsirlarga ega boʻlishi yoki muayyan tibbiy sharoitlari boʻlgan odamlar uchun xavfli boʻlishi mumkin.

== Samaradorlik ==
Ilmiy standartlar boʻyicha etarli metodologiyaga ega deb hisoblangan bir nechta sinovlar mavjud. Samaradorlik isboti kam hujjatlashtirilgan yoki yoʻq.&lt;ref name=&quot;Shang-2007&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1093/ije/dym119|title=Placebo-controlled trials of Chinese herbal medicine and conventional medicine comparative study|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-epidemiology_2007-10_36_5/page/1086|year=2007|last=Shang|first1=A.|last2=Huwiler|first2=K.|last3=Nartey|first3=L.|last4=Jüni|first4=P.|last5=Egger|first5=M.|journal=International Journal of Epidemiology|volume=36|issue=5|pages=1086–92|pmid=17602184}}&lt;/ref&gt; 2016-yilda Cochrane tekshiruvi menopauza bilan bogʻliq simptomlarni engillashtirish uchun „Xitoy oʻsimlik dori-darmonlari platsebo yoki gormonal terapiyadan koʻra koʻproq yoki kamroq samarali ekanligi haqida etarli dalillar yoʻq“ deb topildi. 2012-yilda Cochrane tekshiruvi SARS bilan ogʻrigan bemorlarning oʻlimini kamaytirishda hech qanday farqni aniqlamadi, agar Xitoy oʻsimliklari Gʻarb tabobati bilan bir qatorda faqat Gʻarb tibbiyotiga nisbatan ishlatilganda. 2010-yilda Cochrane tekshiruvi shuni koʻrsatdiki, [[Bavosir|gemoroydan qon]] ketishini toʻxtatish uchun anʼanaviy xitoy tibbiyoti oʻtlarining samaradorligini qoʻllab-quvvatlash uchun etarli ishonchli dalillar yoʻq. 2008-yilda Cochrane tekshiruvi [[Yalligʻlanishga qarshi dorilar|NSAID]] va ogʻiz kontratseptiv tabletkalari kabi anʼanaviy tibbiyot bilan solishtirganda, [[Dismenoreya|ogʻriqli hayz koʻrishni]] yengillashtirishda xitoy oʻsimliklaridan foydalanish boʻyicha istiqbolli dalillarni topdi, ammo topilmalar past uslubiy sifatga ega. 2012-yilgi Cochrane tekshiruvi baʼzi xitoylik dorivor oʻtlar [[gripp]]ning oldini olish va davolashda [[Virusga qarshi preparat|virusga]] qarshi dori sifatida oʻxshash taʼsirga ega ekanligini koʻrsatadigan zaif dalillarni topdi. Ushbu tibbiy tadqiqotlar sifati pastligi sababli, grippni davolash uchun Xitoy dorivor oʻtlaridan foydalanishni qoʻllab-quvvatlash yoki rad etish uchun etarli dalillar mavjud emas. Gripp bilan ogʻrigan odamlarni davolashda xitoy oʻsimlik tibbiyoti qanchalik samarali ekanligini aniqlash uchun kengroq va yuqori sifatli randomizatsiyalangan klinik sinovlarga ehtiyoj bor. 2005-yilda Cochrane tekshiruvi shuni koʻrsatdiki, har qanday oʻsimlikdan foydalanish uchun dalillar zaif boʻlsa-da, baʼzi Xitoy dorivor oʻtlari oʻtkir pankreatitni davolashda samarali boʻlishi mumkinligi haqida past sifatli dalillar mavjud.

Muvaffaqiyatli natijalar kam boʻldi:

[[Bezgak]]ni samarali davolash vositasi boʻlib, u anʼanaviy ravishda isitmani davolash uchun ishlatiladigan ''Artemisia annuadan'' olingan.&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;/ref&gt; Xitoy oʻsimlikshunosligi asosan [[soxta fan]] boʻlib, uning koʻpgina davolash usullari uchun amal qilish mexanizmi yoʻq.&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[[doi:10.1038/448106a|&quot;Hard to swallow&quot;]]. ''[[Tabiat (jurnal)|Nature]]''. '''448''' (7150): 105-6. 2007. [[Bibkod (identifikator)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2007Natur.448S.105. 2007Natur.448S.105.]. [[Raqamli obyekt identifikatori|doi]]:&lt;span class=&quot;cs1-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[[doi:10.1038/448106a|10.1038/448106a]]&lt;/span&gt;. [[PubMed|PMID]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17625521 17625521].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== Ekologik taʼsirlar ==
[[Fayl:Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg/170px-Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg|thumb| Bu kabi quritilgan [[dengiz otlari]] Xitoyda va boshqa joylarda anʼanaviy tibbiyotda keng qoʻllanadi.]]
Yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlardan foydalanishning anʼanaviy amaliyoti TCMda bahsli. Bensky, Clavey va Stogerning keng qamrovli xitoy oʻsimlik matni kabi zamonaviy Materia Medicas qoʻshimchada yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlardan olingan moddalarni muhokama qilib, alternativalarni taʼkidlaydi.

TCM dori sifatida ishlatiladigan yoʻqolib borayotgan turlarning qismlariga yoʻlbars suyaklari va [[Karkidonlar|karkidon shoxi]] kiradi. Brakonerlar [[qora bozor]]ni ana shunday moddalar bilan taʼminlaydi, masalan, karkidon shoxidagi qora bozor soʻnggi 40 yil ichida dunyoda karkidon populyatsiyasini 90 foizdan koʻproqqa kamaytirdi. [[Toshbaqalar|Toshbaqa]] plastroni va [[Dengiz otlari|dengiz]] otlaridan foydalanish bilan bogʻliq xavotirlar ham paydo boʻldi.

TCM ayiq safrosini dorivor vosita sifatida tan oladi. 1988-yilda Xitoy Sogʻliqni Saqlash Vazirligi qish oldidan oʻldirilgan ayiqlarni ishlatadigan safro ishlab chiqarishni nazorat qilishni boshladi. Endi ayiqlarga doimiy [[kateter]] oʻrnatilgan, bu ayiqlarni oʻldirishdan koʻra foydaliroqdir. 12 000 dan ortiq [[Osiyo qora ayigʻi|osiyolik qora ayiqlar]] „ayiq fermalarida“ saqlanadi, ular kichik qafaslarda saqlanish paytida shafqatsiz sharoitlarga duch kelishadi. Kateter qorin boʻshligʻidagi doimiy teshikdan toʻgʻridan-toʻgʻri [[oʻt pufagi]]ga olib boradi, bu esa kuchli ogʻriqlarga olib kelishi mumkin. Xalqaro eʼtiborning ortishi tufayli Xitoy safrodan foydalanishni toʻxtatdi; Ushbu ingredient oʻrniga soʻyilgan qoramoldan olingan oʻt pufagi (牛胆 niú dǎn) tavsiya etiladi.

Osiyo anʼanaviy tibbiyot savdosiga yordam berish uchun Amerika ginsengini yigʻish jenshenni soʻnggi ikki asr davomida Shimoliy Amerikada eng koʻp yigʻib olingan yovvoyi oʻsimlikka aylantirdi va bu oxir-oqibat CITES II ilovasi roʻyxatiga olib keldi.

== Amaldagi oʻtlar ==
Xitoy oʻsimlikshunosligi potentsial ishonchsiz mahsulot sifati, xavfsizlik xavfi yoki sogʻliq uchun notoʻgʻri maslahatlarga ega boʻlgan [[Soxta fan|soxta ilmiy]] amaliyotdir. Oʻsimlik mahsulotlarini Xitoy GMP (Yaxshi ishlab chiqarish jarayoni) kabi tartibga soluvchi organlar mavjud. Biroq, oʻsimlik mahsulotlarini tayyorlashda sifat nazorati yoʻqligining sezilarli holatlari mavjud. Gerbologiya amaliyoti va kasalliklarga qarshi faoliyat uchun mahsulot samaradorligi boʻyicha yuqori sifatli ilmiy tadqiqotlar etishmayapti. Quyida sanab oʻtilgan oʻsimlik manbalarida isteʼmolchilarning yosh guruhlari va ular uchun moʻljallangan kasallik sharoitlari boʻyicha samaradorlik yoki xavfsizlikning isboti kam yoki umuman yoʻq.

Umumiy foydalanishda 300 dan ortiq oʻtlar mavjud. Eng koʻp ishlatiladigan oʻtlardan 人参 ; {{lang-zh|{{linktext|枸杞子}}}} (gǒuqǐzǐ (''sinensis'' 当归 [[Astragal|dānggaláng]] 黄耆 (白术) {{lang-zh|柴胡}} dolchin (姜 ({{lang-zh|桂枝}} va 黄连 ({{lang-zh|肉桂}} jiāng), ({{lang-zh|茯苓}}), [[qizilmiya]] ({{lang-zh|甘草}}), ''efedra sinica'' (麻黄), pion (oq: {{lang-zh|白芍}} 地黄 {{lang-zh|赤芍}} va rhubarb (大黄 丹参 salvia

== 50 ta asosiy oʻtlar ==
Xitoy oʻtshunosligida maʼlumotnoma matnida keltirilgan 50 ta „asosiy“ oʻtlar mavjud, garchi bu oʻtlar boshqa matnlarda umuman tan olinmagan. Oʻsimliklar quyidagilardir:
{| class=&quot;wikitable&quot;
![[Binar nomenklatura|Binomial tuzilishi]]
!Xitoycha nomi
!Inglizcha umumiy nom (mavjud boʻlsa)
|-
|''Agastache rugosa'', ''Pogostemon cablin''&lt;ref name=&quot;pfafagast&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Agastache+rugosa|sarlavha=Agastache rugosa &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20060412081255/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Agastache+rugosa|arxivsana=April 12, 2006}}&lt;/ref&gt;
|huò xiāng ({{linktext|藿|香|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200019465|sarlavha=Agastache rugosa in Flora of China @ efloras.org|kirish sanasi=2008-02-19}}&lt;/ref&gt;
|Korean mint, Patchouli
|-
|''Alangium chinense''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Alangium+chinense|sarlavha=Alangium chinense &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|sana=June 2004|nashriyot=Plants for a Future|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100506020647/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Alangium+chinense|arxivsana=May 6, 2010}}&lt;/ref&gt;
|bā jiǎo fēng ({{linktext|八|角|枫|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;alangium-efloras&quot; /&gt;
|Chinese Alangium root
|-
|''Anemone chinensis'' (syn. ''Pulsatilla chinensis'')&lt;ref name=&quot;taxon404160&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://mbbs.cucas.edu.cn/mbbschina/2012-01-07/2015_top_mbbs_programs_in_China.shtml|sarlavha=2015 Top MBBS Programs in China|kirish sanasi=2008-02-05|nashriyot=CUCAS|arxivsana=2014-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141111132043/http://mbbs.cucas.edu.cn/mbbschina/2012-01-07/2015_top_mbbs_programs_in_China.shtml}}&lt;/ref&gt;
|bái tóu weng ({{linktext|白|头|翁|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;alangium-efloras&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200014707|sarlavha=Alangium chinense in Flora of China @ efloras.org|kirish sanasi=2008-02-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;taxon404160&quot; /&gt;
|Chinese anemone
|-
|''Anisodus tanguticus''
|shān làng dàng ({{linktext|山|莨|菪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;efloras&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200020508|sarlavha=Anisodus tanguticus in Flora of China @efloras.org|kirish sanasi=2008-02-05}}&lt;/ref&gt;
|(trans.) Mountain henbane
|-
|''Ardisia japonica''
|zǐ jīn niú ({{linktext|紫|金|牛|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;foc&quot;&gt;Flora of China: [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200016777 ''Ardisia japonica'']&lt;/ref&gt;
|Marlberry
|-
|''Aster tataricus''
|zǐ wǎn ({{linktext|紫|菀|lang=zh}})
|Tatar aster, Tartar aster
|-
|''Astragalus propinquus'' (syn. ''Astragalus membranaceus'')&lt;ref name=&quot;ildis&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ildis.org/LegumeWeb/?version~10.01&amp;LegumeWeb&amp;tno~16104|sarlavha=Astragalus propinquus|kirish sanasi=25 October 2019|sana=16 June 2018|ish=ILDIS LegumeWeb|nashriyot=International Legume Database &amp; Information Service}}&lt;/ref&gt;
|huáng qí ({{linktext|黄|芪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;althealing-huang-qi&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://alternativehealing.org/huang_qi.htm|sarlavha=Huang qi, Complementary and Alternative Healing University|kirish sanasi=2008-02-19}}&lt;/ref&gt; or běi qí ({{linktext|北|芪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;althealing-huang-qi&quot; /&gt;
|Mongolian milkvetch
|-
|''[[Choy (buta)|Camellia sinensis]]''
|chá shù ({{linktext|茶|树|lang=zh}}) or chá yè ({{linktext|茶|叶|lang=zh}})
|Tea plant
|-
|''Cannabis sativa''
|dà má ({{linktext|大|麻|lang=zh}})
|Cannabis
|-
|''[[Maxsar|Carthamus tinctorius]]''
|hóng huā ({{linktext|红|花|lang=zh}})
|Safflower
|-
|''[[Dolchin|Cinnamomum cassia]]''
|ròu gùi ({{linktext|肉|桂|lang=zh}})
|Cassia, Chinese cinnamon
|-
|''Cissampelos pareira''
|xí shēng téng ({{linktext|锡|生|藤|lang=zh}}) or ({{linktext|亞|乎|奴|lang=zh}})
|Velvet leaf
|-
|''Coptis chinensis''
|duǎn è huáng lián ({{linktext|短|萼|黄|连|lang=zh}})
|Chinese goldthread
|-
|''Corydalis yanhusuo''
|yán hú suǒ ({{linktext|延|胡|索|lang=zh}})
|Chinese poppy of Yan Hu Sou
|-
|''Croton tiglium''
|bā dòu ({{linktext|巴|豆|lang=zh}})
|Purging croton
|-
|''Daphne genkwa''
|yuán huā ({{linktext|芫|花|lang=zh}})
|Lilac daphne
|-
|''Datura metel''
|yáng jīn huā ({{linktext|洋|金|花|lang=zh}})
|Devil’s trumpet
|-
|''[[Bangidevona|Datura stramonium]]''
|zǐ huā màn tuó luó ({{linktext|紫|花|曼|陀|萝|lang=zh}})
|Jimson weed
|-
|''[[Dendrobium nobile]]''
|shí hú ({{linktext|石|斛|lang=zh}}) or shí hú lán ({{linktext|石|斛|兰|lang=zh}})
|Noble dendrobium
|-
|''Dichroa febrifuga''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Dichroa+febrifuga|sarlavha=Dichroa febrifuga &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090117143642/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Dichroa+febrifuga|arxivsana=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;
|cháng shān ({{linktext|常山}})
|Blue evergreen hydrangea, Chinese quinine
|-
|''Ephedra sinica''
|cǎo má huáng ({{linktext|草|麻|黄|lang=zh}})
|Chinese ephedra
|-
|''[[Evkommiya|Eucommia ulmoides]]''
|dù zhòng ({{linktext|杜|仲|lang=zh}})
|Hardy rubber tree
|-
|''Euphorbia pekinensis''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Euphorbia+pekinensis|sarlavha=Euphorbia pekinensis &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090116001358/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Euphorbia+pekinensis|arxivsana=January 16, 2009}}&lt;/ref&gt;
|dà jǐ ({{linktext|大|戟|lang=zh}})
|Peking spurge
|-
|''Flueggea suffruticosa'' (formerly ''Securinega suffruticosa'')
|yī yè qiū ({{linktext|一|叶|秋|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Securinega+suffruticosa|sarlavha=Securinega suffruticosa – Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090117174920/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Securinega+suffruticosa|arxivsana=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|''Forsythia suspensa''
|liánqiáo&lt;ref&gt;Xiandai Hanyu Cidian. Commercial Press, fifth Edition, p. 844.&lt;/ref&gt; ({{linktext|连|翘|lang=zh}})
|Weeping forsythia
|-
|''Gentiana loureiroi''
|dì dīng ({{linktext|地|丁|lang=zh}})
|
|-
|''Gleditsia sinensis''
|zào jiá ({{linktext|皂|荚|lang=zh}})
|Chinese honeylocust
|-
|''Glycyrrhiza uralensis''
|gān cǎo ({{linktext|甘|草|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;pfaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Glycyrrhiza+uralensis|sarlavha=Glycyrrhiza uralensis – Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090115192919/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Glycyrrhiza+uralensis|arxivsana=January 15, 2009}}&lt;/ref&gt;
|Licorice
|-
|''Hydnocarpus anthelminticus'' (syn. ''H. anthelminthica'')
|dà fēng zǐ ({{linktext|大|风|子|lang=zh}})
|Chaulmoogra tree
|-
|''Ilex purpurea''
|dōngqīng ({{linktext|冬|青|lang=zh}})
|Purple holly
|-
|''Leonurus japonicus''
|yì mǔ cǎo ({{linktext|益|母|草|lang=zh}})
|Chinese motherwort
|-
|''Ligusticum wallichii''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Ligusticum+wallichii|sarlavha=Ligusticum wallichii &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080303144528/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Ligusticum+wallichii|arxivsana=March 3, 2008}}&lt;/ref&gt;
|chuān xiōng ({{linktext|川|芎}})
|Szechwan lovage
|-
|''Lobelia chinensis''
|bàn biān lián ({{linktext|半|边|莲|lang=zh}})
|Creeping lobelia
|-
|''[[Baxmal daraxt|Phellodendron amurense]]''
|huáng bǎi ({{linktext|黄|柏|lang=zh}})
|Amur cork tree
|-
|''Platycladus orientalis'' (formerly ''Thuja orientalis'')
|cè bǎi ({{linktext|侧|柏|lang=zh}})
|Chinese arborvitae
|-
|''Pseudolarix amabilis''
|jīn qián sōng ({{linktext|金|钱|松|lang=zh}})
|Golden larch
|-
|''Psilopeganum sinense''
|shān má huáng ({{linktext|山|麻|黄|lang=zh}})
|Naked rue
|-
|''Pueraria lobata''
|gé gēn ({{linktext|葛|根|lang=zh}})
|Kudzu
|-
|''Rauvolfia serpentina''
|shégēnmù ({{linktext|蛇|根|木|lang=zh}}), cóng shégēnmù ({{linktext|從|蛇|根|木|lang=zh}}) or yìndù shé mù ({{linktext|印|度|蛇|木|lang=zh}})
|Sarpagandha, Indian snakeroot
|-
|''Rehmannia glutinosa''
|dìhuáng ({{linktext|地|黄|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Rehmannia+glutinosa|sarlavha=Rehmannia glutinosa|kirish sanasi=2012-11-04}}&lt;/ref&gt;
|Chinese foxglove
|-
|''Rheum officinale''
|yào yòng dà huáng ({{linktext|药|用|大|黄|lang=zh}})
|Chinese or Eastern rhubarb
|-
|''Rhododendron qinghaiense''
|Qīng hǎi dù juān ({{linktext|青|海|杜|鹃|lang=zh}})
|
|-
|''Saussurea costus''
|yún mù xiāng ({{linktext|云|木|香|lang=zh}})
|Costus root
|-
|''Schisandra chinensis''
|wǔ wèi zi ({{linktext|五|味|子|lang=zh}})
|Chinese magnolia vine
|-
|''Scutellaria baicalensis''
|huáng qín ({{linktext|黄|芩|lang=zh}})
|Baikal skullcap
|-
|''Stemona tuberosa''
|bǎi bù ({{linktext|百|部|lang=zh}})
|
|-
|''Stephania tetrandra''
|fáng jǐ ({{linktext|防|己|lang=zh}})
|Stephania root
|-
|''Styphnolobium japonicum'' (formerly ''Sophora japonica'')
|huái ({{linktext|槐|lang=zh}}), huái shù ({{linktext|槐|树|lang=zh}}), or huái huā ({{linktext|槐|花|lang=zh}})
|Pagoda tree
|-
|''Trichosanthes kirilowii''
|guā lóu ({{linktext|栝|楼|lang=zh}})
|Chinese cucumber
|-
|''Wikstroemia indica''
|liāo gē wáng ({{linktext|了|哥|王|lang=zh}})
|Indian stringbush
|}

== Boshqa xitoy oʻsimliklari ==
Yuqoridagilarga qoʻshimcha ravishda, koʻplab boshqa xitoy oʻsimliklari va boshqa moddalar keng tarqalgan boʻlib, ular orasida:
{{Div col|colwidth=20em}}
* ''[[Akebia quinata]]'' ({{Lang|zh|木通}})
* ''[[Arisaema heterophyllum]]''&lt;ref&gt;{{veb manbasi |script-title=zh:天南星 |title=Tiannanxing |url=http://libproject.hkbu.edu.hk/was40/detail?channelid=47953&amp;searchword=pid=B00106 |website=Hong Kong Baptist University |language=zh |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151019004937/http://libproject.hkbu.edu.hk/was40/detail?channelid=47953&amp;searchword=pid%3DB00106 |archive-date=2015-10-19 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.legislation.gov.hk/blis_ind.nsf/d2769881999f47b3482564840019d2f9/75693bae1ea33cd3482567fa00292a6a?OpenDocument |title=Cap 549 Sched 2 CHINESE HERBAL MEDICINES (CHINESE MEDICINE ORDINANCE) |publisher=Legislation.gov.hk |access-date=2012-11-04}}&lt;/ref&gt; ({{Lang|zh|胆南星}})
* ''[[Chenpi]]'' (sun-dried tangerine (mandarin) peel) ({{Lang|zh|陳皮}})
* ''[[Clematis]]'' ({{Lang|zh|威灵仙}})
* ''[[Concretio silicea bambusae]]'' ({{Lang|zh|天竺黄}})
* ''[[Caterpillar fungus|Cordyceps sinensis]]'' ({{Lang|zh|冬虫夏草}})
* ''[[Curcuma]]'' ({{Lang|zh|郁金}})
* ''[[Dalbergia odorifera]]'' ({{Lang|zh|降香}})
* ''[[Myrrh]]'' ({{Lang|zh|没药}})
* ''[[Frankincense]]'' ({{Lang|zh|乳香}})
* ''[[Persicaria]]'' ({{Lang|zh|桃仁}})
* ''[[Patchouli]]' ({{Lang|zh|广藿香}})
* ''[[Polygonum]]'' ({{Lang|zh|虎杖}})
* ''[[Sparganium]]'' ({{Lang|zh|三棱}})
* ''[[Zedoary]]'' (''Curcuma zedoaria'') ({{Lang|zh|莪朮}})
{{Div col end}}

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

[[Turkum:Xitoy anʼanaviy tibbiyotida qoʻllaniladigan oʻsimliklar]]
[[Turkum:Anʼanaviy tibbiyot]]
[[Turkum:Xitoy anʼanaviy tibbiyoti]]
[[Turkum:Muqobil tibbiyot]]
[[Turkum:Oʻsimlikshunoslik]]
[[Turkum:Xitoy anʼanalari]]
[[Turkum:Farmakognoziya]]</text>
      <sha1>fwp8b9759063p2gu1p8831tw3yc1iuk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156302</id>
      <parentid>6156301</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:19:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6156302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42080" sha1="b323zzdbdu4tumlumgiwp3ttc2erd8a" xml:space="preserve">[[Fayl:Xi'an_traditionnal_medecine_market_(20).JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Xi%27an_traditionnal_medecine_market_%2820%29.JPG/220px-Xi%27an_traditionnal_medecine_market_%2820%29.JPG|right|thumb| [[Sian]] bozorida xitoy oʻsimliklari uchun quritilgan oʻtlar va oʻsimlik qismlari]]

'''Xitoy gerbologiyasi''' — anʼanaviy [[xitoy]] oʻsimliklari bilan davolash nazariyasi boʻlib, u [[An'anaviy xitoy tibbiyoti|anʼanaviy xitoy tibbiyotida]] (TCM) koʻpchilik davolash usullarini tashkil qiladi. ''[[Tabiat (jurnal)|Nature]]'' nashriyoti TCMni „ [[Soxta fan|soxta ilmga]] toʻla“ deb taʼrifladi va uning koʻp davo bermasligining eng aniq sababi uning aksariyat muolajalarida mantiqiy taʼsir mexanizmi yoʻqligi ekanligini aytdi&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;/ref&gt;.

Gerbologiya atamasi notoʻgʻri, chunki oʻsimlik elementlari eng koʻp ishlatiladigan moddalar boʻlsa-da, [[hayvonlar]], inson va mineral mahsulotlar ham qoʻllanadi, ularning baʼzilari zaharli.

Xitoyning anʼanaviy oʻsimlik terapiyasining samaradorligi boʻyicha tadqiqotlar sifatsiz va koʻpincha notoʻgʻri&lt;ref name=&quot;Shang-2007&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1093/ije/dym119|title=Placebo-controlled trials of Chinese herbal medicine and conventional medicine comparative study|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-epidemiology_2007-10_36_5/page/1086|year=2007|last=Shang|first1=A.|last2=Huwiler|first2=K.|last3=Nartey|first3=L.|last4=Jüni|first4=P.|last5=Egger|first5=M.|journal=International Journal of Epidemiology|volume=36|issue=5|pages=1086–92|pmid=17602184}}&lt;/ref&gt;, samaradorlikning qatʼiy dalillari kam yoki umuman yoʻq&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|pmid=23498035|year=2012|last=Siegfried|first1=N. L|title=Herbal medicine, randomised controlled trials and global core competencies|journal=South African Medical Journal|volume=102|issue=12|pages=912–3|last2=Hughes|first2=G|doi=10.7196/samj.6392}}&lt;/ref&gt;. Bir qator potentsial zaharli xitoy oʻsimliklari haqida xavotirlar mavjud&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt;.

== Tarix ==
[[Fayl:Zh_pharmacopoeia_1.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Zh_pharmacopoeia_1.JPG/150px-Zh_pharmacopoeia_1.JPG|right|thumb|200x200px| Xitoy farmakopeyasi]]
Xitoy oʻtlari asrlar davomida ishlatilgan. Eng qadimgi adabiyotlar orasida 168 yilda muhrlangan [[Wikipedia.org/wiki/Mawangdui|Mawangdui]]&lt;nowiki/&gt;da topilgan &quot; ''52 kasallik uchun retseptlar'' &quot; qoʻlyozmasi misolida aniq kasalliklar uchun retseptlar roʻyxati mavjud.

Anʼanaviy ravishda tan olingan birinchi oʻsimlik shifokori Shennóng afsonaviy xudoga oʻxshash shaxs, mil.av.2800-yil atrofida yashaganligi aytiladi.

Aytishlaricha, u yuzlab oʻtlarni tajriba qilib koʻrgan va dorivor va zaharli oʻsimliklar haqidagi bilimlarini dehqonlarga bergan. Uning ''Shennóng Běn Cǎo'' {{Lang|zh|神农本草经}} , ''Shennongʻs [[:en:Materia Medica|Materia Medica]]'') Xitoy oʻsimlik tibbiyotiga oid eng qadimgi kitob hisoblanadi. U 365 turdagi ildizlarni, oʻtlarni, oʻrmonlarni, moʻynalarni, hayvonlarni va toshlarni oʻsimlik dorivorligining uchta toifasiga ajratadi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot;&gt;Unschuld, Paul Ulrich (1986), ''Medicine in China, A History of Pharmaceutics'', {{Lang|zh|本草}}, University of California Press.&lt;/ref&gt;:

# Koʻp kasalliklar uchun samarali oʻtlarni oʻz ichiga olgan „yuqori“ toifasi va asosan tana muvozanatini saqlash va tiklash uchun javobgardir. Ular deyarli hech qanday salbiy taʼsir koʻrsatmaydi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot;&gt;Unschuld, Paul Ulrich (1986), ''Medicine in China, A History of Pharmaceutics'', {{Lang|zh|本草}}, University of California Press.&lt;/ref&gt;.
# Toniklar va kuchaytirgichlarni oʻz ichiga olgan toifa, isteʼmol qilish muddati uzaytirilmasligi kerak&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot; /&gt;.
# Odatda kichik dozalarda va faqat muayyan kasalliklarni davolash uchun qabul qilinishi kerak boʻlgan moddalar toifasi&lt;ref name=&quot;Unschuld, Paul Ulrich 1986&quot; /&gt;.

Shennongning ''Materia Medica'' asl matni yoʻqolgan; ammo hozirgacha tarjimalari mavjud. Haqiqiy kelib chiqish tarixi Gʻarbiy Xan sulolasining oxiriga toʻgʻri keladi (yaʼni miloddan avvalgi I asr).

''Sovuq urushi va turli kasalliklar toʻgʻrisidagi risola'' [[:en:Zhang Zhongjing|Zhang Zhongjing]], tomonidan, shuningdek, [[Xan (sulola)|Xan sulolasining]] oxirida, milodiy 196 va 220 yillar orasida toʻplangan. Dori retseptlariga eʼtibor qaratib&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Sivin|1987|p=179}}; {{Harvard citation no brackets|Ergil|2009|p=30}}&lt;/ref&gt;, bu Yinyang va besh bosqichli dori terapiyasi bilan birlashtirgan birinchi tibbiy ish edi&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Unschuld|1985|p=169}}&lt;/ref&gt;. Ushbu formula, shuningdek, simptomlarni klinik jihatdan foydali „namunalar“ uchun eng qadimgi Xitoy tibbiy matni edi(''zheng{{lang|zh|證}}''). Vaqt oʻtishi bilan koʻplab oʻzgarishlarni boshdan kechirgan holda, u endi ikkita alohida kitob sifatida tarqalmoqda: „ ''Sovuq urushi kasalliklari haqida risola“'' va ''&quot;Oltin qutining asosiy retseptlari&quot;'' XI asrda, Song sulolasi davrida alohida tahrirlangan&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Goldschmidt|2009}}, pp. 100-101.&lt;/ref&gt;.

Keyingi avlodlar bu asarlarni &lt;nowiki&gt;VII&lt;/nowiki&gt; asrda [[Tan|Tang sulolasi]] davridagi Xitoy risolasi boʻlgan ''Yaoxing Lun'' (药性论)da koʻpaytirdilar.

Bir necha asrlar davomida davolanishga urgʻu berishda oʻzgarishlar yuz berdi. Neijing {{Lang|zh|王冰}} 74-bobini oʻz ichiga olgan boʻlimi Vang Bing tomonidan qoʻshilgan.U oʻzining 765 nashrida shunday yozgan: „Kasallik hukmdori uni Suveren deb ataydi, Suverenga yordam vazir deb ataydi, Vazir (yordamchi) deb atalgan vazirga mos keladi, u deyilgan yuqori uch tabaqa (sifat) emas“. Oxirgi qism bu uchta hukmdor yuqorida aytib oʻtilgan Shennongning uchta toifasi emasligini bildiradi. Ayniqsa, ushbu bob yanada kuchliroq yondashuvni belgilaydi.

Aytish mumkinki, ushbu asarlarning eng muhimi ''[[:en:Compendium of Materia Medica|Materia Medica]] toʻplamidir'' (''Bencao Gangmu'' : {{Lang|zh|本草綱目}}) [[Min (sulola)|Ming sulolasi davrida]] Li Shizhen tomonidan tuzilgan, bugungi kunda ham maslahat va maʼlumot uchun foydalaniladi.

Xitoy oʻtlaridan foydalanish Gʻarbiy Osiyo va Islom mamlakatlarida [[oʻrta asr]]larda mashhur boʻlgan. Ular Sharqdan Gʻarbga Ipak yoʻli orqali savdo qilingan. Dolchin, [[zanjabil]], robarb, muskat yongʻogʻi va kubeb oʻrta asrlardagi islom tibbiyot olimlari tomonidan xitoy oʻsimliklari sifatida tilga olingan, masalan, [[Roziy]] (854-925), [[Hali Abbos|Xali Abbos]] (930-994) va [[Abu Ali ibn Sino]](980-1037). Xitoy va islom tabobatida ushbu oʻtlarning klinik qoʻllanishi oʻrtasida ham koʻplab oʻxshashliklar mavjud edi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=The use of Chinese herbal drugs in Islamic medicine|journal=Journal of Integrative Medicine|doi=10.1016/S2095-4964(15)60205-9|pmid=26559361|url=http://www.jcimjournal.com/jim/showAbstrPage.aspx?articleID=S2095-4964(15)60205-9|volume=13|issue=6|pages=363–367|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925190817/http://www.jcimjournal.com/jim/showAbstrPage.aspx?articleID=S2095-4964%2815%2960205-9|archivedate=2015-09-25|year=2015|last=Heyadri|first1=Mojtaba|last2=Hashempur|first2=Mohammad Hashem|last3=Ayati|first3=Mohammad Hosein|last4=Quintern|first4=Detlev|last5=Nimrouzi|first5=Majid|last6=Mosavat|first6=Seyed Hamdollah}}&lt;/ref&gt;.

== Xomashyo ==
Xitoyda 13 000 ga yaqin dori vositalari qoʻllanadi va qadimgi adabiyotlarda 100 000 dan ortiq dorivor retseptlar qayd etilgan&lt;ref name=&quot;Certainprogress&quot;&gt;{{jurnal manbasi|pmid=11717980|url=http://wenku.baidu.com/view/dfc192a0b0717fd5360cdc44.html|year=1999|last=Chen|first1=K|last2=Yu|first2=B|title=Certain progress of clinical research on Chinese integrative medicine|volume=112|issue=10|pages=934–7|journal=Chinese Medical Journal}}&lt;/ref&gt;. 1941-yildagi ''anʼanaviy dorilarning klassik qoʻllanmasida'' 517 ta dori roʻyxati keltirilgan — ulardan faqat 45 tasi hayvonlarning qismlari va 30 tasi minerallar edi. Dori sifatida ishlatiladigan koʻplab oʻsimliklar uchun batafsil koʻrsatmalar nafaqat ular eng yaxshi oʻsadigan joylar va hududlar, balki ularni ekish va yigʻishning eng yaxshi vaqtlari boʻyicha ham berilgan.

Dori sifatida ishlatiladigan hayvonlarning baʼzi qismlarini juda gʻalati deb hisoblash mumkin, masalan, sigirlarning oʻt pufagidagi toshlar&lt;ref name=&quot;Hesketh1997&quot;&gt;{{jurnal manbasi|pmid=9240055|year=1997|last=Hesketh|first1=T|last2=Zhu|first2=WX|title=Health in China. Traditional Chinese medicine: One country, two systems|volume=315|issue=7100|pages=115–7|pmc=2127090|journal=BMJ (Clinical Research Ed.)|doi=10.1136/bmj.315.7100.115}}&lt;/ref&gt;.

Bundan tashqari, klassik materia medica ''Bencao Gangmu'' inson tanasidan olingan 35 ta anʼanaviy xitoy dori vositalaridan foydalanishni tasvirlaydi, jumladan, suyaklar, tirnoqlar, sochlar, quloq mumi, tishlar, najas, siydik, ter va organlardagi qoldiqlar, lekin ularning aksariyati endi ishlatilmayapti&lt;ref name=&quot;HDCM&quot;&gt;{{Kitob manbasi|doi=10.1007/0-306-46867-0_7|chapter='Human Drugs' in Chinese Medicine and the Confucian View: An Interpretive Study|title=Confucian Bioethics|series=Philosophy and Medicine|year=2002|last=Nie|first=Jing-Bao|isbn=978-0-7923-5723-0|pages=167–206}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HBNC&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=The Human Body as a New Commodity|first1=Tsuyoshi|last=Awaya|journal=The Review of Tokuyama University|date=June 1999}}&lt;/ref&gt;.

== Tayyorlash ==

=== Qaynatma ===
Odatda, dorivor preparatlarning bir partiyasi taxminan 9 tadan 18 tagacha moddadan iborat qaynatma sifatida tayyorlanadi. Ulardan baʼzilari asosiy, baʼzilari yordamchi oʻtlar sifatida qaraladi; yordamchi oʻtlar ichida uchta toifani ajratish mumkin. Asosiy tarkibiy qismlarning toksikligini yoki yon taʼsirini bartaraf etish uchun baʼzi ingredientlar qoʻshiladi. Buning ustiga, baʼzi dorilar [[kataliz]]ator sifatida boshqa moddalardan foydalanishni talab qiladi.

=== Anʼanaviy xitoy tibbiyoti ===
'''Anʼanaviy xitoy tibbiyoti''' (中成药)

Qadim zamonlardan beri tabletkalar bir nechta oʻtlar va boshqa ingredientlarni birlashtirib, quritilgan va kukunga aylantirilgan. Keyin ular birlashtiruvchi bilan aralashtiriladi va qoʻlda tabletkalarga aylantirildi. Birlashtiruvchi anʼanaviy ravishda [[asal]] edi. Biroq, zamonaviy choy damlamalari zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan idishlarda qaynatiladi va ishlatiladigan oʻtlarga qarab suv yoki spirtli suv qaynatmasi tayyorlanadi. Muhim ingredientlarni saqlab qolish uchun ular past haroratda (100 darajadan past) qaynatiladi. Keyin olingan suyuqlik yana quyuqlashtiriladi va oʻsimlik kukuni aralashtiriladi va oʻsimlik xamirini hosil qiladi. Keyin bu xamir mashinada mayda boʻlaklarga boʻlinadi, silliq va qattiq koʻrinish uchun oz miqdorda yordamchi moddalar qoʻshiladi va ular tabletkalarga aylanadi.

Ushbu dorilar soʻzning anʼanaviy maʼnosida [[Patent|patentlanmagan.]] Hech kim formulaga mutlaq huquqlarga ega emas. Buning oʻrniga „patent“ formulani standartlashtirishga ishora qiladi. Xitoyda xuddi shu nomdagi barcha xitoylik patentli dori-darmonlar bir xil tarkibiy qismlarga ega boʻladi va qonun bilan belgilangan XXR farmakopeyasiga muvofiq ishlab chiqariladi. Biroq, gʻarbiy mamlakatlarda bir xil nomdagi patentli dori-darmonlar tarkibidagi tarkibiy qismlarning nisbatlarida va hatto butunlay boshqa ingredientlarda farqlar boʻlishi mumkin.

Xitoyning oʻsimlik dori-darmonlarini ishlab chiqaruvchi bir nechta ishlab chiqaruvchilar oʻz mahsulotlarini AQSh va Yevropa bozorlarida dori sifatida sotish uchun FDA klinik sinovlarini oʻtkazmoqda.

=== Xitoy oʻsimlik ekstraktlari ===
Xitoy oʻsimlik ekstraktlari — bu granulalar yoki suspenziya shaklida quyultirilgan oʻsimlik damlamalari. Patent dori-darmonlariga oʻxshash oʻsimlik ekstraktlari bemorlar uchun osonroq va qulayroqdir. Sanoat qazib olish standarti 5:1 nisbatda, yaʼni har besh funt xomashyo uchun bir funt oʻsimlik ekstrakti olinadi.

== Tasniflash ==
Xitoyning anʼanaviy dori vositalarini tasniflashning bir necha xil usullari mavjud:

* Toʻrt tabiat (四气)
* Beshta lazzat (五味)
* Meridianlar (经络)
* Maxsus vazifa.

=== Toʻrt tabiat ===
Toʻrtta tabiat quyidagilardir: issiq (热), iliq ({{Lang|zh|凉}}), salqin (温), sovuq ({{Lang|zh|寒}}) yoki neytral ({{Lang|zh|平}}). Issiq va iliq oʻtlar sovuq kasalliklarni davolash uchun, salqin va sovuq oʻtlar esa issiq kasalliklarni davolash uchun ishlatiladi.

=== Beshta lazzat ===
[[Fayl:Wuxing_en.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Wuxing_en.svg/200px-Wuxing_en.svg.png|thumb|236x236px|Besh taʼmga mos keladigan besh bosqich: yogʻoch, olov, yer, temir, suv.]]
Beshta lazzat, baʼzan „ ''Besh'' taʼm“ deb ham tarjima qilinadi: oʻtkir ({{Lang|zh|辛}}), shirin ({{Lang|zh|甘}}), achchiq ({{Lang|zh|苦}}), nordon ({{Lang|zh|酸}}) va shoʻr (咸) Moddalar, shuningdek, bir nechta taʼmga ega boʻlishi mumkin yoki hech qanday taʼmga ega boʻlmasligi mumkin (yaʼni, {{Lang|zh|淡}}lazzat). Xushboʻylik moddaning maʼlum xususiyatlarini va taxmin qilingan terapevtik „dozalarini“ nazarda tutadi: shoʻr „pastga tushadi va qattiq massalarni yumshatadi“; shirinlik „toʻldiruvchi, uygʻunlashtiruvchi va namlovchi“; oʻtkir moddalar terni keltirib chiqaradi va qonga taʼsir qiladi; nordonlik tabiatda siquvchi (涩) boʻlishga intiladi; achchiq „ issiqlikni chiqaradi, ichaklarni tozalaydi va namlikni yoʻq qiladi“.

=== Maxsus vazifa ===
Ushbu toifalarga asosan quyidagilar kiradi:

* tashqi — chiqarish yoki tashqi hal qilish
* issiqlik bilan tozalash
* pastga tushadigan yoki choʻkma
* shamol namligini tarqatuvchi
* namlikni oʻzgartiruvchi
* suvning harakatlanishini ragʻbatlantirish va namlikni singdirish yoki namlikni singdirish
* ichki isitish
* qi — tartibga soluvchi yoki qi-toʻgʻrilanuvchi
* tarqatuvchi oziq-ovqat toʻplanishi yoki oziq-ovqat tarqatuvchi
* qurtlarni quvib chiqarish
* qon ketishini toʻxtatish yoki qon quyish
* Qonni tezlashtirish va turgʻunlikni yoʻqotish [ yoki qonni tezlashtirish yoki Qonni harakatga keltirish.
* balgʻamni oʻzgartiruvchi, yoʻtalni toʻxtatuvchi va xirillashni tinchituvchi yoki balgʻamni oʻzgartiruvchi va yoʻtal va nafas olishni bostiruvchi
* Ruhni tinchlantiruvchi yoki Shen — tinchlantiruvchi.
* Jigarni tinchlantirish va shamolni chiqarib yuborish yoki Jigarni tinchlantirish va shamolni oʻchirish
* teshik ochish
* toʻldiruvchi yoki tonuvchi: bunga qi — qoʻshimcha, qon — oziqlantiruvchi, yin — boyitish va yang — mustahkamlovchi kiradi.
* chegaralanishni ragʻbatlantiradigan yoki mustahkamlovchi va bogʻlovchi
* qusishni keltirib chiqaradigan
* tashqi qoʻllash uchun moddalar

== Tuzilishi ==
Koʻpgina oʻtlar oʻzlarining noyob koʻrinishi tufayli oʻz nomlarini olishadi. Bunday nomlarga misol qilib, ''Niu Xi'' (Radix cyathulae seu achyranthis), sigir tizzalariga oʻxshash katta boʻgʻinlarga ega boʻlgan „sigir tizzalari“ kiradi; ''Bay Mu Er'' (Fructificatio tremellae fuciformis), oq yogʻoch qulogʻi, oq va quloqqa oʻxshaydi; ''Gou Ji'' (Rhizoma cibotii), itning umurtqa pogʻonasiga oʻxshash „it umurtqasi“.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Rang ===
Rang nafaqat oʻtlarni aniqlashning qimmatli vositasi, balki koʻp hollarda oʻtning terapevtik xususiyatlari haqida ham maʼlumot beradi. Misol uchun, sariq oʻtlar ''huang'' (sariq) yoki ''jin'' (oltin) deb ataladi. Huang Bai (Cortex Phellodendri) „sariq [[archa]]&lt;nowiki/&gt;“ degan maʼnoni anglatadi va ''Jin Yin Hua'' (Flos Lonicerae) „oltin kumush gul“ yorligʻiga ega.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Hid va taʼm ===
Noyob hidlar baʼzi oʻsimliklar uchun maxsus nomlarni belgilaydi. ''Gan'' „shirin“ degan maʼnoni anglatadi, shuning uchun ''Gan Cao'' (Radix glycyrrhizae) „shirin oʻt“, qizilmiya ildizi uchun adekvat tavsif. „Ku“ achchiq degan maʼnoni anglatadi, shuning uchun Ku Shen (Sophorae flavescentis) „achchiq oʻt“ deb tarjima qilinadi.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Geografik joylashuv ===
Koʻpincha oʻtlar oʻsadigan joylar yoki viloyatlar oʻtlar nomlariga aylanadi. Masalan, ''Bei Sha Shen'' (Radix glehniae) shimoliy Xitoyda yetishtiriladi va yigʻiladi, ''Nan Sha Shen'' (Radix adenophorae) esa janubiy Xitoyda paydo boʻlgan. Shimol va janub uchun xitoycha soʻzlar mos ravishda ''bei'' va ''nan'' .&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

''Chuan Bei Mu'' (Bulbus fritillariae cirrhosae) va ''Chuan Niu Xi'' (Radix cyathulae) ikkalasi ham Sichuan provinsiyasida topilgan, chunki ularning nomlarida „chuan“ belgisi koʻrsatilgan.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== Vazifasi ===
Fang Feng (Radix Saposhnikoviae) kabi baʼzi oʻtlar tom maʼnoda „shamolashni oldini oladi“ shamollash bilan bogʻliq kasalliklarning oldini oladi yoki davolaydi. Xu Duan (Radix Dipsaci), soʻzma-soʻz „singanni tiklaydi“, yirtilgan yumshoq toʻqimalarni va singan suyaklarni samarali davolaydi.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

=== kelib chiqqan mamlakati ===
Boshqa mamlakatlarga xos boʻlgan koʻplab oʻtlar Xitoyning materia medica tarkibiga kiritilgan. Shimoliy Amerika ekinlaridan olib kelingan ''Xi Yang Shen'' (Radix panacis quinquefolii) „gʻarbiy jenshen“ deb tarjima qilingan boʻlsa, Shimoliy Osiyo mamlakatlarida yetishtirilgan va import qilinadigan ''Dong Yang Shen'' (Radix ginseng Japonica) esa „sharqiy jenshen“dir.&lt;ref name=&quot;ChenJohn&quot;&gt;{{Harvp|Chen|Chen|2004}}&lt;/ref&gt;

== Toksiklik ==
Dori vositalarini qoʻllash boʻyicha eng qadimgi yozuvlardan hozirgi kungacha baʼzi moddalarning toksikligi barcha Xitoy materia medicalarida tasvirlangan.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Ergil|2009|pp=234–236}}&lt;/ref&gt; TCM Gʻarb dunyosida mashhur boʻlib ketganligi sababli, koʻplab anʼanaviy xitoy dori vositalarining, jumladan oʻsimliklar, hayvonlarning qismlari va minerallarning toksikligi haqida xavotirlar kuchaymoqda.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; Koʻpgina dorilar uchun samaradorlik va toksiklik sinovlari laboratoriya tahliliga emas, balki anʼanaviy bilimlarga asoslanadi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFShaw_D2012&quot;&gt;Shaw D (2012). [[doi:10.1055/s-0030-1250533|&quot;Toxicological risks of Chinese herbs&quot;]]. ''Planta Medica''. '''76''' (17): 2012-8. [[Raqamli obyekt identifikatori|doi]]:&lt;span class=&quot;cs1-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[[doi:10.1055/s-0030-1250533|10.1055/s-0030-1250533]]&lt;/span&gt;. [[PubMed|PMID]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21077025 21077025].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Baʼzi hollarda toksiklik zamonaviy tadqiqotlar bilan tasdiqlanishi mumkin (yaʼni, [[Chayonlar|chayonda]]); baʼzi hollarda tasdiqlanmaydi (yaʼni, ''Curculigo'' da). Bundan tashqari, ingredientlar turli joylarda yoki tarixiy matnlarda turli nomlarga ega boʻlishi mumkin va turli preparatlar bir xil sabablarga koʻra oʻxshash nomlarga ega boʻlishi mumkin, bu dori vositalarini yaratishda nomuvofiqlik va chalkashliklarni keltirib chiqarishi mumkin, zaharlanish xavfi bilan. Edzard Ernst „oʻsimlik dori-darmonlarining salbiy taʼsiri dermatologiyada eʼtibordan chetda qoladigan muhim mavzu boʻlib, keyingi tizimli tekshirishga loyiq degan xulosaga keldi“. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, Xitoy oʻsimlik dori-darmonlarida mavjud boʻlgan zaharli ogʻir metallar va eʼlon qilinmagan dorilar jiddiy sogʻliq muammosi boʻlishi mumkin.

Potentsial xavfli boʻlishi mumkin boʻlgan moddalarga akonit, Osiyo qurbaqasining sekretsiyasi, Xitoy qoʻngʻizi (''Mylabris phalerata'', Ban mao) va baʼzi zamburugʻlar kiradi. ''Aristolochia'' bilan bogʻliq sogʻliq muammolari mavjud.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; ''Aconitum'' bilan zaharli taʼsir ham tez-tez uchraydi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Uning toksik salbiy taʼsiridan qochish uchun ''Xanthium sibiricum'' qayta ishlanishi kerak. Reynoutria ''multiflora'' (sinonimi ''Polygonum multiflorum''), glycyrrhizin, ''Senecio'' va ''Symphytum'' oʻz ichiga olgan mahsulotlarda gepatotoksik taʼsir qiladi.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Dalillar shuni koʻrsatadiki, gepatotoksik oʻtlar, shuningdek, ''Dictamnus dasycarpus'', ''Astragalus membranaceous'' va ''Paeonia lactiflora'' ; garchi ular jigarga zarar yetkazishi haqida hech qanday dalil yoʻq.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; ''Ganoderma lucidum'' qoʻziqorin ekstrakti saraton immunoterapiyasi sifatida zaharlanish potentsialiga ega.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Gill|first1=S. K.|last2=Rieder|first2=M. J.|title=Toxicity of a traditional Chinese medicine, Ganoderma lucidum, in children with cancer|journal=Canadian Journal of Clinical Pharmacology|volume=15|issue=2|pages=e275–e285|year=2008|pmid=18603664}}&lt;/ref&gt;

Shuningdek, kortikosteroidlar, [[Butadion|fenilbutazon]], fenitoin va glibenklamid kabi jiddiy nojoʻya taʼsirlarni keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan anʼanaviy dorilar bilan baʼzi oʻsimlik preparatlarini soxtalashtirish haqida xabar berilgan.

Biroq, koʻplab salbiy reaksiyalar Xitoy tibbiyotini notoʻgʻri ishlatish yoki suiisteʼmol qilish bilan bogʻliq.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot;&gt;{{jurnal manbasi|journal=Planta Medica|year=2012|volume=76|issue=17|pages=2012–8|title=Toxicological risks of Chinese herbs|last=Shaw D|pmid=21077025|doi=10.1055/s-0030-1250533}}&lt;/ref&gt; Misol uchun, ''Ephedra'' oʻsimligini notoʻgʻri ishlatish (efedrinni oʻz ichiga olgan) salbiy hodisalarga, shu jumladan oshqozon-ichak muammolariga, shuningdek, kardiyomiyopatiyadan toʻsatdan oʻlimga olib kelishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Kilo yoʻqotish yoki erektil disfunksiya uchun [[Dori|farmatsevtika]] bilan soxta mahsulotlar asosiy tashvishlardan biridir.&lt;ref name=&quot;Shaw-2012&quot; /&gt; Xitoy oʻsimlik dori-darmonlari oʻtkir [[jigar]] etishmovchiligining asosiy sababi boʻlgan.

Koʻpgina xitoy oʻsimliklari xavfsizdir, ammo baʼzilari bunday emasligini koʻrsatdi. Hisobotlarda mahsulotlarning dori vositalari, toksinlar bilan ifloslanganligi yoki tarkibiy qismlar haqida notoʻgʻri xabar berilganligi koʻrsatilgan. TCMda ishlatiladigan baʼzi oʻtlar dorilar bilan reaksiyaga kirishishi, nojoʻya taʼsirlarga ega boʻlishi yoki muayyan tibbiy sharoitlari boʻlgan odamlar uchun xavfli boʻlishi mumkin.

== Samaradorlik ==
Ilmiy standartlar boʻyicha etarli metodologiyaga ega deb hisoblangan bir nechta sinovlar mavjud. Samaradorlik isboti kam hujjatlashtirilgan yoki yoʻq.&lt;ref name=&quot;Shang-2007&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1093/ije/dym119|title=Placebo-controlled trials of Chinese herbal medicine and conventional medicine comparative study|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-epidemiology_2007-10_36_5/page/1086|year=2007|last=Shang|first1=A.|last2=Huwiler|first2=K.|last3=Nartey|first3=L.|last4=Jüni|first4=P.|last5=Egger|first5=M.|journal=International Journal of Epidemiology|volume=36|issue=5|pages=1086–92|pmid=17602184}}&lt;/ref&gt; 2016-yilda Cochrane tekshiruvi menopauza bilan bogʻliq simptomlarni engillashtirish uchun „Xitoy oʻsimlik dori-darmonlari platsebo yoki gormonal terapiyadan koʻra koʻproq yoki kamroq samarali ekanligi haqida etarli dalillar yoʻq“ deb topildi. 2012-yilda Cochrane tekshiruvi SARS bilan ogʻrigan bemorlarning oʻlimini kamaytirishda hech qanday farqni aniqlamadi, agar Xitoy oʻsimliklari Gʻarb tabobati bilan bir qatorda faqat Gʻarb tibbiyotiga nisbatan ishlatilganda. 2010-yilda Cochrane tekshiruvi shuni koʻrsatdiki, [[Bavosir|gemoroydan qon]] ketishini toʻxtatish uchun anʼanaviy xitoy tibbiyoti oʻtlarining samaradorligini qoʻllab-quvvatlash uchun etarli ishonchli dalillar yoʻq. 2008-yilda Cochrane tekshiruvi [[Yalligʻlanishga qarshi dorilar|NSAID]] va ogʻiz kontratseptiv tabletkalari kabi anʼanaviy tibbiyot bilan solishtirganda, [[Dismenoreya|ogʻriqli hayz koʻrishni]] yengillashtirishda xitoy oʻsimliklaridan foydalanish boʻyicha istiqbolli dalillarni topdi, ammo topilmalar past uslubiy sifatga ega. 2012-yilgi Cochrane tekshiruvi baʼzi xitoylik dorivor oʻtlar [[gripp]]ning oldini olish va davolashda [[Virusga qarshi preparat|virusga]] qarshi dori sifatida oʻxshash taʼsirga ega ekanligini koʻrsatadigan zaif dalillarni topdi. Ushbu tibbiy tadqiqotlar sifati pastligi sababli, grippni davolash uchun Xitoy dorivor oʻtlaridan foydalanishni qoʻllab-quvvatlash yoki rad etish uchun etarli dalillar mavjud emas. Gripp bilan ogʻrigan odamlarni davolashda xitoy oʻsimlik tibbiyoti qanchalik samarali ekanligini aniqlash uchun kengroq va yuqori sifatli randomizatsiyalangan klinik sinovlarga ehtiyoj bor. 2005-yilda Cochrane tekshiruvi shuni koʻrsatdiki, har qanday oʻsimlikdan foydalanish uchun dalillar zaif boʻlsa-da, baʼzi Xitoy dorivor oʻtlari oʻtkir pankreatitni davolashda samarali boʻlishi mumkinligi haqida past sifatli dalillar mavjud.

Muvaffaqiyatli natijalar kam boʻldi:

[[Bezgak]]ni samarali davolash vositasi boʻlib, u anʼanaviy ravishda isitmani davolash uchun ishlatiladigan ''Artemisia annuadan'' olingan.&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;/ref&gt; Xitoy oʻsimlikshunosligi asosan [[soxta fan]] boʻlib, uning koʻpgina davolash usullari uchun amal qilish mexanizmi yoʻq.&lt;ref name=&quot;swallow&quot;&gt;{{jurnal manbasi|doi=10.1038/448106a|title=Hard to swallow|year=2007|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=448|issue=7150|pages=105–6|pmid=17625521|bibcode=2007Natur.448S.105.}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[[doi:10.1038/448106a|&quot;Hard to swallow&quot;]]. ''[[Tabiat (jurnal)|Nature]]''. '''448''' (7150): 105-6. 2007. [[Bibkod (identifikator)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2007Natur.448S.105. 2007Natur.448S.105.]. [[Raqamli obyekt identifikatori|doi]]:&lt;span class=&quot;cs1-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[[doi:10.1038/448106a|10.1038/448106a]]&lt;/span&gt;. [[PubMed|PMID]]&amp;nbsp;[//pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17625521 17625521].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== Ekologik taʼsirlar ==
[[Fayl:Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg/170px-Seahorse_Skeleton_Macro_8_-_edit.jpg|thumb| Bu kabi quritilgan [[dengiz otlari]] Xitoyda va boshqa joylarda anʼanaviy tibbiyotda keng qoʻllanadi.]]
Yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlardan foydalanishning anʼanaviy amaliyoti TCMda bahsli. Bensky, Clavey va Stogerning keng qamrovli xitoy oʻsimlik matni kabi zamonaviy Materia Medicas qoʻshimchada yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlardan olingan moddalarni muhokama qilib, alternativalarni taʼkidlaydi.

TCM dori sifatida ishlatiladigan yoʻqolib borayotgan turlarning qismlariga yoʻlbars suyaklari va [[Karkidonlar|karkidon shoxi]] kiradi. Brakonerlar [[qora bozor]]ni ana shunday moddalar bilan taʼminlaydi, masalan, karkidon shoxidagi qora bozor soʻnggi 40 yil ichida dunyoda karkidon populyatsiyasini 90 foizdan koʻproqqa kamaytirdi. [[Toshbaqalar|Toshbaqa]] plastroni va [[Dengiz otlari|dengiz]] otlaridan foydalanish bilan bogʻliq xavotirlar ham paydo boʻldi.

TCM ayiq safrosini dorivor vosita sifatida tan oladi. 1988-yilda Xitoy Sogʻliqni Saqlash Vazirligi qish oldidan oʻldirilgan ayiqlarni ishlatadigan safro ishlab chiqarishni nazorat qilishni boshladi. Endi ayiqlarga doimiy [[kateter]] oʻrnatilgan, bu ayiqlarni oʻldirishdan koʻra foydaliroqdir. 12 000 dan ortiq [[Osiyo qora ayigʻi|osiyolik qora ayiqlar]] „ayiq fermalarida“ saqlanadi, ular kichik qafaslarda saqlanish paytida shafqatsiz sharoitlarga duch kelishadi. Kateter qorin boʻshligʻidagi doimiy teshikdan toʻgʻridan-toʻgʻri [[oʻt pufagi]]ga olib boradi, bu esa kuchli ogʻriqlarga olib kelishi mumkin. Xalqaro eʼtiborning ortishi tufayli Xitoy safrodan foydalanishni toʻxtatdi; Ushbu ingredient oʻrniga soʻyilgan qoramoldan olingan oʻt pufagi (牛胆 niú dǎn) tavsiya etiladi.

Osiyo anʼanaviy tibbiyot savdosiga yordam berish uchun Amerika ginsengini yigʻish jenshenni soʻnggi ikki asr davomida Shimoliy Amerikada eng koʻp yigʻib olingan yovvoyi oʻsimlikka aylantirdi va bu oxir-oqibat CITES II ilovasi roʻyxatiga olib keldi.

== Amaldagi oʻtlar ==
Xitoy oʻsimlikshunosligi potentsial ishonchsiz mahsulot sifati, xavfsizlik xavfi yoki sogʻliq uchun notoʻgʻri maslahatlarga ega boʻlgan [[Soxta fan|soxta ilmiy]] amaliyotdir. Oʻsimlik mahsulotlarini Xitoy GMP (Yaxshi ishlab chiqarish jarayoni) kabi tartibga soluvchi organlar mavjud. Biroq, oʻsimlik mahsulotlarini tayyorlashda sifat nazorati yoʻqligining sezilarli holatlari mavjud. Gerbologiya amaliyoti va kasalliklarga qarshi faoliyat uchun mahsulot samaradorligi boʻyicha yuqori sifatli ilmiy tadqiqotlar etishmayapti. Quyida sanab oʻtilgan oʻsimlik manbalarida isteʼmolchilarning yosh guruhlari va ular uchun moʻljallangan kasallik sharoitlari boʻyicha samaradorlik yoki xavfsizlikning isboti kam yoki umuman yoʻq.

Umumiy foydalanishda 300 dan ortiq oʻtlar mavjud. Eng koʻp ishlatiladigan oʻtlardan 人参 ; {{lang-zh|{{linktext|枸杞子}}}} (gǒuqǐzǐ (''sinensis'' 当归 [[Astragal|dānggaláng]] 黄耆 (白术) {{lang-zh|柴胡}} dolchin (姜 ({{lang-zh|桂枝}} va 黄连 ({{lang-zh|肉桂}} jiāng), ({{lang-zh|茯苓}}), [[qizilmiya]] ({{lang-zh|甘草}}), ''efedra sinica'' (麻黄), pion (oq: {{lang-zh|白芍}} 地黄 {{lang-zh|赤芍}} va rhubarb (大黄 丹参 salvia

== 50 ta asosiy oʻtlar ==
Xitoy oʻtshunosligida maʼlumotnoma matnida keltirilgan 50 ta „asosiy“ oʻtlar mavjud, garchi bu oʻtlar boshqa matnlarda umuman tan olinmagan. Oʻsimliklar quyidagilardir:
{| class=&quot;wikitable&quot;
![[Binar nomenklatura|Binomial tuzilishi]]
!Xitoycha nomi
!Inglizcha umumiy nom (mavjud boʻlsa)
|-
|''Agastache rugosa'', ''Pogostemon cablin''&lt;ref name=&quot;pfafagast&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Agastache+rugosa|sarlavha=Agastache rugosa &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20060412081255/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Agastache+rugosa|arxivsana=April 12, 2006}}&lt;/ref&gt;
|huò xiāng ({{linktext|藿|香|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200019465|sarlavha=Agastache rugosa in Flora of China @ efloras.org|kirish sanasi=2008-02-19}}&lt;/ref&gt;
|Korean mint, Patchouli
|-
|''Alangium chinense''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Alangium+chinense|sarlavha=Alangium chinense &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|sana=June 2004|nashriyot=Plants for a Future|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100506020647/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Alangium+chinense|arxivsana=May 6, 2010}}&lt;/ref&gt;
|bā jiǎo fēng ({{linktext|八|角|枫|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;alangium-efloras&quot; /&gt;
|Chinese Alangium root
|-
|''Anemone chinensis'' (syn. ''Pulsatilla chinensis'')&lt;ref name=&quot;taxon404160&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://mbbs.cucas.edu.cn/mbbschina/2012-01-07/2015_top_mbbs_programs_in_China.shtml|sarlavha=2015 Top MBBS Programs in China|kirish sanasi=2008-02-05|nashriyot=CUCAS|arxivsana=2014-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141111132043/http://mbbs.cucas.edu.cn/mbbschina/2012-01-07/2015_top_mbbs_programs_in_China.shtml}}&lt;/ref&gt;
|bái tóu weng ({{linktext|白|头|翁|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;alangium-efloras&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200014707|sarlavha=Alangium chinense in Flora of China @ efloras.org|kirish sanasi=2008-02-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;taxon404160&quot; /&gt;
|Chinese anemone
|-
|''Anisodus tanguticus''
|shān làng dàng ({{linktext|山|莨|菪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;efloras&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200020508|sarlavha=Anisodus tanguticus in Flora of China @efloras.org|kirish sanasi=2008-02-05}}&lt;/ref&gt;
|(trans.) Mountain henbane
|-
|''Ardisia japonica''
|zǐ jīn niú ({{linktext|紫|金|牛|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;foc&quot;&gt;Flora of China: [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=200016777 ''Ardisia japonica'']&lt;/ref&gt;
|Marlberry
|-
|''Aster tataricus''
|zǐ wǎn ({{linktext|紫|菀|lang=zh}})
|Tatar aster, Tartar aster
|-
|''Astragalus propinquus'' (syn. ''Astragalus membranaceus'')&lt;ref name=&quot;ildis&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ildis.org/LegumeWeb/?version~10.01&amp;LegumeWeb&amp;tno~16104|sarlavha=Astragalus propinquus|kirish sanasi=25 October 2019|sana=16 June 2018|ish=ILDIS LegumeWeb|nashriyot=International Legume Database &amp; Information Service}}&lt;/ref&gt;
|huáng qí ({{linktext|黄|芪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;althealing-huang-qi&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://alternativehealing.org/huang_qi.htm|sarlavha=Huang qi, Complementary and Alternative Healing University|kirish sanasi=2008-02-19}}&lt;/ref&gt; or běi qí ({{linktext|北|芪|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;althealing-huang-qi&quot; /&gt;
|Mongolian milkvetch
|-
|''[[Choy (buta)|Camellia sinensis]]''
|chá shù ({{linktext|茶|树|lang=zh}}) or chá yè ({{linktext|茶|叶|lang=zh}})
|Tea plant
|-
|''Cannabis sativa''
|dà má ({{linktext|大|麻|lang=zh}})
|Cannabis
|-
|''[[Maxsar|Carthamus tinctorius]]''
|hóng huā ({{linktext|红|花|lang=zh}})
|Safflower
|-
|''[[Dolchin|Cinnamomum cassia]]''
|ròu gùi ({{linktext|肉|桂|lang=zh}})
|Cassia, Chinese cinnamon
|-
|''Cissampelos pareira''
|xí shēng téng ({{linktext|锡|生|藤|lang=zh}}) or ({{linktext|亞|乎|奴|lang=zh}})
|Velvet leaf
|-
|''Coptis chinensis''
|duǎn è huáng lián ({{linktext|短|萼|黄|连|lang=zh}})
|Chinese goldthread
|-
|''Corydalis yanhusuo''
|yán hú suǒ ({{linktext|延|胡|索|lang=zh}})
|Chinese poppy of Yan Hu Sou
|-
|''Croton tiglium''
|bā dòu ({{linktext|巴|豆|lang=zh}})
|Purging croton
|-
|''Daphne genkwa''
|yuán huā ({{linktext|芫|花|lang=zh}})
|Lilac daphne
|-
|''Datura metel''
|yáng jīn huā ({{linktext|洋|金|花|lang=zh}})
|Devil’s trumpet
|-
|''[[Bangidevona|Datura stramonium]]''
|zǐ huā màn tuó luó ({{linktext|紫|花|曼|陀|萝|lang=zh}})
|Jimson weed
|-
|''[[Dendrobium nobile]]''
|shí hú ({{linktext|石|斛|lang=zh}}) or shí hú lán ({{linktext|石|斛|兰|lang=zh}})
|Noble dendrobium
|-
|''Dichroa febrifuga''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Dichroa+febrifuga|sarlavha=Dichroa febrifuga &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090117143642/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Dichroa+febrifuga|arxivsana=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;
|cháng shān ({{linktext|常山}})
|Blue evergreen hydrangea, Chinese quinine
|-
|''Ephedra sinica''
|cǎo má huáng ({{linktext|草|麻|黄|lang=zh}})
|Chinese ephedra
|-
|''[[Evkommiya|Eucommia ulmoides]]''
|dù zhòng ({{linktext|杜|仲|lang=zh}})
|Hardy rubber tree
|-
|''Euphorbia pekinensis''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Euphorbia+pekinensis|sarlavha=Euphorbia pekinensis &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090116001358/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Euphorbia+pekinensis|arxivsana=January 16, 2009}}&lt;/ref&gt;
|dà jǐ ({{linktext|大|戟|lang=zh}})
|Peking spurge
|-
|''Flueggea suffruticosa'' (formerly ''Securinega suffruticosa'')
|yī yè qiū ({{linktext|一|叶|秋|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Securinega+suffruticosa|sarlavha=Securinega suffruticosa – Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090117174920/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Securinega+suffruticosa|arxivsana=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|''Forsythia suspensa''
|liánqiáo&lt;ref&gt;Xiandai Hanyu Cidian. Commercial Press, fifth Edition, p. 844.&lt;/ref&gt; ({{linktext|连|翘|lang=zh}})
|Weeping forsythia
|-
|''Gentiana loureiroi''
|dì dīng ({{linktext|地|丁|lang=zh}})
|
|-
|''Gleditsia sinensis''
|zào jiá ({{linktext|皂|荚|lang=zh}})
|Chinese honeylocust
|-
|''Glycyrrhiza uralensis''
|gān cǎo ({{linktext|甘|草|lang=zh}})&lt;ref name=&quot;pfaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Glycyrrhiza+uralensis|sarlavha=Glycyrrhiza uralensis – Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090115192919/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Glycyrrhiza+uralensis|arxivsana=January 15, 2009}}&lt;/ref&gt;
|Licorice
|-
|''Hydnocarpus anthelminticus'' (syn. ''H. anthelminthica'')
|dà fēng zǐ ({{linktext|大|风|子|lang=zh}})
|Chaulmoogra tree
|-
|''Ilex purpurea''
|dōngqīng ({{linktext|冬|青|lang=zh}})
|Purple holly
|-
|''Leonurus japonicus''
|yì mǔ cǎo ({{linktext|益|母|草|lang=zh}})
|Chinese motherwort
|-
|''Ligusticum wallichii''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfaf.org/database/plants.php?Ligusticum+wallichii|sarlavha=Ligusticum wallichii &amp;#124; Plants For A Future database report|kirish sanasi=2008-02-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080303144528/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Ligusticum+wallichii|arxivsana=March 3, 2008}}&lt;/ref&gt;
|chuān xiōng ({{linktext|川|芎}})
|Szechwan lovage
|-
|''Lobelia chinensis''
|bàn biān lián ({{linktext|半|边|莲|lang=zh}})
|Creeping lobelia
|-
|''[[Baxmal daraxt|Phellodendron amurense]]''
|huáng bǎi ({{linktext|黄|柏|lang=zh}})
|Amur cork tree
|-
|''Platycladus orientalis'' (formerly ''Thuja orientalis'')
|cè bǎi ({{linktext|侧|柏|lang=zh}})
|Chinese arborvitae
|-
|''Pseudolarix amabilis''
|jīn qián sōng ({{linktext|金|钱|松|lang=zh}})
|Golden larch
|-
|''Psilopeganum sinense''
|shān má huáng ({{linktext|山|麻|黄|lang=zh}})
|Naked rue
|-
|''Pueraria lobata''
|gé gēn ({{linktext|葛|根|lang=zh}})
|Kudzu
|-
|''Rauvolfia serpentina''
|shégēnmù ({{linktext|蛇|根|木|lang=zh}}), cóng shégēnmù ({{linktext|從|蛇|根|木|lang=zh}}) or yìndù shé mù ({{linktext|印|度|蛇|木|lang=zh}})
|Sarpagandha, Indian snakeroot
|-
|''Rehmannia glutinosa''
|dìhuáng ({{linktext|地|黄|lang=zh}})&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Rehmannia+glutinosa|sarlavha=Rehmannia glutinosa|kirish sanasi=2012-11-04}}&lt;/ref&gt;
|Chinese foxglove
|-
|''Rheum officinale''
|yào yòng dà huáng ({{linktext|药|用|大|黄|lang=zh}})
|Chinese or Eastern rhubarb
|-
|''Rhododendron qinghaiense''
|Qīng hǎi dù juān ({{linktext|青|海|杜|鹃|lang=zh}})
|
|-
|''Saussurea costus''
|yún mù xiāng ({{linktext|云|木|香|lang=zh}})
|Costus root
|-
|''Schisandra chinensis''
|wǔ wèi zi ({{linktext|五|味|子|lang=zh}})
|Chinese magnolia vine
|-
|''Scutellaria baicalensis''
|huáng qín ({{linktext|黄|芩|lang=zh}})
|Baikal skullcap
|-
|''Stemona tuberosa''
|bǎi bù ({{linktext|百|部|lang=zh}})
|
|-
|''Stephania tetrandra''
|fáng jǐ ({{linktext|防|己|lang=zh}})
|Stephania root
|-
|''Styphnolobium japonicum'' (formerly ''Sophora japonica'')
|huái ({{linktext|槐|lang=zh}}), huái shù ({{linktext|槐|树|lang=zh}}), or huái huā ({{linktext|槐|花|lang=zh}})
|Pagoda tree
|-
|''Trichosanthes kirilowii''
|guā lóu ({{linktext|栝|楼|lang=zh}})
|Chinese cucumber
|-
|''Wikstroemia indica''
|liāo gē wáng ({{linktext|了|哥|王|lang=zh}})
|Indian stringbush
|}

== Boshqa xitoy oʻsimliklari ==
Yuqoridagilarga qoʻshimcha ravishda, koʻplab boshqa xitoy oʻsimliklari va boshqa moddalar keng tarqalgan boʻlib, ular orasida:
{{Div col|colwidth=20em}}
* ''[[Akebia quinata]]'' ({{Lang|zh|木通}})
* ''[[Arisaema heterophyllum]]''&lt;ref&gt;{{veb manbasi |script-title=zh:天南星 |title=Tiannanxing |url=http://libproject.hkbu.edu.hk/was40/detail?channelid=47953&amp;searchword=pid=B00106 |website=Hong Kong Baptist University |language=zh |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151019004937/http://libproject.hkbu.edu.hk/was40/detail?channelid=47953&amp;searchword=pid%3DB00106 |archive-date=2015-10-19 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.legislation.gov.hk/blis_ind.nsf/d2769881999f47b3482564840019d2f9/75693bae1ea33cd3482567fa00292a6a?OpenDocument |title=Cap 549 Sched 2 CHINESE HERBAL MEDICINES (CHINESE MEDICINE ORDINANCE) |publisher=Legislation.gov.hk |access-date=2012-11-04}}&lt;/ref&gt; ({{Lang|zh|胆南星}})
* ''[[Chenpi]]'' (sun-dried tangerine (mandarin) peel) ({{Lang|zh|陳皮}})
* ''[[Clematis]]'' ({{Lang|zh|威灵仙}})
* ''[[Concretio silicea bambusae]]'' ({{Lang|zh|天竺黄}})
* ''[[Caterpillar fungus|Cordyceps sinensis]]'' ({{Lang|zh|冬虫夏草}})
* ''[[Curcuma]]'' ({{Lang|zh|郁金}})
* ''[[Dalbergia odorifera]]'' ({{Lang|zh|降香}})
* ''[[Myrrh]]'' ({{Lang|zh|没药}})
* ''[[Frankincense]]'' ({{Lang|zh|乳香}})
* ''[[Persicaria]]'' ({{Lang|zh|桃仁}})
* ''[[Patchouli]]' ({{Lang|zh|广藿香}})
* ''[[Polygonum]]'' ({{Lang|zh|虎杖}})
* ''[[Sparganium]]'' ({{Lang|zh|三棱}})
* ''[[Zedoary]]'' (''Curcuma zedoaria'') ({{Lang|zh|莪朮}})
{{Div col end}}

== Manbalar ==
{{manbalar|30em}}

[[Turkum:Xitoy anʼanaviy tibbiyotida qoʻllaniladigan oʻsimliklar]]
[[Turkum:Anʼanaviy tibbiyot]]
[[Turkum:Xitoy anʼanaviy tibbiyoti]]
[[Turkum:Muqobil tibbiyot]]
[[Turkum:Oʻsimlikshunoslik]]
[[Turkum:Xitoy anʼanalari]]
[[Turkum:Farmakognoziya]]</text>
      <sha1>b323zzdbdu4tumlumgiwp3ttc2erd8a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dario Fo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>817130</id>
    <revision>
      <id>6156248</id>
      <parentid>6134484</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:05:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57986" sha1="9n258pjrcj7il381zat99kx7tvyyur1" xml:space="preserve">{{Yozuvchi bilgiqutisi|Ismi=Dario Fo|Tasvir=Dario Fo, Italian playwright.jpg|Eni=250px|Tavallud sanasi=1926-yil, 24-mart|Asl ismi=Dario Luigi Angelo Fo|Tavallud joyi=Leggiuno, Sangiano, Varese, Italiya|Vafot sanasi=2016-yil, 13-oktyabr|Vafot joyi=Milan, Italiya|Faoliyat turi=Ssenariynavis, aktyor, rejissyor, kompozitor|Janr=Drama|Mukofotlari=Nobel Prize in Literature,
1997|Sayt=www.dariofo.it|Imzo=Dario Fo firma.svg}}

'''Dario Luigi Angelo Fo''' (1926-yil 24-mart — 2016-yil-13-oktyabr) — [[italiya]]lik [[dramaturg]], [[aktyor]], teatr rejissyori, sahna rassomi, qoʻshiqlar muallifi, Italiya chap qanot partiyasining siyosiy targʻibotchisi va 1997-yil [[adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti]] laureati edi&lt;ref name=&quot;mitchell-3&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 3&lt;/ref&gt;. Oʻz davrida u „jahon teatrida asarlari eng koʻp ijro etilgan zamonaviy dramaturg“ boʻlgan edi&lt;ref name=&quot;mitchell-xiii&quot;&gt;Mitchell 1999, p. xiii&lt;/ref&gt;. Uning dramatik asarlarining aksariyati improvizatsiyaga bogʻliq boʻlib, teatrning „noqonuniy“ shakllarini masalan, ''giullari'' (oʻrta asrlarga xos yoʻnalish)&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 4&lt;/ref&gt; va eng mashhuri, qadimgi italyan ''commedia dell’arte'' uslublarini tiklashga asoslangan&lt;ref name=&quot;mitchell-91-92&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 91-92&lt;/ref&gt;.

Uning pyesalari 30 ta tilga tarjima qilingan va butun dunyoda, jumladan Argentina, [[Bolgariya]], Kanada, Chili, Eron, Niderlandiya, Polsha, Ruminiya, Janubiy Afrika, Janubiy Koreya, Ispaniya, Shri-Lanka&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Prasanna brings 'Debiddoʻ |url=http://www.sundaytimes.lk/100523/Magazine/sundaytimestvtimes_6.html}}&lt;/ref&gt;, Shvetsiya, Buyuk Britaniya&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.doollee.com/PlaywrightsF/fo-dario.html#45251|sarlavha=Dario Fo - complete guide to the Playwright, Plays, Theatres, Agent|nashriyot=doollee.com|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil|arxivsana=10-oktyabr 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161010003451/http://www.doollee.com/PlaywrightsF/fo-dario.html#45251}}&lt;/ref&gt;, AQSH&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://americanrepertorytheater.org/bio/dario-fo/|sarlavha=Dario Fo|ish=A.R.T.}}&lt;/ref&gt; va Yugoslaviyada sahnalashtirilgan&lt;ref name=&quot;mitchell-65&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 65&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-101&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 101&lt;/ref&gt;. Uning 1960, 1970 va 1980-yillardagi ishlari suiqasdlar, korrupsiya, uyushgan jinoyatchilik, irqchilik, Rim-katolik ilohiyotshunosligi va urush tanqid qilingani bilan ajralib turadi. 1990 va 2000-yillar davomida u Forza Italia va uning rahbari [[Silvio Berlusconi]]ni ijodiy tanqid qilib kelgan. 2010-yillarda esa, u European sovereign debt crisis (Yevropa suveren qarz inqirozi) sharoitida banklardagi vaziyatlarni yoritishga harakat qilgan. Shuningdek, 2010-yillarda u Beppe Grillo boshchiligidagi „Five Star Movement“ harakatining asosiy mafkurachiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://genova.repubblica.it/dettaglio-news/13:37-13:37/4434549|sarlavha=M5S: arrivato Grillo, sotto il palco anche Dario Fo - Genova la Repubblica.it|nashriyot=genova.repubblica.it|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil|arxivsana=4-dekabr 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131204200004/http://genova.repubblica.it/dettaglio-news/13:37-13:37/4434549}}&lt;/ref&gt;, bu harakat aʼzolari uni „Master“ (ustoz, usta) deb atalgan.

Foning „''Mistero Buffo''“ deb nomlangan va Yevropa, Kanada va [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasi]] boʻylab 30 yil davomida namoyish etilgan, ''pièce'' célèbre urushdan keyingi Yevropa teatridagi eng bahsli va mashhur tomoshalardan biri sifatida tan olingan va kardinal Ugo Poletti va kardinal Vicar tomonidan Rim yeparxiyasi uchun „televidenie tarixidagi eng kufrli shou“ sifatida qoralangan&lt;ref name=&quot;mitchell-3&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Zaccuri |first=Alessandro |date=13-oktyabr 2016-yil |title=Milano. Addio a Fo, il primo Nobel anomalo |language=italyancha |trans-title=Milan, Farewell to Fo, the anomalous Nobel laureate |work=[[Avvenire]] |location=[[Milan]] |url=https://www.avvenire.it/agora/pagine/addio-a-dario-fo-nobel-anomalo |access-date=3-dekabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. Asardagi ''Non Si Paga!'' ''Non Si Paga!'' ''jumlasining'' (''Toʻlay olmaysizmi?'' ''Toʻlamang!'') ingliz tilidagi tarjimasi faol ravishda qoʻllana boshladi&lt;ref name=&quot;lyn_gardner_guardian_pay&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gardner |first=Lyn |date=18-aprel 2010-yil |title=Low Pay? Don't Pay! |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/stage/2010/apr/18/low-pay-dont-pay-review |access-date=18-aprel 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. „Pyesa ishchilar sinfining harakatlari va reaksiyalaridagi universal jihatlarni aks ettiradi“.

Uning 1997-yil adabiyot boʻyicha Nobel mukofotini olishi „XX asr jahon teatridagi asosiy shaxs sifatida Foning xalqaro eʼtirofini“ belgilab berdi&lt;ref name=&quot;mitchell-xiv&quot;&gt;Mitchell 1999, p. xiv&lt;/ref&gt;. Shvetsiya akademiyasi Foni „hokimiyatni soʻz bilan savalab, ezilganlarning qadr-qimmatini himoya qilishda [[oʻrta asr]]larning hazil-mutoyibalariga xos ravishda taqlid qiluvchi“ yozuvchi sifatida eʼtirof etgan&lt;ref name=&quot;nobelprize&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Nobel Prize in Literature 1997|nashriyot=Nobelprize|sana=7-oktyabr 2010-yil|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1997|kirish sanasi=7-oktyabr 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. F teatr kompaniyasiga egalik qilgan va uni boshqargan. Fo eʼtiqod jihatdan [[Ateizm|ateist]] edi&lt;ref&gt;Dario Fo, ''Il paese dei mezaràt'', Feltrinelli, Milano, 2004&lt;/ref&gt;.

== Yoshlik davri va taʼlim ==
Toʻngʻich farzand Fo Lago Maggiorening sharqiy qirgʻogʻi yaqinidagi Lombardiyaning [[Varese (provinsiya)|Varese provinsiyasidagi]] [[Sangiano]] shahrida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Uning ukasi Fulvio teatr maʼmuri, singlisi Bianka Fo Garambois yozuvchi boʻlmoqchi edi&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Ularning onasi, Pina Rota Fo, dehqonlar oilasidan boʻlib, bir paytlar urushlar orasidagi hudud haqida „''Il paese delle rane“'' kitobini yozgan (''Qurbaqalar mamlakati'', 1978)&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Otasi Felice Italiya davlat temir yoʻlining stansiya boshligʻi boʻlgan va yangi lavozimlarga koʻchirilganidan soʻng, oila koʻpincha [[Shveysariya]] chegarasi boʻylab koʻchib yurgan&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Sotsialist Felice ham aktyor boʻlib, havaskor teatr jamoasida [[Henrik Ibsen|Ibsen]] asarlarida rol oʻynab ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 47&lt;/ref&gt;. Fo hikoya qilishni ona tomondan bobosi va lombard baliqchilari hamda shisha ustalaridan oʻrgangan. Foning bolaligi oʻtgan joylar orasida [[Porto Valtravaglia]] ham boʻlgan, bu koloniyada Italiyadagi aqldan ozgan odamlarning eng koʻp foizi istiqomat qilar edi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 49&lt;/ref&gt;.

1942-yilda Fo Brera Academyda oʻqish uchun [[Milan (shahar)|Milanga]] koʻchib oʻtdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 49&lt;/ref&gt;. Biroq, bu vaqtda [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] boshlanib qoldi. 16 yoshida Fo Mussolinining „Repubblica Sociale Italiana“ fashistik armiyasi tomonidan chaqirilgan soʻnggi avlod askarlarining aʼzosiga aylandi. Yillar oʻtib, uning qaysi ijtimoiy guruhga mansubligi haqida soʻrashganda, Fo dastlab oilasi anti-fashistik harakatda faol boʻlgani sababli past harbiy darajani qabul qilishni afzal koʻrganligini aytgan. Fo otasiga yashirincha qochqinlar va ittifoqchilar askarlarini lombard dehqonlari qiyofasida yashirib, Shveysariyaga olib oʻtishda yordam bergan&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;. Uning otasi, shuningdek, yahudiy olimlarni Shveysariyagacha yashirincha olib oʻtishda yordam bergan deb taxmin qilinadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Duval Smith |first=Alex |date=14-oktyabr 2005-yil |title=A Nobel Calling: 100 Years of Controversy |work=[[The Independent]] |quote=1997: As a young man, the author of ''Accidental Death of an Anarchist'' was conscripted into Mussolini's army towards the end of the war, but escaped and hid in an attic... His father played a key role in the Resistance during the Second World War, smuggling Jewish scientists into Switzerland.}}&lt;/ref&gt;. Urush tugashi yaqinlashganda, Fo oʻq-dorilar yetishmasligi tufayli uni tez orada xizmatdan olishlarini taxmin qilgan holda harbiy-dengiz kuchlarining zenit diviziyasiga qoʻshildi. U adashgan edi, chunki uni [[Benito Mussolini]]ning oʻzi keltirilgan Monzadagi lagerga joʻnatishgan. Fo koʻp oʻtmay yolgʻon hujjatlar yordamida xizmatni tashlab ketib, parashyutchilar eskadroniga qoʻshilishdan oldin bir muddat bekor yurdi. Keyin u bu yerdagi xizmatni ham tark etdi, bu esa Resistance (Qarshilik harakati) uchun keyingi muvaffaqiyatsiz qidiruvga sabab boʻldi, qidiruv davomida u qishloqning ovloq joylarida tunab yurdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;.

Urushdan keyin Fo Brera Academyga qaytib, Politecnico di Milanoda arxitektura fakultetiga oʻqishga kirdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 49&lt;/ref&gt;. U Rim meʼmorchiligi boʻyicha dissertatsiya boshladi, ammo, urushdan keyingi arxitektorlar undan kutayotgan arzon-garov ishlarni bajarishni istamagani uchun yakuniy imtihonlari oldidan oʻqishni tark etdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;. U bundan tushkunlikka tushdi; va bir shifokor unga quvonch keltiradigan narsalarga vaqt sarflashni tavsiya qildi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;. U rasm chizishni boshladi va ''piccoli teatri'' (kichik teatrlar) harakatida ishtirok etdi, unda u improvizatsiya qilingan [[monolog]]larni ijro eta boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.italyonthisday.com/2016/03/dario-fo-writer-and-actor.html|sarlavha=Dario Fo – writer and actor}}&lt;/ref&gt;.

U oʻz ijodiga Beolco, [[Brext Bertolt|Brecht]], [[Anton Chexov|Chekhov]], [[De filippo Eduardo|De Filippo]], Gramsci, [[Vladimir Mayakovskiy|Mayakovskiy]], [[Molière|Moliere]], [[George Bernard Shaw|Shaw]] va Strehler taʼsiri mavjud deb hisoblar edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 50-51; Strehler would later become Foʻs chief rival in Milan, with Fo disagreeing with his interpretations of Brecht, though Brecht himself admired them.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 56. Fo declared [[Anton Chekhov]] and [[George Bernard Shaw]] to be his favourite playwrights in 1954.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 234. Fo declared [[Angelo Beolco]] (Ruzzante) and [[Molière]] to be his mentors: „both of them authors, actor-managers and directors of their own plays, who were treated with arrogance and contempt by the authorities and their literary lackeys, and hated because they used their stages to fight against hypocrisy and violence by making people laugh.“&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== 1950-yillar ===
1950-yilda Fo [[:it:Franco Parenti|Franko Parenti]] bilan radio aktyorlari tomonidan ijro etilgan estrada shousida ishlashni soʻradi va shundan soʻng 1954-yilgacha davom etadigan ijodiy hamkorlikni boshladi. Fo oʻzining voyaga yetish davri haqidagi hikoyalari bilan tomoshabinlarni zavqlantirardi, bu hikoyalar Parentida ham katta taassurot qoldirdi va ularni „mutlaqo oʻziga xos, gʻayrioddiy yumor, donolik va timsollardan mohirona foydalanilgan“ deb taʼrifladi. U bu haqida yana shunday degan edi: „Spektakl tugagach, biz koʻl boʻylab sayr qilardik va u menga koʻproq hikoyalar aytib berardi. Shunday qilib, biz haqiqatdan nusxa koʻchirmaydigan, balki odamlarni jalb qiladigan va oʻz pozitsiyasini ega yangi turdagi revue loyihasini yaratdik.“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 52&lt;/ref&gt;

1951-yil oxirida, Fo Parenti bilan tajriba orttirganidan soʻng, RAI Italiya milliy radiostansiyasi uni shanba oqshomida Parentining „''Anacleto the Gas Man''“ filmidan keyin efirga uzatiladigan „''Poer nano''“ (''Bechoragina'') komediya serialini yakkaxon ijro etishga taklif qildi. Fo Injil va tarixiy ertaklar asosida kattalar uchun 18 ta ertak monologini yaratdi. Serialda, shuningdek, turli xil oʻzgarishlar kiritilgan Shekspir ertaklari namoyish etildi, masalan, ''[[Hamlet]]ning'' ertak versiyasida, titul qahramoni onasi bilan munosabatlarni davom ettirish uchun otasini oʻldiradi; Ofeliya Hamletning amakisining maʼshuqasi sifatida tasvirlangan, Horatio esa Hamletning choyshabga oʻralgan otasi arvohi sifatida tasvirlanib, u faqat Hamlet mast boʻlganida paydo boʻladi. Serialda, shuningdek, [[Albinizm|albinos]] Otello va Romeoni oʻz bogʻida yirtqich itlar bilan boqadigan sadist Juletta obrazlari ham mavjud&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 53&lt;/ref&gt;. Tashvishga tushgan hokimiyat shouni bekor qildi. Shunga qaramay, Fo uni 1952-yilda Milandagi Teatro Odeon sahnasida ijro etdi, bu unga asarni radio uchun kerak boʻlmagan imo-ishora va harakat bilan boyitishga imkon berdi&lt;ref name=&quot;mitchell-54&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 54&lt;/ref&gt;. Shuningdek, 1952-yilda Fo Giustino Durano bilan ''Cocoricò'' qoʻshigʻini ijro etdi, unda Qoʻshma Shtatlardagi qora tanlilarning taqdiriga bagʻishlangan 20 daqiqalik tasvirlar mavjud edi&lt;ref name=&quot;mitchell-54&quot; /&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo,_Franca_Rame,_Jacopo_Fo.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Dario_Fo%2C_Franca_Rame%2C_Jacopo_Fo.jpg/250px-Dario_Fo%2C_Franca_Rame%2C_Jacopo_Fo.jpg|right|thumb|250x250px| Dario Fo va Franca Rame yangi tugʻilgan oʻgʻli Jacopo bilan.]]
1953-yilda Fo Parenti va Durano bilan hamkorlikda I Dritti (Stendaplar) deb nomlangan oʻzlarining revue kompaniyasida ''Il dito nell’occhio'' (''Koʻzdagi barmoq'') nomli revue loyihasi uchun toʻplamlar va kostyumlarni tayyorlab, birgalikda ssenariy yozishgan va rejissyorlik qilishgan&lt;ref name=&quot;mitchell-55&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 55&lt;/ref&gt;. Ushbu dastlabki yillarda Fo xuddi Ettore Petroliniki singari italyan aktyor-yozuvchi anʼanalaridan taʼsirlanib ijod qilgan&lt;ref name=&quot;soriani&quot;&gt;Soriani 2020, p. 145&lt;/ref&gt;. Uning birinchi revue sarlavhasi Italiya Kommunistik partiyasining (PCI) ''l’Unità'' gazetasidagi ustunga kinoya sifatida tanlangan edi&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot;/&gt;. ''Il dito nell’occhio'' ''Poer'' nanoga oʻxshash 21 sahnadan iborat boʻlib, undan farqli oʻlaroq, asosan dunyoning satirik tarixi bilan yoritiladi&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot; /&gt;. Fo epizod rol oʻynagan soʻnggi spektakl kassada muvaffaqiyat qozondi va Milandagi Piccolo Teatroda 113 ta spektakldan soʻng gastrol safariga chiqarildi&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-57&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 57&lt;/ref&gt;. 1953-yil Fo sahnaga qoʻshiqlar olib kelishni ham boshladi. U Fiorenzo Carpi bilan hamkorlik qilgan; 1967-yilga qadar Foning barcha spektakllarida Carpi musiqasidan foydalanilgan. Ularning birinchi qoʻshigʻi „La luna è una lampadina“ („Oy — lampochka“) Foning eng mashhur qoʻshigʻlaridan biri hisoblanadi&lt;ref name=&quot;mitchell-57&quot; /&gt;.

Fo ''Sette giorni a Milano revuesi ustida ishlash vaqtida'' teatrchilar oilasining qizi Franca Rame bilan tanishgan. Keyinroq ular unashtirishdi va 1954-yil 24-iyunda turmush qurishdi. Ularning Jacopo ismli oʻgʻli boʻlib (1955-yil 31-martda tugʻilgan), u ham yozuvchidir&lt;ref name=&quot;mitchell-55&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 55&lt;/ref&gt;.

Moliyaviy muvaffaqiyatsizlik tufayli I dritti jamoasi boʻlinib ketib, Fo ssenariy muallifi sifatida ish boshlash umidida oilasi bilan [[Rim]]ga koʻchib oʻtdi&lt;ref name=&quot;mitchell-59&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 59&lt;/ref&gt;. U yerda ular Roberto Rossellini va [[Ingrid Bergman]] bilan qoʻshni boʻlib yashashgan&lt;ref name=&quot;mitchell-59&quot; /&gt;. Fo koʻplab spektakllarning sahnalashtirish jarayonida ishlagan, jumladan Dino De Laurentiisda ham. Rame Bolzano Teatro Stabileda faoliyat olib borgan. 1956-yilda Fo Rame bilan birgalikda Jacques Tati, [[Buster Keaton]] va [[Charlie Chaplin]] taʼsiri asosida suratga olingan Karlo Lizzanining „''Lo svitato“'' filmi uchun ssenariy yozgan va rol oʻynagan. Filmda Fo „osmonoʻpar binolar va zamonaviy texnologiyalardan iborat neo-kapitalistik Milanda adashib qolgan mehmonxona hammoli“ rolini ijro etgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 59-60&lt;/ref&gt;. Keyinchalik, boshqa filmlarda ham ishtirok eta boshlagan.

1958-yilda er-xotin Milanga qaytib kelishdi, Ramega Arlecchino teatrida bir qator farslarda rol taklif qilishdi&lt;ref name=&quot;mitchell-60&quot; /&gt;. Fo va Rame keyinchalik shu yerda joylashib qolishdi&lt;ref name=&quot;mitchell-60&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 60&lt;/ref&gt;. Fo shunday degan edi: „Men uchun kino darsi texnik nuqtai nazardan tomoshabinlar tushungan narsalarni oʻrganishni anglatardi: ketma-ketliklarga boʻlingan hikoya, tezkor sur’at, keskin dialog va makon va vaqt konvensiyalaridan xalos boʻlish. Ssenariylar ustida ishlash menga dramaturg sifatida shogirdga aylanish imkonini berdi va men yangi texnik vositalar darslarini teatrga oʻtkazishga muvaffaq boʻldim“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 60-61&lt;/ref&gt;.

Compagnia Fo-Ramega asos solish jarayoni shu vaqtdan boshlandi. Fo ssenariylarni yozgan, aktyorlik qilgan, rejissyorlik qilgan va liboslar va sahna jihozlarini loyihalashtirgan. Rame maʼmuriyat ishlari bilan shugʻullangan. Kompaniya Piccolo Teatroda debyut qildi va 1959-yilda Odeon Teatrida har mavsumda namoyish etiladigan oltita toʻliq metrajli pyesalar seriyasini boshladi&lt;ref name=&quot;mitchell-65&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 65&lt;/ref&gt;. Ulardan biri, ''Gli arcangeli non giocano al flipper'' (Arxangellar pinbol oʻynashmaydi) sababli Fo va Rame milliy va keyinchalik xalqaro eʼtirofga sazovor boʻldi. Bu Foning Italiyadan tashqari &amp;mdash; [[Yugoslaviya]], [[Polsha]], [[Niderlandiya]], [[Shvetsiya]] va [[Ispaniya]]da namoyish etilgan birinchi spektakli boʻldi&lt;ref name=&quot;mitchell-65&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 65&lt;/ref&gt;. Keyinchalik bu muvaffaqiyatlar yana davom etdi.

=== 1960-yillar ===
1962-yilda Fo RAI uchun ''Canzonissima'' nomli estrada shousini yozgan va sahnalashtirgan. Fo koʻrsatuvdan italiyaliklarga teatriga oʻxshash, ilgari kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan „arzimas televizor“ dan farq qiladigan televizorni koʻrsatish uchun foydalangan&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot; /&gt;. ''Kanzonissima'' satirik qoʻshiqlar va ishchilar sinfi hayotini aks ettiruvchi tomoshalarni namoyish etdi. Biroq, u koʻp marta senzuraga uchragan. Bir tomoshada ayol jiyanining ish joyiga keladi (konservalangan goʻsht zavodi) va goʻsht qiymalash mashinasiga tushib ketib, qiyma goʻshtiga aylanib chiqadi. Jiyani esa, uni uydagi shkafda saqlagan va doʻstlariga koʻrsatib turgan. Bu „xolalar“da hech qanday eʼtiroz paydo qilmagan boʻlsa ham, goʻsht konservalari ishlab chiqaruvchilari va „umuman sanoatchilar“ning noroziliklariga sabab boʻlgan&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 72-73&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, ''Kanzonissima'' mashhurlikka erishib, millionlab tomoshabinlarni shu darajada oʻziga tortdiki, Ramening taʼbiri bilan aytganda, tomosha vaqtida hamma teatrda boʻlgani sababli Italiya shaharlaridagi taksi haydovchilarining ishi toʻxtab qolgan&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 74-75&lt;/ref&gt;.

Shouning sakkizinchi epizodi &amp;#x2014; qurilish maydonchalarida ishchilar duch keladigan xavfli sharoitlarga ishora qilar edi &amp;#x2014; bu dastur prodyuserlari bilan kelishmovchilikka olib keldi va Fo va Rameni 1962-yil 29-noyabrda loyihadan chiqib ketishga undadi. RAI tomoshani translyatsiya qilmasligini taʼkidladi, chunki bu ish sharoitida qurilish joylaridagi kasaba uyushmalariga boʻlgan norozilik yanada kuchayishi mumkin edi. Ushbu senzura ustidan milliy gʻalayon koʻtarildi, kundalik gazetalarda sarlavhalar va Italiya parlamentida savollar paydo boʻldi. RAI Fo va Rameni sudga berdi va barcha ''Canzonissima'' yozuvlarini yoʻq qildi. Mojaro Fo va Ramening 14 yilga Italiya televideniyesida chiqishinining taqiqlanishiga olib keldi&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 72-73&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo_and_Franca_Rame_with_their_son_Jacopo.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Dario_Fo_and_Franca_Rame_with_their_son_Jacopo.JPG/250px-Dario_Fo_and_Franca_Rame_with_their_son_Jacopo.JPG|right|thumb|250x250px| Fo rafiqasi Franca Rame va ularning oʻgʻli Jacopo bilan.]]
Fo Milandagi Odeon Teatriga „''Isabella, tre caravelle e un cacciaballe“'' (''Izabella, Uch yelkanli kema va yolgʻon odam'') spektakli bilan qaytdi, bu [[Christopher Columbus|Christofer Columbusning]] „anʼanaviy tarix kitobi tasvirini yoʻq qilishga urinish“ deb baholandi. Fo shunday dedi: „Men oʻsha italiyalik ziyolilarga ijodiy hujum qilmoqchi edim, ular hukumat markazida soʻl va Sotsialistik partiyaga boʻlinib, hokimiyat va uning afzalliklarini topib, unga pishloq boʻlagiga otilgan kalamush kabi otildi. Men maktab tarix kitoblarida qahramon sifatida muxrlangan personajni yoʻq qilmoqchi boʻldim, holbuki u aslida hokimiyat mexanizmlari ichida suzib yurishga, qirol bilan oʻyin oʻynashga va hukumat arboblari bilan ayyorona munosabatda boʻlishga harakat qiladigan, oxir-oqibat bir bechoraga aylanadigan inson edi“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 75&lt;/ref&gt;. Fo tahdidli maktublar oldi, Rimda Rame va Foga [[Fashizm|fashistik]] guruhlar hujum qilishdi oʻz navbatida ular ham bunga javob qaytarishdi, keyingi spektakl namoyishi esa bomba tahdidi bilan toʻxtatildi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 76&lt;/ref&gt;. Keyinchalik u bu voqeani ''Johan Padan and the Discovery of the Americans'' muqaddimasida aytib berdi.

''La signora è da buttare'' (Xonimni tashqariga uloqtiring) asari Fo asosiy italyan teatrida qoʻygan yakuniy spektakl edi&lt;ref name=&quot;mitchell-85&quot; /&gt;. 1967-yilda ijro etilgan bu asarda [[Vyetnam urushi|Vetnam urushi]], Lee Harvey Oswald va Jon Kennedyning oʻldirilishi haqidagi dolzarb havolalar mavjud edi. Bu spektakl 1972-yilda amerikalik tanqidchi A. Richard Sogliuzzo Fo ijodiga ingliz tilidagi birinchi tanqidiy asarni chiqardi&lt;ref name=&quot;mitchell-85&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 85&lt;/ref&gt;. U bosh qahramon ayolni „Amerika kapitalizmini ifodalovchi (aynan oʻlimidan oldin) [[Ozodlik haykali]]ga taqlidan oʻrnidan turib, isteʼmol tovarlari bilan toʻldirilgan osmonga koʻtarilgan“ deb talqin qildi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 86&lt;/ref&gt;. AQSh hukumati keyinchalik amalda bekor qilingan McCarran-Walter qonuniga binoan Foga doimiy ravishda taqiqlar qoʻygan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mla.org/About-Us/Governance/Executive-Council/Executive-Council-Actions/2013/Statement-on-the-Importance-of-Unrestricted-Travel-for-Scholarly-Exchange|sarlavha=Statement on the Importance of Unrestricted Travel for Scholarly Exchange|muallif=Modern Language Association of America Executive Council|sana=2013-yil fevral|qaralgan sana=12-fevral 2021-yil|iqtibos=&quot;Thus the United States repeatedly denied an entry visa to the Italian playwright Dario Fo, who was not a member of the Italian Communist Party but a severe critic of Soviet censorship of his work.&quot;}}&lt;/ref&gt;.

1968-yil may oyida Fransiyada sodir boʻlgan voqealardan ilhomlangan Fo va Rame Italiyadagi rasmiy davlat teatrini tashlab, davlat tuzilmasidan tashqarida faoliyat yurituvchi Associazione Nuova Scena teatr jamoasini tashkil etishdi&lt;ref name=&quot;mitchell-89&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 89&lt;/ref&gt;. Ular PCIdan yordam soʻrab, jamoat markazlari va ishchilar klublariga kirishga ruxsat soʻrashdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 90&lt;/ref&gt;. 1968-yil oktyabr oyida ular Foning Chesena shahrida ochilgan &quot;Grande pantomima con [[Cesena|bandiere]] ''e pupazzi piccoli e medi'' &quot; (''Bayroqlar va kichik va oʻrta oʻlchamli qoʻgʻirchoqlar bilan ijro etiluvchi Grand Pantomima'') soʻnggi spektakl gastrolini tashkil qilishdi. Poytaxt, Sanoat konfederatsiyasi, Oliy moliya, cherkov, xalq, isyonchilar va dehqonlarni ifodalovchi personajlar niqoblar bilan aks ettirilgan spektaklda cherkov, monarxiya, armiya va sanoatni dunyoga keltirgan fashizmni ifodalovchi ulkan qoʻgʻirchoq ham qatnashgan&lt;ref name=&quot;mitchell-91-92&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 91-92&lt;/ref&gt;. ''L’operaio conosce 300 parole, il padrone 1000: per questo lui è il padrone'' (''Ishchi 300 ta soʻzni biladi, xoʻjayin 1000 tani biladi, shuning uchun u xoʻjayin''), ''Legami pure che tanto io spacco tutto lo stesso'' (''Hammasini vayron qilaman'') va ''Mistero Buffo'' (Komik-mistik pyesa) asarlari shular jumlasidan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 93-94&lt;/ref&gt;. Foning oʻzi hech qachon Kommunistik partiya aʼzosi boʻlmagan boʻlsa-da&lt;ref name=&quot;mitchell-89&quot; /&gt;. uning sahnada PCI usullari va siyosatini ochiq tanqid qilishi Partiya bilan ziddiyatga olib keldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 95-98&lt;/ref&gt;.

=== 1970-yillar ===
1970-yilda Fo va Rame musiqachi Paolo Ciarchi va administrator Nanni Rikordi bilan birga ''Collettivo Teatrale „La Comune“ nomli'' uchinchi teatr guruhini tashkil qildi&lt;ref name=&quot;mitchell-99&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 99&lt;/ref&gt;. Ular uch yil davomida Milanning ishchilar yashovchi Via Colletta shahridagi tashlandiq ustaxonada (''capannone'') ishlab, uni oʻziga xos jamoat markaziga aylantirdilar va zamonaviy muammolar haqida improvizatsiya asosida spektakl yaratdilar. Ana shunday spektakllardan biri ''Vorrei morire stasera se dovessi pensare che non è servito a niente'' edi. Black Septemberdan ilhomlangan va Renata Viganò sheʼridan olingan sarlavhaga qiziqib, minglab odamlar spektaklni koʻrish uchun kelishdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 99-100&lt;/ref&gt;.
 
Shundan keyin Foning xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan eng mashhur ''pyesasi boʻlgan Morte accidentale di un anarchico'' (''Anarxistning tasodifiy oʻlimi'') dramaturg tomonidan „fojiali fars haqidagi grotesk fars“ sifatida tasvirlangan&lt;ref name=&quot;mitchell-101&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 101&lt;/ref&gt;. U 1970-yil dekabr oyida eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;mitchell-101&quot; /&gt; boʻlib, Fo uni oʻng qanot ekstremistlar va Italiya Maxfiy xizmati 1969-yilda Milandagi Piazza Fontanadagi Banca Nazionale dell’Agricolturaga „terroristik“ hujum uyushtirganidan keyin uni yozgan&lt;ref name=&quot;mitchell-99&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 99&lt;/ref&gt;. (Qarang: keskinlik strategiyasi) Bu fars keyinchalik ''Tutti uniti bilan Italiyaga sayohat qildi!'' ''Tutti insieme!'' ''Ma scusa, quello non è il padrone?'' (''Birlashganmiz!'' ''Hozir hammasi birga!'' ''Voy, bu xoʻjayin emasmi?''), Rame ularni ''Morte'' ''accidentale'' va ''Mistero buffodan'' tashqari Foning eng yaxshi ishi deb hisoblagan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 115&lt;/ref&gt;. ''Morte e resurezione di un pupazzo'' (''Qoʻgʻirchoqning oʻlimi va tirilishi'') ''Grande pantomimaning'' yangilangan versiyasi edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 117&lt;/ref&gt;. Birinchi marta 1972-yil yanvar oyida ijro etilgan ''Fedayn'' asari Falastindagi bir qator avtobiografik hikoyalarga asoslanadi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 119&lt;/ref&gt;.

1973-yil mart oyida, baʼzi mish-mishlarga koʻra, Milan Carabinierisidagi yuqori martabali amaldorlar buyrugʻiga koʻra beshta fashist Rameni oʻgʻirlab ketib, uni mikroavtobusda qurol bilan ushlab turishgan. Ular uni zoʻrlab, kaltaklab, tanasiga sigaret choʻgʻini bosishgan, ustara bilan jarohatlashgan va bogʻga tashlab ketishgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kuennecke |first=Beret |date=2002-yil aprel |title=Resistance Takes Centre Stage |work=Review |url=http://www.socialistreview.org.uk/article.php?articlenumber=7952 |access-date=26-oktyabr 2022-yil |archive-date=13-iyun 2013-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20130613020252/http://www.socialistreview.org.uk/article.php?articlenumber=7952 |url-status=dead }} Review of 'Harlequins of the Revolutionʼ, Joseph Farrell, Methuen, which mentions the rape.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 122&lt;/ref&gt;. Fo va Rame oʻsha yil davomida ''La Comunadedagi'' ajralishga qaramay, Lombardiya va [[Veneto]] boʻylab sayohatni davom ettirdilar; ''Mamma Togni'' parchalari shu vaqtdan boshlab tayyorlana boshlagan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 123-124&lt;/ref&gt;.

1973-yil sentyabr oyida [[Chili|Chileda]] [[Salvador Allende]] oʻz joniga qasd qilganidan soʻng, ''Guerra di popolo in Cile'' (''Chilidagi xalq urushi'') tomoshasi tayyorlangan va mamlakat boʻylab gastrol safari bilan katta qiziqish uygʻotgan. Ayniqsa, uning yakkuniy qismi tomoshabinlarni Italiya boʻylab davlat toʻntarishi eʼlon qilinishidan choʻchib, hayajonlanishga undagan edi. Chiara Valentinining soʻzlariga koʻra, [[Turin]]dagi spektakl paytida tomoshabinlardan biri tahdid ostida qolishidan qoʻrqib, ismlar roʻyxati yozilgan 10 varoq qogʻozni yeb yuborgan; Meranoda esa, talaba derazadan qochishga urinib, oynani sindirib tashlagan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 125-126&lt;/ref&gt;. Politsiya Foni 1973-yil noyabr oyida [[Sassari]] shahrida hibsga oldi, bu hodisa Italiya qonunlariga koʻra, spektakl paytida politsiya teatrga kira olmasligi maʼlum boʻlgach, butun mamlakat boʻylab shov-shuvga sabab boʻldi; Bu mojaro spektakllarga tashrif buyuruvchilar sonini koʻpaytirishga xizmat qildi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 126-127&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo2.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Dario_Fo2.jpg/180px-Dario_Fo2.jpg|left|thumb|226x226px| Dario Fo 1976-yil.]]
1974-yilda kompaniya — endi ''Il Collettivo Teatrale „La Comune“ diretto da Dario Fo'' — Porta Vittoriyadagi (Milanning ishchilar yashaydigan hududi) tashlandiq bozor binosini tozalab, joylashib oldi ba u yerni Palazzina Liberty deb nomladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 128&lt;/ref&gt;. Biroq, yana siyosiy adovatlar sababli Milan kengashi ularni sud qarori bilan u yerdan ham quvib chiqarishga harakat qildi. Ammo, kengash muvaffaqiyatsiz yakunlandi; kompaniyaga shu yerda vaqtincha qolishga ruxsat berildi va jamoa kutubxona, konferensiya markazi, teatr hamda audiovizual ustaxonalar kabi ob’ektlarni ham qurishga kirishdi. Ular ''Porta e Belli contro il potere'' (''Hokimiyatga qarshi Porta va Belli'') asari bilan oʻz ishlarini boshladilar, unda Fo &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda ijod qilgan ikki shoirining sonetlarini oʻqidi, ularni „bu ajoyib matnlar men ularni har shouda oʻqiganimda turlicha jilvalanardi“ deb taʼrifladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 129&lt;/ref&gt;.

Keyin esa, ''Non Si Paga!'' ''Non Si Paga!'' (''Toʻlay olmaysizmi?'' ''Toʻlamang!'') tomoshasi sahnaga chiqdi. Unda Italiya boshdan kechirayotgan ogʻir iqtisodiy inqiroz davrida rivojlangan ''avtoriduzione'' (oʻz-oʻzini qisqartirish) harakati aks ettirilgan boʻlib, unda odamlar bozorlardan xohlagan narsalarini olib ketishadi, ammo faqat qurblari yetgan narsa uchun pul toʻlaydilar. „''Morte accidentiale di un anarchico''“ dan keyingi oʻrinda Foning xalqaro miqyosdagi eng mashhur pyesasi sifatida eʼtirof etilgan bu pyesa 1990-yilga kelib 35 mamlakatda namoyish etilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 130&lt;/ref&gt;. Spektaklning sarlavhasi &quot;Canʼt Pay? Wonʼt Pay! tarzida ingliz tilida soʻzlashuvchilar orasida ham keng tarqalib ketdi&lt;ref name=&quot;lyn_gardner_guardian_pay&quot;/&gt;.

1975-yil iyun oyida Italiya saylovlari davomida Fo Amintore Fanfani haqida „''Il Fanfani rapito“'' (''Fanfanini oʻgʻirlab ketishdi'') asarini yozgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 139-140&lt;/ref&gt;. Shuningdek, 1975-yil iyun oyida Fo, Rame va kompaniyaning boshqa aʼzolari Xitoyga joʻnab ketishdi — Fo keyinchalik oʻzining sayohat haqidagi xotiralarini 1978-yilda Italiya boʻylab gastrolda tomoshabinlarga taqdim etgan „''La storia della tigre''“ (''&quot;Yoʻlbars haqidagi ertak&quot;'') monologida ham eslab oʻtgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 142-143&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-157&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 157&lt;/ref&gt;.

Oʻsha yili (1975) Fo birinchi marta [[Nobel mukofoti]]ga nomzod boʻldi. Ammo, uning oʻzi buni bemaʼni fikr deb hisoblagan edi: „Men har qanday katta hurmatga ega shafqatsiz davlat arboblaridan nafratlanishim bilan mashhur boʻldim. Nobel masalasi men uchun haqiqiy komediya. Men bundan oʻzim tanigan ayrim davlat amaldorlari, sudyalar va siyosatchilarning yuzlari qanday tusga kirishini yaxshi bilaman. Ular ogʻzimni yopish uchun oʻzlariga yoqmagan ishni qilishmoqda va qoʻllarimga kishan solib, qarsak chalishga tayyor turishibdi, shvedlar aynan shunday hiyla qilishadi…(mukofotni qabul qilayotib) oʻzimni xuddi spektakllarimdan birida rol oʻynayotgandek his qilyapman“&lt;ref name=&quot;mitchell-xiv&quot;&gt;Mitchell 1999, p. xiv&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 139&lt;/ref&gt;.

Fo keyinchalik Italiyaning tobora kuchayib borayotgan giyohvandlik muammosiga ham eʼtibor qaratib, quyidagicha xulosa qildi: „Boylar giyohvand moddalarni isteʼmol qilib, ulardan foydalanishsa, kambagʻallar bu moddalarga yem boʻlishadi va ularning quliga aylanishadi“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 144&lt;/ref&gt;. ''La marixuana della mamma è la più bella'' (Onamning marixuanasi eng yaxshisi) deb nomlangan asarda Fo [[Atsetilsalitsil kislota|aspirin]] oʻrniga adashib LSD ichib qoʻygani sababli gallyutsinatsiya ichida shkafda „sayohat qilib“, keyinroq politsiyaning qoʻliga tushib qoladigan bobo rolini ijro etgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 145&lt;/ref&gt;. Fiorenzo Carpi Fo bilan 1967-yilda ishlaganlaridan beri birinchi marta spektakl musiqasi boʻyicha hamkorlik qilish uchun qaytib keldi&lt;ref name=&quot;mitchell-146&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 146&lt;/ref&gt;.

Fo 1977-yilda 14 yillik tanaffusdan soʻng televideniyega qaytdi, chunki undan avvalgi yilgi umumiy saylovlardan keyin RAI maʼmuriyati oʻzgartirilgan edi. Ammo, Fo ikkinchi kanal Rai 2 bilan cheklangan edi, chunki u konservativ Rai 1 kanalidan koʻra koʻproq sotsialistik va diniy boʻlmagan xarakterga ega edi. Uning spektakllarining ikkita sikli efirga uzatildi; Ammo, ''Morte accidentiale di un anarchico'', ''Non Si Paga?'' ''Non Si Paga!'' yoki ''Il Fanfani rapito'' (La Commune ularni doimiy ravishda yozib olish uchun suratga olgan boʻlsa-da) siyosiy sabablarga koʻra efirga taqdim etilmadi&lt;ref name=&quot;mitchell-146&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 146&lt;/ref&gt;. Vatikan hanuzgacha ''Mistero buffoni'' „televidenie tarixidagi eng kufrli shou“ deb qoralaydi&lt;ref name=&quot;mitchell-3&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 3&lt;/ref&gt;. Keyinroq „''Parliamo di donne''“ (''Ayollar haqida gaplashaylik'') teleseriali uchun [[abort]], [[Gender kamsitish|jinsiy aloqa]] va Muqaddas oila kabi mavzularga qaratilgan yangi spektakl tayyorlandi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 147&lt;/ref&gt;.

''Tutta casa, letto e chiesa'' (''Butun uy, Toʻshak va Cherkov'') deb nomlangan beshta monologlar seriyasi ham birinchi marta 1977-yilda taqdim etilib, Rame tomonidan ijro etilgan. Birinchi monolog, ''Il risveglio'' (''Uygʻonish'') da ishchi onaning chaqalogʻi (qoʻgʻirchoq) bilan gaplashayotgani tasvirlangan. ''Una donna tutta sola'' (''Yolgʻiz ayol'') monologida esa, nogironligi boʻlgan, aravachada yuradigan, pornografik filmlarga berilib ketgan akasiga qarshi kurashish bilan birga yigʻlayotgan chaqaloqqa qarab turishga majbur boʻlgan va eri tomonidan xonaga qamab qoʻyilgan, teleskopli erkak, odobsiz notanish bezovta qilaveradigan va sobiq oʻqituvchi sevib qolgan uy bekasi haqida edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 148-149&lt;/ref&gt;. ''La mamma fricchettona'' (''Gʻalati ona'') monologida oilasini tark etib, giyohvand moddalar va ozod muhabbatni izlash uchun cherkov konfessiyalaridan boshpana topgan ona tasvirlangan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 150&lt;/ref&gt;. ''&quot;The Same Old Story&quot;'' monologida hadeb qasam ichaveradigan qoʻgʻirchoqli kichkina qiz tasvirlangan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 150-151&lt;/ref&gt;. Yakuniy monolog, [[Yevripid]] yozganidan koʻra koʻproq, italyancha versiyaga yaqin tarzda yaratilgan „''Medea''“, 1990-yilga kelib 35 mamlakatda ijro etildi.

=== 1980-yillar ===
[[Fayl:Dario_Fo_in_Venice_Film_Festival_02.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Dario_Fo_in_Venice_Film_Festival_02.jpg/250px-Dario_Fo_in_Venice_Film_Festival_02.jpg|right|thumb|250x250px| Dario Fo [[Venesiya|Venetsiyada]], 1985-yil.]]
1980-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari hukumati Fo va Ramening Italiya teatri festivalida ishtirok etishiga toʻsqinlik qildi, bu mamlakatda [[Brext Bertolt|Bertolt Brecht]], [[Charlie Chaplin]] va [[Gabriel García Márquez|Gabriel Garcia Maruesga]] nisbatan koʻrsatilgan munosabatga qiyoslangan&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot; /&gt;. Oʻsha yilning may oyida Nyu-Yorkda boʻlib oʻtgan „An Evening Without Dario Fo and Franca Rame“ (Dario Fo va Franca Ramesiz oqshom) da Arthur Miller, Bernard Malamud, Richard Foreman va [[Martin Scorsese]] ishtirok etdi. Tadbirda „''Non Si Paga? Non Si Paga!“'' ning birinchi qismi hamda Fo va Rame tomonidan yozilgan xat ingliz tilida (Pyero Sciotto tomonidan) oʻqildi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 162&lt;/ref&gt;. Amerika teatr tanqidchilari uyushmasi siyosatchi Edmund Muskiega maktub yubordi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot; /&gt;. 1980-yil dekabr oyida Fo Fransiyada „Histoire du tigre et autres histoires“ (Yoʻlbars haqidagi ertak va boshqa hikoyalar) nomli shaxsiy shousi uchun sahnaga chiqdi&lt;ref&gt;&quot;Dario Fo met un tigre dans son théâtre&quot;, [[Jean-Pierre Thiollet]], ''[[Le Quotidien de Paris]]'', 2 December 1980.&lt;/ref&gt;.

1981-yilda La Kommuna Palazzina Libertydan haydalgandan soʻng, „''Tutta casa“ ning ikkinchi versiyasi &quot;letto e chiesa'' „ Teatro Odeonda namoyish etildi, Fo va Rame 16 yil ichida birinchi marta shu yerda konsert berdi&lt;ref name=&quot;mitchell-157&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 157&lt;/ref&gt;. Shuningdek, oʻsha yili (yanvar oyida) ''“Clacson, trombette e pernacchi&quot;'' (''Nogʻoralar va malinalar'') birinchi marta Milandagi Cinema Cristalloda namoyish etildi, bu Foning besh yil avval „''La marixuana della mamma è la più bella''“ filmidan keyingi&lt;ref name=&quot;mitchell-163&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 163&lt;/ref&gt; Milanda 34 marta ijro etilgan hamda 50 000 kishi tomosha qilgan birinchi yangi spektakli edi. U keyinroq boshqa 15 ta mamlakatda ham namoyish etilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 166&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 168&lt;/ref&gt;.

1983-yilda Rame (oʻzining zoʻrlanish hodisasi haqida yozilgan) „The Rape“ (''Zoʻrlash)'' monologini ''Coppia aperta, quasi spalancata'' (''Ochiq juftlik'') asariga muqaddima sifatida kiritganidan soʻng, italyan senzuralari bu spektaklni 18 yoshdan kattalar uchun cheklab qoʻydi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 172&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 176-177&lt;/ref&gt;. 1983-yilda Fo tomonidan yozilgan „''Il candelaio“'' (Sham yasovchi) monologi uning ingliz Elizabethian Theatre teatriga boʻlgan katta qiziqishini koʻrsatib berdidi va „''Quasi per caso una donna: Elisabetta''“ (''Elizabet: Deyarli tasodifan yaralgan ayol'') dan oldin 1984-yil oxirida Fo va Rame shu yerda ish boshladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 177&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 182&lt;/ref&gt;.

1983-yil sentyabr oyida AQSh hukumati Fo va Ramega mamlakatga kirishga yana ruxsat bermadi va Foni hayratda qoldirib, ularni „terrorchi guruhlarni qoʻllab-quvvatlovchi tashkilotlarga mansublikda“ aybladi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 162&lt;/ref&gt;. Oʻsha paytda Fo pyesalari [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarda]] eng keng tarqalgan chet ellik yozuvchi edi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot; /&gt;. Mashhur prodyuser Jozeph Papp oʻz nomidan oʻzi ham sobiq aktyor boʻlgan AQSh prezidenti [[Ronald Reagan]]ga telegramma yoʻlladi, ammo natija boʻlmadi. Fo va Rame ishsiz qolgan ishchilar, ishgʻol qilingan ish joylari, nogironlar, mahbuslarning oilalari va boshqa sabablar bilan koʻrilgan har qanday zarar qoplanishini talab qilib [[Amerika Qoʻshma Shtatlari davlat departamenti|AQSh Davlat departamentiga]] qarshi sudga murojaat qilishdi.

Fo Milanda matbuot anjumani oʻtkazib, AQSh rasmiylarining oʻzi va uning rafiqasi uchun qilgan ogʻir jinoyatini tushuntirib berdi: „Bizdan Italiyada jinoyat qilgan va terrorchilarga yordam bergan Italiya fuqarolari deb shubhalanishdi. Biroq, Italiya sud organlari bizni hech qachon ayblamagan, hatto tergov oʻtkazmagan. Ular bizdan terrorizmni qoʻllab-quvvatlashda gumon ham qilishmagan: har qanday holatda ham bizning bu boradagi pozitsiyamiz hammaga yaxshi maʼlum. Endi amerikaliklar sahnagacha yetib kelib, bizni terrorchilarni qoʻllab-quvvatlashda ayblashmoqda, bu Italiya sud organlari oʻz vazifalarini bajarmayotganini yoki ular biz bilan jinoiy hamkorlik qilayotganini anglatadi“&lt;ref name=&quot;mitchell-163&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 163&lt;/ref&gt;.

1985-yil Harlequin asosida ''Hellequin, Harlekin, Arlecchino'' asarlarini sahnaga olib keldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 188-189&lt;/ref&gt;. 1986-yilda esa, bankir Francesca Bollini de Rill bankrot boʻlgach qamoqdan qutilib qolish uchun oʻz-oʻzini oʻgʻrilanishini uyushtirgani haqidagi „Kidnapping Francesca“ asari yaratildi. U 1994-yilda Stephen Stenning tomonidan ingliz auditoriyasi uchun „''Oʻgʻirlangan Diana''“ sifatida moslashtirilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 192-194&lt;/ref&gt;. Rim universitetida drama professori etib tayinlangan Fo u yerda ''Harlequin and'' ''commedia dell’arte'' kabi seminarlarni oʻtkazgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 194&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo_in_Alcatraz_(Gubbio)_01.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Dario_Fo_in_Alcatraz_%28Gubbio%29_01.jpg/250px-Dario_Fo_in_Alcatraz_%28Gubbio%29_01.jpg|right|thumb|250x250px| Dario Fo Gubbioda, 1988-yil.]]
1987-yil Rojdestvo oldidan Italiya televideniyesining „''Fantastico''“ estrada lotereya shousida namoyish qilingan „''The First Miracle of the Infant Jesus“'' spektakli Vatikan tomonidan yana kufr keltirishda ayblanishiga olib keldi; asarda Fo boshqa bolalarni zoʻravonlikdan qutqarish uchun chaqmoq toshlardan foydalanadigan bosh qahramonni tasvirlaydi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 195&lt;/ref&gt;. 26 yil ichida birinchi marta, 1988-yil aprel va may oylarida Fo va Rame Italiya televideniyesida ''Transmissione forzata'' (''Majburiy uzatish'') loyihasida hamkorlik qilishdi. Rai 3 uchun cheklangan bu serialda RAI senzurasi va italiyalik siyosatchilar, raqsga tushayotgan qizlar va satirik yangiliklar byulletenlari, Falastin haqidagi balet va milliy zoʻrlash statistikasi boʻyicha „ob-havo hisoboti“ haqidagi istehzoli qoʻshiqlar mavjud edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 195-196&lt;/ref&gt;. Shuningdek, 1988-yilda Fo 1958-yildan beri birinchi marta kino aktyorligiga qaytdi va ''Musica per vecchi animali'' (''Qadimgi hayvonlar uchun musiqa'') filmida nafaqadagi professor rolini ijro etdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 196&lt;/ref&gt;.

1989-yilda [[Tiananmen maydoni eʼtirozlari (1989)|Tiananmen Square Massacre]] (Tiananmen maydonidagi qirgʻin) jabr koʻrganlarga hamdardlik bildirish uchun Fo, ''La storia della tigreni'' monologini yangiladi va ''Lettera dalla Cina'' (''Xitoydan maktub'') va ''The Story of Qu'' monologlarini yozdi. Oʻsha yili Fo shuningdek, mafiya haqidagi ijro etilmagan „''Il ricercato''“ (''Izlangan odam'') va oktyabr oyi oxirida debyut qilgan „''Il Papa e la strega''“ (''&quot;Papa va jodugar&quot;'') asarlarini ham yozgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 197&lt;/ref&gt;. Ikkinchi monolog bolalar hujumiga duchor boʻlishdan va artrit azobidan qoʻrqib, qoʻllarini duoga koʻtargan Pop rohiba qiyofasini kirib olib, oʻzini jodugar deb daʼvo qilgan ayolning maslahatiga koʻra qandilga osilib, oʻziga geroindan ukol qilishi hamda oʻyinchoq mashina, zaharlangan toʻtiqush va braziliyalik rohiba ishtirokidagi turli suiqasdlardan omon qolishga intilishi haqida yozilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 198-199&lt;/ref&gt;. Tanqidchilar uning kulgili kashfiyotlarini yuqori baholadilar va asar oʻsha mavsumda Italiyada koʻpchilik tomonidan tomosha qilingan spektakl sifatida mukofotga sazovor boʻldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 200&lt;/ref&gt;.

=== 1990-yillar ===
[[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]], [[Koʻrfaz urushi|Fors koʻrfazi urushi]] va [[Genetik injeneriya|genetik tajribalar]] kabi mavzularga murojaat qilib yozgan ''Zitti! Stiamo precipitando!'' (''Jim!'' ''Biz yiqilayapmiz!'') 1990-yil yozida va oʻsha yilning noyabrida Milandagi Nuovo Teatrida debyut qilindi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 203&lt;/ref&gt;. „''Johan Padan and the Discovery of the Americans''“ filmining bosh qahramoni, Foning 1992-yilda Christofer Columbusning Amerikaga qilgan birinchi sayohatining besh yuz yillik bayramiga javobi sifatida yaratilgan, tadqiqotchi va mustamlakachining toʻrtinchi sayohatiga qoʻshilib, ispan inkvizitsiyasidan qochgan venetsiyalik qochoqdir. U choʻchqa tomonidan turtilib, okeanga tushib ketmagunicha bortdagi hayvonlarni boqishga majbur boʻladi, keyin esa [[Indeyslar|Amerikaning tub aholisi]] tomonidan qutqariladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 210-211&lt;/ref&gt;. Fo bu rolni ijro etgan video yozuvi ham mavjud&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 214&lt;/ref&gt;.

1993-yil [[Goldoni Karlo|Carlo Goldoni]]ning yubileyi boʻlib oʻtdi; bundan taʼsirlanmagan Fo undan koʻra eʼtiborini Angelo Beolcoga qaratishni tanlab, oʻz kompaniyasi va davlat tomonidan moliyalashtiriladigan Teatro dei Incamminati oʻrtasida qoʻshma loyiha ishlab chiqarishni rejalashtirgan. Biroq, repetitsiyalar qizgʻin davom etar ekan, vazirlikning „davlat va xususiy kompaniyalar oʻrtasida hamkorlikda loyiha ishlab chiqarishni taqiqlovchi noaniq qonun“ haqidagi loyihaning yakunlanishiga toʻsqinlik qiluvchi xati keldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 218-219&lt;/ref&gt;.
 
Fo va Rame ''Settimo: ruba un poʻ meno no'' monologida ham hamkorlik qilishdi''.'' „''2“'' (Seventh Commandment: Steal a Bit Less No. 2) 1990-yillarda Italiyada avj olgan korrupsiya janjallari (Tangentopoli) asosida yozilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 216&lt;/ref&gt;. Keyinchalik ular ''Mamma! I sanculotti!'' spektaklini ijro etishdi. Unda XVIII asrda oʻrnatilgan, lekin Tangentopoliga ishora qiluvchi tartiblar koʻrsatilgan va yana Fiorenzo Carpi musiqasidan foydalanilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 221-222&lt;/ref&gt;.

1994-yildagi ''Sesso?'' ''Grazie, tanto per gradre!'' (''Jinsiy aloqa?'' ''Rahmat, Bajarsam, xafa boʻlmang!'') monologi uchun Fo va Rame Yakoponing 1992-yilda yozgan „''Lo Zen e l’arte di scopare“'' kitobi asosida OITS, kontraseptsiya, jinsiy tarbiya va jinsiy aloqa kabi mavzularda oʻquv qismlarini oʻz ichiga olgan spektakl yaratish uchun Jacopo bilan birga ishladilar. repressiya&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 223&lt;/ref&gt;. Shu tariqa Foning [[Silvio Berlusconi]]ning yangi hukumati bilan birinchi kurashi boshlandi. Berlusconi hukumati 18 yoshgacha boʻlgan italiyaliklarga qoʻrquv tufayli uni koʻrishni taqiqlab qoʻygan edi, bu spektakl „odob masalalarini hurmat qilishni talab qiladigan umumiy axloqni buzishi va oʻsmir tomoshabinlar orasida tushkunlikka sabab boʻlishi, ularning xulq-atvoriga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkinligi“ni aytdi. Bu orqali u spektaklning asl maqsadini yoʻqqa chiqardi. Oʻqituvchilar talabi bilan Milliy parlamentda senzura masalasi muhokama qilinib, tomoshabinlar hamda italiyalik va chet ellik ziyolilar taqiqni bekor qilishni talab qiluvchi petitsiyaga imzo chekishdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 225&lt;/ref&gt;.

1995-yil 17-iyulda Fo insultga uchradi, lekin 1996-yil 24-martda yetmish yoshga toʻlish arafasida yana sogʻayib ketdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 226&lt;/ref&gt;. 1996-yil yozida u ''Leonardo: The Flight, the Count and the Amours'' (Leonardo: Parvoz, graf va sevishganlar romanini) romanini yozdi. 1502-yilda yaratilgan asarning bosh qahramoni [[Leonardo da Vinci|Leonardo da Vinchi]] edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 227&lt;/ref&gt;. 1997-yilda u „''Il diavolo con le zinne''“ (''&quot;Koʻkrakli iblis&quot;'') asarini yozdi. Fo uni „[[Niccolò Machiavelli|Machiavellian]] komediyasi, sudyalar, iblislar, zohidlar, jandarmlar, qiynoqchilar va hatto maymunlar tomonidan tutilgan uy bekalari ishtirokidagi XVI asr oxiridagi ulkan fitna“ deb taʼriflagan. Asar oʻsha yil boshida vafot etgan Fiorenzo Carpi hotirasiga bagʻishlab yozilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 227-229&lt;/ref&gt;.

=== &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asr ===
[[Fayl:Dario_Fo-Cesena.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Dario_Fo-Cesena.jpg/180px-Dario_Fo-Cesena.jpg|left|thumb|226x226px| Dario Fo [[Cesena]]&lt;nowiki/&gt;da]]
2001-yilda Fo College de ' Pataphysiqueʼning satrapi boʻldi. 2004-yilda Forza Italia senatori Marcello Dell’Utri Fo soʻnggi pyesasida unga shaʼma qilgani uchun uni sudga berdi. Fo bundan norozi boʻldi: „Men 40 yildan beri satira bilan shugʻullanaman. Bu paradoks. Bu juda gʻalati“&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Arie |first=Sophie |date=14-yanvar 2004-yil |title=Dario Fo sued for €1m over play lampooning PM: Nobel-winning playwright accused of 'persecution' |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2004/jan/14/italy.arts |access-date=14-yanvar 2004-yil}}&lt;/ref&gt;. „The Two Headed Anomaly“ deb nomlangan va birinchi marta 2003-yilda namoyish etilgan spektaklda oʻsha paytdagi bosh vazir Silvio Berlusconining boʻyi pastligi ham masxara qilingani, uni stulga bogʻlab, elektr toki urishi bilan davolashgani va Berlusconining Sisiliyadagi hashamatli villasiga tashrif buyurgan [[Vladimir Putin]]ning chechen isyonchilari tomonidan otib oʻldirilgani tasvirlangan. Sarlavha Putinning miyasini keyinchalik Berlusconi boshiga koʻchirib oʻtkazilishiga ishora qiladi; spektakl Berlusconining biznes va siyosiy manfaatlari hamda ommaviy axborot vositalari senzurasi yuzasidan bahs-munozaralari chogʻida namoyish etilgan, RAI italiyalik satiriklar Sabina Guzzanti va Paolo Rossini oʻz telekanallarida koʻrsatilishini taqiqlagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Arie |first=Sophie |date=7-dekabr 2003-yil |title=Comic Fo exposes Berlusconi's flaws |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2003/dec/07/italy.arts |access-date=7-dekabr 2003-yil}}&lt;/ref&gt;. Fo agar bu spektaklni ijro etsa, siyosatchilardan tahdid olishi haqida aytgan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Smith |first=Tamsin |date=5-dekabr 2003-yil |title=Foʻs play gives Berlusconi a roasting |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3294693.stm |access-date=5-dekabr 2003-yil}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_fo.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Dario_fo.JPG/250px-Dario_fo.JPG|right|thumb|250x250px| Dario Fo 2007-yilda.]]
2005-yilda Fo keyingi yil Italiyaning iqtisodiy jihatdan eng muhim shahri boʻlgan Milan merligiga nomzodini qoʻyish rejalarini oshkor qildi. Uning aytishicha, bu uning Milanni Berlusconining siyosiy hamkasbi, amaldagi mer Gabriele Albertinidan tozalash uchun olib borayotgan kurashining bir qismi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17-oktyabr 2005-yil |title=Playwright Fo reveals mayoral aim |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4350346.stm |access-date=17-oktyabr 2005-yil}}&lt;/ref&gt;. Italiya televideniyesi eʼtiboridan chetda qolgan Fo saylovoldi tashviqotini sahnada oʻtkaza boshladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hooper |first=John |date=2-dekabr 2005-yil |title=Dario for mayor! |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/stage/2005/dec/02/theatre.italy |access-date=2-dekabr 2005-yil}}&lt;/ref&gt;. „Men moderat emasman“ shiori ostida u oʻng markazchi maʼmuriyatning shahar markazini ayrim qismlarini buzib tashlash rejalariga qarshi chiqdi va „bu shaharni oʻnlab yillar davomida boshqarib kelgan pul oʻgʻirlovchi ablahlarni“ quvib chiqarishga vaʼda berdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McMahon |first=Barbara |date=30-yanvar 2006-yil |title=Dario Fo makes a splash in bid to run Milan |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2006/jan/30/books.italy |access-date=30-yanvar 2006-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Duff |first=Mark |date=29-yanvar 2006-yil |title=Playwright Fo faces Milan voters |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4659084.stm |access-date=29-yanvar 2006-yil}}&lt;/ref&gt;. 2006-yil yanvarida oʻtkazilgan markaziy soʻl ittifoqning birlamchi saylovlarida 23,4 % ovoz olib, yakunda muvaffaqiyatsizlikka uchradi va Milanning sobiq politsiya boshligʻi Bruno Ferrantedan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McMahon |first=Barbara |date=31-yanvar 2006-yil |title=Dario Fo loses contest to run for Milan mayoralty |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2006/jan/31/italy.mainsection |access-date=31-yanvar 2006-yil}}&lt;/ref&gt;.

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlaridan 2016-yilda vafot etguniga qadar Fo turli siyosiy, ijtimoiy hamda madaniy masalalarda faol ishtirokchi va targʻibotchi boʻlib qoldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2011-yil mart |title=Fo is still the enemy of power and corruption (an interview with Daniel Jakopovich) |work=The Tribune |url=http://www.tribunemagazine.co.uk/2011/03/11330 |access-date=14-oktyabr 2016-yil |archive-date=13-oktyabr 2016-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20161013220709/http://www.tribunemagazine.co.uk/2011/03/11330/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. U [[2001-yil 11-sentabr terror xurujlari|11-sentabr xujumlari]] va Jahon Savdo Markazi binolarining qulashi haqidagi rasmiy hisoblarni „''Zero: An Investigation into 9/11''“ filmida soʻroqqa tutdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.zerofilm.info|sarlavha=Zero|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080623202839/http://www.zerofilm.info/|arxivsana=2008-06-23}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u oʻzining 2006-yilgi „''Gomorrah''“ kitobida Camorraning yashirin faoliyatini fosh qilgandan keyin davlatni hayoti xavf ostida qolgan Roberto Savianoni himoya qilishga chaqirgan ''la Repubblicaga'' ochiq xatini imzolaganlar qatorida edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Flood |first=Alison |date=24-oktyabr 2008-yil |title=Ian McEwan condemns 'thuggery' of Neapolitan mafia |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2008/oct/24/mcewan-mafia-saviano-extremists |access-date=24-oktyabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt;. 2013-yilgi Italiyadagi umumiy saylovlar oldidan Fo oʻz satirasining eng soʻnggi nishonlari quyidagilardan iborat ekanligini tushuntirdi: &quot;Asosan banklar va yirik tadbirkorlar, „shou ichidagi shou“ jilovini ushlab turganlarning barchasi, ommaviy axborot vositalari, televideniye va boshqa yoʻllar bilan odamlar oʻzlari duch kelgan sharoitlarni qabul qilishini taʼminlash uchun barcha saʼy-harakatlarini amalga oshiradilar&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21-fevral 2013-yil |title=What took centuries to create in Italy was degraded in a very short time |work=[[euronews]] |url=http://www.euronews.com/2013/02/21/dario-fo-what-had-taken-centuries-to-create-in-italy-was-degraded-in-a-very/ |access-date=21-fevral 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Oʻlim ===
2016-yil 13-oktyabrda Fo 90 yoshida ogʻir nafas yoʻli kasalligi tufayli vafot etdi, kasallik tufayli u Milandagi Luigi Sacco kasalxonasida 12 kun davomida davolanishga majbur boʻlgan.

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Year
!Title
!Role
!Notes
|-
|1954
|''Rosso e Nero'' Red and Black (film)
|Writer
|
|-
|1955
|''Scuola elementare''
|Typographer
|
|-
|1956
|''Lo svitato''
|Achille
|
|-
|1957
|''Souvenir d’Italie''
|Carlino
|Uncredited
|-
|1957
|''Rascel-Fifì''
|Pupo — il biondo
|
|-
|1958
|''Nata di marzo''
|Cantante in osteria
|Uncredited
|-
|1958
|''Domenica è sempre domenica''
|The Silk Stockings Salesman
|
|-
|1963
|''Follie d’estate''
|Gangster
|
|-
|1989
|''Musica per vecchi animali''
|Lucio Lucertola
|
|-
|1996
|''La freccia azzurra''
|Scarafoni
|Voice
|-
|2002
|''Johan Padan a la descoverta de le Americhe''
|Johan Padan (veccho)
|Voice
|-
|2016
|''Sweet Democracy''
|
|(final film role)
|-
|2016
|''La fantastica storia di Marc Chagall''
|Himself
|
|-
|2017
|''Dario Fo e Franca Rame, la nostra storia''
|Himself
|
|}

== Mukofot va unvonlar ==

* 1981: Sonning Prize from [[Kopengagen universiteti|Copenhagen University]]&lt;ref name=&quot;nobel&quot; /&gt;
* 1985: Premio Eduardo Award
* 1986: Obie Award in New York (with Franca Rame)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.obieawards.com/events/1980s/year-87/|sarlavha=Obie Awards|nashriyot=obieawards.com|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* 1987: Agro Dolce Prize&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=3E8lHbJ7H1kC&amp;pg=PA198|title=La storia di Dario Fo|first=Chiara|last=Valentini|date=1-yanvar 1997-yil|publisher=Feltrinelli Editore|isbn=9788807814754|accessdate=14-oktyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* 1997: Nobel Prize in Literature&lt;ref name=&quot;nobel&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1997/bio-bibl.html|sarlavha=The Nobel Prize for Literature 1997 - Bio-bibliography|nashriyot=nobelprize.org|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* 2001: Honorary doctorate from the Vrije Universiteit Brussel, Belgium&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.vub.be/en/dhc-dario-fo|sarlavha=DHC-Dario Fo - Vrije Universiteit Brussel|nashriyot=vub.be|qaralgan sana=2-dekabr 2021-yil|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vub.ac.be/nieuws/2016/10/13/vubtoday-nobelprijswinnaar-en-vub-eredoctor-dario-fo-overleden|sarlavha=VUBToday: Nobelprijswinnaar: Dario Fo overleden|nashriyot=vub.ac.be|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil|til=niderlandcha|arxivsana=2016-10-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161019000323/http://www.vub.ac.be/nieuws/2016/10/13/vubtoday-nobelprijswinnaar-en-vub-eredoctor-dario-fo-overleden}}&lt;/ref&gt;
* 2002: Order of Saint Agatha by the Republic of [[San Marino]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=13 ottobre 2016: un anno senza Dario Fo|url=https://www.sanmarinortv.sm/news/attualita-c4/13-ottobre-2016-anno-senza-dario-fo-a54847|ish=San Marino TV|sana=12-oktyabr 2017-yil|qaralgan sana=22-yanvar 2021-yil|til=italyancha}}&lt;/ref&gt;

== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==

* d’Arcangeli, Luciana, Pagliaro, Annamaria, (eds.) „Dario Fo &amp; Franca Rame. Beyond the Rules“, ''Spunti e Ricerche,'' Volume 31, 2016, published in 2017.
* d’Arcangeli, Luciana, 'Madness in the Theatre of Dario Fo and Franca Rameʼ, in ''Forum Italicum,'' Spring 2005, pp.&amp;nbsp;138–165.
* Emery, Ed, (ed.), ''Research Papers on the Theatre of Dario Fo and Franca Rame: Proceedings of the International Conference on the Theatre of Dario Fo and Franca Rame, Cambridge, 28-30 April 2000,'' London and Sydney, Red Notes, 2002.
* {{Kitob manbasi|first=Dario|last=Fo|title=More Tricks of the Trade|publisher=[[Methuen Publishing|Methuen]]|url=http://www.methuen.co.uk/bookdetails.aspx?value=405|year=2016|isbn=978-0-413-77783-6}}
* {{Kitob manbasi|first=Pedro|last=Montalban-Kroebel|title=Dario Fo. Sindaco? / Dario Fo. Mayor?|location=Avellino|publisher=Per Caso Sulla Piazzeta, Collana Twin Faces|year=2010|isbn=978-88-88332-123|edition=Italian &amp; English}}
* {{Kitob manbasi|first=Tony|last=Mitchell|title=Dario Fo: People's Court Jester (Updated and Expanded)|location=London|publisher=[[Methuen Publishing|Methuen]]|url=https://books.google.com/books?id=jrdMAgAAQBAJ|year=1999|isbn=0-413-73320-3}}
* {{Kitob manbasi|first=Antonio|last=Scuderi|title=Dario Fo: Framing, Festival, and the Folkloric Imagination|publisher=Lanham (Md.): Lexington Books|year=2011|isbn=9780739151112}}
* Soriani, Simone (2020), ''Petrolini e Dario Fo. Drammaturgia d’attore'', Roma, Fermenti Editrice

== Manbalar ==
{{manbalar|30em}}

{{DEFAULTSORT:Fo, Dario}}
[[Turkum:Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]
[[Turkum:2016-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1926-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>9n258pjrcj7il381zat99kx7tvyyur1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156249</id>
      <parentid>6156248</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:05:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58012" sha1="52d5fm5kdwbm5aakuteyr4tb1onwhb4" xml:space="preserve">{{Yozuvchi bilgiqutisi|Ismi=Dario Fo|Tasvir=Dario Fo, Italian playwright.jpg|Eni=250px|Tavallud sanasi=1926-yil, 24-mart|Asl ismi=Dario Luigi Angelo Fo|Tavallud joyi=Leggiuno, Sangiano, Varese, Italiya|Vafot sanasi=2016-yil, 13-oktyabr|Vafot joyi=Milan, Italiya|Faoliyat turi=Ssenariynavis, aktyor, rejissyor, kompozitor|Janr=Drama|Mukofotlari=Nobel Prize in Literature,
1997|Sayt=www.dariofo.it|Imzo=Dario Fo firma.svg}}

'''Dario Luigi Angelo Fo''' (1926-yil 24-mart — 2016-yil-13-oktyabr) — [[italiya]]lik [[dramaturg]], [[aktyor]], teatr [[rejissyor]]&lt;nowiki/&gt;i, sahna [[rassom]]&lt;nowiki/&gt;i, qoʻshiqlar muallifi, Italiya chap qanot partiyasining siyosiy targʻibotchisi va 1997-yil [[adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti]] laureati edi&lt;ref name=&quot;mitchell-3&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 3&lt;/ref&gt;. Oʻz davrida u „jahon teatrida asarlari eng koʻp ijro etilgan zamonaviy dramaturg“ boʻlgan edi&lt;ref name=&quot;mitchell-xiii&quot;&gt;Mitchell 1999, p. xiii&lt;/ref&gt;. Uning dramatik asarlarining aksariyati improvizatsiyaga bogʻliq boʻlib, teatrning „noqonuniy“ shakllarini masalan, ''giullari'' (oʻrta asrlarga xos yoʻnalish)&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 4&lt;/ref&gt; va eng mashhuri, qadimgi italyan ''commedia dell’arte'' uslublarini tiklashga asoslangan&lt;ref name=&quot;mitchell-91-92&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 91-92&lt;/ref&gt;.

Uning pyesalari 30 ta tilga tarjima qilingan va butun dunyoda, jumladan Argentina, [[Bolgariya]], Kanada, Chili, Eron, Niderlandiya, Polsha, Ruminiya, Janubiy Afrika, Janubiy Koreya, Ispaniya, Shri-Lanka&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Prasanna brings 'Debiddoʻ |url=http://www.sundaytimes.lk/100523/Magazine/sundaytimestvtimes_6.html}}&lt;/ref&gt;, Shvetsiya, Buyuk Britaniya&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.doollee.com/PlaywrightsF/fo-dario.html#45251|sarlavha=Dario Fo - complete guide to the Playwright, Plays, Theatres, Agent|nashriyot=doollee.com|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil|arxivsana=10-oktyabr 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161010003451/http://www.doollee.com/PlaywrightsF/fo-dario.html#45251}}&lt;/ref&gt;, AQSH&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://americanrepertorytheater.org/bio/dario-fo/|sarlavha=Dario Fo|ish=A.R.T.}}&lt;/ref&gt; va Yugoslaviyada sahnalashtirilgan&lt;ref name=&quot;mitchell-65&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 65&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-101&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 101&lt;/ref&gt;. Uning 1960, 1970 va 1980-yillardagi ishlari suiqasdlar, korrupsiya, uyushgan jinoyatchilik, irqchilik, Rim-katolik ilohiyotshunosligi va urush tanqid qilingani bilan ajralib turadi. 1990 va 2000-yillar davomida u Forza Italia va uning rahbari [[Silvio Berlusconi]]ni ijodiy tanqid qilib kelgan. 2010-yillarda esa, u European sovereign debt crisis (Yevropa suveren qarz inqirozi) sharoitida banklardagi vaziyatlarni yoritishga harakat qilgan. Shuningdek, 2010-yillarda u Beppe Grillo boshchiligidagi „Five Star Movement“ harakatining asosiy mafkurachiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://genova.repubblica.it/dettaglio-news/13:37-13:37/4434549|sarlavha=M5S: arrivato Grillo, sotto il palco anche Dario Fo - Genova la Repubblica.it|nashriyot=genova.repubblica.it|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil|arxivsana=4-dekabr 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131204200004/http://genova.repubblica.it/dettaglio-news/13:37-13:37/4434549}}&lt;/ref&gt;, bu harakat aʼzolari uni „Master“ (ustoz, usta) deb atalgan.

Foning „''Mistero Buffo''“ deb nomlangan va Yevropa, Kanada va [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasi]] boʻylab 30 yil davomida namoyish etilgan, ''pièce'' célèbre urushdan keyingi Yevropa teatridagi eng bahsli va mashhur tomoshalardan biri sifatida tan olingan va kardinal Ugo Poletti va kardinal Vicar tomonidan Rim yeparxiyasi uchun „televidenie tarixidagi eng kufrli shou“ sifatida qoralangan&lt;ref name=&quot;mitchell-3&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Zaccuri |first=Alessandro |date=13-oktyabr 2016-yil |title=Milano. Addio a Fo, il primo Nobel anomalo |language=italyancha |trans-title=Milan, Farewell to Fo, the anomalous Nobel laureate |work=[[Avvenire]] |location=[[Milan]] |url=https://www.avvenire.it/agora/pagine/addio-a-dario-fo-nobel-anomalo |access-date=3-dekabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. Asardagi ''Non Si Paga!'' ''Non Si Paga!'' ''jumlasining'' (''Toʻlay olmaysizmi?'' ''Toʻlamang!'') ingliz tilidagi tarjimasi faol ravishda qoʻllana boshladi&lt;ref name=&quot;lyn_gardner_guardian_pay&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gardner |first=Lyn |date=18-aprel 2010-yil |title=Low Pay? Don't Pay! |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/stage/2010/apr/18/low-pay-dont-pay-review |access-date=18-aprel 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. „Pyesa ishchilar sinfining harakatlari va reaksiyalaridagi universal jihatlarni aks ettiradi“.

Uning 1997-yil adabiyot boʻyicha Nobel mukofotini olishi „XX asr jahon teatridagi asosiy shaxs sifatida Foning xalqaro eʼtirofini“ belgilab berdi&lt;ref name=&quot;mitchell-xiv&quot;&gt;Mitchell 1999, p. xiv&lt;/ref&gt;. Shvetsiya akademiyasi Foni „hokimiyatni soʻz bilan savalab, ezilganlarning qadr-qimmatini himoya qilishda [[oʻrta asr]]larning hazil-mutoyibalariga xos ravishda taqlid qiluvchi“ yozuvchi sifatida eʼtirof etgan&lt;ref name=&quot;nobelprize&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Nobel Prize in Literature 1997|nashriyot=Nobelprize|sana=7-oktyabr 2010-yil|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1997|kirish sanasi=7-oktyabr 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. F teatr kompaniyasiga egalik qilgan va uni boshqargan. Fo eʼtiqod jihatdan [[Ateizm|ateist]] edi&lt;ref&gt;Dario Fo, ''Il paese dei mezaràt'', Feltrinelli, Milano, 2004&lt;/ref&gt;.

== Yoshlik davri va taʼlim ==
Toʻngʻich farzand Fo Lago Maggiorening sharqiy qirgʻogʻi yaqinidagi Lombardiyaning [[Varese (provinsiya)|Varese provinsiyasidagi]] [[Sangiano]] shahrida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Uning ukasi Fulvio teatr maʼmuri, singlisi Bianka Fo Garambois yozuvchi boʻlmoqchi edi&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Ularning onasi, Pina Rota Fo, dehqonlar oilasidan boʻlib, bir paytlar urushlar orasidagi hudud haqida „''Il paese delle rane“'' kitobini yozgan (''Qurbaqalar mamlakati'', 1978)&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Otasi Felice Italiya davlat temir yoʻlining stansiya boshligʻi boʻlgan va yangi lavozimlarga koʻchirilganidan soʻng, oila koʻpincha [[Shveysariya]] chegarasi boʻylab koʻchib yurgan&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Sotsialist Felice ham aktyor boʻlib, havaskor teatr jamoasida [[Henrik Ibsen|Ibsen]] asarlarida rol oʻynab ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 47&lt;/ref&gt;. Fo hikoya qilishni ona tomondan bobosi va lombard baliqchilari hamda shisha ustalaridan oʻrgangan. Foning bolaligi oʻtgan joylar orasida [[Porto Valtravaglia]] ham boʻlgan, bu koloniyada Italiyadagi aqldan ozgan odamlarning eng koʻp foizi istiqomat qilar edi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 49&lt;/ref&gt;.

1942-yilda Fo Brera Academyda oʻqish uchun [[Milan (shahar)|Milanga]] koʻchib oʻtdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 49&lt;/ref&gt;. Biroq, bu vaqtda [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] boshlanib qoldi. 16 yoshida Fo Mussolinining „Repubblica Sociale Italiana“ fashistik armiyasi tomonidan chaqirilgan soʻnggi avlod askarlarining aʼzosiga aylandi. Yillar oʻtib, uning qaysi ijtimoiy guruhga mansubligi haqida soʻrashganda, Fo dastlab oilasi anti-fashistik harakatda faol boʻlgani sababli past harbiy darajani qabul qilishni afzal koʻrganligini aytgan. Fo otasiga yashirincha qochqinlar va ittifoqchilar askarlarini lombard dehqonlari qiyofasida yashirib, Shveysariyaga olib oʻtishda yordam bergan&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;. Uning otasi, shuningdek, yahudiy olimlarni Shveysariyagacha yashirincha olib oʻtishda yordam bergan deb taxmin qilinadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Duval Smith |first=Alex |date=14-oktyabr 2005-yil |title=A Nobel Calling: 100 Years of Controversy |work=[[The Independent]] |quote=1997: As a young man, the author of ''Accidental Death of an Anarchist'' was conscripted into Mussolini's army towards the end of the war, but escaped and hid in an attic... His father played a key role in the Resistance during the Second World War, smuggling Jewish scientists into Switzerland.}}&lt;/ref&gt;. Urush tugashi yaqinlashganda, Fo oʻq-dorilar yetishmasligi tufayli uni tez orada xizmatdan olishlarini taxmin qilgan holda harbiy-dengiz kuchlarining zenit diviziyasiga qoʻshildi. U adashgan edi, chunki uni [[Benito Mussolini]]ning oʻzi keltirilgan Monzadagi lagerga joʻnatishgan. Fo koʻp oʻtmay yolgʻon hujjatlar yordamida xizmatni tashlab ketib, parashyutchilar eskadroniga qoʻshilishdan oldin bir muddat bekor yurdi. Keyin u bu yerdagi xizmatni ham tark etdi, bu esa Resistance (Qarshilik harakati) uchun keyingi muvaffaqiyatsiz qidiruvga sabab boʻldi, qidiruv davomida u qishloqning ovloq joylarida tunab yurdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;.

Urushdan keyin Fo Brera Academyga qaytib, Politecnico di Milanoda arxitektura fakultetiga oʻqishga kirdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 49&lt;/ref&gt;. U Rim meʼmorchiligi boʻyicha dissertatsiya boshladi, ammo, urushdan keyingi arxitektorlar undan kutayotgan arzon-garov ishlarni bajarishni istamagani uchun yakuniy imtihonlari oldidan oʻqishni tark etdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;. U bundan tushkunlikka tushdi; va bir shifokor unga quvonch keltiradigan narsalarga vaqt sarflashni tavsiya qildi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;. U rasm chizishni boshladi va ''piccoli teatri'' (kichik teatrlar) harakatida ishtirok etdi, unda u improvizatsiya qilingan [[monolog]]larni ijro eta boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.italyonthisday.com/2016/03/dario-fo-writer-and-actor.html|sarlavha=Dario Fo – writer and actor}}&lt;/ref&gt;.

U oʻz ijodiga Beolco, [[Brext Bertolt|Brecht]], [[Anton Chexov|Chekhov]], [[De filippo Eduardo|De Filippo]], Gramsci, [[Vladimir Mayakovskiy|Mayakovskiy]], [[Molière|Moliere]], [[George Bernard Shaw|Shaw]] va Strehler taʼsiri mavjud deb hisoblar edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 50-51; Strehler would later become Foʻs chief rival in Milan, with Fo disagreeing with his interpretations of Brecht, though Brecht himself admired them.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 56. Fo declared [[Anton Chekhov]] and [[George Bernard Shaw]] to be his favourite playwrights in 1954.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 234. Fo declared [[Angelo Beolco]] (Ruzzante) and [[Molière]] to be his mentors: „both of them authors, actor-managers and directors of their own plays, who were treated with arrogance and contempt by the authorities and their literary lackeys, and hated because they used their stages to fight against hypocrisy and violence by making people laugh.“&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== 1950-yillar ===
1950-yilda Fo [[:it:Franco Parenti|Franko Parenti]] bilan radio aktyorlari tomonidan ijro etilgan estrada shousida ishlashni soʻradi va shundan soʻng 1954-yilgacha davom etadigan ijodiy hamkorlikni boshladi. Fo oʻzining voyaga yetish davri haqidagi hikoyalari bilan tomoshabinlarni zavqlantirardi, bu hikoyalar Parentida ham katta taassurot qoldirdi va ularni „mutlaqo oʻziga xos, gʻayrioddiy yumor, donolik va timsollardan mohirona foydalanilgan“ deb taʼrifladi. U bu haqida yana shunday degan edi: „Spektakl tugagach, biz koʻl boʻylab sayr qilardik va u menga koʻproq hikoyalar aytib berardi. Shunday qilib, biz haqiqatdan nusxa koʻchirmaydigan, balki odamlarni jalb qiladigan va oʻz pozitsiyasini ega yangi turdagi revue loyihasini yaratdik.“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 52&lt;/ref&gt;

1951-yil oxirida, Fo Parenti bilan tajriba orttirganidan soʻng, RAI Italiya milliy radiostansiyasi uni shanba oqshomida Parentining „''Anacleto the Gas Man''“ filmidan keyin efirga uzatiladigan „''Poer nano''“ (''Bechoragina'') komediya serialini yakkaxon ijro etishga taklif qildi. Fo Injil va tarixiy ertaklar asosida kattalar uchun 18 ta ertak monologini yaratdi. Serialda, shuningdek, turli xil oʻzgarishlar kiritilgan Shekspir ertaklari namoyish etildi, masalan, ''[[Hamlet]]ning'' ertak versiyasida, titul qahramoni onasi bilan munosabatlarni davom ettirish uchun otasini oʻldiradi; Ofeliya Hamletning amakisining maʼshuqasi sifatida tasvirlangan, Horatio esa Hamletning choyshabga oʻralgan otasi arvohi sifatida tasvirlanib, u faqat Hamlet mast boʻlganida paydo boʻladi. Serialda, shuningdek, [[Albinizm|albinos]] Otello va Romeoni oʻz bogʻida yirtqich itlar bilan boqadigan sadist Juletta obrazlari ham mavjud&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 53&lt;/ref&gt;. Tashvishga tushgan hokimiyat shouni bekor qildi. Shunga qaramay, Fo uni 1952-yilda Milandagi Teatro Odeon sahnasida ijro etdi, bu unga asarni radio uchun kerak boʻlmagan imo-ishora va harakat bilan boyitishga imkon berdi&lt;ref name=&quot;mitchell-54&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 54&lt;/ref&gt;. Shuningdek, 1952-yilda Fo Giustino Durano bilan ''Cocoricò'' qoʻshigʻini ijro etdi, unda Qoʻshma Shtatlardagi qora tanlilarning taqdiriga bagʻishlangan 20 daqiqalik tasvirlar mavjud edi&lt;ref name=&quot;mitchell-54&quot; /&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo,_Franca_Rame,_Jacopo_Fo.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Dario_Fo%2C_Franca_Rame%2C_Jacopo_Fo.jpg/250px-Dario_Fo%2C_Franca_Rame%2C_Jacopo_Fo.jpg|right|thumb|250x250px| Dario Fo va Franca Rame yangi tugʻilgan oʻgʻli Jacopo bilan.]]
1953-yilda Fo Parenti va Durano bilan hamkorlikda I Dritti (Stendaplar) deb nomlangan oʻzlarining revue kompaniyasida ''Il dito nell’occhio'' (''Koʻzdagi barmoq'') nomli revue loyihasi uchun toʻplamlar va kostyumlarni tayyorlab, birgalikda ssenariy yozishgan va rejissyorlik qilishgan&lt;ref name=&quot;mitchell-55&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 55&lt;/ref&gt;. Ushbu dastlabki yillarda Fo xuddi Ettore Petroliniki singari italyan aktyor-yozuvchi anʼanalaridan taʼsirlanib ijod qilgan&lt;ref name=&quot;soriani&quot;&gt;Soriani 2020, p. 145&lt;/ref&gt;. Uning birinchi revue sarlavhasi Italiya Kommunistik partiyasining (PCI) ''l’Unità'' gazetasidagi ustunga kinoya sifatida tanlangan edi&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot;/&gt;. ''Il dito nell’occhio'' ''Poer'' nanoga oʻxshash 21 sahnadan iborat boʻlib, undan farqli oʻlaroq, asosan dunyoning satirik tarixi bilan yoritiladi&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot; /&gt;. Fo epizod rol oʻynagan soʻnggi spektakl kassada muvaffaqiyat qozondi va Milandagi Piccolo Teatroda 113 ta spektakldan soʻng gastrol safariga chiqarildi&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-57&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 57&lt;/ref&gt;. 1953-yil Fo sahnaga qoʻshiqlar olib kelishni ham boshladi. U Fiorenzo Carpi bilan hamkorlik qilgan; 1967-yilga qadar Foning barcha spektakllarida Carpi musiqasidan foydalanilgan. Ularning birinchi qoʻshigʻi „La luna è una lampadina“ („Oy — lampochka“) Foning eng mashhur qoʻshigʻlaridan biri hisoblanadi&lt;ref name=&quot;mitchell-57&quot; /&gt;.

Fo ''Sette giorni a Milano revuesi ustida ishlash vaqtida'' teatrchilar oilasining qizi Franca Rame bilan tanishgan. Keyinroq ular unashtirishdi va 1954-yil 24-iyunda turmush qurishdi. Ularning Jacopo ismli oʻgʻli boʻlib (1955-yil 31-martda tugʻilgan), u ham yozuvchidir&lt;ref name=&quot;mitchell-55&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 55&lt;/ref&gt;.

Moliyaviy muvaffaqiyatsizlik tufayli I dritti jamoasi boʻlinib ketib, Fo ssenariy muallifi sifatida ish boshlash umidida oilasi bilan [[Rim]]ga koʻchib oʻtdi&lt;ref name=&quot;mitchell-59&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 59&lt;/ref&gt;. U yerda ular Roberto Rossellini va [[Ingrid Bergman]] bilan qoʻshni boʻlib yashashgan&lt;ref name=&quot;mitchell-59&quot; /&gt;. Fo koʻplab spektakllarning sahnalashtirish jarayonida ishlagan, jumladan Dino De Laurentiisda ham. Rame Bolzano Teatro Stabileda faoliyat olib borgan. 1956-yilda Fo Rame bilan birgalikda Jacques Tati, [[Buster Keaton]] va [[Charlie Chaplin]] taʼsiri asosida suratga olingan Karlo Lizzanining „''Lo svitato“'' filmi uchun ssenariy yozgan va rol oʻynagan. Filmda Fo „osmonoʻpar binolar va zamonaviy texnologiyalardan iborat neo-kapitalistik Milanda adashib qolgan mehmonxona hammoli“ rolini ijro etgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 59-60&lt;/ref&gt;. Keyinchalik, boshqa filmlarda ham ishtirok eta boshlagan.

1958-yilda er-xotin Milanga qaytib kelishdi, Ramega Arlecchino teatrida bir qator farslarda rol taklif qilishdi&lt;ref name=&quot;mitchell-60&quot; /&gt;. Fo va Rame keyinchalik shu yerda joylashib qolishdi&lt;ref name=&quot;mitchell-60&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 60&lt;/ref&gt;. Fo shunday degan edi: „Men uchun kino darsi texnik nuqtai nazardan tomoshabinlar tushungan narsalarni oʻrganishni anglatardi: ketma-ketliklarga boʻlingan hikoya, tezkor sur’at, keskin dialog va makon va vaqt konvensiyalaridan xalos boʻlish. Ssenariylar ustida ishlash menga dramaturg sifatida shogirdga aylanish imkonini berdi va men yangi texnik vositalar darslarini teatrga oʻtkazishga muvaffaq boʻldim“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 60-61&lt;/ref&gt;.

Compagnia Fo-Ramega asos solish jarayoni shu vaqtdan boshlandi. Fo ssenariylarni yozgan, aktyorlik qilgan, rejissyorlik qilgan va liboslar va sahna jihozlarini loyihalashtirgan. Rame maʼmuriyat ishlari bilan shugʻullangan. Kompaniya Piccolo Teatroda debyut qildi va 1959-yilda Odeon Teatrida har mavsumda namoyish etiladigan oltita toʻliq metrajli pyesalar seriyasini boshladi&lt;ref name=&quot;mitchell-65&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 65&lt;/ref&gt;. Ulardan biri, ''Gli arcangeli non giocano al flipper'' (Arxangellar pinbol oʻynashmaydi) sababli Fo va Rame milliy va keyinchalik xalqaro eʼtirofga sazovor boʻldi. Bu Foning Italiyadan tashqari &amp;mdash; [[Yugoslaviya]], [[Polsha]], [[Niderlandiya]], [[Shvetsiya]] va [[Ispaniya]]da namoyish etilgan birinchi spektakli boʻldi&lt;ref name=&quot;mitchell-65&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 65&lt;/ref&gt;. Keyinchalik bu muvaffaqiyatlar yana davom etdi.

=== 1960-yillar ===
1962-yilda Fo RAI uchun ''Canzonissima'' nomli estrada shousini yozgan va sahnalashtirgan. Fo koʻrsatuvdan italiyaliklarga teatriga oʻxshash, ilgari kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan „arzimas televizor“ dan farq qiladigan televizorni koʻrsatish uchun foydalangan&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot; /&gt;. ''Kanzonissima'' satirik qoʻshiqlar va ishchilar sinfi hayotini aks ettiruvchi tomoshalarni namoyish etdi. Biroq, u koʻp marta senzuraga uchragan. Bir tomoshada ayol jiyanining ish joyiga keladi (konservalangan goʻsht zavodi) va goʻsht qiymalash mashinasiga tushib ketib, qiyma goʻshtiga aylanib chiqadi. Jiyani esa, uni uydagi shkafda saqlagan va doʻstlariga koʻrsatib turgan. Bu „xolalar“da hech qanday eʼtiroz paydo qilmagan boʻlsa ham, goʻsht konservalari ishlab chiqaruvchilari va „umuman sanoatchilar“ning noroziliklariga sabab boʻlgan&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 72-73&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, ''Kanzonissima'' mashhurlikka erishib, millionlab tomoshabinlarni shu darajada oʻziga tortdiki, Ramening taʼbiri bilan aytganda, tomosha vaqtida hamma teatrda boʻlgani sababli Italiya shaharlaridagi taksi haydovchilarining ishi toʻxtab qolgan&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 74-75&lt;/ref&gt;.

Shouning sakkizinchi epizodi &amp;#x2014; qurilish maydonchalarida ishchilar duch keladigan xavfli sharoitlarga ishora qilar edi &amp;#x2014; bu dastur prodyuserlari bilan kelishmovchilikka olib keldi va Fo va Rameni 1962-yil 29-noyabrda loyihadan chiqib ketishga undadi. RAI tomoshani translyatsiya qilmasligini taʼkidladi, chunki bu ish sharoitida qurilish joylaridagi kasaba uyushmalariga boʻlgan norozilik yanada kuchayishi mumkin edi. Ushbu senzura ustidan milliy gʻalayon koʻtarildi, kundalik gazetalarda sarlavhalar va Italiya parlamentida savollar paydo boʻldi. RAI Fo va Rameni sudga berdi va barcha ''Canzonissima'' yozuvlarini yoʻq qildi. Mojaro Fo va Ramening 14 yilga Italiya televideniyesida chiqishinining taqiqlanishiga olib keldi&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 72-73&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo_and_Franca_Rame_with_their_son_Jacopo.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Dario_Fo_and_Franca_Rame_with_their_son_Jacopo.JPG/250px-Dario_Fo_and_Franca_Rame_with_their_son_Jacopo.JPG|right|thumb|250x250px| Fo rafiqasi Franca Rame va ularning oʻgʻli Jacopo bilan.]]
Fo Milandagi Odeon Teatriga „''Isabella, tre caravelle e un cacciaballe“'' (''Izabella, Uch yelkanli kema va yolgʻon odam'') spektakli bilan qaytdi, bu [[Christopher Columbus|Christofer Columbusning]] „anʼanaviy tarix kitobi tasvirini yoʻq qilishga urinish“ deb baholandi. Fo shunday dedi: „Men oʻsha italiyalik ziyolilarga ijodiy hujum qilmoqchi edim, ular hukumat markazida soʻl va Sotsialistik partiyaga boʻlinib, hokimiyat va uning afzalliklarini topib, unga pishloq boʻlagiga otilgan kalamush kabi otildi. Men maktab tarix kitoblarida qahramon sifatida muxrlangan personajni yoʻq qilmoqchi boʻldim, holbuki u aslida hokimiyat mexanizmlari ichida suzib yurishga, qirol bilan oʻyin oʻynashga va hukumat arboblari bilan ayyorona munosabatda boʻlishga harakat qiladigan, oxir-oqibat bir bechoraga aylanadigan inson edi“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 75&lt;/ref&gt;. Fo tahdidli maktublar oldi, Rimda Rame va Foga [[Fashizm|fashistik]] guruhlar hujum qilishdi oʻz navbatida ular ham bunga javob qaytarishdi, keyingi spektakl namoyishi esa bomba tahdidi bilan toʻxtatildi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 76&lt;/ref&gt;. Keyinchalik u bu voqeani ''Johan Padan and the Discovery of the Americans'' muqaddimasida aytib berdi.

''La signora è da buttare'' (Xonimni tashqariga uloqtiring) asari Fo asosiy italyan teatrida qoʻygan yakuniy spektakl edi&lt;ref name=&quot;mitchell-85&quot; /&gt;. 1967-yilda ijro etilgan bu asarda [[Vyetnam urushi|Vetnam urushi]], Lee Harvey Oswald va Jon Kennedyning oʻldirilishi haqidagi dolzarb havolalar mavjud edi. Bu spektakl 1972-yilda amerikalik tanqidchi A. Richard Sogliuzzo Fo ijodiga ingliz tilidagi birinchi tanqidiy asarni chiqardi&lt;ref name=&quot;mitchell-85&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 85&lt;/ref&gt;. U bosh qahramon ayolni „Amerika kapitalizmini ifodalovchi (aynan oʻlimidan oldin) [[Ozodlik haykali]]ga taqlidan oʻrnidan turib, isteʼmol tovarlari bilan toʻldirilgan osmonga koʻtarilgan“ deb talqin qildi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 86&lt;/ref&gt;. AQSh hukumati keyinchalik amalda bekor qilingan McCarran-Walter qonuniga binoan Foga doimiy ravishda taqiqlar qoʻygan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mla.org/About-Us/Governance/Executive-Council/Executive-Council-Actions/2013/Statement-on-the-Importance-of-Unrestricted-Travel-for-Scholarly-Exchange|sarlavha=Statement on the Importance of Unrestricted Travel for Scholarly Exchange|muallif=Modern Language Association of America Executive Council|sana=2013-yil fevral|qaralgan sana=12-fevral 2021-yil|iqtibos=&quot;Thus the United States repeatedly denied an entry visa to the Italian playwright Dario Fo, who was not a member of the Italian Communist Party but a severe critic of Soviet censorship of his work.&quot;}}&lt;/ref&gt;.

1968-yil may oyida Fransiyada sodir boʻlgan voqealardan ilhomlangan Fo va Rame Italiyadagi rasmiy davlat teatrini tashlab, davlat tuzilmasidan tashqarida faoliyat yurituvchi Associazione Nuova Scena teatr jamoasini tashkil etishdi&lt;ref name=&quot;mitchell-89&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 89&lt;/ref&gt;. Ular PCIdan yordam soʻrab, jamoat markazlari va ishchilar klublariga kirishga ruxsat soʻrashdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 90&lt;/ref&gt;. 1968-yil oktyabr oyida ular Foning Chesena shahrida ochilgan &quot;Grande pantomima con [[Cesena|bandiere]] ''e pupazzi piccoli e medi'' &quot; (''Bayroqlar va kichik va oʻrta oʻlchamli qoʻgʻirchoqlar bilan ijro etiluvchi Grand Pantomima'') soʻnggi spektakl gastrolini tashkil qilishdi. Poytaxt, Sanoat konfederatsiyasi, Oliy moliya, cherkov, xalq, isyonchilar va dehqonlarni ifodalovchi personajlar niqoblar bilan aks ettirilgan spektaklda cherkov, monarxiya, armiya va sanoatni dunyoga keltirgan fashizmni ifodalovchi ulkan qoʻgʻirchoq ham qatnashgan&lt;ref name=&quot;mitchell-91-92&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 91-92&lt;/ref&gt;. ''L’operaio conosce 300 parole, il padrone 1000: per questo lui è il padrone'' (''Ishchi 300 ta soʻzni biladi, xoʻjayin 1000 tani biladi, shuning uchun u xoʻjayin''), ''Legami pure che tanto io spacco tutto lo stesso'' (''Hammasini vayron qilaman'') va ''Mistero Buffo'' (Komik-mistik pyesa) asarlari shular jumlasidan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 93-94&lt;/ref&gt;. Foning oʻzi hech qachon Kommunistik partiya aʼzosi boʻlmagan boʻlsa-da&lt;ref name=&quot;mitchell-89&quot; /&gt;. uning sahnada PCI usullari va siyosatini ochiq tanqid qilishi Partiya bilan ziddiyatga olib keldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 95-98&lt;/ref&gt;.

=== 1970-yillar ===
1970-yilda Fo va Rame musiqachi Paolo Ciarchi va administrator Nanni Rikordi bilan birga ''Collettivo Teatrale „La Comune“ nomli'' uchinchi teatr guruhini tashkil qildi&lt;ref name=&quot;mitchell-99&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 99&lt;/ref&gt;. Ular uch yil davomida Milanning ishchilar yashovchi Via Colletta shahridagi tashlandiq ustaxonada (''capannone'') ishlab, uni oʻziga xos jamoat markaziga aylantirdilar va zamonaviy muammolar haqida improvizatsiya asosida spektakl yaratdilar. Ana shunday spektakllardan biri ''Vorrei morire stasera se dovessi pensare che non è servito a niente'' edi. Black Septemberdan ilhomlangan va Renata Viganò sheʼridan olingan sarlavhaga qiziqib, minglab odamlar spektaklni koʻrish uchun kelishdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 99-100&lt;/ref&gt;.
 
Shundan keyin Foning xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan eng mashhur ''pyesasi boʻlgan Morte accidentale di un anarchico'' (''Anarxistning tasodifiy oʻlimi'') dramaturg tomonidan „fojiali fars haqidagi grotesk fars“ sifatida tasvirlangan&lt;ref name=&quot;mitchell-101&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 101&lt;/ref&gt;. U 1970-yil dekabr oyida eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;mitchell-101&quot; /&gt; boʻlib, Fo uni oʻng qanot ekstremistlar va Italiya Maxfiy xizmati 1969-yilda Milandagi Piazza Fontanadagi Banca Nazionale dell’Agricolturaga „terroristik“ hujum uyushtirganidan keyin uni yozgan&lt;ref name=&quot;mitchell-99&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 99&lt;/ref&gt;. (Qarang: keskinlik strategiyasi) Bu fars keyinchalik ''Tutti uniti bilan Italiyaga sayohat qildi!'' ''Tutti insieme!'' ''Ma scusa, quello non è il padrone?'' (''Birlashganmiz!'' ''Hozir hammasi birga!'' ''Voy, bu xoʻjayin emasmi?''), Rame ularni ''Morte'' ''accidentale'' va ''Mistero buffodan'' tashqari Foning eng yaxshi ishi deb hisoblagan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 115&lt;/ref&gt;. ''Morte e resurezione di un pupazzo'' (''Qoʻgʻirchoqning oʻlimi va tirilishi'') ''Grande pantomimaning'' yangilangan versiyasi edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 117&lt;/ref&gt;. Birinchi marta 1972-yil yanvar oyida ijro etilgan ''Fedayn'' asari Falastindagi bir qator avtobiografik hikoyalarga asoslanadi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 119&lt;/ref&gt;.

1973-yil mart oyida, baʼzi mish-mishlarga koʻra, Milan Carabinierisidagi yuqori martabali amaldorlar buyrugʻiga koʻra beshta fashist Rameni oʻgʻirlab ketib, uni mikroavtobusda qurol bilan ushlab turishgan. Ular uni zoʻrlab, kaltaklab, tanasiga sigaret choʻgʻini bosishgan, ustara bilan jarohatlashgan va bogʻga tashlab ketishgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kuennecke |first=Beret |date=2002-yil aprel |title=Resistance Takes Centre Stage |work=Review |url=http://www.socialistreview.org.uk/article.php?articlenumber=7952 |access-date=26-oktyabr 2022-yil |archive-date=13-iyun 2013-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20130613020252/http://www.socialistreview.org.uk/article.php?articlenumber=7952 |url-status=dead }} Review of 'Harlequins of the Revolutionʼ, Joseph Farrell, Methuen, which mentions the rape.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 122&lt;/ref&gt;. Fo va Rame oʻsha yil davomida ''La Comunadedagi'' ajralishga qaramay, Lombardiya va [[Veneto]] boʻylab sayohatni davom ettirdilar; ''Mamma Togni'' parchalari shu vaqtdan boshlab tayyorlana boshlagan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 123-124&lt;/ref&gt;.

1973-yil sentyabr oyida [[Chili|Chileda]] [[Salvador Allende]] oʻz joniga qasd qilganidan soʻng, ''Guerra di popolo in Cile'' (''Chilidagi xalq urushi'') tomoshasi tayyorlangan va mamlakat boʻylab gastrol safari bilan katta qiziqish uygʻotgan. Ayniqsa, uning yakkuniy qismi tomoshabinlarni Italiya boʻylab davlat toʻntarishi eʼlon qilinishidan choʻchib, hayajonlanishga undagan edi. Chiara Valentinining soʻzlariga koʻra, [[Turin]]dagi spektakl paytida tomoshabinlardan biri tahdid ostida qolishidan qoʻrqib, ismlar roʻyxati yozilgan 10 varoq qogʻozni yeb yuborgan; Meranoda esa, talaba derazadan qochishga urinib, oynani sindirib tashlagan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 125-126&lt;/ref&gt;. Politsiya Foni 1973-yil noyabr oyida [[Sassari]] shahrida hibsga oldi, bu hodisa Italiya qonunlariga koʻra, spektakl paytida politsiya teatrga kira olmasligi maʼlum boʻlgach, butun mamlakat boʻylab shov-shuvga sabab boʻldi; Bu mojaro spektakllarga tashrif buyuruvchilar sonini koʻpaytirishga xizmat qildi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 126-127&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo2.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Dario_Fo2.jpg/180px-Dario_Fo2.jpg|left|thumb|226x226px| Dario Fo 1976-yil.]]
1974-yilda kompaniya — endi ''Il Collettivo Teatrale „La Comune“ diretto da Dario Fo'' — Porta Vittoriyadagi (Milanning ishchilar yashaydigan hududi) tashlandiq bozor binosini tozalab, joylashib oldi ba u yerni Palazzina Liberty deb nomladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 128&lt;/ref&gt;. Biroq, yana siyosiy adovatlar sababli Milan kengashi ularni sud qarori bilan u yerdan ham quvib chiqarishga harakat qildi. Ammo, kengash muvaffaqiyatsiz yakunlandi; kompaniyaga shu yerda vaqtincha qolishga ruxsat berildi va jamoa kutubxona, konferensiya markazi, teatr hamda audiovizual ustaxonalar kabi ob’ektlarni ham qurishga kirishdi. Ular ''Porta e Belli contro il potere'' (''Hokimiyatga qarshi Porta va Belli'') asari bilan oʻz ishlarini boshladilar, unda Fo &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda ijod qilgan ikki shoirining sonetlarini oʻqidi, ularni „bu ajoyib matnlar men ularni har shouda oʻqiganimda turlicha jilvalanardi“ deb taʼrifladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 129&lt;/ref&gt;.

Keyin esa, ''Non Si Paga!'' ''Non Si Paga!'' (''Toʻlay olmaysizmi?'' ''Toʻlamang!'') tomoshasi sahnaga chiqdi. Unda Italiya boshdan kechirayotgan ogʻir iqtisodiy inqiroz davrida rivojlangan ''avtoriduzione'' (oʻz-oʻzini qisqartirish) harakati aks ettirilgan boʻlib, unda odamlar bozorlardan xohlagan narsalarini olib ketishadi, ammo faqat qurblari yetgan narsa uchun pul toʻlaydilar. „''Morte accidentiale di un anarchico''“ dan keyingi oʻrinda Foning xalqaro miqyosdagi eng mashhur pyesasi sifatida eʼtirof etilgan bu pyesa 1990-yilga kelib 35 mamlakatda namoyish etilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 130&lt;/ref&gt;. Spektaklning sarlavhasi &quot;Canʼt Pay? Wonʼt Pay! tarzida ingliz tilida soʻzlashuvchilar orasida ham keng tarqalib ketdi&lt;ref name=&quot;lyn_gardner_guardian_pay&quot;/&gt;.

1975-yil iyun oyida Italiya saylovlari davomida Fo Amintore Fanfani haqida „''Il Fanfani rapito“'' (''Fanfanini oʻgʻirlab ketishdi'') asarini yozgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 139-140&lt;/ref&gt;. Shuningdek, 1975-yil iyun oyida Fo, Rame va kompaniyaning boshqa aʼzolari Xitoyga joʻnab ketishdi — Fo keyinchalik oʻzining sayohat haqidagi xotiralarini 1978-yilda Italiya boʻylab gastrolda tomoshabinlarga taqdim etgan „''La storia della tigre''“ (''&quot;Yoʻlbars haqidagi ertak&quot;'') monologida ham eslab oʻtgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 142-143&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-157&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 157&lt;/ref&gt;.

Oʻsha yili (1975) Fo birinchi marta [[Nobel mukofoti]]ga nomzod boʻldi. Ammo, uning oʻzi buni bemaʼni fikr deb hisoblagan edi: „Men har qanday katta hurmatga ega shafqatsiz davlat arboblaridan nafratlanishim bilan mashhur boʻldim. Nobel masalasi men uchun haqiqiy komediya. Men bundan oʻzim tanigan ayrim davlat amaldorlari, sudyalar va siyosatchilarning yuzlari qanday tusga kirishini yaxshi bilaman. Ular ogʻzimni yopish uchun oʻzlariga yoqmagan ishni qilishmoqda va qoʻllarimga kishan solib, qarsak chalishga tayyor turishibdi, shvedlar aynan shunday hiyla qilishadi…(mukofotni qabul qilayotib) oʻzimni xuddi spektakllarimdan birida rol oʻynayotgandek his qilyapman“&lt;ref name=&quot;mitchell-xiv&quot;&gt;Mitchell 1999, p. xiv&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 139&lt;/ref&gt;.

Fo keyinchalik Italiyaning tobora kuchayib borayotgan giyohvandlik muammosiga ham eʼtibor qaratib, quyidagicha xulosa qildi: „Boylar giyohvand moddalarni isteʼmol qilib, ulardan foydalanishsa, kambagʻallar bu moddalarga yem boʻlishadi va ularning quliga aylanishadi“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 144&lt;/ref&gt;. ''La marixuana della mamma è la più bella'' (Onamning marixuanasi eng yaxshisi) deb nomlangan asarda Fo [[Atsetilsalitsil kislota|aspirin]] oʻrniga adashib LSD ichib qoʻygani sababli gallyutsinatsiya ichida shkafda „sayohat qilib“, keyinroq politsiyaning qoʻliga tushib qoladigan bobo rolini ijro etgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 145&lt;/ref&gt;. Fiorenzo Carpi Fo bilan 1967-yilda ishlaganlaridan beri birinchi marta spektakl musiqasi boʻyicha hamkorlik qilish uchun qaytib keldi&lt;ref name=&quot;mitchell-146&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 146&lt;/ref&gt;.

Fo 1977-yilda 14 yillik tanaffusdan soʻng televideniyega qaytdi, chunki undan avvalgi yilgi umumiy saylovlardan keyin RAI maʼmuriyati oʻzgartirilgan edi. Ammo, Fo ikkinchi kanal Rai 2 bilan cheklangan edi, chunki u konservativ Rai 1 kanalidan koʻra koʻproq sotsialistik va diniy boʻlmagan xarakterga ega edi. Uning spektakllarining ikkita sikli efirga uzatildi; Ammo, ''Morte accidentiale di un anarchico'', ''Non Si Paga?'' ''Non Si Paga!'' yoki ''Il Fanfani rapito'' (La Commune ularni doimiy ravishda yozib olish uchun suratga olgan boʻlsa-da) siyosiy sabablarga koʻra efirga taqdim etilmadi&lt;ref name=&quot;mitchell-146&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 146&lt;/ref&gt;. Vatikan hanuzgacha ''Mistero buffoni'' „televidenie tarixidagi eng kufrli shou“ deb qoralaydi&lt;ref name=&quot;mitchell-3&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 3&lt;/ref&gt;. Keyinroq „''Parliamo di donne''“ (''Ayollar haqida gaplashaylik'') teleseriali uchun [[abort]], [[Gender kamsitish|jinsiy aloqa]] va Muqaddas oila kabi mavzularga qaratilgan yangi spektakl tayyorlandi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 147&lt;/ref&gt;.

''Tutta casa, letto e chiesa'' (''Butun uy, Toʻshak va Cherkov'') deb nomlangan beshta monologlar seriyasi ham birinchi marta 1977-yilda taqdim etilib, Rame tomonidan ijro etilgan. Birinchi monolog, ''Il risveglio'' (''Uygʻonish'') da ishchi onaning chaqalogʻi (qoʻgʻirchoq) bilan gaplashayotgani tasvirlangan. ''Una donna tutta sola'' (''Yolgʻiz ayol'') monologida esa, nogironligi boʻlgan, aravachada yuradigan, pornografik filmlarga berilib ketgan akasiga qarshi kurashish bilan birga yigʻlayotgan chaqaloqqa qarab turishga majbur boʻlgan va eri tomonidan xonaga qamab qoʻyilgan, teleskopli erkak, odobsiz notanish bezovta qilaveradigan va sobiq oʻqituvchi sevib qolgan uy bekasi haqida edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 148-149&lt;/ref&gt;. ''La mamma fricchettona'' (''Gʻalati ona'') monologida oilasini tark etib, giyohvand moddalar va ozod muhabbatni izlash uchun cherkov konfessiyalaridan boshpana topgan ona tasvirlangan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 150&lt;/ref&gt;. ''&quot;The Same Old Story&quot;'' monologida hadeb qasam ichaveradigan qoʻgʻirchoqli kichkina qiz tasvirlangan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 150-151&lt;/ref&gt;. Yakuniy monolog, [[Yevripid]] yozganidan koʻra koʻproq, italyancha versiyaga yaqin tarzda yaratilgan „''Medea''“, 1990-yilga kelib 35 mamlakatda ijro etildi.

=== 1980-yillar ===
[[Fayl:Dario_Fo_in_Venice_Film_Festival_02.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Dario_Fo_in_Venice_Film_Festival_02.jpg/250px-Dario_Fo_in_Venice_Film_Festival_02.jpg|right|thumb|250x250px| Dario Fo [[Venesiya|Venetsiyada]], 1985-yil.]]
1980-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari hukumati Fo va Ramening Italiya teatri festivalida ishtirok etishiga toʻsqinlik qildi, bu mamlakatda [[Brext Bertolt|Bertolt Brecht]], [[Charlie Chaplin]] va [[Gabriel García Márquez|Gabriel Garcia Maruesga]] nisbatan koʻrsatilgan munosabatga qiyoslangan&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot; /&gt;. Oʻsha yilning may oyida Nyu-Yorkda boʻlib oʻtgan „An Evening Without Dario Fo and Franca Rame“ (Dario Fo va Franca Ramesiz oqshom) da Arthur Miller, Bernard Malamud, Richard Foreman va [[Martin Scorsese]] ishtirok etdi. Tadbirda „''Non Si Paga? Non Si Paga!“'' ning birinchi qismi hamda Fo va Rame tomonidan yozilgan xat ingliz tilida (Pyero Sciotto tomonidan) oʻqildi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 162&lt;/ref&gt;. Amerika teatr tanqidchilari uyushmasi siyosatchi Edmund Muskiega maktub yubordi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot; /&gt;. 1980-yil dekabr oyida Fo Fransiyada „Histoire du tigre et autres histoires“ (Yoʻlbars haqidagi ertak va boshqa hikoyalar) nomli shaxsiy shousi uchun sahnaga chiqdi&lt;ref&gt;&quot;Dario Fo met un tigre dans son théâtre&quot;, [[Jean-Pierre Thiollet]], ''[[Le Quotidien de Paris]]'', 2 December 1980.&lt;/ref&gt;.

1981-yilda La Kommuna Palazzina Libertydan haydalgandan soʻng, „''Tutta casa“ ning ikkinchi versiyasi &quot;letto e chiesa'' „ Teatro Odeonda namoyish etildi, Fo va Rame 16 yil ichida birinchi marta shu yerda konsert berdi&lt;ref name=&quot;mitchell-157&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 157&lt;/ref&gt;. Shuningdek, oʻsha yili (yanvar oyida) ''“Clacson, trombette e pernacchi&quot;'' (''Nogʻoralar va malinalar'') birinchi marta Milandagi Cinema Cristalloda namoyish etildi, bu Foning besh yil avval „''La marixuana della mamma è la più bella''“ filmidan keyingi&lt;ref name=&quot;mitchell-163&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 163&lt;/ref&gt; Milanda 34 marta ijro etilgan hamda 50 000 kishi tomosha qilgan birinchi yangi spektakli edi. U keyinroq boshqa 15 ta mamlakatda ham namoyish etilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 166&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 168&lt;/ref&gt;.

1983-yilda Rame (oʻzining zoʻrlanish hodisasi haqida yozilgan) „The Rape“ (''Zoʻrlash)'' monologini ''Coppia aperta, quasi spalancata'' (''Ochiq juftlik'') asariga muqaddima sifatida kiritganidan soʻng, italyan senzuralari bu spektaklni 18 yoshdan kattalar uchun cheklab qoʻydi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 172&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 176-177&lt;/ref&gt;. 1983-yilda Fo tomonidan yozilgan „''Il candelaio“'' (Sham yasovchi) monologi uning ingliz Elizabethian Theatre teatriga boʻlgan katta qiziqishini koʻrsatib berdidi va „''Quasi per caso una donna: Elisabetta''“ (''Elizabet: Deyarli tasodifan yaralgan ayol'') dan oldin 1984-yil oxirida Fo va Rame shu yerda ish boshladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 177&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 182&lt;/ref&gt;.

1983-yil sentyabr oyida AQSh hukumati Fo va Ramega mamlakatga kirishga yana ruxsat bermadi va Foni hayratda qoldirib, ularni „terrorchi guruhlarni qoʻllab-quvvatlovchi tashkilotlarga mansublikda“ aybladi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 162&lt;/ref&gt;. Oʻsha paytda Fo pyesalari [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarda]] eng keng tarqalgan chet ellik yozuvchi edi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot; /&gt;. Mashhur prodyuser Jozeph Papp oʻz nomidan oʻzi ham sobiq aktyor boʻlgan AQSh prezidenti [[Ronald Reagan]]ga telegramma yoʻlladi, ammo natija boʻlmadi. Fo va Rame ishsiz qolgan ishchilar, ishgʻol qilingan ish joylari, nogironlar, mahbuslarning oilalari va boshqa sabablar bilan koʻrilgan har qanday zarar qoplanishini talab qilib [[Amerika Qoʻshma Shtatlari davlat departamenti|AQSh Davlat departamentiga]] qarshi sudga murojaat qilishdi.

Fo Milanda matbuot anjumani oʻtkazib, AQSh rasmiylarining oʻzi va uning rafiqasi uchun qilgan ogʻir jinoyatini tushuntirib berdi: „Bizdan Italiyada jinoyat qilgan va terrorchilarga yordam bergan Italiya fuqarolari deb shubhalanishdi. Biroq, Italiya sud organlari bizni hech qachon ayblamagan, hatto tergov oʻtkazmagan. Ular bizdan terrorizmni qoʻllab-quvvatlashda gumon ham qilishmagan: har qanday holatda ham bizning bu boradagi pozitsiyamiz hammaga yaxshi maʼlum. Endi amerikaliklar sahnagacha yetib kelib, bizni terrorchilarni qoʻllab-quvvatlashda ayblashmoqda, bu Italiya sud organlari oʻz vazifalarini bajarmayotganini yoki ular biz bilan jinoiy hamkorlik qilayotganini anglatadi“&lt;ref name=&quot;mitchell-163&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 163&lt;/ref&gt;.

1985-yil Harlequin asosida ''Hellequin, Harlekin, Arlecchino'' asarlarini sahnaga olib keldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 188-189&lt;/ref&gt;. 1986-yilda esa, bankir Francesca Bollini de Rill bankrot boʻlgach qamoqdan qutilib qolish uchun oʻz-oʻzini oʻgʻrilanishini uyushtirgani haqidagi „Kidnapping Francesca“ asari yaratildi. U 1994-yilda Stephen Stenning tomonidan ingliz auditoriyasi uchun „''Oʻgʻirlangan Diana''“ sifatida moslashtirilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 192-194&lt;/ref&gt;. Rim universitetida drama professori etib tayinlangan Fo u yerda ''Harlequin and'' ''commedia dell’arte'' kabi seminarlarni oʻtkazgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 194&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo_in_Alcatraz_(Gubbio)_01.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Dario_Fo_in_Alcatraz_%28Gubbio%29_01.jpg/250px-Dario_Fo_in_Alcatraz_%28Gubbio%29_01.jpg|right|thumb|250x250px| Dario Fo Gubbioda, 1988-yil.]]
1987-yil Rojdestvo oldidan Italiya televideniyesining „''Fantastico''“ estrada lotereya shousida namoyish qilingan „''The First Miracle of the Infant Jesus“'' spektakli Vatikan tomonidan yana kufr keltirishda ayblanishiga olib keldi; asarda Fo boshqa bolalarni zoʻravonlikdan qutqarish uchun chaqmoq toshlardan foydalanadigan bosh qahramonni tasvirlaydi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 195&lt;/ref&gt;. 26 yil ichida birinchi marta, 1988-yil aprel va may oylarida Fo va Rame Italiya televideniyesida ''Transmissione forzata'' (''Majburiy uzatish'') loyihasida hamkorlik qilishdi. Rai 3 uchun cheklangan bu serialda RAI senzurasi va italiyalik siyosatchilar, raqsga tushayotgan qizlar va satirik yangiliklar byulletenlari, Falastin haqidagi balet va milliy zoʻrlash statistikasi boʻyicha „ob-havo hisoboti“ haqidagi istehzoli qoʻshiqlar mavjud edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 195-196&lt;/ref&gt;. Shuningdek, 1988-yilda Fo 1958-yildan beri birinchi marta kino aktyorligiga qaytdi va ''Musica per vecchi animali'' (''Qadimgi hayvonlar uchun musiqa'') filmida nafaqadagi professor rolini ijro etdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 196&lt;/ref&gt;.

1989-yilda [[Tiananmen maydoni eʼtirozlari (1989)|Tiananmen Square Massacre]] (Tiananmen maydonidagi qirgʻin) jabr koʻrganlarga hamdardlik bildirish uchun Fo, ''La storia della tigreni'' monologini yangiladi va ''Lettera dalla Cina'' (''Xitoydan maktub'') va ''The Story of Qu'' monologlarini yozdi. Oʻsha yili Fo shuningdek, mafiya haqidagi ijro etilmagan „''Il ricercato''“ (''Izlangan odam'') va oktyabr oyi oxirida debyut qilgan „''Il Papa e la strega''“ (''&quot;Papa va jodugar&quot;'') asarlarini ham yozgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 197&lt;/ref&gt;. Ikkinchi monolog bolalar hujumiga duchor boʻlishdan va artrit azobidan qoʻrqib, qoʻllarini duoga koʻtargan Pop rohiba qiyofasini kirib olib, oʻzini jodugar deb daʼvo qilgan ayolning maslahatiga koʻra qandilga osilib, oʻziga geroindan ukol qilishi hamda oʻyinchoq mashina, zaharlangan toʻtiqush va braziliyalik rohiba ishtirokidagi turli suiqasdlardan omon qolishga intilishi haqida yozilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 198-199&lt;/ref&gt;. Tanqidchilar uning kulgili kashfiyotlarini yuqori baholadilar va asar oʻsha mavsumda Italiyada koʻpchilik tomonidan tomosha qilingan spektakl sifatida mukofotga sazovor boʻldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 200&lt;/ref&gt;.

=== 1990-yillar ===
[[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]], [[Koʻrfaz urushi|Fors koʻrfazi urushi]] va [[Genetik injeneriya|genetik tajribalar]] kabi mavzularga murojaat qilib yozgan ''Zitti! Stiamo precipitando!'' (''Jim!'' ''Biz yiqilayapmiz!'') 1990-yil yozida va oʻsha yilning noyabrida Milandagi Nuovo Teatrida debyut qilindi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 203&lt;/ref&gt;. „''Johan Padan and the Discovery of the Americans''“ filmining bosh qahramoni, Foning 1992-yilda Christofer Columbusning Amerikaga qilgan birinchi sayohatining besh yuz yillik bayramiga javobi sifatida yaratilgan, tadqiqotchi va mustamlakachining toʻrtinchi sayohatiga qoʻshilib, ispan inkvizitsiyasidan qochgan venetsiyalik qochoqdir. U choʻchqa tomonidan turtilib, okeanga tushib ketmagunicha bortdagi hayvonlarni boqishga majbur boʻladi, keyin esa [[Indeyslar|Amerikaning tub aholisi]] tomonidan qutqariladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 210-211&lt;/ref&gt;. Fo bu rolni ijro etgan video yozuvi ham mavjud&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 214&lt;/ref&gt;.

1993-yil [[Goldoni Karlo|Carlo Goldoni]]ning yubileyi boʻlib oʻtdi; bundan taʼsirlanmagan Fo undan koʻra eʼtiborini Angelo Beolcoga qaratishni tanlab, oʻz kompaniyasi va davlat tomonidan moliyalashtiriladigan Teatro dei Incamminati oʻrtasida qoʻshma loyiha ishlab chiqarishni rejalashtirgan. Biroq, repetitsiyalar qizgʻin davom etar ekan, vazirlikning „davlat va xususiy kompaniyalar oʻrtasida hamkorlikda loyiha ishlab chiqarishni taqiqlovchi noaniq qonun“ haqidagi loyihaning yakunlanishiga toʻsqinlik qiluvchi xati keldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 218-219&lt;/ref&gt;.
 
Fo va Rame ''Settimo: ruba un poʻ meno no'' monologida ham hamkorlik qilishdi''.'' „''2“'' (Seventh Commandment: Steal a Bit Less No. 2) 1990-yillarda Italiyada avj olgan korrupsiya janjallari (Tangentopoli) asosida yozilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 216&lt;/ref&gt;. Keyinchalik ular ''Mamma! I sanculotti!'' spektaklini ijro etishdi. Unda XVIII asrda oʻrnatilgan, lekin Tangentopoliga ishora qiluvchi tartiblar koʻrsatilgan va yana Fiorenzo Carpi musiqasidan foydalanilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 221-222&lt;/ref&gt;.

1994-yildagi ''Sesso?'' ''Grazie, tanto per gradre!'' (''Jinsiy aloqa?'' ''Rahmat, Bajarsam, xafa boʻlmang!'') monologi uchun Fo va Rame Yakoponing 1992-yilda yozgan „''Lo Zen e l’arte di scopare“'' kitobi asosida OITS, kontraseptsiya, jinsiy tarbiya va jinsiy aloqa kabi mavzularda oʻquv qismlarini oʻz ichiga olgan spektakl yaratish uchun Jacopo bilan birga ishladilar. repressiya&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 223&lt;/ref&gt;. Shu tariqa Foning [[Silvio Berlusconi]]ning yangi hukumati bilan birinchi kurashi boshlandi. Berlusconi hukumati 18 yoshgacha boʻlgan italiyaliklarga qoʻrquv tufayli uni koʻrishni taqiqlab qoʻygan edi, bu spektakl „odob masalalarini hurmat qilishni talab qiladigan umumiy axloqni buzishi va oʻsmir tomoshabinlar orasida tushkunlikka sabab boʻlishi, ularning xulq-atvoriga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkinligi“ni aytdi. Bu orqali u spektaklning asl maqsadini yoʻqqa chiqardi. Oʻqituvchilar talabi bilan Milliy parlamentda senzura masalasi muhokama qilinib, tomoshabinlar hamda italiyalik va chet ellik ziyolilar taqiqni bekor qilishni talab qiluvchi petitsiyaga imzo chekishdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 225&lt;/ref&gt;.

1995-yil 17-iyulda Fo insultga uchradi, lekin 1996-yil 24-martda yetmish yoshga toʻlish arafasida yana sogʻayib ketdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 226&lt;/ref&gt;. 1996-yil yozida u ''Leonardo: The Flight, the Count and the Amours'' (Leonardo: Parvoz, graf va sevishganlar romanini) romanini yozdi. 1502-yilda yaratilgan asarning bosh qahramoni [[Leonardo da Vinci|Leonardo da Vinchi]] edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 227&lt;/ref&gt;. 1997-yilda u „''Il diavolo con le zinne''“ (''&quot;Koʻkrakli iblis&quot;'') asarini yozdi. Fo uni „[[Niccolò Machiavelli|Machiavellian]] komediyasi, sudyalar, iblislar, zohidlar, jandarmlar, qiynoqchilar va hatto maymunlar tomonidan tutilgan uy bekalari ishtirokidagi XVI asr oxiridagi ulkan fitna“ deb taʼriflagan. Asar oʻsha yil boshida vafot etgan Fiorenzo Carpi hotirasiga bagʻishlab yozilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 227-229&lt;/ref&gt;.

=== &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asr ===
[[Fayl:Dario_Fo-Cesena.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Dario_Fo-Cesena.jpg/180px-Dario_Fo-Cesena.jpg|left|thumb|226x226px| Dario Fo [[Cesena]]&lt;nowiki/&gt;da]]
2001-yilda Fo College de ' Pataphysiqueʼning satrapi boʻldi. 2004-yilda Forza Italia senatori Marcello Dell’Utri Fo soʻnggi pyesasida unga shaʼma qilgani uchun uni sudga berdi. Fo bundan norozi boʻldi: „Men 40 yildan beri satira bilan shugʻullanaman. Bu paradoks. Bu juda gʻalati“&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Arie |first=Sophie |date=14-yanvar 2004-yil |title=Dario Fo sued for €1m over play lampooning PM: Nobel-winning playwright accused of 'persecution' |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2004/jan/14/italy.arts |access-date=14-yanvar 2004-yil}}&lt;/ref&gt;. „The Two Headed Anomaly“ deb nomlangan va birinchi marta 2003-yilda namoyish etilgan spektaklda oʻsha paytdagi bosh vazir Silvio Berlusconining boʻyi pastligi ham masxara qilingani, uni stulga bogʻlab, elektr toki urishi bilan davolashgani va Berlusconining Sisiliyadagi hashamatli villasiga tashrif buyurgan [[Vladimir Putin]]ning chechen isyonchilari tomonidan otib oʻldirilgani tasvirlangan. Sarlavha Putinning miyasini keyinchalik Berlusconi boshiga koʻchirib oʻtkazilishiga ishora qiladi; spektakl Berlusconining biznes va siyosiy manfaatlari hamda ommaviy axborot vositalari senzurasi yuzasidan bahs-munozaralari chogʻida namoyish etilgan, RAI italiyalik satiriklar Sabina Guzzanti va Paolo Rossini oʻz telekanallarida koʻrsatilishini taqiqlagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Arie |first=Sophie |date=7-dekabr 2003-yil |title=Comic Fo exposes Berlusconi's flaws |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2003/dec/07/italy.arts |access-date=7-dekabr 2003-yil}}&lt;/ref&gt;. Fo agar bu spektaklni ijro etsa, siyosatchilardan tahdid olishi haqida aytgan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Smith |first=Tamsin |date=5-dekabr 2003-yil |title=Foʻs play gives Berlusconi a roasting |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3294693.stm |access-date=5-dekabr 2003-yil}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_fo.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Dario_fo.JPG/250px-Dario_fo.JPG|right|thumb|250x250px| Dario Fo 2007-yilda.]]
2005-yilda Fo keyingi yil Italiyaning iqtisodiy jihatdan eng muhim shahri boʻlgan Milan merligiga nomzodini qoʻyish rejalarini oshkor qildi. Uning aytishicha, bu uning Milanni Berlusconining siyosiy hamkasbi, amaldagi mer Gabriele Albertinidan tozalash uchun olib borayotgan kurashining bir qismi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17-oktyabr 2005-yil |title=Playwright Fo reveals mayoral aim |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4350346.stm |access-date=17-oktyabr 2005-yil}}&lt;/ref&gt;. Italiya televideniyesi eʼtiboridan chetda qolgan Fo saylovoldi tashviqotini sahnada oʻtkaza boshladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hooper |first=John |date=2-dekabr 2005-yil |title=Dario for mayor! |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/stage/2005/dec/02/theatre.italy |access-date=2-dekabr 2005-yil}}&lt;/ref&gt;. „Men moderat emasman“ shiori ostida u oʻng markazchi maʼmuriyatning shahar markazini ayrim qismlarini buzib tashlash rejalariga qarshi chiqdi va „bu shaharni oʻnlab yillar davomida boshqarib kelgan pul oʻgʻirlovchi ablahlarni“ quvib chiqarishga vaʼda berdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McMahon |first=Barbara |date=30-yanvar 2006-yil |title=Dario Fo makes a splash in bid to run Milan |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2006/jan/30/books.italy |access-date=30-yanvar 2006-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Duff |first=Mark |date=29-yanvar 2006-yil |title=Playwright Fo faces Milan voters |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4659084.stm |access-date=29-yanvar 2006-yil}}&lt;/ref&gt;. 2006-yil yanvarida oʻtkazilgan markaziy soʻl ittifoqning birlamchi saylovlarida 23,4 % ovoz olib, yakunda muvaffaqiyatsizlikka uchradi va Milanning sobiq politsiya boshligʻi Bruno Ferrantedan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McMahon |first=Barbara |date=31-yanvar 2006-yil |title=Dario Fo loses contest to run for Milan mayoralty |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2006/jan/31/italy.mainsection |access-date=31-yanvar 2006-yil}}&lt;/ref&gt;.

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlaridan 2016-yilda vafot etguniga qadar Fo turli siyosiy, ijtimoiy hamda madaniy masalalarda faol ishtirokchi va targʻibotchi boʻlib qoldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2011-yil mart |title=Fo is still the enemy of power and corruption (an interview with Daniel Jakopovich) |work=The Tribune |url=http://www.tribunemagazine.co.uk/2011/03/11330 |access-date=14-oktyabr 2016-yil |archive-date=13-oktyabr 2016-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20161013220709/http://www.tribunemagazine.co.uk/2011/03/11330/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. U [[2001-yil 11-sentabr terror xurujlari|11-sentabr xujumlari]] va Jahon Savdo Markazi binolarining qulashi haqidagi rasmiy hisoblarni „''Zero: An Investigation into 9/11''“ filmida soʻroqqa tutdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.zerofilm.info|sarlavha=Zero|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080623202839/http://www.zerofilm.info/|arxivsana=2008-06-23}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u oʻzining 2006-yilgi „''Gomorrah''“ kitobida Camorraning yashirin faoliyatini fosh qilgandan keyin davlatni hayoti xavf ostida qolgan Roberto Savianoni himoya qilishga chaqirgan ''la Repubblicaga'' ochiq xatini imzolaganlar qatorida edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Flood |first=Alison |date=24-oktyabr 2008-yil |title=Ian McEwan condemns 'thuggery' of Neapolitan mafia |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2008/oct/24/mcewan-mafia-saviano-extremists |access-date=24-oktyabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt;. 2013-yilgi Italiyadagi umumiy saylovlar oldidan Fo oʻz satirasining eng soʻnggi nishonlari quyidagilardan iborat ekanligini tushuntirdi: &quot;Asosan banklar va yirik tadbirkorlar, „shou ichidagi shou“ jilovini ushlab turganlarning barchasi, ommaviy axborot vositalari, televideniye va boshqa yoʻllar bilan odamlar oʻzlari duch kelgan sharoitlarni qabul qilishini taʼminlash uchun barcha saʼy-harakatlarini amalga oshiradilar&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21-fevral 2013-yil |title=What took centuries to create in Italy was degraded in a very short time |work=[[euronews]] |url=http://www.euronews.com/2013/02/21/dario-fo-what-had-taken-centuries-to-create-in-italy-was-degraded-in-a-very/ |access-date=21-fevral 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Oʻlim ===
2016-yil 13-oktyabrda Fo 90 yoshida ogʻir nafas yoʻli kasalligi tufayli vafot etdi, kasallik tufayli u Milandagi Luigi Sacco kasalxonasida 12 kun davomida davolanishga majbur boʻlgan.

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Year
!Title
!Role
!Notes
|-
|1954
|''Rosso e Nero'' Red and Black (film)
|Writer
|
|-
|1955
|''Scuola elementare''
|Typographer
|
|-
|1956
|''Lo svitato''
|Achille
|
|-
|1957
|''Souvenir d’Italie''
|Carlino
|Uncredited
|-
|1957
|''Rascel-Fifì''
|Pupo — il biondo
|
|-
|1958
|''Nata di marzo''
|Cantante in osteria
|Uncredited
|-
|1958
|''Domenica è sempre domenica''
|The Silk Stockings Salesman
|
|-
|1963
|''Follie d’estate''
|Gangster
|
|-
|1989
|''Musica per vecchi animali''
|Lucio Lucertola
|
|-
|1996
|''La freccia azzurra''
|Scarafoni
|Voice
|-
|2002
|''Johan Padan a la descoverta de le Americhe''
|Johan Padan (veccho)
|Voice
|-
|2016
|''Sweet Democracy''
|
|(final film role)
|-
|2016
|''La fantastica storia di Marc Chagall''
|Himself
|
|-
|2017
|''Dario Fo e Franca Rame, la nostra storia''
|Himself
|
|}

== Mukofot va unvonlar ==

* 1981: Sonning Prize from [[Kopengagen universiteti|Copenhagen University]]&lt;ref name=&quot;nobel&quot; /&gt;
* 1985: Premio Eduardo Award
* 1986: Obie Award in New York (with Franca Rame)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.obieawards.com/events/1980s/year-87/|sarlavha=Obie Awards|nashriyot=obieawards.com|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* 1987: Agro Dolce Prize&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=3E8lHbJ7H1kC&amp;pg=PA198|title=La storia di Dario Fo|first=Chiara|last=Valentini|date=1-yanvar 1997-yil|publisher=Feltrinelli Editore|isbn=9788807814754|accessdate=14-oktyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* 1997: Nobel Prize in Literature&lt;ref name=&quot;nobel&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1997/bio-bibl.html|sarlavha=The Nobel Prize for Literature 1997 - Bio-bibliography|nashriyot=nobelprize.org|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* 2001: Honorary doctorate from the Vrije Universiteit Brussel, Belgium&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.vub.be/en/dhc-dario-fo|sarlavha=DHC-Dario Fo - Vrije Universiteit Brussel|nashriyot=vub.be|qaralgan sana=2-dekabr 2021-yil|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vub.ac.be/nieuws/2016/10/13/vubtoday-nobelprijswinnaar-en-vub-eredoctor-dario-fo-overleden|sarlavha=VUBToday: Nobelprijswinnaar: Dario Fo overleden|nashriyot=vub.ac.be|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil|til=niderlandcha|arxivsana=2016-10-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161019000323/http://www.vub.ac.be/nieuws/2016/10/13/vubtoday-nobelprijswinnaar-en-vub-eredoctor-dario-fo-overleden}}&lt;/ref&gt;
* 2002: Order of Saint Agatha by the Republic of [[San Marino]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=13 ottobre 2016: un anno senza Dario Fo|url=https://www.sanmarinortv.sm/news/attualita-c4/13-ottobre-2016-anno-senza-dario-fo-a54847|ish=San Marino TV|sana=12-oktyabr 2017-yil|qaralgan sana=22-yanvar 2021-yil|til=italyancha}}&lt;/ref&gt;

== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==

* d’Arcangeli, Luciana, Pagliaro, Annamaria, (eds.) „Dario Fo &amp; Franca Rame. Beyond the Rules“, ''Spunti e Ricerche,'' Volume 31, 2016, published in 2017.
* d’Arcangeli, Luciana, 'Madness in the Theatre of Dario Fo and Franca Rameʼ, in ''Forum Italicum,'' Spring 2005, pp.&amp;nbsp;138–165.
* Emery, Ed, (ed.), ''Research Papers on the Theatre of Dario Fo and Franca Rame: Proceedings of the International Conference on the Theatre of Dario Fo and Franca Rame, Cambridge, 28-30 April 2000,'' London and Sydney, Red Notes, 2002.
* {{Kitob manbasi|first=Dario|last=Fo|title=More Tricks of the Trade|publisher=[[Methuen Publishing|Methuen]]|url=http://www.methuen.co.uk/bookdetails.aspx?value=405|year=2016|isbn=978-0-413-77783-6}}
* {{Kitob manbasi|first=Pedro|last=Montalban-Kroebel|title=Dario Fo. Sindaco? / Dario Fo. Mayor?|location=Avellino|publisher=Per Caso Sulla Piazzeta, Collana Twin Faces|year=2010|isbn=978-88-88332-123|edition=Italian &amp; English}}
* {{Kitob manbasi|first=Tony|last=Mitchell|title=Dario Fo: People's Court Jester (Updated and Expanded)|location=London|publisher=[[Methuen Publishing|Methuen]]|url=https://books.google.com/books?id=jrdMAgAAQBAJ|year=1999|isbn=0-413-73320-3}}
* {{Kitob manbasi|first=Antonio|last=Scuderi|title=Dario Fo: Framing, Festival, and the Folkloric Imagination|publisher=Lanham (Md.): Lexington Books|year=2011|isbn=9780739151112}}
* Soriani, Simone (2020), ''Petrolini e Dario Fo. Drammaturgia d’attore'', Roma, Fermenti Editrice

== Manbalar ==
{{manbalar|30em}}

{{DEFAULTSORT:Fo, Dario}}
[[Turkum:Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]
[[Turkum:2016-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1926-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>52d5fm5kdwbm5aakuteyr4tb1onwhb4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156250</id>
      <parentid>6156249</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57994" sha1="nge9g2teymfedkfov01n96jrkk66m1n" xml:space="preserve">{{Yozuvchi bilgiqutisi|Ismi=Dario Fo|Tasvir=Dario Fo, Italian playwright.jpg|Eni=250px|Tavallud sanasi=1926-yil, 24-mart|Asl ismi=Dario Luigi Angelo Fo|Tavallud joyi=Leggiuno, Sangiano, Varese, Italiya|Vafot sanasi=2016-yil, 13-oktyabr|Vafot joyi=Milan, Italiya|Faoliyat turi=Ssenariynavis, aktyor, rejissyor, kompozitor|Janr=Drama|Mukofotlari=Nobel Prize in Literature,
1997|Sayt=www.dariofo.it|Imzo=Dario Fo firma.svg}}

'''Dario Luigi Angelo Fo''' (1926-yil 24-mart — 2016-yil-13-oktyabr) — [[italiya]]lik [[dramaturg]], [[aktyor]], teatr [[rejissyor]]i, sahna [[rassom]]i, qoʻshiqlar muallifi, Italiya chap qanot partiyasining siyosiy targʻibotchisi va 1997-yil [[adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti]] laureati edi&lt;ref name=&quot;mitchell-3&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 3&lt;/ref&gt;. Oʻz davrida u „jahon teatrida asarlari eng koʻp ijro etilgan zamonaviy dramaturg“ boʻlgan edi&lt;ref name=&quot;mitchell-xiii&quot;&gt;Mitchell 1999, p. xiii&lt;/ref&gt;. Uning dramatik asarlarining aksariyati improvizatsiyaga bogʻliq boʻlib, teatrning „noqonuniy“ shakllarini masalan, ''giullari'' (oʻrta asrlarga xos yoʻnalish)&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 4&lt;/ref&gt; va eng mashhuri, qadimgi italyan ''commedia dell’arte'' uslublarini tiklashga asoslangan&lt;ref name=&quot;mitchell-91-92&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 91-92&lt;/ref&gt;.

Uning pyesalari 30 ta tilga tarjima qilingan va butun dunyoda, jumladan Argentina, [[Bolgariya]], Kanada, Chili, Eron, Niderlandiya, Polsha, Ruminiya, Janubiy Afrika, Janubiy Koreya, Ispaniya, Shri-Lanka&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Prasanna brings 'Debiddoʻ |url=http://www.sundaytimes.lk/100523/Magazine/sundaytimestvtimes_6.html}}&lt;/ref&gt;, Shvetsiya, Buyuk Britaniya&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.doollee.com/PlaywrightsF/fo-dario.html#45251|sarlavha=Dario Fo - complete guide to the Playwright, Plays, Theatres, Agent|nashriyot=doollee.com|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil|arxivsana=10-oktyabr 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161010003451/http://www.doollee.com/PlaywrightsF/fo-dario.html#45251}}&lt;/ref&gt;, AQSH&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://americanrepertorytheater.org/bio/dario-fo/|sarlavha=Dario Fo|ish=A.R.T.}}&lt;/ref&gt; va Yugoslaviyada sahnalashtirilgan&lt;ref name=&quot;mitchell-65&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 65&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-101&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 101&lt;/ref&gt;. Uning 1960, 1970 va 1980-yillardagi ishlari suiqasdlar, korrupsiya, uyushgan jinoyatchilik, irqchilik, Rim-katolik ilohiyotshunosligi va urush tanqid qilingani bilan ajralib turadi. 1990 va 2000-yillar davomida u Forza Italia va uning rahbari [[Silvio Berlusconi]]ni ijodiy tanqid qilib kelgan. 2010-yillarda esa, u European sovereign debt crisis (Yevropa suveren qarz inqirozi) sharoitida banklardagi vaziyatlarni yoritishga harakat qilgan. Shuningdek, 2010-yillarda u Beppe Grillo boshchiligidagi „Five Star Movement“ harakatining asosiy mafkurachiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://genova.repubblica.it/dettaglio-news/13:37-13:37/4434549|sarlavha=M5S: arrivato Grillo, sotto il palco anche Dario Fo - Genova la Repubblica.it|nashriyot=genova.repubblica.it|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil|arxivsana=4-dekabr 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131204200004/http://genova.repubblica.it/dettaglio-news/13:37-13:37/4434549}}&lt;/ref&gt;, bu harakat aʼzolari uni „Master“ (ustoz, usta) deb atalgan.

Foning „''Mistero Buffo''“ deb nomlangan va Yevropa, Kanada va [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasi]] boʻylab 30 yil davomida namoyish etilgan, ''pièce'' célèbre urushdan keyingi Yevropa teatridagi eng bahsli va mashhur tomoshalardan biri sifatida tan olingan va kardinal Ugo Poletti va kardinal Vicar tomonidan Rim yeparxiyasi uchun „televidenie tarixidagi eng kufrli shou“ sifatida qoralangan&lt;ref name=&quot;mitchell-3&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Zaccuri |first=Alessandro |date=13-oktyabr 2016-yil |title=Milano. Addio a Fo, il primo Nobel anomalo |language=italyancha |trans-title=Milan, Farewell to Fo, the anomalous Nobel laureate |work=[[Avvenire]] |location=[[Milan]] |url=https://www.avvenire.it/agora/pagine/addio-a-dario-fo-nobel-anomalo |access-date=3-dekabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. Asardagi ''Non Si Paga!'' ''Non Si Paga!'' ''jumlasining'' (''Toʻlay olmaysizmi?'' ''Toʻlamang!'') ingliz tilidagi tarjimasi faol ravishda qoʻllana boshladi&lt;ref name=&quot;lyn_gardner_guardian_pay&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gardner |first=Lyn |date=18-aprel 2010-yil |title=Low Pay? Don't Pay! |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/stage/2010/apr/18/low-pay-dont-pay-review |access-date=18-aprel 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. „Pyesa ishchilar sinfining harakatlari va reaksiyalaridagi universal jihatlarni aks ettiradi“.

Uning 1997-yil adabiyot boʻyicha Nobel mukofotini olishi „XX asr jahon teatridagi asosiy shaxs sifatida Foning xalqaro eʼtirofini“ belgilab berdi&lt;ref name=&quot;mitchell-xiv&quot;&gt;Mitchell 1999, p. xiv&lt;/ref&gt;. Shvetsiya akademiyasi Foni „hokimiyatni soʻz bilan savalab, ezilganlarning qadr-qimmatini himoya qilishda [[oʻrta asr]]larning hazil-mutoyibalariga xos ravishda taqlid qiluvchi“ yozuvchi sifatida eʼtirof etgan&lt;ref name=&quot;nobelprize&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Nobel Prize in Literature 1997|nashriyot=Nobelprize|sana=7-oktyabr 2010-yil|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1997|kirish sanasi=7-oktyabr 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. F teatr kompaniyasiga egalik qilgan va uni boshqargan. Fo eʼtiqod jihatdan [[Ateizm|ateist]] edi&lt;ref&gt;Dario Fo, ''Il paese dei mezaràt'', Feltrinelli, Milano, 2004&lt;/ref&gt;.

== Yoshlik davri va taʼlim ==
Toʻngʻich farzand Fo Lago Maggiorening sharqiy qirgʻogʻi yaqinidagi Lombardiyaning [[Varese (provinsiya)|Varese provinsiyasidagi]] [[Sangiano]] shahrida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Uning ukasi Fulvio teatr maʼmuri, singlisi Bianka Fo Garambois yozuvchi boʻlmoqchi edi&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Ularning onasi, Pina Rota Fo, dehqonlar oilasidan boʻlib, bir paytlar urushlar orasidagi hudud haqida „''Il paese delle rane“'' kitobini yozgan (''Qurbaqalar mamlakati'', 1978)&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Otasi Felice Italiya davlat temir yoʻlining stansiya boshligʻi boʻlgan va yangi lavozimlarga koʻchirilganidan soʻng, oila koʻpincha [[Shveysariya]] chegarasi boʻylab koʻchib yurgan&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot; /&gt;. Sotsialist Felice ham aktyor boʻlib, havaskor teatr jamoasida [[Henrik Ibsen|Ibsen]] asarlarida rol oʻynab ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;mitchell-47&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 47&lt;/ref&gt;. Fo hikoya qilishni ona tomondan bobosi va lombard baliqchilari hamda shisha ustalaridan oʻrgangan. Foning bolaligi oʻtgan joylar orasida [[Porto Valtravaglia]] ham boʻlgan, bu koloniyada Italiyadagi aqldan ozgan odamlarning eng koʻp foizi istiqomat qilar edi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 49&lt;/ref&gt;.

1942-yilda Fo Brera Academyda oʻqish uchun [[Milan (shahar)|Milanga]] koʻchib oʻtdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 49&lt;/ref&gt;. Biroq, bu vaqtda [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] boshlanib qoldi. 16 yoshida Fo Mussolinining „Repubblica Sociale Italiana“ fashistik armiyasi tomonidan chaqirilgan soʻnggi avlod askarlarining aʼzosiga aylandi. Yillar oʻtib, uning qaysi ijtimoiy guruhga mansubligi haqida soʻrashganda, Fo dastlab oilasi anti-fashistik harakatda faol boʻlgani sababli past harbiy darajani qabul qilishni afzal koʻrganligini aytgan. Fo otasiga yashirincha qochqinlar va ittifoqchilar askarlarini lombard dehqonlari qiyofasida yashirib, Shveysariyaga olib oʻtishda yordam bergan&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;. Uning otasi, shuningdek, yahudiy olimlarni Shveysariyagacha yashirincha olib oʻtishda yordam bergan deb taxmin qilinadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Duval Smith |first=Alex |date=14-oktyabr 2005-yil |title=A Nobel Calling: 100 Years of Controversy |work=[[The Independent]] |quote=1997: As a young man, the author of ''Accidental Death of an Anarchist'' was conscripted into Mussolini's army towards the end of the war, but escaped and hid in an attic... His father played a key role in the Resistance during the Second World War, smuggling Jewish scientists into Switzerland.}}&lt;/ref&gt;. Urush tugashi yaqinlashganda, Fo oʻq-dorilar yetishmasligi tufayli uni tez orada xizmatdan olishlarini taxmin qilgan holda harbiy-dengiz kuchlarining zenit diviziyasiga qoʻshildi. U adashgan edi, chunki uni [[Benito Mussolini]]ning oʻzi keltirilgan Monzadagi lagerga joʻnatishgan. Fo koʻp oʻtmay yolgʻon hujjatlar yordamida xizmatni tashlab ketib, parashyutchilar eskadroniga qoʻshilishdan oldin bir muddat bekor yurdi. Keyin u bu yerdagi xizmatni ham tark etdi, bu esa Resistance (Qarshilik harakati) uchun keyingi muvaffaqiyatsiz qidiruvga sabab boʻldi, qidiruv davomida u qishloqning ovloq joylarida tunab yurdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;.

Urushdan keyin Fo Brera Academyga qaytib, Politecnico di Milanoda arxitektura fakultetiga oʻqishga kirdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 49&lt;/ref&gt;. U Rim meʼmorchiligi boʻyicha dissertatsiya boshladi, ammo, urushdan keyingi arxitektorlar undan kutayotgan arzon-garov ishlarni bajarishni istamagani uchun yakuniy imtihonlari oldidan oʻqishni tark etdi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;. U bundan tushkunlikka tushdi; va bir shifokor unga quvonch keltiradigan narsalarga vaqt sarflashni tavsiya qildi&lt;ref name=&quot;mitchell-4950&quot; /&gt;. U rasm chizishni boshladi va ''piccoli teatri'' (kichik teatrlar) harakatida ishtirok etdi, unda u improvizatsiya qilingan [[monolog]]larni ijro eta boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.italyonthisday.com/2016/03/dario-fo-writer-and-actor.html|sarlavha=Dario Fo – writer and actor}}&lt;/ref&gt;.

U oʻz ijodiga Beolco, [[Brext Bertolt|Brecht]], [[Anton Chexov|Chekhov]], [[De filippo Eduardo|De Filippo]], Gramsci, [[Vladimir Mayakovskiy|Mayakovskiy]], [[Molière|Moliere]], [[George Bernard Shaw|Shaw]] va Strehler taʼsiri mavjud deb hisoblar edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 50-51; Strehler would later become Foʻs chief rival in Milan, with Fo disagreeing with his interpretations of Brecht, though Brecht himself admired them.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 56. Fo declared [[Anton Chekhov]] and [[George Bernard Shaw]] to be his favourite playwrights in 1954.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 234. Fo declared [[Angelo Beolco]] (Ruzzante) and [[Molière]] to be his mentors: „both of them authors, actor-managers and directors of their own plays, who were treated with arrogance and contempt by the authorities and their literary lackeys, and hated because they used their stages to fight against hypocrisy and violence by making people laugh.“&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== 1950-yillar ===
1950-yilda Fo [[:it:Franco Parenti|Franko Parenti]] bilan radio aktyorlari tomonidan ijro etilgan estrada shousida ishlashni soʻradi va shundan soʻng 1954-yilgacha davom etadigan ijodiy hamkorlikni boshladi. Fo oʻzining voyaga yetish davri haqidagi hikoyalari bilan tomoshabinlarni zavqlantirardi, bu hikoyalar Parentida ham katta taassurot qoldirdi va ularni „mutlaqo oʻziga xos, gʻayrioddiy yumor, donolik va timsollardan mohirona foydalanilgan“ deb taʼrifladi. U bu haqida yana shunday degan edi: „Spektakl tugagach, biz koʻl boʻylab sayr qilardik va u menga koʻproq hikoyalar aytib berardi. Shunday qilib, biz haqiqatdan nusxa koʻchirmaydigan, balki odamlarni jalb qiladigan va oʻz pozitsiyasini ega yangi turdagi revue loyihasini yaratdik.“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 52&lt;/ref&gt;

1951-yil oxirida, Fo Parenti bilan tajriba orttirganidan soʻng, RAI Italiya milliy radiostansiyasi uni shanba oqshomida Parentining „''Anacleto the Gas Man''“ filmidan keyin efirga uzatiladigan „''Poer nano''“ (''Bechoragina'') komediya serialini yakkaxon ijro etishga taklif qildi. Fo Injil va tarixiy ertaklar asosida kattalar uchun 18 ta ertak monologini yaratdi. Serialda, shuningdek, turli xil oʻzgarishlar kiritilgan Shekspir ertaklari namoyish etildi, masalan, ''[[Hamlet]]ning'' ertak versiyasida, titul qahramoni onasi bilan munosabatlarni davom ettirish uchun otasini oʻldiradi; Ofeliya Hamletning amakisining maʼshuqasi sifatida tasvirlangan, Horatio esa Hamletning choyshabga oʻralgan otasi arvohi sifatida tasvirlanib, u faqat Hamlet mast boʻlganida paydo boʻladi. Serialda, shuningdek, [[Albinizm|albinos]] Otello va Romeoni oʻz bogʻida yirtqich itlar bilan boqadigan sadist Juletta obrazlari ham mavjud&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 53&lt;/ref&gt;. Tashvishga tushgan hokimiyat shouni bekor qildi. Shunga qaramay, Fo uni 1952-yilda Milandagi Teatro Odeon sahnasida ijro etdi, bu unga asarni radio uchun kerak boʻlmagan imo-ishora va harakat bilan boyitishga imkon berdi&lt;ref name=&quot;mitchell-54&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 54&lt;/ref&gt;. Shuningdek, 1952-yilda Fo Giustino Durano bilan ''Cocoricò'' qoʻshigʻini ijro etdi, unda Qoʻshma Shtatlardagi qora tanlilarning taqdiriga bagʻishlangan 20 daqiqalik tasvirlar mavjud edi&lt;ref name=&quot;mitchell-54&quot; /&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo,_Franca_Rame,_Jacopo_Fo.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Dario_Fo%2C_Franca_Rame%2C_Jacopo_Fo.jpg/250px-Dario_Fo%2C_Franca_Rame%2C_Jacopo_Fo.jpg|right|thumb|250x250px| Dario Fo va Franca Rame yangi tugʻilgan oʻgʻli Jacopo bilan.]]
1953-yilda Fo Parenti va Durano bilan hamkorlikda I Dritti (Stendaplar) deb nomlangan oʻzlarining revue kompaniyasida ''Il dito nell’occhio'' (''Koʻzdagi barmoq'') nomli revue loyihasi uchun toʻplamlar va kostyumlarni tayyorlab, birgalikda ssenariy yozishgan va rejissyorlik qilishgan&lt;ref name=&quot;mitchell-55&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 55&lt;/ref&gt;. Ushbu dastlabki yillarda Fo xuddi Ettore Petroliniki singari italyan aktyor-yozuvchi anʼanalaridan taʼsirlanib ijod qilgan&lt;ref name=&quot;soriani&quot;&gt;Soriani 2020, p. 145&lt;/ref&gt;. Uning birinchi revue sarlavhasi Italiya Kommunistik partiyasining (PCI) ''l’Unità'' gazetasidagi ustunga kinoya sifatida tanlangan edi&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot;/&gt;. ''Il dito nell’occhio'' ''Poer'' nanoga oʻxshash 21 sahnadan iborat boʻlib, undan farqli oʻlaroq, asosan dunyoning satirik tarixi bilan yoritiladi&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot; /&gt;. Fo epizod rol oʻynagan soʻnggi spektakl kassada muvaffaqiyat qozondi va Milandagi Piccolo Teatroda 113 ta spektakldan soʻng gastrol safariga chiqarildi&lt;ref name=&quot;mitchell-56&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-57&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 57&lt;/ref&gt;. 1953-yil Fo sahnaga qoʻshiqlar olib kelishni ham boshladi. U Fiorenzo Carpi bilan hamkorlik qilgan; 1967-yilga qadar Foning barcha spektakllarida Carpi musiqasidan foydalanilgan. Ularning birinchi qoʻshigʻi „La luna è una lampadina“ („Oy — lampochka“) Foning eng mashhur qoʻshigʻlaridan biri hisoblanadi&lt;ref name=&quot;mitchell-57&quot; /&gt;.

Fo ''Sette giorni a Milano revuesi ustida ishlash vaqtida'' teatrchilar oilasining qizi Franca Rame bilan tanishgan. Keyinroq ular unashtirishdi va 1954-yil 24-iyunda turmush qurishdi. Ularning Jacopo ismli oʻgʻli boʻlib (1955-yil 31-martda tugʻilgan), u ham yozuvchidir&lt;ref name=&quot;mitchell-55&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 55&lt;/ref&gt;.

Moliyaviy muvaffaqiyatsizlik tufayli I dritti jamoasi boʻlinib ketib, Fo ssenariy muallifi sifatida ish boshlash umidida oilasi bilan [[Rim]]ga koʻchib oʻtdi&lt;ref name=&quot;mitchell-59&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 59&lt;/ref&gt;. U yerda ular Roberto Rossellini va [[Ingrid Bergman]] bilan qoʻshni boʻlib yashashgan&lt;ref name=&quot;mitchell-59&quot; /&gt;. Fo koʻplab spektakllarning sahnalashtirish jarayonida ishlagan, jumladan Dino De Laurentiisda ham. Rame Bolzano Teatro Stabileda faoliyat olib borgan. 1956-yilda Fo Rame bilan birgalikda Jacques Tati, [[Buster Keaton]] va [[Charlie Chaplin]] taʼsiri asosida suratga olingan Karlo Lizzanining „''Lo svitato“'' filmi uchun ssenariy yozgan va rol oʻynagan. Filmda Fo „osmonoʻpar binolar va zamonaviy texnologiyalardan iborat neo-kapitalistik Milanda adashib qolgan mehmonxona hammoli“ rolini ijro etgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 59-60&lt;/ref&gt;. Keyinchalik, boshqa filmlarda ham ishtirok eta boshlagan.

1958-yilda er-xotin Milanga qaytib kelishdi, Ramega Arlecchino teatrida bir qator farslarda rol taklif qilishdi&lt;ref name=&quot;mitchell-60&quot; /&gt;. Fo va Rame keyinchalik shu yerda joylashib qolishdi&lt;ref name=&quot;mitchell-60&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 60&lt;/ref&gt;. Fo shunday degan edi: „Men uchun kino darsi texnik nuqtai nazardan tomoshabinlar tushungan narsalarni oʻrganishni anglatardi: ketma-ketliklarga boʻlingan hikoya, tezkor sur’at, keskin dialog va makon va vaqt konvensiyalaridan xalos boʻlish. Ssenariylar ustida ishlash menga dramaturg sifatida shogirdga aylanish imkonini berdi va men yangi texnik vositalar darslarini teatrga oʻtkazishga muvaffaq boʻldim“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 60-61&lt;/ref&gt;.

Compagnia Fo-Ramega asos solish jarayoni shu vaqtdan boshlandi. Fo ssenariylarni yozgan, aktyorlik qilgan, rejissyorlik qilgan va liboslar va sahna jihozlarini loyihalashtirgan. Rame maʼmuriyat ishlari bilan shugʻullangan. Kompaniya Piccolo Teatroda debyut qildi va 1959-yilda Odeon Teatrida har mavsumda namoyish etiladigan oltita toʻliq metrajli pyesalar seriyasini boshladi&lt;ref name=&quot;mitchell-65&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 65&lt;/ref&gt;. Ulardan biri, ''Gli arcangeli non giocano al flipper'' (Arxangellar pinbol oʻynashmaydi) sababli Fo va Rame milliy va keyinchalik xalqaro eʼtirofga sazovor boʻldi. Bu Foning Italiyadan tashqari &amp;mdash; [[Yugoslaviya]], [[Polsha]], [[Niderlandiya]], [[Shvetsiya]] va [[Ispaniya]]da namoyish etilgan birinchi spektakli boʻldi&lt;ref name=&quot;mitchell-65&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 65&lt;/ref&gt;. Keyinchalik bu muvaffaqiyatlar yana davom etdi.

=== 1960-yillar ===
1962-yilda Fo RAI uchun ''Canzonissima'' nomli estrada shousini yozgan va sahnalashtirgan. Fo koʻrsatuvdan italiyaliklarga teatriga oʻxshash, ilgari kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan „arzimas televizor“ dan farq qiladigan televizorni koʻrsatish uchun foydalangan&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot; /&gt;. ''Kanzonissima'' satirik qoʻshiqlar va ishchilar sinfi hayotini aks ettiruvchi tomoshalarni namoyish etdi. Biroq, u koʻp marta senzuraga uchragan. Bir tomoshada ayol jiyanining ish joyiga keladi (konservalangan goʻsht zavodi) va goʻsht qiymalash mashinasiga tushib ketib, qiyma goʻshtiga aylanib chiqadi. Jiyani esa, uni uydagi shkafda saqlagan va doʻstlariga koʻrsatib turgan. Bu „xolalar“da hech qanday eʼtiroz paydo qilmagan boʻlsa ham, goʻsht konservalari ishlab chiqaruvchilari va „umuman sanoatchilar“ning noroziliklariga sabab boʻlgan&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 72-73&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, ''Kanzonissima'' mashhurlikka erishib, millionlab tomoshabinlarni shu darajada oʻziga tortdiki, Ramening taʼbiri bilan aytganda, tomosha vaqtida hamma teatrda boʻlgani sababli Italiya shaharlaridagi taksi haydovchilarining ishi toʻxtab qolgan&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 74-75&lt;/ref&gt;.

Shouning sakkizinchi epizodi &amp;#x2014; qurilish maydonchalarida ishchilar duch keladigan xavfli sharoitlarga ishora qilar edi &amp;#x2014; bu dastur prodyuserlari bilan kelishmovchilikka olib keldi va Fo va Rameni 1962-yil 29-noyabrda loyihadan chiqib ketishga undadi. RAI tomoshani translyatsiya qilmasligini taʼkidladi, chunki bu ish sharoitida qurilish joylaridagi kasaba uyushmalariga boʻlgan norozilik yanada kuchayishi mumkin edi. Ushbu senzura ustidan milliy gʻalayon koʻtarildi, kundalik gazetalarda sarlavhalar va Italiya parlamentida savollar paydo boʻldi. RAI Fo va Rameni sudga berdi va barcha ''Canzonissima'' yozuvlarini yoʻq qildi. Mojaro Fo va Ramening 14 yilga Italiya televideniyesida chiqishinining taqiqlanishiga olib keldi&lt;ref name=&quot;Mitchell 7273&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 72-73&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo_and_Franca_Rame_with_their_son_Jacopo.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Dario_Fo_and_Franca_Rame_with_their_son_Jacopo.JPG/250px-Dario_Fo_and_Franca_Rame_with_their_son_Jacopo.JPG|right|thumb|250x250px| Fo rafiqasi Franca Rame va ularning oʻgʻli Jacopo bilan.]]
Fo Milandagi Odeon Teatriga „''Isabella, tre caravelle e un cacciaballe“'' (''Izabella, Uch yelkanli kema va yolgʻon odam'') spektakli bilan qaytdi, bu [[Christopher Columbus|Christofer Columbusning]] „anʼanaviy tarix kitobi tasvirini yoʻq qilishga urinish“ deb baholandi. Fo shunday dedi: „Men oʻsha italiyalik ziyolilarga ijodiy hujum qilmoqchi edim, ular hukumat markazida soʻl va Sotsialistik partiyaga boʻlinib, hokimiyat va uning afzalliklarini topib, unga pishloq boʻlagiga otilgan kalamush kabi otildi. Men maktab tarix kitoblarida qahramon sifatida muxrlangan personajni yoʻq qilmoqchi boʻldim, holbuki u aslida hokimiyat mexanizmlari ichida suzib yurishga, qirol bilan oʻyin oʻynashga va hukumat arboblari bilan ayyorona munosabatda boʻlishga harakat qiladigan, oxir-oqibat bir bechoraga aylanadigan inson edi“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 75&lt;/ref&gt;. Fo tahdidli maktublar oldi, Rimda Rame va Foga [[Fashizm|fashistik]] guruhlar hujum qilishdi oʻz navbatida ular ham bunga javob qaytarishdi, keyingi spektakl namoyishi esa bomba tahdidi bilan toʻxtatildi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 76&lt;/ref&gt;. Keyinchalik u bu voqeani ''Johan Padan and the Discovery of the Americans'' muqaddimasida aytib berdi.

''La signora è da buttare'' (Xonimni tashqariga uloqtiring) asari Fo asosiy italyan teatrida qoʻygan yakuniy spektakl edi&lt;ref name=&quot;mitchell-85&quot; /&gt;. 1967-yilda ijro etilgan bu asarda [[Vyetnam urushi|Vetnam urushi]], Lee Harvey Oswald va Jon Kennedyning oʻldirilishi haqidagi dolzarb havolalar mavjud edi. Bu spektakl 1972-yilda amerikalik tanqidchi A. Richard Sogliuzzo Fo ijodiga ingliz tilidagi birinchi tanqidiy asarni chiqardi&lt;ref name=&quot;mitchell-85&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 85&lt;/ref&gt;. U bosh qahramon ayolni „Amerika kapitalizmini ifodalovchi (aynan oʻlimidan oldin) [[Ozodlik haykali]]ga taqlidan oʻrnidan turib, isteʼmol tovarlari bilan toʻldirilgan osmonga koʻtarilgan“ deb talqin qildi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 86&lt;/ref&gt;. AQSh hukumati keyinchalik amalda bekor qilingan McCarran-Walter qonuniga binoan Foga doimiy ravishda taqiqlar qoʻygan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mla.org/About-Us/Governance/Executive-Council/Executive-Council-Actions/2013/Statement-on-the-Importance-of-Unrestricted-Travel-for-Scholarly-Exchange|sarlavha=Statement on the Importance of Unrestricted Travel for Scholarly Exchange|muallif=Modern Language Association of America Executive Council|sana=2013-yil fevral|qaralgan sana=12-fevral 2021-yil|iqtibos=&quot;Thus the United States repeatedly denied an entry visa to the Italian playwright Dario Fo, who was not a member of the Italian Communist Party but a severe critic of Soviet censorship of his work.&quot;}}&lt;/ref&gt;.

1968-yil may oyida Fransiyada sodir boʻlgan voqealardan ilhomlangan Fo va Rame Italiyadagi rasmiy davlat teatrini tashlab, davlat tuzilmasidan tashqarida faoliyat yurituvchi Associazione Nuova Scena teatr jamoasini tashkil etishdi&lt;ref name=&quot;mitchell-89&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 89&lt;/ref&gt;. Ular PCIdan yordam soʻrab, jamoat markazlari va ishchilar klublariga kirishga ruxsat soʻrashdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 90&lt;/ref&gt;. 1968-yil oktyabr oyida ular Foning Chesena shahrida ochilgan &quot;Grande pantomima con [[Cesena|bandiere]] ''e pupazzi piccoli e medi'' &quot; (''Bayroqlar va kichik va oʻrta oʻlchamli qoʻgʻirchoqlar bilan ijro etiluvchi Grand Pantomima'') soʻnggi spektakl gastrolini tashkil qilishdi. Poytaxt, Sanoat konfederatsiyasi, Oliy moliya, cherkov, xalq, isyonchilar va dehqonlarni ifodalovchi personajlar niqoblar bilan aks ettirilgan spektaklda cherkov, monarxiya, armiya va sanoatni dunyoga keltirgan fashizmni ifodalovchi ulkan qoʻgʻirchoq ham qatnashgan&lt;ref name=&quot;mitchell-91-92&quot;&gt;Mitchell 1999, pp. 91-92&lt;/ref&gt;. ''L’operaio conosce 300 parole, il padrone 1000: per questo lui è il padrone'' (''Ishchi 300 ta soʻzni biladi, xoʻjayin 1000 tani biladi, shuning uchun u xoʻjayin''), ''Legami pure che tanto io spacco tutto lo stesso'' (''Hammasini vayron qilaman'') va ''Mistero Buffo'' (Komik-mistik pyesa) asarlari shular jumlasidan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 93-94&lt;/ref&gt;. Foning oʻzi hech qachon Kommunistik partiya aʼzosi boʻlmagan boʻlsa-da&lt;ref name=&quot;mitchell-89&quot; /&gt;. uning sahnada PCI usullari va siyosatini ochiq tanqid qilishi Partiya bilan ziddiyatga olib keldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 95-98&lt;/ref&gt;.

=== 1970-yillar ===
1970-yilda Fo va Rame musiqachi Paolo Ciarchi va administrator Nanni Rikordi bilan birga ''Collettivo Teatrale „La Comune“ nomli'' uchinchi teatr guruhini tashkil qildi&lt;ref name=&quot;mitchell-99&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 99&lt;/ref&gt;. Ular uch yil davomida Milanning ishchilar yashovchi Via Colletta shahridagi tashlandiq ustaxonada (''capannone'') ishlab, uni oʻziga xos jamoat markaziga aylantirdilar va zamonaviy muammolar haqida improvizatsiya asosida spektakl yaratdilar. Ana shunday spektakllardan biri ''Vorrei morire stasera se dovessi pensare che non è servito a niente'' edi. Black Septemberdan ilhomlangan va Renata Viganò sheʼridan olingan sarlavhaga qiziqib, minglab odamlar spektaklni koʻrish uchun kelishdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 99-100&lt;/ref&gt;.
 
Shundan keyin Foning xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan eng mashhur ''pyesasi boʻlgan Morte accidentale di un anarchico'' (''Anarxistning tasodifiy oʻlimi'') dramaturg tomonidan „fojiali fars haqidagi grotesk fars“ sifatida tasvirlangan&lt;ref name=&quot;mitchell-101&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 101&lt;/ref&gt;. U 1970-yil dekabr oyida eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;mitchell-101&quot; /&gt; boʻlib, Fo uni oʻng qanot ekstremistlar va Italiya Maxfiy xizmati 1969-yilda Milandagi Piazza Fontanadagi Banca Nazionale dell’Agricolturaga „terroristik“ hujum uyushtirganidan keyin uni yozgan&lt;ref name=&quot;mitchell-99&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 99&lt;/ref&gt;. (Qarang: keskinlik strategiyasi) Bu fars keyinchalik ''Tutti uniti bilan Italiyaga sayohat qildi!'' ''Tutti insieme!'' ''Ma scusa, quello non è il padrone?'' (''Birlashganmiz!'' ''Hozir hammasi birga!'' ''Voy, bu xoʻjayin emasmi?''), Rame ularni ''Morte'' ''accidentale'' va ''Mistero buffodan'' tashqari Foning eng yaxshi ishi deb hisoblagan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 115&lt;/ref&gt;. ''Morte e resurezione di un pupazzo'' (''Qoʻgʻirchoqning oʻlimi va tirilishi'') ''Grande pantomimaning'' yangilangan versiyasi edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 117&lt;/ref&gt;. Birinchi marta 1972-yil yanvar oyida ijro etilgan ''Fedayn'' asari Falastindagi bir qator avtobiografik hikoyalarga asoslanadi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 119&lt;/ref&gt;.

1973-yil mart oyida, baʼzi mish-mishlarga koʻra, Milan Carabinierisidagi yuqori martabali amaldorlar buyrugʻiga koʻra beshta fashist Rameni oʻgʻirlab ketib, uni mikroavtobusda qurol bilan ushlab turishgan. Ular uni zoʻrlab, kaltaklab, tanasiga sigaret choʻgʻini bosishgan, ustara bilan jarohatlashgan va bogʻga tashlab ketishgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kuennecke |first=Beret |date=2002-yil aprel |title=Resistance Takes Centre Stage |work=Review |url=http://www.socialistreview.org.uk/article.php?articlenumber=7952 |access-date=26-oktyabr 2022-yil |archive-date=13-iyun 2013-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20130613020252/http://www.socialistreview.org.uk/article.php?articlenumber=7952 |url-status=dead }} Review of 'Harlequins of the Revolutionʼ, Joseph Farrell, Methuen, which mentions the rape.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 122&lt;/ref&gt;. Fo va Rame oʻsha yil davomida ''La Comunadedagi'' ajralishga qaramay, Lombardiya va [[Veneto]] boʻylab sayohatni davom ettirdilar; ''Mamma Togni'' parchalari shu vaqtdan boshlab tayyorlana boshlagan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 123-124&lt;/ref&gt;.

1973-yil sentyabr oyida [[Chili|Chileda]] [[Salvador Allende]] oʻz joniga qasd qilganidan soʻng, ''Guerra di popolo in Cile'' (''Chilidagi xalq urushi'') tomoshasi tayyorlangan va mamlakat boʻylab gastrol safari bilan katta qiziqish uygʻotgan. Ayniqsa, uning yakkuniy qismi tomoshabinlarni Italiya boʻylab davlat toʻntarishi eʼlon qilinishidan choʻchib, hayajonlanishga undagan edi. Chiara Valentinining soʻzlariga koʻra, [[Turin]]dagi spektakl paytida tomoshabinlardan biri tahdid ostida qolishidan qoʻrqib, ismlar roʻyxati yozilgan 10 varoq qogʻozni yeb yuborgan; Meranoda esa, talaba derazadan qochishga urinib, oynani sindirib tashlagan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 125-126&lt;/ref&gt;. Politsiya Foni 1973-yil noyabr oyida [[Sassari]] shahrida hibsga oldi, bu hodisa Italiya qonunlariga koʻra, spektakl paytida politsiya teatrga kira olmasligi maʼlum boʻlgach, butun mamlakat boʻylab shov-shuvga sabab boʻldi; Bu mojaro spektakllarga tashrif buyuruvchilar sonini koʻpaytirishga xizmat qildi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 126-127&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo2.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Dario_Fo2.jpg/180px-Dario_Fo2.jpg|left|thumb|226x226px| Dario Fo 1976-yil.]]
1974-yilda kompaniya — endi ''Il Collettivo Teatrale „La Comune“ diretto da Dario Fo'' — Porta Vittoriyadagi (Milanning ishchilar yashaydigan hududi) tashlandiq bozor binosini tozalab, joylashib oldi ba u yerni Palazzina Liberty deb nomladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 128&lt;/ref&gt;. Biroq, yana siyosiy adovatlar sababli Milan kengashi ularni sud qarori bilan u yerdan ham quvib chiqarishga harakat qildi. Ammo, kengash muvaffaqiyatsiz yakunlandi; kompaniyaga shu yerda vaqtincha qolishga ruxsat berildi va jamoa kutubxona, konferensiya markazi, teatr hamda audiovizual ustaxonalar kabi ob’ektlarni ham qurishga kirishdi. Ular ''Porta e Belli contro il potere'' (''Hokimiyatga qarshi Porta va Belli'') asari bilan oʻz ishlarini boshladilar, unda Fo &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda ijod qilgan ikki shoirining sonetlarini oʻqidi, ularni „bu ajoyib matnlar men ularni har shouda oʻqiganimda turlicha jilvalanardi“ deb taʼrifladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 129&lt;/ref&gt;.

Keyin esa, ''Non Si Paga!'' ''Non Si Paga!'' (''Toʻlay olmaysizmi?'' ''Toʻlamang!'') tomoshasi sahnaga chiqdi. Unda Italiya boshdan kechirayotgan ogʻir iqtisodiy inqiroz davrida rivojlangan ''avtoriduzione'' (oʻz-oʻzini qisqartirish) harakati aks ettirilgan boʻlib, unda odamlar bozorlardan xohlagan narsalarini olib ketishadi, ammo faqat qurblari yetgan narsa uchun pul toʻlaydilar. „''Morte accidentiale di un anarchico''“ dan keyingi oʻrinda Foning xalqaro miqyosdagi eng mashhur pyesasi sifatida eʼtirof etilgan bu pyesa 1990-yilga kelib 35 mamlakatda namoyish etilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 130&lt;/ref&gt;. Spektaklning sarlavhasi &quot;Canʼt Pay? Wonʼt Pay! tarzida ingliz tilida soʻzlashuvchilar orasida ham keng tarqalib ketdi&lt;ref name=&quot;lyn_gardner_guardian_pay&quot;/&gt;.

1975-yil iyun oyida Italiya saylovlari davomida Fo Amintore Fanfani haqida „''Il Fanfani rapito“'' (''Fanfanini oʻgʻirlab ketishdi'') asarini yozgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 139-140&lt;/ref&gt;. Shuningdek, 1975-yil iyun oyida Fo, Rame va kompaniyaning boshqa aʼzolari Xitoyga joʻnab ketishdi — Fo keyinchalik oʻzining sayohat haqidagi xotiralarini 1978-yilda Italiya boʻylab gastrolda tomoshabinlarga taqdim etgan „''La storia della tigre''“ (''&quot;Yoʻlbars haqidagi ertak&quot;'') monologida ham eslab oʻtgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 142-143&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mitchell-157&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 157&lt;/ref&gt;.

Oʻsha yili (1975) Fo birinchi marta [[Nobel mukofoti]]ga nomzod boʻldi. Ammo, uning oʻzi buni bemaʼni fikr deb hisoblagan edi: „Men har qanday katta hurmatga ega shafqatsiz davlat arboblaridan nafratlanishim bilan mashhur boʻldim. Nobel masalasi men uchun haqiqiy komediya. Men bundan oʻzim tanigan ayrim davlat amaldorlari, sudyalar va siyosatchilarning yuzlari qanday tusga kirishini yaxshi bilaman. Ular ogʻzimni yopish uchun oʻzlariga yoqmagan ishni qilishmoqda va qoʻllarimga kishan solib, qarsak chalishga tayyor turishibdi, shvedlar aynan shunday hiyla qilishadi…(mukofotni qabul qilayotib) oʻzimni xuddi spektakllarimdan birida rol oʻynayotgandek his qilyapman“&lt;ref name=&quot;mitchell-xiv&quot;&gt;Mitchell 1999, p. xiv&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 139&lt;/ref&gt;.

Fo keyinchalik Italiyaning tobora kuchayib borayotgan giyohvandlik muammosiga ham eʼtibor qaratib, quyidagicha xulosa qildi: „Boylar giyohvand moddalarni isteʼmol qilib, ulardan foydalanishsa, kambagʻallar bu moddalarga yem boʻlishadi va ularning quliga aylanishadi“&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 144&lt;/ref&gt;. ''La marixuana della mamma è la più bella'' (Onamning marixuanasi eng yaxshisi) deb nomlangan asarda Fo [[Atsetilsalitsil kislota|aspirin]] oʻrniga adashib LSD ichib qoʻygani sababli gallyutsinatsiya ichida shkafda „sayohat qilib“, keyinroq politsiyaning qoʻliga tushib qoladigan bobo rolini ijro etgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 145&lt;/ref&gt;. Fiorenzo Carpi Fo bilan 1967-yilda ishlaganlaridan beri birinchi marta spektakl musiqasi boʻyicha hamkorlik qilish uchun qaytib keldi&lt;ref name=&quot;mitchell-146&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 146&lt;/ref&gt;.

Fo 1977-yilda 14 yillik tanaffusdan soʻng televideniyega qaytdi, chunki undan avvalgi yilgi umumiy saylovlardan keyin RAI maʼmuriyati oʻzgartirilgan edi. Ammo, Fo ikkinchi kanal Rai 2 bilan cheklangan edi, chunki u konservativ Rai 1 kanalidan koʻra koʻproq sotsialistik va diniy boʻlmagan xarakterga ega edi. Uning spektakllarining ikkita sikli efirga uzatildi; Ammo, ''Morte accidentiale di un anarchico'', ''Non Si Paga?'' ''Non Si Paga!'' yoki ''Il Fanfani rapito'' (La Commune ularni doimiy ravishda yozib olish uchun suratga olgan boʻlsa-da) siyosiy sabablarga koʻra efirga taqdim etilmadi&lt;ref name=&quot;mitchell-146&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 146&lt;/ref&gt;. Vatikan hanuzgacha ''Mistero buffoni'' „televidenie tarixidagi eng kufrli shou“ deb qoralaydi&lt;ref name=&quot;mitchell-3&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 3&lt;/ref&gt;. Keyinroq „''Parliamo di donne''“ (''Ayollar haqida gaplashaylik'') teleseriali uchun [[abort]], [[Gender kamsitish|jinsiy aloqa]] va Muqaddas oila kabi mavzularga qaratilgan yangi spektakl tayyorlandi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 147&lt;/ref&gt;.

''Tutta casa, letto e chiesa'' (''Butun uy, Toʻshak va Cherkov'') deb nomlangan beshta monologlar seriyasi ham birinchi marta 1977-yilda taqdim etilib, Rame tomonidan ijro etilgan. Birinchi monolog, ''Il risveglio'' (''Uygʻonish'') da ishchi onaning chaqalogʻi (qoʻgʻirchoq) bilan gaplashayotgani tasvirlangan. ''Una donna tutta sola'' (''Yolgʻiz ayol'') monologida esa, nogironligi boʻlgan, aravachada yuradigan, pornografik filmlarga berilib ketgan akasiga qarshi kurashish bilan birga yigʻlayotgan chaqaloqqa qarab turishga majbur boʻlgan va eri tomonidan xonaga qamab qoʻyilgan, teleskopli erkak, odobsiz notanish bezovta qilaveradigan va sobiq oʻqituvchi sevib qolgan uy bekasi haqida edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 148-149&lt;/ref&gt;. ''La mamma fricchettona'' (''Gʻalati ona'') monologida oilasini tark etib, giyohvand moddalar va ozod muhabbatni izlash uchun cherkov konfessiyalaridan boshpana topgan ona tasvirlangan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 150&lt;/ref&gt;. ''&quot;The Same Old Story&quot;'' monologida hadeb qasam ichaveradigan qoʻgʻirchoqli kichkina qiz tasvirlangan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 150-151&lt;/ref&gt;. Yakuniy monolog, [[Yevripid]] yozganidan koʻra koʻproq, italyancha versiyaga yaqin tarzda yaratilgan „''Medea''“, 1990-yilga kelib 35 mamlakatda ijro etildi.

=== 1980-yillar ===
[[Fayl:Dario_Fo_in_Venice_Film_Festival_02.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Dario_Fo_in_Venice_Film_Festival_02.jpg/250px-Dario_Fo_in_Venice_Film_Festival_02.jpg|right|thumb|250x250px| Dario Fo [[Venesiya|Venetsiyada]], 1985-yil.]]
1980-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari hukumati Fo va Ramening Italiya teatri festivalida ishtirok etishiga toʻsqinlik qildi, bu mamlakatda [[Brext Bertolt|Bertolt Brecht]], [[Charlie Chaplin]] va [[Gabriel García Márquez|Gabriel Garcia Maruesga]] nisbatan koʻrsatilgan munosabatga qiyoslangan&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot; /&gt;. Oʻsha yilning may oyida Nyu-Yorkda boʻlib oʻtgan „An Evening Without Dario Fo and Franca Rame“ (Dario Fo va Franca Ramesiz oqshom) da Arthur Miller, Bernard Malamud, Richard Foreman va [[Martin Scorsese]] ishtirok etdi. Tadbirda „''Non Si Paga? Non Si Paga!“'' ning birinchi qismi hamda Fo va Rame tomonidan yozilgan xat ingliz tilida (Pyero Sciotto tomonidan) oʻqildi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 162&lt;/ref&gt;. Amerika teatr tanqidchilari uyushmasi siyosatchi Edmund Muskiega maktub yubordi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot; /&gt;. 1980-yil dekabr oyida Fo Fransiyada „Histoire du tigre et autres histoires“ (Yoʻlbars haqidagi ertak va boshqa hikoyalar) nomli shaxsiy shousi uchun sahnaga chiqdi&lt;ref&gt;&quot;Dario Fo met un tigre dans son théâtre&quot;, [[Jean-Pierre Thiollet]], ''[[Le Quotidien de Paris]]'', 2 December 1980.&lt;/ref&gt;.

1981-yilda La Kommuna Palazzina Libertydan haydalgandan soʻng, „''Tutta casa“ ning ikkinchi versiyasi &quot;letto e chiesa'' „ Teatro Odeonda namoyish etildi, Fo va Rame 16 yil ichida birinchi marta shu yerda konsert berdi&lt;ref name=&quot;mitchell-157&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 157&lt;/ref&gt;. Shuningdek, oʻsha yili (yanvar oyida) ''“Clacson, trombette e pernacchi&quot;'' (''Nogʻoralar va malinalar'') birinchi marta Milandagi Cinema Cristalloda namoyish etildi, bu Foning besh yil avval „''La marixuana della mamma è la più bella''“ filmidan keyingi&lt;ref name=&quot;mitchell-163&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 163&lt;/ref&gt; Milanda 34 marta ijro etilgan hamda 50 000 kishi tomosha qilgan birinchi yangi spektakli edi. U keyinroq boshqa 15 ta mamlakatda ham namoyish etilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 166&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 168&lt;/ref&gt;.

1983-yilda Rame (oʻzining zoʻrlanish hodisasi haqida yozilgan) „The Rape“ (''Zoʻrlash)'' monologini ''Coppia aperta, quasi spalancata'' (''Ochiq juftlik'') asariga muqaddima sifatida kiritganidan soʻng, italyan senzuralari bu spektaklni 18 yoshdan kattalar uchun cheklab qoʻydi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 172&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 176-177&lt;/ref&gt;. 1983-yilda Fo tomonidan yozilgan „''Il candelaio“'' (Sham yasovchi) monologi uning ingliz Elizabethian Theatre teatriga boʻlgan katta qiziqishini koʻrsatib berdidi va „''Quasi per caso una donna: Elisabetta''“ (''Elizabet: Deyarli tasodifan yaralgan ayol'') dan oldin 1984-yil oxirida Fo va Rame shu yerda ish boshladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 177&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 182&lt;/ref&gt;.

1983-yil sentyabr oyida AQSh hukumati Fo va Ramega mamlakatga kirishga yana ruxsat bermadi va Foni hayratda qoldirib, ularni „terrorchi guruhlarni qoʻllab-quvvatlovchi tashkilotlarga mansublikda“ aybladi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 162&lt;/ref&gt;. Oʻsha paytda Fo pyesalari [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarda]] eng keng tarqalgan chet ellik yozuvchi edi&lt;ref name=&quot;mitchell-162&quot; /&gt;. Mashhur prodyuser Jozeph Papp oʻz nomidan oʻzi ham sobiq aktyor boʻlgan AQSh prezidenti [[Ronald Reagan]]ga telegramma yoʻlladi, ammo natija boʻlmadi. Fo va Rame ishsiz qolgan ishchilar, ishgʻol qilingan ish joylari, nogironlar, mahbuslarning oilalari va boshqa sabablar bilan koʻrilgan har qanday zarar qoplanishini talab qilib [[Amerika Qoʻshma Shtatlari davlat departamenti|AQSh Davlat departamentiga]] qarshi sudga murojaat qilishdi.

Fo Milanda matbuot anjumani oʻtkazib, AQSh rasmiylarining oʻzi va uning rafiqasi uchun qilgan ogʻir jinoyatini tushuntirib berdi: „Bizdan Italiyada jinoyat qilgan va terrorchilarga yordam bergan Italiya fuqarolari deb shubhalanishdi. Biroq, Italiya sud organlari bizni hech qachon ayblamagan, hatto tergov oʻtkazmagan. Ular bizdan terrorizmni qoʻllab-quvvatlashda gumon ham qilishmagan: har qanday holatda ham bizning bu boradagi pozitsiyamiz hammaga yaxshi maʼlum. Endi amerikaliklar sahnagacha yetib kelib, bizni terrorchilarni qoʻllab-quvvatlashda ayblashmoqda, bu Italiya sud organlari oʻz vazifalarini bajarmayotganini yoki ular biz bilan jinoiy hamkorlik qilayotganini anglatadi“&lt;ref name=&quot;mitchell-163&quot;&gt;Mitchell 1999, p. 163&lt;/ref&gt;.

1985-yil Harlequin asosida ''Hellequin, Harlekin, Arlecchino'' asarlarini sahnaga olib keldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 188-189&lt;/ref&gt;. 1986-yilda esa, bankir Francesca Bollini de Rill bankrot boʻlgach qamoqdan qutilib qolish uchun oʻz-oʻzini oʻgʻrilanishini uyushtirgani haqidagi „Kidnapping Francesca“ asari yaratildi. U 1994-yilda Stephen Stenning tomonidan ingliz auditoriyasi uchun „''Oʻgʻirlangan Diana''“ sifatida moslashtirilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 192-194&lt;/ref&gt;. Rim universitetida drama professori etib tayinlangan Fo u yerda ''Harlequin and'' ''commedia dell’arte'' kabi seminarlarni oʻtkazgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 194&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_Fo_in_Alcatraz_(Gubbio)_01.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Dario_Fo_in_Alcatraz_%28Gubbio%29_01.jpg/250px-Dario_Fo_in_Alcatraz_%28Gubbio%29_01.jpg|right|thumb|250x250px| Dario Fo Gubbioda, 1988-yil.]]
1987-yil Rojdestvo oldidan Italiya televideniyesining „''Fantastico''“ estrada lotereya shousida namoyish qilingan „''The First Miracle of the Infant Jesus“'' spektakli Vatikan tomonidan yana kufr keltirishda ayblanishiga olib keldi; asarda Fo boshqa bolalarni zoʻravonlikdan qutqarish uchun chaqmoq toshlardan foydalanadigan bosh qahramonni tasvirlaydi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 195&lt;/ref&gt;. 26 yil ichida birinchi marta, 1988-yil aprel va may oylarida Fo va Rame Italiya televideniyesida ''Transmissione forzata'' (''Majburiy uzatish'') loyihasida hamkorlik qilishdi. Rai 3 uchun cheklangan bu serialda RAI senzurasi va italiyalik siyosatchilar, raqsga tushayotgan qizlar va satirik yangiliklar byulletenlari, Falastin haqidagi balet va milliy zoʻrlash statistikasi boʻyicha „ob-havo hisoboti“ haqidagi istehzoli qoʻshiqlar mavjud edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 195-196&lt;/ref&gt;. Shuningdek, 1988-yilda Fo 1958-yildan beri birinchi marta kino aktyorligiga qaytdi va ''Musica per vecchi animali'' (''Qadimgi hayvonlar uchun musiqa'') filmida nafaqadagi professor rolini ijro etdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 196&lt;/ref&gt;.

1989-yilda [[Tiananmen maydoni eʼtirozlari (1989)|Tiananmen Square Massacre]] (Tiananmen maydonidagi qirgʻin) jabr koʻrganlarga hamdardlik bildirish uchun Fo, ''La storia della tigreni'' monologini yangiladi va ''Lettera dalla Cina'' (''Xitoydan maktub'') va ''The Story of Qu'' monologlarini yozdi. Oʻsha yili Fo shuningdek, mafiya haqidagi ijro etilmagan „''Il ricercato''“ (''Izlangan odam'') va oktyabr oyi oxirida debyut qilgan „''Il Papa e la strega''“ (''&quot;Papa va jodugar&quot;'') asarlarini ham yozgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 197&lt;/ref&gt;. Ikkinchi monolog bolalar hujumiga duchor boʻlishdan va artrit azobidan qoʻrqib, qoʻllarini duoga koʻtargan Pop rohiba qiyofasini kirib olib, oʻzini jodugar deb daʼvo qilgan ayolning maslahatiga koʻra qandilga osilib, oʻziga geroindan ukol qilishi hamda oʻyinchoq mashina, zaharlangan toʻtiqush va braziliyalik rohiba ishtirokidagi turli suiqasdlardan omon qolishga intilishi haqida yozilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 198-199&lt;/ref&gt;. Tanqidchilar uning kulgili kashfiyotlarini yuqori baholadilar va asar oʻsha mavsumda Italiyada koʻpchilik tomonidan tomosha qilingan spektakl sifatida mukofotga sazovor boʻldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 200&lt;/ref&gt;.

=== 1990-yillar ===
[[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]], [[Koʻrfaz urushi|Fors koʻrfazi urushi]] va [[Genetik injeneriya|genetik tajribalar]] kabi mavzularga murojaat qilib yozgan ''Zitti! Stiamo precipitando!'' (''Jim!'' ''Biz yiqilayapmiz!'') 1990-yil yozida va oʻsha yilning noyabrida Milandagi Nuovo Teatrida debyut qilindi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 203&lt;/ref&gt;. „''Johan Padan and the Discovery of the Americans''“ filmining bosh qahramoni, Foning 1992-yilda Christofer Columbusning Amerikaga qilgan birinchi sayohatining besh yuz yillik bayramiga javobi sifatida yaratilgan, tadqiqotchi va mustamlakachining toʻrtinchi sayohatiga qoʻshilib, ispan inkvizitsiyasidan qochgan venetsiyalik qochoqdir. U choʻchqa tomonidan turtilib, okeanga tushib ketmagunicha bortdagi hayvonlarni boqishga majbur boʻladi, keyin esa [[Indeyslar|Amerikaning tub aholisi]] tomonidan qutqariladi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 210-211&lt;/ref&gt;. Fo bu rolni ijro etgan video yozuvi ham mavjud&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 214&lt;/ref&gt;.

1993-yil [[Goldoni Karlo|Carlo Goldoni]]ning yubileyi boʻlib oʻtdi; bundan taʼsirlanmagan Fo undan koʻra eʼtiborini Angelo Beolcoga qaratishni tanlab, oʻz kompaniyasi va davlat tomonidan moliyalashtiriladigan Teatro dei Incamminati oʻrtasida qoʻshma loyiha ishlab chiqarishni rejalashtirgan. Biroq, repetitsiyalar qizgʻin davom etar ekan, vazirlikning „davlat va xususiy kompaniyalar oʻrtasida hamkorlikda loyiha ishlab chiqarishni taqiqlovchi noaniq qonun“ haqidagi loyihaning yakunlanishiga toʻsqinlik qiluvchi xati keldi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 218-219&lt;/ref&gt;.
 
Fo va Rame ''Settimo: ruba un poʻ meno no'' monologida ham hamkorlik qilishdi''.'' „''2“'' (Seventh Commandment: Steal a Bit Less No. 2) 1990-yillarda Italiyada avj olgan korrupsiya janjallari (Tangentopoli) asosida yozilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 216&lt;/ref&gt;. Keyinchalik ular ''Mamma! I sanculotti!'' spektaklini ijro etishdi. Unda XVIII asrda oʻrnatilgan, lekin Tangentopoliga ishora qiluvchi tartiblar koʻrsatilgan va yana Fiorenzo Carpi musiqasidan foydalanilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 221-222&lt;/ref&gt;.

1994-yildagi ''Sesso?'' ''Grazie, tanto per gradre!'' (''Jinsiy aloqa?'' ''Rahmat, Bajarsam, xafa boʻlmang!'') monologi uchun Fo va Rame Yakoponing 1992-yilda yozgan „''Lo Zen e l’arte di scopare“'' kitobi asosida OITS, kontraseptsiya, jinsiy tarbiya va jinsiy aloqa kabi mavzularda oʻquv qismlarini oʻz ichiga olgan spektakl yaratish uchun Jacopo bilan birga ishladilar. repressiya&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 223&lt;/ref&gt;. Shu tariqa Foning [[Silvio Berlusconi]]ning yangi hukumati bilan birinchi kurashi boshlandi. Berlusconi hukumati 18 yoshgacha boʻlgan italiyaliklarga qoʻrquv tufayli uni koʻrishni taqiqlab qoʻygan edi, bu spektakl „odob masalalarini hurmat qilishni talab qiladigan umumiy axloqni buzishi va oʻsmir tomoshabinlar orasida tushkunlikka sabab boʻlishi, ularning xulq-atvoriga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkinligi“ni aytdi. Bu orqali u spektaklning asl maqsadini yoʻqqa chiqardi. Oʻqituvchilar talabi bilan Milliy parlamentda senzura masalasi muhokama qilinib, tomoshabinlar hamda italiyalik va chet ellik ziyolilar taqiqni bekor qilishni talab qiluvchi petitsiyaga imzo chekishdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 225&lt;/ref&gt;.

1995-yil 17-iyulda Fo insultga uchradi, lekin 1996-yil 24-martda yetmish yoshga toʻlish arafasida yana sogʻayib ketdi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 226&lt;/ref&gt;. 1996-yil yozida u ''Leonardo: The Flight, the Count and the Amours'' (Leonardo: Parvoz, graf va sevishganlar romanini) romanini yozdi. 1502-yilda yaratilgan asarning bosh qahramoni [[Leonardo da Vinci|Leonardo da Vinchi]] edi&lt;ref&gt;Mitchell 1999, p. 227&lt;/ref&gt;. 1997-yilda u „''Il diavolo con le zinne''“ (''&quot;Koʻkrakli iblis&quot;'') asarini yozdi. Fo uni „[[Niccolò Machiavelli|Machiavellian]] komediyasi, sudyalar, iblislar, zohidlar, jandarmlar, qiynoqchilar va hatto maymunlar tomonidan tutilgan uy bekalari ishtirokidagi XVI asr oxiridagi ulkan fitna“ deb taʼriflagan. Asar oʻsha yil boshida vafot etgan Fiorenzo Carpi hotirasiga bagʻishlab yozilgan&lt;ref&gt;Mitchell 1999, pp. 227-229&lt;/ref&gt;.

=== &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asr ===
[[Fayl:Dario_Fo-Cesena.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Dario_Fo-Cesena.jpg/180px-Dario_Fo-Cesena.jpg|left|thumb|226x226px| Dario Fo [[Cesena]]&lt;nowiki/&gt;da]]
2001-yilda Fo College de ' Pataphysiqueʼning satrapi boʻldi. 2004-yilda Forza Italia senatori Marcello Dell’Utri Fo soʻnggi pyesasida unga shaʼma qilgani uchun uni sudga berdi. Fo bundan norozi boʻldi: „Men 40 yildan beri satira bilan shugʻullanaman. Bu paradoks. Bu juda gʻalati“&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Arie |first=Sophie |date=14-yanvar 2004-yil |title=Dario Fo sued for €1m over play lampooning PM: Nobel-winning playwright accused of 'persecution' |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2004/jan/14/italy.arts |access-date=14-yanvar 2004-yil}}&lt;/ref&gt;. „The Two Headed Anomaly“ deb nomlangan va birinchi marta 2003-yilda namoyish etilgan spektaklda oʻsha paytdagi bosh vazir Silvio Berlusconining boʻyi pastligi ham masxara qilingani, uni stulga bogʻlab, elektr toki urishi bilan davolashgani va Berlusconining Sisiliyadagi hashamatli villasiga tashrif buyurgan [[Vladimir Putin]]ning chechen isyonchilari tomonidan otib oʻldirilgani tasvirlangan. Sarlavha Putinning miyasini keyinchalik Berlusconi boshiga koʻchirib oʻtkazilishiga ishora qiladi; spektakl Berlusconining biznes va siyosiy manfaatlari hamda ommaviy axborot vositalari senzurasi yuzasidan bahs-munozaralari chogʻida namoyish etilgan, RAI italiyalik satiriklar Sabina Guzzanti va Paolo Rossini oʻz telekanallarida koʻrsatilishini taqiqlagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Arie |first=Sophie |date=7-dekabr 2003-yil |title=Comic Fo exposes Berlusconi's flaws |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2003/dec/07/italy.arts |access-date=7-dekabr 2003-yil}}&lt;/ref&gt;. Fo agar bu spektaklni ijro etsa, siyosatchilardan tahdid olishi haqida aytgan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Smith |first=Tamsin |date=5-dekabr 2003-yil |title=Foʻs play gives Berlusconi a roasting |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3294693.stm |access-date=5-dekabr 2003-yil}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Dario_fo.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Dario_fo.JPG/250px-Dario_fo.JPG|right|thumb|250x250px| Dario Fo 2007-yilda.]]
2005-yilda Fo keyingi yil Italiyaning iqtisodiy jihatdan eng muhim shahri boʻlgan Milan merligiga nomzodini qoʻyish rejalarini oshkor qildi. Uning aytishicha, bu uning Milanni Berlusconining siyosiy hamkasbi, amaldagi mer Gabriele Albertinidan tozalash uchun olib borayotgan kurashining bir qismi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17-oktyabr 2005-yil |title=Playwright Fo reveals mayoral aim |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4350346.stm |access-date=17-oktyabr 2005-yil}}&lt;/ref&gt;. Italiya televideniyesi eʼtiboridan chetda qolgan Fo saylovoldi tashviqotini sahnada oʻtkaza boshladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hooper |first=John |date=2-dekabr 2005-yil |title=Dario for mayor! |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/stage/2005/dec/02/theatre.italy |access-date=2-dekabr 2005-yil}}&lt;/ref&gt;. „Men moderat emasman“ shiori ostida u oʻng markazchi maʼmuriyatning shahar markazini ayrim qismlarini buzib tashlash rejalariga qarshi chiqdi va „bu shaharni oʻnlab yillar davomida boshqarib kelgan pul oʻgʻirlovchi ablahlarni“ quvib chiqarishga vaʼda berdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McMahon |first=Barbara |date=30-yanvar 2006-yil |title=Dario Fo makes a splash in bid to run Milan |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2006/jan/30/books.italy |access-date=30-yanvar 2006-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Duff |first=Mark |date=29-yanvar 2006-yil |title=Playwright Fo faces Milan voters |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4659084.stm |access-date=29-yanvar 2006-yil}}&lt;/ref&gt;. 2006-yil yanvarida oʻtkazilgan markaziy soʻl ittifoqning birlamchi saylovlarida 23,4 % ovoz olib, yakunda muvaffaqiyatsizlikka uchradi va Milanning sobiq politsiya boshligʻi Bruno Ferrantedan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McMahon |first=Barbara |date=31-yanvar 2006-yil |title=Dario Fo loses contest to run for Milan mayoralty |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/world/2006/jan/31/italy.mainsection |access-date=31-yanvar 2006-yil}}&lt;/ref&gt;.

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlaridan 2016-yilda vafot etguniga qadar Fo turli siyosiy, ijtimoiy hamda madaniy masalalarda faol ishtirokchi va targʻibotchi boʻlib qoldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2011-yil mart |title=Fo is still the enemy of power and corruption (an interview with Daniel Jakopovich) |work=The Tribune |url=http://www.tribunemagazine.co.uk/2011/03/11330 |access-date=14-oktyabr 2016-yil |archive-date=13-oktyabr 2016-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20161013220709/http://www.tribunemagazine.co.uk/2011/03/11330/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. U [[2001-yil 11-sentabr terror xurujlari|11-sentabr xujumlari]] va Jahon Savdo Markazi binolarining qulashi haqidagi rasmiy hisoblarni „''Zero: An Investigation into 9/11''“ filmida soʻroqqa tutdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.zerofilm.info|sarlavha=Zero|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080623202839/http://www.zerofilm.info/|arxivsana=2008-06-23}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u oʻzining 2006-yilgi „''Gomorrah''“ kitobida Camorraning yashirin faoliyatini fosh qilgandan keyin davlatni hayoti xavf ostida qolgan Roberto Savianoni himoya qilishga chaqirgan ''la Repubblicaga'' ochiq xatini imzolaganlar qatorida edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Flood |first=Alison |date=24-oktyabr 2008-yil |title=Ian McEwan condemns 'thuggery' of Neapolitan mafia |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/books/2008/oct/24/mcewan-mafia-saviano-extremists |access-date=24-oktyabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt;. 2013-yilgi Italiyadagi umumiy saylovlar oldidan Fo oʻz satirasining eng soʻnggi nishonlari quyidagilardan iborat ekanligini tushuntirdi: &quot;Asosan banklar va yirik tadbirkorlar, „shou ichidagi shou“ jilovini ushlab turganlarning barchasi, ommaviy axborot vositalari, televideniye va boshqa yoʻllar bilan odamlar oʻzlari duch kelgan sharoitlarni qabul qilishini taʼminlash uchun barcha saʼy-harakatlarini amalga oshiradilar&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21-fevral 2013-yil |title=What took centuries to create in Italy was degraded in a very short time |work=[[euronews]] |url=http://www.euronews.com/2013/02/21/dario-fo-what-had-taken-centuries-to-create-in-italy-was-degraded-in-a-very/ |access-date=21-fevral 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Oʻlim ===
2016-yil 13-oktyabrda Fo 90 yoshida ogʻir nafas yoʻli kasalligi tufayli vafot etdi, kasallik tufayli u Milandagi Luigi Sacco kasalxonasida 12 kun davomida davolanishga majbur boʻlgan.

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Year
!Title
!Role
!Notes
|-
|1954
|''Rosso e Nero'' Red and Black (film)
|Writer
|
|-
|1955
|''Scuola elementare''
|Typographer
|
|-
|1956
|''Lo svitato''
|Achille
|
|-
|1957
|''Souvenir d’Italie''
|Carlino
|Uncredited
|-
|1957
|''Rascel-Fifì''
|Pupo — il biondo
|
|-
|1958
|''Nata di marzo''
|Cantante in osteria
|Uncredited
|-
|1958
|''Domenica è sempre domenica''
|The Silk Stockings Salesman
|
|-
|1963
|''Follie d’estate''
|Gangster
|
|-
|1989
|''Musica per vecchi animali''
|Lucio Lucertola
|
|-
|1996
|''La freccia azzurra''
|Scarafoni
|Voice
|-
|2002
|''Johan Padan a la descoverta de le Americhe''
|Johan Padan (veccho)
|Voice
|-
|2016
|''Sweet Democracy''
|
|(final film role)
|-
|2016
|''La fantastica storia di Marc Chagall''
|Himself
|
|-
|2017
|''Dario Fo e Franca Rame, la nostra storia''
|Himself
|
|}

== Mukofot va unvonlar ==

* 1981: Sonning Prize from [[Kopengagen universiteti|Copenhagen University]]&lt;ref name=&quot;nobel&quot; /&gt;
* 1985: Premio Eduardo Award
* 1986: Obie Award in New York (with Franca Rame)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.obieawards.com/events/1980s/year-87/|sarlavha=Obie Awards|nashriyot=obieawards.com|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* 1987: Agro Dolce Prize&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=3E8lHbJ7H1kC&amp;pg=PA198|title=La storia di Dario Fo|first=Chiara|last=Valentini|date=1-yanvar 1997-yil|publisher=Feltrinelli Editore|isbn=9788807814754|accessdate=14-oktyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* 1997: Nobel Prize in Literature&lt;ref name=&quot;nobel&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1997/bio-bibl.html|sarlavha=The Nobel Prize for Literature 1997 - Bio-bibliography|nashriyot=nobelprize.org|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* 2001: Honorary doctorate from the Vrije Universiteit Brussel, Belgium&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.vub.be/en/dhc-dario-fo|sarlavha=DHC-Dario Fo - Vrije Universiteit Brussel|nashriyot=vub.be|qaralgan sana=2-dekabr 2021-yil|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vub.ac.be/nieuws/2016/10/13/vubtoday-nobelprijswinnaar-en-vub-eredoctor-dario-fo-overleden|sarlavha=VUBToday: Nobelprijswinnaar: Dario Fo overleden|nashriyot=vub.ac.be|qaralgan sana=14-oktyabr 2016-yil|til=niderlandcha|arxivsana=2016-10-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161019000323/http://www.vub.ac.be/nieuws/2016/10/13/vubtoday-nobelprijswinnaar-en-vub-eredoctor-dario-fo-overleden}}&lt;/ref&gt;
* 2002: Order of Saint Agatha by the Republic of [[San Marino]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=13 ottobre 2016: un anno senza Dario Fo|url=https://www.sanmarinortv.sm/news/attualita-c4/13-ottobre-2016-anno-senza-dario-fo-a54847|ish=San Marino TV|sana=12-oktyabr 2017-yil|qaralgan sana=22-yanvar 2021-yil|til=italyancha}}&lt;/ref&gt;

== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==

* d’Arcangeli, Luciana, Pagliaro, Annamaria, (eds.) „Dario Fo &amp; Franca Rame. Beyond the Rules“, ''Spunti e Ricerche,'' Volume 31, 2016, published in 2017.
* d’Arcangeli, Luciana, 'Madness in the Theatre of Dario Fo and Franca Rameʼ, in ''Forum Italicum,'' Spring 2005, pp.&amp;nbsp;138–165.
* Emery, Ed, (ed.), ''Research Papers on the Theatre of Dario Fo and Franca Rame: Proceedings of the International Conference on the Theatre of Dario Fo and Franca Rame, Cambridge, 28-30 April 2000,'' London and Sydney, Red Notes, 2002.
* {{Kitob manbasi|first=Dario|last=Fo|title=More Tricks of the Trade|publisher=[[Methuen Publishing|Methuen]]|url=http://www.methuen.co.uk/bookdetails.aspx?value=405|year=2016|isbn=978-0-413-77783-6}}
* {{Kitob manbasi|first=Pedro|last=Montalban-Kroebel|title=Dario Fo. Sindaco? / Dario Fo. Mayor?|location=Avellino|publisher=Per Caso Sulla Piazzeta, Collana Twin Faces|year=2010|isbn=978-88-88332-123|edition=Italian &amp; English}}
* {{Kitob manbasi|first=Tony|last=Mitchell|title=Dario Fo: People's Court Jester (Updated and Expanded)|location=London|publisher=[[Methuen Publishing|Methuen]]|url=https://books.google.com/books?id=jrdMAgAAQBAJ|year=1999|isbn=0-413-73320-3}}
* {{Kitob manbasi|first=Antonio|last=Scuderi|title=Dario Fo: Framing, Festival, and the Folkloric Imagination|publisher=Lanham (Md.): Lexington Books|year=2011|isbn=9780739151112}}
* Soriani, Simone (2020), ''Petrolini e Dario Fo. Drammaturgia d’attore'', Roma, Fermenti Editrice

== Manbalar ==
{{manbalar|30em}}

{{DEFAULTSORT:Fo, Dario}}
[[Turkum:Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]
[[Turkum:2016-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1926-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>nge9g2teymfedkfov01n96jrkk66m1n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC U-16 Osiyo chempionati 2008</title>
    <ns>0</ns>
    <id>818356</id>
    <revision>
      <id>6155678</id>
      <parentid>5433234</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:21:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29361" sha1="e0mt5kj185q0t6qv5y8cfak8i9oqg0y" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi bilgiqutisi
|tourney_name=AFC U-16 Championship
|year=2008
|other_titles=2008-yilgi U-16 Osiyo chempionati
|image=Comp_logo_467.jpg
|size=175px
|caption=
|country=Oʻzbekiston
|dates={{nowrap|4—19-oktyabr}}
|num_teams=16
|confederations=1
|venues=2
|cities=1
|champion_other={{fbu|17|IRN}}
|count=1
|second_other={{fbu|17|KOR}}
|matches=31
|goals=113
|attendance={{#expr: &lt;!--Group A--&gt; 10000 + 500 + 12000 + 170 + 1000 + 6000 &lt;!--Group B--&gt;+ 2000 + 2300 + 700 + 1000 + 700 + 3000 &lt;!--Group C--&gt;+ 1200 + 1000 + 4000 + 300 + 700 + 3000 &lt;!--Group D--&gt;+ 300 + 250 + 1000 + 1200 + 1000 + 1000 &lt;!--Quarter-finals--&gt;+ 500 + 3500 + 500 + 12000 &lt;!--Semi-finals--&gt;+ 1300 + 500 &lt;!--Final--&gt;+ 600 }}
|top_scorer={{fbuicon|17|IRN}} [[Kaveh Rezaei]] (6 gol)
|player={{fbuicon|17|KOR}} [[Lee Jong-ho (footballer, born 1992)|Lee Jong-ho]]
|prevseason=[[2006-yilgi U-16 Osiyo chempionati|2006]] &lt;!--2006-yilgacha 16 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionati &quot;U-17 chempionati&quot; deb nomlangan.--&gt;
|nextseason=[[2010-yilgi U-16 Osiyo chempionati|2010]]
}}

'''2008-yilgi U-16 Osiyo chempionati''' 2008-yilning 4-19-oktabr kunlari [[Toshkent|Toshkent shahrida]] boʻlib oʻtgan, [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (OFK) tomonidan 17 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionatining 13-musobaqasidir. Saralash bosqichi 2007-yil 17-28-oktyabr kunlari boʻlib oʻtgan.

Eron finalda Janubiy Koreyani 2:1 hisobida magʻlub etib, ilk chempionlikni qoʻlga kiritgan.

== Saralash bosqichi ==
{{Asosiy|AFC U-16 Osiyo chempionati saralash bosqichi 2008 }}
{| width=&quot;100%&quot;
| width=&quot;25%&quot; |
* {{Fbu|17|AUS}}
* {{Fbu|17|BHR}}
* {{Fbu|17|CHN}}
* {{Fbu|17|IND}}
| width=&quot;25%&quot; |
* {{Fbu|17|IDN}}
* {{Fbu|17|IRN}}
* {{Fbu|17|JPN}}
* {{Fbu|17|KOR}}
| width=&quot;25%&quot; |
* {{Fbu|17|MAS}}
* {{Fbu|17|KSA}}
* {{Fbu|17|SIN}}
* {{Fbu|17|SYR}}
| width=&quot;25%&quot; |
* {{Fbu|17|TKM}}
* {{Fbu|17|UAE}}
* {{Fbu|17|YEM}}
* {{Fbu|17|UZB}} (host country)
| valign=&quot;top&quot; |
|}

== Stadionlar ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |[[Toshkent]]
|-
| „[[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor“ stadioni]]
| [[MHSK stadioni]]
|-
| Imkoniyati: '''35 000'''
| Imkoniyati: '''15 000'''
|-
|[[Fayl:Pakhtakor_Markaziy_Stadium.jpg|200x200px]]
|[[Fayl:MHSK_Stadioni_081022_183350.jpg|200x200px]]
|}

== Tarkiblar ==
{{main|AFC U-16 Osiyo chempionati tarkiblari 2008}}

== Guruh bosqichi ==

=== A guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://stats.the-afc.com/tournaments/37 AFC]
|name_IRN={{fbu|17|IRN}}
|name_SIN={{fbu|17|SIN}}
|name_UZB={{fbu|17|UZB}}
|name_BHR={{fbu|17|BHR}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_IRN=3 |draw_IRN=0 |loss_IRN=0 |gf_IRN=8 |ga_IRN=2
|win_SIN=0 |draw_SIN=0 |loss_SIN=3 |gf_SIN=1 |ga_SIN=14
|win_UZB=2 |draw_UZB=0 |loss_UZB=1 |gf_UZB=10|ga_UZB=2 |status_UZB=H
|win_BHR=1 |draw_BHR=0 |loss_BHR=2 |gf_BHR=3 |ga_BHR=4

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=IRN |team2=UZB |team3=BHR |team4=SIN
|class_rules=

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Knockout stage|Knockout stage]]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|4|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{fbu-rt|17|SIN}}
|score = 0–7
|team2 = {{fbu|17|UZB}}
|goals1 =
|goals2 =
* [[Abdumutallib Abdullayev|Abdullayev]] {{goal|10|pen.|86}}
* [[Ayubxon Gapparov|Gapparov]] {{goal|20}}
* [[Maksim Utkin|Utkin]] {{goal|23||90+1}}
* [[Aleksandr Galeyev|Galeyev]] {{goal|81||89}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 10,000
|referee = Mohammad Mansour ([[:en:Lebanon Football Association|Livan]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3129 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|4|df=y}}
|time = 20:00
|team1 = {{fbu-rt|17|IRN}}
|score = 2–0
|team2 = {{fbu|17|BHR}}
|goals1 =
* [[Payam Sadeghian|Sadeghian]] {{goal|72}}
* [[Kaveh Rezaei|Rezaei]] {{goal|82}}
|goals2 =
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 500
|referee = [[:en:Peter Green (referee)|Peter Green]] ([[:en:Football Federation Australia|Avstraliya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3128 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|6|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{fbu-rt|17|UZB}}
|score = 1–2
|team2 = {{fbu|17|IRN}}
|goals1 =
* [[Oyatullohon Muhiddinov|Muhiddinov]] {{goal|80}}
|goals2 =
* [[Mehrdad Yeghaneh|Yeghaneh]] {{goal|27}}
* [[Kaveh Rezaei|Rezaei]] {{goal|55}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 12,000
|referee = [[Minoru Tōjō]] ([[:en:Japan Football Association|Yapniya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3131 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|6|df=y}}
|time = 20:00
|team1 = {{fbu-rt|17|BHR}}
|score = 3–0
|team2 = {{fbu|17|SIN}}
|goals1 =
* [[Salman Al-Dakheel|Al-Dakheel]] {{goal|41}}
* [[Sayed Dhiya Saeed|Saeed]] {{goal|58}}
* [[Dheya Salman Yusuf|Yusuf]] {{goal|75}}
|goals2 =
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 170
|referee = Mukhtar Al Yarimi ([[:en:Yemen Football Association|Yaman]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3130 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|8|df=y}}
|time = 15:00
|team1 = {{fbu-rt|17|IRN}}
|score = 4–1
|team2 = {{fbu|17|SIN}}
|goals1 =
* [[Mehrgan Golbarg|Golbarg]] {{goal|31}}
* [[Ali Darvishi|Darvishi]] {{goal|51}}
* [[Kenneth Chang|Chang]] {{goal|67|o.g.}}
* [[Farhad Gholizadeh|Gholizadeh]] {{goal|85}}
|goals2 =
* [[Al-Qaasimy Rahman|Al-Qaasimy]] {{goal|81}}
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 1,000
|referee = [[Võ Minh Trí]] ([[:en:Vietnam Football Federation|Vyetnam]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3132 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|8|df=y}}
|time = 15:00
|team1 = {{fbu-rt|17|UZB}}
|score = 2–0
|team2 = {{fbu|17|BHR}}
|goals1 =
* [[Bobur Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|44}}
* [[Oyatullohon Muhiddinov|Muhiddinov]] {{goal|51}}
|goals2 =
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 6,000
|referee = [[:en:Peter Green (referee)|Peter Green]] ([[:en:Football Federation Australia|Australia]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3133 Hisobot]
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://stats.the-afc.com/tournaments/37 AFC]
|name_SYR={{fbu|17|SYR}}
|name_KOR={{fbu|17|KOR}}
|name_IND={{fbu|17|IND}}
|name_IDN={{fbu|17|IDN}}

&lt;!--Quyidagi YANGILANISh jadvali (sana bilan birga)--&gt;
|update=complete
|win_SYR=2 |draw_SYR=1 |loss_SYR=0 |gf_SYR=6 |ga_SYR=2
|win_KOR=2 |draw_KOR=1 |loss_KOR=0 |gf_KOR=15|ga_KOR=3
|win_IND=1 |draw_IND=0 |loss_IND=2 |gf_IND=3 |ga_IND=8
|win_IDN=0 |draw_IDN=0 |loss_IDN=3 |gf_IDN=1 |ga_IDN=12

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=KOR |team2=SYR |team3=IND |team4=IDN
|class_rules=

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Pley-off bosqichi|Pley-off bosqichi]]ga yoʻllanma
}}

{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|4|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{fbu-rt|17|KOR}}
|score = 5–2
|team2 = {{fbu|17|IND}}
|goals1 =
* [[Kim Dong-jin (footballer, born 1992)|Kim Dong-jin]] {{goal|3}}
* [[Lee Chang]] {{goal|49||61}}
* [[Rim Chang-woo]] {{goal|52}}
* [[Son Heung-min]] {{goal|72}}
|goals2 =
* [[Lalrindika Ralte|Ralte]] {{goal|69||88}}
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 2,000
|referee = [[Abdullah Balideh]] ([[:en:Qatar Football Association|Qatar]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3135 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|4|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{fbu-rt|17|SYR}}
|score = 2–1
|team2 = {{fbu|17|IDN}}
|goals1 =
* [[Rabie Jmhaa|Jmhaa]] {{goal|25}}
* [[Mohamad Ali Rammal|Rammal]] {{goal|65}}
|goals2 =
* [[Vava Mario Yagalo|Vava]] {{goal|36}}
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 2,300
|referee = [[Minoru Tōjō]] ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3134 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|6|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{fbu-rt|17|IDN}}
|score = 0–9
|team2 = {{fbu|17|KOR}}
|goals1 =
|goals2 =
* [[Lee Dong-nyck]] {{goal|2}}
* [[Kim Jin-su]] {{goal|5}}
* [[Rim Chang-woo]] {{goal|15}}
* [[Lee Jong-ho (footballer, born 1992)|Lee Jong-ho]] {{goal|29||80||90+1}}
* [[Son Heung-min]] {{goal|65||75}}
* [[Kim Dong-min]] {{goal|86}}
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 700
|referee = [[:en:Peter Green (referee)|Peter Green]] ([[:en:Football Federation Australia|Avstraliya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3136 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|6|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{fbu-rt|17|IND}}
|score = 0–3
|team2 = {{fbu|17|SYR}}
|goals1 =
|goals2 =
* [[Asaad Al-Khadr|Al-Khadr]] {{goal|44}}
* [[Deepak Devrani|Devrani]] {{goal|66|o.g.}}
* [[Ashish Chettri|Chettri]] {{goal|72|o.g.}}
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 1,000
|referee = Mohammad Mansour ([[:en:Lebanon Football Association|Livan]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3137 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|8|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{fbu-rt|17|SYR}}
|score = 1–1
|team2 = {{fbu|17|KOR}}
|goals1 =
* [[Mohamad Ali Rammal|Rammal]] {{goal|63}}
|goals2 =
* [[Rim Chang-woo]] {{goal|80}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 700
|referee = [[Minoru Tōjō]] ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3138 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|8|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{fbu-rt|17|IND}}
|score = 1–0
|team2 = {{fbu|17|IDN}}
|goals1 =
* [[Manandeep Singh|Ma. Singh]] {{goal|24}}
|goals2 =
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 3,000
|referee = Mukhtar Al Yarimi ([[Yaman futbol assotsiatsiyasi|Yaman]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3139 Hisobot]
}}

=== C guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://stats.the-afc.com/tournaments/37 AFC]
|name_CHN={{fbu|17|CHN}}
|name_KSA={{fbu|17|KSA}}
|name_AUS={{fbu|17|AUS}}
|name_TKM={{fbu|17|TKM}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_CHN=1 |draw_CHN=1 |loss_CHN=1 |gf_CHN=4 |ga_CHN=4
|win_KSA=1 |draw_KSA=1 |loss_KSA=1 |gf_KSA=6 |ga_KSA=4
|win_AUS=3 |draw_AUS=0 |loss_AUS=0 |gf_AUS=11|ga_AUS=2
|win_TKM=0 |draw_TKM=0 |loss_TKM=3 |gf_TKM=1 |ga_TKM=12

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=AUS |team2=KSA |team3=CHN |team4=TKM
|class_rules=

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Knockout stage|Knockout stage]]
}}

{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|5|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{fbu-rt|17|CHN}}
|score = 2–1
|team2 = {{fbu|17|TKM}}
|goals1 =
* [[Nan Yunqi]] {{goal|32}}
* [[Guo Yi (footballer)|Guo Yi]] {{goal|83}}
|goals2 =
* [[Didar Durdyýew|Durdyýew]] {{goal|30}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 1,200
|referee = [[Mohsen Torky]] ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3140 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|5|df=y}}
|time = 20:00
|team1 = {{fbu-rt|17|KSA}}
|score = 1–3
|team2 = {{fbu|17|AUS}}
|goals1 =
* [[Nawaf Al-Ghamdi|Al-Ghamdi]] {{goal|83}}
|goals2 =
* [[Stephen Domenici|Domenici]] {{goal|14||30}}
* [[Brendan Hamill (footballer)|Hamill]] {{goal|49}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 1,000
|referee = [[Valentin Kovalenko]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3141 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|7|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{fbu-rt|17|AUS}}
|score = 2–1
|team2 = {{fbu|17|CHN}}
|goals1 =
* [[Jared Lum|Lum]] {{goal|16|pen.}}
* [[Kamal Ibrahim (footballer)|Ibrahim]] {{goal|50}}
|goals2 =
* [[Jin Jingdao]] {{goal|45+1|pen.}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 4,000
|referee = [[Mohsen Torky]] ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3143 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|7|df=y}}
|time = 20:00
|team1 = {{fbu-rt|17|TKM}}
|score = 0–4
|team2 = {{fbu|17|KSA}}
|goals1 =
|goals2 =
* Al-Aoufi {{goal|22||55}}
* [[Yasser Al-Shahrani|Al-Shahrani]] {{goal|32}}
* [[Mohammed Al-Asiri|Al-Asiri]] {{goal|48}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 300
|referee = [[Abdullah Balideh]] ([[:en:Qatar Football Association|Qatar]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3142 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|9|df=y}}
|time = 15:00
|team1 = {{fbu-rt|17|CHN}}
|score = 1–1
|team2 = {{fbu|17|KSA}}
|goals1 =
* [[Yu Baobao]] {{goal|52}}
|goals2 =
* [[Abdulrahim Al-Khamis|Al-Khamis]] {{goal|71}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 700
|referee = [[Valentin Kovalenko]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3144 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|9|df=y}}
|time = 15:00
|team1 = {{fbu-rt|17|AUS}}
|score = 6–0
|team2 = {{fbu|17|TKM}}
|goals1 =
* [[Ben Kantarovski|Kantarovski]] {{goal|7}}
* [[Tedros Yabio|Yabio]] {{goal|32}}
* [[Danai Gapare|Gapare]] {{goal|43||48}}
* [[Dimitri Petratos|Petratos]] {{goal|63}}
* [[Marc Warren (footballer)|Warren]] {{goal|65}}
|goals2 =
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 3,000
|referee = Salem Mujghef ([[:en:Jordan Football Association|Iordaniya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3145 Hisobot]
}}

=== D guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://stats.the-afc.com/tournaments/37 AFC]
|name_JPN={{fbu|17|JPN}}
|name_YEM={{fbu|17|YEM}}
|name_UAE={{fbu|17|UAE}}
|name_MAS={{fbu|17|MAS}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_JPN=3 |draw_JPN=0 |loss_JPN=0 |gf_JPN=13|ga_JPN=1
|win_YEM=0 |draw_YEM=0 |loss_YEM=2 |gf_YEM=0 |ga_YEM=6
|win_UAE=1 |draw_UAE=0 |loss_UAE=1 |gf_UAE=4 |ga_UAE=8
|win_MAS=1 |draw_MAS=0 |loss_MAS=2 |gf_MAS=5 |ga_MAS=7

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=JPN |team2=UAE |team3=MAS |team4=YEM
|hth_UAE=Oʻzaro oʻyin natijasi: Birlashgan Arab Amirliklari 3–2 Malayziya. |hth_MAS=UAE
|class_rules=

|note_YEM=Yaman terma jamoasi yoshi kattaroq futbolchi Vesam Saleh Al-Vorafiyni maydonga tushirgani uchun turnirdan chetlatilgan&lt;ref name=&quot;YEM Disqualification&quot;&gt;{{cite web |title=AFC disqualifies Yemen on age rule |url=https://www.uzdaily.com/articles-id-3663.htm |publisher=UzDaily.com |date=12 October 2008 |access-date=19 January 2019 |archive-date=19 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119174644/https://www.uzdaily.com/articles-id-3663.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Pley-off bosqichi|Pley-off bosqichi]]ga yoʻllanma
}}

{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|5|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{fbu-rt|17|JPN}}
|score = 4–0
|team2 = {{fbu|17|MAS}}
|goals1 =
* [[Gaku Shibasaki|Shibasaki]] {{goal|32}}
* [[Takashi Usami|Usami]] {{goal|34||70}}
* [[Takumi Miyayoshi|Miyayoshi]] {{goal|65}}
|goals2 =
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 300
|referee = Salem Mujghef ([[:en:Jordan Football Association|Iordaniya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3146 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|5|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{fbu-rt|17|YEM}}
|score = 1–1 &lt;br /&gt; '''Bekor qilingan'''{{refn|group=&quot;note&quot;|Oʻyin har ikkala jamoa ham qoidalarga zid oʻyinchilarni maydonga tushirgani uchun bekor qilingan: Birlashgan Arab Amirliklari diskvalifikatsiya qilingan [[Haddaf Al Ameri]] futbolchisini, Yaman esa yoshi kattaroq o‘yinchi Vesam Saleh Al-Vorafini maydonga tushirgan.&lt;ref name=&quot;YEM Disqualification&quot;/&gt;}}
|team2 = {{fbu|17|UAE}}
|goals1 =
* [[Mohammed Muhsen|Muhsen]] {{goal|21}}
|goals2 =
* [[Fahad Hadeed|Hadeed]] {{goal|35}}
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 250
|referee = [[Võ Minh Trí]] ([[:en:Vietnam Football Federation|Vyetnam]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3147 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|7|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{fbu-rt|17|MAS}}
|score = 3–0 &lt;br /&gt; '''Taqdirlangan'''{{refn|group=&quot;note&quot;|O‘yin Malayziyaga 3:0 hisobida texnik gʻalaba bilan yakunlagan, chunki Yaman qoidalarga zid boʻlgan oʻyinchini maydonga tushirgan. Uchrashuv dastlab 1:1 hisobidagi durang bilan yakunlangan edi.&lt;ref name=&quot;YEM Disqualification&quot;/&gt;}}
|team2 = {{fbu|17|YEM}}
|goals1 =
* [[Fandi Othman|Fandi]] {{goal|90+1|pen.}}
|goals2 =
* [[Mohamed Hussein Al-Shamsi|Al-Shamsi]] {{goal|10|pen.}}
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 1,000
|referee = Salem Mujghef ([[:en:Jordan Football Association|Iordaniya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3148 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|7|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{fbu-rt|17|UAE}}
|score = 1–6
|team2 = {{fbu|17|JPN}}
|goals1 =
* [[Fahad Hadeed|Hadeed]] {{goal|76|pen.}}
|goals2 =
* [[Takumi Miyayoshi|Miyayoshi]] {{goal|7||16||57}}
* [[Tatsuya Uchida|T. Uchida]] {{goal|60}}
* [[Kenyu Sugimoto|Sugimoto]] {{goal|72||88}}
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 1,200
|referee = [[Valentin Kovalenko]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3149 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|9|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{fbu-rt|17|JPN}}
|score = 3–0 &lt;br /&gt; '''Taqdirlangan'''{{refn|group=&quot;note&quot;|Yaman oʻyinga qoidalarga zid boʻlgan futbolchini maydonga tushirganligi sababli oʻyin Yaponiya foydasiga 3:0 hisobida texnik gʻalaba bilan yakunlagan. Uchrashuv avvaliga 2:1 hisobida Yaman foydasiga hal boʻlgan edi.&lt;ref name=&quot;YEM Disqualification&quot;/&gt;}}
|team2 = {{fbu|17|YEM}}
|goals1 =
* [[Tatsuya Uchida|T. Uchida]] {{goal|52}}
|goals2 =
* [[Mohamed Hussein Al-Shamsi|Al-Shamsi]] {{goal|56|pen.}}
* [[Ahmed Al-Baidhani|Al-Baidhani]] {{goal|90+5}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 1,000
|referee = [[Mohsen Torky]] ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3150 Hisobot]
}}
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|9|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{fbu-rt|17|UAE}}
|score = 3–2
|team2 = {{fbu|17|MAS}}
|goals1 =
* [[Marwan Al-Saffar|Al-Saffar]] {{goal|16}}
* [[Mohamed Al-Khoori|Al-Khoori]] {{goal|29}}
* [[Haddaf Al-Ameri|Al-Ameri]] {{goal|58}}
|goals2 =
* [[Muhamad Bukhari|Bukhari]] {{goal|68|pen.|72}}
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 1,000
|referee = [[Abdullah Balideh]] ([[:en:Qatar Football Association|Qatar]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3151 Hisobot]
}}

== Pley-off bosqichi ==

=== Bosqichlar ===
{{#invoke:RoundN|N8
|3rdplace=no|bold_winner=high|widescore=yes
&lt;!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--&gt;
&lt;!--Quarter-finals--&gt;
|12 October – [[Pakhtakor Central Stadium|Pakhtakor]]|{{fbu|17|IRN}}|2|{{fbu|17|SYR}}|0
|12 October – [[MHSK Stadium|MHSK]]|{{fbu|17|AUS}}|2|{{fbu|17|UAE}}|3
|12 October – [[Pakhtakor Central Stadium|Pakhtakor]]|{{fbu|17|KOR}}|3|{{fbu|17|UZB}}|0
|12 October – [[MHSK Stadium|MHSK]]|{{fbu|17|JPN}}|2|{{fbu|17|KSA}}|0
&lt;!--Semi-finals--&gt;
|15 October – [[Pakhtakor Central Stadium|Pakhtakor]]|{{fbu|17|IRN}}|3|{{fbu|17|UAE}}|0
|15 October – [[Pakhtakor Central Stadium|Pakhtakor]]|{{fbu|17|KOR}}|2|{{fbu|17|JPN}}|1
&lt;!--Final--&gt;
|19 October – [[Pakhtakor Central Stadium|Pakhtakor]]|{{fbu|17|IRN}}|2|{{fbu|17|KOR}}|1
}}

=== Chorak final ===
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|12|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{fbu-rt|17|AUS}}
|score = 2–3
|team2 = {{fbu|17|UAE}}
|goals1 =
* [[Ben Kantarovski|Kantarovski]] {{goal|48}}
* [[Trent Sainsbury|Sainsbury]] {{goal|57}}
|goals2 =
* [[Fahad Hadeed|Hadeed]] {{goal|7||64}}
* [[Abdulla Mohammad|Mohammad]] {{goal|90+1}}
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 500
|referee = [[Minoru Tōjō]] ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3154 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|12|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{fbu-rt|17|IRN}}
|score = 2–0
|team2 = {{fbu|17|SYR}}
|goals1 =
* [[Kaveh Rezaei|Rezaei]] {{goal|79||90}}
|goals2 =
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 3,500
|referee = [[Valentin Kovalenko]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3152 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|12|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{fbu-rt|17|JPN}}
|score = 2–0
|team2 = {{fbu|17|KSA}}
|goals1 =
* [[Kenyu Sugimoto|Sugimoto]] {{goal|38}}
* [[Abdullah Otayf|Otayf]] {{goal|45|o.g.}}
|goals2 =
|stadium = [[MHSK stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 500
|referee = [[:en:Peter Green (referee)|Peter Green]] ([[:en:Football Federation Australia|Australia]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3155 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|12|df=y}}
|time = 20:00
|team1 = {{fbu-rt|17|KOR}}
|score = 3–0
|team2 = {{fbu|17|UZB}}
|goals1 =
* [[Kim Dong-jin (footballer, born 1992)|Kim Dong-jin]] {{goal|12}}
* [[Son Heung-min]] {{goal|54}}
* [[Lee Chang]] {{goal|72}}
|goals2 =
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 12,000
|referee = Mohammad Mansour ([[:en:Lebanon Football Association|Livan]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3153 Hisobot]
}}

=== Yarim final ===
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|15|df=y}}
|time = 15:00
|team1 = {{fbu-rt|17|IRN}}
|score = 3–0
|team2 = {{fbu|17|UAE}}
|goals1 =
* [[Bahram Dabbagh|Dabbagh]] {{goal|59}}
* [[Akbar Imani|Imani]] {{goal|77}}
* [[Kaveh Rezaei|Rezaei]] {{goal|90+3}}
|goals2 =
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakorstadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 1,300
|referee = [[Võ Minh Trí]] ([[:en:Vietnam Football Federation|Vyetnam]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3156 Hisobot]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|15|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{fbu-rt|17|KOR}}
|score = 2–1
|team2 = {{fbu|17|JPN}}
|goals1 =
* [[Kim Dong-jin (footballer, born 1992)|Kim Dong-jin]] {{goal|4}}
* [[Lee Dong-nyck]] {{goal|26}}
|goals2 =
* [[Tatsuya Uchida|T. Uchida]] {{goal|2}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakorstadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 500
|referee = [[Abdullah Balideh]] ([[:en:Qatar Football Association|Qatar]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3157 Hisobot]
}}


=== Final ===
{{football box
|date       = {{Start date|2008|10|19|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{fbu-rt|17|IRN}}
|score = 2–1
|team2 = {{fbu|17|KOR}}
|goals1 =
* [[Mohsen Talebat|Talebat]] {{goal|38}}
* [[Kaveh Rezaei|Rezaei]] {{goal|62}}
|goals2 =
* [[Lee Chang]] {{goal|90+3}}
|stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakorstadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 600
|referee = [[Valentin Kovalenko]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/3158 Hisobot]
}}

== Gʻoliblar ==
{{Winners|fbu|17|2008-yilgi AFC U-16 Osiyo chempionati|IRN|Birinchi}}

== Mukofotlar ==
Turnir yakunida quyidagi sovrinlar topshirildi:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin:auto&quot;
!Eng qimmat futbolchi
! Eng yaxshi toʻpurar
! Fair Play mukofoti
|-
|{{Fbuicon|17|KOR}} [[Li Jong Xo (futbolchi, 1992-yilda tug'ilgan)|Li Jong Xo]]
|{{Fbuicon|17|IRN}} [[Kave Rezai]]
|{{Fbu|17|KOR}}
|}

== Gol mualliflari ==
{{Goalscorers|goals=|matches=

|6 goals=
*{{fbuicon|17|IRN}} [[Kaveh Rezaei]]

|4 goals=
*{{fbuicon|17|JPN}} [[Takumi Miyayoshi]]
* {{fbuicon|17|KOR}} [[Lee Chang]]
* {{fbuicon|17|KOR}} [[Son Heung-min]]
* {{fbuicon|17|UAE}} [[Fahad Hadeed]]&lt;ref group=note name=goals/&gt;

|3 goals=
*{{fbuicon|17|JPN}} [[Kenyu Sugimoto]]
* {{fbuicon|17|JPN}} [[Tatsuya Uchida]]&lt;ref group=note name=goals/&gt;
* {{fbuicon|17|KOR}} [[Lee Jong-ho (footballer, born 1992)|Lee Jong-ho]]
* {{fbuicon|17|KOR}} [[Kim Dong-jin (footballer, born 1992)|Kim Dong-jin]]
* {{fbuicon|17|KOR}} [[Rim Chang-woo]]

|2 goals=
*{{fbuicon|17|AUS}} [[Stephen Domenici]]
* {{fbuicon|17|AUS}} [[Danai Gapare]]
* {{fbuicon|17|AUS}} [[Ben Kantarovski]]
* {{fbuicon|17|IND}} [[Lalrindika Ralte]]
* {{fbuicon|17|JPN}} [[Takashi Usami]]
* {{fbuicon|16|MAS}} [[Muhamad Bukhari]]
* {{fbuicon|17|KSA}} [[Ahmed Al-Aoufi]]
* {{fbuicon|17|KOR}} [[Lee Dong-nyck]]
* {{fbuicon|17|SYR}} [[Mohamad Ali Rammal|Mohamad Ali]]
* {{fbuicon|17|UZB}} [[Abdumutallib Abdullayev]]
* {{fbuicon|17|UZB}} [[Aleksandr Galeyev]]
* {{fbuicon|17|UZB}} [[Oyatullaxon Muhiddinov]]
* {{fbuicon|17|UZB}} [[Maksim Utkin]]
* {{fbuicon|17|YEM}} [[Mohamed Hussein Al-Shamsi]]&lt;ref group=note name=goals/&gt;

|1 goal=
*{{fbuicon|17|AUS}} [[Brendan Hamill (futbolchi)|Brendan Hamill]]
* {{fbuicon|17|AUS}} [[Kamal Ibrahim (futbolchi)|Kamal Ibrahim]]
* {{fbuicon|17|AUS}} [[Jared Lum]]
* {{fbuicon|17|AUS}} [[Dimitrios Petratos]]
* {{fbuicon|17|AUS}} [[Marc Warren (futbolchi)|Marc Warren]]
* {{fbuicon|17|AUS}} [[Trent Sainsbury]]
* {{fbuicon|17|AUS}} [[Tedros Yabio]]
* {{fbuicon|17|BHR}} [[Salman Al Dakheel]]
* {{fbuicon|17|BHR}} [[Sayed Dhiya Saeed]]
* {{fbuicon|17|BHR}} [[Dheya Salman Yusuf]]
* {{fbuicon|17|CHN}} [[Guo Yi (futbolchi)|Guo Yi]]
* {{fbuicon|17|CHN}} [[Jin Jingdao]]
* {{fbuicon|17|CHN}} [[Nan Yunqi]]
* {{fbuicon|17|CHN}} [[Yu Baobao]]
* {{fbuicon|17|IND}} [[Manandeep Singh]]
* {{fbuicon|17|IDN}} [[Vava Mario Yagalo]]
* {{fbuicon|17|IRN}} [[Bahram Dabbagh]]
* {{fbuicon|17|IRN}} [[Ali Darvishi]]
* {{fbuicon|17|IRN}} [[Farhad Gholizadeh]]
* {{fbuicon|17|IRN}} [[Mehrgan Golbarg]]
* {{fbuicon|17|IRN}} [[Akbar Imani]]
* {{fbuicon|17|IRN}} [[Payam Sadeghian]]
* {{fbuicon|17|IRN}} [[Mohsen Talebat]]
* {{fbuicon|17|IRN}} [[Mehrdad Yeghaneh]]
* {{fbuicon|17|JPN}} [[Gaku Shibasaki]]
* {{fbuicon|16|MAS}} [[Fandi Othman]]&lt;ref group=note name=goals/&gt;
* {{fbuicon|17|KSA}} [[Mohammed Al Asiri]]
* {{fbuicon|17|KSA}} [[Nawaf Al-Ghamdi]]
* {{fbuicon|17|KSA}} [[Abdulrahim Al Khamis]]
* {{fbuicon|17|KSA}} [[Yasser Al-Shahrani]]
* {{fbuicon|17|SIN}} [[Al-Qaasimy Rahman]]
* {{fbuicon|17|KOR}} [[Kim Dong-min]]
* {{fbuicon|17|KOR}} [[Kim Jin-su]]
* {{fbuicon|17|SYR}} [[Asaad Al Khadr]]
* {{fbuicon|17|SYR}} [[Rabie Jmhaa]]
* {{fbuicon|17|TKM}} [[Didar Durdyýew]]
* {{fbuicon|17|UZB}} [[Bobur Abdurahmonov]]
* {{fbuicon|17|UZB}} [[Ayubxon Gapparov]]
* {{fbuicon|17|UAE}} [[Haddaf Al Ameri]]
* {{fbuicon|17|UAE}} [[Mohamed Al-Khoori]]
* {{fbuicon|17|UAE}} [[Marwan Al-Saffar]]
* {{fbuicon|17|UAE}} [[Abdulla Mohammad]]
* {{fbuicon|17|YEM}} [[Ahmed Al-Baidhani]]&lt;ref group=note name=goals/&gt;
* {{fbuicon|17|YEM}} [[Mohammed Muhsen]]&lt;ref group=note name=goals&gt;Bu oʻyinchining gollar statistikasi oʻyinchining keyinchalik bekor qilingan, lekin OFK oʻz statistikasida hisobga olishda davom etayotgani uchun roʻyxatda bu futbolchilar ham kiritilgan.&lt;/ref&gt;|1 own goal=*{{fbuicon|17|IND}} [[Ashish Chettri]] (Suriya jamoasi foydasiga)
* {{fbuicon|17|IND}} [[Deepak Devrani]] (Suriya jamoasi foydasiga)
* {{fbuicon|17|KSA}} [[Abdullah Otayf]] (Yaponiya jamoasi foydasiga)
* {{fbuicon|17|SIN}} [[Kenneth Chang]] (Eron jamoasi foydasiga)}}

== FIFA U-17 Jahon chempionatiga saralangan jamoalar ==
OFKning quyidagi toʻrtta jamoasi 2009-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionatiga yoʻllanma olgan.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Jamoa
! Malakali
! data-sort-type=&quot;number&quot; | FIFA U-17 Jahon chempionatidagi oldingi oʻyinlar &lt;sup&gt;'''1'''&lt;/sup&gt;
|-
|{{Fbu|17|UAE}}
| 2008-yil 12-oktyabr
| 1 (1991)
|-
|{{Fbu|17|IRN}}
| 2008-yil 12-oktyabr
| 1 (2001)
|-
|{{Fbu|17|JPN}}
| 2008-yil 12-oktyabr
| 4 (''1993'', 1995, 2001, 2007)
|-
|{{Fbu|17|KOR}}
| 2008-yil 12-oktyabr
| 3 (1987, 2003, ''2007'')
|}

: &lt;div data-mw-cx-source=&quot;undefined&quot; data-mw-section-number=&quot;9&quot;&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; '''Qalin''' oʻsha yil uchun chempionlarni koʻrsatadi. ''Kursiv'' oʻsha yil uchun mezbonlarni koʻrsatadi.&lt;/div&gt;

== Eslatmalar ==
{{Manbalar|group=note}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|http://www.the-afc.com/eng/competitions/news/index.jsp_U16-07-08-545-1.html|AFC U-16 Championship}}, the-AFC.com saytida
* [http://stats.the-afc.com/tournaments/37 AFC U-16 Championship 2008] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190822000629/http://stats.the-afc.com/tournaments/37 |date=2019-08-22 }}, stats.the-AFC.com saytida
{{AFC U-16 Osiyo chempionati}}

[[Turkum:Oʻzbekiston mezbonlik qilgan xalqaro futbol musobaqalari]]
[[Turkum:AFC U-17 Osiyo kubogi turniri|2008]]
[[Turkum:2008-yilda Osiyo futboli]]
[[Turkum:2008-yilda Oʻzbekiston futboli]]</text>
      <sha1>e0mt5kj185q0t6qv5y8cfak8i9oqg0y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC U-19 Osiyo chempionati 2020</title>
    <ns>0</ns>
    <id>818371</id>
    <revision>
      <id>6155681</id>
      <parentid>5379169</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13121" sha1="ovd9ilpd9088o22f398swumbknvu1sp" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi bilgiqutisi|tourney_name=2020-yilgi U-19 Osiyo chempionati|year=|other_titles=&lt;!--Tournament name in native language of hosts--&gt;2020-yil U-19 Osiyo chempionati|image=|size=170px|caption=|country=[[Oʻzbekiston]]|dates=''Bekor qilingan''&lt;ref name =&quot;cancelled&quot;/&gt;|num_teams=16|confederations=1|venues=4|cities=3|champion_other=|count=|second_other=|matches=|goals=|attendance=|top_scorer=|player=|prevseason=[[AFC U-19 Osiyo chempionati 2018|2018]]|nextseason=[[AFC U-20 Osiyo kubogi 2023|''2023'']]}}
'''2020-yilgi U-19 Osiyo''' chempionati [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (OFK) tomonidan Osiyoning 19 yoshgacha boʻlgan erkaklar terma jamoalari uchun ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan yoshlar oʻrtasidagi xalqaro futbol chempionatining 41-nashri boʻlardi. OFK tomonidan 2019-yilning 17-sentabr kuni mezbon etib tayinlangan [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-19-championship/latest/news/uzbekistan-bahrain-recommended-as-hosts-for-2020-afc-u-19-u-16-championships|sarlavha=Uzbekistan, Bahrain recommended as hosts for 2020 AFC U-19 &amp; U-16 Championships|nashriyot=AFC|sana=17-sentabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; Dastlab u 2020-yilning 14-31-oktabr kunlari oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2020|sarlavha=AFC Competitions Calendar 2020|nashriyot=AFC|sana=9-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;, ammo [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli ikki marta qoldirildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/afc-executive-committee-announces-updates-to-2020-competitions-calendar|sarlavha=AFC Executive Committee announces updates to 2020 competitions calendar|nashriyot=AFC|sana=10-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/new-competition-dates-approved-by-afc-competitions-committee|sarlavha=New competition dates approved by AFC Competitions Committee|nashriyot=AFC|sana=11-noyabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;

OFK 2021-yil 25-yanvar kuni musobaqani bekor qilganini eʼlon qilib, 2023-yilgi OFK U-20 Osiyo Kubogiga mezbonlik qilish huquqini Oʻzbekistonga qoldirdi.&lt;ref name=&quot;cancelled&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.the-afc.com/news/afcsection/latest-update-on-afc-competitions-in-2021|sarlavha=Latest update on AFC Competitions in 2021|nashriyot=[[Asian Football Confederation]]|sana=25-yanvar 2021-yil|qaralgan sana=30-dekabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

Dastlab turnirning eng yaxshi toʻrtta jamoasi OFK vakillari sifatida Indoneziyada boʻlib oʻtadigan 2021-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan boʻlardi, shuningdek, JCh mezboni sifatida avtomatik tarzda saralangan Indoneziya. Davom etayotgan COVID-19 pandemiyasi tufayli 2021-yilgi U-20 Jahon chempionati ham bekor qilindi, 2023-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatiga mezbonlik qilish huquqi hamon Indoneziyada saqlanadi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=24-dekabr 2020-yil |title=Update on FIFA Women's World Cup and men's youth competitions |work=FIFA |url=https://www.fifa.com/news/update-on-fifa-women-s-world-cuptm-and-men-s-youth-competitions |access-date=24-dekabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;

OFK 2023-yildan boshlab turnirni 19 yoshgacha boʻlgan oʻyinchilardan 20 yoshgacha boʻlgan oʻyinchilarga oʻtkazishni taklif qilgani uchun bu nashr 19 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi oxirgi musobaqa boʻlishi kutilgan edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/news/afcsection/afc-competitions-committee-recommends-changes-to-youth-competitions|sarlavha=AFC Competitions Committee recommends changes to youth competitions|nashriyot=AFC|sana=26-noyabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;

Saudiya Arabistoni amaldagi chempion boʻldi.

== Saralash bosqichi ==
{{Asosiy|AFC U-19 Osiyo chempionati 2020 saralash bosqichi}}
Saralash oʻyinlari 2019-yil noyabr oyida oʻtkazilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2019|sarlavha=AFC Competitions Calendar 2019|nashriyot=AFC|sana=9-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=الاتحاد الآسيوي لكرة القدم يقرر منح السلطنة حق استضافة مباريات المجموعة الأولى من التصفيات الآسيوية لمنتخبات الشباب بدلا من العراق.|url=https://twitter.com/OmanFA/status/1191694469751541760|nashriyot=[[Oman Football Association|OFA]]|sana=5-noyabr 2019-yil|qaralgan sana=6-noyabr 2019-yil|ish=Twitter|til=arabcha}}&lt;/ref&gt; Oʻzbekiston ham avtomatik tarzda mezbon sifatida saralash bosqichida ishtirok etdi.

=== Malakali jamoalar ===
Final turniriga quyidagi 16 ta jamoa yoʻllanma oldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Uzbekistan 2020 cast finalised|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-19-championship/latest/news/uzbekistan-2020-cast-finalised|nashriyot=AFC|kirish sanasi=1-dekabr 2019-yil|sana=30-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Jamoa
! Turnirdagi xolati
! data-sort-type=&quot;number&quot; | Ishtirok
! Eng yaxshi natija
|-
|{{Fbu|20|UZB}}
| Mezbon
| 8
| {{Sort|02|Ikkinchi oʻrin}} ([[2008-yil U-19 Osiyo chempionati|2008]])
|-
|{{Fbu|20|IRQ}}
| {{Sort|A1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group A|Group A]] winners}}
| 18
| {{Sort|01|'''Chempion'''}} ([[1975-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1975]], [[1977-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1977]], [[1978-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1978]], [[1988-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1988]], [[2000-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|2000]])
|-
|{{Fbu|20|QAT}}
| {{Sort|B1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group B|Group B]] winners}}
| 15
| {{Sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-19 Osiyo chempionati 2014|2014]])
|-
|{{Fbu|20|TJK}}
| {{Sort|C1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group C|Group C]] winners}}
| 5
| {{Sort|05|Quarter-finals}} ([[2016-yil U-19 Osiyo chempionati|2016]], [[2018-yilgi U-19 Osiyo chempionati|2018]])
|-
|{{Fbu|20|IRN}}
| {{Sort|D1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group D|Group D]] winners}}
| 21
| {{Sort|01|'''Chempion'''}} ([[1973-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1973]], [[1974-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1974]], [[1975-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1975]], [[1976-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1976]])
|-
|{{Fbu|20|BHR}}
| {{Sort|E1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group E|Group E]] winners}}
| 10
| {{Sort|02|Ikkinchi oʻrin}} ([[1986-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1986]])
|-
|{{Fbu|20|KSA}}
| {{Sort|F1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group F|Group F]] winners}}
| 15
| {{Sort|01|'''Chempion'''}} ([[1986-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1986]], [[1992-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1992]], [[2018-yilgi U-19 Osiyo chempionati|2018]])
|-
|{{Fbu|20|MAS}}
| {{Sort|G1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group G|Group G]] winners}}
| 24
| Ikkinchi oʻrin ([[1959-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1959]], [[1960-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1960]], [[1968-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1968]])
|-
|{{Fbu|20|AUS}}
| {{Sort|H1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group H|Group H]] winners}}
| 8
| Ikkinchi oʻrin ([[2010-yil U-19 Osiyo chempionati|2010]])
|-
|{{Fbu|20|KOR}}
| {{Sort|I1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group I|Group I]] winners}}
| 39
| {{Sort|01|'''Chempion'''}}  ([[1959-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1959]], [[1960-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1960]], [[1963-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1963]], [[1978-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1978]], [[1980-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1980]], [[1982-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1982]], [[1990-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1990]], [[1996-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1996]], [[1998-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1998]], [[2002-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|2002]], [[2004-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|2004]], [[AFC U-19 Osiyo chempionati 2012|2012]])
|-
|{{Fbu|20|JPN}}
| {{Sort|J1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group J|Group J]] winners}}
| 38
| {{Sort|01|'''Chempion'''}} ([[2016-yil U-19 Osiyo chempionati|2016]])
|-
|{{Fbu|20|IDN}}
| {{Sort|K1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Group K|Group K]] winners}}
| 18
| {{Sort|01|'''Chempion'''}} ([[1961-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1961]])
|-
|{{Fbu|20|LAO}}
| 1- {{Sort|Z1|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Ranking of second-placed teams|best runners-up]]}}
| 6
| {{Sort|05|Quarter-finals}} ([[1970-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1970]])
|-
|{{Fbu|20|VIE}}
| 2- {{Sort|Z2|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Ranking of second-placed teams|best runners-up]]}}
| 20 {{Refn|Between 1959 and 1974 Vietnam competed at [[Asian Football Confederation#Competitions|AFC tournaments]] as [[South Vietnam]]. A separate [[North Vietnam|North Vietnam state]] did not join [[FIFA]] and they mostly played against other [[List of socialist states|communist]] and communist-sympathising countries.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|author1=S. W. Pope|author2=John Nauright|title=Routledge Companion to Sports History|url=https://books.google.com/books?id=IvaSAgAAQBAJ&amp;pg=PA595|date=17 December 2009|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-97813-6|pages=595–}}&lt;/ref&gt; The team’s total appearances included eleven appearances as the [[South Vietnam national under-20 football team]].|group=&quot;note&quot;|name=&quot;Vietnam&quot;}}
| {{Sort|04|Semi-finals}} ([[2016-yil U-19 Osiyo chempionati|2016]])
|-
|{{Fbu|20|YEM}}
| 3- {{Sort|Z3|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Ranking of second-placed teams|best runners-up]]}}
| 7
| {{Sort|06|Group stage}} ([[1978-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1978]], [[2004-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|2004]], [[2008-yil U-19 Osiyo chempionati|2008]], [[2010-yil U-19 Osiyo chempionati|2010]], [[AFC U-19 Osiyo chempionati 2014|2014]], [[2016-yil U-19 Osiyo chempionati|2016]])
|-
|{{Fbu|20|CAM}}
| 5- {{Sort|Z4|[[2020 AFC U-19 Championship qualification#Ranking of second-placed teams|best runners-up]]}}
| 4
| {{Sort|06|Group stage}} ([[1963-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1963]], [[1972-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1972]], [[1974-yil yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati|1974]])
|}

== Qu'ra ==
Final turniriga qu'ra tashlash marosimi 2020-yil 18-iyun, 16:30 MYT (UTC+8) kuni [[Kuala Lumpur|Kuala-Lumpurdagi]] OFK qarorgohida boʻlib oʻtdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-16-championship/latest/news/stage-set-for-2020-afc-u-16-u-19-championship-draws|sarlavha=Stage set for 2020 AFC U-16 &amp; U-19 Championship draws|nashriyot=AFC|sana=17-iyun 2020-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;draw&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-19-championship/latest/news/stars-of-tomorrow-learn-opponents-for-uzbekistan-2020|sarlavha=Stars of tomorrow learn opponents for Uzbekistan 2020|nashriyot=AFC|sana=18-iyun 2020-yil}}&lt;/ref&gt; 16ta jamoa toʻrtta jamoadan iborat toʻrt guruhga boʻlingan boʻlib, jamoalar 2018-yilgi Osiyo chempionatining 19 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi final turniri va saralash bosqichidagi natijalariga koʻra saralangan, mezbon Oʻzbekiston esa avtomatik tarzda saralangan va qur’ada A1 oʻrnini egallagan.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
! width=&quot;25%&quot; |1-qozon
! width=&quot;25%&quot; | 2-qozon
! width=&quot;25%&quot; | 3-qozon
! width=&quot;25%&quot; | 4-qozon
|-
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|20|UZB}} (hosts)|{{fbu|20|KSA}}|{{fbu|20|KOR}}|{{fbu|20|QAT}}}}
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|20|JPN}}|{{fbu|20|TJK}}|{{fbu|20|AUS}}|{{fbu|20|IDN}}}}
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|20|MAS}}|{{fbu|20|IRQ}}|{{fbu|20|VIE}}|{{fbu|20|CAM}}}}
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|20|IRN}}|{{fbu|20|YEM}}|{{fbu|20|BHR}}|{{fbu|20|LAO}}}}
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Yakuniy qura
! width=&quot;12%&quot; |
! class=&quot;unsortable&quot; width=&quot;19%&quot; | 1
! class=&quot;unsortable&quot; width=&quot;19%&quot; | 2
! class=&quot;unsortable&quot; width=&quot;19%&quot; | 3
! class=&quot;unsortable&quot; width=&quot;19%&quot; | 4
|-
! A guruhi
|{{Fbu|20|UZB}}
|{{Fbu|20|IDN}}
|{{Fbu|20|CAM}}
|{{Fbu|20|IRN}}
|-
! B guruhi
|{{Fbu|20|KOR}}
|{{Fbu|20|JPN}}
|{{Fbu|20|IRQ}}
|{{Fbu|20|BHR}}
|-
! C guruhi
|{{Fbu|20|KSA}}
|{{Fbu|20|AUS}}
|{{Fbu|20|VIE}}
|{{Fbu|20|LAO}}
|-
! D guruhi
|{{Fbu|20|QAT}}
|{{Fbu|20|TJK}}
|{{Fbu|20|MAS}}
|{{Fbu|20|YEM}}
|}

== Eslatmalar ==
{{Manbalar|group=note}}

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-19-championship/|AFC U-19 Championship}}, the-AFC.com
* [http://stats.the-afc.com/tournaments/286 AFC U-19 Championship 2020] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190918171647/http://stats.the-afc.com/tournaments/286 |date=2019-09-18 }}, stats.the-AFC.com
{{AFC U-19 Osiyo chempionati}}
[[Turkum:AFC U-19 Osiyo chempionati 2020]]
[[Turkum:OFK U-19 Osiyo chempionati|2020]]
[[Turkum:Oʻzbekiston mezbonlik qilgan xalqaro futbol musobaqalari]]
[[Turkum:2020-yilda Osiyo futboli]]</text>
      <sha1>ovd9ilpd9088o22f398swumbknvu1sp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liberiya-AQSh munosabatlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>824479</id>
    <revision>
      <id>6156264</id>
      <parentid>4103420</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>204</id>
      </contributor>
      <comment>[[Tasvir:Roosevelt_and_Barclay.gif]] [[Tasvir:Franklin_D._Roosevelt_and_President_Edwin_Barclay_of_Liberia_-_DPLA_-_e6957493c45cee27d4849abf35445d55.gif]] bilan almashtirildi ([[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] tomonidan; [[:c:COM:FR|File renamed]</comment>
      <origin>6156264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13363" sha1="1u4hiywekjdcvgi7e5dq6mzewz74h9u" xml:space="preserve">{{Xalqaro munosabatlar|Liberiya  – AQSh|Mamlakat1=Liberia  |Mamlakat2=AQSh|Tasvir=Liberia_USA_Locator.svg|vakolatxona1=Liberiya|vakolatxona2=AQSh}}
'''Liberiya - Amerika Qo'shma Shtatlari munosabatlari''' [[Liberiya]] va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qo'shma Shtatlar]] o'rtasidagi ikki tomonlama munosabatlardir .

== Tarixi ==
[[Fayl:State_Gifts_Candlesticks.JPG|right|thumb| Liberiya prezidenti Uilyam Tolbert tomonidan Amerika prezidenti [[Gerald Ford|Jerald Fordga]] sovg'a qilingan yog'och taqdimot qutisi bilan bir juft fil suyagidan qilingan  shamdonlar.]]
AQSHning Liberiya bilan aloqalari 1819-yilga borib taqaladi, oʻshanda AQSh [[Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi|Kongressi]] Liberiyani tashkil etish uchun 100 ming dollar ajratgan&lt;ref name=&quot;statedeptprofile&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/6618.htm|sarlavha=Liberia|nashriyot=State.gov|sana=2015-05-05|kirish sanasi=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;. Biroq, 1847-yilda Liberiya o'z mustaqilligini e'lon qilgan bo'lsa-da, janubiy shtatlardan bo'lgan Amerika Qo'shma Shtatlari senatorlari 1862-yilgacha, [[AQShda fuqarolar urushi|Amerika fuqarolar urushi davrida]], Kongressdagi butun janubiy delegatsiya chiqib ketganidan keyin uning suveren davlat sifatida tan olinishiga to'sqinlik qildi. Ikki davlat 1990-yillargacha juda yaqin diplomatik, iqtisodiy va harbiy aloqalarni o'rnatgan.

=== AQSh amerikalik-liberiyaliklarga yordam beradi ===
Qo'shma Shtatlar uzoq vaqtdan beri Liberiyaning ichki ishlariga aralashib kelgan; 1821, 1843, 1876, 1910 va 1915 yillarda hukmron Amerika-Liberiya ozchiligiga mahalliy qabilalar tomonidan qo'zg'olonlarni bostirishda yordam berish uchun dengiz kemalarini yuborish. 1909-yilga kelib Liberiya Yevropa mustamlakachi davlatlari tomonidan toʻlanmagan xorijiy kreditlar va chegara hududlarini qoʻshib olish tufayli suverenitetiga jiddiy tashqi tahdidlarga duch keldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=John Pike|url=http://www.globalsecurity.org/military/ops/liberia.htm|sarlavha=Liberia|nashriyot=Globalsecurity.org|kirish sanasi=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;.

Prezident Uilyam Xovard Taft o'zining Kongressga birinchi yillik murojaatining katta qismini (1909-yil 7-dekabr) Liberiya masalasiga bag'ishlab, kengroq aralashuvga yo'l ochgan ikki mamlakat o'rtasidagi yaqin tarixiy aloqalarni ta'kidladi:

: &quot;Qo'shma Shtatlarning Liberiya Respublikasiga bo'lgan qiziqishi Afrika irqiga mansub amerikalik fuqarolarning mustamlaka qilinishi natijasida respublika tashkil etilganligi haqidagi tarixiy haqiqatdan kelib chiqqanligi esda qoladi. Liberiya bilan tuzilgan dastlabki shartnomada Qo'shma Shtatlar maslahat yoki yordam so'rashi mumkin bo'lgan qoida mavjud. Ushbu qoidaga muvofiq va Qo'shma Shtatlarning Liberiya bilan ma'naviy munosabatlari ruhida, o'sha Respublika o'tgan yili ushbu hukumatdan o'zlarining ayrim milliy muammolarini hal qilishda yordam berishni so'radi va shuning uchun komissiya ikki marta okean orqali yuborildi. kreyserlar&quot;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=&quot;Our Responsibility in Liberia&quot;, The Literary Digest, Friday, December 25, 1909|date=1909-12-25}}&lt;/ref&gt;

1912-yilda Qo'shma Shtatlar 1,7 million dollar miqdorida 40 yillik xalqaro kredit ajratdi, unga qarshi Liberiya to'rtta G'arb davlatiga (Amerika, [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]], [[Fransiya]] va Germaniya) Liberiya hukumatining keyingi 14 yil davomida, ya'ni 1926-yilgacha bo'lgan daromadlarini nazorat qilishiga rozi bo'lishi kerak edi. Amerika chegara politsiyasi ma'muriyati, shuningdek, Syerra-Leone bilan chegarani barqarorlashtirdi va Fransiyaning Liberiya hududini qo'shib olish ambitsiyalarini tekshirdi. Amerika Harbiy-dengiz kuchlari, shuningdek, Liberiyada ko'mir stansiyasini tashkil etib, uning mavjudligini mustahkamladi. [[Birinchi jahon urushi]] boshlanganda, Liberiya Germaniyaga urush e'lon qildi va mamlakatning eng yirik sarmoyadorlari va savdo hamkorlari bo'lgan nemis savdogarlarini quvib chiqardi. Natijada Liberiya iqtisodiy jihatdan zarar ko'rdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=John Pike|url=http://www.globalsecurity.org/military/ops/grebo2.htm|sarlavha=Liberian-Grebo War of 1910|nashriyot=Globalsecurity.org|kirish sanasi=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;.

1926-yilda Liberiya hukumati Amerikaning Firestone kauchuk kompaniyasiga Liberiyaning Harbel shahrida dunyodagi eng katta kauchuk plantatsiyasini qurish uchun imtiyoz berdi. Shu bilan birga, Firestone Liberiyaga 5 million dollarlik xususiy kredit ajratdi&lt;ref&gt;R.J. Harrison Church, &quot;The Firestone rubber plantations in Liberia.&quot; ''Geography'' 54.4 (1969): 430-437. [https://www.jstor.org/stable/40567142 online]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;George Dalton, &quot;History, politics, and economic development in Liberia.&quot; ''Journal of Economic History'' 25.4 (1965): 569-591. [https://www.jstor.org/stable/2116129 online]&lt;/ref&gt;.

1930-yillarda Liberiya deyarli bankrot bo'ldi va Amerika bosimidan so'ng [[Millatlar ligasi|Millatlar Ligasining]] yordam rejasiga rozi bo'ldi. Ushbu rejaning bir qismi sifatida Liberiya hukumatiga &quot;maslahat berish&quot; uchun Liganing ikkita asosiy amaldori joylashtirildi&lt;ref&gt;W.E. Burghardt Du Bois, &quot;Liberia, the League, and the United States.&quot; ''Foreign affairs'' 11.4 (1933): 682-695. [https://www.jstor.org/stable/20030546 online]&lt;/ref&gt;.

Prezident Taftdan beri Amerikaning Liberiya mustaqilligi, farovonligi va islohotini qo'llab-quvvatlashi ustuvor bo'lgan. Amerikaning asosiy roli Liberiya chegara kuchlari sifatida tanilgan Liberiya armiyasini Qo'shma Shtatlar armiyasining elita qora zobitlaridan foydalangan holda tayyorlash edi. Amerikaning mavjudligi Yevropa imperatorlik kuchlarini ogohlantirdi, bir qator mahalliy qo'zg'olonlarni mag'lub etdi va resurslarga boy ichki makonni rivojlantirish uchun Amerika texnologiyasini olib kirishga yordam berdi. Demokratiya ustuvor ahamiyatga ega emas edi, chunki 15 000 amerikalik-liberiyaliklar 750 000 mahalliy aholi ustidan toʻliq nazoratga ega edilar. Krus va Greboe qabilalari Monroviya nazoratini qabul qilishni juda istamas edilar, ammo ular Qo'shma Shtatlar armiyasi va dengiz floti tomonidan kuchli qo'llab-quvvatlanadigan rejimni yengish uchun etarlicha kuchli emas edi. Amerikalik zobitlar, jumladan Charlz Yang, Benjamin Devis va boshqalar ishga yollanganlarni tayyorlash, hukumatga korruptsiyani minimallashtirishda yordam berish va Amerika korporatsiyalaridan olingan kreditlarni qo'llab-quvvatlash va pul oqimini kuzatishda mohir edi&lt;ref&gt;Brian G. Shellum, ''African American Officers in Liberia: A Pestiferous Rotation, 1910–1942'' (2018) pp xii, 205-12. [https://www.amazon.com/African-American-Officers-Liberia-Pestiferous/dp/1612349552/ Excerpt]&lt;/ref&gt;.

=== Ikkinchi jahon urushi ===
[[Fayl:Franklin D. Roosevelt and President Edwin Barclay of Liberia - DPLA - e6957493c45cee27d4849abf35445d55.gif|right|thumb| Prezident Edvin Barklay (o'ngda) va AQSh Prezidenti [[Franklin D. Roosevelt|Franklin D. Ruzvelt]] Ikkinchi Jahon urushi paytida, 1943-yil yanvar]]
Ikkinchi jahon urushi paytida Liberiya [[Birlashgan millatlar|ittifoqchilarga]] qo'shildi va [[Monroviya]] muhim ittifoqchi logistika bazalariga mezbonlik qildi. Firestone ittifoqchilar uchun yirik o'q-dori yetkazib beruvchi edi  .

=== 1970-yildan beri ===
Liberiya va Amerika Qo'shma Shtatlari munosabatlari 1971-1980 yillarda Liberiya prezidenti Uilyam Tolbertning [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] va Sharqiy blokning boshqa mamlakatlari bilan diplomatik munosabatlar o'rnatishi tufayli keskinlashdi&lt;ref name=&quot;pbstimeline&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.pbs.org/wgbh/globalconnections/liberia/timeline/time4.html|sarlavha=Global Connections . Liberia . Timeline|nashriyot=PBS|kirish sanasi=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;. 1978-yilda Qo'shma Shtatlar prezidenti [[Jimmy Carter|Jimmi Karter]] Liberiyaga birinchi rasmiy prezidentlik tashrifini amalga oshirdi .

1980-yillarda Qo'shma Shtatlar Afrikadagi kommunistik harakatlarni bostirish uchun [[Sovuq urush|Sovuq urushning]] bir qismi sifatida Liberiya bilan ayniqsa yaqin aloqalarni o'rnatdi .  Samuel Do hukumati amerikalik strateglar tomonidan Afrikadagi Sovuq urush siyosati uchun ayniqsa muhim deb hisoblangan va uning hukumati 1980-yillarda AQShdan to'g'ridan-to'g'ri va bilvosita kanallar orqali 500 milliondan 1,3 milliard dollargacha olgan.&lt;ref name=&quot;worldsecurity&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=John Pike|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/liberia/monrovia-usemb.htm|sarlavha=Monrovia - US Embassy|nashriyot=Globalsecurity.org|sana=1996-05-17|kirish sanasi=2015-05-19}}&lt;/ref&gt; Bundan tashqari, Liberiyada [[Amerika ovozi|Amerika Ovozi]] uchun relay stantsiyasi, katta navigatsiya minorasi va Markaziy razvedka boshqarmasining Afrikadagi asosiy bazasi shu davrning ko'p qismida joylashgan edi .[[Fayl:Carter_and_Tolbert.png|thumb| Liberiya prezidenti Tolbert va AQSh prezidenti [[Jimmy Carter|Jimmi Karter]] (mashinada, chapda) Monroviyada]]
Charlz Teylor hukumatining yuksalishi, Liberiyadagi fuqarolar urushi, mintaqaviy beqarorlik va [[Inson huquqlari|inson huquqlarining]] buzilishi Liberiya va Qo'shma Shtatlar o'rtasidagi ilgari yaqin munosabatlarni to'xtatdi. 1997-yilda Charlz Teylorning saylovi G'arbiy Afrika Davlatlari Iqtisodiy Jamiyati tomonidan kuzatilgan va Qo'shma Shtatlar natijani va yangi hukumatni rasman tan olgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://clinton6.nara.gov/1997/08/1997-08-01-press-secretary-on-us-delegation-to-liberian-inauguartion.html|sarlavha=STATEMENT BY THE PRESS SECRETARY : U.S. Delegation to the Presidential Inauguration in Liberia|nashriyot=Clinton6.nara.gov|kirish sanasi=2015-05-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111025122538/http://clinton6.nara.gov/1997/08/1997-08-01-press-secretary-on-us-delegation-to-liberian-inauguartion.html|arxivsana=2011-10-25}}&lt;/ref&gt; Biroq, Teylor prezidentligi davrida Qo'shma Shtatlar Liberiya hukumatiga to'g'ridan-to'g'ri moliyaviy va harbiy yordamni to'xtatdi, Tinchlik Korpusi operatsiyalarini bekor qildi, Liberiya hukumatining yuqori martabali amaldorlariga sayohatga taqiq qo'ydi va Charlz Teylor hukumatini tez-tez tanqid qildi. &lt;ref name=&quot;cnnusun&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2003-08-01 |title=U.S. offers U.N. resolution on Liberia - Aug. 1, 2003 |publisher=CNN.com |url=http://www.cnn.com/2003/WORLD/africa/07/30/liberia.un/ |access-date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt; Ushbu davrdagi Liberiya-Amerika keskinligining aksariyati Liberiya hukumatining [[Syerra-Leone]] va uning atrofidagi isyonchilar guruhi bo'lgan Inqilobiy Birlashgan frontni tan olgan qo'llab-quvvatlashidan kelib chiqadi.  Xalqaro hamjamiyat va Amerika Qo'shma Shtatlari, shuningdek, Liberiyadagi &quot; Ayollar tinchlik uchun ommaviy harakat&quot; kabi Liberiya fuqarolik tashkilotlarining kuchli bosimi tufayli Charlz Teylor 2003-yil 11-avgustda o'z lavozimidan iste'foga chiqdi&lt;ref name=&quot;pbstimeline&quot;/&gt;.

2003-yilda Charlz Teylorning iste'foga chiqishi va surgun qilinishi Qo'shma Shtatlar va Liberiya o'rtasidagi diplomatik aloqalarda o'zgarishlarga olib keldi. 2003-yil 30-iyulda Qo'shma Shtatlar BMT [[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xavfsizlik Kengashi|Xavfsizlik Kengashining]] ko'p millatli barqarorlik kuchlarini joylashtirishga ruxsat beruvchi rezolyutsiya loyihasini taklif qildi&lt;ref name=&quot;cnntaylor&quot;&gt;[http://www.cnn.com/2003/WORLD/africa/08/02/liberia.ecowas/ ''Taylor sets date to step down'', CNN, August 2, 2003]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;frontline&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.pbs.org/frontlineworld/stories/liberia/history.html|sarlavha=FRONTLINE/WORLD . Liberia - No More War . Liberia's Historic Ties to America|nashriyot=PBS|kirish sanasi=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;.  AQSh prezidenti [[George W. Bush|Jorj Bush]] Xalqaro Jinoyat Sudidagi ta'qiblar haqida bildirilgan xavotirlarga qaramay, tinchlikni saqlash sa'y-harakatlarini qo'llab-quvvatlash uchun Monroviya aeroportiga 200 dengiz piyodasini yubordi. Qo'shma Shtatlar, shuningdek, Liberiya qirg'oqlari bo'ylab harbiy kemalarini barqarorlashtirish harakatlarining bir qismi sifatida joylashtirdi.&lt;ref name=&quot;bbcwarships&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2003-07-26 |title=Africa &amp;#124; Welcome for US Liberia deployment |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3097405.stm |access-date=2015-05-19}}&lt;/ref&gt; Qo'shma Shtatlar 2004 va 2006 yillar orasida Liberiyaga 1,16 milliard dollar ajratdi &lt;ref name=&quot;cnntaylorstepsdown&quot;&gt;[http://www.cnn.com/2003/WORLD/africa/08/11/liberia/ ''Liberian president invites rebels into government'', CNN, August 12, 2003]&lt;/ref&gt;.

== USAID ==

== AQSh rasmiylari ==
AQShning asosiy rasmiylariga quyidagilar kiradi:&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lr.usembassy.gov/embassy/monrovia/key-officers/|sarlavha=Key Officers|nashriyot=U.S. Embassy in Liberia|kirish sanasi=August 8, 2022|qaralgan sana=2022-11-08|arxivsana=2022-11-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108065316/https://lr.usembassy.gov/embassy/monrovia/key-officers/}}&lt;/ref&gt;

* Elchi: Maykl A. Makkarti
* Missiya rahbari o'rinbosari: Joel Meyberi
* Menejment bo'yicha maslahatchi: Jon Krippen
* Siyosiy/iqtisodiy maslahatchi: Joel Kopp
* Jamoatchilik bilan aloqalar bo'limi xodimi: Shon Boda
* Konsullik xodimi: Ramona Krippen
* USAID direktori: Jim Rayt
* Mudofaa attashesi: Maykl Klark

AQSh elchixonasi [[Monroviya|Monroviyada]] joylashgan.

== Yana qarang ==

* Amerika Qo'shma Shtatlarining tashqi aloqalari
* Liberiyaning tashqi aloqalari
* Afrika-AQSh munosabatlari
* Qo'shma Shtatlarning Liberiyadagi elchilari ro'yxati

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:AQSHning ikki tomonlama aloqalari]]</text>
      <sha1>1u4hiywekjdcvgi7e5dq6mzewz74h9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shri-Lankadagi jinoyatchilik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>826547</id>
    <revision>
      <id>6156286</id>
      <parentid>6149706</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6156286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5460" sha1="7n6m9zgmtlin73up3h7jkg9gmh8x3bi" xml:space="preserve">[[Shri Lanka|Shri-Lankada]] '''jinoyat''' turli shakllarda mavjud. Jinoyat ikkita keng toifaga boʻlinadi: ogʻir jinoyatlar (ayblanishi mumkin boʻlganlar) va yengil jinoyatlar. [[Yuridik javobgarlik|Jinoiy javobgarlikka]] tortish jarayonida aqldan ozish, mastlik, zarurat va shaxsiy himoya kabi sabablarga koʻra istisnolar boʻlishi mumkin. Jinoyat uchun jazo bir nechta variantlarni oʻz ichiga oladi: jamoat ishlari, jarima, mulkni musodara qilish, [[ozodlikdan mahrum qilish]], muassasalarda davolanish, shartli jazo, shartli jazo va oʻlim;&lt;ref name=&quot;Newman2010&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Newman|first=Graeme R.|title=Crime and Punishment around the World: [Four Volumes]|url=https://books.google.com/books?id=2uK6bR9byVIC&amp;pg=RA2-PA21|date=30 October 2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-35134-1|pages=21–}}&lt;/ref&gt; mamlakatda [[oʻlim jazosi]] mavjud boʻlsa-da, 1976-yildan beri hech kim qatl qilinmagan.&lt;ref name=&quot;Ghosh2013&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ghosh |first=Palash |date=26-aprel 2013-yil |title=Despite Wave Of Violent Crime, Sri Lanka Remains Wary About Death Penalty |work=[[International Business Times]] |url=http://www.ibtimes.com/despite-wave-violent-crime-sri-lanka-remains-wary-about-death-penalty-1220329 |access-date=12-iyun 2013-yil}}&lt;/ref&gt; 2005-yildan boshlab jismoniy jazolar (qamchilash) bekor qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corporal Punishment (Repeal) Act (No. 23 of 2005) - Sect 3|url=http://www.commonlii.org/lk/legis/num_act/cpa23o2005337/s3.html|ish=Commonwealth Legal Information Institute|nashriyot=Commonwealth Legal Information Institute|qaralgan sana=30-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

== Ayollar va bolalarga qarshi jinoyatlar ==
Shri-Lanka fohishalik sanoatining yetakchilaridan boʻlib, mamlakatdagi savdoning aksariyat isteʼmolchilari chet ellik sayohatchilardir.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=fcYq72qYRTcC&amp;pg=PA452|pages=452–|title=Encyclopedia of Prostitution and Sex Work|publisher=Greenwood|isbn=9780313329685}}&lt;/ref&gt; Shunga qaramay, fohishalik bilan bogʻliq aksariyat harakatlar noqonuniy hisoblanadi. Shri-Lankada fohishalik baʼzi qoʻshni mamlakatlardagi kabi jiddiy muammoga aylangani yoʻq.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41744.htm|sarlavha=Country Report on Human Rights Practices in Sri Lanka|nashriyot=State.gov|sana=11-mart 2008-yil|qaralgan sana=31-mart 2010-yil}}&lt;/ref&gt;

Shri-Lankada bolalar savdosi muammo hisoblanadi. Odam savdosiga uchragan bolalarning aksariyati adolatsiz, istamagan holda va gʻayriinsoniy tarzda pornografik film aktyorlari yoki jinsiy qullarga aylantiriladi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19-yanvar 1994-yil |title=Sex tourists prey on Sri Lanka's children: Beach resorts are hunting-grounds for European child abusers and pornographic video makers. Tim McGirk reports from Colombo |work=[[The Independent|Independent]] |location=London |url=https://www.independent.co.uk/news/world/sex-tourists-prey-on-sri-lankas-children-beach-resorts-are-huntinggrounds-for-european-child-abusers-and-pornographic-video-makers-tim-mcgirk-reports-from-colombo-1407820.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20-iyul 2006-yil |title=UN targets Lanka child sex trade |work=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/5197648.stm |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Sri Lanka to eliminate child sex tourism |work=[[Shanghai Daily]] |url=http://english.peopledaily.com.cn/200509/21/eng20050921_209917.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Child sex tourism spreading in Asia |work=[[CNN]] |url=http://archives.cnn.com/2000/TRAVEL/NEWS/08/25/childsex.tourism.ap/index.html |access-date=10-aprel 2012-yil |archive-date=10-oktabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20081010230613/http://archives.cnn.com/2000/TRAVEL/NEWS/08/25/childsex.tourism.ap/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Child exploitation not new to stricken region |work=[[CNN]] |url=http://edition.cnn.com/2005/US/01/05/child.exploitation/index.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;

== Korrupsiya ==
Shri-Lankada korrupsiya keng tarqalgan. Indranath Keerthisinghe tomonidan „dunyodagi eng korruptsiyalashgan davlatlardan biri“ sifatida tilga olingan.&lt;ref name=&quot;Lanka 1&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lakshman Indranath Keerthisinghe|sarlavha=Sri Lanka one of the most corrupt nations in the world|sana=23-oktabr 2011-yil|url=http://www.lankastandard.com/2011/10/sri-lanka-one-of-the-most-corrupt-nations-in-the-world/|nashriyot=Lanka Standard|qaralgan sana=2022-11-11|arxivsana=2022-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221111151043/http://www.lankastandard.com/2011/10/sri-lanka-one-of-the-most-corrupt-nations-in-the-world/}}&lt;/ref&gt; Hukumat mamlakatda korrupsiyaga chek qoʻyishga harakat qildi va bir hovuch korrupsionerlar hibsga olindi va tegishli ayblovlar qoʻyildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0901/03bribery-and-corruption-control-in-sri-lanka|sarlavha=Bribery and corruption control in Sri Lanka|nashriyot=Asian Human Rights Commission|qaralgan sana=12-iyun 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130613130418/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0901/03bribery-and-corruption-control-in-sri-lanka|arxivsana=June 13, 2013}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==

[[Turkum:Jinoyatchilik]]</text>
      <sha1>7n6m9zgmtlin73up3h7jkg9gmh8x3bi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156287</id>
      <parentid>6156286</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:14:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5460" sha1="oue2d1r0fkdl7nbpf1jtci7r5ibhb9r" xml:space="preserve">[[Shri Lanka|Shri-Lankada]] '''jinoyat''' turli shakllarda mavjud. Jinoyat ikkita keng toifaga boʻlinadi: ogʻir jinoyatlar (ayblanishi mumkin boʻlganlar) va yengil jinoyatlar. [[Yuridik javobgarlik|Jinoiy javobgarlikka]] tortish jarayonida aqldan ozish, mastlik, zarurat va shaxsiy himoya kabi sabablarga koʻra istisnolar boʻlishi mumkin. Jinoyat uchun jazo bir nechta variantlarni oʻz ichiga oladi: jamoat ishlari, jarima, mulkni musodara qilish, [[ozodlikdan mahrum qilish]], muassasalarda davolanish, shartli jazo, shartli jazo va oʻlim&lt;ref name=&quot;Newman2010&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Newman|first=Graeme R.|title=Crime and Punishment around the World: [Four Volumes]|url=https://books.google.com/books?id=2uK6bR9byVIC&amp;pg=RA2-PA21|date=30 October 2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-35134-1|pages=21–}}&lt;/ref&gt;. mamlakatda [[oʻlim jazosi]] mavjud boʻlsa-da, 1976-yildan beri hech kim qatl qilinmagan&lt;ref name=&quot;Ghosh2013&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ghosh |first=Palash |date=26-aprel 2013-yil |title=Despite Wave Of Violent Crime, Sri Lanka Remains Wary About Death Penalty |work=[[International Business Times]] |url=http://www.ibtimes.com/despite-wave-violent-crime-sri-lanka-remains-wary-about-death-penalty-1220329 |access-date=12-iyun 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. 2005-yildan boshlab jismoniy jazolar (qamchilash) bekor qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corporal Punishment (Repeal) Act (No. 23 of 2005) - Sect 3|url=http://www.commonlii.org/lk/legis/num_act/cpa23o2005337/s3.html|ish=Commonwealth Legal Information Institute|nashriyot=Commonwealth Legal Information Institute|qaralgan sana=30-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Ayollar va bolalarga qarshi jinoyatlar ==
Shri-Lanka fohishalik sanoatining yetakchilaridan boʻlib, mamlakatdagi savdoning aksariyat isteʼmolchilari chet ellik sayohatchilardir.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=fcYq72qYRTcC&amp;pg=PA452|pages=452–|title=Encyclopedia of Prostitution and Sex Work|publisher=Greenwood|isbn=9780313329685}}&lt;/ref&gt; Shunga qaramay, fohishalik bilan bogʻliq aksariyat harakatlar noqonuniy hisoblanadi. Shri-Lankada fohishalik baʼzi qoʻshni mamlakatlardagi kabi jiddiy muammoga aylangani yoʻq.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41744.htm|sarlavha=Country Report on Human Rights Practices in Sri Lanka|nashriyot=State.gov|sana=11-mart 2008-yil|qaralgan sana=31-mart 2010-yil}}&lt;/ref&gt;

Shri-Lankada bolalar savdosi muammo hisoblanadi. Odam savdosiga uchragan bolalarning aksariyati adolatsiz, istamagan holda va gʻayriinsoniy tarzda pornografik film aktyorlari yoki jinsiy qullarga aylantiriladi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19-yanvar 1994-yil |title=Sex tourists prey on Sri Lanka's children: Beach resorts are hunting-grounds for European child abusers and pornographic video makers. Tim McGirk reports from Colombo |work=[[The Independent|Independent]] |location=London |url=https://www.independent.co.uk/news/world/sex-tourists-prey-on-sri-lankas-children-beach-resorts-are-huntinggrounds-for-european-child-abusers-and-pornographic-video-makers-tim-mcgirk-reports-from-colombo-1407820.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20-iyul 2006-yil |title=UN targets Lanka child sex trade |work=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/5197648.stm |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Sri Lanka to eliminate child sex tourism |work=[[Shanghai Daily]] |url=http://english.peopledaily.com.cn/200509/21/eng20050921_209917.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Child sex tourism spreading in Asia |work=[[CNN]] |url=http://archives.cnn.com/2000/TRAVEL/NEWS/08/25/childsex.tourism.ap/index.html |access-date=10-aprel 2012-yil |archive-date=10-oktabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20081010230613/http://archives.cnn.com/2000/TRAVEL/NEWS/08/25/childsex.tourism.ap/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Child exploitation not new to stricken region |work=[[CNN]] |url=http://edition.cnn.com/2005/US/01/05/child.exploitation/index.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;

== Korrupsiya ==
Shri-Lankada korrupsiya keng tarqalgan. Indranath Keerthisinghe tomonidan „dunyodagi eng korruptsiyalashgan davlatlardan biri“ sifatida tilga olingan.&lt;ref name=&quot;Lanka 1&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lakshman Indranath Keerthisinghe|sarlavha=Sri Lanka one of the most corrupt nations in the world|sana=23-oktabr 2011-yil|url=http://www.lankastandard.com/2011/10/sri-lanka-one-of-the-most-corrupt-nations-in-the-world/|nashriyot=Lanka Standard|qaralgan sana=2022-11-11|arxivsana=2022-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221111151043/http://www.lankastandard.com/2011/10/sri-lanka-one-of-the-most-corrupt-nations-in-the-world/}}&lt;/ref&gt; Hukumat mamlakatda korrupsiyaga chek qoʻyishga harakat qildi va bir hovuch korrupsionerlar hibsga olindi va tegishli ayblovlar qoʻyildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0901/03bribery-and-corruption-control-in-sri-lanka|sarlavha=Bribery and corruption control in Sri Lanka|nashriyot=Asian Human Rights Commission|qaralgan sana=12-iyun 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130613130418/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0901/03bribery-and-corruption-control-in-sri-lanka|arxivsana=June 13, 2013}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==

[[Turkum:Jinoyatchilik]]</text>
      <sha1>oue2d1r0fkdl7nbpf1jtci7r5ibhb9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156288</id>
      <parentid>6156287</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:15:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5460" sha1="b6ne02suywybsgvibms8u4onwzg0s36" xml:space="preserve">[[Shri Lanka|Shri-Lankada]] '''jinoyat''' turli shakllarda mavjud. Jinoyat ikkita keng toifaga boʻlinadi: ogʻir jinoyatlar (ayblanishi mumkin boʻlganlar) va yengil jinoyatlar. [[Yuridik javobgarlik|Jinoiy javobgarlikka]] tortish jarayonida aqldan ozish, mastlik, zarurat va shaxsiy himoya kabi sabablarga koʻra istisnolar boʻlishi mumkin. Jinoyat uchun jazo bir nechta variantlarni oʻz ichiga oladi: jamoat ishlari, jarima, mulkni musodara qilish, [[ozodlikdan mahrum qilish]], muassasalarda davolanish, shartli jazo, shartli jazo va oʻlim&lt;ref name=&quot;Newman2010&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Newman|first=Graeme R.|title=Crime and Punishment around the World: [Four Volumes]|url=https://books.google.com/books?id=2uK6bR9byVIC&amp;pg=RA2-PA21|date=30 October 2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-35134-1|pages=21–}}&lt;/ref&gt;. mamlakatda [[oʻlim jazosi]] mavjud boʻlsa-da, 1976-yildan beri hech kim qatl qilinmagan&lt;ref name=&quot;Ghosh2013&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ghosh |first=Palash |date=26-aprel 2013-yil |title=Despite Wave Of Violent Crime, Sri Lanka Remains Wary About Death Penalty |work=[[International Business Times]] |url=http://www.ibtimes.com/despite-wave-violent-crime-sri-lanka-remains-wary-about-death-penalty-1220329 |access-date=12-iyun 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. 2005-yildan boshlab jismoniy jazolar (qamchilash) bekor qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corporal Punishment (Repeal) Act (No. 23 of 2005) - Sect 3|url=http://www.commonlii.org/lk/legis/num_act/cpa23o2005337/s3.html|ish=Commonwealth Legal Information Institute|nashriyot=Commonwealth Legal Information Institute|qaralgan sana=30-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Ayollar va bolalarga qarshi jinoyatlar ==
Shri-Lanka fohishalik sanoatining yetakchilaridan boʻlib, mamlakatdagi savdoning aksariyat isteʼmolchilari chet ellik sayohatchilardir&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=fcYq72qYRTcC&amp;pg=PA452|pages=452–|title=Encyclopedia of Prostitution and Sex Work|publisher=Greenwood|isbn=9780313329685}}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, fohishalik bilan bogʻliq aksariyat harakatlar noqonuniy hisoblanadi. Shri-Lankada fohishalik baʼzi qoʻshni mamlakatlardagi kabi jiddiy muammoga aylangani yoʻq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41744.htm|sarlavha=Country Report on Human Rights Practices in Sri Lanka|nashriyot=State.gov|sana=11-mart 2008-yil|qaralgan sana=31-mart 2010-yil}}&lt;/ref&gt;.

Shri-Lankada bolalar savdosi muammo hisoblanadi. Odam savdosiga uchragan bolalarning aksariyati adolatsiz, istamagan holda va gʻayriinsoniy tarzda pornografik film aktyorlari yoki jinsiy qullarga aylantiriladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19-yanvar 1994-yil |title=Sex tourists prey on Sri Lanka's children: Beach resorts are hunting-grounds for European child abusers and pornographic video makers. Tim McGirk reports from Colombo |work=[[The Independent|Independent]] |location=London |url=https://www.independent.co.uk/news/world/sex-tourists-prey-on-sri-lankas-children-beach-resorts-are-huntinggrounds-for-european-child-abusers-and-pornographic-video-makers-tim-mcgirk-reports-from-colombo-1407820.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20-iyul 2006-yil |title=UN targets Lanka child sex trade |work=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/5197648.stm |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Sri Lanka to eliminate child sex tourism |work=[[Shanghai Daily]] |url=http://english.peopledaily.com.cn/200509/21/eng20050921_209917.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Child sex tourism spreading in Asia |work=[[CNN]] |url=http://archives.cnn.com/2000/TRAVEL/NEWS/08/25/childsex.tourism.ap/index.html |access-date=10-aprel 2012-yil |archive-date=10-oktabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20081010230613/http://archives.cnn.com/2000/TRAVEL/NEWS/08/25/childsex.tourism.ap/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Child exploitation not new to stricken region |work=[[CNN]] |url=http://edition.cnn.com/2005/US/01/05/child.exploitation/index.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Korrupsiya ==
Shri-Lankada korrupsiya keng tarqalgan. Indranath Keerthisinghe tomonidan „dunyodagi eng korruptsiyalashgan davlatlardan biri“ sifatida tilga olingan.&lt;ref name=&quot;Lanka 1&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lakshman Indranath Keerthisinghe|sarlavha=Sri Lanka one of the most corrupt nations in the world|sana=23-oktabr 2011-yil|url=http://www.lankastandard.com/2011/10/sri-lanka-one-of-the-most-corrupt-nations-in-the-world/|nashriyot=Lanka Standard|qaralgan sana=2022-11-11|arxivsana=2022-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221111151043/http://www.lankastandard.com/2011/10/sri-lanka-one-of-the-most-corrupt-nations-in-the-world/}}&lt;/ref&gt; Hukumat mamlakatda korrupsiyaga chek qoʻyishga harakat qildi va bir hovuch korrupsionerlar hibsga olindi va tegishli ayblovlar qoʻyildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0901/03bribery-and-corruption-control-in-sri-lanka|sarlavha=Bribery and corruption control in Sri Lanka|nashriyot=Asian Human Rights Commission|qaralgan sana=12-iyun 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130613130418/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0901/03bribery-and-corruption-control-in-sri-lanka|arxivsana=June 13, 2013}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==

[[Turkum:Jinoyatchilik]]</text>
      <sha1>b6ne02suywybsgvibms8u4onwzg0s36</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156289</id>
      <parentid>6156288</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5460" sha1="r83woprfh9b9pp7zp0a68ncf0is1ltq" xml:space="preserve">[[Shri Lanka|Shri-Lankada]] '''jinoyat''' turli shakllarda mavjud. Jinoyat ikkita keng toifaga boʻlinadi: ogʻir jinoyatlar (ayblanishi mumkin boʻlganlar) va yengil jinoyatlar. [[Yuridik javobgarlik|Jinoiy javobgarlikka]] tortish jarayonida aqldan ozish, mastlik, zarurat va shaxsiy himoya kabi sabablarga koʻra istisnolar boʻlishi mumkin. Jinoyat uchun jazo bir nechta variantlarni oʻz ichiga oladi: jamoat ishlari, jarima, mulkni musodara qilish, [[ozodlikdan mahrum qilish]], muassasalarda davolanish, shartli jazo, shartli jazo va oʻlim&lt;ref name=&quot;Newman2010&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Newman|first=Graeme R.|title=Crime and Punishment around the World: [Four Volumes]|url=https://books.google.com/books?id=2uK6bR9byVIC&amp;pg=RA2-PA21|date=30 October 2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-35134-1|pages=21–}}&lt;/ref&gt;. mamlakatda [[oʻlim jazosi]] mavjud boʻlsa-da, 1976-yildan beri hech kim qatl qilinmagan&lt;ref name=&quot;Ghosh2013&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ghosh |first=Palash |date=26-aprel 2013-yil |title=Despite Wave Of Violent Crime, Sri Lanka Remains Wary About Death Penalty |work=[[International Business Times]] |url=http://www.ibtimes.com/despite-wave-violent-crime-sri-lanka-remains-wary-about-death-penalty-1220329 |access-date=12-iyun 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. 2005-yildan boshlab jismoniy jazolar (qamchilash) bekor qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corporal Punishment (Repeal) Act (No. 23 of 2005) - Sect 3|url=http://www.commonlii.org/lk/legis/num_act/cpa23o2005337/s3.html|ish=Commonwealth Legal Information Institute|nashriyot=Commonwealth Legal Information Institute|qaralgan sana=30-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Ayollar va bolalarga qarshi jinoyatlar ==
Shri-Lanka fohishalik sanoatining yetakchilaridan boʻlib, mamlakatdagi savdoning aksariyat isteʼmolchilari chet ellik sayohatchilardir&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=fcYq72qYRTcC&amp;pg=PA452|pages=452–|title=Encyclopedia of Prostitution and Sex Work|publisher=Greenwood|isbn=9780313329685}}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, fohishalik bilan bogʻliq aksariyat harakatlar noqonuniy hisoblanadi. Shri-Lankada fohishalik baʼzi qoʻshni mamlakatlardagi kabi jiddiy muammoga aylangani yoʻq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41744.htm|sarlavha=Country Report on Human Rights Practices in Sri Lanka|nashriyot=State.gov|sana=11-mart 2008-yil|qaralgan sana=31-mart 2010-yil}}&lt;/ref&gt;.

Shri-Lankada bolalar savdosi muammo hisoblanadi. Odam savdosiga uchragan bolalarning aksariyati adolatsiz, istamagan holda va gʻayriinsoniy tarzda pornografik film aktyorlari yoki jinsiy qullarga aylantiriladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19-yanvar 1994-yil |title=Sex tourists prey on Sri Lanka's children: Beach resorts are hunting-grounds for European child abusers and pornographic video makers. Tim McGirk reports from Colombo |work=[[The Independent|Independent]] |location=London |url=https://www.independent.co.uk/news/world/sex-tourists-prey-on-sri-lankas-children-beach-resorts-are-huntinggrounds-for-european-child-abusers-and-pornographic-video-makers-tim-mcgirk-reports-from-colombo-1407820.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20-iyul 2006-yil |title=UN targets Lanka child sex trade |work=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/5197648.stm |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Sri Lanka to eliminate child sex tourism |work=[[Shanghai Daily]] |url=http://english.peopledaily.com.cn/200509/21/eng20050921_209917.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Child sex tourism spreading in Asia |work=[[CNN]] |url=http://archives.cnn.com/2000/TRAVEL/NEWS/08/25/childsex.tourism.ap/index.html |access-date=10-aprel 2012-yil |archive-date=10-oktabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20081010230613/http://archives.cnn.com/2000/TRAVEL/NEWS/08/25/childsex.tourism.ap/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Child exploitation not new to stricken region |work=[[CNN]] |url=http://edition.cnn.com/2005/US/01/05/child.exploitation/index.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Korrupsiya ==
Shri-Lankada korrupsiya keng tarqalgan. Indranath Keerthisinghe tomonidan „dunyodagi eng korruptsiyalashgan davlatlardan biri“ sifatida tilga olingan&lt;ref name=&quot;Lanka 1&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lakshman Indranath Keerthisinghe|sarlavha=Sri Lanka one of the most corrupt nations in the world|sana=23-oktabr 2011-yil|url=http://www.lankastandard.com/2011/10/sri-lanka-one-of-the-most-corrupt-nations-in-the-world/|nashriyot=Lanka Standard|qaralgan sana=2022-11-11|arxivsana=2022-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221111151043/http://www.lankastandard.com/2011/10/sri-lanka-one-of-the-most-corrupt-nations-in-the-world/}}&lt;/ref&gt;. Hukumat mamlakatda korrupsiyaga chek qoʻyishga harakat qildi va bir hovuch korrupsionerlar hibsga olindi va tegishli ayblovlar qoʻyildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0901/03bribery-and-corruption-control-in-sri-lanka|sarlavha=Bribery and corruption control in Sri Lanka|nashriyot=Asian Human Rights Commission|qaralgan sana=12-iyun 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130613130418/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0901/03bribery-and-corruption-control-in-sri-lanka|arxivsana=June 13, 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==

[[Turkum:Jinoyatchilik]]</text>
      <sha1>r83woprfh9b9pp7zp0a68ncf0is1ltq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156290</id>
      <parentid>6156289</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6156290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5472" sha1="coznahx4tmzfzulcj9hsbmw3fbl8id4" xml:space="preserve">[[Shri Lanka|Shri-Lankada]] '''jinoyat''' turli shakllarda mavjud. Jinoyat ikkita keng toifaga boʻlinadi: ogʻir jinoyatlar (ayblanishi mumkin boʻlganlar) va yengil jinoyatlar. [[Yuridik javobgarlik|Jinoiy javobgarlikka]] tortish jarayonida aqldan ozish, mastlik, zarurat va shaxsiy himoya kabi sabablarga koʻra istisnolar boʻlishi mumkin. Jinoyat uchun jazo bir nechta variantlarni oʻz ichiga oladi: jamoat ishlari, jarima, mulkni musodara qilish, [[ozodlikdan mahrum qilish]], muassasalarda davolanish, shartli jazo, shartli jazo va oʻlim&lt;ref name=&quot;Newman2010&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Newman|first=Graeme R.|title=Crime and Punishment around the World: [Four Volumes]|url=https://books.google.com/books?id=2uK6bR9byVIC&amp;pg=RA2-PA21|date=30 October 2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-35134-1|pages=21–}}&lt;/ref&gt;. mamlakatda [[oʻlim jazosi]] mavjud boʻlsa-da, 1976-yildan beri hech kim qatl qilinmagan&lt;ref name=&quot;Ghosh2013&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ghosh |first=Palash |date=26-aprel 2013-yil |title=Despite Wave Of Violent Crime, Sri Lanka Remains Wary About Death Penalty |work=[[International Business Times]] |url=http://www.ibtimes.com/despite-wave-violent-crime-sri-lanka-remains-wary-about-death-penalty-1220329 |access-date=12-iyun 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. 2005-yildan boshlab jismoniy jazolar (qamchilash) bekor qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Corporal Punishment (Repeal) Act (No. 23 of 2005) - Sect 3|url=http://www.commonlii.org/lk/legis/num_act/cpa23o2005337/s3.html|ish=Commonwealth Legal Information Institute|nashriyot=Commonwealth Legal Information Institute|qaralgan sana=30-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Ayollar va bolalarga qarshi jinoyatlar ==
Shri-Lanka fohishalik sanoatining yetakchilaridan boʻlib, mamlakatdagi savdoning aksariyat isteʼmolchilari chet ellik sayohatchilardir&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=fcYq72qYRTcC&amp;pg=PA452|pages=452–|title=Encyclopedia of Prostitution and Sex Work|publisher=Greenwood|isbn=9780313329685}}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, fohishalik bilan bogʻliq aksariyat harakatlar noqonuniy hisoblanadi. Shri-Lankada fohishalik baʼzi qoʻshni mamlakatlardagi kabi jiddiy muammoga aylangani yoʻq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41744.htm|sarlavha=Country Report on Human Rights Practices in Sri Lanka|nashriyot=State.gov|sana=11-mart 2008-yil|qaralgan sana=31-mart 2010-yil}}&lt;/ref&gt;.

Shri-Lankada bolalar savdosi muammo hisoblanadi. Odam savdosiga uchragan bolalarning aksariyati adolatsiz, istamagan holda va gʻayriinsoniy tarzda pornografik film aktyorlari yoki jinsiy qullarga aylantiriladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19-yanvar 1994-yil |title=Sex tourists prey on Sri Lanka's children: Beach resorts are hunting-grounds for European child abusers and pornographic video makers. Tim McGirk reports from Colombo |work=[[The Independent|Independent]] |location=London |url=https://www.independent.co.uk/news/world/sex-tourists-prey-on-sri-lankas-children-beach-resorts-are-huntinggrounds-for-european-child-abusers-and-pornographic-video-makers-tim-mcgirk-reports-from-colombo-1407820.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20-iyul 2006-yil |title=UN targets Lanka child sex trade |work=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/5197648.stm |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Sri Lanka to eliminate child sex tourism |work=[[Shanghai Daily]] |url=http://english.peopledaily.com.cn/200509/21/eng20050921_209917.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Child sex tourism spreading in Asia |work=[[CNN]] |url=http://archives.cnn.com/2000/TRAVEL/NEWS/08/25/childsex.tourism.ap/index.html |access-date=10-aprel 2012-yil |archive-date=10-oktabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20081010230613/http://archives.cnn.com/2000/TRAVEL/NEWS/08/25/childsex.tourism.ap/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Child exploitation not new to stricken region |work=[[CNN]] |url=http://edition.cnn.com/2005/US/01/05/child.exploitation/index.html |access-date=10-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Korrupsiya ==
Shri-Lankada korrupsiya keng tarqalgan. Indranath Keerthisinghe tomonidan „dunyodagi eng korruptsiyalashgan davlatlardan biri“ sifatida tilga olingan&lt;ref name=&quot;Lanka 1&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lakshman Indranath Keerthisinghe|sarlavha=Sri Lanka one of the most corrupt nations in the world|sana=23-oktabr 2011-yil|url=http://www.lankastandard.com/2011/10/sri-lanka-one-of-the-most-corrupt-nations-in-the-world/|nashriyot=Lanka Standard|qaralgan sana=2022-11-11|arxivsana=2022-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221111151043/http://www.lankastandard.com/2011/10/sri-lanka-one-of-the-most-corrupt-nations-in-the-world/}}&lt;/ref&gt;. Hukumat mamlakatda korrupsiyaga chek qoʻyishga harakat qildi va bir hovuch korrupsionerlar hibsga olindi va tegishli ayblovlar qoʻyildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0901/03bribery-and-corruption-control-in-sri-lanka|sarlavha=Bribery and corruption control in Sri Lanka|nashriyot=Asian Human Rights Commission|qaralgan sana=12-iyun 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130613130418/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/0901/03bribery-and-corruption-control-in-sri-lanka|arxivsana=June 13, 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Jinoyatchilik]]</text>
      <sha1>coznahx4tmzfzulcj9hsbmw3fbl8id4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Víctor Ulloa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>832447</id>
    <revision>
      <id>6156283</id>
      <parentid>6097221</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:13:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6156283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10782" sha1="rpxxgp9halvo937unixeiobxjk2x7qf" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Víctor Ulloa|tasvir=CINvPOR 2019-03-17 - Victor Ulloa (47501796491) (cropped).jpg|toʻliqism=Víctor Ulloa|tavallud_sana={{birth date and age|1992|3|4|df=y}}|tavallud_joyi=[[Ciudad Juárez]], [[Chihuahua (state)|Chihuahua]], Meksika|boʻyi={{convert|1.83|m|abbr=on}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Víctor Ulloa |url=https://www.intermiamicf.com/players/victor-ulloa/ |access-date=21 August 2022 |publisher=Inter Miami CF |arxivsana=2022-11-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221122065947/https://www.intermiamicf.com/players/victor-ulloa/ }}&lt;/ref&gt;|pozitsiya=[[yarim himoyachi]]|joriyklub=[[Inter Miami CF|Inter Miami]]|klubraqami=13|yoshlikyillari1=2009—2011|yoshlikklublari1=[[FC Dallas]]|yillar1=2011—2018|klublar1=[[FC Dallas]]|isht1=144|gollar1=5|yillar2=2019|klublar2=[[FC Cincinnati]]|isht2=26|gollar2=1|yillar3=2020—|klublar3=[[Inter Miami CF|Inter Miami]]|isht3=63|gollar3=0|club-update=5 October 2022}}
'''Víctor Ulloa''' ({{Talaffuz|Viktor Ulloa}}; 1992-yil 4-martda [[Meksika|Meksikaning]] [[Chiuaua|Chiuaua shtati]] [[Syudad-xuares|Syudad Xuares shahrida]] tugʻilgan) — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]] [[Futbol|futbolchisi]], MLSning „Inter Miami“ futbol klubi [[Yarim himoyachi|yarim himoyachisi]].

== Klublardagi faoliyati ==
Víctor Ulloa „Dallas“ futbol klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Klub uni 2010-yil 30-iyulda oʻz tarkibiga qoʻshib olgan, ammo u 2011-yilgi mavsumdan jamoaning asosiy tarkibida oʻynash huquqiga ega boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fcdallas.com/post/2010/07/30/fcd-signs-three-development-academy-players-mls-contracts|sarlavha=FCD signs three Development Academy players to MLS contracts|sana=July 30, 2010|ish=FC Dallas|qaralgan sana=2018-12-23|til=en|arxivsana=2015-09-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924011247/http://www.fcdallas.com/news/2010/07/fcd-signs-three-development-academy-players-mls-contracts}}&lt;/ref&gt;. 2011-yil 23-oktabrda u MLSdagi debyutini „San Jose Earthquake“ futbol klubiga qarshi o‘tkazgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2011/10/23/united-states/mls/san-jose-earthquakes/football-club-dallas/1079901/|sarlavha=Сан-Хосе Эртквейкс VS. Даллас 4:2|nashriyot=soccerway.com|sana=2011-10-23|til=en|qaralgan sana=2015-04-21|arxivsana=2016-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160307111114/http://int.soccerway.com/matches/2011/10/23/united-states/mls/san-jose-earthquakes/football-club-dallas/1079901/}}&lt;/ref&gt;. 2014-yilda Víctor asosiy tarkibdan joy olgan va mavsum oxirida 2000 daqiqadan koʻproq maydonda toʻp surgan futbolchi sifatida rekordchiga aylangan. Bu [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] klublari tarbiyalanuvchilari orasida eng yuqori natija deb qaralgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.eurosport.ru/football/mls/2015/story_sto4684912.shtml|sarlavha=Даллаский клуб воспитателей. Почему академия Техаса лучшая в MLS|nashriyot=eurosport.ru|sana=2015-04-20|qaralgan sana=2015-04-21|arxivsana=2015-04-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150423015559/http://www.eurosport.ru/football/mls/2015/story_sto4684912.shtml}}&lt;/ref&gt;. 2015-yilning 19-sentabr kuni „Sporting [[Kanzas|Kansas]] City“ futbol klubiga qarshi bahsda Ulloa „Dallas“ futbol klubi safidagi ilk golini urgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2015/09/19/united-states/mls/kansas-city-wizards/football-club-dallas/1990217/|sarlavha=Спортинг Канзас-Сити VS. Даллас 3:1|nashriyot=soccerway.com|sana=2015-09-19|til=en|qaralgan sana=2015-11-05|arxivsana=2015-11-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151109114018/http://int.soccerway.com/matches/2015/09/19/united-states/mls/kansas-city-wizards/football-club-dallas/1990217/}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilning 12-dekabrida Víctor Ulloani MLSdagi „Cincinnati“ futbol klubining yangi bosh murabbiyi 150 000 AQSh dollari evaziga sotib olgan. Bu futbolchining faoliyatiga qarab yana 100 000 dollarga oshishi kelishib olingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2018/12/12/fc-cincinnati-acquire-midfielder-victor-ulloa-fc-dallas|sarlavha=FC Cincinnati acquire midfielder Victor Ulloa from FC Dallas|muallif=Tom Bogert|sana=December 12, 2018|ish=MLSsoccer.com|qaralgan sana=2018-12-23|til=en|arxivsana=2020-09-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200929184144/https://www.mlssoccer.com/post/2018/12/12/fc-cincinnati-acquire-midfielder-victor-ulloa-fc-dallas}}&lt;/ref&gt;. Yangi jamoasi safida 2019-yilning 2-mart kuni „Seattle Sounders“ futbol klubiga qarshi oʻyinida debyut qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/03/03/season-opener-ends-4-1-loss|sarlavha=Season Opener Ends In 4-1 Loss|sana=March 3, 2019|ish=FC Cincinnati|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-07-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190701224505/https://www.fccincinnati.com/post/2019/03/03/season-opener-ends-4-1-loss}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil 6-iyul kuni „Houston Dynamo“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u „Cincinnati“ futbol klubi safidagi birinchi golini urgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/07/06/fcc-tally-three-defeat-houston|sarlavha=FCC tally three goals to defeat Houston|sana=July 6, 2019|ish=FC Cincinnati|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-07-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190709115023/https://www.fccincinnati.com/post/2019/07/06/fcc-tally-three-defeat-houston}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilgi mavsum oxirida Ulloaning „Cincinnati“ futbol klubi bilan shartnomasi tugagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/10/09/2020-season-roster-decisions-announced|sarlavha=Club announces roster decisions for 2020 season|sana=October 9, 2019|ish=FC Cincinnati|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-10-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191010123705/https://www.fccincinnati.com/post/2019/10/09/2020-season-roster-decisions-announced}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/10/09/fc-cincinnati-announce-roster-decisions-ulloa-and-lamah-out-hagglund|sarlavha=FC Cincinnati announce roster decisions: Ulloa and Lamah out, Hagglund in|muallif=Tom Bogert|sana=October 9, 2019|ish=MLSsoccer.com|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-12-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191209160410/https://www.mlssoccer.com/post/2019/10/09/fc-cincinnati-announce-roster-decisions-ulloa-and-lamah-out-hagglund}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil 11-noyabr kuni „Cincinnati“ futbol klubi Víctor Ulloani „Inter Miami“ futbol klubiga 50 000 dollar evaziga sotgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/11/11/inter-miami-add-victor-ulloa-growing-roster-fc-cincinnati|sarlavha=Inter Miami add Victor Ulloa to growing roster from FC Cincinnati|sana=November 11, 2019|ish=MLSsoccer.com|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-11-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191114070413/https://www.mlssoccer.com/post/2019/11/11/inter-miami-add-victor-ulloa-growing-roster-fc-cincinnati}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil 1-martda u „Inter Miami“ futbol klubi tarkibida „&lt;nowiki/&gt;[[Los-Anjeles|Los Angeles]]&lt;nowiki/&gt;“ futbol klubiga qarshi oʻyinda debyut qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.intermiamicf.com/en/post/2020/03/01/match-recap-inter-miami-cf-makes-historic-mls-debut-loses-1-0-los-angeles-fc|sarlavha=MATCH RECAP: Inter Miami CF Makes Historic MLS Debut, Loses 1-0 to Los Angeles FC|muallif=Michael Franca|sana=March 1, 2020|ish=Inter Miami CF|qaralgan sana=2020-03-17|til=en|arxivsana=2021-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210128013044/https://www.intermiamicf.com/en/post/2020/03/01/match-recap-inter-miami-cf-makes-historic-mls-debut-loses-1-0-los-angeles-fc}}&lt;/ref&gt;. 2021-yilgi mavsum oxirida „Inter Miami“ futbol klubi Ulloa bilan shartnomani uzaytirmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-announces-2021-roster-decisions|sarlavha=Inter Miami CF Announces 2021 Roster Decisions|sana=November 15, 2021|ish=Inter Miami CF|til=en|qaralgan sana=2022-01-16|arxivsana=2021-11-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211115170337/https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-announces-2021-roster-decisions}}&lt;/ref&gt;. Ammo, 2021-yil 12-dekabrda „Inter Miami“ futbol klubi futbolchi bilan 2023-yilgi mavsum oxirigacha yangi ikki yillik shartnoma imzolashga qaror qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-re-signs-victor-ulloa|sarlavha=Inter Miami CF Re-Signs Victor Ulloa|sana=December 12, 2021|ish=Inter Miami CF|til=en|qaralgan sana=2022-01-16|arxivsana=2022-01-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220118182328/https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-re-signs-victor-ulloa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/news/inter-miami-cf-re-sign-midfielder-victor-ulloa-through-2024|sarlavha=Inter Miami CF re-sign midfielder Victor Ulloa through 2023 season|muallif=Dylan Butler|sana=December 12, 2021|ish=MLSsoccer.com|til=en|qaralgan sana=2022-01-16|arxivsana=2021-12-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211219205705/https://www.mlssoccer.com/news/inter-miami-cf-re-sign-midfielder-victor-ulloa-through-2024}}&lt;/ref&gt;.

== Statistika ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Jamoa
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;2&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |Kubok
! colspan=&quot;2&quot; |Xalqaro turnir
! colspan=&quot;2&quot; |Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
|-
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |FC Dallas
|2011
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|-
|2012
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|0
|0
|-
|2013
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|0
|0
|-
|2014
|28
|0
|4
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|3
|0
|35
|0
|-
|2015
|33
|2
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|4
|0
|39
|2
|-
|2016
|32
|2
|5
|1
|3
|0
|1
|0
|41
|3
|-
|2017
|23
|0
|3
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|26
|0
|-
|2018
|27
|1
|2
|0
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|31
|1
|-
!Jami
!144
!5
!16
!1
!5
!0
!8
!0
!173
!6
|-
|FC Cincinnati
|2019
|26
|1
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|28
|1
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |Inter Miami
|2020
|23
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|24
|0
|-
|2021
|21
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|21
|0
|-
|2022
|19
|0
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|21
|0
|-
!Jami
!63
!0
!2
!0
!0
!0
!1
!0
!66
!0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy faoliyatida
!233
!6
!20
!1
!5
!0
!9
!0
!267
!7
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Ulloa, Víctor}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Meksikalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Amerikalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>rpxxgp9halvo937unixeiobxjk2x7qf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156284</id>
      <parentid>6156283</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10783" sha1="edn3puad0aj0wvljqtnvdbodcnkj86x" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Víctor Ulloa|tasvir=CINvPOR 2019-03-17 - Victor Ulloa (47501796491) (cropped).jpg|toʻliqism=Víctor Ulloa|tavallud_sana={{birth date and age|1992|3|4|df=y}}|tavallud_joyi=[[Ciudad Juárez]], [[Chihuahua (state)|Chihuahua]], Meksika|boʻyi={{convert|1.83|m|abbr=on}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Víctor Ulloa |url=https://www.intermiamicf.com/players/victor-ulloa/ |access-date=21 August 2022 |publisher=Inter Miami CF |arxivsana=2022-11-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221122065947/https://www.intermiamicf.com/players/victor-ulloa/ }}&lt;/ref&gt;|pozitsiya=[[yarim himoyachi]]|joriyklub=[[Inter Miami CF|Inter Miami]]|klubraqami=13|yoshlikyillari1=2009—2011|yoshlikklublari1=[[FC Dallas]]|yillar1=2011—2018|klublar1=[[FC Dallas]]|isht1=144|gollar1=5|yillar2=2019|klublar2=[[FC Cincinnati]]|isht2=26|gollar2=1|yillar3=2020—|klublar3=[[Inter Miami CF|Inter Miami]]|isht3=63|gollar3=0|club-update=5 October 2022}}

'''Víctor Ulloa''' ({{Talaffuz|Viktor Ulloa}}; 1992-yil 4-martda [[Meksika|Meksikaning]] [[Chiuaua|Chiuaua shtati]] [[Syudad-xuares|Syudad Xuares shahrida]] tugʻilgan) — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]] [[Futbol|futbolchisi]], MLSning „Inter Miami“ futbol klubi [[Yarim himoyachi|yarim himoyachisi]].

== Klublardagi faoliyati ==
Víctor Ulloa „Dallas“ futbol klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Klub uni 2010-yil 30-iyulda oʻz tarkibiga qoʻshib olgan, ammo u 2011-yilgi mavsumdan jamoaning asosiy tarkibida oʻynash huquqiga ega boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fcdallas.com/post/2010/07/30/fcd-signs-three-development-academy-players-mls-contracts|sarlavha=FCD signs three Development Academy players to MLS contracts|sana=July 30, 2010|ish=FC Dallas|qaralgan sana=2018-12-23|til=en|arxivsana=2015-09-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924011247/http://www.fcdallas.com/news/2010/07/fcd-signs-three-development-academy-players-mls-contracts}}&lt;/ref&gt;. 2011-yil 23-oktabrda u MLSdagi debyutini „San Jose Earthquake“ futbol klubiga qarshi o‘tkazgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2011/10/23/united-states/mls/san-jose-earthquakes/football-club-dallas/1079901/|sarlavha=Сан-Хосе Эртквейкс VS. Даллас 4:2|nashriyot=soccerway.com|sana=2011-10-23|til=en|qaralgan sana=2015-04-21|arxivsana=2016-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160307111114/http://int.soccerway.com/matches/2011/10/23/united-states/mls/san-jose-earthquakes/football-club-dallas/1079901/}}&lt;/ref&gt;. 2014-yilda Víctor asosiy tarkibdan joy olgan va mavsum oxirida 2000 daqiqadan koʻproq maydonda toʻp surgan futbolchi sifatida rekordchiga aylangan. Bu [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] klublari tarbiyalanuvchilari orasida eng yuqori natija deb qaralgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.eurosport.ru/football/mls/2015/story_sto4684912.shtml|sarlavha=Даллаский клуб воспитателей. Почему академия Техаса лучшая в MLS|nashriyot=eurosport.ru|sana=2015-04-20|qaralgan sana=2015-04-21|arxivsana=2015-04-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150423015559/http://www.eurosport.ru/football/mls/2015/story_sto4684912.shtml}}&lt;/ref&gt;. 2015-yilning 19-sentabr kuni „Sporting [[Kanzas|Kansas]] City“ futbol klubiga qarshi bahsda Ulloa „Dallas“ futbol klubi safidagi ilk golini urgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2015/09/19/united-states/mls/kansas-city-wizards/football-club-dallas/1990217/|sarlavha=Спортинг Канзас-Сити VS. Даллас 3:1|nashriyot=soccerway.com|sana=2015-09-19|til=en|qaralgan sana=2015-11-05|arxivsana=2015-11-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151109114018/http://int.soccerway.com/matches/2015/09/19/united-states/mls/kansas-city-wizards/football-club-dallas/1990217/}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilning 12-dekabrida Víctor Ulloani MLSdagi „Cincinnati“ futbol klubining yangi bosh murabbiyi 150 000 AQSh dollari evaziga sotib olgan. Bu futbolchining faoliyatiga qarab yana 100 000 dollarga oshishi kelishib olingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2018/12/12/fc-cincinnati-acquire-midfielder-victor-ulloa-fc-dallas|sarlavha=FC Cincinnati acquire midfielder Victor Ulloa from FC Dallas|muallif=Tom Bogert|sana=December 12, 2018|ish=MLSsoccer.com|qaralgan sana=2018-12-23|til=en|arxivsana=2020-09-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200929184144/https://www.mlssoccer.com/post/2018/12/12/fc-cincinnati-acquire-midfielder-victor-ulloa-fc-dallas}}&lt;/ref&gt;. Yangi jamoasi safida 2019-yilning 2-mart kuni „Seattle Sounders“ futbol klubiga qarshi oʻyinida debyut qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/03/03/season-opener-ends-4-1-loss|sarlavha=Season Opener Ends In 4-1 Loss|sana=March 3, 2019|ish=FC Cincinnati|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-07-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190701224505/https://www.fccincinnati.com/post/2019/03/03/season-opener-ends-4-1-loss}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil 6-iyul kuni „Houston Dynamo“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u „Cincinnati“ futbol klubi safidagi birinchi golini urgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/07/06/fcc-tally-three-defeat-houston|sarlavha=FCC tally three goals to defeat Houston|sana=July 6, 2019|ish=FC Cincinnati|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-07-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190709115023/https://www.fccincinnati.com/post/2019/07/06/fcc-tally-three-defeat-houston}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilgi mavsum oxirida Ulloaning „Cincinnati“ futbol klubi bilan shartnomasi tugagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/10/09/2020-season-roster-decisions-announced|sarlavha=Club announces roster decisions for 2020 season|sana=October 9, 2019|ish=FC Cincinnati|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-10-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191010123705/https://www.fccincinnati.com/post/2019/10/09/2020-season-roster-decisions-announced}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/10/09/fc-cincinnati-announce-roster-decisions-ulloa-and-lamah-out-hagglund|sarlavha=FC Cincinnati announce roster decisions: Ulloa and Lamah out, Hagglund in|muallif=Tom Bogert|sana=October 9, 2019|ish=MLSsoccer.com|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-12-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191209160410/https://www.mlssoccer.com/post/2019/10/09/fc-cincinnati-announce-roster-decisions-ulloa-and-lamah-out-hagglund}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil 11-noyabr kuni „Cincinnati“ futbol klubi Víctor Ulloani „Inter Miami“ futbol klubiga 50 000 dollar evaziga sotgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/11/11/inter-miami-add-victor-ulloa-growing-roster-fc-cincinnati|sarlavha=Inter Miami add Victor Ulloa to growing roster from FC Cincinnati|sana=November 11, 2019|ish=MLSsoccer.com|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-11-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191114070413/https://www.mlssoccer.com/post/2019/11/11/inter-miami-add-victor-ulloa-growing-roster-fc-cincinnati}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil 1-martda u „Inter Miami“ futbol klubi tarkibida „&lt;nowiki/&gt;[[Los-Anjeles|Los Angeles]]&lt;nowiki/&gt;“ futbol klubiga qarshi oʻyinda debyut qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.intermiamicf.com/en/post/2020/03/01/match-recap-inter-miami-cf-makes-historic-mls-debut-loses-1-0-los-angeles-fc|sarlavha=MATCH RECAP: Inter Miami CF Makes Historic MLS Debut, Loses 1-0 to Los Angeles FC|muallif=Michael Franca|sana=March 1, 2020|ish=Inter Miami CF|qaralgan sana=2020-03-17|til=en|arxivsana=2021-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210128013044/https://www.intermiamicf.com/en/post/2020/03/01/match-recap-inter-miami-cf-makes-historic-mls-debut-loses-1-0-los-angeles-fc}}&lt;/ref&gt;. 2021-yilgi mavsum oxirida „Inter Miami“ futbol klubi Ulloa bilan shartnomani uzaytirmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-announces-2021-roster-decisions|sarlavha=Inter Miami CF Announces 2021 Roster Decisions|sana=November 15, 2021|ish=Inter Miami CF|til=en|qaralgan sana=2022-01-16|arxivsana=2021-11-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211115170337/https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-announces-2021-roster-decisions}}&lt;/ref&gt;. Ammo, 2021-yil 12-dekabrda „Inter Miami“ futbol klubi futbolchi bilan 2023-yilgi mavsum oxirigacha yangi ikki yillik shartnoma imzolashga qaror qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-re-signs-victor-ulloa|sarlavha=Inter Miami CF Re-Signs Victor Ulloa|sana=December 12, 2021|ish=Inter Miami CF|til=en|qaralgan sana=2022-01-16|arxivsana=2022-01-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220118182328/https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-re-signs-victor-ulloa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/news/inter-miami-cf-re-sign-midfielder-victor-ulloa-through-2024|sarlavha=Inter Miami CF re-sign midfielder Victor Ulloa through 2023 season|muallif=Dylan Butler|sana=December 12, 2021|ish=MLSsoccer.com|til=en|qaralgan sana=2022-01-16|arxivsana=2021-12-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211219205705/https://www.mlssoccer.com/news/inter-miami-cf-re-sign-midfielder-victor-ulloa-through-2024}}&lt;/ref&gt;.

== Statistika ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Jamoa
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;2&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |Kubok
! colspan=&quot;2&quot; |Xalqaro turnir
! colspan=&quot;2&quot; |Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
|-
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |FC Dallas
|2011
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|-
|2012
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|0
|0
|-
|2013
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|0
|0
|-
|2014
|28
|0
|4
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|3
|0
|35
|0
|-
|2015
|33
|2
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|4
|0
|39
|2
|-
|2016
|32
|2
|5
|1
|3
|0
|1
|0
|41
|3
|-
|2017
|23
|0
|3
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|26
|0
|-
|2018
|27
|1
|2
|0
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|31
|1
|-
!Jami
!144
!5
!16
!1
!5
!0
!8
!0
!173
!6
|-
|FC Cincinnati
|2019
|26
|1
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|28
|1
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |Inter Miami
|2020
|23
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|24
|0
|-
|2021
|21
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|21
|0
|-
|2022
|19
|0
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|21
|0
|-
!Jami
!63
!0
!2
!0
!0
!0
!1
!0
!66
!0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy faoliyatida
!233
!6
!20
!1
!5
!0
!9
!0
!267
!7
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Ulloa, Víctor}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Meksikalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Amerikalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>edn3puad0aj0wvljqtnvdbodcnkj86x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156285</id>
      <parentid>6156284</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:13:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6156285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10783" sha1="755zu1nrpcctb7yh3w21bzb0hczkrp7" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Víctor Ulloa|tasvir=CINvPOR 2019-03-17 - Victor Ulloa (47501796491) (cropped).jpg|toʻliqism=Víctor Ulloa|tavallud_sana={{birth date and age|1992|3|4|df=y}}|tavallud_joyi=[[Ciudad Juárez]], [[Chihuahua (state)|Chihuahua]], Meksika|boʻyi={{convert|1.83|m|abbr=on}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Víctor Ulloa |url=https://www.intermiamicf.com/players/victor-ulloa/ |access-date=21 August 2022 |publisher=Inter Miami CF |arxivsana=2022-11-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221122065947/https://www.intermiamicf.com/players/victor-ulloa/ }}&lt;/ref&gt;|pozitsiya=[[yarim himoyachi]]|joriyklub=[[Inter Miami CF|Inter Miami]]|klubraqami=13|yoshlikyillari1=2009—2011|yoshlikklublari1=[[FC Dallas]]|yillar1=2011—2018|klublar1=[[FC Dallas]]|isht1=144|gollar1=5|yillar2=2019|klublar2=[[FC Cincinnati]]|isht2=26|gollar2=1|yillar3=2020—|klublar3=[[Inter Miami CF|Inter Miami]]|isht3=63|gollar3=0|club-update=5 October 2022}}

'''Víctor Ulloa''' ({{Talaffuz|Viktor Ulloa}}; 1992-yil 4-martda [[Meksika|Meksikaning]] [[Chiuaua|Chiuaua shtati]] [[Syudad-xuares|Syudad Xuares shahrida]] tugʻilgan) — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]] [[Futbol|futbolchisi]], MLSning „Inter Miami“ futbol klubi [[Yarim himoyachi|yarim himoyachisi]].

== Klublardagi faoliyati ==
Víctor Ulloa „Dallas“ futbol klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Klub uni 2010-yil 30-iyulda oʻz tarkibiga qoʻshib olgan, ammo u 2011-yilgi mavsumdan jamoaning asosiy tarkibida oʻynash huquqiga ega boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fcdallas.com/post/2010/07/30/fcd-signs-three-development-academy-players-mls-contracts|sarlavha=FCD signs three Development Academy players to MLS contracts|sana=July 30, 2010|ish=FC Dallas|qaralgan sana=2018-12-23|til=en|arxivsana=2015-09-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924011247/http://www.fcdallas.com/news/2010/07/fcd-signs-three-development-academy-players-mls-contracts}}&lt;/ref&gt;. 2011-yil 23-oktabrda u MLSdagi debyutini „San Jose Earthquake“ futbol klubiga qarshi o‘tkazgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2011/10/23/united-states/mls/san-jose-earthquakes/football-club-dallas/1079901/|sarlavha=Сан-Хосе Эртквейкс VS. Даллас 4:2|nashriyot=soccerway.com|sana=2011-10-23|til=en|qaralgan sana=2015-04-21|arxivsana=2016-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160307111114/http://int.soccerway.com/matches/2011/10/23/united-states/mls/san-jose-earthquakes/football-club-dallas/1079901/}}&lt;/ref&gt;. 2014-yilda Víctor asosiy tarkibdan joy olgan va mavsum oxirida 2000 daqiqadan koʻproq maydonda toʻp surgan futbolchi sifatida rekordchiga aylangan. Bu [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] klublari tarbiyalanuvchilari orasida eng yuqori natija deb qaralgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.eurosport.ru/football/mls/2015/story_sto4684912.shtml|sarlavha=Даллаский клуб воспитателей. Почему академия Техаса лучшая в MLS|nashriyot=eurosport.ru|sana=2015-04-20|qaralgan sana=2015-04-21|arxivsana=2015-04-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150423015559/http://www.eurosport.ru/football/mls/2015/story_sto4684912.shtml}}&lt;/ref&gt;. 2015-yilning 19-sentabr kuni „Sporting [[Kanzas|Kansas]] City“ futbol klubiga qarshi bahsda Ulloa „Dallas“ futbol klubi safidagi ilk golini urgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2015/09/19/united-states/mls/kansas-city-wizards/football-club-dallas/1990217/|sarlavha=Спортинг Канзас-Сити VS. Даллас 3:1|nashriyot=soccerway.com|sana=2015-09-19|til=en|qaralgan sana=2015-11-05|arxivsana=2015-11-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151109114018/http://int.soccerway.com/matches/2015/09/19/united-states/mls/kansas-city-wizards/football-club-dallas/1990217/}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilning 12-dekabrida Víctor Ulloani MLSdagi „Cincinnati“ futbol klubining yangi bosh murabbiyi 150 000 AQSh dollari evaziga sotib olgan. Bu futbolchining faoliyatiga qarab yana 100 000 dollarga oshishi kelishib olingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2018/12/12/fc-cincinnati-acquire-midfielder-victor-ulloa-fc-dallas|sarlavha=FC Cincinnati acquire midfielder Victor Ulloa from FC Dallas|muallif=Tom Bogert|sana=December 12, 2018|ish=MLSsoccer.com|qaralgan sana=2018-12-23|til=en|arxivsana=2020-09-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200929184144/https://www.mlssoccer.com/post/2018/12/12/fc-cincinnati-acquire-midfielder-victor-ulloa-fc-dallas}}&lt;/ref&gt;. Yangi jamoasi safida 2019-yilning 2-mart kuni „Seattle Sounders“ futbol klubiga qarshi oʻyinida debyut qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/03/03/season-opener-ends-4-1-loss|sarlavha=Season Opener Ends In 4-1 Loss|sana=March 3, 2019|ish=FC Cincinnati|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-07-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190701224505/https://www.fccincinnati.com/post/2019/03/03/season-opener-ends-4-1-loss}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil 6-iyul kuni „Houston Dynamo“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u „Cincinnati“ futbol klubi safidagi birinchi golini urgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/07/06/fcc-tally-three-defeat-houston|sarlavha=FCC tally three goals to defeat Houston|sana=July 6, 2019|ish=FC Cincinnati|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-07-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190709115023/https://www.fccincinnati.com/post/2019/07/06/fcc-tally-three-defeat-houston}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilgi mavsum oxirida Ulloaning „Cincinnati“ futbol klubi bilan shartnomasi tugagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/10/09/2020-season-roster-decisions-announced|sarlavha=Club announces roster decisions for 2020 season|sana=October 9, 2019|ish=FC Cincinnati|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-10-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191010123705/https://www.fccincinnati.com/post/2019/10/09/2020-season-roster-decisions-announced}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/10/09/fc-cincinnati-announce-roster-decisions-ulloa-and-lamah-out-hagglund|sarlavha=FC Cincinnati announce roster decisions: Ulloa and Lamah out, Hagglund in|muallif=Tom Bogert|sana=October 9, 2019|ish=MLSsoccer.com|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-12-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191209160410/https://www.mlssoccer.com/post/2019/10/09/fc-cincinnati-announce-roster-decisions-ulloa-and-lamah-out-hagglund}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil 11-noyabr kuni „Cincinnati“ futbol klubi Víctor Ulloani „Inter Miami“ futbol klubiga 50 000 dollar evaziga sotgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/11/11/inter-miami-add-victor-ulloa-growing-roster-fc-cincinnati|sarlavha=Inter Miami add Victor Ulloa to growing roster from FC Cincinnati|sana=November 11, 2019|ish=MLSsoccer.com|qaralgan sana=2020-01-17|til=en|arxivsana=2019-11-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191114070413/https://www.mlssoccer.com/post/2019/11/11/inter-miami-add-victor-ulloa-growing-roster-fc-cincinnati}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil 1-martda u „Inter Miami“ futbol klubi tarkibida „&lt;nowiki/&gt;[[Los-Anjeles|Los Angeles]]&lt;nowiki/&gt;“ futbol klubiga qarshi oʻyinda debyut qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.intermiamicf.com/en/post/2020/03/01/match-recap-inter-miami-cf-makes-historic-mls-debut-loses-1-0-los-angeles-fc|sarlavha=MATCH RECAP: Inter Miami CF Makes Historic MLS Debut, Loses 1-0 to Los Angeles FC|muallif=Michael Franca|sana=March 1, 2020|ish=Inter Miami CF|qaralgan sana=2020-03-17|til=en|arxivsana=2021-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210128013044/https://www.intermiamicf.com/en/post/2020/03/01/match-recap-inter-miami-cf-makes-historic-mls-debut-loses-1-0-los-angeles-fc}}&lt;/ref&gt;. 2021-yilgi mavsum oxirida „Inter Miami“ futbol klubi Ulloa bilan shartnomani uzaytirmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-announces-2021-roster-decisions|sarlavha=Inter Miami CF Announces 2021 Roster Decisions|sana=November 15, 2021|ish=Inter Miami CF|til=en|qaralgan sana=2022-01-16|arxivsana=2021-11-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211115170337/https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-announces-2021-roster-decisions}}&lt;/ref&gt;. Ammo, 2021-yil 12-dekabrda „Inter Miami“ futbol klubi futbolchi bilan 2023-yilgi mavsum oxirigacha yangi ikki yillik shartnoma imzolashga qaror qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-re-signs-victor-ulloa|sarlavha=Inter Miami CF Re-Signs Victor Ulloa|sana=December 12, 2021|ish=Inter Miami CF|til=en|qaralgan sana=2022-01-16|arxivsana=2022-01-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220118182328/https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-re-signs-victor-ulloa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mlssoccer.com/news/inter-miami-cf-re-sign-midfielder-victor-ulloa-through-2024|sarlavha=Inter Miami CF re-sign midfielder Victor Ulloa through 2023 season|muallif=Dylan Butler|sana=December 12, 2021|ish=MLSsoccer.com|til=en|qaralgan sana=2022-01-16|arxivsana=2021-12-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211219205705/https://www.mlssoccer.com/news/inter-miami-cf-re-sign-midfielder-victor-ulloa-through-2024}}&lt;/ref&gt;.

== Statistika ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Jamoa
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;2&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |Kubok
! colspan=&quot;2&quot; |Xalqaro turnir
! colspan=&quot;2&quot; |Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
|-
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |FC Dallas
|2011
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|-
|2012
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|0
|0
|-
|2013
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|0
|0
|-
|2014
|28
|0
|4
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|3
|0
|35
|0
|-
|2015
|33
|2
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|4
|0
|39
|2
|-
|2016
|32
|2
|5
|1
|3
|0
|1
|0
|41
|3
|-
|2017
|23
|0
|3
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|26
|0
|-
|2018
|27
|1
|2
|0
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|31
|1
|-
!Jami
!144
!5
!16
!1
!5
!0
!8
!0
!173
!6
|-
|FC Cincinnati
|2019
|26
|1
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|28
|1
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |Inter Miami
|2020
|23
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|24
|0
|-
|2021
|21
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|21
|0
|-
|2022
|19
|0
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|21
|0
|-
!Jami
!63
!0
!2
!0
!0
!0
!1
!0
!66
!0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy faoliyatida
!233
!6
!20
!1
!5
!0
!9
!0
!267
!7
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Ulloa, Víctor}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Meksikalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Amerikalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>755zu1nrpcctb7yh3w21bzb0hczkrp7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gülablı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>833952</id>
    <revision>
      <id>6155614</id>
      <parentid>6060122</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="963" sha1="4ppvzdv1o46mq9q0bo1ymdo1xx2l7y0" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Gülablı
|  bayroq                           = {{AZE}}
| mamlakat = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
| vaqt mintaqasi = +4.00
| pochta indeksi = AZ 0200
}}

'''Gülablı''', ('''Abdal-Gülablı''' nomi bilan ham maʼlum) — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq&lt;ref&gt; {{cite web |title=&quot;Bir kəndin məşhurları&quot; - Ağdamın Abdal-Gülablı kəndinin tanınmışları |url=https://modern.az/az/news/81731/bir-kendin-meshurlariquot-agdamin-abdal-gulabli-kendinin-taninmislari-rubrika- |website=modern.az |date=24 July 2015}}&lt;/ref&gt;. Aholisi 2015-yil maʼlumotlariga koʻra 306 kishi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* {{GEOnet2|32FA881511F73774E0440003BA962ED3}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>4ppvzdv1o46mq9q0bo1ymdo1xx2l7y0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kosalar (Agʻdam)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834015</id>
    <revision>
      <id>6155648</id>
      <parentid>5551952</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="667" sha1="sgzuic0o0i3s6ehdhpippckk5q4anud" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Kosalar 
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''Kosalar''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq.
== Havolalar ==
* {{GEOnet2|32FA881511F73774E0440003BA962ED3}}
{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Ag‘dam tumani aholi punktlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>sgzuic0o0i3s6ehdhpippckk5q4anud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kolqışlaq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834076</id>
    <revision>
      <id>6155647</id>
      <parentid>5551943</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="643" sha1="k14e6xdva957xw5nyqz7w02830nuhne" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Kolqışlaq
|  bayroq                           = {{AZE}}
| mamlakat = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
| vaqt mintaqasi = +4.00
| pochta indeksi = AZ 0200
}}
'''Kolqışlaq''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq. [[Qərvənd (Agʻdam)|Qərvənd]] [[munitsipalitet]]i tarkibiga kiradi.

== Havolalar == 
* {{GEOnet2|32FA881508673774E0440003BA962ED3}}
{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>k14e6xdva957xw5nyqz7w02830nuhne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kiçikli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834122</id>
    <revision>
      <id>6155646</id>
      <parentid>5551924</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:42:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="550" sha1="13q2131j65qjawycgfxqbjdzlpsyy9a" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Kiçikli
|  bayroq                           = {{AZE}}
| mamlakat = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
| vaqt mintaqasi = +4.00
| pochta indeksi = AZ 0200
}}
'''Kiçikli''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq. [[Üçoğlan]] munitsipaliteti tarkibiga kiradi.

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>13q2131j65qjawycgfxqbjdzlpsyy9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Keştazlı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834158</id>
    <revision>
      <id>6155645</id>
      <parentid>5551908</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:42:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="954" sha1="b29mj8ojr0tn6wmk806w3fx9ogl8hmn" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Keştazlı
|  bayroq                           = {{AZE}}
| mamlakat = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
| vaqt mintaqasi = +4.00
| pochta indeksi = AZ 0200
}}

'''Keştazlı''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{cite web |url =https://www.stat.gov.az/menu/5/source/Inzibati_tes.pdf |archive-url =https://web.archive.org/web/20200416203250/https://www.stat.gov.az/menu/5/source/Inzibati_tes.pdf |archive-date = 2020-04-16 |title = İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı |author = Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi |date = 2019 |publisher = stat.gov.az |access-date = 2021-08-12 |language = az}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>b29mj8ojr0tn6wmk806w3fx9ogl8hmn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kəngərli (Agdam)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834348</id>
    <revision>
      <id>6155643</id>
      <parentid>5551990</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:36:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="569" sha1="08voalem9zulvdc9ck9f0hwg8150w8u" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Kəngərli
|  bayroq                           = {{AZE}}
| mamlakat = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
| vaqt mintaqasi = +4.00
| pochta indeksi = AZ 0200
}}
'''Kəngərli''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq.

== Havolalar == 
* {{GEOnet2|32FA88150C0D3774E0440003BA962ED3}}
{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>08voalem9zulvdc9ck9f0hwg8150w8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kəbləhüseynli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834413</id>
    <revision>
      <id>6155642</id>
      <parentid>5551989</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:34:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="919" sha1="mfanx0gyy9xzjz0rhzkwu75nz4emeqi" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Munitsipalitet]]
|  asl nomi                         = Kəbləhüseynli
|  bayroq                           = {{AZE}}
| mamlakat = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
| vaqt mintaqasi = +4.00
| pochta indeksi = AZ 0200
}}

'''Kəbləhüseynli''' – [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq va munitsipalitet&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |title=Belediyye Informasiya Sistemi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |archivedate=September 24, 2008 |language=Azerbaijani}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar == 
* {{GEOnet2|32FA88530DD53774E0440003BA962ED3}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>mfanx0gyy9xzjz0rhzkwu75nz4emeqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>İsmayılbəyli (Agʻdam)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834530</id>
    <revision>
      <id>6155641</id>
      <parentid>5554018</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:33:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="685" sha1="rhdpoery9ziddvl2vc0d6zgro37l3zr" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = İsmayılbəyli
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}

'''İsmayılbəyli''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq.

== Havolalar ==
* {{GEOnet2|32FA88530DD53774E0440003BA962ED3}}

{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Ag‘dam tumani aholi punktlari]]
{{Azerbaijan-geo-stub}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>rhdpoery9ziddvl2vc0d6zgro37l3zr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>İsalar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834598</id>
    <revision>
      <id>6155638</id>
      <parentid>5554017</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="890" sha1="bkevy6l8youhnbckfndxsqjz4u8m99q" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Munitsipalitet]]
|  asl nomi                         = İsalar
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}

'''İsalar''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]dagi qishloq va munitsipalitet&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |title=Belediyye Informasiya Sistemi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |archivedate=September 24, 2008 |language=Azerbaijani}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>bkevy6l8youhnbckfndxsqjz4u8m99q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>İmamqulubəyli qishlogʻi (Agʻdam)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834686</id>
    <revision>
      <id>6155637</id>
      <parentid>5554016</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:21:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1024" sha1="c6q4so7sqocxy4fo7lqx8q6izxu39iy" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Munitsipalitet]]
|  asl nomi                         = İmamqulubəyli
|  bayroq                           = {{AZE}}
| mamlakat = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
| vaqt mintaqasi = +4.00
| pochta indeksi = AZ 0200
}}

'''İmamqulubəyli''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]dagi qishloq va munitsipalitet&lt;ref&gt;{{cite web |url =https://www.stat.gov.az/menu/5/source/Inzibati_tes.pdf |archive-url =https://web.archive.org/web/20200416203250/https://www.stat.gov.az/menu/5/source/Inzibati_tes.pdf |archive-date = 2020-04-16 |title = İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı |author = Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi |date = 2019 |publisher = stat.gov.az |access-date = 2021-08-16 |language = az}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Ag‘dam tumani aholi punktlari]]
{{Ag‘dam tumani}}
{{Azerbaijan-geo-stub}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>c6q4so7sqocxy4fo7lqx8q6izxu39iy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>İmamqulubəyli (Agdam)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834779</id>
    <revision>
      <id>6155636</id>
      <parentid>5554015</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:20:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="923" sha1="66gxio2ym71lu71wpnh8nz5omcq7xam" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = İmamqulubəyli
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''İmamqulubəyli''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]dagi Guzanli munitsipaliteti tarkibiga kiruvchi qishloq&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |title=Belediyye Informasiya Sistemi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |archivedate=September 24, 2008 |language=Azerbaijani}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>66gxio2ym71lu71wpnh8nz5omcq7xam</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>İlxıçılar (Agʻdam)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834915</id>
    <revision>
      <id>6155635</id>
      <parentid>5554014</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:20:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1177" sha1="jwv6vka6cid7g7i88c0tglzmgxmqh59" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = İlxıçılar
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''İlxıçılar''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://stat.gov.az/menu/5/classifications/source/Inzibati-5.02.2024.pdf |archiveurl = https://web.archive.org/web/20240405093114/https://stat.gov.az/menu/5/classifications/source/Inzibati-5.02.2024.pdf |archivedate = 2024-03-14 |title = İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024 |author = Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi |date = 2024-02-28 |publisher = stat.gov.az |accessdate = 2024-11-27 |language = az}}&lt;/ref&gt; .
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
* {{GEOnet2|32FA881511193774E0440003BA962ED3}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Ag‘dam tumani aholi punktlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>jwv6vka6cid7g7i88c0tglzmgxmqh59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>İkinci Yüzbaşılı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>835269</id>
    <revision>
      <id>6155634</id>
      <parentid>5554013</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1023" sha1="9cdecvteey2nvxxw74fs4884hqdz7hp" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                = [[Qishloq]]
| asl nomi             = İkinci Yüzbaşılı
| bayroq               = {{AZE}}
| mamlakat             = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
| vaqt mintaqasi       = +4.00
| pochta indeksi       = AZ 0200
}}
'''İkinci Yüzbaşılı''' ('''İkinci Yuzbaşlı''', '''Yuzbashly''' va '''Yuzbashyly Vtoryye''' nomlari bilan ham maʼlum) — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]dagi [[Xındırıstan]] munitsipalitetida joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |title=Belediyye Informasiya Sistemi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |archivedate=September 24, 2008 |language=Azerbaijani}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar == 
*{{GEOnet2|32FA8814F35F3774E0440003BA962ED3}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum: Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>9cdecvteey2nvxxw74fs4884hqdz7hp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>İkinci Dördyol</title>
    <ns>0</ns>
    <id>835297</id>
    <revision>
      <id>6155631</id>
      <parentid>5554011</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:18:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="592" sha1="1047ld4qip1pzu64h95gj30dear6dl9" xml:space="preserve">{{manbasiz}}
{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = İkinci Dördyol
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''İkinci Dördyol''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq.

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>1047ld4qip1pzu64h95gj30dear6dl9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155633</id>
      <parentid>6155631</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:19:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="978" sha1="6gjra18afqvti7th8aa1djpm7tij7ro" xml:space="preserve">{{manbasiz}}
{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = İkinci Dördyol
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''İkinci Dördyol''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.meclis.gov.az/news-qanun.php?id=858 |title='Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqları haqqında' Azərbaycan Respublikasının Qanununa əlavə edilmiş 'Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı'nda dəyişikliklər edilməsi barədə |publisher=Milli Mejlis |language=az |access-date=2022-01-08}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>6gjra18afqvti7th8aa1djpm7tij7ro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>İkinci Baharlı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>835335</id>
    <revision>
      <id>6155626</id>
      <parentid>5554010</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:17:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="592" sha1="jgkrx680q1tgiwdgxjkdmyk88u7rhlh" xml:space="preserve">{{manbasiz}}
{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = İkinci Baharlı
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''İkinci Baharlı''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq.

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>jgkrx680q1tgiwdgxjkdmyk88u7rhlh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>İkinci Alıbəyli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>835376</id>
    <revision>
      <id>6155625</id>
      <parentid>5554008</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="668" sha1="7xpe55anzcwz1m7ah6vs3zx6ckc83t4" xml:space="preserve">{{manbasiz}}
{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = İkinci Alıbəyli
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''İkinci Alıbəyli''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani|Agʻdam tumanidagi]]  [[Alıbəyli (Agʻdam)|Alıbəyli]] munitsipalitetida joylashgan qishloq.

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>7xpe55anzcwz1m7ah6vs3zx6ckc83t4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Həsənxanlı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>835412</id>
    <revision>
      <id>6155624</id>
      <parentid>5551819</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:16:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="876" sha1="e4f5nvc10dvjnmglijkkibo21vpd3u7" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Həsənxanlı
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''Həsənxanlı''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]dagi qishloq&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |title=Belediyye Informasiya Sistemi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |archivedate=September 24, 2008 |language=Azerbaijani}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>e4f5nvc10dvjnmglijkkibo21vpd3u7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Güllücə</title>
    <ns>0</ns>
    <id>835451</id>
    <revision>
      <id>6155616</id>
      <parentid>5551729</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:15:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="630" sha1="1ef3z4oj55kivyusoctujr2bz1mi4kf" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Güllücə
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''Güllücə''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq.

== Havolalar == 
*{{GEOnet2|32FA881511DC3774E0440003BA962ED3}}
{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>1ef3z4oj55kivyusoctujr2bz1mi4kf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hacıməmmədli (Agʻdam)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>835498</id>
    <revision>
      <id>6155618</id>
      <parentid>5551759</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="957" sha1="jlzm31s3sjq1xvu8453qkvx5sxcbdq2" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Hacıməmmədli
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}

'''Hacıməmmədli''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]ning [[Əfətli]] munitsipalitetidagi qishloq&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |title=Belediyye Informasiya Sistemi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |archivedate=September 24, 2008 |language=Azerbaijani}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Ag‘dam tumani aholi punktlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>jlzm31s3sjq1xvu8453qkvx5sxcbdq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hacıturalı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>835544</id>
    <revision>
      <id>6155621</id>
      <parentid>5551765</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="628" sha1="1jwzou209mcg5vhcb4xu3oeoqyq1b04" xml:space="preserve">{{manbasiz}}
{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Munitsipalitet]]
|  asl nomi                         = Hacıturalı
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}

'''Hacıturalı''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan munitsipalitet. 1,857 nafar aholisi mavjud.  
{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>1jwzou209mcg5vhcb4xu3oeoqyq1b04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Çuxurməhlə</title>
    <ns>0</ns>
    <id>835574</id>
    <revision>
      <id>6155593</id>
      <parentid>5553999</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:08:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="626" sha1="rqfw5g6navchzjs0hxt1308gl07251q" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Çuxurməhlə
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''Çuxurməhlə''' ({{transl|az|Chukhurmahla}}) [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>rqfw5g6navchzjs0hxt1308gl07251q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dadaşlı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>835792</id>
    <revision>
      <id>6155594</id>
      <parentid>5551458</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="930" sha1="1rixmym5hlkx4wlhlsb5elpuh8d2vkj" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Dadaşlı
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''Dadaşlı''' ({{transl|az|Dadashly}}) [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]] [[Xındırıstan]] munitsipalitetiga qarashli qishloq&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |title=Belediyye Informasiya Sistemi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |archivedate=September 24, 2008 |language=Azerbaijani}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>1rixmym5hlkx4wlhlsb5elpuh8d2vkj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eyvazxanbəyli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>836169</id>
    <revision>
      <id>6155595</id>
      <parentid>5551626</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:08:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1051" sha1="sf7k8gcy1ium35cngm3lwjeijppe1cx" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Eyvazxanbəyli
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''Eyvazxanbəyli''' ({{transl|az|Eyvazkhanbeyli}}) [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{cite web |url =https://www.stat.gov.az/menu/5/source/Inzibati_tes.pdf |archive-url =https://web.archive.org/web/20200416203250/https://www.stat.gov.az/menu/5/source/Inzibati_tes.pdf |archive-date = 2020-04-16 |title = İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı |author = Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi |date = 2019 |publisher = stat.gov.az |access-date = 2021-08-12 |language = az}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>sf7k8gcy1ium35cngm3lwjeijppe1cx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Əfətli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>836322</id>
    <revision>
      <id>6155596</id>
      <parentid>5554053</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1231" sha1="k2ira5f8rekj621efurzhxazkfjw1v8" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Munitsipalitet]]
|  asl nomi                         = Əfətli
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''Əfətli''' ({{transl|az|Afatly}}, yoki '''Meshadilyar''') [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq va munitsipalitetdir.Aholisi 2,322 kishidan iborat. Munitsipalitet tarkibiga Əfətli, [[Haciməmmədli, Agdam|Hacimemmədli]], [[Məmmədbağırlı]], [[Qəhrəmanbəyli]], [[Həsənxanlı]], [[İsalar]] va [[Küdürlü, Agdam| Kudürlü]] qishloqlari kiradi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |title=Belediyye Informasiya Sistemi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |archivedate=September 24, 2008 |language=Azerbaijani}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
*{{GEOnet2|32FA8815234F3774E0440003BA962ED3}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>k2ira5f8rekj621efurzhxazkfjw1v8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Əhmədağalı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>836327</id>
    <revision>
      <id>6155598</id>
      <parentid>5554055</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1193" sha1="50vh49gg4a6zlzzj7f6pird3qxr4luv" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Munitsipalitet]]
|  asl nomi                         = Əhmədağalı
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}
'''Əhmədağalı''' ({{transl|az|Ahmadaghaly}}) [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]dagi qishloq va munitsipalitetdir. Aholisi 2,563 kishidan iborat. Munitsipalitet Əhmədağalı, [[Mirəşelli]] va [[Bənövşələr]] qishloqlaridan iborat&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.meclis.gov.az/news-qanun.php?id=858 |title='Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqları haqqında' Azərbaycan Respublikasının Qanununa əlavə edilmiş 'Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı'nda dəyişikliklər edilməsi barədə |publisher=Milli Mejlis |language=az |access-date=2022-01-08}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar == 
*{{GEOnet2|32FA8815225E3774E0440003BA962ED3}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>50vh49gg4a6zlzzj7f6pird3qxr4luv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Əhmədavar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>836333</id>
    <revision>
      <id>6155599</id>
      <parentid>5554054</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:11:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="n3n3v6fx8i3i3pwauqiwhl8zdydjin9" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Əhmədavar
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}

'''Əhmədavar''' ({{transl|az|Ahmadavar}}) [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq.

== Tarixi ==
Qishloq [[Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi]] paytida arman qoʻshinlari tomonidan bosib olingan va oʻzini oʻzi eʼlon qilgan [[Artsax Respublikasi]]ning [[Askeran viloyati]] tarkibida {{lang|hy”|Ահմեդավար}} nomi bilan boshqarilgan. Qishloq 2020−yil 20−noyabrda [[2020-yilda Togʻli Qorabogʻda oʻt ochishni toʻxtatish toʻgʻrisidagi kelishuv]] asosida Ozarbayjonga qaytarilgan.

== Taniqli shaxslari ==

* [[Bakhsheyis Pashayev]] — Ozarbayjonning milliy qahramoni&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://milliqahraman.az/index/open_full_h.php?lng=2&amp;id=180003|title=Pashayev Bakhsheyish Khanahmad oglu|publisher=milliqahraman.az}}{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar == 
*{{GEOnet2|32FA881522593774E0440003BA962ED3|Əhmədavar (as Akhmedavar)}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>n3n3v6fx8i3i3pwauqiwhl8zdydjin9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Əliağalı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>836344</id>
    <revision>
      <id>6155603</id>
      <parentid>5554058</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:12:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2104" sha1="2wb4jkvyg8negc5vi5ci875r7rag9ai" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Əliağalı
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}

'''Əliağalı''' ({{transl|az|Aliaghaly}}) [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq.

== Tarixi ==
Qishloq [[Togʻli Qorabogʻ atrofidagi armanlar tomonidan bosib olingan hududlar]]da joylashgan boʻlib, 1990-yillar boshida [[Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi]] davrida etnik arman qoʻshinlari nazorati ostida boʻlgan. Qishloq keyinchalik  [[Artsax Respublikasi]]ga qarashli [[Martakert viloyati]] tarkibiga kirdi va u yerda '''Hovtashen''' nomi bilan mashhur boʻldi ( {{lang|hy|Հովտաշեն}}). [[2020-yilda Togʻli Qorabogʻda oʻt ochishni toʻxtatish kelishuvi]] doirasida Ozarbayjonga qaytarilgan.


== Tarixiy meros obyektlari ==
Qishloq va uning atrofidagi tarixiy meros obidalari orasida miloddan avvalgi 2—1-ming yilliklarga oid qoʻrgʻon va ilk [[Oʻrta asrlar]]ga oid qabr bor&lt;ref name=2015statistics&gt;{{Cite web|url=https://artsakhlib.am/en/2018/06/06/%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A5%D5%AF%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%82-%D5%AC%D5%B2%D5%B0-%D5%BE%D5%A1%D6%80%D5%B9%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%A1%D5%BE%D5%B8/|title=Directory of socio-economic characteristics of NKR administrative-territorial units (2015)|author=Hakob Ghahramanyan}}&lt;/ref&gt;
.

== Taniqli insonlar ==
* [[Nadir Aliyev]] – Ozarbayjonning milliy qahramoni&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://milliqahraman.az/index/open_full_h.php?lng=2&amp;id=10053|title=Aliyev Nadir Alish oglu|publisher=milliqahraman.az}}{{Dead link|date=October 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar == 
* {{GEOnet2|32FA885319F03774E0440003BA962ED3}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>2wb4jkvyg8negc5vi5ci875r7rag9ai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ətyeməzli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>836360</id>
    <revision>
      <id>6155607</id>
      <parentid>5554078</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:13:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1070" sha1="2xj41nppwc7gua6drsja3onruymerf9" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Ətyeməzli
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}

'''Ətyeməzli''' [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]da joylashgan qishloq.

== Tarixi ==
Qishloq [[Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi]] davrida arman qoʻshinlari tomonidan bosib olingan va oʻzini oʻzi eʼlon qilgan [[Artsax Respublikasi]]ning [[Martakert viloyati]] tarkibida {{lang|hy”  |Էթյեմեզլի}}nomi bilan boshqarilgan. Qishloq 2020-yil 20-noyabrda [[2020-yilda Togʻli Qorabogʻda oʻt ochishni toʻxtatish toʻgʻrisidagi kelishuv]] asosida Ozarbayjonga qaytarilgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar == 
*{{GEOnet2|32FA881515663774E0440003BA962ED3}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>2xj41nppwc7gua6drsja3onruymerf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gül Baharlı</title>
    <ns>0</ns>
    <id>836466</id>
    <revision>
      <id>6155610</id>
      <parentid>5551727</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:14:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1373" sha1="3nfjqcfifrb9ubgakqy2p3mwu2dy7tt" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Gül Baharlı
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}

'''Gül Baharlı''' ({{transl|az|Gul Baharli}}; 2015−yilgacha'''Baharlı''' sifatida tanilgan )&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://az.trend.az/azerbaijan/politics/2406908.html |title=Azərbaycanda bəzi kəndlərin adları dəyişdirildi |access-date=2016-04-05 |archive-date=2015-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150618232813/http://az.trend.az/azerbaijan/politics/2406908.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;[[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]dagi [[Üçoğlan]] munitsipalitetida joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |title=Belediyye Informasiya Sistemi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |archivedate=September 24, 2008 |language=Azerbaijani}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar == 
{{GEOnet2|32FA881506FF3774E0440003BA962ED3}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>3nfjqcfifrb9ubgakqy2p3mwu2dy7tt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155611</id>
      <parentid>6155610</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:14:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1374" sha1="jk0vixjma58vez3nbptqsgz7q773g71" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti aholi punkti
|  mavqe                            = [[Qishloq]]
|  asl nomi                         = Gül Baharlı
|  bayroq                           = {{AZE}}
|  mamlakat                         = Ozarbayjon
| mintaqa turi  = Tuman
| mintaqa = Agʻdam tumani
|  vaqt mintaqasi                   = +4.00
|  pochta indeksi                   = AZ 0200
}}

'''Gül Baharlı''' ({{transl|az|Gul Baharli}}; 2015−yilgacha'''Baharlı''' sifatida tanilgan )&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://az.trend.az/azerbaijan/politics/2406908.html |title=Azərbaycanda bəzi kəndlərin adları dəyişdirildi |access-date=2016-04-05 |archive-date=2015-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150618232813/http://az.trend.az/azerbaijan/politics/2406908.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[Ozarbayjon]]ning [[Agʻdam tumani]]dagi [[Üçoğlan]] munitsipalitetida joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |title=Belediyye Informasiya Sistemi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080924083213/http://www.belediyye.org/index.php?con=qanun&amp;bkod=3637 |archivedate=September 24, 2008 |language=Azerbaijani}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar == 
{{GEOnet2|32FA881506FF3774E0440003BA962ED3}}

{{Azerbaijan-geo-stub}}
{{Ag‘dam tumani}}
[[Turkum:Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>jk0vixjma58vez3nbptqsgz7q773g71</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ahl al Koudia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>836809</id>
    <revision>
      <id>6156107</id>
      <parentid>5546441</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T05:13:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="813" sha1="kaa6i2m2q9yoohr98enqsvvkwha9f9o" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                      = Qishloq 
| mamlakat                = Jazoir
}}
'''Ahl El Koudia''' — [[Jazoir|Jazoirning]] Boumerdès viloyatidagi Kabylie shahrida joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/echchaab/52173|sarlavha=سكان قرية «أهل الكدية» بتيجلابين يحتجون|ish=جزايرس}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/elwatan/1697475|sarlavha=Tidjelabine (Boumerdès) : M'Rail ou l'imbroglio des terres en litige|ish=Djazairess|qaralgan sana=2022-11-24|arxivsana=2025-01-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250101121953/https://www.djazairess.com/fr/elwatan/1697475}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Jazoir qishloqlari]]

{{geo-stub}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>kaa6i2m2q9yoohr98enqsvvkwha9f9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ahl El Oued</title>
    <ns>0</ns>
    <id>837142</id>
    <revision>
      <id>6156106</id>
      <parentid>5546442</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T05:13:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1366" sha1="48z4m35xmana0ivl1ygmvrmuf8pwi30" xml:space="preserve">'''Ahl El Oued''' — [[Jazoir|Jazoirning]] Kabylie shahridagi, Boumerdès viloyatidagi qishloq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/elbilad/13099|sarlavha=قرى تيجلابين :مواطنون يعيشون على الهامش بين أسى الماضي وإقصاء السلطات|qaralgan sana=2022-11-24|arxivsana=2022-11-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221124181445/https://www.djazairess.com/elbilad/13099}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/lemidi/1607100103|sarlavha=Des hectares de forêt et de céréales ravagés}}&lt;/ref&gt;.

== Joylashuvi ==
Qishloq Meraldene daryosi va Boumerdès daryosi hamda ''Khachna'' togʻ tizmasidagi Thénia va Tidjelabine shaharlari bilan oʻralgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/essalam/38247|sarlavha=أزمة ماء تعصف بقرى تيجلابين في بومرداس}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/echorouk/121729|sarlavha=الثلوج تجبر عائلات المبيت على الشموع والموت يهدد الأطفال بردا لانعدام الغاز}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/elmassa/123138|sarlavha=12300 عون و 430 وحدة تدخل و249 شاحنة إطفاء}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{chala}}
[[Turkum:Jazoir qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>48z4m35xmana0ivl1ygmvrmuf8pwi30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Accenture</title>
    <ns>0</ns>
    <id>844672</id>
    <revision>
      <id>6156037</id>
      <parentid>5923929</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:42:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34338" sha1="i0b2sfc8ehd71tbyzbbse0yrgvzexk6" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| name = Accenture plc
| image = Grand Canal Square - panoramio.jpg
| image_size = 250px
| type = [[Public company|Ochiq]]
| industry = {{Unbulleted list|[[Professional xizmatlar]]|[[Axborot texnologiyasi]]|[[Management consulting|Konsalting]]}}
| foundation = {{start date and age|df=yes|1989}}
| key_people = [[Julie Sweet]] &lt;br /&gt;(Rais va CEO)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.accenture.com/gb-en/about/leadership/leadership-index|title=Leadership|publisher=Accenture|access-date=27 September 2021}}&lt;/ref&gt;
| revenue = {{nowrap| {{increase}} {{US$|61.6 mlrd|link=yes}} (2022)&lt;ref name=&quot;Q4&quot;&gt;{{cite news |title=Accenture Annual Report for Fiscal Year 2022 |url=https://www.accenture.com/content/dam/accenture/final/capabilities/corporate-functions/growth-and-strategy/document/Accenture-Fiscal-2022-Annual-Report.pdf#zoom=50|publisher=Accenture.com |access-date= 30 October 2022}}&lt;/ref&gt;}}
| operating_income = {{increase}} {{US$|9.37 mlrd}} (2022)&lt;ref name=&quot;Q4&quot; /&gt;
| net_income = {{increase}} {{US$|6.99 mlrd}} (2022)&lt;ref name=&quot;Q4&quot; /&gt;
| assets = {{increase}} {{US$|47.26 mlrd}} (2022)&lt;ref name=&quot;Q4&quot; /&gt;
| num_employees = 721 000 (2022)&lt;ref name=&quot;FactSheet2022&quot;&gt;{{cite web |url=https://newsroom.accenture.com/fact-sheet/ |title=Fact sheet |publisher=Accenture |access-date=31 August 2022}}&lt;/ref&gt;
| website = {{URL|https://www.accenture.com}}
}}

'''Accenture plc''' – [[Dublin]] shahrida joylashgan, [[axborot texnologiyalari]] IT xizmatlari va konsaltingga ixtisoslashgan [[Irlandiya]] professional xizmatlar [[kompaniya]]si. Fortune Global 500 kompaniyasi 2022-yilda 61,6 milliard dollar daromad olgani haqida xabar berdi. Accenture kompaniyasining hozirgi mijozlari orasida Fortune Global 100 roʻyxatining 91 tasi va Fortune Global 500ʼning toʻrtdan uch qismidan koʻprogʻi bor.

[[Julie Sweet|Julie]] Sweet 2019-yil 1-sentabrdan beri Accenture kompaniyasining bosh direktori lavozimida ishlab kelmoqda U 2009-yildan beri [[Dublin (Irlandiya)|Dublin]] Irlandiya shahrida tashkil etilgan.

== Tarix ==

=== Shakllanish va dastlabki yillar ===
Accenture 1950-yillarning boshida Arthur Andersen buxgalteriya firmasining biznes va texnologiyalar boʻyicha konsalting boʻlimi sifatida boshlagan, u [[General Electric]] uchun [[Louisville (Kentucky)|Kentukki shtatining Louisville]] shahridagi Appliance Parkda kompyuter oʻrnatish boʻyicha texnik-iqtisodiy asoslash ishlarini olib borgan va bu GE oʻrnatilishiga olib kelgan.

=== Artur Andersendan ajralish ===
1989-yilda Artur Andersen va Andersen Consulting Andersen Worldwide Société Cooperative AWSCʼning alohida boʻlinmalariga aylandi. 1990-yillar davomida Andersen Consulting va Arthur Andersen oʻrtasida keskinlik kuchaygan. Andersen Consulting har yili Arthur Andersenga oʻz foydasining 15 foizini toʻlab turardi. 1989-yildagi boʻlinishning sharti shundan iborat ediki, AA yoki AC, boshqasiga 15 foiz toʻlaydi). Ushbu bahs 1998-yilda Andersen Consulting oʻsha yil va kelgusi yillar uchun 15% transfer toʻlovini garovga qoʻyib, AWSC va Arthur Andersenga qarshi shartnomani buzganlik uchun daʼvo qoʻyganida avj oldi. 2000-yil avgust oyida [[Xalqaro savdo|Xalqaro Savdo]] Palatasi bilan kelishilgan xulosasi natijasida Andersen Consulting AWSC va Arthur Andersen bilan barcha shartnomaviy aloqalarni uzdi. Arbitraj kelishuvining bir qismi sifatida Andersen Consulting garovdagi summani (keyin 1,2 mlrd dollar) toʻlagan. Arthur Andersenga topshirildi va uning nomini oʻzgartirishi talab qilindi, natijada obyekt Accenture deb oʻzgartirildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martin |first=Mitchell |date=8 August 2000 |title=Arbitrator's Ruling Goes Against Accounting Arm : Consultants Win Battle Of Andersen |work=[[The New York Times]] |location=[[New York City]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/08/business/worldbusiness/08iht-consult.2.t.html |access-date=1 March 2014}}&lt;/ref&gt;.

=== Accenturening paydo boʻlishi ===
2001-yil 1-yanvarda Andersen Consulting oʻzining hozirgi nomi „Accenture“ni qabul qildi. „Accenture“ soʻzi „kelajakka urgʻu“ soʻzidan olingan. „Accenture“ nomi kompaniyaning Oslodagi Norvegiya vakolatxonasining daniyalik xodimi Kim Petersen tomonidan ichki tanlov natijasida taqdim etilgan.
[[Fayl:AccentureNYSE.jpg|right|thumb| Accenture kompaniyasining banneri Nyu-York fond birjasi binosida 2001-yil 19-iyulda oʻzining birinchi ommaviy taklif uchun.]]
2001-yil 19-iyulda Accenturening birlamchi ommaviy taklifi IPO har bir aksiya uchun 14,50 dollarga baholangan va aksiyalar [[New York fond birjasi|Nyu-York fond birjasida]] savdoni boshladi; [[Goldman Sachs]] va [[Morgan Stanley kompaniyasi|Morgan Stanley]] uning bosh anderrayterlari boʻlib xizmat qilgan. Accenture aksiyalari kunni 15,17 dollarga yakunlagan, kunning eng yuqori ko‘rsatkichi 15,25 dollarni tashkil qilgan. IPOning birinchi kunida Accenture qariyb 1,7 milliard dollar yigʻgan.

=== 2000-yillar: Bermuda shtab-kvartirasi ===
2002-yil oktyabr oyida Kongressning Bosh Buxgalteriya Ofisi (GAO) Accentureʼni soliq toʻlanadigan joy sifatida kiritilgan toʻrtta ochiq federal pudratchidan biri sifatida aniqladi&lt;ref&gt;[http://www.gao.gov/new.items/d03194r.pdf Information on Federal Contractors That Are Incorporated Offshore]; United States General Accounting Office; 1 October 2002&lt;/ref&gt;. Qolgan uchtasi, Accentureʼdan farqli oʻlaroq, soliq toʻlanadigan joyga qayta qoʻshilishdan oldin Qoʻshma Shtatlarga qoʻshilgan va shu bilan AQSh soliqlarini pasaytirgan. Tanqidchilar, xususan sobiq [[CNN]] jurnalisti Lou Dobbs&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Dobbs |first=Lou |date=9 March 2004 |title=Exporting America |publisher=CNN |url=https://money.cnn.com/2004/03/09/commentary/dobbs/dobbs/index.htm |access-date=3 May 2011 |archive-date=2004-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040402135006/http://money.cnn.com/2004/03/09/commentary/dobbs/dobbs/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Accenture kompaniyasining Bermudaga qoʻshilish qarorini AQShning soliqdan qochish nayrangi sifatida xabar qilishdi, chunki ular Accentureni AQShda joylashgan kompaniya deb hisoblashgan. GAOning oʻzi Accentureni AQShda joylashgan kompaniya sifatida tasdiqlamadi&lt;ref name=&quot;GAO&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Information on Federal Contractors That Are Incorporated Offshore|url=https://www.gao.gov/assets/100/91572.html|ish=gao.gov|nashriyot=General Accounting Office|kirish sanasi=4 December 2017|arxivsana=22 June 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170622165349/https://www.gao.gov/assets/100/91572.html}}&lt;/ref&gt;.

Accenture 2003-yilda [[Birlashgan Qirollik|Britaniya]] Milliy Sogʻliqni saqlash Xizmati (NHS) uchun IT-ni taʼmirlash loyihasi bilan shugʻullangan va 2006-yilda kechikishlar va ortiqcha xarajatlar bilan bogʻliq kelishmovchiliklar tufayli shartnomadan chiqqanida sarlavhalarga aylangan&lt;ref name=&quot;nhswithdraw&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bowers |first=Simon |date=28 September 2006 |title=Accenture to quit NHS technology overhaul |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/technology/2006/sep/28/news.business |access-date=18 July 2014}}&lt;/ref&gt;. [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] hukumati oxir-oqibat besh yil oʻtib, xuddi shu sabablarga koʻra loyihadan voz kechgan&lt;ref name=&quot;nhscancel&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=NHS pulls the plug on its £11bn IT system |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/health-news/nhs-pulls-the-plug-on-its-11bn-it-system-2330906.html |url-status=live |url-access=limited |access-date=18 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110920113851/http://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/health-news/nhs-pulls-the-plug-on-its-11bn-it-system-2330906.html |archive-date=2011-09-20}}&lt;/ref&gt;.

=== 2010-yillar: Irlandiya bosh qarorgohi ===
Accenture 2009-yil 26-mayda direktorlar kengashi kompaniyaning tashkil etilgan joyini [[Bermuda orollari|Bermudadan]] [[Irlandiya oroli|Irlandiyaga]] oʻzgartirishini bir ovozdan maʼqullaganini va '''Accenture plc.'''ga aylanishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://newsroom.accenture.com/article_display.cfm?article_id=4830|sarlavha=Accenture Newsroom: Accenture Announces Proposed Change of Incorporation to Ireland|nashriyot=newsroom.accenture.com|sana=26 May 2009|kirish sanasi=6 August 2010}}&lt;/ref&gt;.

2012-yilda Accenture Irlandiya Respublikasida atigi 3,5% soliq toʻlagani maʼlum boʻldi, ammo Buyuk Britaniya korporatsiyasi uchun oʻrtacha 24%.

2014-yil yanvar oyida Accenture HealthCare.gov uchun bosh pudratchi sifatida CGI Group oʻrniga tanlangan 1, 2019-yilgacha HealthCare.gov uchun doimiy texnik xizmat koʻrsatish, [[dasturiy taʼminot]]&lt;nowiki/&gt;ni ishlab chiqish va texnologik yordam koʻrsatish uchun 563 million dollarlik shartnoma imzolagan.

2014-yil aprel oyida Accenture Italiyada joylashgan ilgʻor tahliliy dasturiy taʼminot poydevori boʻlgan i4C Analyticsni sotib olgan, u mijozlarga foydalanish uchun qulay tahlil ilovalari orqali murakkab biznes muammolarini hal qilishda yordam berishga ixtisoslashgan.

2015-yil iyul oyida Qoʻshma Shtatlar Mudofaa vazirligi Cerner Leidos va Accenture kompaniyalariga Elektron Sogʻliqni Saqlash Rekordlari boʻyicha yirik shartnomani topshirgan. Qiymati 4,33 milliard dollarlik shartnoma 55 ta shifoxona va 600 ta klinikaga xizmat koʻrsatadi. Accenture Federal Xizmatlari va Leidos konfiguratsiya boʻyicha mutaxassis roli oʻynaydi, Cerner esa bosh pudratchi hisoblanadi. 2015-yilda kompaniyaning [[Hindiston|Hindistonda]] 150 000 ga yaqin [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShda]] 48 000 va [[Filippin|Filippinda]] 50 000 ga yaqin xodimlari bor edi.

2017-yil 29-avgustda [[Apple Inc.|Apple Inc]] kompaniyasi Accenture bilan [[iOS]] biznes dasturiy taʼminotini yaratish boʻyicha hamkorlikni eʼlon qilgan.

2018-yil iyun oyida Accenture firma 7 500 nafar bojxona va chegarani qoʻriqlash xodimlarini yollash uchun undirayotgan summa boʻyicha tortishuvlarga sabab boʻlgan. 297 million dollarlik shartnomaga koʻra, Accenture AQSh hukumatidan har bir ishga yollash uchun qariyb 40 000 dollar undirar edi, bu oʻrtacha ofitserning yillik maoshidan koʻproqdir. 2018-yil dekabr oyida DHS Bosh inspektor boshqarmasi tomonidan eʼlon qilingan hisobotga koʻra, Accenture shartnomaning birinchi oʻn oyi davomida 13,6 million dollar toʻlagan. Ular 5 yil davomida 7 500 nafar yollanma shartnoma maqsadiga qarshi ikkita agentni yollashgan. Hisobot ʻʻboshqaruv ogohlantirish&quot; sifatida eʼlon qilingan boʻlib, unda zudlik bilan eʼtibor qaratish lozim boʻlgan muammo koʻrsatilib,ʻʻAccentureni joylashtirishga koʻproq vaqt ketgani va vaʼda qilinganidan kamroq imkoniyatlar taqdim etilgan&quot; taʼkidlangan. Shartnoma 2019-yilda bekor qilingan.

2019-yil yanvar oyida bosh direktor Per Nanterme sogʻligi sababli oʻz lavozimini tark etgan. U isteʼfoga chiqqanidan yigirma kun oʻtib, yoʻgʻon ichak saratoni tashxisi qoʻyilgach, 59 yoshida Fransiyada vafot etgan. Bosh moliya direktori David Rowland vaqtincha bosh direktor etib tayinlangan.&lt;ref name=&quot;death&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 January 2019 |title=Accenture's former CEO Nanterme dies |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-accenture-ceo-death/accentures-former-ceo-nanterme-dies-idUSKCN1PP1QB?il=0 |access-date=31 January 2019}}&lt;/ref&gt; 2019-yil iyul oyida Accenture [[Shimoliy Amerika]] kompaniyasining ilgari bosh direktori boʻlgan [[Julie Sweet]] 2019-yil sentabrdan boshlab firmaning yangi [[Bosh ijrochi direktor|bosh ijrochi direktori]] etib tayinlangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Horowitz |first=Julia |date=2019-07-12 |title=The Fortune 500 has a new woman CEO: Accenture's Julie Sweet |work=[[CNN Business]] |url=https://www.cnn.com/2019/07/12/business/accenture-julie-sweet/index.html |url-status=live |access-date=2019-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712135732/https://www.cnn.com/2019/07/12/business/accenture-julie-sweet/index.html |archive-date=2019-07-12}}&lt;/ref&gt;.

=== 2020-yillar ===
2020-yil 7-yanvarda axborot manbalari Accenture Symantecning 300 kishilik Kiberxavfsizlik xizmatlari bo‘linmasini Broadcomdan sotib olishga rozi bo‘lgani haqida xabar bergan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bizjournals.com/sanjose/news/2020/01/07/accenture-buys-300-personsymantec-security-unit.html|sarlavha=Accenture acquires Symantec's cybersecurity division|ish=Bizjournals|kirish sanasi=2020-01-07}}&lt;/ref&gt;. 200 million dollarlik xarid 2020-yil aprel oyida yakunlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Novinson|ism=Michael|sana=2020-06-24|sarlavha=The Biggest 10 Cybersecurity Acquisitions Of 2020 (So Far)|url=https://www.crn.com/slide-shows/security/the-biggest-10-cybersecurity-acquisitions-of-2020-so-far-/2|kirish sanasi=2020-09-02|ish=CRN}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil fevral oyida Accenture avgust oyining oxirigacha ommaviy axborot vositalari auditini toʻxtatishni rejalashtirayotganini eʼlon qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.research-live.com/article/news/accenture-shutters-media-auditing-business/id/5064692|sarlavha=Accenture shuts media auditing business {{!}} News|ish=Research Live|til=en|kirish sanasi=2020-02-25}}&lt;/ref&gt;. Kompaniya, shuningdek, Jean-Marc Ollagnierning Yevropa boʻyicha bosh direktori etib tayinlanganini eʼlon qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.consultancy.eu/news/3717/jean-marc-ollagnier-new-ceo-of-accentures-european-division|sarlavha=Jean-Marc Ollagnier new CEO of Accenture's European division|ish=Consultancy.eu|sana=21 January 2020|til=en|kirish sanasi=2020-05-12}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil aprel oyida Accenture IT va operatsion texnologiyalarga (OT) ixtisoslashgan Amerikada joylashgan Revolutionary Security Kiberxavfsizlik kompaniyasini sotib olganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.crn.com/news/security/accenture-buys-startup-revolutionary-security-to-protect-infrastructure|sarlavha=Accenture Buys Startup Revolutionary Security To Protect Infrastructure|sana=7 April 2020|nashriyot=CRN|qaralgan sana=20 September 2022}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil may oyida Accenture Kanadadagi Konsalting va Texnologik xizmatlar provayderi Callisto Integration&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.zdnet.com/article/accenture-acquires-callisto-integration-for-digital-manufacturing-services/|sarlavha=Accenture acquires Callisto Integration for digital manufacturing services|muallif=Condon|ism=Stephanie|ish=ZDNet|til=en|qaralgan sana=2020-05-06}}&lt;/ref&gt; va [[Ahmadobod|Ahmadobodda]] joylashgan Byte Prophecy maʼlumotlar tahlili kompaniyasini sotib olganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2020-05-18 |title=Accenture acquires Ahmedabad-based big data analytics company Byte Prophecy |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/ites/accenture-acquires-ahmedabad-based-big-data-analytics-company-byte-prophecy/articleshow/75800046.cms |access-date=2020-05-19}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil sentabr oyida Accenture 3 milliard dollar ajratdi va Accenture Cloud First deb nomlangan bo‘limni yaratdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Karthik Narain to lead $3 billion 'Accenture Cloud First' group|url=https://cio.economictimes.indiatimes.com/news/corporate-news/karthik-narain-to-lead-3-billion-accenture-cloud-first-group/78187033|qaralgan sana=2021-01-24|ish=ETCIO.com|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Goled|ism=Shraddha|sana=2021-01-12|sarlavha=Cloud-First Strategy: What's All The Fuss About?|url=https://analyticsindiamag.com/cloud-first-strategy-whats-all-the-fuss-about/|qaralgan sana=2021-01-24|ish=Analytics India Magazine|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. Xuddi shu oyda kompaniya [[Janubiy Avstraliya|Janubiy Avstraliyaning]] [[Adelaida]] shahrida joylashgan markazda, Lot Oʻn toʻrtinchida joylashgan binolarni tashkil etishlarini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Accenture establishes Adelaide hub|ish=Australian Defence Magazine|sana=29 September 2020|url=https://www.australiandefence.com.au/news/accenture-establishes-adelaide-hub|qaralgan sana=17 December 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Accenture to bring 2,000 jobs to SA|ish=Information Age|sana=29 September 2020|url=https://ia.acs.org.au/article/2020/accenture-to-bring-2-000-jobs-to-sa.html|qaralgan sana=17 December 2021}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil 1-fevralda Accenture Imaginea Technologies, bulutli va tezkor ishlab chiqish kompaniyasini sotib oldi. Ushbu xarid, shuningdek, Cloud First boʻlinmasini mustahkamlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Accenture to Acquire Imaginea to Accelerate Cloud Native Product and Platform Engineering Services|url=https://newsroom.accenture.com/news/accenture-to-acquire-imaginea-to-accelerate-cloud-native-product-and-platform-engineering-services.htm|kirish sanasi=2021-02-02|ish=newsroom.accenture.com|til=en}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil 16-fevralda Accenture Infinity Worksni sotib olgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Accenture to Infinity Works|sana=16 February 2021|url=https://www.businesswire.com/news/home/20210216005292/en/Accenture-Expands-Cloud-First-Offerings-and-Engineering-Capabilities-in-the-UK-with-Acquisition-of-Infinity-Works|til=en}}&lt;/ref&gt;

2021-yil 22-aprelda Accenture Cygni, bulutli, toʻliq stek ishlab chiqaruvchi kompaniyani sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Accenture Completes Acquisition of Cygni to Expand its Cloud First and Software Engineering Capabilities|url=https://www.businesswire.com/news/home/20210421005973/en/Accenture-Completes-Acquisition-of-Cygni-to-Expand-its-Cloud-First-and-Software-Engineering-Capabilities|qaralgan sana=2021-04-24|ish=[[BusinessWire]]|sana=22 April 2021|til=en}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil 22-avgustda Accenture IT xizmatlari provayderi Trivadis AGni sotib oldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Trivadis is now part of Accenture|url=https://newsroom.accenture.com/news/accenture-completes-acquisition-of-it-services-provider-trivadis-ag.htm|qaralgan sana=2021-10-02|ish=newsroom.accenture.com|til=en}}&lt;/ref&gt;

2021-yil avgust oyida Accenture Devid Drogani Accenture Interactive (keyinchalik Accenture Song deb o‘zgartirilgan) bosh ijrochi direktori etib tayinlangan.&lt;ref name=&quot;Droga&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Vranica |first=Suzanne |date=August 19, 2021 |title=Accenture Elevates Famed Ad Man to Lead Interactive Division |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/accenture-elevates-famed-ad-man-to-lead-interactive-division-11629370921 |access-date=June 6, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DrogaSong&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Beer |first=Jeff |date=April 30, 2022 |title=David Droga changed advertising. Now he wants to kill it. |work=[[Fast Company]] |url=https://www.fastcompany.com/90747128/david-droga-changed-advertising-now-he-wants-to-kill-it |access-date=June 6, 2022}}&lt;/ref&gt;

2021-yil sentabr oyida Accenture AQShda joylashgan Taʼminot Zanjiri Boshqaruvi va strategiyasi boʻyicha konsalting firmasi hamda ijro va tarqatish yechimlariga ixtisoslashgan tizim integratori Blue Horseshoe Solutions Inc.ni sotib olingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Accenture closes acquisition of Blue Horseshoe|url=https://www.finsmes.com/2021/09/accenture-closes-acquisition-of-blue-horseshoe.html|sana=12 September 2021|nashriyot=Finsmes|kirish sanasi=6 October 2022}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil aprel oyida Accenture [[London|Londonda]] joylashgan Avieco barqarorlik boʻyicha Konsalting kompaniyasini sotib olgani eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2022-04-08|sarlavha=Accenture to Acquire Avieco|url=https://www.finsmes.com/2022/04/accenture-to-acquire-avieco.html|qaralgan sana=2022-04-08|ish=FinSMEs|til=en-US}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil aprel oyida Accenture o‘zining bo‘linmalaridan biri Accenture Interactiveni Accenture Song sifatida o‘zgartirib, barcha xaridlarini bitta brend ostida birlashtirgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Matlins|ism=Seth|sarlavha=A New Melody: Accenture Interactive Becomes Accenture Song|url=https://www.forbes.com/sites/sethmatlins/2022/04/26/a-new-melody-accenture-interactive-becomes-accenture-song/|kirish sanasi=2022-05-09|ish=Forbes|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Accenture Completes Acquisition of AFD.TECH|url=https://finance.yahoo.com/news/accenture-completes-acquisition-afd-tech-075900759.html|kirish sanasi=2022-07-05|ish=finance.yahoo.com|til=en-US}}&lt;/ref&gt; Shuningdek, u Argentinada joylashgan maʼlumotlarga asoslangan biznes Ergo va barqaror rivojlanish boʻyicha konsalting va muhandislik kompaniyasi Greenfishni 2022-yil aprel oyida sotib olgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Accenture acquires Ergo to enhance data and AI capabilities and accelerate data-led transformation on the cloud|url=https://www.kmworld.com/Articles/News/News/Accenture-acquires-Ergo-to-enhance-data-and-AI-capabilities-and-accelerate-data-led-transformation-on-the-cloud-152570.aspx|kirish sanasi=2022-07-05|ish=www.kmworld.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2022-04-20|sarlavha=Accenture acquires 270-strong sustainability consultancy Greenfish|url=https://www.consultancy.eu/news/7594/accenture-acquires-270-strong-sustainability-consultancy-greenfish|kirish sanasi=2022-07-05|ish=www.consultancy.eu|til=en}}&lt;/ref&gt;.

2022-yilning may oyida Accenture Myunxenda joylashgan Akzente Barqarorlik Boʻyicha Konsalting kompaniyasini sotib olganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2 May 2022|title=Accenture Strengthens Sustainability Capabilities with Acquisition of akzente|url=https://finance.yahoo.com/news/accenture-strengthens-sustainability-capabilities-acquisition-091400330.html|access-date=5 May 2022|journal=Yahoo Finance}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil iyun oyida Accenture Yaponiyaning logistika texnologiyalari xizmatlari provayderi Transcom ITS va Avstriyaning bank sektoriga yo‘naltirilgan Texnologik xizmat ko‘rsatuvchi Allgemeines Rechenzentrum GmbH (ARZ)dan Operatsion va Raqamli Muhandislik texnologiyalari imkoniyatlarini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Accenture (ACN) Acquires Capabilities From Japan's Trancom ITS|url=https://www.nasdaq.com/articles/accenture-acn-acquires-capabilities-from-japans-trancom-its}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Sharon|muallif=Florentine|sana=2022-06-01|sarlavha=Accenture Acquires ARZ; Gains FinTech Banking Expertise|url=https://www.channele2e.com/investors/mergers-acquisitions/accenture-acquires-arz-banking/|qaralgan sana=2022-07-05|ish=ChannelE2E: Technology News for MSPs &amp; Channel Partners|til=en-US|arxivsana=2022-07-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220705191934/https://www.channele2e.com/investors/mergers-acquisitions/accenture-acquires-arz-banking/}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u 2022-yil iyun oyida texnologiya boʻyicha maslahat va boshqariladigan xizmatlar provayderi boʻlgan Advocate Networks kompaniyasini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Sharon|muallif=Florentine|sana=2022-06-07|sarlavha=Accenture Acquires Business Management MSP Advocate Networks|url=https://www.channele2e.com/investors/mergers-acquisitions/accenture-acquires-advocate-networks/|qaralgan sana=2022-07-05|ish=ChannelE2E: Technology News for MSPs &amp; Channel Partners|til=en-US}}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

2022-yil iyul oyida Accenture bulutli konsalting kompaniyasi, Solvera Solutionsni oshkor etilmagan summaga sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Joe|muallif=Panettieri|sana=2022-07-25|sarlavha=Accenture Acquires ServiceNow, Microsoft, SAP Cloud Consultancy Solvera|url=https://www.channele2e.com/investors/mergers-acquisitions/accenture-acquires-servicenow-microsoft-sap-cloud-consultancy-solvera/|qaralgan sana=2022-07-26|ish=ChannelE2E: Technology News for MSPs &amp; Channel Partners|til=en-US|arxivsana=2022-07-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220726193155/https://www.channele2e.com/investors/mergers-acquisitions/accenture-acquires-servicenow-microsoft-sap-cloud-consultancy-solvera/}}&lt;/ref&gt;. 2022-yil avgust oyida Accenture bulutli maʼlumotlar bilan shugʻullanuvchi Tenbu firmasini nomaʼlum summaga sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=MarketScreener|sarlavha=Accenture Acquires Cloud Data Firm Tenbu for Undisclosed Sum {{!}} MarketScreener|url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/ACCENTURE-PLC-11521/news/Accenture-Acquires-Cloud-Data-Firm-Tenbu-for-Undisclosed-Sum-41156979/|qaralgan sana=2022-08-01|ish=www.marketscreener.com|til=en}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil noyabr oyida Accenture [[Tokio|Tokioda]] joylashgan maʼlumotlar fanlari kompaniyasi Albert Incni sotib olgani eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=FinSMEs|sana=2022-11-15|sarlavha=Accenture to Acquire Albert|url=https://www.finsmes.com/2022/11/accenture-to-acquire-albert.html|qaralgan sana=2022-11-15|ish=FinSMEs|til=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Xizmatlar va operatsiyalar ==
[[Fayl:Spread_of_Accenture's_offices_around_the_world.svg|thumb| 2016-yil holatiga koʻra Accenture faoliyat yuritadigan mamlakatlarni koʻrsatadigan dunyo xaritasi]]
Biznes quyidagi tarzda tashkil etilgan:

* ''Accenture Strategy and Consulting'' biznes strategiyasi, texnologiya strategiyasi, operatsiyalar strategiyasi xizmatlari&lt;ref name=&quot;Pro14&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=3 January 2014 |title=Analyst Commentary: Accenture's digital push will boost consulting prospects |work=Professional Outsourcing Resources |url=http://www.professionaloutsourcingmagazine.net/newsitems/analyst-commentary-accentures-digital-push-will-boost-consulting-prospects |url-status=dead |access-date=30 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140120115051/http://www.professionaloutsourcingmagazine.net/newsitems/analyst-commentary-accentures-digital-push-will-boost-consulting-prospects |archive-date=20 January 2014}}&lt;/ref&gt;. hamda texnologiya, biznes va boshqaruv konsalting xizmatlarini taqdim etadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Accenture Consulting|url=https://www.accenture.com/us-en/consulting-index|ish=www.accenture.com|kirish sanasi=2 September 2015|qaralgan sana=2022-11-25|arxivsana=2015-09-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150906043521/https://www.accenture.com/us-en/consulting-index}}&lt;/ref&gt;;
* ''Accenture Song (sobiq Digital and Interactive)'' [[raqamli marketing]], tahliliy va mobillik xizmatlarini taqdim etadi&lt;ref name=&quot;Pandey13&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Rayana Pandey |date=5 December 2013 |title=Accenture launches digital marketing capabilities. Should agencies worry? |work=[[Marketing (magazine)|Marketing]] |url=http://www.marketing-interactive.com/accenture-launches-digital-marketing-capabilities-agencies-worry/ |access-date=30 January 2014}}&lt;/ref&gt;;
* ''Accenture Technology'' asosiy eʼtiborni texnologik dasturiy taʼminot, joriy etish, yetkazib berish va tadqiqot va ishlanmalarga, shu jumladan, rivojlanayotgan texnologiyalar uchun texnologik laboratoriyalariga qaratadi&lt;ref name=&quot;Hesseldahl13&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://allthingsd.com/20130605/former-hp-labs-head-prith-banerjee-joins-accenture/|sarlavha=Former HP Labs Head Prith Banerjee Joins Accenture|muallif=Arik Hesseldahl|sana=5 June 2013|ish=[[All Things Digital|All Things D]]|kirish sanasi=18 February 2015}}&lt;/ref&gt;;
* ''Accenture Operations'' xizmatlarini yetkazib berishning „xizmat sifatida“ modeliga eʼtibor qaratadi. Bunga biznes jarayonlari autsorsingi, IT xizmatlari, [[Bulutli hisoblash|bulut xizmatlari]] va [[Masofaviy boshqarish|boshqariladigan operatsiyalar]] kiradi&lt;ref name=&quot;Lauchlan14&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stuart Lauchlan |date=25 September 2014 |title=Accenture's offensive on the $5bn digital opportunity |work=Diginomica |url=http://diginomica.com/2014/09/25/accentures-offensive-5bn-digital-opportunity/ |access-date=30 January 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Marketing, brending va identifikatsiya ==

2011-yilda [[Marriott International|Accenture]] [[Unilever|oʻzining]] „Yuqori samaradorlik yetkazib berildi“&lt;ref name=&quot;Elliott11&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Elliott |first=Stuart |date=17 November 2011 |title=Accenture Calls on Clients to Help Make a Statement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2011/11/17/business/media/accenture-wants-to-stand-out-in-a-crowded-category.html?_r=0 |access-date=10 December 2015}}&lt;/ref&gt;. 2015-yilda Interbrand brend boʻyicha Konsalting kompaniyasi Accenture oʻzining strategiya, konsalting, raqamli, texnologiya va operatsiyalar boʻlimlarining [[Brend|brendingi]] va [[Marketing|marketingiga]] eʼtibor qaratganini taʼkidladi&lt;ref name=&quot;Interbrand&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://interbrand.com/best-brands/best-global-brands/2015/ranking/accenture/|sarlavha=Best Global Brands 2015|nashriyot=Interbrand|qaralgan sana=10 December 2015|arxivsana=6 December 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151206211105/http://interbrand.com/best-brands/best-global-brands/2015/ranking/accenture/}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil holatiga koʻra, Interbrand Accenture kompaniyasini eng yaxshi global brendlar roʻyxatida 32-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;Interbrand21&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Best Global Brands 2021|url=https://interbrand.com/best-global-brands/accenture/|ish=Interbrand|sana=2021|qaralgan sana=June 6, 2022}}&lt;/ref&gt;.

Kompaniya Graphik shriftidan keng foydalangan holda standartlashtirilgan brending tizimidan foydalanadi&lt;ref name=&quot;Underconsideration.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.underconsideration.com/brandnew/archives/new_logo_and_identity_for_accenture.php#.WKcRxDw8LYW|sarlavha=New logo and identity for Accenture|sana=16 February 2017|nashriyot=Brand New|qaralgan sana=18 April 2017}}&lt;/ref&gt;.

1999-yildan boshlab firma madaniyati San-Fransiskoda joylashgan xodimi James Sanchez tomonidan, taxallus bilan boshqariladigan ''Bigtime Consulting'' veb-komikasi tomonidan parodiya qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Bigtime Consulting archive|url=http://www.bigtimeconsulting.org/|nashriyot=Bigtime Consulting|qaralgan sana=2022-11-25|arxivsana=2022-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125182412/http://www.bigtimeconsulting.org/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Web satire causes Bigtime headaches for Andersen&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Gardner|ism=Jim|sarlavha=Web satire causes Bigtime headaches for Andersen|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/stories/2000/12/11/tidbits.html|ish=San Francisco Business Times|qaralgan sana=22 November 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlar va eʼtirof ==

* 2021-yilda Accenture Global 2000 reytingida 169-oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;ForbesGlobal2000 20202&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2021 |title=Global 2000 |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/lists/global2000/#7370e80b5ac0 |access-date=19 August 2021}}&lt;/ref&gt;;
* 2021-yilda firma Diversity Inc tomonidan Diversity boʻyicha 50 ta eng yaxshi kompaniya roʻyxatida 2-oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;DiversityInc 20202&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=2021|sarlavha=DiversityInc Announces The 2021 Top 50 Companies for Diversity List|url=https://www.diversityinc.com/diversityinc-announces-the-2021-top-50-companies-for-diversity-list/|kirish sanasi=19 August 2020|nashriyot=DiversityInc|qaralgan sana=2022-11-25|arxivsana=2022-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125182412/https://www.diversityinc.com/diversityinc-announces-the-2021-top-50-companies-for-diversity-list/}}&lt;/ref&gt;;
* 2022-yilda Ethisphere instituti Accentureʼni 15-marta tan oldi&lt;ref name=&quot;Ethisphere-22&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=2022|sarlavha=The 2022 World's Most Ethical Companies Honoree List|url=https://worldsmostethicalcompanies.com/honorees/accenture/|kirish sanasi=6 June 2022|nashriyot=Ethisphere Institute|qaralgan sana=2022-11-25|arxivsana=2022-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125182412/https://worldsmostethicalcompanies.com/honorees/accenture/}}&lt;/ref&gt;;
* ''Fortune'' jurnali Accentureni 2009-yildan 2022-yilgacha ishlash uchun 100 ta eng yaxshi kompaniyalardan biri deb eʼtirof etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2021|sarlavha=Accenture: #44|url=https://fortune.com/company/accenture/best-companies/|kirish sanasi=19 August 2020|nashriyot=[[Fortune (magazine)|Fortune]]}}&lt;/ref&gt;, uni 2022-yilda oltinchi oʻringa qoʻygan&lt;ref name=&quot;BestCompanies22&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=2022|sarlavha=Accenture: #6|url=https://fortune.com/company/accenture/best-companies/#:~:text=RANK6|kirish sanasi=6 June 2022|nashriyot=[[Fortune (magazine)|Fortune]]}}&lt;/ref&gt;;
* 2021-yilda Accenture Fortune Global 500 roʻyxatida 258-oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;2021Fortune500&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2021 |title=Accenture: Global 500 |work=[[Fortune (magazine)|Fortune]] |url=https://fortune.com/company/accenture/global500/ |access-date=19 August 2020}}&lt;/ref&gt;;
* 2021 va 2022-yillarda ''Fortune'' uni dunyodagi eng mashhur axborot texnologiyalari xizmatlari kompaniyasi deb atadi&lt;ref name=&quot;FortuneMostAdmired21&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2021 |title=World's Most Admired Companies |work=[[Fortune (magazine)|Fortune]] |url=https://fortune.com/company/accenture/worlds-most-admired-companies/ |access-date=19 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FortuneMostAdmired22&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2022 |title=World's Most Admired Companies |work=[[Fortune (magazine)|Fortune]] |url=https://fortune.com/company/accenture/worlds-most-admired-companies/ |access-date=6 June 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Moliyaviy maʼlumotlari ==
{| class=&quot;wikitable float-left plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align: right;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Yil
! scope=&quot;col&quot; | Daromad&lt;br /&gt; milliard AQSH dollari miqdorida
! scope=&quot;col&quot; | Sof foyda&lt;br /&gt;milliard AQSH dollari miqdorida
! scope=&quot;col&quot; | Jami aktivlar&lt;br /&gt;milliard AQSH dollari miqdorida
! scope=&quot;col&quot; | Har bir aksiya narxi&lt;br /&gt;AQSh dollarida
! scope=&quot;col&quot; | Xodimlar
|-
! scope=&quot;row&quot; |2005
| 17.098
| 0,940
| 8.957
| 19.63
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |2006
| 18.228
| 0,973
| 9.497
| 24.22
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |2007
| 21.453
| 1.243
| 10.747
| 31.04
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |2008
| 25.314
| 1.692
| 12.399
| 29.00
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |2009
| 23.171
| 1.590
| 12.256
| 28.02
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |2010
| 23.094
| 1.781
| 12.835
| 35.20
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |2011
| 27.353
| 2.278
| 15.732
| 47.23
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |2012
| 29.778
| 2.554
| 16.665
| 54.58
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |2013
| 30.394
| 3.282
| 16.867
| 67,91
| 275 000
|-
! scope=&quot;row&quot; |2014
| 31.875
| 2.941
| 17.930
| 74.87
| 305 000
|-
! scope=&quot;row&quot; |2015
| 32.914
| 3.054
| 18.203
| 91.88
| 358 000
|-
! scope=&quot;row&quot; |2016
| 34.798
| 4.112
| 20.609
| 108.54
| 384 000
|-
! scope=&quot;row&quot; |2017
| 36.765
| 3.445
| 22.690
| 126,73
| 425 000
|-
! scope=&quot;row&quot; |2018
| 41.603
| 4.060
| 24.449
| 159,92
| 459 000
|-
! scope=&quot;row&quot; |2019
| 43.215
| 4.779
| 29.789
| 196.81
| 505 000
|-
! scope=&quot;row&quot; |2020
| 44.327
| 5.107
| 37.078
| 200.40
| 506 000
|-
! scope=&quot;row&quot; |2021
| 50.533
| 5.906
| 43.175
| 270.28
| 624 000
|}
{{Portal|Companies}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;</text>
      <sha1>i0b2sfc8ehd71tbyzbbse0yrgvzexk6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nip</title>
    <ns>0</ns>
    <id>849530</id>
    <revision>
      <id>6156246</id>
      <parentid>6147413</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5487" sha1="atusyz0i5fi9w4356gyafehszkewpnv" xml:space="preserve">[[File:BugsBunnyNipstheNips_Lobby_Card.png|thumb| 1944-yilda Amerika [[Bugs Bunny]] ''Merrie Melodiyalari'' multfilmida ''Nips'' atamasidan foydalanish ''Bugs Bunny Nips the Nips'']]
'''''Nip''''' — [[Yaponlar|yapon millatiga]] mansub odamlarga nisbatan etnik qoralash&lt;ref name=&quot;sav-vic&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Savill|ism=Richard|sarlavha=Vicar says sorry for 'nip in the air' Japanese joke|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1530528/Vicar-says-sorry-for-nip-in-the-air-Japanese-joke.html|nashriyot=The Telegraph|sana=4 October 2006}}&lt;/ref&gt;. ''Nip'' soʻzi [[Yaponiya|Yaponiyaning]] yaponcha nomi ''Nippon'' (rínbn) soʻzining qisqartmasi&lt;ref name=&quot;sav-vic&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;hu6-261-2&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Hughes|first=Geoffrey|title=An Encyclopedia of Swearing|url=https://archive.org/details/encyclopediaofsw0000hugh|year=2006|publisher=M.E. Sharpe|location=New York|isbn=978-0-7656-1231-1|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofsw0000hugh/page/261 261]-261}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Tushkunlikning eng birinchi qayd etilgan hodisasi 1942-yil 5-yanvardagi ''[[Time (jurnal)|Time]]'' jurnalida „uchta Nip uchuvchisi“ haqida eslatib oʻtilganga oʻxshaydi&lt;ref name=&quot;hu6-261-2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Glusman|first=John A.|title=Conduct Under Fire: Four American Doctors and Their Fight for Life as Prisoners of the Japanese, 1941-1945|url=https://archive.org/details/conductunderfire00glus|date=2005|publisher=Viking|isbn=0142002224|page=[https://archive.org/details/conductunderfire00glus/page/167 167]}}&lt;/ref&gt;. [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] davrida [[Tinch okeani]] teatriga Amerika, Britaniya va Avstraliyaning kirishi Yaponiya va ''Nip'' kabi irqiy ''haqoratlardan'' foydalanishni kuchaytirdi&lt;ref name=&quot;hu6-261-2&quot; /&gt;. ''Nip'' soʻzi Britaniya Qurolli Kuchlari orasida tez-tez ishlatiladigan jargon soʻzga aylandi&lt;ref name=&quot;hu6-261-2&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Hughes|first=Geoffrey|title=An Encyclopedia of Swearing|url=https://archive.org/details/encyclopediaofsw0000hugh|year=2006|publisher=M.E. Sharpe|location=New York|isbn=978-0-7656-1231-1|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofsw0000hugh/page/261 261]-261}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFHughes2006&quot;&gt;Hughes, Geoffrey (2006). &lt;span class=&quot;cs1-lock-limited&quot; title=&quot;Free access subject to limited trial, subscription normally required&quot;&gt;[[iarchive:encyclopediaswea00hugh_838|''An Encyclopedia of Swearing'']]&lt;/span&gt;. New York: M. E. Sharpe. p.&amp;nbsp;[[iarchive:encyclopediaswea00hugh_838/page/n287|261]]-261. [[ISBN]]&amp;nbsp;[[Maxsus:Kitob manbalari/978-0-7656-1231-1|&lt;bdi&gt;978-0-7656-1231-1&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;. 1942-yilgi Qirollik havo kuchlari jurnali yapon tiliga ''Nips'' deb koʻp murojaat qilgan, hatto „havoda nippa bor“ kabi soʻz oʻyinlari ham qilgan Bu ibora keyinchalik [[Hirohito|Xiroxitoning]] 1971-yilda Buyuk Britaniyaga tashrifi uchun qayta ishlatilgan. satirik jurnali ''Private Eye''&lt;ref name=&quot;hu6-261-2&quot; /&gt;.

Amerika urushi propagandasining bir qismi sifatida yaponlarga qarshi karikaturalar va qoralashlar (jumladan, ''Nip'') oʻyin-kulgiga tarqaldi&lt;ref name=&quot;cas1-67&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Casey|first=Steven|title=Cautious Crusade: Franklin D. Roosevelt, American Public opinion, and the War Against Nazi Germany|year=2001|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0-19-513960-7|page=[https://archive.org/details/cautiouscrusadef0000case/page/67 67]|url=https://archive.org/details/cautiouscrusadef0000case/page/67}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ben12-102&quot; /&gt;, masalan, [[Warner Bros.]] ''Bugs Bunny Nips the Nips'' (1944-yil) multfilmi misolida&lt;ref name=&quot;ben12-102&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Bennett|first=M. Todd|title=One World, Big Screen: Hollywood, the Allies, and World War II|year=2012|publisher=University of North Carolina Press|isbn=978-0-8078-3574-6|page=102}}&lt;/ref&gt;. „ ''General Kenni hisobotlari: Tinch okeani urushining shaxsiy tarixi“'' (1949-yil) asarida Jorj Kenni yaponlar haqida irqiy bayonotlar berib, masalan, „Nips — shunchaki yoʻq qilinishi kerak boʻlgan hasharotlar“ deb taʼkidlab oʻtgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Meilinge|first=Phillip S.|title=Airmen and Air Theory: A Review of the Sources|url=https://archive.org/details/airmenairtheoryr0000meil|year=2001|publisher=Air University Press|location=Maxwell Air Force Base|isbn=1-58566-101-5|page=[https://archive.org/details/airmenairtheoryr0000meil/page/38 38]}}&lt;/ref&gt;.

1944-yil 14-dekabrdagi ''Sietl Star'' gazetasining „Nipsning qaytishi haqida o‘ylash vaqti keldi“ nomli tahririyati Yaponiya-Amerikaliklarning fuqarolik huquqlarini muhokama qilgan va ularning Amerika jamiyatiga, madaniyatiga qaytishini shunday asoslab bergan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Speidel|ism=Jennifer|sarlavha=After Internment: Seattle's Debate Over Japanese Americans' Right to Return Home|ish=Seattle Civil Rights and Labor History Project|url=http://depts.washington.edu/civilr/after_internment.htm|nashriyot=Civil Rights and Labor History Consortium, University of Washington|sana=2005}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil 16-noyabrda Neyron axborotni qayta ishlash tizimlari konferentsiyasining qisqartmasi NIPS dan NeurIPS ga oʻzgartirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Brown|ism=Jennings|sarlavha='NIPS' AI Conference Changes Name Following Protests Over Gross Acronym|url=https://gizmodo.com/nips-ai-conference-changes-name-following-protests-ov-1830548185|ish=Gizmodo|sana=19 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* yapon

== Maʼlumotnomalar ==
{{Manbalar}}</text>
      <sha1>atusyz0i5fi9w4356gyafehszkewpnv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156247</id>
      <parentid>6156246</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5487" sha1="f2uexeral169k1v3w1wgml7eppkzroq" xml:space="preserve">[[File:BugsBunnyNipstheNips_Lobby_Card.png|thumb| 1944-yilda Amerika [[Bugs Bunny]] ''Merrie Melodiyalari'' multfilmida ''Nips'' atamasidan foydalanish ''Bugs Bunny Nips the Nips'']]
'''''Nip''''' — [[Yaponlar|yapon millatiga]] mansub odamlarga nisbatan etnik qoralash&lt;ref name=&quot;sav-vic&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Savill|ism=Richard|sarlavha=Vicar says sorry for 'nip in the air' Japanese joke|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1530528/Vicar-says-sorry-for-nip-in-the-air-Japanese-joke.html|nashriyot=The Telegraph|sana=4 October 2006}}&lt;/ref&gt;. ''Nip'' soʻzi [[Yaponiya|Yaponiyaning]] yaponcha nomi ''Nippon'' (rínbn) soʻzining qisqartmasi&lt;ref name=&quot;sav-vic&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;hu6-261-2&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Hughes|first=Geoffrey|title=An Encyclopedia of Swearing|url=https://archive.org/details/encyclopediaofsw0000hugh|year=2006|publisher=M.E. Sharpe|location=New York|isbn=978-0-7656-1231-1|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofsw0000hugh/page/261 261]-261}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Tushkunlikning eng birinchi qayd etilgan hodisasi 1942-yil 5-yanvardagi ''[[Time (jurnal)|Time]]'' jurnalida „uchta Nip uchuvchisi“ haqida eslatib oʻtilganga oʻxshaydi&lt;ref name=&quot;hu6-261-2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Glusman|first=John A.|title=Conduct Under Fire: Four American Doctors and Their Fight for Life as Prisoners of the Japanese, 1941-1945|url=https://archive.org/details/conductunderfire00glus|date=2005|publisher=Viking|isbn=0142002224|page=[https://archive.org/details/conductunderfire00glus/page/167 167]}}&lt;/ref&gt;. [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] davrida [[Tinch okeani]] teatriga Amerika, Britaniya va Avstraliyaning kirishi Yaponiya va ''Nip'' kabi irqiy ''haqoratlardan'' foydalanishni kuchaytirdi&lt;ref name=&quot;hu6-261-2&quot; /&gt;. ''Nip'' soʻzi Britaniya Qurolli Kuchlari orasida tez-tez ishlatiladigan jargon soʻzga aylandi&lt;ref name=&quot;hu6-261-2&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Hughes|first=Geoffrey|title=An Encyclopedia of Swearing|url=https://archive.org/details/encyclopediaofsw0000hugh|year=2006|publisher=M.E. Sharpe|location=New York|isbn=978-0-7656-1231-1|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofsw0000hugh/page/261 261]-261}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFHughes2006&quot;&gt;Hughes, Geoffrey (2006). &lt;span class=&quot;cs1-lock-limited&quot; title=&quot;Free access subject to limited trial, subscription normally required&quot;&gt;[[iarchive:encyclopediaswea00hugh_838|''An Encyclopedia of Swearing'']]&lt;/span&gt;. New York: M. E. Sharpe. p.&amp;nbsp;[[iarchive:encyclopediaswea00hugh_838/page/n287|261]]-261. [[ISBN]]&amp;nbsp;[[Maxsus:Kitob manbalari/978-0-7656-1231-1|&lt;bdi&gt;978-0-7656-1231-1&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;. 1942-yilgi Qirollik havo kuchlari jurnali yapon tiliga ''Nips'' deb koʻp murojaat qilgan, hatto „havoda nippa bor“ kabi soʻz oʻyinlari ham qilgan Bu ibora keyinchalik [[Hirohito|Xiroxitoning]] 1971-yilda Buyuk Britaniyaga tashrifi uchun qayta ishlatilgan. satirik jurnali ''Private Eye''&lt;ref name=&quot;hu6-261-2&quot; /&gt;.

Amerika urushi propagandasining bir qismi sifatida yaponlarga qarshi karikaturalar va qoralashlar (jumladan, ''Nip'') oʻyin-kulgiga tarqaldi&lt;ref name=&quot;cas1-67&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Casey|first=Steven|title=Cautious Crusade: Franklin D. Roosevelt, American Public opinion, and the War Against Nazi Germany|year=2001|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0-19-513960-7|page=[https://archive.org/details/cautiouscrusadef0000case/page/67 67]|url=https://archive.org/details/cautiouscrusadef0000case/page/67}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ben12-102&quot; /&gt;, masalan, [[Warner Bros.]] ''Bugs Bunny Nips the Nips'' (1944-yil) multfilmi misolida&lt;ref name=&quot;ben12-102&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Bennett|first=M. Todd|title=One World, Big Screen: Hollywood, the Allies, and World War II|year=2012|publisher=University of North Carolina Press|isbn=978-0-8078-3574-6|page=102}}&lt;/ref&gt;. „ ''General Kenni hisobotlari: Tinch okeani urushining shaxsiy tarixi“'' (1949-yil) asarida Jorj Kenni yaponlar haqida irqiy bayonotlar berib, masalan, „Nips — shunchaki yoʻq qilinishi kerak boʻlgan hasharotlar“ deb taʼkidlab oʻtgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Meilinge|first=Phillip S.|title=Airmen and Air Theory: A Review of the Sources|url=https://archive.org/details/airmenairtheoryr0000meil|year=2001|publisher=Air University Press|location=Maxwell Air Force Base|isbn=1-58566-101-5|page=[https://archive.org/details/airmenairtheoryr0000meil/page/38 38]}}&lt;/ref&gt;.

1944-yil 14-dekabrdagi ''Sietl Star'' gazetasining „Nipsning qaytishi haqida o‘ylash vaqti keldi“ nomli tahririyati Yaponiya-Amerikaliklarning fuqarolik huquqlarini muhokama qilgan va ularning Amerika jamiyatiga, madaniyatiga qaytishini shunday asoslab bergan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Speidel|ism=Jennifer|sarlavha=After Internment: Seattle's Debate Over Japanese Americans' Right to Return Home|ish=Seattle Civil Rights and Labor History Project|url=http://depts.washington.edu/civilr/after_internment.htm|nashriyot=Civil Rights and Labor History Consortium, University of Washington|sana=2005}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil 16-noyabrda Neyron axborotni qayta ishlash tizimlari konferentsiyasining qisqartmasi NIPS dan NeurIPS ga oʻzgartirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Brown|ism=Jennings|sarlavha='NIPS' AI Conference Changes Name Following Protests Over Gross Acronym|url=https://gizmodo.com/nips-ai-conference-changes-name-following-protests-ov-1830548185|ish=Gizmodo|sana=19 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* yapon

== Maʼlumotnomalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>f2uexeral169k1v3w1wgml7eppkzroq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ahmad al-Shuqayriy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>861446</id>
    <revision>
      <id>6156109</id>
      <parentid>6045452</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T05:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5095" sha1="bvahcjswkoz9h3si1i1si43cpaef406" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Ahmad Alshugairi – أحمد الشقيري|portret=Ahmad Al-Shukairy 2010.jpg|tavsif=Alshugairi in July 2010|tugʻilgan paytidagi ismi=Ahmad Mazen Alshugairi|tavallud sanasi={{birth date and age|df=yes|1973|6|6}}|tavallud joyi=[[Jeddah]], [[Saudi Arabia]]|kasbi=TV Personality|faoliyat_yillari=2002–present|turmush oʻrtogʻi={{marriage|Rola Dashisha|1999}}}}{{Vikiiqtibos}}
'''Ahmad Mazin al-Shuqayriy'''( {{Lang-ar|أحمد مازن الشقيري}}; 1973-yil 6-iyunda Saudiya Arabistonining [[Jidda|Jidda shahrida]] tugʻilgan), &lt;ref name=&quot;Ahmad Al Shugairi&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.arabianbusiness.com/power-100/list?view=profile&amp;itemid=150719|sarlavha=Reference at www.arabianbusiness.com}}&lt;/ref&gt; saudiyalik tashabbuskor va ommaviy axborot vositalari namoyondasi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://pulpit.alwatanvoice.com/articles/2014/07/03/334945.html|sarlavha=أحمد الشقيري ... الجد والحفيد بقلم خليل الصمادي|ish=دنيا الرأي|qaralgan sana=2022-11-30|arxivsana=2022-11-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221130083949/https://pulpit.alwatanvoice.com/articles/2014/07/03/334945.html}}&lt;/ref&gt;. U 2005-yildan 2015-yilgacha boʻlgan vaqtni qamrab olgan “Gʻoyalar” (&quot;خواطر&quot;) dasturi bilan mashhur boʻlib, bu [[arab dunyosi]]&lt;nowiki/&gt;da, xususan [[Saudiya Arabistoni|Saudiya Arabistonida]] muhim tijorat muvaffaqiyati edi. U ijtimoiy tarmoqlarda sezilarli taʼsirga ega boʻlib, 18,2 million obunachiga ega (2019-yil oktyabr holatiga koʻra). Dunyodagi eng yaxshi 100 talikka kirganlardan. Shuningdek, 2015-yilda Twitterda esa Saudiya Arabistoni boʻyicha 1-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://twitaholic.com/shugairi/|sarlavha=أحمد الشقيري Twitter Stats &amp; Rankings (shugairi) {{!}} Twitaholic.com|ish=twitaholic.com|qaralgan sana=2016-03-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160317005529/http://twitaholic.com/shugairi/|arxivsana=17 March 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Biografiya ==

=== Shaxsiy hayoti ===
Al-Shuqayriy Saudiya Arabistoni Qirolligining [[Jidda|Jidda shahrida]] tugʻilgan va Jiddadagi Manarat oʻrta maktabini tugatib, Amerika  [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarga]] koʻchib borgan va u yerda menejment tizimlari boʻyicha bakalavr darajasini va Kaliforniya shtati universiteti-Long-Bichda magistraturadarajasini oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.linkedin.com/in/ahmad-alshugairi-0322b241/|sarlavha=Reference at www.linkedin.com}}&lt;/ref&gt;.

1996-yilda Saudiya Arabistoniga qaytib, otasining tijoratida ishlay boshladi.

Otasi Mazen al-Shuqayriy, onasi Affaf Ali. Ahmad al-Shuqayriy ikki marta turmush qurgan; birinchi turmush oʻrtogʻi Yasmin bilan ajrashgandan soʻng, u ikkinchi turmush oʻrtogʻi &quot;Gʻoyalar&quot; dasturining 5 va 6- mavsumidagi kostyumlar dizayneri boʻlgan Rola Dashishaga uylandi. Ularning  Yusuf va Ibrohim ismli ikki o‘g‘li bor.

=== Mavqe ===
Media sohasidagi faoliyatini 2002-yilda “ ''Yalla ya Shabob”'' (“Keling, yigitlar”) “Agar u oramizda bo‘lganida” va ikkinchi ko‘rsatuvida ''“Shayx'' Hamza Yusuf bilan sayohat” dasturlarini MBC telekanalida boshlagan. U 2005-yildan 2015-yilgacha [[Ramazon|Ramazon oyida]] efirga uzatilgan “Gʻoyalar” teleko‘rsatuvining boshlovchisi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Preaching Moderate Islam and Becoming a TV Star&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nytimes.com/2009/01/03/world/middleeast/03preacher.html?_r=1&amp;pagewanted=all|sarlavha=Preaching Moderate Islam and Becoming a TV Star – The New York Times}}&lt;/ref&gt;. U 2015-yilda Shayx Muhammad bin Rashid al-Maktum bilim mukofoti 1 million AQSh dollarini qo‘lga kiritgan. 

Uning koʻplab chop etilgan  nashrlari boʻlib, ular:

* Gʻoyalar kitoblari nashr etilgan kitobdagi Gʻoyalar teleserialining mazmunini oʻz ichiga oladi.
* Yaponiyalik Gʻoyalar, [[Yaponiya|yaponiyada boʻlgan]] Gʻoyalar 5-mavsumiga ishora.
* [[Maxatma Gandi|Gandi]] bilan sayohatim, u ushbu kitobda bu hayotdagi oʻz tajribasi haqida gapiradi.
* &quot;Qirq&quot; kitobida Ahmadning eng sevimli 40 ta narsasi haqida soʻz boradi, masalan, 40 ta sevimli kitob, Qur'onning 40 ta sevimli oyatlari va boshqalar.

=== Tanqidiy qabul ===
U BAAdagi Twenty Youth jurnali (20 yigitlar jurnali) uni arab dunyosidagi eng nufuzli jurnal sifatida oʻz roʻyxatida birinchi oʻringa olib chiqdi. Shuningdek, u Iordaniyada boʻlib oʻtgan 3-yoshlar media forumining “Eng yaxshi yoshlar mediasi” nominatsiyasida gʻolib chiqqan va Arabian Business jurnali tomonidan eʼlon qilingan soʻrov natijalariga koʻra arab dunyosidagi 500 ta eng nufuzli arab arboblari roʻyxatida 143-oʻrinni egallagan. 

== Havolalar ==

* [https://www.facebook.com/AhmadAlShugairi Ahmad Al Shugairi Facebookda.]
* [https://twitter.com/shugairi Ahmad Al Shug‘ayriy Twitter’da.]
* [https://www.youtube.com/ahmadalshugairi Ahmad Al Shugairi Youtube-da.]
* [https://web.archive.org/web/20110930151659/http://www.arabianbusiness.com/arabic/ar-power500/list Top 500 arab raqamlari (arabcha).]

== Adabiyotlar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1973-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>bvahcjswkoz9h3si1i1si43cpaef406</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdulloh Jasbi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>866934</id>
    <revision>
      <id>6155988</id>
      <parentid>6045187</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:47:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6096" sha1="9ss7562axjtbtbx4foitfapwdrllb09" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|portret=Abdollah Jassbi 2014.jpg|tavsif=|faoliyat_yillari=|turmush oʻrtogʻi=Nasrin Abospur|bolalari=2 oʻgʻil va 3 qiz|kasbi=|sayt=http://www.jasbi.net}}
'''Abdulloh Jafar Ali Jasbiy''' (1944-yil Tehronda tavallud topgan) - moʻtadil siyosatchi (fundamentalistik tendentsiyaga ega) va Islom Azad universitetining asoschisi deb ayta olamiz va 1961-yilda tashkil etilganidan to 1990-yil dekabrigacha ushbu universitetning prezidenti boʻlgan va hozirda Islom Azad universiteti taʼsis kengashi va Vasiylar kengashi aʼzosi. U Eron Fan va Texnologiya Universitetining nafaqadagi professori, Madaniy inqilob Oliy Kengashining sobiq aʼzosi va 6-8-prezidentlik muddatlariga nomzod edi. 2014-yilda Jasbi [http://baons.ir/ &quot;Ons Creation Foundation&quot;] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221204053141/http://baons.ir/ |date=2022-12-04 }} nomli nodavlat tashkilotni ishga tushirdi,u konstruktiv tanqid va muvofiqlashtirish bilan ekspertlar va mutafakkirlarning kengayishi va oʻzaro ta'siri,mamlakat birlashmalari, tashkilotlari, birlashmalari va ilmiy faoliyatining roli va ta'sirini oshirish sohasida faol. Ilmiy-tadqiqot institutlari. Hozirda ushbu fondning vasiylik kengashi raisi va bosh direktori hisoblanadi.

== Taʼlim darajasi ==

# BA, yogʻoch sanoati va ichki bezatish, Eron Fan va Texnologiya Universiteti, Eron
# Sanoat boshqaruvi magistri, Aston universiteti, Birmingem, Angliya
# Ishlab chiqarish va texnologiyalarni boshqarish fanlari doktori, Birmingem Aston universiteti, Angliya

== Tanqidlar ==
Uning Azad universitetida uzoq vaqt rahbarlik qilgani va ushbu universitet haqida bergan savollari uni ayblovlarga duchor qildi. Alirizo Zakaniy, parlamentning tadqiqot va tergov kengashi rahbari, universitet haqiida quyidagi oʻz fikrlarini aytib oʻtadi :
{{Quote|دکتر جاسبی در چهل و پنجمین اجلاس شورای مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی در اردیبهشت ماه سال ۸۱ گفته‌است: این همه به نمایندگان سرویس می‌دهیم، متقابلاً ما باید از حمایت نمایندگان برخوردار باشیم، این‌طور نباشد که جاده یک طرفه باشد و ما سرویس بدهیم اما از آن طرف ما چیزی نخواهیم&lt;ref&gt;{{یادکرد وب
|نشانی = http://www.roozonline.com/archives/2008/04/post_6977.php
|عنوان = جاسبی و صندلی ریاست.
|ناشر = روزآنلاین
|تاریخ = ۳۰ فروردین ۱۳۸۷
|accessdate = ۱۹ دسامبر ۲۰۰۸
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20090412135405/http://www.roozonline.com/archives/2008/04/post_6977.php
|archivedate = ۱۲ آوریل ۲۰۰۹
|dead-url = yes
}}&lt;/ref&gt;.}}
Yangi parlamentning aʼzolaridan biri hisoblangan Ahmad Tavakli Jasbining parlamentda tarafdorlari borligini va bu universitetning tergovi qiyinchilik bilan maʼqullanganini aytib oʻtadi.

8 - parlamentning yana bir vakili hisoblngan Ali Ezzati ham Azad universitetiga qarshi bildirilgan tanqidlarga javob berdi va uning fikricha:

Hech kim Islomiy Azad universitetining oʻsib borayotgan jarayonini buzolmaydi va bu universitet abadiy qolishi hech gap emas.

== Fan va tadqiqot boʻlimining yerlari haqida hikoya ==
Mehdi Hadaviy,inqilobdan keyin,Islom Azad universiteti tashkil etilgandan soʻng,birinchi &quot;Inqilob Bosh prokurori&quot;,&quot;Qoziylar Oliy intizom sudi raisi&quot; va &quot;Qoʻriqchilar kengashi a'zosi&quot; boʻlgan qozi va huquqshunoslardan biri va Abdulla Jasbi boshqaruvi davrida 2 million kvadrat metr koʻchmas mulk U oʻz merosini ushbu universitetga hadya qilgan,bu keyinchalik Azad universiteti bilan uning oʻrtasida kelishmovchilikka sabab boʻlgan.

Azad universiteti fan va tadqiqot boʻlimining yer maydoni masalasi shu yillar davomida koʻp marotaba koʻrib chiqildi.Mehdi Hadaviy universitet qurish uchun erning bir qismini Fan va tadqiqot universitetiga sovgʻa qiladi, lekin shunga qaramay u universitetning kichik bir qismini oʻzining oilasi uchun olib qoʻyadi, biroq Hadaviyning oʻzi va uning bolalariga koʻra, Azad universiteti unga tegishli yerga bostirib kirishni boshlaydi.Hadavi oilasiga va Nihoyat,kuch ishlatib,u yerning katta qismini egallab oladi.

Mehdi Hadaviyning o‘g‘li Muhammad Amin Hadaviyning aytishicha,[[Ali Akbar Rafsanjoniy|Oyatulloh Hoshimiy]] ham, Mohsin Hoshimiy ham erni Mehdi Hadaviyning farzandlariga qaytarish bo‘yicha qarorlar va choralar ko‘rgan,biroq universitetning o‘sha paytdagi prezidenti janob Jasbining faoliyati unga zid bo‘lgan.

Bu 80-yillar boshida Mehdi Hadaviy yerlari ishi boʻyicha bir nechta maqolalar yozgan va hikoya haqida hujjatli film tayyorlagan Abbos Salimi Nemin tomonidan rad etilgan masala.U bu yerni tortib olishning tafsilotlarini batafsil intervyularda tushuntirib berdi.

2004-yilda &quot;Mustaqil talabalar islom uyushmasi&quot; tomonidan shu munosabat bilan hujjatli film tarqatildi, unga koʻra  Azad universiteti xodimlarining Mehdi Hadaviyning bolalari va nabiralari bilan qilgan zoʻravonliklari tasvirlangan.

Mehdi Hadaviyning erining Azad universiteti tomonidan dahshatli tortib olinishi tafsilotlari sudga batafsil hisobotda taqdim etilgan boʻlgan va unda Azad universitetining noqonuniy xatti-harakatlari, misol uchun, janob Hadaviyning yerlariga yonayotgan shinalarni tashlab yuborish, uning oilasini kaltaklash, Bogʻning vayron boʻlishi va shu kabi bir qancha qabih ishlarni amalga oshiridi.

== Kompilyatsiyalar ==

* Iqtisodiy tizimlarni baholash va tanqid qilish
* Changdan yomgʻirgacha
* Guvohlikning yoritilishi
* Menejment asoslari va tamoyillari
* Iqtisodiyot
* Boshqaruv va tashkil etish
* yaratish
* Marksizmning tarixiy va sinfiy tanqidining iqtisodiyoti

== Bogʻliq soʻrovlar ==

* Hamid Mirzoda, Islom Azad universitetining sobiq prezidenti

* [https://web.archive.org/web/20080607194747/http://jassbi.net/ Doktor Jasbining rasmiy sayti]
* [http://fararu.com/fa/news/171112 Jasbi bilan Ferraro veb-saytida intervyu, Etemad gazetasidan iqtibos keltirgan] - 2013-yil 13 dekabr.


[[Turkum:1944-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>9ss7562axjtbtbx4foitfapwdrllb09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Muhiddin Ermatov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>877896</id>
    <revision>
      <id>6156216</id>
      <parentid>6104184</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6156216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2500" sha1="kz8kqckqhoafqhp0ak7a83mcqkbrtzr" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi
|ismi = Muhiddin Ermatov&lt;br&gt;
|asl ismi = 
|lavozimi =  
|hukmdor = 
|tavallud sanasi = 1898-yil
|tavallud joyi =  [[Qoʻqon shahri]]
|vafot sanasi= 1938-yil
|vafot joyi= 
|otasi= 
|eri= 
|bolalari= 
|fuqaroligi = 
}}
'''Muhiddin Ermatov''' (1898—1938) — davlat va jamoat arbobi.
Muhiddin Ermatov 1898-yil Qoʻqon shahrida masjid imom oilasida dunyoga kelgan. U dastlab jadid maktabida, soʻng rus-tuzem maktabida tahsil oladi. Madrasaga qatnab zamonasining ilgʻor yoshlaridan biriga aylanadi. Muhiddin Ermatov 1919—1920-yillar davomida Qoʻqon jome masjidi yonida joylashgan doʻkonda kitoblar va oʻquv ashyolari savdosini yoʻlga qoʻyadi. 1923-yilda u Qoʻqondagi „Nashri maorif“ jamiyatining rahbarlaridan biriga aylanadi. Keyinchalik u kompartiyaga kirib, mahalliy sovet idoralarida masʼul lavozimlarda ishlay boshlaydi. U Fargʻona muzofotida qarshilik harakati davomida xonavayron boʻlgan xalq xoʻjaligini tiklash, madaniyat va maorifni oyoqqa qoʻyishda katta yutuqlarni qoʻlga kiritgan. Bu toʻgʻrisida „Fargʻona“ gazetasi sahifalaridagi qator maqolalari guvohlik beradi&lt;ref name=&quot;Bakoev&quot;&gt;{{Kitob manbasi|author= Irzayev B |title= Qoʻqon tarixidan lavhalar |date=2020|publisher=„Akademnashr“|location=Toshkent|pages=240|}}&lt;/ref&gt;. 1930-yilda [[Moskva|Moskvada]] Svedlov nomidagi komuniversitetda tahsil oladi. 1932—1937-yillarda [[Namangan shahri|Namangan shahar]] partiya qoʻmitasi kotibi boʻlib ishlaydi. Namangan xalq xoʻjaligini ishga solish, qishloq xoʻjaligi va sanoatni rivojlantirishni yoʻlga qoʻyadi. U faoliyati davomida „[[Qizil Bayroq ordeni|Qizil bayroq ordeni]]“ bilan taqdirlanadi. 1937-yil 9-sentyabr kuni [[OʻzSSR]] JKning 60 va 67 moddalari bilan aksinqilobiy „&lt;nowiki/&gt;[[Milliy ittihod]]&lt;nowiki/&gt;“ tashkiloti aʼzosi deb ayblanib qamoqqa olishga qaror qabul qilinadi. 1937-yil 10-sentyabr kuni order berilib, uni uyida tintuv oʻtkaziladi va qamoqqa olinadi. 1937-yil 15-17-sentyabr kunlari soʻroq davomida Muhiddin Ermatov oʻz aybini tan olishga majbur boʻladi. 1938-yil 4-oktabr kuni Oliy sud qaroriri bilan unga oliy jazo tayinlanadi va shu kunning oʻzidayoq otib tashlanadi. 1957-yil 1-avgust [[SSSR]] Oliy sudi Harbiy kollegyasi qarori bilan Muhiddin Ermatov oqlanadi&lt;ref name=&quot;Bakoev1&quot;&gt;{{Kitob manbasi|author= Hasanov B |title= Tarixning nomaʼlum sahifalari VIII kitob |date=2018|publisher=„Akademnashr“|location=Toshkent|pages=304|}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Davlat arboblari]]</text>
      <sha1>kz8kqckqhoafqhp0ak7a83mcqkbrtzr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156217</id>
      <parentid>6156216</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2504" sha1="tn3zrgkq8ge2nzl77tnr9c3u62saip0" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi
|ismi = Muhiddin Ermatov&lt;br&gt;
|asl ismi = 
|lavozimi =  
|hukmdor = 
|tavallud sanasi = 1898-yil
|tavallud joyi =  [[Qoʻqon shahri]]
|vafot sanasi= 1938-yil
|vafot joyi= 
|otasi= 
|eri= 
|bolalari= 
|fuqaroligi = 
}}
'''Muhiddin Ermatov''' (1898—1938) — davlat va jamoat arbobi.vMuhiddin Ermatov 1898-yil [[Qoʻqon]] shahrida masjid imom oilasida dunyoga kelgan. U dastlab jadid maktabida, soʻng rus-tuzem maktabida tahsil oladi. Madrasaga qatnab zamonasining ilgʻor yoshlaridan biriga aylanadi. Muhiddin Ermatov 1919—1920-yillar davomida Qoʻqon jome masjidi yonida joylashgan doʻkonda kitoblar va oʻquv ashyolari savdosini yoʻlga qoʻyadi. 1923-yilda u Qoʻqondagi „Nashri maorif“ jamiyatining rahbarlaridan biriga aylanadi. Keyinchalik u kompartiyaga kirib, mahalliy sovet idoralarida masʼul lavozimlarda ishlay boshlaydi. U Fargʻona muzofotida qarshilik harakati davomida xonavayron boʻlgan xalq xoʻjaligini tiklash, madaniyat va maorifni oyoqqa qoʻyishda katta yutuqlarni qoʻlga kiritgan. Bu toʻgʻrisida „Fargʻona“ gazetasi sahifalaridagi qator maqolalari guvohlik beradi&lt;ref name=&quot;Bakoev&quot;&gt;{{Kitob manbasi|author= Irzayev B |title= Qoʻqon tarixidan lavhalar |date=2020|publisher=„Akademnashr“|location=Toshkent|pages=240|}}&lt;/ref&gt;. 1930-yilda [[Moskva|Moskvada]] Svedlov nomidagi komuniversitetda tahsil oladi. 1932—1937-yillarda [[Namangan shahri|Namangan shahar]] partiya qoʻmitasi kotibi boʻlib ishlaydi. Namangan xalq xoʻjaligini ishga solish, qishloq xoʻjaligi va sanoatni rivojlantirishni yoʻlga qoʻyadi. U faoliyati davomida „[[Qizil Bayroq ordeni|Qizil bayroq ordeni]]“ bilan taqdirlanadi. 1937-yil 9-sentyabr kuni [[OʻzSSR]] JKning 60 va 67 moddalari bilan aksinqilobiy „&lt;nowiki/&gt;[[Milliy ittihod]]&lt;nowiki/&gt;“ tashkiloti aʼzosi deb ayblanib qamoqqa olishga qaror qabul qilinadi. 1937-yil 10-sentyabr kuni order berilib, uni uyida tintuv oʻtkaziladi va qamoqqa olinadi. 1937-yil 15-17-sentyabr kunlari soʻroq davomida Muhiddin Ermatov oʻz aybini tan olishga majbur boʻladi. 1938-yil 4-oktabr kuni Oliy sud qaroriri bilan unga oliy jazo tayinlanadi va shu kunning oʻzidayoq otib tashlanadi. 1957-yil 1-avgust [[SSSR]] Oliy sudi Harbiy kollegyasi qarori bilan Muhiddin Ermatov oqlanadi&lt;ref name=&quot;Bakoev1&quot;&gt;{{Kitob manbasi|author= Hasanov B |title= Tarixning nomaʼlum sahifalari VIII kitob |date=2018|publisher=„Akademnashr“|location=Toshkent|pages=304|}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Davlat arboblari]]</text>
      <sha1>tn3zrgkq8ge2nzl77tnr9c3u62saip0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156218</id>
      <parentid>6156217</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:53:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2504" sha1="ahuic5s10dj2ytdfpi0yrq0ohldxatd" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi
|ismi = Muhiddin Ermatov&lt;br&gt;
|asl ismi = 
|lavozimi =  
|hukmdor = 
|tavallud sanasi = 1898-yil
|tavallud joyi =  [[Qoʻqon shahri]]
|vafot sanasi= 1938-yil
|vafot joyi= 
|otasi= 
|eri= 
|bolalari= 
|fuqaroligi = 
}}
'''Muhiddin Ermatov''' (1898—1938) — davlat va jamoat arbobi. Muhiddin Ermatov 1898-yil [[Qoʻqon]] shahrida masjid imom oilasida dunyoga kelgan. U dastlab jadid maktabida, soʻng rus-tuzem maktabida tahsil oladi. Madrasaga qatnab zamonasining ilgʻor yoshlaridan biriga aylanadi. Muhiddin Ermatov 1919—1920-yillar davomida Qoʻqon jome masjidi yonida joylashgan doʻkonda kitoblar va oʻquv ashyolari savdosini yoʻlga qoʻyadi. 1923-yilda u Qoʻqondagi „Nashri maorif“ jamiyatining rahbarlaridan biriga aylanadi. Keyinchalik u kompartiyaga kirib, mahalliy sovet idoralarida masʼul lavozimlarda ishlay boshlaydi. U Fargʻona muzofotida qarshilik harakati davomida xonavayron boʻlgan xalq xoʻjaligini tiklash, madaniyat va maorifni oyoqqa qoʻyishda katta yutuqlarni qoʻlga kiritgan. Bu toʻgʻrisida „Fargʻona“ gazetasi sahifalaridagi qator maqolalari guvohlik beradi&lt;ref name=&quot;Bakoev&quot;&gt;{{Kitob manbasi|author= Irzayev B |title= Qoʻqon tarixidan lavhalar |date=2020|publisher=„Akademnashr“|location=Toshkent|pages=240|}}&lt;/ref&gt;. 1930-yilda [[Moskva|Moskvada]] Svedlov nomidagi komuniversitetda tahsil oladi. 1932—1937-yillarda [[Namangan shahri|Namangan shahar]] partiya qoʻmitasi kotibi boʻlib ishlaydi. Namangan xalq xoʻjaligini ishga solish, qishloq xoʻjaligi va sanoatni rivojlantirishni yoʻlga qoʻyadi. U faoliyati davomida „[[Qizil Bayroq ordeni|Qizil bayroq ordeni]]“ bilan taqdirlanadi. 1937-yil 9-sentyabr kuni [[OʻzSSR]] JKning 60 va 67 moddalari bilan aksinqilobiy „&lt;nowiki/&gt;[[Milliy ittihod]]&lt;nowiki/&gt;“ tashkiloti aʼzosi deb ayblanib qamoqqa olishga qaror qabul qilinadi. 1937-yil 10-sentyabr kuni order berilib, uni uyida tintuv oʻtkaziladi va qamoqqa olinadi. 1937-yil 15-17-sentyabr kunlari soʻroq davomida Muhiddin Ermatov oʻz aybini tan olishga majbur boʻladi. 1938-yil 4-oktabr kuni Oliy sud qaroriri bilan unga oliy jazo tayinlanadi va shu kunning oʻzidayoq otib tashlanadi. 1957-yil 1-avgust [[SSSR]] Oliy sudi Harbiy kollegyasi qarori bilan Muhiddin Ermatov oqlanadi&lt;ref name=&quot;Bakoev1&quot;&gt;{{Kitob manbasi|author= Hasanov B |title= Tarixning nomaʼlum sahifalari VIII kitob |date=2018|publisher=„Akademnashr“|location=Toshkent|pages=304|}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Davlat arboblari]]</text>
      <sha1>ahuic5s10dj2ytdfpi0yrq0ohldxatd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156219</id>
      <parentid>6156218</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:54:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2505" sha1="3gkqnn5926pn0dux6trtwbreqms39d3" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi
|ismi = Muhiddin Ermatov&lt;br&gt;
|asl ismi = 
|lavozimi =  
|hukmdor = 
|tavallud sanasi = 1898-yil
|tavallud joyi =  [[Qoʻqon shahri]]
|vafot sanasi= 1938-yil
|vafot joyi= 
|otasi= 
|eri= 
|bolalari= 
|fuqaroligi = 
}}

'''Muhiddin Ermatov''' (1898—1938) — davlat va jamoat arbobi. Muhiddin Ermatov 1898-yil [[Qoʻqon]] shahrida masjid imom oilasida dunyoga kelgan. U dastlab jadid maktabida, soʻng rus-tuzem maktabida tahsil oladi. Madrasaga qatnab zamonasining ilgʻor yoshlaridan biriga aylanadi. Muhiddin Ermatov 1919—1920-yillar davomida Qoʻqon jome masjidi yonida joylashgan doʻkonda kitoblar va oʻquv ashyolari savdosini yoʻlga qoʻyadi. 1923-yilda u Qoʻqondagi „Nashri maorif“ jamiyatining rahbarlaridan biriga aylanadi. Keyinchalik u kompartiyaga kirib, mahalliy sovet idoralarida masʼul lavozimlarda ishlay boshlaydi. U Fargʻona muzofotida qarshilik harakati davomida xonavayron boʻlgan xalq xoʻjaligini tiklash, madaniyat va maorifni oyoqqa qoʻyishda katta yutuqlarni qoʻlga kiritgan. Bu toʻgʻrisida „Fargʻona“ gazetasi sahifalaridagi qator maqolalari guvohlik beradi&lt;ref name=&quot;Bakoev&quot;&gt;{{Kitob manbasi|author= Irzayev B |title= Qoʻqon tarixidan lavhalar |date=2020|publisher=„Akademnashr“|location=Toshkent|pages=240|}}&lt;/ref&gt;. 1930-yilda [[Moskva|Moskvada]] Svedlov nomidagi komuniversitetda tahsil oladi. 1932—1937-yillarda [[Namangan shahri|Namangan shahar]] partiya qoʻmitasi kotibi boʻlib ishlaydi. Namangan xalq xoʻjaligini ishga solish, qishloq xoʻjaligi va sanoatni rivojlantirishni yoʻlga qoʻyadi. U faoliyati davomida „[[Qizil Bayroq ordeni|Qizil bayroq ordeni]]“ bilan taqdirlanadi. 1937-yil 9-sentyabr kuni [[OʻzSSR]] JKning 60 va 67 moddalari bilan aksinqilobiy „&lt;nowiki/&gt;[[Milliy ittihod]]&lt;nowiki/&gt;“ tashkiloti aʼzosi deb ayblanib qamoqqa olishga qaror qabul qilinadi. 1937-yil 10-sentyabr kuni order berilib, uni uyida tintuv oʻtkaziladi va qamoqqa olinadi. 1937-yil 15-17-sentyabr kunlari soʻroq davomida Muhiddin Ermatov oʻz aybini tan olishga majbur boʻladi. 1938-yil 4-oktabr kuni Oliy sud qaroriri bilan unga oliy jazo tayinlanadi va shu kunning oʻzidayoq otib tashlanadi. 1957-yil 1-avgust [[SSSR]] Oliy sudi Harbiy kollegyasi qarori bilan Muhiddin Ermatov oqlanadi&lt;ref name=&quot;Bakoev1&quot;&gt;{{Kitob manbasi|author= Hasanov B |title= Tarixning nomaʼlum sahifalari VIII kitob |date=2018|publisher=„Akademnashr“|location=Toshkent|pages=304|}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Davlat arboblari]]</text>
      <sha1>3gkqnn5926pn0dux6trtwbreqms39d3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AT&amp;T Mobility</title>
    <ns>0</ns>
    <id>878237</id>
    <revision>
      <id>6155757</id>
      <parentid>5999748</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:25:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21665" sha1="sipnkueitfmauuyu1rfiv87fqlmksrj" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| name = AT&amp;T Mobility LLC
| logo = AT&amp;T logo 2016.svg
| image = AT&amp;T Mobility.JPG
| image_size = 250px
| image_caption = AT&amp;T Mobility bosh ofisi [[Lenox Park, Brookhaven, Georgia|Lenox Park]] [[Brookhaven, Georgia]] okrugi, [[Atlanta]]
| former_name = [[#Cingular Wireless|Cingular Wireless LLC]] (2000–2006)
| type = [[Shoʻba korxona]]
| industry = [[Telekommunikatsiya]]
| founded = {{Start date and age|2000|4}} (as Cingular Wireless)&lt;br /&gt;{{Start date and age|2006|12|29}} (as AT&amp;T Mobility)
| hq_location_city = [[Brookhaven, Georgia]]
| hq_location_country = [[AQSH]]
| num_locations = 5 000 chakana savdo doʻkonlari; 2,300 owned&lt;br /&gt;1,500 authorized&lt;br /&gt;1,950 Prime Communications&lt;ref&gt;{{cite web|title=AT&amp;T Looking to Improve on Comcast's Model|date=September 13, 2017|url=http://www.broadcastingcable.com/blog/currency/att-looking-improve-comcast-s-model/168568}}&lt;/ref&gt;
| area_served = [[United States]]&lt;br /&gt;FirstNet Only [[Puerto Rico]] &amp; [[U.S. Virgin Islands]]
| key_people = David Christopher (Prezident)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://about.att.com/sites/comms_leaders|title = AT&amp;T Communications Leadership}}&lt;/ref&gt;
| products = [[Mobil telefoniya]]&lt;br /&gt;[[Simsiz keng chastota]]
| revenue =
| num_employees = 75 000 (2015)
| parent = [[AT&amp;T Communications]]
| divisions = [[Cricket Wireless]]
| website = {{URL|https://www.att.com/wireless/}}
}}
'''AT&amp;T Mobility LLC''' — shuningdek, '''AT&amp;T Wireless''' nomi bilan tanilgan va oddiygina '''AT&amp;T''' sifatida faoliyat olib boradigan, Amerika telekommunikatsiya kompaniyasidir. Bu [[AT&amp;T|AT&amp;T Inc]] kompaniyasining [[Shoʻba korxona|toʻliq shoʻba korxonasi]] boʻlib, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarda]] simsiz aloqa xizmatlarini taqdim etadi. AT&amp;T Mobility Qoʻshma Shtatlardagi uchinchi yirik simsiz aloqa operatori boʻlib, 2022-yilning 1-choragi yakuniga koʻra 101,6 million obunachiga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2022|url=https://investors.att.com/financial-reports/quarterly-earnings/2022|qaralgan sana=2022-07-30|ish=investors.att.com|til=en}}&lt;/ref&gt;.

Kompaniya shtab-kvartirasi [[Brookhaven (Georgia)|Georgia shtatining Brookhaven]] shahrida joylashgan. Dastlab 2000-yildan 2007-yilgacha '''Cingular Wireless''' (SBC Communications va BellSouth oʻrtasidagi qoʻshma korxona) nomi bilan tanilgan kompaniya 2004-yilda eski AT&amp;amp;T Wirelessʼni sotib oldi; Keyinchalik SBC original AT&amp;amp;Tʼni sotib oldi va uning nomini oldi. AT&amp;Tʼning BellSouthni sotib olishi natijasida 2006-yil dekabr oyida Cingular toʻliq AT&amp;Tga tegishli kompaniyaga aylandi.

== Xizmatlar ==
Mijozlar hozirda AT&amp;Tʼning 4GB yoki Cheksiz rejalarini tanlashlari mumkin. 2016-yil 8-yanvardan boshlab AT&amp;T o‘z isteʼmolchilariga subsidiyalangan [[Smartfon|smartfonlar]] uchun ikki yillik shartnomalarni taklif qilmaydi. Mijozlar AT&amp;T kompaniyasining smartfonlar uchun NEXT to‘lov rejalaridan tanlashlari kerak bo‘ladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://money.cnn.com/2015/12/31/technology/att-2-year-contracts/index.html|sarlavha=AT&amp;T is doing away with 2-year contracts|muallif=Goldman|ism=David|sana=2015-12-31|ish=CNNMoney|qaralgan sana=2016-06-15|arxivsana=2016-06-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160611231625/http://money.cnn.com/2015/12/31/technology/att-2-year-contracts/index.html}}&lt;/ref&gt; Cheksiz trafik rejalari shartlariga koʻra qisqartirilishi mumkin.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.att.com/plans/unlimited-data-plans/|sarlavha=AT&amp;T Unlimited Your Way {{!}} AT&amp;T|ish=about.att.com|qaralgan sana=2021-01-05}}&lt;/ref&gt; AT&amp;T, shuningdek, keyingi toʻlov tizimidagi mijozlari uchun barcha tashqi qoʻngʻiroqlar uchun cheksiz tarif rejalari va yangi 4GB tarif rejasi boʻyicha bepul Canada va Mexico roumingini taqdim etadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.att.com/offers/international-plans/canada-roaming.html|sarlavha=Roaming in North America – International Plans – AT&amp;T|ish=att.com|til=en|qaralgan sana=2018-05-27}}&lt;/ref&gt;

== Xodimlar ==
Koʻp sonli AT&amp;T Mobility xodimlari kasaba uyushmasi boʻlib, ular Amerika aloqa xodimlariga tegishli. CWA 2006-yil boshida AT&amp;amp;T Wireless kompaniyasining avvalgi 20 000 nafar xodimlaridan taxminan 15 000 nafari bu harakatning aʼzosi boʻlgan. 2009-yil oxiriga kelib, CWA veb saytida AT&amp;T Mobility kompaniyasining qariyb 40 000 ishchisi kasaba uyushmasiga tegishli ekanini daʼvo qilmoqda.

== Tarix ==
[[File:Cingular Wireless Logo.png|right|thumb| Cingular Wireless logotipi, 2000-2007]]
Cingular Wireless 2000-yilda SBC Communications va BellSouth qoʻshma korxonasi sifatida tashkil etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cingular.com/about/company_overview|qaralgan sana=September 23, 2021|sarlavha=Cingular – About Us|arxivurl=https://web.archive.org/web/20060117060711/http://www.cingular.com/about/company_overview|arxivsana=January 17, 2006}}&lt;/ref&gt; Qoʻshma korxona mamlakatning ikkinchi yirik provayderini yaratdi. Cingular 100 dan ortiq kompaniyalardan iborat konglomeratsiyadan&lt;ref name=&quot;CINGULAR-WIRELESS-LLC-Feb-2004-10-K&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://edgar.secdatabase.com/2323/95014404001647/filing-main.htm|sarlavha=CINGULAR WIRELESS LLC, Form 10-K, Annual Report, Filing Date Feb 24, 2004|nashriyot=secdatabase.com|qaralgan sana=May 14, 2018}}&lt;/ref&gt; oʻsdi, Bell ildizlariga ega 12 ta taniqli mintaqaviy kompaniyaga ega. 12 ta kompaniya tarkibiga quyidagilar kiradi:

* Kengaytirilgan mobil telefon xizmatidan uchta kompaniya ajralib chiqdi
** Ameritech Mobile Communications
** BellSouth Mobility
** Southwestern Bell Mobile Systems
* BellSouth Mobility DCS
* BellSouth Wireless Data
* CCPR Services d/b/a [[:en:Cellular_One|Cellular One]] of Puerto Rico and U. S. Virgin Islands
* Pacific Bell Wireless
* Pacific Bell Wireless Shimoli-gʻarbiy
* SBC Wireless
* SNET Mobility
* Southwestern Bell Wireless

SBC Wireless ilgari bir nechta shimoli-sharqiy bozorlarda „Cellular One“ brendi ostida ishlagan, BellSouth simsiz operatsiyalari esa sobiq Houston Cellularni oʻz ichiga olgan.

2004-yil fevral oyida Britaniyaning [[Vodafone]] Plc kompaniyasi (o‘sha paytda Verizon Wirelessning bir qismi egasi) bilan savdo urushidan so‘ng, Cingular o‘zining kurashayotgan raqobatchisi AT&amp;amp;amp;T Wireless Servicesni 41 milliard dollarga sotib olishini eʼlon qilgan. Bu kompaniyaning savdo qiymatidan ikki baravar koʻp edi.Birlashish 2004-yil 26-oktyabrda yakunlandi. Birlashgan kompaniya oʻsha paytda 46 million kishilik mijozlar bazasiga ega boʻlib, Cingular Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik simsiz provayderga aylandi. Keyin AT&amp;T Wireless qonuniy ravishda '''New Cingular Wireless Services''' nomini oldi.&lt;ref&gt;[[Pennsylvania Bulletin]] [http://www.pabulletin.com/secure/data/vol36/36-35/1740.html Doc. ]&lt;/ref&gt; Koʻp oʻtmay, „AT&amp;T“ Cingular logotipiga aylangan yangi reklama roliklari namoyish etildi va Cingular logotipi matni oʻzgarishni tan olish uchun koʻk rangga aylandi. BellSouth Mobility kabi Cingular tarkibiga kirgan ba´zi kompaniyalar '''AT&amp;T Wireless PCS''' operatsion kompaniyasining shoʻba korxonasiga qonuniy ravishda birlashgandan soʻng oʻz faoliyatini toʻxtatdi, bu '''New Cingular Wireless PCS''' edi. 

Birinchi marta 2005-yil 22-iyunda Cingular Wireless oʻzining Karib dengizi va [[Bermud oroli|Bermuddagi]] operatsiyalari va AT&amp;T Wireless kompaniyasini sotib olish natijasida olingan litsenziyalarini [[Irlandiya oroli|Irlandiyaga]] tegishli va [[Yamayka|Yamaykada]] joylashgan Digicel Group kompaniyasiga nomaʼlum moliyaviy shartlar ostida berish niyatini eʼlon qildi.
[[Fayl:Logo_for_at&amp;t.svg|right|thumb|146x146px| AT&amp;T Mobility logotipi, 2007-2015]]
2005-yil 21-noyabrda yangi birlashtirilgan SBC/AT&amp;T kompaniyasining oʻsha paytdagi bosh direktori Ed Whitacre Cingular xizmatini ''AT&amp;T'' brendi ostida sotish rejalarini eʼlon qildi. BellSouth matbuot kotibi Jeff Battcher qoʻshma korxona shartlari har ikki tomonning xizmatni boshqa nom ostida sotishiga ruxsat berishini va u brendni biznes mijozlariga sotish uchun foydalanishiga ishonishini aytdi. Cingular prezidenti Stan Sigman BellSouthning pozitsiyasiga rozi boʻlib, Cingular brendi davom etishini, lekin AT&amp;T brendi ostida sotilishini koʻrsatdi va u yerda maʼlumotlar va simli telefoniya kabi boshqa AT&amp;T xizmatlari bilan paketlarda taqdim etiladi.

2007-yilning noyabrida AT&amp;T Cellular One kompaniyasiga egalik qiluvchi va AT&amp;T rouming hamkori boʻlgan Dobson Communications kompaniyasini 2,8 milliard dollarga sotib oldi. Savdo 1,7 million obunachini qoʻshdi va turli shahar atrofi va qishloq bozorlarida (shu jumladan, Alyaskada) AT&amp;T qamrovini kengaytirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.informationweek.com/att-gains-17-million-wireless-subscriber/203101769|sarlavha=AT&amp;T Gains 1.7 Million Wireless Subscribers In Dobson Deal|ish=InformationWeek|sana=November 16, 2007|til=en|qaralgan sana=2019-01-08}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 2008-yil 7-noyabrda AT&amp;T Centennial Wireless-ni 944 million dollarga sotib olish niyatini eʼlon qildi va Oʻrta Gʻarb, AQSh janubi va Puerto-Rikoda oʻz qamrovini kengaytirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.networkworld.com/article/2269482/wireless/at-t-spends--944-million-to-acquire-centennial-communications.html|sarlavha=AT&amp;T spends $944 million to acquire Centennial Communications|muallif=Reed|ism=Brad|sana=2008-11-10|ish=Network World|til=en|qaralgan sana=2019-01-08}}&lt;/ref&gt;

=== T-Mobile USAʼni sotib olish muvaffaqiyatsiz tugadi ===
2011-yil 20-martda AT&amp;T va Deutsche Telekom AT&amp;T T-Mobile USA kompaniyasini Deutsche Telekomdan 39 milliard dollarlik naqd pul va qimmatli qogʻozlar bilan sotib olishga rozi boʻlganini eʼlon qildi. AT&amp;T, kelishuv 12 oy ichida yopilishi kutilayotganini va tartibga soluvchi tasdiqlanishi kerakligini aytdi. 2011-yil iyun oyidan boshlab u FCC tomonidan tekshirilmoqda.&lt;ref name=&quot;att_acquires_tmobileusa&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://emoney.allthingsd.com/20110320/att-agrees-to-acquire-t-mobile-usa-for-39-million/|sarlavha=AT&amp;T Agrees to Acquire T-Mobile USA for $39 Billion|ism=Tricia|muallif=Duryee|ish=All Things Digital|nashriyot=Dow Jones &amp; Company Inc|sana=March 20, 2011|qaralgan sana=March 20, 2011|arxivsana=2011-04-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110424193358/http://emoney.allthingsd.com/20110320/att-agrees-to-acquire-t-mobile-usa-for-39-million/}}&lt;/ref&gt; 2011-yil 31- avgustda Qoʻshma Shtatlar Adliya vazirligi birlashishni blokirovka qilish uchun sudga daʼvo qilganini rasman eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Schoenberg |first=Tom |last2=Forden |first2=Sara |last3=Bliss |first3=Jeff |date=August 31, 2011 |title=U.S. Files to Block AT&amp;T, T-Mobile Merger |work=Bloomberg |url=https://www.bloomberg.com/news/2011-08-31/u-s-files-antitrust-complaint-to-block-proposed-at-t-t-mobile-merger.html |access-date=August 31, 2011}}&lt;/ref&gt; 2011-yil 22-noyabrda FCC raisi Yuliy Genachovski AT&amp;T tomonidan taklif qilingan T-Mobile xaridini ko‘rib chiqish va tinglash uchun maʼmuriy huquq sudyasiga yuborishni tavsiya qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://finance.yahoo.com/news/FCC-chairman-opposes-AT-T-apf-2425320578.html?x=0&amp;l=1|sarlavha=FCC recommends a hearing to discuss AT&amp;T, T-Mobile Merger|sana=August 31, 2011|qaralgan sana=August 31, 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120125214735/http://finance.yahoo.com/news/FCC-chairman-opposes-AT-T-apf-2425320578.html?x=0&amp;l=1|arxivsana=January 25, 2012}}&lt;/ref&gt; 2011-yil 23-noyabrda AT&amp;T AQShning T-Mobile kompaniyasini sotib olish bo‘yicha FCCga arizasini qaytarib oldi. Shuningdek, ular bitim buzilgan taqdirda, 4 milliard dollarlik buxgalteriya toʻlovini tan olishlarini taʼkidladilar. Ushbu toʻlov 3 milliard dollarlik naqd pulni ajratish toʻlovini va agar bitim bajarilmasa, T-Mobilega oʻtkazishi kerak boʻlgan spektrning bozor qiymati sifatida 1 milliard dollarni qoplaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.att.com/gen/press-room?pid=22077&amp;cdvn=news&amp;newsarticleid=33396&amp;mapcode=financial|sarlavha=AT&amp;T and Deutsche Telekom Continue to Pursue Sale of DT's U.S. Wireless Assets|nashriyot=Att.com|qaralgan sana=May 15, 2012|arxivsana=2021-10-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211019061933/https://www.att.com/gen/press-room?pid=22077&amp;cdvn=news&amp;newsarticleid=33396&amp;mapcode=financial}}&lt;/ref&gt;

2012-yil 2-avgustda AT&amp;T NextWave Wirelessni sotib olish niyatini eʼlon qildi. 2013-yil 22-yanvarda AT&amp;T Alltel sifatida biznes yurituvchi Atlantic Tele-Network kompaniyasining AQSH chakana simsiz operatsiyalarini 780 million dollarga sotib olish niyatini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.rcrwireless.com/20130923/carriers/att-completes-alltel-purchase|sarlavha=AT&amp;T completes Alltel purchase, admits potential tower sale|sana=2013-09-23|ish=RCR Wireless News|til=en-US|qaralgan sana=2019-01-08}}&lt;/ref&gt; 2014-yil 24-iyun kuni Plateau Wireless New Mexiconing sharqiy va g‘arbiy Texasdagi aktivlari va operatsiyalarini AT&amp;T kompaniyasiga, shu jumladan, simsiz spektr va 40 000 mijozlari bilan birga sotishini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://cnjonline.com/2014/06/23/plateau-wireless-agrees-to-sell-to-att/|sarlavha=Plateau Wireless agrees to sell to AT&amp;T (updated)|sana=June 23, 2014|qaralgan sana=July 25, 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161011205603/http://cnjonline.com/2014/06/23/plateau-wireless-agrees-to-sell-to-att/|arxivsana=October 11, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.fiercewireless.com/story/att-scoops-40000-customers-spectrum-assets-plateau-wireless/2014-06-24|sarlavha=AT&amp;T scoops up 40,000 customers, spectrum assets of Plateau Wireless|qaralgan sana=July 25, 2016}}&lt;/ref&gt;

== Tarmoq ==

=== GSM qurilmalari ===
[[Kaliforniya|California]], [[Nevada]], Shimoliy NewmJersey va [[New York (shahar)|New York shaharlarida]] Cingular va T-Mobile USA ''GSM Facilities'' deb nomlanuvchi qoʻshma korxona orqali AT&amp;amp;amp;T Wirelessni sotib olishdan oldin GSM-1900 tarmogʻini qoʻllab-quvvatladi va ulashdi. Tarmoqni almashish boʻyicha kelishuv Cingularga shimoliy [[New Jersey]] va New York shaharlarida mahalliy xizmatni, T-Mobile USA esa California va Nevadada xizmat koʻrsatishni taklif qilish imkonini berdi. 2004-yil 25-mayda Cingular va T-Mobile USA Cingular kompaniyasining AT&amp;T Wirelessni muvaffaqiyatli sotib olishi boʻyicha kelishuvni bekor qilish niyatini eʼlon qildi, Cingular tarmogʻi T-Mobile AQShga oʻtkazildi, Cingular AT&amp;T Wirelessda GSM qurilmalarida ishlashni davom ettirmoqda.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Wallack |first=Todd |date=November 1, 2004 |title=Cingular services up in air / Customers await effects of merger with AT&amp;T Wireless |work=The San Francisco Chronicle |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2004/11/01/BUGTK9HFFK1.DTL |access-date=2022-12-09 |archive-date=2011-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110916112936/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2004/11/01/BUGTK9HFFK1.DTL |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Radiochastota xulosasi ===
Quyida AT&amp;T Qoʻshma Shtatlarda ishlaydigan maʼlum chastotalar roʻyxati keltirilgan. AT&amp;T maʼlumotlariga koʻra, [[2G]] [[GSM]] 2017-yil 1-yanvarda&lt;ref name=&quot;2G Shutdown Date&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.commsupdate.com/articles/2017/01/18/att-confirms-2g-shutdown-took-place-on-1-january/|sarlavha=AT&amp;T confirms 2G shutdown took place on 1 January|nashriyot=TeleGeography|sana=2017-01-18|qaralgan sana=2021-01-23}}&lt;/ref&gt; va [[3G]] UMTS 2022-yil 22-fevralda toʻxtatilgan.&lt;ref name=&quot;3G&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=AT&amp;T switches off 3G network|url=https://www.commsupdate.com/articles/2022/02/23/att-switches-off-3g-network/|ish=TeleGeography|sana=2022-02-23|qaralgan sana=10 March 2022}}&lt;/ref&gt; Biroq, 2022-yil 9-aprel holatiga koʻra, baʼzi ommaviy axborot vositalari boshqa hududlarda toʻxtab qolganligi haqidagi tasdiqlangan xabarlarga qaramay, AT&amp;T 3G oʻz hududlarida hamon ishlayotgani haqida xabar berishmoqda, bu esa tarmoqning hudud boʻyicha bosqichma-bosqich oʻchirilayotganini koʻrsatmoqda.&lt;ref name=&quot;3G still working&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://bestmvno.com/att/3g-non-whitelisted-phone-may-temporarily-work-on-att-again/|sarlavha=Your 3G/Non-Whitelisted Phone May Temporarily Work On AT&amp;T Again, Here's How|nashriyot=BestMVNO.com|sana=2022-04-09|qaralgan sana=2022-04-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;3G limp&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.lightreading.com/5g/3g-in-us-continues-to-limp-into-sunset/d/d-id/776463|sarlavha=3G in the US continues to limp into the sunset|nashriyot=[[Informa]]|sana=2022-03-31|qaralgan sana=2022-04-15}}&lt;/ref&gt; Bundan tashqari, AT&amp;T ommaviy axborot vositalarining 3G oʻchirish jarayoni va uning tugallanganligi haqidagi savollariga javob berishdan bosh tortdi,&lt;ref name=&quot;3G complaints&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.lightreading.com/4g3gwifi/complaints-begin-after-atandts-3g-shutdown/d/d-id/775984|sarlavha=Complaints begin after AT&amp;T's 3G shutdown|nashriyot=[[Informa]]|sana=2022-03-11|qaralgan sana=2022-04-13}}&lt;/ref&gt; yakuniy umummilliy oʻchirishning amaldagi tugash sanasi noaniq qoldi.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+At&amp;T tarmogʻida ishlatiladigan chastotalarChastota diapazoni
!Guruh
!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; soniProtokol
!Avlod
!Holati
!Izohlar
!700 MGts quyi SMH A/B/C/D/E bloklari, yuqori D blok
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |12/17
|LTE/LTE-A/
| rowspan=&quot;9&quot; |&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;LTE-A Pro4G
| rowspan=&quot;9&quot; |[[4G|Faol/Qurilish]]
| rowspan=&quot;3&quot; |12 va 17-bandlar at&amp;T-ning qamrov uchun asosiy LTE diapazonlari.
|14
|-
|14-Band FirstNet-dan sotib olingan.
| Tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat berilgan boʻlsa-da, jamoat xavfsizligi xizmatlari uchun foydalaniladi (ustuvorligi pastroq).29
|-
|Band 29 faqat qoʻshimcha pastki aloqa uchun.
|850 MGts CLR
|-
|5
|5G uchun faol / Refarming
|Band 5 LTE koʻplab bozorlarda yopilgan va butunlay 5G ga oʻtgan. [1]
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-03-09|sarlavha=Analyzing AT&amp;T's spectrum usage to understand its 5G rollout plans|url=https://www.opensignal.com/2020/03/09/analysing-atts-spectrum-usage-to-understand-its-5g-rollout-plans|qaralgan sana=2021-05-30|ish=Opensignal|til=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |4
|Faol/Qurilish
| rowspan=&quot;7&quot; |Quvvati uchun qoʻshimcha LTE chiziqlar.
| rowspan=&quot;4&quot; |66
|-
|1,9 gigagertsli kompyuterlar
|-
|2
|2.3 gigagertsli hojatxona
|-
|30
|5.2 gigagertsli u-NII
|-
|46
|Faqat asosiy bozor hududida pastga ulanishni tezlashtirish uchun.
|850 MGts CLR
|-
|n5paper size
|NR
| rowspan=&quot;7&quot; |5G
| rowspan=&quot;7&quot; |[[5G|Isteʼmolchilar uchun 5G NR tarmogʻi uchun asosiy tasma.]]
| 1,9 gigagertsli kompyuterlar
|-
|n2paper size
|LTE bilan DSS orqali 2020 yil oxirida tarqatishni boshladi
|3.4 Gigagertsli C-Tasma
|-
|n77paper size
| rowspan=&quot;2&quot; |Joylashtirish kutilmoqda
|2021 auksionida sotib olingan.
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2022-01-14|sarlavha=FCC Announces Winning Bidders In 3.45 GHz Auction|url=https://www.fcc.gov/document/fcc-announces-winning-bidders-345-ghz-auction|qaralgan sana=2022-01-14|ish=Federal Communications Commission|til=en|arxivsana=2023-05-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230529192120/https://www.fcc.gov/document/fcc-announces-winning-bidders-345-ghz-auction}}&lt;/ref&gt;
|-
|Faol/Qurilish
| rowspan=&quot;3&quot; |&quot;5G +&quot; sifatida markali.
| {{Em|5G &lt;small&gt;+&lt;/small&gt;}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lumb|ism=David|sarlavha=Verizon and AT&amp;T's C-Band 5G upgrade: The latest on what you need to know|url=https://www.cnet.com/tech/mobile/verizon-and-at-ts-c-band-5g-upgrade-the-latest-on-what-you-need-to-know/|qaralgan sana=2022-01-19|ish=CNET|til=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|n258paper size
|&quot;5G +&quot; sifatida markali, yuqori tezlik uchun ikkilamchi 5G NR tarmoqli mm toʻlqin.
| rowspan=&quot;2&quot; | {{Em|5G &lt;small&gt;+&lt;/small&gt;}} Dekabr oyida jonli ketdi 2018.39 Gigagertsli Ka-Tasma
|-
|n260paper size
|
|}

2017-yil 1-yanvarda AT&amp;T [[2G]] [[GSM]] tarmog‘ini to‘xtatdi.&lt;ref name=&quot;2G Shutdown Date&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.extremetech.com/mobile/242891-att-shuts-2g-network-ending-support-original-iphone|sarlavha=AT&amp;T shuts down 2G network, ending support for original iPhone|ish=ExtremeTech|qaralgan sana=2019-01-08}}&lt;/ref&gt; 2017-yil aprel oyida AT&amp;T „5G Evolution“ (5G E) sifatida sotiladigan LTE Advanced va LTE Advanced Pro xususiyatlarini qo‘llab-quvvatlash uchun tanlangan bozorlardagi mavjud LTE tarmoqlarini yangilashini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theverge.com/2017/4/25/15425414/att-5g-evolution-network-lte-advanced-misleading-marketing|sarlavha=AT&amp;T announces it will build a fake 5G network|muallif=Gartenberg|ism=Chaim|sana=2017-04-25|ish=The Verge|qaralgan sana=2019-01-08}}&lt;/ref&gt; 2018-yil yanvar oyida AT&amp;T yil oxirigacha 5G NR xizmatini joriy etish niyatida ekanligini maʼlum qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theverge.com/2018/1/4/16848220/att-5g-network-2018-3gpp-standard-evolution-cellular-network-lte|sarlavha=AT&amp;T announces plans to start rolling out a true 5G network by the end of 2018|muallif=Gartenberg|ism=Chaim|sana=2018-01-04|ish=The Verge|qaralgan sana=2019-01-08}}&lt;/ref&gt;

AT&amp;T maʼlumotlariga koʻra 2022-yil 22-fevraldan boshlab AT&amp;T oʻzining [[3G]] UMTS tarmogʻini toʻxtatdi.&lt;ref name=&quot;3G&quot;/&gt; Biroq, 2022-yil 9-aprel holatiga koʻra baʼzi ommaviy axborot vositalari AT&amp;Tning UMTS tarmogʻi boshqa hududlarda oʻchirilganligi haqidagi tasdiqlangan maʼlumotlarga qaramay, oʻz hududida hali ham ishlayotgani haqida xabar berishyapti, bu esa tarmoqning hudud boʻyicha bosqichma-bosqich oʻchirilayotganini koʻrsatadi.&lt;ref name=&quot;3G still working&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;3G limp&quot;/&gt; Bundan tashqari, AT&amp;T ommaviy axborot vositalarining 3Gni o‘chirish jarayoni va uning tugallanganligi haqidagi savollariga javob berishdan bosh tortdi,&lt;ref name=&quot;3G complaints&quot;/&gt; yakuniy umummilliy o‘chirishning amaldagi tugash sanasi noaniq qoldi.
== Manbalar ==

[[Turkum:AQSh shirkatlari]]</text>
      <sha1>sipnkueitfmauuyu1rfiv87fqlmksrj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdul Husayn Dastg‘ayb</title>
    <ns>0</ns>
    <id>885205</id>
    <revision>
      <id>6155917</id>
      <parentid>6045132</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:37:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8355" sha1="9pbn5wc5tln2jvvoa1uez2t4dn51prj" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| honorific-prefix   = [[Katta Oyatulloh]]
| background         = #FFFFFF
| name               = Abdul Husayn Dastgʻayb
| image              = File:Abdul-Hussein Dastghaib - 1979.jpg
| caption            = 
| religion           = [[Usuli]] [[Oʻn ikkilik]] [[Shia Islom]]
| location           = Sheroz, Eron
| title              = [[Katta Oyatulloh]]
| ordination         = 
| post               = [[Katta Oyatulloh]]
| birth_date         = {{birth date|1913|12|08}}
| birth_place = [[Sheroz]], [[Eron]]
| death_place = Sheroz, Eron
| death_date = {{death date and age|1981|12|11|1913|12|08}}
| death_cause = Portlash
| resting_place = [[Imam Ali masjidi]]
| spouse =
| children =
| father = Seyid Muhammad Toqiy
}}
'''Abdul Husayn Dastgʻayb''' ({{lang-fa|عبدالحسین دستغیب — Abdul Hussayn Dastgʻayb}} 1913-yil 8-dekabr — 1981-yil 11-dekabr) — eronlik siyosiy faol, diniy olim, tasavvufshunos. U juma namoziga imom etib tayinlangan va [[Eron Oliy Rahbari|oliy]] rahnamoning Sherozdagi vakillaridan biri. U mujtahid (diniy-siyosiy faol), arab tili, ilohiyot, nozil matnlar va fiqh asoslari (Usul al-fiqh) boʻyicha mutaxassis edi. 1981-yilda Eron xalq mujohidi tomonidan oʻldirilgan.
== Biografiyasi ==
Dastgʻaybning otasi, boshlangʻich taʼlim muallimi Seyid Muhammad Toqiy 11-12 yoshlarida vafot etgan. Dastlabki taʼlimni otasidan olgan Abdul Husayn, uning [[Oʻlim|oʻlimidan]] keyin [[Sheroz|tahsilini Sherozda]], soʻngra [[Najaf|Najafda]] davom ettirdi. Eronga qaytgach, u jiddiy siyosiy faoliyatga kirishdi&lt;ref name=&quot;tebyan&quot; /&gt;.

== Siyosiy faoliyati ==

=== Eron inqilobidan oldin ===
[[Pahlaviylar|Pahlaviylar sulolasi]] davrida siyosiy muxolif boʻlgan. U hukumat siyosatini tanqid qilgani uchun qamoqqa tashlangan hamda hukmron rejim tomonidan [[Eron|Eronni]] tark etishga majbur qilingan, &lt;ref name=&quot;tasnimnews&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=A description of the life of Ayatollah Dashegib|url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/09/20/938941/%D8%B4%D8%B1%D8%AD%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%BA%DB%8C%D8%A8|ish=tasnim}}&lt;/ref&gt; 1962-yilda ([[Eron inqilobi|inqilobdan]] uch yil oʻtib) yana qaytib keldi &lt;ref name=&quot;hawzah&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=martyrdom of Ayatullah Dashegib |url=https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3282/5126/46388}}&lt;/ref&gt; U [[Ruhulloh Xumayniy|Ruhulloh Humayniyni]] qoʻllab-quvvatladi va rejimga qarshi siyosiy faoliyatni davom ettirdi&lt;ref name=&quot;tarikhirani&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ayatollah Dasheghib was martyred|url=http://tarikhirani.ir/fa/events/3/EventsDetail/468/|qaralgan sana=2022-10-20|arxivsana=2017-05-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170509161022/http://tarikhirani.ir/fa/events/3/EventsDetail/468}}&lt;/ref&gt;. 1963-yil 5-iyunda hibs qilinib, Tehronga surgun qilindi, 1964-yilda esa yana qoʻlga olinib, uchinchi marta surgunga yuborildi. U [[Sheroz]] aholisining pahlaviylarga qarshi kurashda yetakchisi edi. 1977-yilda rejim uni uy qamogʻiga oldi, ammo odamlarning munosabati tufayli qoʻyib yuborishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;navideshahed2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://navideshahed.com/en/news/7431/the-martyrdom-of-ayatollah-dastgheib|sarlavha=The Martyrdom of Ayatollah Dastgheib|sana=11 December 2013|ish=The Cultural website of Matyrdom and Sacrifice|kirish sanasi=27 December 2018|qaralgan sana=2022-12-15|arxivsana=2022-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221020072506/https://navideshahed.com/en/news/7431/the-martyrdom-of-ayatollah-dastgheib}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;farsnews&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Strange sleep of Ayatollah Dashegib before the martyrdom|url=https://www.farsnews.com/news/13940915001363/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%BA%DB%8C%D8%A8-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA|ish=farsnews|qaralgan sana=2022-10-20|arxivsana=2019-04-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190402150129/https://www.farsnews.com/news/13940915001363/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%BA%DB%8C%D8%A8-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA}}&lt;/ref&gt;. Sherozda shoh rejimiga qarshi ommaviy namoyishlar paytida odamlar qirgʻin qilinganidan keyin u takror hibsga olindi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Fischer|first=Michael M. J.|title=Iran: From Religious Dispute to Revolution|publisher=University of Wisconsin Press|edition=2nd, With a new introduction|date=June 1, 2003|isbn=978-0299184742|page=195-197|url=https://books.google.com/books?id=QzDMzTWRnFIC&amp;dq=Public+Demonstrations+about+Shiraz+art+festival+1977&amp;pg=PA196}}&lt;/ref&gt;.

=== Eron inqilobidan keyin ===
Dastgʻayb juma namozining imom-xatibi va Sherozdagi oliy rahnamoning vakili &lt;ref name=&quot;nytimes&quot; /&gt; etib tayinlangan, arab tili, ilohiyot, nozil matnlar va fiqh (usul al-fiqh) asoslari boʻyicha mutaxassis boʻlgan mujtahid edi&lt;ref name=&quot;tebyan&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://english.tebyan.net/newindex.aspx?pid=26769|sarlavha=Seyed Abdol-Hossain Dastgheib|sana=29 December 2004|ish=Tebyan|kirish sanasi=27 December 2018|qaralgan sana=2022-12-15|arxivsana=2023-02-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230206084006/https://english.tebyan.net/newindex.aspx?pid=26769}}&lt;/ref&gt;. Mutaxassislar majlisida Fors xalqining vakili edi&lt;ref name=&quot;navideshahed&quot; /&gt;

== Ustozlari ==

* Abu-l-Hasan al-Isfahoniy
* Ogʻa Ziyo Addin Arogʻiy
* Ali Tabatabaiy
* Muhammad Kozim Sheroziy (axloq va tasavvufdan ustozi)
* Muhammad Javod Ansoriy Hamadoniy
* Seyid Mirzo Estahbahonatiy

== Kitoblari ==
U quyidagi kitoblarni yozgan&lt;ref name=&quot;navideshahed&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://navideshahed.com/en/news/85028/index-of-memories-of-martyr-ayatollah-dastgheib|sarlavha=Index of memories of martyr Ayatollah Dastgheib|sana=17 December 2007|ish=The Cultural website of Martyrdom and Sacrifice|kirish sanasi=27 December 2018|qaralgan sana=2022-12-15|arxivsana=2022-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221020072505/https://navideshahed.com/en/news/85028/index-of-memories-of-martyr-ayatollah-dastgheib}}&lt;/ref&gt;..
{{Div col}}
# Everlasting heaven
# Certain role
# Faith
# Resurrection
# Sermon of shabarieh
# Hosseini uprising
# Great sins
# Humble prayers
# Great Fatemeh Zahra and Zeinab
# Ascension to heaven
# Prophecy
# Heart of Quran
# Introduction from the Quran
# Another world
# Islamic behavior
# questions
# Secrecy of the Quran
# Office of Imam (Imamate)
# Truth from Quran
# Eternity
# Friday sermons
# Pure heart
# Manners from the Quran
# Unitarianism
# Fantastic stories
# Sayed-Ol-Shohada
{{Div col end}}

== Oʻlim ==
1981-yil 11-dekabrda Dastgʻayb va yetti nafar hamrohi juma namozini oʻqish uchun masjidga ketayotganlarida portlash oqibatida halok boʻldilar&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nytimes.com/1981/12/12/world/no-headline-129122.html|sarlavha=Aide to Khomeini Killed by a Bomb|sana=12 December 1981|ish=New York Times|kirish sanasi=27 December 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=Rt4vCgAAQBAJ&amp;dq=Ayatollah+Abdol-Hossein+Dastgheib&amp;pg=PA370|title=Terrorism in the 20th Century: A Narrative Encyclopedia from the Anarchists, Through the Weathermen, to the Unabomber|last=Nash|first=Jay Robert|publisher=M. Evans and Company, 1998|year=1998|isbn=9780871318558|location=|pages=370}}&lt;/ref&gt;. Bu harakat uchun javobgarlikni Eron xalq mujohidlari oʻz zimmasiga oldi&lt;ref name=&quot;nytimes&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Suicide terror of People's Mujahedin of Iran|url=https://www.farsnews.com/printnews/13930523000394|ish=farsnews}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
Fayl:Abdul-Hussein Dastghaib and Ali Khamenei - 1981.jpg|Abdul Husayn Dastgʻayb (chapda) va Prezident Ali Xomanaiy (oʻngda)
Fayl:Abdul-Hussein Dastghaib - 1979.jpg|1979-yilgi Konstitutsiya uchun Ekspertlar Assambleyasi a'zosi
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==

* [[Besh shahidlar]]
* [[Shahid Avval]]
* [[Shahid Taniy]]
* [[Shahid Salis]]
* [[Shahid Rabay]]
* [[Shahid Xamis]]
* [[Muhammad at-Tijoniy]]

== Manbalar ==
{{Manbalar|33em}}
[[Turkum:1946-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1860-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Eron inqilobi]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>9pbn5wc5tln2jvvoa1uez2t4dn51prj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ag'dam masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>892667</id>
    <revision>
      <id>6156071</id>
      <parentid>6147240</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:03:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8501" sha1="kmzpfrdlvomj7xb64zecbqax9011qsv" xml:space="preserve">{{merge|Agdam masjidi}} 
'''Agdam masjidi''' ( {{Lang-az|Ağdam məscidi}}   ) yoki '''Juma masjidi''' ( {{Lang-az|Cümə məscidi}}   ) — [[Ozarbayjon|Ozarbayjonning]] [[Agʻdam|Agʻdam]] tumanida joylashgan arvoh shaharchasidagi masjid. &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Paul |first=Amanda |date=17 May 2011 |title=Agdam -- an Azerbaijani ghost town |work=[[Today's Zaman]] |url=http://www.todayszaman.com/columnist/amanda-paul/agdam-an-azerbaijani-ghost-town_244251.html |url-status=dead |access-date=2015-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151223022213/http://www.todayszaman.com/columnist/amanda-paul/agdam-an-azerbaijani-ghost-town_244251.html |archive-date=2015-12-23}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Qurilishi ===
Masjid meʼmor Karbalayi Safixon Qorabogʻiy tomonidan 1868—1870- yillarda [[Qorabogʻ]] mintaqasidagi masjidlar uchun xos uslubda qurilgan boʻlib, ikki qavatli galereyadagi tosh ustunlar boʻlinishi va gumbazli shiftlardan foydalanishni oʻz ichiga olgan holda bunyod etilgan. Bu uslubdagi masjidlarga Barda masjidi, Shushadagi Yuxari Govhar ogʻa masjidi, Fuzuli shahridagi masjid va Horadiz qishlogʻida joylashgan masjid kiradi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.bakililar.az/ca/history/khristark.html|nashriyot=Bakilililar.az|qaralgan sana=26 July 2010|til=ru|sarlavha=arxiv nusxasi|arxivsana=2002-09-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20020921030551/http://www.bakililar.az/ca/history/khristark.html}}&lt;/ref&gt;

=== Armaniston istilosi ===
Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi paytida Agʻdam Ozarbayjon qoʻshinlari tomonidan Stepanakertdagi arman aholisiga BM-21 Grad uzoq masofali raketalarini otish uchun ishlatilgan. &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Rachel Denber|title=Bloodshed in the Caucasus: Escalation of the Armed Conflict in Nagorno Karabakh|date=1992|publisher=[[Human Rights Watch]]|page=13|isbn=9781564320810|url=https://books.google.com/books?id=ywAU3VomIpkC&amp;pg=PA13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Denber|first=Rachel|title=Bloodshed in the Caucasus: Indiscriminate Bombing and Shelling by Azerbaijani Forces in Nagorno Karabakh|date=July 1993|publisher=Human Rights Watch/Helsinki|pages=17–18|url=https://www.hrw.org/sites/default/files/reports/USSR2937.PDF}}&lt;/ref&gt; Keyinchalik Agʻdam arman kuchlari nazoratiga oʻtdi. Qoʻlga olingandan soʻng, guvohlarning soʻzlariga koʻra, shahar talon-toroj qilingan, vayron qilingan va yoqib yuborilgan. &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|first=Лилия|last=Гурьянова|title=Мёртвая зона. Города-призраки|language=ru|publisher=Вектор|date=2006|location=Saint Petersburg|page=113|isbn=5-9684-0495-7}}&lt;/ref&gt; Agʻdamdagi yagona bino boʻlgan Agʻdam masjidi graffiti bilan buzib tashlangan va qoramol,  choʻchqalar uchun otxona sifatida ishlatilgan. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Azerbaijani leader hails handover of region ceded by Armenia|url=https://apnews.com/article/azerbaijan-handover-region-armenia-2d0d88c012fdd16732cecd35d134cabf|qaralgan sana=2022-05-24|ish=AP NEWS|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimesonlybuilding&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=[[Carlotta Gall]] and Anton Troianovski|sana=11 December 2020|sarlavha=After Nagorno-Karabakh War, Trauma, Tragedy and Devastation|url=https://www.nytimes.com/2020/12/11/world/europe/nagorno-karabakh-armenia-azerbaijan.html|qaralgan sana=12 December 2020|ish=[[The New York Times]]|iqtibos=The graceful 19th-century central mosque is the only building left standing in Aghdam. Defiled by Armenian graffiti, it was used as a cowshed.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=&lt;!--Not stated--&gt;|sana=28 November 2020|sarlavha=Nagorno-Karabakh: Tough rebuilding ahead for devastated city of Agdam|url=https://www.france24.com/en/europe/20201128-nagorno-karabakh-tough-rebuilding-ahead-for-devastated-city-of-agdam|qaralgan sana=12 December 2020|ish=france24.com|nashriyot=[[France 24]]|iqtibos=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Azerbaijani leader hails handover of region ceded by Armenia|url=https://apnews.com/article/azerbaijan-handover-region-armenia-2d0d88c012fdd16732cecd35d134cabf|qaralgan sana=2022-05-23|ish=AP NEWS|til=en}}&lt;/ref&gt; &quot;Masjidlarni cho'chqaxonaga aylantirgan vahshiy armanlar&quot; haqidagi hikoya [[Togʻli Qorabogʻdagi qurolli toʻqnashuv (2020)|2020 yilgi Togʻli Qorabogʻ urushi]] oldidan Ozarbayjonda safarbarlikning muhim tarkibiy qismiga aylanadi. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gamaghelyan|first1=Philip|last2=Rumyantsev|first2=Sergey|date=2021|title=The road to the Second Karabakh War: the role of ethno-centric narratives in the Nagorno-Karabakh conflict|journal=Caucasus Survey|volume=9|issue=3|page=329|doi=10.1080/23761199.2021.1932068}}&lt;/ref&gt;

2009-yilda [[Togʻli Qorabogʻ Respublikasi|Artsax Respublikasi]] islom yodgorliklarini saqlab qolish boʻyicha chora-tadbirlarni moliyalashtirishni boshladi. Artsax rasmiylariga koʻra, Agʻdam masjidi atrofi 2010-yilda vayronalardan tozalanib, devor bilan oʻralgan &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=17 November 2010|sarlavha=Works on preservation of Muslim cultural heritage in Nagorno-Karabakh underway|url=https://news.am/eng/news/38354.html|ish=news.am|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150402094035/http://news.am/eng/news/38354.html|arxivsana=2015-04-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Armenian Karabakh Official Says Mosques Being Repaired|url=https://www.rferl.org/a/Armenian_Karabakh_Officials_Says_Mosques_Being_Repaired/2223517.html|ish=RadioFreeEurope/RadioLiberty}}&lt;/ref&gt; 2011-yilda Agʻdamga tashrif buyurgan [[Ozodlik radiosi]] jurnalisti Stepan Lohr tomisiz masjid suratlarini e’lon qildi va u “bir paytlar ulug‘vor bo‘lgan Agʻdam masjidining qarovsiz va buzilgan ichki qismi” deb ta’rifladi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=No-Man's-Land: Inside Azerbaijan's Ghost City Of Agdam Before Its Recapture|url=https://www.rferl.org/a/inside-agdam-the-ghost-city-of-the-caucasus-after-1990s-conflict/30966555.html|qaralgan sana=2022-05-24|ish=RadioFreeEurope/RadioLiberty|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery heights=&quot;125&quot; class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Armaniston istilosi davridagi Agdam masjidi&quot;&gt;
Fayl:Aghdam Azeri Mosque.jpg|Masjidning ichki ko'rinishi 2000-yil
Fayl:Transkraina71.JPG|Masjidga kirish 2013-yil
Fayl:Agdam Mosque2018-8.jpg|2018-yilda masjidning [[Mihrab|mehrob]]&lt;nowiki/&gt;i
Fayl:Agdam Mosque2018-15.jpg|2018-yilda umumiy ko'rinish va atrofdagi landshafti
&lt;/gallery&gt;

== Ikkinchi Togʻli Qorabogʻ urushidan keyin ==
Ozarbayjon [[Togʻli Qorabogʻdagi qurolli toʻqnashuv (2020)|Ikkinchi Togʻli Qorabogʻ urushida]] gʻalaba qozonganidan soʻng, [[Tog‘li Qorabog‘ sulh bitimi (2020)|2020-yil 20-noyabrda Togʻli Qorabogʻda sulh bitimi asosida]] Agʻdam tumanini qaytarib oldi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Armenia hands over Aghdam to Azerbaijan as part of Nagorno-Karabakh ceasefire|url=https://www.france24.com/en/europe/20201120-armenia-hands-over-aghdam-to-azerbaijan-as-part-of-nagorno-karabakh-ceasefire|ish=France 24|qaralgan sana=24 April 2022|sana=20 November 2020}}&lt;/ref&gt; 3 kundan keyin prezident [[İlham Əliyev|Ilhom Aliyev]] va birinchi xonim [[Mehribon Aliyeva]] shahar vayronalari va Agʻdam masjidini ziyorat qildi. Aliyev masjidga [[Makka|Makkadan]] [[Qurʼon|Qur’on]] sovg‘a qildi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=President Aliyev presents Holy Quran he brought from Mecca to Aghdam mosque|url=https://en.trend.az/azerbaijan/politics/3339296.html|ish=Trend.Az|qaralgan sana=24 April 2022|sana=24 November 2020}}&lt;/ref&gt;

Agʻdam Ozarbayjonga qaytarilgandan soʻng, 28 yil ichida birinchi [[juma namozi]] masjidning soʻnggi imomi va Ozarbayjon askarlari tomonidan masjidda oʻqildi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.trtworld.com/asia/nagorno-karabakh-azerbaijan-enters-aghdam-district-handed-over-by-armenia-41639|sarlavha=Nagorno-Karabakh: Azerbaijan enters Aghdam district handed over by Armenia|ish=Nagorno-Karabakh: Azerbaijan enters Aghdam district handed over by Armenia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.geo.tv/latest/319891-mosque-partially-destroyed-during-armenian-occupation-comes-alive-after-27-years|sarlavha=Mosque partially destroyed during Armenian occupation comes alive after 27 years|ish=www.geo.tv}}&lt;/ref&gt;

== Yana qarangki ==

* [[Ozarbayjon madaniyati]]

== Manbalar ==
{{Coord|39|59|N|46|56|E|region:AZ_type:landmark_source:kolossus-dewiki|display=title}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Coord|39|59|N|46|56|E|region:AZ_type:landmark_source:kolossus-dewiki|display=title}}
{{Commons turkum}}{{Ozarbayjon masjidlari}}
[[Turkum:Ozarbayjondagi masjidlar]]</text>
      <sha1>kmzpfrdlvomj7xb64zecbqax9011qsv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chindovul (Kosonsoy tumani)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>896457</id>
    <redirect title="Chindavul" />
    <revision>
      <id>6155640</id>
      <parentid>5493002</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:29:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Andre Engels</username>
        <id>14</id>
      </contributor>
      <comment>[[Chindavul]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6155640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="9fdl0he7zw1kh0stpd34nx5x8pd8wht" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Chindavul]]</text>
      <sha1>9fdl0he7zw1kh0stpd34nx5x8pd8wht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdur Rahmon ibn Yusuf Mangera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>897548</id>
    <revision>
      <id>6156005</id>
      <parentid>3767699</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T21:39:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6522" sha1="fsk6ape9cooia3au5j8ptoflh8d6t0v" xml:space="preserve">{{Akademik bilgiqutisi
|honorific_prefix = '''Dr. Muftiy''' 
| name= Abdur Rahmon ibn Yusuf Mangera
|tasvir = Abdur Rahman ibn Yusuf Mangera.jpg
|tagyozuv = Mangera (2022-yil)
| main_interests= [[Hadis]], [[Fiqh]]
| notable_works= ''Fiqh al-Imam: Key Proofs in Hanafi Fiqh''
|module =
|thesis_title = A Critical Edition of Abū’l-Layth al-Samarqandī's Nawāzil
|thesis_url = https://eprints.soas.ac.uk/17840/
|thesis_year = 2013
|doctoral_advisor = Abdul Al-Matroudi
|website={{URL|https://www.zamzamacademy.com/}} {{URL|https://whitethreadinstitute.org}}
{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi|child =yes 
| birth_date        = {{birth year and age |1974}}
| alma_mater= {{bulleted list|[[Dorul ulum Buriy]]|[[Dorul ulum Zakariyya]]|[[Mazohir ulum]]|[[Rand Afrikaans universiteti]]| [[SOAS London universiteti]]}}
|religion= [[Islom]]
|denomination=[[Sunniy]]
|jurisprudence=[[Hanafiylik|Hanafiy]]
|creed=[[Moturidiylik]]
|founder = Whitethread instituti and ZamZam Academy
|region = [[Birlashgan Qirollik]]
}}
}}
'''Abdur Rahmon ibn Yusuf Mangera''' (1974-yilda tugʻilgan) — [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] islom olimi, muallif, Whitethread instituti va Zamzam akademiyasining asoschisi. ''Fiqh al-Imam'' ({{lang-uz|Fiqh al-imom}}) va ''Healthy Muslim Marriage'' ({{lang-uz|Sog‘lom musulmon nikohi}}) kitoblarini yozgan. [[Qirollik Islom strategik tadqiqotlar markazi]] tomonidan tuzilgan [[500 ta eng nufuzli musulmonlar]]ning 2020-yilgi nashrida qayd etilgan.

== Biografiyasi ==

Mangera [[Dorul ulum Buriy]]ni tamomlagan va [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]dagi [[Darul ulum Zakariyya]]da, so‘ngra Hindistonning [[Saharonpur]] shahridagi [[Mazohir ulum]]da [[fatvo|ifto]] boʻyicha o‘qigan. Yoxannesburgdagi [[Rand Afrikaans universiteti]]da [[sanʼat bakalavri]] darajasini, [[SOAS London universiteti]]da [[islomshunoslik]] boʻyicha [[sanʼat magistri|magistr]] va PhD darajasini olgan&lt;ref name=&quot;rayyan&quot;&gt;{{cite web |title=Mufti Abdur-Rahman ibn Yusuf Mangera |url=https://rayyaninstitute.com/instructors/mufti-abdur-rahman-ibn-yusuf/ |website=rayyaninstitute.com |accessdate=8 May 2019 |archive-date=19 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419070149/https://rayyaninstitute.com/instructors/mufti-abdur-rahman-ibn-yusuf/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wtpress&quot;&gt;{{cite web |title=Abdur-Rahman ibn Yusuf |url=http://www.whitethreadpress.com/shaykh-abdur-rahman-ibn-yusuf/ |website=www.whitethreadpress.com |accessdate=8 May 2019 |archive-date=8 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508170958/http://www.whitethreadpress.com/shaykh-abdur-rahman-ibn-yusuf/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;zamzam1&quot;&gt;{{cite web |title=Dr. Mufti Abdur-Rahman Ibn Yusuf Mangera |url=https://www.zamzamacademy.com/about-us/teachers/dr-mufti-abdur-rahman-ibn-yusuf-mangera/ |website=ZamZam Academy |accessdate=7 May 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tafsir&quot;&gt;{{cite web |title=Mufti Abdur-Rahman Ibn Yusuf |url=http://tafsir.io/scholars/mufti-abdur-rahman |website=Tafsir.io |accessdate=8 May 2019 |arxivsana=2019-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190508171435/http://tafsir.io/scholars/mufti-abdur-rahman }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;albalagh&quot;&gt;{{cite web |title=Dr. Mufti Abdur-Rahman Ibn Yusuf Mangera |url=https://www.albalaghacademy.com/instructors/dr-mufti-abdur-rahman-ibn-yusuf-mangera/ |website=www.albalaghacademy.com |accessdate=8 May 2019 |arxivsana=2019-04-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190419062954/https://www.albalaghacademy.com/instructors/dr-mufti-abdur-rahman-ibn-yusuf-mangera/ }}&lt;/ref&gt;. [[Habib ar-Rahmon al-Azmiy]] (shogirdi Zayn al-Obidin orqali), [[Abul Hasan Ali Hasani Nadwi]], Muhammad al-Avvoma va [[Muhammad Yunus Jaunpuriy]]dan hadislarni yetkazgan&lt;ref name=&quot;zamzam1&quot; /&gt;.

Mangera Whitethread instituti va ZamZam akademiyasini tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;albalagh&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;aboutzamzam&quot;&gt;{{cite web |title=ABOUT ZAMZAM ACADEMY |url=https://www.zamzamacademy.com/ |website=ZamZam Academy |accessdate=7 May 2019}}&lt;/ref&gt;. „[[Eng nufuzli 500 musulmon]]“ jurnalining 2020-yilgi nashrida qayd etilgan&lt;ref name=&quot;muslim500&quot;/&gt;. 2013-yilda Kembrij musulmon kollejida va 2016-yilda Iordaniyaning Amman shahridagi [[Qirollik Aal al-Bayt islomiy tadqiqot instituti]]da faxriy stipendiya bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;zamzam2&quot;&gt;{{cite web |title=Dr. Mufti Abdur-Rahman Ibn Yusuf Mangera |url=https://www.zamzamacademy.com/about-us/teachers/dr-mufti-abdur-rahman-ibn-yusuf-mangera/ |website=ZamZam Academy |accessdate=12 May 2019}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilda Mangera [[Kashmir universiteti]]ning chaqiriqlar majmuasida [[Dorul ulum Rahimiyya]] tomonidan tashkil etilgan Imom Abu Hanifa konferensiyasida nutq soʻzlash uchun [[Kashmir]]ga borgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.greaterkashmir.com/news/srinagar/dar-ul-uloom-raheemiya-organizes-conference/|title=Dar-ul-Uloom Raheemiya organizes conference|date=9 May 2016|website=Greater Kashmir}}&lt;/ref&gt;.

== Adabiy asarlari ==

Mangera quyidagi kitoblar muallifi:

* ''Fiqh al-Imam: Key Proofs in Hanafi Fiqh'' (1996)
* ''Prayers for Forgiveness: Seeking Spiritual Enlightenment through Sincere Supplication'' (2004)
* ''Provisions for the Seekers'' (2005), ([[Oshiq Ilohi Bulandshahriy]]ning „Zad at-Tolibin“ asarining tarjimasi va sharhi.).
* Co-authored ''Reflections of Pearls'' (2005)
* ''[[Imomi Aʼzam|Imom Abu Hanifa]]'s Al-Fiqh al-Akbar Explained'' (2007)
* ''Salat &amp; Salam: In Praise of Allah’s Most Beloved'' (2007), Muhammad paygʻambarga salovot va salomlar qoʻllanmasi
* ''Imaam Ghazali’s Beginning of Guidance'' (Bidayah al-Hidaya) (2010)
* ''A Critical Edition of Abū’l-Layth al-Samarqandī's Nawāzil'' (PhD tezis, 2013)&lt;ref name=&quot;phd&quot;&gt;{{cite thesis|title=A critical edition of Abū 'l-Layth al-Samarqandī's Nawāzil.|url=https://eprints.soas.ac.uk/17840/|website=SOAS, University of London|year=2013|doi=10.25501/SOAS.00017840|accessdate=7 May 2019|last1=Mangera|first1=Abdur-Rahman|type=phd|arxiv-sana=2019-05-07|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20190507175338/https://eprints.soas.ac.uk/17840/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ''Healthy Muslim Marriage: Unlocking The Secrets to Ultimate Bliss'' &lt;ref name=&quot;muslim500&quot;&gt;{{cite book |title=The 500 Most Influential Muslims |publisher=Royal Islamic Strategic Studies Centre |page=124, 235 |edition=2020 |url=https://www.themuslim500.com/wp-content/uploads/2019/10/TheMuslim500-2020-low.pdf |accessdate=15 April 2020}}&lt;/ref&gt;


== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Hanafiylar]]
[[Turkum:1974-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>fsk6ape9cooia3au5j8ptoflh8d6t0v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>901240</id>
    <revision>
      <id>6156040</id>
      <parentid>6073453</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Final */</comment>
      <origin>6156040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12536" sha1="lkb67y5s0tmk4mz0lafofii0wiy7o15" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musoboqa|tourney_name=Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|year=|yearr=|other_titles=|image=|size=|alt=|caption=|city=|country=|dates=[[Mart]] – [[Avgust]] [[2011]]|num_teams=|confederations=|associations=|venues=|cities=|champion=|champion_other=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor ]]|count=|second=|second_other=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf ]]|third=|third_other=|fourth=|fourth_other=|matches=47|goals=124|attendance=|top_scorer=|player=|young_player=|prevseason=[[Futbol boʻyicha 2010-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2010]]|nextseason=[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2012]]}}
'''Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2011-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan turnir. Saralash tizimi boʻyicha oʻtkazildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1726 |sarlavha=O`zbekiston Kubogiga qur`a tashlanadi |sana=23.02.2011}}&lt;/ref&gt;. Final uchrashuvi [[2011]][[13-noyabr|-yil 13-noyabr kuni]] Toshkentdagi „[[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor“ stadionida]] [[Toshkent|Toshkentning]] [[Paxtakor (futbol klubi)|&quot;Paxtakor&quot;]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „Paxtakor“ 11-marta kubok sohibiga aylandi.

== Dastlabki bosqich ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;300&quot; |Juftliklar
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''sanasi'''&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;17-aprel&lt;/small&gt;
|-
| [[Alanga (futbol klubi)|'''Yerqoʻrgʻon''']] '''(Koson)''' – [[Registon (futbol klubi)|Registon (Samarqand)]]
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Jomboy (futbol klubi)|Jomboy]] – '''[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|}

== 1/16 final ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;320&quot; |Juftliklar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/m/news/view/1854 |sarlavha=«Алмалык» и «Бухара» сходят с дистанции |sana=29.04.2011}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''sanasi'''&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;28-aprel&lt;/small&gt;
|-
| Xiva – '''[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:3
| align=&quot;center&quot; |&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1856 |sarlavha=1/8 final ishtirokchilarining nomi aniq |sana=02.05.2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;29-aprel&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''[[Alanga (futbol klubi)|Yerqoʻrgʻon]] (Koson)''' – Olmaliq
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Aral samali|Jayhun]] (Nukus) – '''[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (Jizzax)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:2
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]''' – [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (Urganch)
| align=&quot;center&quot; | 2:0
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] – '''[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] (Muborak)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Gʻallakor-Avtomobilchi (futbol klubi)|Dinamo-Gʻallakor]] ([[Gʻallaorol tumani|Gʻallaoral]]) – '''[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 2:5
| align=&quot;center&quot; |
|-
| Oqtepa (Toshkent) – '''[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] (Bekobod)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:2
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Spartak (futbol klubi, Toshkent)|Spartak]] (Toshkent) – '''[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:5
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Shoʻrchi-Lochin (futbol klubi)|Shoʻrchi-Lochin]] – '''[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al akademiyasi]] (Muborak) – '''[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (Fargʻona)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:2
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]] (Qarshi) – '''[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (Zarafshon)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:4
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''Imkon (Oltiariq)''' – [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
| align=&quot;center&quot; | 2:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|D'''inamo''']] '''([[Samarqand]])'''
| align=&quot;center&quot; | 1:4
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Chust-Paxtakor]] – '''[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (Namangan)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;30 aprel&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU-Osiyo (Toshkent)]] – '''Nasaf (Qarshi)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:3
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]] ([[Navoiy (shahar)|Navoiy]]) – '''[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (Gʻuzor)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:4
| align=&quot;center&quot; |
|}

== Turnir toʻplami ==
{{Play-off (mezbon-mehmon)|RD1-team01=Navbahor|RD1-score01-1=1|RD1-score01-2=0|RD1-score01-agg=|RD1-team02='''Shoʻrtan'''|RD1-score02-1=2|RD1-score02-2=3|RD1-score02-agg=|RD1-team03=Imkon-Oltiariq|RD1-score03-1=1|RD1-score03-2=1|RD1-score03-agg=|RD1-team04='''Dinamo-Samarqand'''|RD1-score04-1=0|RD1-score04-2=3|RD1-score04-agg=|RD1-team05='''Neftchi (Fargʻona)'''|RD1-score05-1=3|RD1-score05-2=2|RD1-score05-agg=|RD1-team06=Qizilqum (Zarafshon)|RD1-score06-1=0|RD1-score06-2=2|RD1-score06-agg=|RD1-team07='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD1-score07-1=3|RD1-score07-2=4|RD1-score07-agg=|RD1-team08=Andijon|RD1-score08-1=1|RD1-score08-2=1|RD1-score08-agg=|RD1-team09='''Soʻgʻdiyona (Jizzax)'''|RD1-score09-1=3|RD1-score09-2=2|RD1-score09-agg=|RD1-team10=Guliston|RD1-score10-1=0|RD1-score10-2=4|RD1-score10-agg=|RD1-team11='''Bunyodkor (Toshkent)'''|RD1-score11-1=5|RD1-score11-2=1|RD1-score11-agg=|RD1-team12=Yerqoʻrgʻon (Koson)|RD1-score12-1=0|RD1-score12-2=1|RD1-score12-agg=|RD1-team13='''Mashʼal (Muborak)'''|RD1-score13-1=2|RD1-score13-2=0|RD1-score13-agg=|RD1-team14=Lokomotiv (Toshkent)|RD1-score14-1=1|RD1-score14-2=0|RD1-score14-agg=|RD1-team15=Metallurg (Bekobod)|RD1-score15-1=0|RD1-score15-2=0|RD1-score15-agg=|RD1-team16='''Nasaf (Qarshi)'''|RD1-score16-1=1|RD1-score16-2=4|RD1-score16-agg=|RD2-team01='''Shoʻrtan'''|RD2-score01-1=4|RD2-score01-2=2|RD2-score01-agg=|RD2-team02=Dinamo (Samarqand)|RD2-score02-1=0|RD2-score02-2=3|RD2-score02-agg=|RD2-team03=Нефтчи (Фергана)|RD2-score03-1=0|RD2-score03-2=1|RD2-score03-agg=|RD2-team04='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD2-score04-1=1|RD2-score04-2=2|RD2-score04-agg=|RD2-team05=Soʻgʻdiyona (Jizzax)|RD2-score05-1=1|RD2-score05-2=0|RD2-score05-agg=|RD2-team06='''Bunyodkor (Toshkent)'''|RD2-score06-1=3|RD2-score06-2=2|RD2-score06-agg=|RD2-team07=Машъал (Мубарек)|RD2-score07-1=0|RD2-score07-2=0|RD2-score07-agg=|RD2-team08='''Nasaf (Qarshi)'''|RD2-score08-1=2|RD2-score08-2=1|RD2-score08-agg=|RD3-team01=Shoʻrtan|RD3-score01-1=1|RD3-score01-2=0|RD3-score01-agg=|RD3-team02='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD3-score02-1=1|RD3-score02-2=0|RD3-score02-agg=|RD3-team03=Bunyodkor (Toshkent)|RD3-score03-1=1|RD3-score03-2=0|RD3-score03-agg=(3)|RD3-team04='''Nasaf (Qarshi)'''|RD3-score04-1=0|RD3-score04-2=1|RD3-score04-agg=(4)|RD4-team01='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD4-score01=3|RD4-team02=Nasaf (Qarshi)|RD4-score02=1}}

== 1/8 final ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;300&quot; |Juftliklar
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''1-oʻyin'''&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''2-oʻyin'''&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;6-may&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;6-iyun&lt;/small&gt;
|-
| '''Bunyodkor (Toshkent)''' – Yerqoʻrgʻon (Koson)
| align=&quot;center&quot; | 5:0&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1869 |sarlavha=«Imkon-Oltiariq» ajablantirishda davom etmoqda |sana=10.05.2011}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; | 1:1
|-
|
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;25-iyun&lt;/small&gt;
|-
| Imkon (Oltiariq) – '''Dinamo (Samarqand)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; | 1:3
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;7-may&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''Soʻgʻdiyona (Jizzax)''' – Guliston klubi
| align=&quot;center&quot; | 3:0
| align=&quot;center&quot; | 2:4
|-
| '''Mash’al (Muborak)''' – Lokomotiv (Toshkent)
| align=&quot;center&quot; | 2:1
| align=&quot;center&quot; | 0:0
|-
|
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;24 -yun&lt;/small&gt;
|-
| „Metallurg“ (Bekobod) – '''Nasaf (Qarshi)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; | 0:4
|-
| '''Neftchi (Fargʻona)''' – Qizilqum (Zarafshon)
| align=&quot;center&quot; | 3:0
| align=&quot;center&quot; | 2:2
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;24-may&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;27-iyun&lt;/small&gt;
|-
| '''Paxtakor (Toshkent)''' – Andijon
| align=&quot;center&quot; | 3:1&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1904 |sarlavha=Hozircha ustunlik “Paxtakor” tomonida |sana=25.05.2011}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; | 4:1&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1978 |sarlavha=Barcha chorak finalchilar nomi aniqlandi |sana=28.06.2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;4-iyun&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;25-iyun&lt;/small&gt;
|-
| Navbahor (Namangan) – '''Shoʻrtan (Gʻuzor)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:2
| align=&quot;center&quot; | 0:3
|}

== 1/4 final ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;300&quot; |Juftliklar
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''1-oʻyin'''&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''2-oʻyin'''&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;28-iyun&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;2-iyul&lt;/small&gt;
|-
| Soʻgʻdiyona (Jizzax) – '''Bunyodkor (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:3
| align=&quot;center&quot; | 0:2
|-
|Mash’al (Muborak) '''- Nasaf (Qarshi)'''
|0-2
|0-1&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1989 |sarlavha=&quot;Bunyodkor&quot; va &quot;Nasaf&quot; yarim finalda |sana=04.07.2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;2-avgust&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;7-avgust&lt;/small&gt;
|-
| Neftchi (Fargʻona) – '''Paxtakor (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:1
| align=&quot;center&quot; | 0:0
|-
|
|
|&lt;small&gt;17-avgust&lt;/small&gt;
|-
|'''Shoʻrtan (Gʻuzor) -''' Dinamo (Samarqand)
|4-0
|2-3
|}

== 1/2 final ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;300&quot; |Juftliklar
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''1-oʻyin'''&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''2-oʻyin'''&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;2-avgust&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;17-avgust&lt;/small&gt;
|-
| Bunyodkor&quot; (Toshkent) – '''Nasaf (Qarshi)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; | Penalti. 3:4
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;28-sentyabr&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;18-oktyabr&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| Shoʻrtan (Gʻuzor) – '''Paxtakor (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:1
| align=&quot;center&quot; | 0:0
| align=&quot;center&quot; |
|}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20101223171301/http://www.the-uff.com/ Oʻzbekiston futbol federatsiyasi]
* [http://www.pfl.uz/ Oʻzbekiston Professional Futbol Ligasi]
* {{Veb manbasi|url=http://fcbunyodkor.com/ru.php/tournaments/seasons/2/7|nashriyot=fcbunyodkor.com|sarlavha=Кубок Узбекистана 2011|qaralgan sana=2013-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131203000536/http://fcbunyodkor.com/ru.php/tournaments/seasons/2/7|arxivsana=2013-12-03}}
* {{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/national/uzbekistan/cup/2011/s5831/final-stages/|nashriyot=soccerway.com|sarlavha=Кубок Узбекистана 2011}}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}{{UFT}}{{Paxtakor futbol klubi oʻyinlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>lkb67y5s0tmk4mz0lafofii0wiy7o15</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156042</id>
      <parentid>6156040</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:20:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 1/4 final */</comment>
      <origin>6156042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16236" sha1="cwnoeubs3g4485at7mp6lhey1ivv2i6" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musoboqa|tourney_name=Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|year=|yearr=|other_titles=|image=|size=|alt=|caption=|city=|country=|dates=[[Mart]] – [[Avgust]] [[2011]]|num_teams=|confederations=|associations=|venues=|cities=|champion=|champion_other=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor ]]|count=|second=|second_other=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf ]]|third=|third_other=|fourth=|fourth_other=|matches=47|goals=124|attendance=|top_scorer=|player=|young_player=|prevseason=[[Futbol boʻyicha 2010-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2010]]|nextseason=[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2012]]}}
'''Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2011-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan turnir. Saralash tizimi boʻyicha oʻtkazildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1726 |sarlavha=O`zbekiston Kubogiga qur`a tashlanadi |sana=23.02.2011}}&lt;/ref&gt;. Final uchrashuvi [[2011]][[13-noyabr|-yil 13-noyabr kuni]] Toshkentdagi „[[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor“ stadionida]] [[Toshkent|Toshkentning]] [[Paxtakor (futbol klubi)|&quot;Paxtakor&quot;]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „Paxtakor“ 11-marta kubok sohibiga aylandi.

== Dastlabki bosqich ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;300&quot; |Juftliklar
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''sanasi'''&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;17-aprel&lt;/small&gt;
|-
| [[Alanga (futbol klubi)|'''Yerqoʻrgʻon''']] '''(Koson)''' – [[Registon (futbol klubi)|Registon (Samarqand)]]
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Jomboy (futbol klubi)|Jomboy]] – '''[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|}

== 1/16 final ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;320&quot; |Juftliklar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/m/news/view/1854 |sarlavha=«Алмалык» и «Бухара» сходят с дистанции |sana=29.04.2011}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''sanasi'''&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;28-aprel&lt;/small&gt;
|-
| Xiva – '''[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:3
| align=&quot;center&quot; |&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1856 |sarlavha=1/8 final ishtirokchilarining nomi aniq |sana=02.05.2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;29-aprel&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''[[Alanga (futbol klubi)|Yerqoʻrgʻon]] (Koson)''' – Olmaliq
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Aral samali|Jayhun]] (Nukus) – '''[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (Jizzax)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:2
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]''' – [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (Urganch)
| align=&quot;center&quot; | 2:0
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] – '''[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] (Muborak)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Gʻallakor-Avtomobilchi (futbol klubi)|Dinamo-Gʻallakor]] ([[Gʻallaorol tumani|Gʻallaoral]]) – '''[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 2:5
| align=&quot;center&quot; |
|-
| Oqtepa (Toshkent) – '''[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] (Bekobod)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:2
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Spartak (futbol klubi, Toshkent)|Spartak]] (Toshkent) – '''[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:5
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Shoʻrchi-Lochin (futbol klubi)|Shoʻrchi-Lochin]] – '''[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al akademiyasi]] (Muborak) – '''[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (Fargʻona)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:2
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]] (Qarshi) – '''[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (Zarafshon)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:4
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''Imkon (Oltiariq)''' – [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
| align=&quot;center&quot; | 2:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|D'''inamo''']] '''([[Samarqand]])'''
| align=&quot;center&quot; | 1:4
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Chust-Paxtakor]] – '''[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (Namangan)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;30 aprel&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU-Osiyo (Toshkent)]] – '''Nasaf (Qarshi)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:3
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]] ([[Navoiy (shahar)|Navoiy]]) – '''[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (Gʻuzor)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:4
| align=&quot;center&quot; |
|}

== Turnir toʻplami ==
{{Play-off (mezbon-mehmon)|RD1-team01=Navbahor|RD1-score01-1=1|RD1-score01-2=0|RD1-score01-agg=|RD1-team02='''Shoʻrtan'''|RD1-score02-1=2|RD1-score02-2=3|RD1-score02-agg=|RD1-team03=Imkon-Oltiariq|RD1-score03-1=1|RD1-score03-2=1|RD1-score03-agg=|RD1-team04='''Dinamo-Samarqand'''|RD1-score04-1=0|RD1-score04-2=3|RD1-score04-agg=|RD1-team05='''Neftchi (Fargʻona)'''|RD1-score05-1=3|RD1-score05-2=2|RD1-score05-agg=|RD1-team06=Qizilqum (Zarafshon)|RD1-score06-1=0|RD1-score06-2=2|RD1-score06-agg=|RD1-team07='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD1-score07-1=3|RD1-score07-2=4|RD1-score07-agg=|RD1-team08=Andijon|RD1-score08-1=1|RD1-score08-2=1|RD1-score08-agg=|RD1-team09='''Soʻgʻdiyona (Jizzax)'''|RD1-score09-1=3|RD1-score09-2=2|RD1-score09-agg=|RD1-team10=Guliston|RD1-score10-1=0|RD1-score10-2=4|RD1-score10-agg=|RD1-team11='''Bunyodkor (Toshkent)'''|RD1-score11-1=5|RD1-score11-2=1|RD1-score11-agg=|RD1-team12=Yerqoʻrgʻon (Koson)|RD1-score12-1=0|RD1-score12-2=1|RD1-score12-agg=|RD1-team13='''Mashʼal (Muborak)'''|RD1-score13-1=2|RD1-score13-2=0|RD1-score13-agg=|RD1-team14=Lokomotiv (Toshkent)|RD1-score14-1=1|RD1-score14-2=0|RD1-score14-agg=|RD1-team15=Metallurg (Bekobod)|RD1-score15-1=0|RD1-score15-2=0|RD1-score15-agg=|RD1-team16='''Nasaf (Qarshi)'''|RD1-score16-1=1|RD1-score16-2=4|RD1-score16-agg=|RD2-team01='''Shoʻrtan'''|RD2-score01-1=4|RD2-score01-2=2|RD2-score01-agg=|RD2-team02=Dinamo (Samarqand)|RD2-score02-1=0|RD2-score02-2=3|RD2-score02-agg=|RD2-team03=Нефтчи (Фергана)|RD2-score03-1=0|RD2-score03-2=1|RD2-score03-agg=|RD2-team04='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD2-score04-1=1|RD2-score04-2=2|RD2-score04-agg=|RD2-team05=Soʻgʻdiyona (Jizzax)|RD2-score05-1=1|RD2-score05-2=0|RD2-score05-agg=|RD2-team06='''Bunyodkor (Toshkent)'''|RD2-score06-1=3|RD2-score06-2=2|RD2-score06-agg=|RD2-team07=Машъал (Мубарек)|RD2-score07-1=0|RD2-score07-2=0|RD2-score07-agg=|RD2-team08='''Nasaf (Qarshi)'''|RD2-score08-1=2|RD2-score08-2=1|RD2-score08-agg=|RD3-team01=Shoʻrtan|RD3-score01-1=1|RD3-score01-2=0|RD3-score01-agg=|RD3-team02='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD3-score02-1=1|RD3-score02-2=0|RD3-score02-agg=|RD3-team03=Bunyodkor (Toshkent)|RD3-score03-1=1|RD3-score03-2=0|RD3-score03-agg=(3)|RD3-team04='''Nasaf (Qarshi)'''|RD3-score04-1=0|RD3-score04-2=1|RD3-score04-agg=(4)|RD4-team01='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD4-score01=3|RD4-team02=Nasaf (Qarshi)|RD4-score02=1}}

== 1/8 final ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;300&quot; |Juftliklar
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''1-oʻyin'''&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''2-oʻyin'''&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;6-may&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;6-iyun&lt;/small&gt;
|-
| '''Bunyodkor (Toshkent)''' – Yerqoʻrgʻon (Koson)
| align=&quot;center&quot; | 5:0&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1869 |sarlavha=«Imkon-Oltiariq» ajablantirishda davom etmoqda |sana=10.05.2011}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; | 1:1
|-
|
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;25-iyun&lt;/small&gt;
|-
| Imkon (Oltiariq) – '''Dinamo (Samarqand)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; | 1:3
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;7-may&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''Soʻgʻdiyona (Jizzax)''' – Guliston klubi
| align=&quot;center&quot; | 3:0
| align=&quot;center&quot; | 2:4
|-
| '''Mash’al (Muborak)''' – Lokomotiv (Toshkent)
| align=&quot;center&quot; | 2:1
| align=&quot;center&quot; | 0:0
|-
|
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;24 -yun&lt;/small&gt;
|-
| „Metallurg“ (Bekobod) – '''Nasaf (Qarshi)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; | 0:4
|-
| '''Neftchi (Fargʻona)''' – Qizilqum (Zarafshon)
| align=&quot;center&quot; | 3:0
| align=&quot;center&quot; | 2:2
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;24-may&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;27-iyun&lt;/small&gt;
|-
| '''Paxtakor (Toshkent)''' – Andijon
| align=&quot;center&quot; | 3:1&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1904 |sarlavha=Hozircha ustunlik “Paxtakor” tomonida |sana=25.05.2011}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; | 4:1&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1978 |sarlavha=Barcha chorak finalchilar nomi aniqlandi |sana=28.06.2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;4-iyun&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;25-iyun&lt;/small&gt;
|-
| Navbahor (Namangan) – '''Shoʻrtan (Gʻuzor)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:2
| align=&quot;center&quot; | 0:3
|}

== Chorak final ==

&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1989 |sarlavha=&quot;Bunyodkor&quot; va &quot;Nasaf&quot; yarim finalda |sana=04.07.2011}}&lt;/ref&gt;

{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|'''[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]'''||5-1|[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]||3-1|2-0}}
{{TwoLegResult|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]||0-3|'''[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]'''||0-2|0-1}}
{{TwoLegResult|'''[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]'''||3-1|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]||1-0|2-1}}
{{TwoLegResult|[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]||3-6|'''[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]'''||0-4|3-2}}
|}

=== Dastlabki oʻyinlar ===
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 28 June 2011
|team1      =  [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|score      = 1–3
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = Sobir Khamidov {{goal|47}}
|goals2     = {{goal|36}} [[Anvar Rahimov|Rahimov]]&lt;br&gt;{{goal|56}} [[Yannis Mandzukas|Mandzukas]]&lt;br&gt;{{goal|58}} [[Yannis Mandzukas|Mandzukas]]
|stadium    = [[Markaziy Stadium (Dzhizakh)|Markaziy Stadium]], [[Jizzakh]]
|attendance = 
|referee    = Viktor Serazetdinov
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 28 June 2011
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 0–2
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Dilyaver Vaniyev|Vaniyev]]   {{yel|36}} &lt;br&gt;[[Botir Qodirqulov|Qodirqulov]] {{yel|45}}&lt;br&gt;B.Sapargaliev {{yel|56}}
|goals2     = {{goal|26}} [[Andrejs Perepļotkins|Perepļotkins]]&lt;br&gt; {{yel|78}} [[Andrejs Perepļotkins|Perepļotkins]]&lt;br&gt;{{goal|85}} [[Shuhrat Mirxoldorshoyev|Mirxoldorshoyev]]
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]], [[Muborak]]
|attendance = 2115
|referee    = Valentin Kovalenko
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 2-avgust
|time       = 
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 0–1
|report     = 
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Iqboljon Akramov|Akramov]] {{yel|45}}
|goals2     = {{goal|45|p}} [[Stanislav Andreyev|Andreev]]&lt;br&gt;{{yel|68}} [[Farhod Tojiyev|F.Tojiyev]]&lt;br&gt;{{yel|90+1}} [[Ilhomjon Suyunov|Suynov]]
|stadium    = [[Fargʻona stadioni]], [[Fargʻona]]
|attendance = 
|referee    = V.Kovalenko
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 2-avgust
|time       = 
|team1      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|score      = 4–0
|report     = 
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1     = [[Igor Taran|I.Taran]] {{yel|10}} {{goal|50}}&lt;br&gt;[[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|18||20}}&lt;br&gt; Odibe {{goal|66}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Gʻuzor stadioni]], [[Gʻuzor]]
|attendance = 
|referee    = [[Vadim Agishev]]
}}

=== Javob oʻyinlar ===

{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 2-iyul
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–0
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = [[Javlon Ibrohimov|Ibrohimov]] {{goal|30}}&lt;br&gt; [[Sahob Joʻraev|Joʻraev]] {{yel|53}}&lt;br&gt; [[Miloš Trifunović|Trifunovic]] {{goal|58}}
|goals2     = {{yel|55}} [[Ilya Klikunov|Klikunov]] &lt;br&gt;{{yel|59}} Niyozov 
|stadium    = [[JAR Stadium]], [[Tashkent]]
|attendance = 2131
|referee    = [[Vladislav Tseytlin]]
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 2-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|score      = 1–0
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = [[Ilhom Shomurodov|Shomurodov]] {{goal|23}} 
|goals2     = {{yel|45}} [[Jahongir Abdumoʻminov|Abdumoʻminov]]
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]], [[Qarshi]]
|attendance = 3233
|referee    = Vladimir Agishev
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 17-avgust
|time       = 19:00
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 2–1
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Dilshod Sharofutdinov|Sharofutdinov]] {{goal|25 pen}} &lt;br&gt; [[Kaxa Maxaradze|Maxaradze]] {{goal|43}}
|goals2     = {{goal|41}} [[Gʻayrat Jumayev|Jumayev]]
|stadium    = [[Toshkent]]
|attendance = 
|referee    = V.Serazetdinov
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 17-avgust
|time       = 
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|score      = 3–2
|report     = 
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|goals1     = [[Uchqun Qobilov|Qobilov]] {{goal|38}}&lt;br&gt; [[Viktor Klishin|Klishin]] {{goal|83}}&lt;br&gt; Ilyos Pardaev {{goal|87}}
|goals2     = {{goal|32}} Emmanuel Odibe &lt;br&gt;{{goal|58}} [[Abbos Amonov|Amonov]]
|stadium    = [[Samarkand]]
|attendance = 
|referee    = S.Zaylobiddinov
}}

== 1/2 final ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;300&quot; |Juftliklar
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''1-oʻyin'''&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''2-oʻyin'''&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;2-avgust&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;17-avgust&lt;/small&gt;
|-
| Bunyodkor&quot; (Toshkent) – '''Nasaf (Qarshi)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; | Penalti. 3:4
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;28-sentyabr&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;18-oktyabr&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| Shoʻrtan (Gʻuzor) – '''Paxtakor (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:1
| align=&quot;center&quot; | 0:0
| align=&quot;center&quot; |
|}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20101223171301/http://www.the-uff.com/ Oʻzbekiston futbol federatsiyasi]
* [http://www.pfl.uz/ Oʻzbekiston Professional Futbol Ligasi]
* {{Veb manbasi|url=http://fcbunyodkor.com/ru.php/tournaments/seasons/2/7|nashriyot=fcbunyodkor.com|sarlavha=Кубок Узбекистана 2011|qaralgan sana=2013-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131203000536/http://fcbunyodkor.com/ru.php/tournaments/seasons/2/7|arxivsana=2013-12-03}}
* {{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/national/uzbekistan/cup/2011/s5831/final-stages/|nashriyot=soccerway.com|sarlavha=Кубок Узбекистана 2011}}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}{{UFT}}{{Paxtakor futbol klubi oʻyinlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>cwnoeubs3g4485at7mp6lhey1ivv2i6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156044</id>
      <parentid>6156042</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 1/2 final */</comment>
      <origin>6156044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18538" sha1="n364psssxw0mo703rtz4aoy1hwv1gkg" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musoboqa|tourney_name=Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|year=|yearr=|other_titles=|image=|size=|alt=|caption=|city=|country=|dates=[[Mart]] – [[Avgust]] [[2011]]|num_teams=|confederations=|associations=|venues=|cities=|champion=|champion_other=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor ]]|count=|second=|second_other=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf ]]|third=|third_other=|fourth=|fourth_other=|matches=47|goals=124|attendance=|top_scorer=|player=|young_player=|prevseason=[[Futbol boʻyicha 2010-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2010]]|nextseason=[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2012]]}}
'''Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2011-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan turnir. Saralash tizimi boʻyicha oʻtkazildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1726 |sarlavha=O`zbekiston Kubogiga qur`a tashlanadi |sana=23.02.2011}}&lt;/ref&gt;. Final uchrashuvi [[2011]][[13-noyabr|-yil 13-noyabr kuni]] Toshkentdagi „[[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor“ stadionida]] [[Toshkent|Toshkentning]] [[Paxtakor (futbol klubi)|&quot;Paxtakor&quot;]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „Paxtakor“ 11-marta kubok sohibiga aylandi.

== Dastlabki bosqich ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;300&quot; |Juftliklar
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''sanasi'''&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;17-aprel&lt;/small&gt;
|-
| [[Alanga (futbol klubi)|'''Yerqoʻrgʻon''']] '''(Koson)''' – [[Registon (futbol klubi)|Registon (Samarqand)]]
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Jomboy (futbol klubi)|Jomboy]] – '''[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|}

== 1/16 final ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;320&quot; |Juftliklar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/m/news/view/1854 |sarlavha=«Алмалык» и «Бухара» сходят с дистанции |sana=29.04.2011}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''sanasi'''&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;28-aprel&lt;/small&gt;
|-
| Xiva – '''[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:3
| align=&quot;center&quot; |&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1856 |sarlavha=1/8 final ishtirokchilarining nomi aniq |sana=02.05.2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;29-aprel&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''[[Alanga (futbol klubi)|Yerqoʻrgʻon]] (Koson)''' – Olmaliq
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Aral samali|Jayhun]] (Nukus) – '''[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (Jizzax)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:2
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]''' – [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (Urganch)
| align=&quot;center&quot; | 2:0
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] – '''[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] (Muborak)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Gʻallakor-Avtomobilchi (futbol klubi)|Dinamo-Gʻallakor]] ([[Gʻallaorol tumani|Gʻallaoral]]) – '''[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 2:5
| align=&quot;center&quot; |
|-
| Oqtepa (Toshkent) – '''[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] (Bekobod)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:2
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Spartak (futbol klubi, Toshkent)|Spartak]] (Toshkent) – '''[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (Toshkent)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:5
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Shoʻrchi-Lochin (futbol klubi)|Shoʻrchi-Lochin]] – '''[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al akademiyasi]] (Muborak) – '''[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (Fargʻona)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:2
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]] (Qarshi) – '''[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (Zarafshon)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:4
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''Imkon (Oltiariq)''' – [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
| align=&quot;center&quot; | 2:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|D'''inamo''']] '''([[Samarqand]])'''
| align=&quot;center&quot; | 1:4
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Chust-Paxtakor]] – '''[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (Namangan)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; |
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;30 aprel&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU-Osiyo (Toshkent)]] – '''Nasaf (Qarshi)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:3
| align=&quot;center&quot; |
|-
| [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]] ([[Navoiy (shahar)|Navoiy]]) – '''[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (Gʻuzor)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:4
| align=&quot;center&quot; |
|}

== Turnir toʻplami ==
{{Play-off (mezbon-mehmon)|RD1-team01=Navbahor|RD1-score01-1=1|RD1-score01-2=0|RD1-score01-agg=|RD1-team02='''Shoʻrtan'''|RD1-score02-1=2|RD1-score02-2=3|RD1-score02-agg=|RD1-team03=Imkon-Oltiariq|RD1-score03-1=1|RD1-score03-2=1|RD1-score03-agg=|RD1-team04='''Dinamo-Samarqand'''|RD1-score04-1=0|RD1-score04-2=3|RD1-score04-agg=|RD1-team05='''Neftchi (Fargʻona)'''|RD1-score05-1=3|RD1-score05-2=2|RD1-score05-agg=|RD1-team06=Qizilqum (Zarafshon)|RD1-score06-1=0|RD1-score06-2=2|RD1-score06-agg=|RD1-team07='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD1-score07-1=3|RD1-score07-2=4|RD1-score07-agg=|RD1-team08=Andijon|RD1-score08-1=1|RD1-score08-2=1|RD1-score08-agg=|RD1-team09='''Soʻgʻdiyona (Jizzax)'''|RD1-score09-1=3|RD1-score09-2=2|RD1-score09-agg=|RD1-team10=Guliston|RD1-score10-1=0|RD1-score10-2=4|RD1-score10-agg=|RD1-team11='''Bunyodkor (Toshkent)'''|RD1-score11-1=5|RD1-score11-2=1|RD1-score11-agg=|RD1-team12=Yerqoʻrgʻon (Koson)|RD1-score12-1=0|RD1-score12-2=1|RD1-score12-agg=|RD1-team13='''Mashʼal (Muborak)'''|RD1-score13-1=2|RD1-score13-2=0|RD1-score13-agg=|RD1-team14=Lokomotiv (Toshkent)|RD1-score14-1=1|RD1-score14-2=0|RD1-score14-agg=|RD1-team15=Metallurg (Bekobod)|RD1-score15-1=0|RD1-score15-2=0|RD1-score15-agg=|RD1-team16='''Nasaf (Qarshi)'''|RD1-score16-1=1|RD1-score16-2=4|RD1-score16-agg=|RD2-team01='''Shoʻrtan'''|RD2-score01-1=4|RD2-score01-2=2|RD2-score01-agg=|RD2-team02=Dinamo (Samarqand)|RD2-score02-1=0|RD2-score02-2=3|RD2-score02-agg=|RD2-team03=Нефтчи (Фергана)|RD2-score03-1=0|RD2-score03-2=1|RD2-score03-agg=|RD2-team04='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD2-score04-1=1|RD2-score04-2=2|RD2-score04-agg=|RD2-team05=Soʻgʻdiyona (Jizzax)|RD2-score05-1=1|RD2-score05-2=0|RD2-score05-agg=|RD2-team06='''Bunyodkor (Toshkent)'''|RD2-score06-1=3|RD2-score06-2=2|RD2-score06-agg=|RD2-team07=Машъал (Мубарек)|RD2-score07-1=0|RD2-score07-2=0|RD2-score07-agg=|RD2-team08='''Nasaf (Qarshi)'''|RD2-score08-1=2|RD2-score08-2=1|RD2-score08-agg=|RD3-team01=Shoʻrtan|RD3-score01-1=1|RD3-score01-2=0|RD3-score01-agg=|RD3-team02='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD3-score02-1=1|RD3-score02-2=0|RD3-score02-agg=|RD3-team03=Bunyodkor (Toshkent)|RD3-score03-1=1|RD3-score03-2=0|RD3-score03-agg=(3)|RD3-team04='''Nasaf (Qarshi)'''|RD3-score04-1=0|RD3-score04-2=1|RD3-score04-agg=(4)|RD4-team01='''Paxtakor (Toshkent)'''|RD4-score01=3|RD4-team02=Nasaf (Qarshi)|RD4-score02=1}}

== 1/8 final ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;300&quot; |Juftliklar
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''1-oʻyin'''&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; width=&quot;60&quot; | &lt;small&gt;'''2-oʻyin'''&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;6-may&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;6-iyun&lt;/small&gt;
|-
| '''Bunyodkor (Toshkent)''' – Yerqoʻrgʻon (Koson)
| align=&quot;center&quot; | 5:0&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1869 |sarlavha=«Imkon-Oltiariq» ajablantirishda davom etmoqda |sana=10.05.2011}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; | 1:1
|-
|
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;25-iyun&lt;/small&gt;
|-
| Imkon (Oltiariq) – '''Dinamo (Samarqand)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:0
| align=&quot;center&quot; | 1:3
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;7-may&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; |
|-
| '''Soʻgʻdiyona (Jizzax)''' – Guliston klubi
| align=&quot;center&quot; | 3:0
| align=&quot;center&quot; | 2:4
|-
| '''Mash’al (Muborak)''' – Lokomotiv (Toshkent)
| align=&quot;center&quot; | 2:1
| align=&quot;center&quot; | 0:0
|-
|
| align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;24 -yun&lt;/small&gt;
|-
| „Metallurg“ (Bekobod) – '''Nasaf (Qarshi)'''
| align=&quot;center&quot; | 0:1
| align=&quot;center&quot; | 0:4
|-
| '''Neftchi (Fargʻona)''' – Qizilqum (Zarafshon)
| align=&quot;center&quot; | 3:0
| align=&quot;center&quot; | 2:2
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;24-may&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;27-iyun&lt;/small&gt;
|-
| '''Paxtakor (Toshkent)''' – Andijon
| align=&quot;center&quot; | 3:1&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1904 |sarlavha=Hozircha ustunlik “Paxtakor” tomonida |sana=25.05.2011}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; | 4:1&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1978 |sarlavha=Barcha chorak finalchilar nomi aniqlandi |sana=28.06.2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;4-iyun&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#dddddd&quot; | &lt;small&gt;25-iyun&lt;/small&gt;
|-
| Navbahor (Namangan) – '''Shoʻrtan (Gʻuzor)'''
| align=&quot;center&quot; | 1:2
| align=&quot;center&quot; | 0:3
|}

== Chorak final ==

&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/m/news/view/1989 |sarlavha=&quot;Bunyodkor&quot; va &quot;Nasaf&quot; yarim finalda |sana=04.07.2011}}&lt;/ref&gt;

{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|'''[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]'''||5-1|[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]||3-1|2-0}}
{{TwoLegResult|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]||0-3|'''[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]'''||0-2|0-1}}
{{TwoLegResult|'''[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]'''||3-1|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]||1-0|2-1}}
{{TwoLegResult|[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]||3-6|'''[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]'''||0-4|3-2}}
|}

=== Dastlabki oʻyinlar ===
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 28 June 2011
|team1      =  [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|score      = 1–3
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = Sobir Khamidov {{goal|47}}
|goals2     = {{goal|36}} [[Anvar Rahimov|Rahimov]]&lt;br&gt;{{goal|56}} [[Yannis Mandzukas|Mandzukas]]&lt;br&gt;{{goal|58}} [[Yannis Mandzukas|Mandzukas]]
|stadium    = [[Markaziy Stadium (Dzhizakh)|Markaziy Stadium]], [[Jizzakh]]
|attendance = 
|referee    = Viktor Serazetdinov
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 28 June 2011
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 0–2
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Dilyaver Vaniyev|Vaniyev]]   {{yel|36}} &lt;br&gt;[[Botir Qodirqulov|Qodirqulov]] {{yel|45}}&lt;br&gt;B.Sapargaliev {{yel|56}}
|goals2     = {{goal|26}} [[Andrejs Perepļotkins|Perepļotkins]]&lt;br&gt; {{yel|78}} [[Andrejs Perepļotkins|Perepļotkins]]&lt;br&gt;{{goal|85}} [[Shuhrat Mirxoldorshoyev|Mirxoldorshoyev]]
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]], [[Muborak]]
|attendance = 2115
|referee    = Valentin Kovalenko
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 2-avgust
|time       = 
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 0–1
|report     = 
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Iqboljon Akramov|Akramov]] {{yel|45}}
|goals2     = {{goal|45|p}} [[Stanislav Andreyev|Andreev]]&lt;br&gt;{{yel|68}} [[Farhod Tojiyev|F.Tojiyev]]&lt;br&gt;{{yel|90+1}} [[Ilhomjon Suyunov|Suynov]]
|stadium    = [[Fargʻona stadioni]], [[Fargʻona]]
|attendance = 
|referee    = V.Kovalenko
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 2-avgust
|time       = 
|team1      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|score      = 4–0
|report     = 
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1     = [[Igor Taran|I.Taran]] {{yel|10}} {{goal|50}}&lt;br&gt;[[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|18||20}}&lt;br&gt; Odibe {{goal|66}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Gʻuzor stadioni]], [[Gʻuzor]]
|attendance = 
|referee    = [[Vadim Agishev]]
}}

=== Javob oʻyinlar ===

{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 2-iyul
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–0
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = [[Javlon Ibrohimov|Ibrohimov]] {{goal|30}}&lt;br&gt; [[Sahob Joʻraev|Joʻraev]] {{yel|53}}&lt;br&gt; [[Miloš Trifunović|Trifunovic]] {{goal|58}}
|goals2     = {{yel|55}} [[Ilya Klikunov|Klikunov]] &lt;br&gt;{{yel|59}} Niyozov 
|stadium    = [[JAR Stadium]], [[Tashkent]]
|attendance = 2131
|referee    = [[Vladislav Tseytlin]]
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 2-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|score      = 1–0
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = [[Ilhom Shomurodov|Shomurodov]] {{goal|23}} 
|goals2     = {{yel|45}} [[Jahongir Abdumoʻminov|Abdumoʻminov]]
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]], [[Qarshi]]
|attendance = 3233
|referee    = Vladimir Agishev
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 17-avgust
|time       = 19:00
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 2–1
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Dilshod Sharofutdinov|Sharofutdinov]] {{goal|25 pen}} &lt;br&gt; [[Kaxa Maxaradze|Maxaradze]] {{goal|43}}
|goals2     = {{goal|41}} [[Gʻayrat Jumayev|Jumayev]]
|stadium    = [[Toshkent]]
|attendance = 
|referee    = V.Serazetdinov
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2011-yil 17-avgust
|time       = 
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|score      = 3–2
|report     = 
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|goals1     = [[Uchqun Qobilov|Qobilov]] {{goal|38}}&lt;br&gt; [[Viktor Klishin|Klishin]] {{goal|83}}&lt;br&gt; Ilyos Pardaev {{goal|87}}
|goals2     = {{goal|32}} Emmanuel Odibe &lt;br&gt;{{goal|58}} [[Abbos Amonov|Amonov]]
|stadium    = [[Samarkand]]
|attendance = 
|referee    = S.Zaylobiddinov
}}

== Yarim final ==
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]||1-1 &lt;br&gt; &lt;small&gt;(3-4 pen)&lt;/small&gt;|'''[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]'''||1-0|0-1}}
{{TwoLegResult|[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]||1-1|'''[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]'''||1-1|0-0}}
|}

=== Dastlabki oʻyinlar ===
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 2 August 2011
|time       = 20:00 [[Uzbekistan Time|UZT]] ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 1 &amp;ndash; 0
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Islom Inomov|I.Inomov]] {{yel|3}}&lt;br&gt;[[Akmal Shorakhmedov|A.Shorakhmedov]] {{yel|16}}&lt;br&gt;[[Miloš Trifunović (footballer)|Trifunovic]] {{goal|74}}
|goals2     = {{yel|40}} [[Lutfulla Turaev|L.Turaev]]
|stadium    = [[JAR Stadium]]
|location   = [[Tashkent]]
|attendance = 
|referee    = [[Rustam Saidov]]
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 28 September 2011
|time       = 17:00 [[Uzbekistan Time|UZT]] ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|score      = 1 &amp;ndash; 1
|report     = https://uk.soccerway.com/matches/2011/09/28/uzbekistan/cup/shortan-guzor/pakhtakor-tashkent/1196947/
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Igor Taran|Taran]] {{yel|54}} &lt;br&gt; [[Shakhboz Erkinov|Erkinov]] {{yel|71}} &lt;br&gt; {{abbr|Amonov|Abbos Amonov}} {{goal|74}}
|goals2     = [[Irakli Klimiashvili|Klimiashvili]] {{goal|52}}
|stadium    = [[G'uzor Stadium]]
|location   = [[Gʻuzor]]
|attendance = 5,680
|referee    = Vadim Agishev
}}

=== Javob oʻyinlar ===
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 17 August 2011
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|score      = 1 &amp;ndash; 0
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Artur Gevorkyan|Gevorkyan]] {{goal|90+4|pen.}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Markaziy Stadium (Qarshi)|Markaziy Stadium]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 12,429 
|referee    = [[Valentin Kovalenko]]
|result     = 
|penalties1=[[Ivan Bošković|Bošković]] {{penmiss}}&lt;br/&gt;Sh.Mirkholdirshoev {{pengoal}}&lt;br/&gt;J.Djiyamurodov {{pengoal}}&lt;br /&gt;I.Shomurodov {{pengoal}}&lt;br /&gt; [[Artur Gevorkyan|Gevorkyan]]  {{pengoal}}
|penaltyscore=4–3
|penalties2={{penmiss}} [[Islom Inomov|Inomov]]&lt;br /&gt;{{pengoal}} [[Uroš Milosavljević|Milosavljević]]&lt;br /&gt;{{penmiss}} [[Anvar Gafurov|Gafurov]]&lt;br /&gt;{{pengoal}} [[Slavoljub Đorđević|Đorđević]]&lt;br /&gt;{{pengoal}} [[Anvar Rajabov|Rajabov]]
}}
----
{{football box
|bg=EEEEEE
|date       = 18 October 2011
|time       = 17:00 [[Uzbekistan Time|UZT]] ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0 &amp;ndash; 0
|aggregatescore = 1 &amp;ndash; 1
|report     = https://uk.soccerway.com/matches/2011/10/18/uzbekistan/cup/pakhtakor-tashkent/shortan-guzor/1196948/
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|goals1     = [[Irakli Klimiashvili|Klimiashvili]] {{yel|84}}
|goals2     = [[Predrag Vujović|Vujović]] {{yel|46}} &lt;br&gt; {{abbr|Merzlyakov|Aleksandr Merzlyakov}} {{yel|76}}
|stadium    = [[Pakhtakor Central Stadium|Central Stadium]]
|location   = [[Tashkent]]
|attendance = 
|referee    = Viktor Serazetdinov
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20101223171301/http://www.the-uff.com/ Oʻzbekiston futbol federatsiyasi]
* [http://www.pfl.uz/ Oʻzbekiston Professional Futbol Ligasi]
* {{Veb manbasi|url=http://fcbunyodkor.com/ru.php/tournaments/seasons/2/7|nashriyot=fcbunyodkor.com|sarlavha=Кубок Узбекистана 2011|qaralgan sana=2013-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131203000536/http://fcbunyodkor.com/ru.php/tournaments/seasons/2/7|arxivsana=2013-12-03}}
* {{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/national/uzbekistan/cup/2011/s5831/final-stages/|nashriyot=soccerway.com|sarlavha=Кубок Узбекистана 2011}}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}{{UFT}}{{Paxtakor futbol klubi oʻyinlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>n364psssxw0mo703rtz4aoy1hwv1gkg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Kubogi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>901441</id>
    <revision>
      <id>6155604</id>
      <parentid>6153293</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:13:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23018" sha1="fx59h0g48qrtebygi2je2cc7ccfifdq" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2020-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2020-yil 20-iyun – 2020-yil 20-dekabr}}
| num_teams       = 20
| champions       = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
| count           = 13
| runner-up       = [[AGMK]]
| matches         = 21
| goals           = 70
| top goal scorer =  [[Ibrohim Tomiva]] &lt;br /&gt;[[Igor Sergeyev]] (4 gol)
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2019]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2021]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2020-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — har yili oʻtkaziladigan [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogining]] 28-mavsumi boʻlib&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12817 |sarlavha=O‘zbekiston Coca Cola kubogi bo‘yicha savollarga javoblar |sana=07.12.2020}}&lt;/ref&gt;, [[futbol]] boʻyicha Oʻzbekiston kubogi final bosqichi boʻldi. Turnir mavsumi yakunid Paxtakor klubi 13-bor kubok sohibiga aylangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12875 |sarlavha=“Paxtakor” O‘zbekiston Coca Cola kubogi sohibi! |sana=20.12.2020}}&lt;/ref&gt;.

== Birinchi saralash bosqichi ==
[[2020-yil]] [[13-iyun]] kuni birinchi saralash bosqichiga qur’a tashlash marosimi boʻlib oʻtdi. [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2020-yilgi Oʻzbekiston Pro-ligasida]] ishtirok etadigan sakkizta jamoa ushbu bosqichga yoʻl oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.pfl.uz/uz/news/detail/11982|sarlavha=COCA COLA ЎЗБЕКИСТОН КУБОГИ БИРИНЧИ БОСҚИЧИГА ҚУРЪА ТАШЛАНДИ|nashriyot=pfl.uz|sana=13-iyun 2020-yil|qaralgan sana=2023-01-15|arxivsana=2020-09-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200929115030/https://pfl.uz/uz/news/detail/11982}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12036 |sarlavha=Coca Cola O‘zbekiston kubogi. Birinchi bosqich uchrashuvlari boshlanish vaqtlari |sana=20.06.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12069 |sarlavha=Coca Cola O‘zbekiston kubogi. Birinchi saralash bosqich uchrashuvlari bo‘lib o‘tdi |sana=23.06.2020}}&lt;/ref&gt;.

{{football box
|date       = 2020-yil 23-iyun
|time       = 17:30 [[UTC+05:00]]
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 3–2
|report     = [https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12069 Hisobot]
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     =
* [[Otabek Zokirov|Zokirov]] {{goal|65||74}}
* [[Dostonbek Bobojonov|Bobojonov]] {{goal|89}}
|goals2     = * [[Tursunmurod Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|9|pen.}}
* [[Norxon Sheripov|Sheripov]] {{goal|53}}
|stadium    = [[Fargʻona stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance =
|referee    =
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 23-iyun
|time       = 17:30 [[UTC+05:00]]
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 2–0
|report     = [https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12069 Hisobot]
|team2      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]
|goals1     = 
* [[Ibrohim Tomiva|Tomiva]] {{goal|76}}
* [[Farruh Sodiqov|Sodiqov]] {{goal|80}}
|goals2     =
|stadium    = Toʻqimachi stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance =
|referee    = Komil Rasulov
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 23-iyun
|time       = 17:30 [[UTC+05:00]]
|team1      = [[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol Fargʻona]]
|score=0–3
|report     = [https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12069 Hisobot]
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]
|goals1     = 
|goals2     = 
*[[Nizom Norov|Norov]] {{goal|32}}
* [[Muhammadqodir Rahimberganov|Rahimberganov]] {{goal|52}}
* [[Damir Temirov|Temirov]] {{goal|73}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance =
|referee    =
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 23-iyun
|time       = 17:30 [[UTC+05:00]]
|team1      = [[Turon (futbol klubi)|Turon]]
|score      = 1–1
|report     = [https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12069 Hisobot]
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan ]]
|goals1     =
*[[Dilshod Xushbaqov|Xushbaqov]] {{goal|76|pen.}}
|goals2     =
* [[Jasur Xoltoʻrayev|Xoltoʻrayev]] {{goal|64}}
|penalties1 =
|penaltyscore = 3-5
|penalties2 =
|stadium    = [[Oʻzbekiston stadioni]]
|location   = [[Yaypan]]
|attendance =
|referee    =
}}

== Ikkinchi saralash bosqichi ==
2020-yil 23-iyun kuni ikkinchi saralash bosqichiga qur’a tashlash marosimi boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12063 |sarlavha=Coca Cola O‘zbekiston kubogi. Ertaga ikkinchi saralash bosqichiga qur’a tashlanadi |qaralgan sana=22.06.2020}}&lt;/ref&gt;. Ushbu bosqichda birinchi saralash bosqichidan chiqqan toʻrtta jamoa oʻynaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.pfl.uz/uz/news/detail/12070|sarlavha=COCA COLA ЎЗБЕКИСТОН КУБОГИ. ИККИНЧИ САРАЛАШ БОСҚИЧИ УЧУН ҚУРЪА ТАШЛАНДИ|nashriyot=pfl.uz|sana=23-iyun 2020-yil|qaralgan sana=2023-01-15|arxivsana=2020-10-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201027023917/https://pfl.uz/uz/news/detail/12070}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12078 |sarlavha=Coca Cola O‘zbekiston kubogi. Ikkinchi bosqich uchrashuvlari boshlanish vaqtlari |sana=25.06.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12093 |sarlavha=Coca Cola O‘zbekiston kubogi. Ikkinchi saralash bosqichi uchrashuvlari rasmiylari |sana=27.06.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/match/11163 |sarlavha=O‘zbekiston kubogi. 2-saralash 31.07.2020 18:00}}&lt;/ref&gt;.

{{football box
|date       = 2020-yil 28-iyun 
|time       = 18:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]  
|score      = 3–4
|report     = https://t.me/uzpfl/20504
|team2      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] 
|goals1     =
* [[Sharafiddin Shobirov|Shobirov]] {{goal|75}}
* [[Hakim Aʼlamxonov|Aʼlamxonov]] {{goal|80}}
* [[Shohruxbek Abdurahmonov|Abdurahmanov]] {{goal|90+1}}
|goals2     =
* [[Ibrohim Tomiva|Tomiva]] {{goal|23||37||63}}
* [[Samandar Ochilov|Ochilov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]], [[Samarqand]]
|attendance =0
|referee    = [[Rustam Lutfullin]]
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 28-iyun 
|time       = 18:00
|team1      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] 
|score      = 2–1
|report     = https://t.me/uzpfl/20504
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] 
|goals1     =
* [[Jasur Xoltoʻrayev|Xoltoʻrayev]] {{goal|59}}
* [[Shokir Yoʻldoshev|Yoʻldoshev]] {{goal|71}}
|goals2     =
 [[Otabek Zokirov|Zokirov]] {{goal|29|p}}
|stadium    = [[Gʻuzor stadioni]], [[Gʻuzor]]
|attendance = 0
|referee    = [[Ilya Ilin]]
}}

== Nimchorak final ==
Nimchorak finalga qur’a tashlash marosimi 2020-yil 14-noyabr kuni boʻlib oʻtdi. Ikkinchi saralash bosqichidan oʻtgan ikki jamoaga [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasidan]] oʻn toʻrtta jamoa qoʻshildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ўзбекистон Coca Cola кубоги 1/8 финалига қуръа ташланди|url=https://pfl.uz/uz/news/detail/12701|qaralgan sana=2023-01-15|arxivsana=2020-11-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201120213715/https://pfl.uz/uz/news/detail/12701}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12814 |sarlavha=O‘zbekiston kubogi. 1/8 final rasmiylari |sana=05.12.2020}}&lt;/ref&gt;.

{{football box
|date       = 2020-yil 7-dekabr
|time       = 18:00
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]  
|score      = 0–1 
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12819
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     =
|goals2     =
* [[Gʻolib Gʻaybullayev|Gʻaybullayev]] {{goal|114}}
|stadium    = [[Bobur stadioni|Sogʻlom avlod stadioni]], [[Andijon]]
|attendance = 835
|referee    = Ibrohim Ismoilov
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 7-dekabr
|time       = 18:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]  
|score      = 0–2 
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12820
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     =
|goals2     =
* [[Azim Ahmedov|Ahmedov]] {{goal|33}}&lt;br /&gt;[[Azizbek Turgʻunboyev|Turgʻunboyev]] {{goal|59}}
|stadium    = [[TTYMI stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 550
|referee    = Elyor Tursunov
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 7-dekabr
|time       = 18:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]  
|score      = 0–2 
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12820
|team2      = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1     =
|goals2     =
* [[Shahzod Ubaydullayev|Ubaydullayev]] {{goal|9}}&lt;br /&gt;[[Mahmudjon Qudratillayev|Qudratillayev]] {{goal|58}}
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]], [[Olmaliq]]
|attendance =  123
|referee    =  Ahrol Risqullaev
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 7-dekabr
|time       = 18:00
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 3–1 
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12821
|team2      = [[FC Bunyodkor|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Mirjalol Qosimov (futbolchi, 1995)|Qosimov]] {{goal|43}}&lt;br /&gt;[[Jasur Azimov|Azimov]] {{goal|52}}&lt;br /&gt;[[Oleg Tolmasov|Tolmasov]] {{goal|70}}
|goals2     =
* [[Mirjahon Mirahmadov|Mirahmadov]] {{goal|77}}
|stadium    = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar stadioni]], [[Navoiy]]
|attendance =  356
|referee    =  Vadim Agishev
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 8-dekabr
|time       = 18:00
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 4–0 
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12826
|team2      = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|goals1     = [[Sardor Azimov|Azimov]] {{goal|57}}&lt;br /&gt;[[Shohnazar Norbekov|Norbekov]] {{goal|63}}&lt;br /&gt;[[Sobit Sindarov|Sindarov]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Bobur Akbarov|Akbarov]] {{goal|87}}
|goals2     =
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]], [[Qoʻqon]]
|attendance =  579
|referee    =  Gʻayrat Joʻraev
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 8-dekabr
|time       = 18:00
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 0–3 
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12827
|team2      = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Mate Vatsadze|Vatsadze]] {{goal|22}}&lt;br /&gt;[[Jaloliddin Jumaboyev|Jumaboyev]] {{goal|59}}&lt;br /&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|64}}
|stadium    = [[Lokomotiv stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance =  271
|referee    =  Akobirxoʻja Shukurullaev
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 8-dekabr
|time       = 18:00
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] 
|score      = 3–1 
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12828
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|goals1     = [[Asadbek Joʻraqulov|Joʻraqulov]] {{goal|78}}&lt;br /&gt;[[Sherzod Temirov|Temirov]] {{goal|103||106}}
|goals2     = [[Shokir Yoʻldoshev|Yoʻldoshev]] {{goal|42}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]], [[Toshkent]]
|attendance =  200
|referee    =  Firdavs Norsafarov
}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 8-dekabr
|time       = 18:00
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 8–1 
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12829
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = [[Igor Sergeyev|Sergeyev]] {{goal|2||32}}&lt;br /&gt;[[Abror Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|19}}&lt;br /&gt;[[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|28}}&lt;br /&gt;[[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|53}}&lt;br /&gt;[[Eren Derdiyok|Derdiyok]] {{goal|57||66}}&lt;br /&gt;[[Javohir Siddiqov|Siddiqov]] {{goal|72|p}}
|goals2     = [[Jamshid Boltaboyev|Boltaboyev]] {{goal|63}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]], [[Toshkent]]
|attendance =  200
|referee    =  Firdavs Norsafarov
}}

== Chorak final ==
2020-yil 8-dekabrda chorak finalga qur’a tashlash marosimi boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12818 |sarlavha=O‘zbekiston Coca Cola kubogi chorak finaliga 8-dekabr kuni qur’a tashlanadi |sana=07.12.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12830 |sarlavha=O‘zbekiston Coca Cola kubogi. Chorak finalga qur’a tashlandi |sana=08.12.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12831 |sarlavha=O‘zbekiston Coca Cola kubogi. Chorak final uchrashuvlari boshlanish vaqtlari |sana=08.12.2020}}&lt;/ref&gt;. Ushbu turda 1/8 finaldan oʻtgan sakkizta jamoa oʻynaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12837 |sarlavha=Coca Cola O‘zbekiston kubogi. Chorak final rasmiylari |sana=10.12.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=ЎЗБЕКИСТОН COCA COLA КУБОГИ. ЧОРАК ФИНАЛГА ҚУРЪА ТАШЛАНДИ|url=https://pfl.uz/uz/news/detail/12830}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

{{football box
|date       = 2020-yil 12-dekabr
|time       = 13:00
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] 
|score      = 0–1 
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12839
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     =  
|goals2     = [[Quvondiq Roʻziyev|Roʻziyev]] {{goal|33}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]], [[Muborak]]
|attendance =
|referee    =  Elyor Tursunov
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 12-dekabr
|time       = 13:00
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 1–0 
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12839
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     =  [[Igor Sergeyev|Sergeyev]] {{goal|50}}
|goals2     =
|stadium    = [[Paxtakor markaziy stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance =
|referee    =  Ilgiz Tantashev
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 12-dekabr
|time       = 16:00
|team1      = [[AGMK]]
|score      = 4–3 
|aet        =  yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12840
|team2      = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1     = [[Mate Vatsadze|Vatsadze]] {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Sardor Rahmonov|Rahmonov]] {{goal|23}}&lt;br /&gt;[[Dilshod Joʻrayev|Joʻrayev]] {{goal|42}}&lt;br /&gt;[[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|114}}
|goals2     = [[Abror Toshqoʻziyev|Toshqoʻziyev]] {{goal|7||18}}&lt;br /&gt;[[Doniyor Narzullayev|Narzullayev]] {{goal|65}}
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]], [[Olmaliq]]
|attendance =
|referee    = Rahimbek Karimov
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 12-dekabr
|time       = 16:00
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 1–2 
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12840
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     =  [[Shohrux Mahmudhojiyev|Mahmudhojiyev]] {{goal|90+6}}
|goals2     = [[Marko Stanojević|Stanojević]] {{goal|16}}&lt;br /&gt;[[Husayin Norchayev|Norchayev]] {{goal|107}}
|stadium    = [[Navbahor markaziy stadioni]], [[Namangan]]
|attendance =
|referee    = Zokir Qodirov
|penalties1=|penalties2=}}

== Yarim final ==
Yarim finalga qur’a tashlash marosimi 2020-yil 12-dekabr kuni boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12838 |sarlavha=O‘zbekiston Coca Cola kubogi yarim finaliga 12 dekabr kuni qur’a tashlanadi |sana=11.12.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12841 |sarlavha=O‘zbekiston Coca Cola kubogi. Yarim finalga qur’a tashlandi |sana=12.12.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12842 |sarlavha=O‘zbekiston Coca Cola kubogi. Yarim final uchrashuvlari boshlanish vaqtlari |sana=12.12.2020}}&lt;/ref&gt;. Ushbu turda chorak finalga chiqqan toʻrtta jamoa oʻynaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=ЎЗБЕКИСТОН COCA COLA КУБОГИ. ЯРИМ ФИНАЛГА ҚУРЪА ТАШЛАНДИ|url=https://pfl.uz/uz/news/detail/12841}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12849 |sarlavha=O‘zbekiston Coca Cola kubogi. Yarim final rasmiylari |sana=14.12.2020}}&lt;/ref&gt;.

{{football box
|date       = 2020-yil 16-dekabr
|time       = 13:00
|team1      = [[AGMK]]
|score      = 1–0 
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12855
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|16}}
|goals2     =
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]], [[Olmaliq]]
|attendance = 721
|referee    = Akobirxoʻja Shukurullaev
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|date       = 2020-yil 16-dekabr
|time       = 16:00
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 0–3 
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/12854
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Igor Sergeyev|Sergeyev]] {{goal|31}}&lt;br /&gt;[[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|74}}&lt;br /&gt;[[Eren Derdiyok|Derdiyok]] {{goal|90+4}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]], [[Qoʻqon]]
|attendance = 2378
|referee    = Ahrol Risqullaev
|penalties1=|penalties2=}}

== Final ==
{{main|Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Eng yaxshi toʻpurarlar ==

=== Umumiy toʻpurarlar ===
{{Goalscorers
|goals=70
|ongoing=yes
|matches=21
|updated= 

|6 goals=

|5 goals=

|4 goals=

* {{Flagicon|NGA}} [[Ibrohim Tomiva]] ([[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Igor Sergeyev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])

|3 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Zokirov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|SUI}} [[Eren Derdiyok]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|SRB}} [[Dragan Ćeran]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])

|2 goals=

* {{Flagicon|GEO}} [[Mate Vatsadze]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bahrom Abdurahimov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sherzod Temirov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Abror Toshqoʻziyev]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Dostonbek Hamdamov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Xoltoʻrayev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shokir Yoʻldoshev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]])

|1 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Rahmonov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Joʻrayev]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Polvonov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Mirjahon Mirahmadov]] ([[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Nizom Norov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadqodir Rahimberganov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Damir Temirov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sharafiddin Shobirov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Hakim Aʼlamxonov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shohruxbek Abdurahmonov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Asadbek Joʻraqulov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Ubaydullayev]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Mahmudjon Qudratillayev]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Narzullayev]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Gʻolib Gʻaybullayev]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]])
* {{Flagicon|SRB}} [[Marko Stanojević]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Husayin Norchayev]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Azim Ahmedov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shohrux Mahmudhojiyev]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Azizbek Turgʻunboyev]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Dostonbek Bobojonov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Sodiqov]] ([[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Samandar Ochilov]] ([[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Abror Ismoilov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jaloliddin Masharipov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Javohir Siddiqov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov (futbolchi, 1995)|Mirjalol Qosimov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Azimov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|RUS}} [[Oleg Tolmasov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Azimov]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shohnazar Norbekov]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sobit Sindarov]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bobur Akbarov]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Quvondiq Roʻziyev]] ([[Qoʻqon 1912]])

* {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Xushbaqov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Tursunmurod Hamdamov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Norxon Sheripov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]])

|1 own goals=

* {{Flagicon|GEO}} [[Jaloliddin Jumaboyev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) ([[AGMK]]) klubi foydasiga

}}

== Yana qarang ==
* [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Rasmiy sayt|http://www.pfl.uz}}
* [http://www.pfl.uz/news/sections/cup 2020-yilgi Oʻzbekiston Kubogi] Yangiliklar {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200229042600/http://pfl.uz/news/sections/cup |date=2020-02-29 }}, [http://www.pfl.uz/ru/news/sections/cup (Russian)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230608100718/https://pfl.uz/ru/news/sections/cup |date=2023-06-08 }}
* [http://www.pfl.uz/tournaments/tournament/uzb_cup 2020-yilgi Oʻzbekiston Kubogi] Natijalar {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200229043201/http://pfl.uz/tournaments/tournament/uzb_cup |date=2020-02-29 }}, [http://www.pfl.uz/ru/tournaments/tournament/uzb_cup (Russian)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230608021327/https://pfl.uz/ru/tournaments/tournament/uzb_cup |date=2023-06-08 }}
* [https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/cup/2020/ 2020-yilgi Oʻzbekiston Kubogi] [[Soccerway]] saytida

{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
{{UFT}}

[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]
[[Turkum:2020-yilda Oʻzbekiston futboli]]</text>
      <sha1>fx59h0g48qrtebygi2je2cc7ccfifdq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>901442</id>
    <revision>
      <id>6155600</id>
      <parentid>6152320</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:11:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28699" sha1="hn468hacpbhi3rszrse929k6l6znm4e" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2018-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2018-yil 2-aprel – 2018-yil 28-oktyabr}}
| num_teams       = 38
| champions       = [[AGMK]]
| count           = 1
| runner-up       = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
| matches         = 29
| goals           = 91
| top goal scorer =  [[Tiago Bezerra]] (5 gol)
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2019]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2018-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkaziladigan [[futbol]] turniri boʻlib, unda 30 nafar professional klublar ishtirok etadi.

1/32 final bosqichidan boshlab saralash tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2018-yil]]ning [[28-oktabr]] kuni [[Farg‘ona]] shahridagi „[[Istiqlol (stadion)|Istiqlol]]“ stadionida Olmaliqning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ hamda Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[AGMK]]“ ilk bor kubok sohibiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2018/04/18/ozbekiston-kubogi-nimchorak-finalga-qura-tashlandi-qoqon-1912-neftchi-agmk-nasaf-juftliklar-bi|sarlavha=O‘zbekiston Kubogi. Nimchorak finalga qur’a tashlandi. “Qo‘qon-1912” — “Neftchi”, AGMK — “Nasaf”. Juftliklar bilan tanishing|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511022208/https://daryo.uz/2018/04/18/ozbekiston-kubogi-nimchorak-finalga-qura-tashlandi-qoqon-1912-neftchi-agmk-nasaf-juftliklar-bi|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://usport.uz/uz/news/view?id=1881|sarlavha=Futbol. Bugun O’zbekiston kubogi sohibi ma’lum bo’ladi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511020707/https://usport.uz/uz/news/view?id=1881|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/213933|sarlavha=Sensasiya! AGMK — O‘zbekiston kubogi sohibi!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511020706/https://stadion.uz/uz/news/detail/213933|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2018/10/28/olmaliq/|sarlavha=Futbol: AGMK O‘zbekiston kubogi sohibi bo‘ldi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511020706/https://www.gazeta.uz/oz/2018/10/28/olmaliq/|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/news/2018/10/28/okmk-pahtakorni-maglub-etib-ilk-marotaba-uzbekiston-kubogini-kulga-kiritdi|sarlavha=OKMK «Paxtakor»ni mag‘lub etib O‘zbekiston kubogini qo‘lga kiritdi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511020705/https://kun.uz/uz/news/2018/10/28/okmk-pahtakorni-maglub-etib-ilk-marotaba-uzbekiston-kubogini-kulga-kiritdi|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://olamsport.com/oz/news/kutganmidingiz-agmk-ozbekiston-kubogi-sohibi|sarlavha=Kutganmidingiz? AGMK - O'zbekiston kubogi sohibi!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511020706/https://olamsport.com/oz/news/kutganmidingiz-agmk-ozbekiston-kubogi-sohibi|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;.

== Qur’a ==
Oʻzbekiston Kubogining dastlabki bosqichiga 27-martda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8596 |sarlavha=O`zbekiston Kubogiga ham qur`a tashlandi |sana=27.03.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8609 |sarlavha=O`zbekiston Kubogining birinchi va ikkinchi bosqich o`yinlari boshlanish vaqtlari ma`lum |sana=29.03.2018}}&lt;/ref&gt;, Nimchorak final bosqichiga esa 18-aprelda qur’a tashlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8654 |sarlavha=O`zbekiston Kubogining 1/8 finaliga qur`a tashlash marosimi jonli ko`rsatiladi |sana=07.04.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8705 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: Nimchorak finalga qur`a tashlandi |sana=18.04.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8694 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: Superliga vakili “Buxoro” ham Kubok o`yinlarini tark etdi |sana=17.04.2018}}&lt;/ref&gt;.

== 1/32 final ==
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 2-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]
|score      = 1–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8628
|team2      = [[Labsa (futbol klubi)|Labsa]]
|goals1     = [[Sanjar Ahmedov|Ahmedov]] {{goal|79}}
|goals2     = [[Feruz Muinov|Muinov]] {{goal|4}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 314
|referee    = Nayim Qosimov
|penaltyscore = 7–6
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 2-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Rubin (futbol klubi, Toshkent)|Nurafshon]]
|score      = 1–3
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8627
|team2      = [[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]]
|goals1     = [[Farrux Shotursunov|Shotursunov]] {{goal|11}}
|goals2     = [[Oyatulloxon Muhiddinov|Muhiddinov]] {{goal|54}}&lt;br /&gt;[[Akmal Xolmatov|Xolmatov]] {{goal|69||87}}
|stadium    = Nurafshon stadioni
|location   = [[Nurafshon]]
|attendance =
|referee    = Olim Tolibjonov
|penaltyscore =
}}

== 1/16 final ==
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]
|score      = 3–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = [[Faxriddin Alimov|Alimov]] {{goal|69||72}}&lt;br /&gt;[[Gʻolibjon Sariboev|Sariboev]] {{goal|82}}
|goals2     = [[Qadamboy Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|84}}&lt;br /&gt;[[Sarvar Jumaniyozov|Jumaniyozov]] {{goal|90+2}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 312
|referee    = Shavkat Nasibullayev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Lokomotiv BFK]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|8||65}}&lt;br /&gt;[[Dilshod Xushbaqov|Xushbaqov]] {{goal|61}}&lt;br /&gt;[[Sardorbek Eminov|Eminov]] {{goal|82}}
|stadium    = [[TTYMI stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 128
|referee    = Asker Najafaliev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Doston Toshmatov|Toshmatov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Lutfullo Fayzullayev|Fayzullayev]] {{goal|58}}
|goals2     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|78}}&lt;br /&gt;[[Igor Taran|Taran]] {{goal|90+3}}&lt;br /&gt;[[Quvondiq Roʻziyev|Roʻziyev]] {{goal|111}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1611
|referee    = Isxoq Ibrohimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Xotira-79 (futbol klubi)|Xotira-79]]
|score      = 0–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Amirjon Safarov|Safarov]] {{goal|93}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Uychi]]
|attendance = 1611
|referee    = Olim Toʻychiboev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1     = [[Sardor Rahmonov|Rahmonov]] {{goal|37}}
|goals2     =
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 216
|referee    = Rustam Lutfullin
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1     = [[Jahongir Abdumoʻminov|Abdumoʻminov]] {{goal|87}}
|goals2     =
|stadium    = [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Soʻgʻdiyona stadioni]]
|location   = [[Jizzax]]
|attendance = 2302
|referee    = Rustam Lutfullin
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[AGMK]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin]]
|goals1     = [[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|64}}
|goals2     =
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]]
|location   = [[Olmaliq]]
|attendance = 1282
|referee    = Firdavs Norsafarov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = [[Nodir Mavlonov|Mavlonov]] {{goal|78}}
|goals2     =
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon]]
|attendance = 6100
|referee    = Akobirxoʻja Shukurullaev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 16-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8694
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Albert Siddiqov|Siddiqov]] {{goal|18}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Alimov|Alimov]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Rinat Shilmanov|Shilmanov]] {{goal|73}}&lt;br /&gt;[[Damir Nizanov|Nizanov]] {{goal|74||81}}
|goals2     = [[Bahrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|40}}
|stadium    = [[Turon (stadion, Nukus)|Turon stadioni]]
|location   = [[Nukus]]
|attendance = 2314
|referee    = Nayim Qosimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 16-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8694
|team2      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon]]
|goals1     = [[Saidjon Abdujabborov|Abdujabborov]] {{goal|52|p}}
|goals2     =
|stadium    = [[Imkon arena]]
|location   = [[Oltiariq tumani]]
|attendance = 4000
|referee    = Akmaljon Rahimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 16-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8694
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Avazbek Oʻlmasaliyev|Oʻlmasaliyev]] {{goal|69}}&lt;br /&gt;[[Murodbek Bobojonov|Bobojonov]] {{goal|90}}
|stadium    = [[Gʻuzor stadioni]]
|location   = [[Gʻuzor]]
|attendance = 770
|referee    = Dishod Karimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 16-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 3–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8694
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = [[Elguja Grigalashvili|Grigalashvili]] {{goal|21}}&lt;br /&gt;[[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|87|p}}&lt;br /&gt;[[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|96}}
|goals2     = [[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|5||20}}
|stadium    = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar stadioni]]
|location   = [[Navoiy]]
|attendance = 7556
|referee    = Olim Tolibjonov
|penaltyscore =
}}

== Nimchorak final ==
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 28-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]]
|score      = 0–6
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8889
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|34||73}}&lt;br /&gt;[[Jasurbek Yaxshiboyev|Yaxshiboyev]] {{goal|48||52}}&lt;br /&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|54}}&lt;br /&gt;[[Doston Ibragimov|Ibragimov]] {{goal|83}}
|stadium    = [[Paxtakor markaziy stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 423
|referee    = [[Shavkat Nasibullayev]]
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 29-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 0–2
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8893
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shahboz Jumaboyev|Jumaboyev]] {{goal|74}}&lt;br /&gt;[[Ildar Mamatkazin|Mamatkazin]] {{goal|90}}
|stadium    = [[Turon (stadion, Nukus)|Turon stadioni]]
|location   = [[Nukus]]
|attendance = 2532
|referee    = Firdavs Norsafarov
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 29-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 1–0
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8894
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = [[Mirjamol Qosimov|Qosimov]] {{goal|80}}
|goals2     =
|stadium    = [[Bunyodkor stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 5043
|referee    = Jasur Muxtorov
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 29-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8895
|team2      = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|goals1     = [[Sardor Rahmonov|Rahmonov]] {{goal|40}}
|goals2     =  [[Temur Usmonov|Usmonov]] {{goal|80}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 576
|referee    = Isxoq Ibrohimov
|penaltyscore = 4–2
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 30-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–3
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8901
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Doniyor Usmonov (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)|Usmonov]] {{goal|4}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|8}}&lt;br /&gt;[[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|84}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 3114
|referee    = Ahmadjon Ergashev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 30-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[AGMK]] 
|score      = 2–1
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8902
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Otabek Zokirov|Zokirov]] {{goal|29}}&lt;br /&gt;[[Jovan Đokić|Đokić]] {{goal|30}}&lt;br /&gt;
|goals2     = [[Saydullo Rahmatov (futbolchi)|Rahmatov]] {{goal|74}}
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]]
|location   = [[Olmaliq]]
|attendance = 5855
|referee    = [[Ravshan Ermatov]]
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 30-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8902
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Bahodir Akramov|Akramov]] {{goal|25}}&lt;br /&gt;[[Murod Xolmuhammedov|Xolmuhammedov]] {{goal|113|p}}&lt;br /&gt;
|goals2     = [[Islombek Karimov (futbolchi, 1996)|Karimov]] {{goal|7}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 2786
|referee    = Asker Najafaliev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 30-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|score      = 7–0
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8904
|team2      = [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]
|goals1     = [[Ikrom Aliboyev|Aliboyev]] {{goal|28}}&lt;br /&gt;[[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|37}}&lt;br /&gt;[[Nivaldo Rodrigues|Nivaldo]] {{goal|41||84}}&lt;br /&gt;[[Sardor Rashidov|Rashidov]] {{goal|52}}&lt;br /&gt;[[Islom Toʻxtaxoʻjayev|Toʻxtaxoʻjayev]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Boburbek Yoʻldashov|Yoʻldashov]] {{goal|76}}
|goals2     =
|stadium    = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2786
|referee    = Rustam Lutfullin
|penaltyscore =
}}

== Chorak final ==

{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 18-sentyabr 
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      =  2–0
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9385
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = [[Suhrob Berdiyev|Berdiyev]] {{goal|17||78}}
|goals2     =
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 2801
|referee    = Olim Tolibjonov
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 18-sentyabr 
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 4–0
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9383
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = [[Yegor Krimets|Krimets]] {{goal|21}}&lt;br /&gt;[[Tiago Bezerra|Bezerra]] {{goal|53||82}}&lt;br /&gt;[[Igor Sergeyev|Sergeyev]] {{goal|88}}
|goals2     =
|stadium    = [[Paxtakor markaziy stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 12397
|referee    = [[Ahrol Risqullayev|Risqullayev]]
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 19-sentyabr 
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[AGMK]]
|score      =  3–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9394
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = [[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|79}}&lt;br /&gt;[[Vladimir Bubanja|Bubanja]] {{goal|111}}&lt;br /&gt;[[Jasur Hasanov|Hasanov]] {{goal|120+4}}
|goals2     = [[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|57}}
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]]
|location   = [[Olmaliq]]
|attendance = 1812
|referee    = [[Shavkat Nasibullayev]]
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 19-sentyabr 
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      =  1–2
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9392
|team2      = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Davron Isoqov|Isoqov]] {{goal|40}}
|goals2     = [[Mirjamol Qosimov|Qosimov]] {{goal|14}}&lt;br /&gt;[[Shahzodbek Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|24}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon]]
|attendance = 7300
|referee    = [[Shavkat Nasibullayev]]
}}

== Yarim final ==

{{football box
|round      = 1/2 final
|date       = 27-sentyabr 2018-yil
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      =  2–5
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9427
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Murod Xolmuhammedov|Xolmuhammedov]] {{goal|6|p}}&lt;br /&gt;[[Suhrob Berdiyev|Berdiyev]] {{goal|90+1}}
|goals2     = [[Tiago Bezerra|Bezerra]] {{goal|1||77}}&lt;br /&gt;[[Dilshod Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|21}}&lt;br /&gt;[[Esmaël Gonçalves|Gonçalves]] {{goal|45+1}}&lt;br /&gt;[[Jaloliddin Masharipov|Masharipov]] {{goal|66}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 6301
|referee    = [[Sherzod Qosimov]]
}}
----
{{football box
|round      = 1/2 final
|date       = 2018-yil 28-sentyabr 
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      =  1–2
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9433
|team2      = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]
|goals1     = [[Murodjon Toshmatov|Toshmatov]] {{goal|80}}
|goals2     = [[Muzaffar Muzaffarov|Muzaffarov]] {{goal|57}}&lt;br /&gt;[[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|63}}
|stadium    = [[Bunyodkor stadioni|Milliy stadion]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2447
|referee    = [[Aziz Asimov]]
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Eng yaxshi toʻpurarlar ==

=== Umumiy toʻpurarlar ===
{{Goalscorers
|goals=92
|ongoing=yes
|matches=29
|updated= 

|6 goals=

|5 goals=

|4 goals=

* {{Flagicon|BRA}} [[Tiago Bezerra]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])

|3 goals=

* {{Flagicon|SRB}} [[Jovan Đokić]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Suhrob Berdiyev]] ([[Qoʻqon 1912]])

|2 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Polvonov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Mirjamol Qosimov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]])
* {{Flagicon|BRA}} [[Nivaldo Rodrigues]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Rahmonov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Damir Nizanov]] ([[Aral samali|Orol]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jasurbek Yaxshiboyev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Hakimov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|GNB}} [[Esmaël Gonçalves]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Murod Xolmuhammedov]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Andrey Sidorov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Farhod Tojiyev]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Faxriddin Alimov]] ([[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]])

|1 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Zohir Pirimov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Muzaffarov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Kamoliddin Murzoyev]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Zokirov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Hasanov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Mavlonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Davron Isoqov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Jumaboyev]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Ildar Mamatkazin]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shahzodbek Nurmatov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Murodjon Toshmatov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Amirjon Safarov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Saidjon Abdujabborov]] ([[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Oyatulloxon Muhiddinov]] ([[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]])
* {{Flagicon|TJK}} [[Akmal Xolmatov]] ([[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Feruz Muinov]] ([[Labsa (futbol klubi)|Labsa]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Ikrom Aliboyev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Mirzayev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Rashidov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Islom Toʻxtaxoʻjayev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Boburbek Yoʻldashov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Humoyun Murtozoyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Saydullo Rahmatov (futbolchi)|Saydullo Rahmatov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Islombek Karimov (futbolchi, 1996)|Islombek Karimov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Avazbek Oʻlmasaliyev]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Murodbek Bobojonov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Farrux Shotursunov]] ([[Rubin (futbol klubi, Toshkent)|Nurafshon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Albert Siddiqov]] ([[Aral samali|Orol]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Navroʻz Alimov]] ([[Aral samali|Orol]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Rinat Shilmanov]] ([[Aral samali|Orol]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Rahmatullayev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jaloliddin Masharipov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bahrom Abdurahimov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Doston Ibragimov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Yegor Krimets]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Igor Sergeyev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Usmonov (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)|Doniyor Usmonov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Fayzullo Qambarov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|SRB}} [[Nemanja Jovanović]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|GEO}} [[Elguja Grigalashvili]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bahodir Akramov]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bahodir Pardayev]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Igor Taran]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Quvondiq Roʻziyev]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jahongir Abdumoʻminov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Temur Usmonov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Xushbaqov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardorbek Eminov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Qadamboy Nurmatov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sarvar Jumaniyozov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Doston Toshmatov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Lutfullo Fayzullayev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bahrom Narzullaev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Gʻolibjon Sariboev]] ([[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Ahmedov]] ([[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]])


|1 own goals=


}}

== Yana qarang ==

* [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Pro-B ligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Kubok-Uzbekistana-«Sherdor»-obygral-«Labsu»-v-serii-penalti03-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston kubogi: &quot;Sherdor&quot; penaltilar seriyasida &quot;Labsa&quot;ni magʻlub etdi}}
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Kubok-Uzbekistana-Navbaxor-proigral-Andijanu-i-pokinul-turnir15-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston Kubogi: Navbahor Andijonga yutqazib, turnirni tark etdi}}
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Kubok-Uzbekistana-Kokand-1912-i-Sogdiana-vyshli-v-sleduyuщiy-raund-i-drugie-rezultaty16-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston Kubogi: Qoʻqon 1912 va Soʻgʻdiyona keyingi bosqichga yoʻl oldi va boshqa natijalar}}
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Kubok-Uzbekistana-Volevaya-pobeda-Kyzylkuma-nad-Buxaroy17-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston kubogi. “Qizilqum”ning “Buxoro” ustidan qozongan irodali gʻalabasi}}
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Kubok-Uzbekistana-Aral--Iftixor-i-Neftchi-vyshli-v-sleduyuщiy-raund17-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston kubogi: “Orol”, “Iftixor” va “Neftchi” keyingi bosqichga chiqdi}}
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Opredelilis-daty-provedeniya-matchey-Kubka-Uzbekistana19-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston kubogi oʻyinlarining sanalari aniqlandi.}}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}{{UFT}}{{Paxtakor futbol klubi oʻyinlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>hn468hacpbhi3rszrse929k6l6znm4e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155601</id>
      <parentid>6155600</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:12:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28699" sha1="td5pidx758kvrd6l8upw4457c14i7l1" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2018-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2018-yil 2-aprel – 2018-yil 28-oktyabr}}
| num_teams       = 38
| champions       = [[AGMK]]
| count           = 1
| runner-up       = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
| matches         = 29
| goals           = 91
| top goal scorer =  [[Tiago Bezerra]] (4 gol)
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2019]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2018-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkaziladigan [[futbol]] turniri boʻlib, unda 30 nafar professional klublar ishtirok etadi.

1/32 final bosqichidan boshlab saralash tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2018-yil]]ning [[28-oktabr]] kuni [[Farg‘ona]] shahridagi „[[Istiqlol (stadion)|Istiqlol]]“ stadionida Olmaliqning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ hamda Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[AGMK]]“ ilk bor kubok sohibiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2018/04/18/ozbekiston-kubogi-nimchorak-finalga-qura-tashlandi-qoqon-1912-neftchi-agmk-nasaf-juftliklar-bi|sarlavha=O‘zbekiston Kubogi. Nimchorak finalga qur’a tashlandi. “Qo‘qon-1912” — “Neftchi”, AGMK — “Nasaf”. Juftliklar bilan tanishing|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511022208/https://daryo.uz/2018/04/18/ozbekiston-kubogi-nimchorak-finalga-qura-tashlandi-qoqon-1912-neftchi-agmk-nasaf-juftliklar-bi|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://usport.uz/uz/news/view?id=1881|sarlavha=Futbol. Bugun O’zbekiston kubogi sohibi ma’lum bo’ladi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511020707/https://usport.uz/uz/news/view?id=1881|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/213933|sarlavha=Sensasiya! AGMK — O‘zbekiston kubogi sohibi!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511020706/https://stadion.uz/uz/news/detail/213933|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2018/10/28/olmaliq/|sarlavha=Futbol: AGMK O‘zbekiston kubogi sohibi bo‘ldi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511020706/https://www.gazeta.uz/oz/2018/10/28/olmaliq/|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/news/2018/10/28/okmk-pahtakorni-maglub-etib-ilk-marotaba-uzbekiston-kubogini-kulga-kiritdi|sarlavha=OKMK «Paxtakor»ni mag‘lub etib O‘zbekiston kubogini qo‘lga kiritdi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511020705/https://kun.uz/uz/news/2018/10/28/okmk-pahtakorni-maglub-etib-ilk-marotaba-uzbekiston-kubogini-kulga-kiritdi|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://olamsport.com/oz/news/kutganmidingiz-agmk-ozbekiston-kubogi-sohibi|sarlavha=Kutganmidingiz? AGMK - O'zbekiston kubogi sohibi!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511020706/https://olamsport.com/oz/news/kutganmidingiz-agmk-ozbekiston-kubogi-sohibi|arxivsana=2023-05-11|qaralgan sana=2023-05-11}}&lt;/ref&gt;.

== Qur’a ==
Oʻzbekiston Kubogining dastlabki bosqichiga 27-martda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8596 |sarlavha=O`zbekiston Kubogiga ham qur`a tashlandi |sana=27.03.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8609 |sarlavha=O`zbekiston Kubogining birinchi va ikkinchi bosqich o`yinlari boshlanish vaqtlari ma`lum |sana=29.03.2018}}&lt;/ref&gt;, Nimchorak final bosqichiga esa 18-aprelda qur’a tashlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8654 |sarlavha=O`zbekiston Kubogining 1/8 finaliga qur`a tashlash marosimi jonli ko`rsatiladi |sana=07.04.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8705 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: Nimchorak finalga qur`a tashlandi |sana=18.04.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8694 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: Superliga vakili “Buxoro” ham Kubok o`yinlarini tark etdi |sana=17.04.2018}}&lt;/ref&gt;.

== 1/32 final ==
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 2-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]
|score      = 1–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8628
|team2      = [[Labsa (futbol klubi)|Labsa]]
|goals1     = [[Sanjar Ahmedov|Ahmedov]] {{goal|79}}
|goals2     = [[Feruz Muinov|Muinov]] {{goal|4}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 314
|referee    = Nayim Qosimov
|penaltyscore = 7–6
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 2-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Rubin (futbol klubi, Toshkent)|Nurafshon]]
|score      = 1–3
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8627
|team2      = [[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]]
|goals1     = [[Farrux Shotursunov|Shotursunov]] {{goal|11}}
|goals2     = [[Oyatulloxon Muhiddinov|Muhiddinov]] {{goal|54}}&lt;br /&gt;[[Akmal Xolmatov|Xolmatov]] {{goal|69||87}}
|stadium    = Nurafshon stadioni
|location   = [[Nurafshon]]
|attendance =
|referee    = Olim Tolibjonov
|penaltyscore =
}}

== 1/16 final ==
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]
|score      = 3–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = [[Faxriddin Alimov|Alimov]] {{goal|69||72}}&lt;br /&gt;[[Gʻolibjon Sariboev|Sariboev]] {{goal|82}}
|goals2     = [[Qadamboy Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|84}}&lt;br /&gt;[[Sarvar Jumaniyozov|Jumaniyozov]] {{goal|90+2}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 312
|referee    = Shavkat Nasibullayev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Lokomotiv BFK]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|8||65}}&lt;br /&gt;[[Dilshod Xushbaqov|Xushbaqov]] {{goal|61}}&lt;br /&gt;[[Sardorbek Eminov|Eminov]] {{goal|82}}
|stadium    = [[TTYMI stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 128
|referee    = Asker Najafaliev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Doston Toshmatov|Toshmatov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Lutfullo Fayzullayev|Fayzullayev]] {{goal|58}}
|goals2     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|78}}&lt;br /&gt;[[Igor Taran|Taran]] {{goal|90+3}}&lt;br /&gt;[[Quvondiq Roʻziyev|Roʻziyev]] {{goal|111}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1611
|referee    = Isxoq Ibrohimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Xotira-79 (futbol klubi)|Xotira-79]]
|score      = 0–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Amirjon Safarov|Safarov]] {{goal|93}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Uychi]]
|attendance = 1611
|referee    = Olim Toʻychiboev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1     = [[Sardor Rahmonov|Rahmonov]] {{goal|37}}
|goals2     =
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 216
|referee    = Rustam Lutfullin
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1     = [[Jahongir Abdumoʻminov|Abdumoʻminov]] {{goal|87}}
|goals2     =
|stadium    = [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Soʻgʻdiyona stadioni]]
|location   = [[Jizzax]]
|attendance = 2302
|referee    = Rustam Lutfullin
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[AGMK]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin]]
|goals1     = [[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|64}}
|goals2     =
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]]
|location   = [[Olmaliq]]
|attendance = 1282
|referee    = Firdavs Norsafarov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 15-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8684
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = [[Nodir Mavlonov|Mavlonov]] {{goal|78}}
|goals2     =
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon]]
|attendance = 6100
|referee    = Akobirxoʻja Shukurullaev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 16-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8694
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Albert Siddiqov|Siddiqov]] {{goal|18}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Alimov|Alimov]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Rinat Shilmanov|Shilmanov]] {{goal|73}}&lt;br /&gt;[[Damir Nizanov|Nizanov]] {{goal|74||81}}
|goals2     = [[Bahrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|40}}
|stadium    = [[Turon (stadion, Nukus)|Turon stadioni]]
|location   = [[Nukus]]
|attendance = 2314
|referee    = Nayim Qosimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 16-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8694
|team2      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon]]
|goals1     = [[Saidjon Abdujabborov|Abdujabborov]] {{goal|52|p}}
|goals2     =
|stadium    = [[Imkon arena]]
|location   = [[Oltiariq tumani]]
|attendance = 4000
|referee    = Akmaljon Rahimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 16-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8694
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Avazbek Oʻlmasaliyev|Oʻlmasaliyev]] {{goal|69}}&lt;br /&gt;[[Murodbek Bobojonov|Bobojonov]] {{goal|90}}
|stadium    = [[Gʻuzor stadioni]]
|location   = [[Gʻuzor]]
|attendance = 770
|referee    = Dishod Karimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 16-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 3–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8694
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = [[Elguja Grigalashvili|Grigalashvili]] {{goal|21}}&lt;br /&gt;[[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|87|p}}&lt;br /&gt;[[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|96}}
|goals2     = [[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|5||20}}
|stadium    = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar stadioni]]
|location   = [[Navoiy]]
|attendance = 7556
|referee    = Olim Tolibjonov
|penaltyscore =
}}

== Nimchorak final ==
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 28-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]]
|score      = 0–6
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8889
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|34||73}}&lt;br /&gt;[[Jasurbek Yaxshiboyev|Yaxshiboyev]] {{goal|48||52}}&lt;br /&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|54}}&lt;br /&gt;[[Doston Ibragimov|Ibragimov]] {{goal|83}}
|stadium    = [[Paxtakor markaziy stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 423
|referee    = [[Shavkat Nasibullayev]]
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 29-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 0–2
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8893
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shahboz Jumaboyev|Jumaboyev]] {{goal|74}}&lt;br /&gt;[[Ildar Mamatkazin|Mamatkazin]] {{goal|90}}
|stadium    = [[Turon (stadion, Nukus)|Turon stadioni]]
|location   = [[Nukus]]
|attendance = 2532
|referee    = Firdavs Norsafarov
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 29-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 1–0
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8894
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = [[Mirjamol Qosimov|Qosimov]] {{goal|80}}
|goals2     =
|stadium    = [[Bunyodkor stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 5043
|referee    = Jasur Muxtorov
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 29-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8895
|team2      = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|goals1     = [[Sardor Rahmonov|Rahmonov]] {{goal|40}}
|goals2     =  [[Temur Usmonov|Usmonov]] {{goal|80}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 576
|referee    = Isxoq Ibrohimov
|penaltyscore = 4–2
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 30-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–3
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8901
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Doniyor Usmonov (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)|Usmonov]] {{goal|4}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|8}}&lt;br /&gt;[[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|84}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 3114
|referee    = Ahmadjon Ergashev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 30-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[AGMK]] 
|score      = 2–1
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8902
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Otabek Zokirov|Zokirov]] {{goal|29}}&lt;br /&gt;[[Jovan Đokić|Đokić]] {{goal|30}}&lt;br /&gt;
|goals2     = [[Saydullo Rahmatov (futbolchi)|Rahmatov]] {{goal|74}}
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]]
|location   = [[Olmaliq]]
|attendance = 5855
|referee    = [[Ravshan Ermatov]]
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 30-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8902
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Bahodir Akramov|Akramov]] {{goal|25}}&lt;br /&gt;[[Murod Xolmuhammedov|Xolmuhammedov]] {{goal|113|p}}&lt;br /&gt;
|goals2     = [[Islombek Karimov (futbolchi, 1996)|Karimov]] {{goal|7}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 2786
|referee    = Asker Najafaliev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 30-may
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|score      = 7–0
|aet        =  
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8904
|team2      = [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]
|goals1     = [[Ikrom Aliboyev|Aliboyev]] {{goal|28}}&lt;br /&gt;[[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|37}}&lt;br /&gt;[[Nivaldo Rodrigues|Nivaldo]] {{goal|41||84}}&lt;br /&gt;[[Sardor Rashidov|Rashidov]] {{goal|52}}&lt;br /&gt;[[Islom Toʻxtaxoʻjayev|Toʻxtaxoʻjayev]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Boburbek Yoʻldashov|Yoʻldashov]] {{goal|76}}
|goals2     =
|stadium    = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2786
|referee    = Rustam Lutfullin
|penaltyscore =
}}

== Chorak final ==

{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 18-sentyabr 
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      =  2–0
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9385
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = [[Suhrob Berdiyev|Berdiyev]] {{goal|17||78}}
|goals2     =
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 2801
|referee    = Olim Tolibjonov
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 18-sentyabr 
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 4–0
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9383
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = [[Yegor Krimets|Krimets]] {{goal|21}}&lt;br /&gt;[[Tiago Bezerra|Bezerra]] {{goal|53||82}}&lt;br /&gt;[[Igor Sergeyev|Sergeyev]] {{goal|88}}
|goals2     =
|stadium    = [[Paxtakor markaziy stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 12397
|referee    = [[Ahrol Risqullayev|Risqullayev]]
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 19-sentyabr 
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[AGMK]]
|score      =  3–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9394
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = [[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|79}}&lt;br /&gt;[[Vladimir Bubanja|Bubanja]] {{goal|111}}&lt;br /&gt;[[Jasur Hasanov|Hasanov]] {{goal|120+4}}
|goals2     = [[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|57}}
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]]
|location   = [[Olmaliq]]
|attendance = 1812
|referee    = [[Shavkat Nasibullayev]]
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2018-yil 19-sentyabr 
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      =  1–2
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9392
|team2      = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Davron Isoqov|Isoqov]] {{goal|40}}
|goals2     = [[Mirjamol Qosimov|Qosimov]] {{goal|14}}&lt;br /&gt;[[Shahzodbek Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|24}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon]]
|attendance = 7300
|referee    = [[Shavkat Nasibullayev]]
}}

== Yarim final ==

{{football box
|round      = 1/2 final
|date       = 27-sentyabr 2018-yil
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      =  2–5
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9427
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Murod Xolmuhammedov|Xolmuhammedov]] {{goal|6|p}}&lt;br /&gt;[[Suhrob Berdiyev|Berdiyev]] {{goal|90+1}}
|goals2     = [[Tiago Bezerra|Bezerra]] {{goal|1||77}}&lt;br /&gt;[[Dilshod Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|21}}&lt;br /&gt;[[Esmaël Gonçalves|Gonçalves]] {{goal|45+1}}&lt;br /&gt;[[Jaloliddin Masharipov|Masharipov]] {{goal|66}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 6301
|referee    = [[Sherzod Qosimov]]
}}
----
{{football box
|round      = 1/2 final
|date       = 2018-yil 28-sentyabr 
|time       = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      =  1–2
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/9433
|team2      = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]
|goals1     = [[Murodjon Toshmatov|Toshmatov]] {{goal|80}}
|goals2     = [[Muzaffar Muzaffarov|Muzaffarov]] {{goal|57}}&lt;br /&gt;[[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|63}}
|stadium    = [[Bunyodkor stadioni|Milliy stadion]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2447
|referee    = [[Aziz Asimov]]
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Eng yaxshi toʻpurarlar ==

=== Umumiy toʻpurarlar ===
{{Goalscorers
|goals=92
|ongoing=yes
|matches=29
|updated= 

|6 goals=

|5 goals=

|4 goals=

* {{Flagicon|BRA}} [[Tiago Bezerra]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])

|3 goals=

* {{Flagicon|SRB}} [[Jovan Đokić]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Suhrob Berdiyev]] ([[Qoʻqon 1912]])

|2 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Polvonov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Mirjamol Qosimov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]])
* {{Flagicon|BRA}} [[Nivaldo Rodrigues]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Rahmonov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Damir Nizanov]] ([[Aral samali|Orol]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jasurbek Yaxshiboyev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Hakimov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|GNB}} [[Esmaël Gonçalves]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Murod Xolmuhammedov]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Andrey Sidorov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Farhod Tojiyev]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Faxriddin Alimov]] ([[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]])

|1 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Zohir Pirimov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Muzaffarov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Kamoliddin Murzoyev]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Zokirov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Hasanov]] ([[AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Mavlonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Davron Isoqov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Jumaboyev]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Ildar Mamatkazin]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shahzodbek Nurmatov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Murodjon Toshmatov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Amirjon Safarov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Saidjon Abdujabborov]] ([[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Oyatulloxon Muhiddinov]] ([[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]])
* {{Flagicon|TJK}} [[Akmal Xolmatov]] ([[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Feruz Muinov]] ([[Labsa (futbol klubi)|Labsa]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Ikrom Aliboyev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Mirzayev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Rashidov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Islom Toʻxtaxoʻjayev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Boburbek Yoʻldashov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Humoyun Murtozoyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Saydullo Rahmatov (futbolchi)|Saydullo Rahmatov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Islombek Karimov (futbolchi, 1996)|Islombek Karimov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Avazbek Oʻlmasaliyev]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Murodbek Bobojonov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Farrux Shotursunov]] ([[Rubin (futbol klubi, Toshkent)|Nurafshon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Albert Siddiqov]] ([[Aral samali|Orol]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Navroʻz Alimov]] ([[Aral samali|Orol]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Rinat Shilmanov]] ([[Aral samali|Orol]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Rahmatullayev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jaloliddin Masharipov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bahrom Abdurahimov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Doston Ibragimov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Yegor Krimets]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Igor Sergeyev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Usmonov (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)|Doniyor Usmonov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Fayzullo Qambarov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|SRB}} [[Nemanja Jovanović]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|GEO}} [[Elguja Grigalashvili]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bahodir Akramov]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bahodir Pardayev]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Igor Taran]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Quvondiq Roʻziyev]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jahongir Abdumoʻminov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Temur Usmonov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Xushbaqov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardorbek Eminov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Qadamboy Nurmatov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sarvar Jumaniyozov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Doston Toshmatov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Lutfullo Fayzullayev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bahrom Narzullaev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Gʻolibjon Sariboev]] ([[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Ahmedov]] ([[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]])


|1 own goals=


}}

== Yana qarang ==

* [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Pro-B ligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Kubok-Uzbekistana-«Sherdor»-obygral-«Labsu»-v-serii-penalti03-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston kubogi: &quot;Sherdor&quot; penaltilar seriyasida &quot;Labsa&quot;ni magʻlub etdi}}
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Kubok-Uzbekistana-Navbaxor-proigral-Andijanu-i-pokinul-turnir15-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston Kubogi: Navbahor Andijonga yutqazib, turnirni tark etdi}}
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Kubok-Uzbekistana-Kokand-1912-i-Sogdiana-vyshli-v-sleduyuщiy-raund-i-drugie-rezultaty16-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston Kubogi: Qoʻqon 1912 va Soʻgʻdiyona keyingi bosqichga yoʻl oldi va boshqa natijalar}}
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Kubok-Uzbekistana-Volevaya-pobeda-Kyzylkuma-nad-Buxaroy17-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston kubogi. “Qizilqum”ning “Buxoro” ustidan qozongan irodali gʻalabasi}}
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Kubok-Uzbekistana-Aral--Iftixor-i-Neftchi-vyshli-v-sleduyuщiy-raund17-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston kubogi: “Orol”, “Iftixor” va “Neftchi” keyingi bosqichga chiqdi}}
* {{Veb manbasi |url=http://sports.uz/ru/news/view/Opredelilis-daty-provedeniya-matchey-Kubka-Uzbekistana19-04-2018 |nashriyot=sports.uz |sarlavha=Oʻzbekiston kubogi oʻyinlarining sanalari aniqlandi.}}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}{{UFT}}{{Paxtakor futbol klubi oʻyinlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>td5pidx758kvrd6l8upw4457c14i7l1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>902740</id>
    <revision>
      <id>6155964</id>
      <parentid>6121304</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:29:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13785" sha1="pxqo79yltaf5qof4icyuxhjtq16ou0d" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Birinchi bosqich ==

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = Toshkent
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = Nukus
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–3
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = ann
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Ikkinchi bosqich ==

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Aral samali|Orol]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== 1/8 final ===

=== Dastlabki oʻyinlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!25-mart
2016-yil
|-
|[[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]] (Andijon) — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (Toshkent)
|1 — 4
|
|Andijon
|-
|[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (Zarafshon) — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|2 — 2
|
|Zarafshon
|-
|[[Metallurg Bekobod]] — [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|1 — 0
|
|Bekobod
|-
|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (Jizzax)
|1 — 1
|
|Muborak
|-
|[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (Namangan) — [[Qoʻqon 1912]]
|0 — 1
|
|Toshkent
|-
|
!26-mart
2016-yil
|
|
|-
|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf (Qarshi)]]
|1 — 4
|
|Fargʻona
|-
|[[Obod (futbol klubi)|Obod (Toshkent)]] — [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor (Toshkent)]]
|2 — 2
|
|Toshkent
|-
|
!18-may
2016-yil
|
|
|-
|Paxtakor (Toshkent) — Buxoro
|0 — 1
|
|Toshkent
|}

=== Javob oʻyinlari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!21-may
2016-yil
|-
|Qoʻqon 1912 — Navbahor (Namangan)
|1 — 1
(Umumiy 2 : 1)
|
|Qoʻqon
|-
|Andijon — Qizilqum (Zarafshon)
|3 — 1
(Umumiy 5 : 3)
|
|Andijon
|-
|Olmaliq — Metallurg Bekobod
|2 — 3
(Umumiy 2 : 4)
|
|Olmaliq
|-
|Soʻgʻdiyona (Jizzax) — Mash’al Muborak
|0 — 1
(Umumiy 1 : 2)
|
|Jizzax
|-
|Nasaf (Qarshi) — Neftchi (Fargʻona)
|1 — 0
(Umumiy 5 : 1)
|
|Qarshi
|-
|Bunyodkor (Toshkent) — Obod (Toshkent)
|2 — 1
(Umumiy 4 : 3)
|
|Toshkent
|-
|
!22-may
2016-yil
|
|
|-
|Buxoro — Paxtakor (Toshkent)
|1 — 0
(Umumiy 2 : 0)
|
|Buxoro
|-
|
!8-iyun
2016-yil
|
|
|-
|Lokomotiv (Toshkent) — UzDongJu (Andijon)
|9 — 0
(Umumiy 13 : 1)
|
|Toshkent
|}
== 1/4 final ==

=== Dastlabki oʻyinlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!5-iyul
2016-yil
|-
|Qoʻqon 1912 — Buxoro
|1 — 1
|
|Qoʻqon
|-
|Andijon — Nasaf (Qarshi)
|0 — 2
|
|Andijon
|-
|Mash’al Muborak — Lokomotiv (Toshkent)
|1 — 4
|
|Muborak
|-
|
!29-iyul
2016-yil
|
|
|-
|Bunyodkor (Toshkent) — Metallurg Bekobod
|3 — 1
|
|Toshkent
|}
=== Javob oʻyinlari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!28-iyul
2016-yil
|-
|Buxoro — Qoʻqon 1912
|2 — 0
(Umumiy 3 : 1)
|
|Buxoro
|-
|
!25-iyul
2016-yil
|
|
|-
|Lokomotiv (Toshkent) — Mash’al Muborak
|1 — 2
(Umumiy 3 : 5)
|
|Toshkent
|-
|
!29-iyul
2016-yil
|
|
|-
|Nasaf (Qarshi) — Andijon
|2 — 1
(Umumiy 4 : 1)
|
|Qarshi
|-
|
!21-sentyabr
2016-yil
|
|
|-
|Metallurg Bekobod — Bunyodkor (Toshkent)
|0 — 0
(Umumiy 1 : 3)
|
|Bekobod
|}
== 1/2 final ==

=== Birinchi oʻyinlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!25-avgust
2016-yil
|-
|Nasaf (Qarshi) — Buxoro
|2 — 0
|
|Qarshi
|-
|
!25-oktyabr
2016-yil
|
|
|-
|Lokomotiv (Toshkent) — Bunyodkor (Toshkent)
|1 — 0
|
|Toshkent
|}
=== Qaytish oʻyinlari ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!25-avgust
2016-yil
|-
|Buxoro — Nasaf (Qarshi)
|1 — 2
(Umumiy 1 : 4)
|
|Buxoro
|-
|
!25-oktyabr
2016-yil
|
|
|-
|Bunyodkor (Toshkent) — Lokomotiv (Toshkent)
|0 — 1
(Umumiy 0 : 2)
|
|Toshkent
|}
== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{football box collapsible
|round      = Final
|date       = 30-noyabr 2016-yil
|time       =  ([[UTC+06:00|UTC+6]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      =  1 &amp;ndash; 0
|report     = https://test.pfl.uz/ru/m/news/view/7536
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Temurxoʻja Abduxoliqov]] {{Goal|2}}
|goals2     =
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance =
|referee    = [[Vladislav Seytlin]]
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>pxqo79yltaf5qof4icyuxhjtq16ou0d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155971</id>
      <parentid>6155964</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 1/2 final */</comment>
      <origin>6155971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14495" sha1="kfahsryliy6zqif6xvnrea2jm3rbp1i" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Birinchi bosqich ==

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = Toshkent
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = Nukus
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–3
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = ann
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Ikkinchi bosqich ==

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Aral samali|Orol]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== 1/8 final ===

=== Dastlabki oʻyinlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!25-mart
2016-yil
|-
|[[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]] (Andijon) — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (Toshkent)
|1 — 4
|
|Andijon
|-
|[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (Zarafshon) — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|2 — 2
|
|Zarafshon
|-
|[[Metallurg Bekobod]] — [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|1 — 0
|
|Bekobod
|-
|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (Jizzax)
|1 — 1
|
|Muborak
|-
|[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (Namangan) — [[Qoʻqon 1912]]
|0 — 1
|
|Toshkent
|-
|
!26-mart
2016-yil
|
|
|-
|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf (Qarshi)]]
|1 — 4
|
|Fargʻona
|-
|[[Obod (futbol klubi)|Obod (Toshkent)]] — [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor (Toshkent)]]
|2 — 2
|
|Toshkent
|-
|
!18-may
2016-yil
|
|
|-
|Paxtakor (Toshkent) — Buxoro
|0 — 1
|
|Toshkent
|}

=== Javob oʻyinlari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!21-may
2016-yil
|-
|Qoʻqon 1912 — Navbahor (Namangan)
|1 — 1
(Umumiy 2 : 1)
|
|Qoʻqon
|-
|Andijon — Qizilqum (Zarafshon)
|3 — 1
(Umumiy 5 : 3)
|
|Andijon
|-
|Olmaliq — Metallurg Bekobod
|2 — 3
(Umumiy 2 : 4)
|
|Olmaliq
|-
|Soʻgʻdiyona (Jizzax) — Mash’al Muborak
|0 — 1
(Umumiy 1 : 2)
|
|Jizzax
|-
|Nasaf (Qarshi) — Neftchi (Fargʻona)
|1 — 0
(Umumiy 5 : 1)
|
|Qarshi
|-
|Bunyodkor (Toshkent) — Obod (Toshkent)
|2 — 1
(Umumiy 4 : 3)
|
|Toshkent
|-
|
!22-may
2016-yil
|
|
|-
|Buxoro — Paxtakor (Toshkent)
|1 — 0
(Umumiy 2 : 0)
|
|Buxoro
|-
|
!8-iyun
2016-yil
|
|
|-
|Lokomotiv (Toshkent) — UzDongJu (Andijon)
|9 — 0
(Umumiy 13 : 1)
|
|Toshkent
|}
== 1/4 final ==

=== Dastlabki oʻyinlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!5-iyul
2016-yil
|-
|Qoʻqon 1912 — Buxoro
|1 — 1
|
|Qoʻqon
|-
|Andijon — Nasaf (Qarshi)
|0 — 2
|
|Andijon
|-
|Mash’al Muborak — Lokomotiv (Toshkent)
|1 — 4
|
|Muborak
|-
|
!29-iyul
2016-yil
|
|
|-
|Bunyodkor (Toshkent) — Metallurg Bekobod
|3 — 1
|
|Toshkent
|}
=== Javob oʻyinlari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!28-iyul
2016-yil
|-
|Buxoro — Qoʻqon 1912
|2 — 0
(Umumiy 3 : 1)
|
|Buxoro
|-
|
!25-iyul
2016-yil
|
|
|-
|Lokomotiv (Toshkent) — Mash’al Muborak
|1 — 2
(Umumiy 3 : 5)
|
|Toshkent
|-
|
!29-iyul
2016-yil
|
|
|-
|Nasaf (Qarshi) — Andijon
|2 — 1
(Umumiy 4 : 1)
|
|Qarshi
|-
|
!21-sentyabr
2016-yil
|
|
|-
|Metallurg Bekobod — Bunyodkor (Toshkent)
|0 — 0
(Umumiy 1 : 3)
|
|Bekobod
|}
== Yarim final ==

=== Dastlabki oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Javob oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{football box collapsible
|round      = Final
|date       = 30-noyabr 2016-yil
|time       =  ([[UTC+06:00|UTC+6]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      =  1 &amp;ndash; 0
|report     = https://test.pfl.uz/ru/m/news/view/7536
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Temurxoʻja Abduxoliqov]] {{Goal|2}}
|goals2     =
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance =
|referee    = [[Vladislav Seytlin]]
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>kfahsryliy6zqif6xvnrea2jm3rbp1i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155974</id>
      <parentid>6155971</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Final */</comment>
      <origin>6155974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14048" sha1="9z53zumss54s3fqw9z05q4a617jsj0b" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Birinchi bosqich ==

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = Toshkent
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = Nukus
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–3
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = ann
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Ikkinchi bosqich ==

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Aral samali|Orol]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== 1/8 final ===

=== Dastlabki oʻyinlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!25-mart
2016-yil
|-
|[[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]] (Andijon) — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (Toshkent)
|1 — 4
|
|Andijon
|-
|[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (Zarafshon) — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|2 — 2
|
|Zarafshon
|-
|[[Metallurg Bekobod]] — [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|1 — 0
|
|Bekobod
|-
|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (Jizzax)
|1 — 1
|
|Muborak
|-
|[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (Namangan) — [[Qoʻqon 1912]]
|0 — 1
|
|Toshkent
|-
|
!26-mart
2016-yil
|
|
|-
|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf (Qarshi)]]
|1 — 4
|
|Fargʻona
|-
|[[Obod (futbol klubi)|Obod (Toshkent)]] — [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor (Toshkent)]]
|2 — 2
|
|Toshkent
|-
|
!18-may
2016-yil
|
|
|-
|Paxtakor (Toshkent) — Buxoro
|0 — 1
|
|Toshkent
|}

=== Javob oʻyinlari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!21-may
2016-yil
|-
|Qoʻqon 1912 — Navbahor (Namangan)
|1 — 1
(Umumiy 2 : 1)
|
|Qoʻqon
|-
|Andijon — Qizilqum (Zarafshon)
|3 — 1
(Umumiy 5 : 3)
|
|Andijon
|-
|Olmaliq — Metallurg Bekobod
|2 — 3
(Umumiy 2 : 4)
|
|Olmaliq
|-
|Soʻgʻdiyona (Jizzax) — Mash’al Muborak
|0 — 1
(Umumiy 1 : 2)
|
|Jizzax
|-
|Nasaf (Qarshi) — Neftchi (Fargʻona)
|1 — 0
(Umumiy 5 : 1)
|
|Qarshi
|-
|Bunyodkor (Toshkent) — Obod (Toshkent)
|2 — 1
(Umumiy 4 : 3)
|
|Toshkent
|-
|
!22-may
2016-yil
|
|
|-
|Buxoro — Paxtakor (Toshkent)
|1 — 0
(Umumiy 2 : 0)
|
|Buxoro
|-
|
!8-iyun
2016-yil
|
|
|-
|Lokomotiv (Toshkent) — UzDongJu (Andijon)
|9 — 0
(Umumiy 13 : 1)
|
|Toshkent
|}
== 1/4 final ==

=== Dastlabki oʻyinlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!5-iyul
2016-yil
|-
|Qoʻqon 1912 — Buxoro
|1 — 1
|
|Qoʻqon
|-
|Andijon — Nasaf (Qarshi)
|0 — 2
|
|Andijon
|-
|Mash’al Muborak — Lokomotiv (Toshkent)
|1 — 4
|
|Muborak
|-
|
!29-iyul
2016-yil
|
|
|-
|Bunyodkor (Toshkent) — Metallurg Bekobod
|3 — 1
|
|Toshkent
|}
=== Javob oʻyinlari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!28-iyul
2016-yil
|-
|Buxoro — Qoʻqon 1912
|2 — 0
(Umumiy 3 : 1)
|
|Buxoro
|-
|
!25-iyul
2016-yil
|
|
|-
|Lokomotiv (Toshkent) — Mash’al Muborak
|1 — 2
(Umumiy 3 : 5)
|
|Toshkent
|-
|
!29-iyul
2016-yil
|
|
|-
|Nasaf (Qarshi) — Andijon
|2 — 1
(Umumiy 4 : 1)
|
|Qarshi
|-
|
!21-sentyabr
2016-yil
|
|
|-
|Metallurg Bekobod — Bunyodkor (Toshkent)
|0 — 0
(Umumiy 1 : 3)
|
|Bekobod
|}
== Yarim final ==

=== Dastlabki oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Javob oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>9z53zumss54s3fqw9z05q4a617jsj0b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155986</id>
      <parentid>6155974</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 1/4 final */</comment>
      <origin>6155986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15722" sha1="7metr7ihca8x2ch3gr5zazlrgq1sms9" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Birinchi bosqich ==

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = Toshkent
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = Nukus
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–3
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = ann
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Ikkinchi bosqich ==

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Aral samali|Orol]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== 1/8 final ===

=== Dastlabki oʻyinlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!25-mart
2016-yil
|-
|[[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]] (Andijon) — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (Toshkent)
|1 — 4
|
|Andijon
|-
|[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (Zarafshon) — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|2 — 2
|
|Zarafshon
|-
|[[Metallurg Bekobod]] — [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|1 — 0
|
|Bekobod
|-
|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (Jizzax)
|1 — 1
|
|Muborak
|-
|[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (Namangan) — [[Qoʻqon 1912]]
|0 — 1
|
|Toshkent
|-
|
!26-mart
2016-yil
|
|
|-
|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf (Qarshi)]]
|1 — 4
|
|Fargʻona
|-
|[[Obod (futbol klubi)|Obod (Toshkent)]] — [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor (Toshkent)]]
|2 — 2
|
|Toshkent
|-
|
!18-may
2016-yil
|
|
|-
|Paxtakor (Toshkent) — Buxoro
|0 — 1
|
|Toshkent
|}

=== Javob oʻyinlari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Juftliklar
!&lt;small&gt;'''Sanasi'''&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |&lt;small&gt;Eslatma&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; |
|-
!21-may
2016-yil
|-
|Qoʻqon 1912 — Navbahor (Namangan)
|1 — 1
(Umumiy 2 : 1)
|
|Qoʻqon
|-
|Andijon — Qizilqum (Zarafshon)
|3 — 1
(Umumiy 5 : 3)
|
|Andijon
|-
|Olmaliq — Metallurg Bekobod
|2 — 3
(Umumiy 2 : 4)
|
|Olmaliq
|-
|Soʻgʻdiyona (Jizzax) — Mash’al Muborak
|0 — 1
(Umumiy 1 : 2)
|
|Jizzax
|-
|Nasaf (Qarshi) — Neftchi (Fargʻona)
|1 — 0
(Umumiy 5 : 1)
|
|Qarshi
|-
|Bunyodkor (Toshkent) — Obod (Toshkent)
|2 — 1
(Umumiy 4 : 3)
|
|Toshkent
|-
|
!22-may
2016-yil
|
|
|-
|Buxoro — Paxtakor (Toshkent)
|1 — 0
(Umumiy 2 : 0)
|
|Buxoro
|-
|
!8-iyun
2016-yil
|
|
|-
|Lokomotiv (Toshkent) — UzDongJu (Andijon)
|9 — 0
(Umumiy 13 : 1)
|
|Toshkent
|}
== Chorak final ==

=== Dastlabki oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Javob oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Yarim final ==

=== Dastlabki oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Javob oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>7metr7ihca8x2ch3gr5zazlrgq1sms9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155996</id>
      <parentid>6155986</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T19:30:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pley-off bosqichi */</comment>
      <origin>6155996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19221" sha1="27d134fljnemxb2zv8dcphcgokhl0uu" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = Toshkent
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = Nukus
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–3
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = ann
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Aral samali|Orol]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


=== Chorak final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>27d134fljnemxb2zv8dcphcgokhl0uu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155998</id>
      <parentid>6155996</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T19:44:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Saralash bosqichi */</comment>
      <origin>6155998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20369" sha1="f3f29lm0e8mspvltc0hx8egko1sgwga" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki o'yinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     = 
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119 
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = I. Seytnazarov {{goal|11}}&lt;br/&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = M. Quranboev {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br/&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350 
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance = 
|referee    = Asker Najafaliev 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br/&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     = 
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon 
|attendance = 2852 
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Aral samali|Orol]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


=== Chorak final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>f3f29lm0e8mspvltc0hx8egko1sgwga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155999</id>
      <parentid>6155998</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T20:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Saralash bosqichi */</comment>
      <origin>6155999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23026" sha1="m58l1k3umqv1c4p141za4u619ai1pi6" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki oʻyinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     =
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = I. Seytnazarov {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = M. Quranboev {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br /&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance =
|referee    = Asker Najafaliev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br /&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon
|attendance = 2852
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
Ikkinchi bosqich oʻyinlari 18, 19 va 20-mart kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6932 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 uchrashuvlarini boshqarib boradigan hakamlar nomi ma`lum |sana=16.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 final uchrashuvlari natijalari. |sana=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|39||65}}&lt;br /&gt;F. Namazov {{goal|54}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Uychi
|attendance = 3557
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|92}}&lt;br /&gt;[[Zohir Pirimov|Pirimov]] {{goal|105}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 351
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = S. Sotvoldiev {{goal|4}}&lt;br /&gt;M. Umrzoqov {{goal|33}}
|goals2     = O. Mamajonov {{goal|68}}&lt;br /&gt;A. Yusupov {{goal|83}}&lt;br /&gt;A. Ibragimov {{goal|92}}
|stadium    =
|location   =
|attendance = 172
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = I. Karimov {{goal|66}}
|goals2     =
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon
|attendance = 252
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|20||60||64||69}}&lt;br /&gt;[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|85}}
|stadium    = Oqtepa stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 354
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = R. Meliboev {{goal|53}}&lt;br /&gt;D. Mamatov {{goal|90}}
|goals2     = [[Dilshod Jabborov|Jabborov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Alibobo Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|74}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = Quvasoy
|attendance = 3501
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 757 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Shevchenko|Shevchenko]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Elyor Akbarov|Akbarov]] {{goal|65}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 3107
|referee    = Ilgiz Tantashev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|13||67}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1102
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = B. Shomurzaev {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Sanjar Rixsiboev|Rixsiboev]] {{goal|11||57}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 73
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Ruslan Melziddinov|Melziddinov]] {{goal|12|p}}&lt;br /&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Artyom Filiposyan|Filiposyan]] {{goal|75}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 2125
|referee    = Hasan Roʻziyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dilyorbek Irmatov|Irmatov]] {{goal|47}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 6105
|referee    = [[Aziz Asimov]]
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


=== Chorak final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>m58l1k3umqv1c4p141za4u619ai1pi6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156000</id>
      <parentid>6155999</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T20:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dastlabki oʻyinlar */</comment>
      <origin>6156000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23898" sha1="2eoektl2059xq2q82jc088myfvb4y1w" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki oʻyinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     =
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = I. Seytnazarov {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = M. Quranboev {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br /&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance =
|referee    = Asker Najafaliev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br /&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon
|attendance = 2852
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
Ikkinchi bosqich oʻyinlari 18, 19 va 20-mart kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6932 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 uchrashuvlarini boshqarib boradigan hakamlar nomi ma`lum |sana=16.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 final uchrashuvlari natijalari. |sana=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|39||65}}&lt;br /&gt;F. Namazov {{goal|54}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Uychi
|attendance = 3557
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|92}}&lt;br /&gt;[[Zohir Pirimov|Pirimov]] {{goal|105}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 351
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = S. Sotvoldiev {{goal|4}}&lt;br /&gt;M. Umrzoqov {{goal|33}}
|goals2     = O. Mamajonov {{goal|68}}&lt;br /&gt;A. Yusupov {{goal|83}}&lt;br /&gt;A. Ibragimov {{goal|92}}
|stadium    =
|location   =
|attendance = 172
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = I. Karimov {{goal|66}}
|goals2     =
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon
|attendance = 252
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|20||60||64||69}}&lt;br /&gt;[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|85}}
|stadium    = Oqtepa stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 354
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = R. Meliboev {{goal|53}}&lt;br /&gt;D. Mamatov {{goal|90}}
|goals2     = [[Dilshod Jabborov|Jabborov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Alibobo Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|74}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = Quvasoy
|attendance = 3501
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 757 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Shevchenko|Shevchenko]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Elyor Akbarov|Akbarov]] {{goal|65}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 3107
|referee    = Ilgiz Tantashev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|13||67}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1102
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = B. Shomurzaev {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Sanjar Rixsiboev|Rixsiboev]] {{goal|11||57}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 73
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Ruslan Melziddinov|Melziddinov]] {{goal|12|p}}&lt;br /&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Artyom Filiposyan|Filiposyan]] {{goal|75}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 2125
|referee    = Hasan Roʻziyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dilyorbek Irmatov|Irmatov]] {{goal|47}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 6105
|referee    = [[Aziz Asimov]]
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===
Nimchorak final bosqichining dastlabki o'yinlari 25 va 26-mart, shuningdek, 18-mayda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/8 final: &quot;Nasaf&quot; safarda &quot;Neftchi&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=27.03.2016}}&lt;/ref&gt;. Javob o'yinlari esa 21 va 22-mayda, shuningdek, 8-iyunda o'tkazilgan.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Akmal Shorahmedov|Shorahmedov]] {{goal|36|o.g.}}&lt;br/&gt;A. Xoʻjayev {{goal|62}}
|goals2     = [[Bahodir Nasimov|Nasimov]] {{goal|32||60}}
|stadium    = Obod stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1214 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Abbosbek Mahstaliyev|Mahstaliyev]] {{goal|24}}
|goals2     = [[Azamat Allaniyozov|Allaniyozov]] {{goal|10||64}}&lt;br/&gt;[[Erkin Boydullayev|Boydullayev]] {{goal|15}}&lt;br/&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 5206 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


=== Chorak final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>2eoektl2059xq2q82jc088myfvb4y1w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156001</id>
      <parentid>6156000</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T20:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Javob oʻyinlar */</comment>
      <origin>6156001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24059" sha1="cliyuafb9gbjijumyoncqvcm4b2jk3k" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki oʻyinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     =
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = I. Seytnazarov {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = M. Quranboev {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br /&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance =
|referee    = Asker Najafaliev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br /&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon
|attendance = 2852
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
Ikkinchi bosqich oʻyinlari 18, 19 va 20-mart kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6932 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 uchrashuvlarini boshqarib boradigan hakamlar nomi ma`lum |sana=16.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 final uchrashuvlari natijalari. |sana=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|39||65}}&lt;br /&gt;F. Namazov {{goal|54}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Uychi
|attendance = 3557
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|92}}&lt;br /&gt;[[Zohir Pirimov|Pirimov]] {{goal|105}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 351
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = S. Sotvoldiev {{goal|4}}&lt;br /&gt;M. Umrzoqov {{goal|33}}
|goals2     = O. Mamajonov {{goal|68}}&lt;br /&gt;A. Yusupov {{goal|83}}&lt;br /&gt;A. Ibragimov {{goal|92}}
|stadium    =
|location   =
|attendance = 172
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = I. Karimov {{goal|66}}
|goals2     =
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon
|attendance = 252
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|20||60||64||69}}&lt;br /&gt;[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|85}}
|stadium    = Oqtepa stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 354
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = R. Meliboev {{goal|53}}&lt;br /&gt;D. Mamatov {{goal|90}}
|goals2     = [[Dilshod Jabborov|Jabborov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Alibobo Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|74}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = Quvasoy
|attendance = 3501
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 757 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Shevchenko|Shevchenko]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Elyor Akbarov|Akbarov]] {{goal|65}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 3107
|referee    = Ilgiz Tantashev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|13||67}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1102
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = B. Shomurzaev {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Sanjar Rixsiboev|Rixsiboev]] {{goal|11||57}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 73
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Ruslan Melziddinov|Melziddinov]] {{goal|12|p}}&lt;br /&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Artyom Filiposyan|Filiposyan]] {{goal|75}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 2125
|referee    = Hasan Roʻziyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dilyorbek Irmatov|Irmatov]] {{goal|47}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 6105
|referee    = [[Aziz Asimov]]
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===
Nimchorak final bosqichining dastlabki o'yinlari 25 va 26-mart, shuningdek, 18-mayda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/8 final: &quot;Nasaf&quot; safarda &quot;Neftchi&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=27.03.2016}}&lt;/ref&gt;. Javob o'yinlari esa 21 va 22-mayda, shuningdek, 8-iyunda o'tkazilgan.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Akmal Shorahmedov|Shorahmedov]] {{goal|36|o.g.}}&lt;br/&gt;A. Xoʻjayev {{goal|62}}
|goals2     = [[Bahodir Nasimov|Nasimov]] {{goal|32||60}}
|stadium    = Obod stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1214 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Abbosbek Mahstaliyev|Mahstaliyev]] {{goal|24}}
|goals2     = [[Azamat Allaniyozov|Allaniyozov]] {{goal|10||64}}&lt;br/&gt;[[Erkin Boydullayev|Boydullayev]] {{goal|15}}&lt;br/&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 5206 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|78|p}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 20500 
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Chorak final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>cliyuafb9gbjijumyoncqvcm4b2jk3k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156002</id>
      <parentid>6156001</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T21:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nimchorak final */</comment>
      <origin>6156002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28056" sha1="i548serqn104n42uxa5ci1ld3s1osg3" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki oʻyinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     =
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = I. Seytnazarov {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = M. Quranboev {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br /&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance =
|referee    = Asker Najafaliev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br /&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon
|attendance = 2852
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
Ikkinchi bosqich oʻyinlari 18, 19 va 20-mart kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6932 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 uchrashuvlarini boshqarib boradigan hakamlar nomi ma`lum |sana=16.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 final uchrashuvlari natijalari. |sana=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|39||65}}&lt;br /&gt;F. Namazov {{goal|54}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Uychi
|attendance = 3557
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|92}}&lt;br /&gt;[[Zohir Pirimov|Pirimov]] {{goal|105}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 351
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = S. Sotvoldiev {{goal|4}}&lt;br /&gt;M. Umrzoqov {{goal|33}}
|goals2     = O. Mamajonov {{goal|68}}&lt;br /&gt;A. Yusupov {{goal|83}}&lt;br /&gt;A. Ibragimov {{goal|92}}
|stadium    =
|location   =
|attendance = 172
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = I. Karimov {{goal|66}}
|goals2     =
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon
|attendance = 252
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|20||60||64||69}}&lt;br /&gt;[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|85}}
|stadium    = Oqtepa stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 354
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = R. Meliboev {{goal|53}}&lt;br /&gt;D. Mamatov {{goal|90}}
|goals2     = [[Dilshod Jabborov|Jabborov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Alibobo Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|74}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = Quvasoy
|attendance = 3501
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 757 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Shevchenko|Shevchenko]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Elyor Akbarov|Akbarov]] {{goal|65}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 3107
|referee    = Ilgiz Tantashev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|13||67}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1102
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = B. Shomurzaev {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Sanjar Rixsiboev|Rixsiboev]] {{goal|11||57}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 73
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Ruslan Melziddinov|Melziddinov]] {{goal|12|p}}&lt;br /&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Artyom Filiposyan|Filiposyan]] {{goal|75}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 2125
|referee    = Hasan Roʻziyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dilyorbek Irmatov|Irmatov]] {{goal|47}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 6105
|referee    = [[Aziz Asimov]]
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===
Nimchorak final bosqichining dastlabki o'yinlari 25 va 26-mart, shuningdek, 18-mayda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/8 final: &quot;Nasaf&quot; safarda &quot;Neftchi&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=27.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951 |sarlavha=Результаты первых матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=25.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6952 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» одерживает крупную выездную победу |sana=26.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7099 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Пахтакор» проиграл в первом матче 1/8 финала |sana=18.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7064 |sarlavha=Даты матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=06.05.2016}}&lt;/ref&gt;. Javob o'yinlari esa 21 va 22-mayda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104 |sarlavha=Результаты ответных игр 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=21.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Buxoro&quot; 1/4 finalga yo`l oldi |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7105 |sarlavha=«Бухара» - в ¼ финала Кубка Узбекистана |sana=22.05.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 8-iyunda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7156 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Lokomotiv&quot; &quot;Uz-Dong-Ju&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=09.06.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Akmal Shorahmedov|Shorahmedov]] {{goal|36|o.g.}}&lt;br/&gt;A. Xoʻjayev {{goal|62}}
|goals2     = [[Bahodir Nasimov|Nasimov]] {{goal|32||60}}
|stadium    = Obod stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1214 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Abbosbek Mahstaliyev|Mahstaliyev]] {{goal|24}}
|goals2     = [[Azamat Allaniyozov|Allaniyozov]] {{goal|10||64}}&lt;br/&gt;[[Erkin Boydullayev|Boydullayev]] {{goal|15}}&lt;br/&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 5206 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|78|p}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 20500 
|referee    = Rustam Bobomurodov&lt;ref&gt;[https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7103 Бобомурадов рассудит ответную игру 1/8 финала Кубка Узбекистана]&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Chorak final ===
Chorak final bosqichiga 23-mayda qur'a tashlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7107 |sarlavha=Жеребьевка ¼ финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;. Dastlabki o'yinlar 5 va 29-iyulda, javob o'yinlari esa 25, 28 va 29-iyulda, shuningdek, 21-sentyabrda o'tkazilgan

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===
Yarim finalning dastlabki o'yinlari 22-avgust&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180 |sarlavha=«Nasaf» O`zbekiston Kubogi yarim finalining dastlabki uchrashuvida g`alaba qozondi}}&lt;/ref&gt; va 25-oktyabrda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7307 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi yarim finalidagi Toshkent derbisining birinchi uchrashuvi 25 oktyabrda o`tkaziladi |sana=01.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7403 |sarlavha=Qosimov O`zbekiston Kubogi yarim final dastlabki uchrashuviga hakamlik qiladi |sana=24.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416 |sarlavha=«Lokomotiv» yarim finalning birinchi uchrashuvida g`alaba qozondi |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7410 |sarlavha=«Локомотив» одержал победу в первом полуфинальном матче |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 21-sentyabr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7247 |sarlavha=Chempionat va Kubok o`yinlari hakamlari |sana=19.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Nasaf» – finalda, «Bunyodkor» – yarim finalda |sana=22.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7258 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» - в финале, а «Бунедкор» - в полуфинале |sana=21.09.2016}}&lt;/ref&gt; va 26-noyabrda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7528 |sarlavha=“Bunyodkor” hamda “Lokomotiv” klublari o`rtasidagi yarim final javob o`yinini Tolibjonov boshqaradi |sana=25.11.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529 |sarlavha=«Локомотив» - в финале Кубка Узбекистана-2016 |sana=26.11.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>i548serqn104n42uxa5ci1ld3s1osg3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156010</id>
      <parentid>6156002</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T21:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Chorak final */</comment>
      <origin>6156010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30781" sha1="7p5rdc5zclc5pjt7fs8bl8idx7mfk65" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki oʻyinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     =
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = I. Seytnazarov {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = M. Quranboev {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br /&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance =
|referee    = Asker Najafaliev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br /&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon
|attendance = 2852
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
Ikkinchi bosqich oʻyinlari 18, 19 va 20-mart kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6932 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 uchrashuvlarini boshqarib boradigan hakamlar nomi ma`lum |sana=16.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 final uchrashuvlari natijalari. |sana=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|39||65}}&lt;br /&gt;F. Namazov {{goal|54}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Uychi
|attendance = 3557
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|92}}&lt;br /&gt;[[Zohir Pirimov|Pirimov]] {{goal|105}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 351
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = S. Sotvoldiev {{goal|4}}&lt;br /&gt;M. Umrzoqov {{goal|33}}
|goals2     = O. Mamajonov {{goal|68}}&lt;br /&gt;A. Yusupov {{goal|83}}&lt;br /&gt;A. Ibragimov {{goal|92}}
|stadium    =
|location   =
|attendance = 172
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = I. Karimov {{goal|66}}
|goals2     =
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon
|attendance = 252
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|20||60||64||69}}&lt;br /&gt;[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|85}}
|stadium    = Oqtepa stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 354
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = R. Meliboev {{goal|53}}&lt;br /&gt;D. Mamatov {{goal|90}}
|goals2     = [[Dilshod Jabborov|Jabborov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Alibobo Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|74}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = Quvasoy
|attendance = 3501
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 757 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Shevchenko|Shevchenko]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Elyor Akbarov|Akbarov]] {{goal|65}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 3107
|referee    = Ilgiz Tantashev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|13||67}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1102
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = B. Shomurzaev {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Sanjar Rixsiboev|Rixsiboev]] {{goal|11||57}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 73
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Ruslan Melziddinov|Melziddinov]] {{goal|12|p}}&lt;br /&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Artyom Filiposyan|Filiposyan]] {{goal|75}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 2125
|referee    = Hasan Roʻziyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dilyorbek Irmatov|Irmatov]] {{goal|47}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 6105
|referee    = [[Aziz Asimov]]
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===
Nimchorak final bosqichining dastlabki o'yinlari 25 va 26-mart, shuningdek, 18-mayda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/8 final: &quot;Nasaf&quot; safarda &quot;Neftchi&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=27.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951 |sarlavha=Результаты первых матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=25.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6952 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» одерживает крупную выездную победу |sana=26.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7099 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Пахтакор» проиграл в первом матче 1/8 финала |sana=18.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7064 |sarlavha=Даты матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=06.05.2016}}&lt;/ref&gt;. Javob o'yinlari esa 21 va 22-mayda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104 |sarlavha=Результаты ответных игр 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=21.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Buxoro&quot; 1/4 finalga yo`l oldi |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7105 |sarlavha=«Бухара» - в ¼ финала Кубка Узбекистана |sana=22.05.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 8-iyunda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7156 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Lokomotiv&quot; &quot;Uz-Dong-Ju&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=09.06.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Akmal Shorahmedov|Shorahmedov]] {{goal|36|o.g.}}&lt;br/&gt;A. Xoʻjayev {{goal|62}}
|goals2     = [[Bahodir Nasimov|Nasimov]] {{goal|32||60}}
|stadium    = Obod stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1214 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Abbosbek Mahstaliyev|Mahstaliyev]] {{goal|24}}
|goals2     = [[Azamat Allaniyozov|Allaniyozov]] {{goal|10||64}}&lt;br/&gt;[[Erkin Boydullayev|Boydullayev]] {{goal|15}}&lt;br/&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 5206 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|78|p}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 20500 
|referee    = Rustam Bobomurodov&lt;ref&gt;[https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7103 Бобомурадов рассудит ответную игру 1/8 финала Кубка Узбекистана]&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Chorak final ===
Chorak final bosqichiga 23-mayda qur'a tashlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7107 |sarlavha=Жеребьевка ¼ финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/qoqon-1912-kubok-oyini-oldindan |sarlavha=&quot;Қўқон-1912&quot;: Кубок ўйини олдиндан |sana=26 июл 2016}}&lt;/ref&gt;. Dastlabki o'yinlar 5 va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Қўқон-1912&quot; ва &quot;Бухоро&quot; дуранг ўйнашди |sana=5 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/artur-gevorkyan-nasafdagi-xayrlashuv-oyinini-andijonga-qarshi-otkazadi |sarlavha=Артур Геворкян &quot;Насаф&quot;даги хайрлашув ўйинини &quot;Андижон&quot;га қарши ўтказади |sana=4 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14 |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; - &quot;Локомотив&quot; 1:4 |sana=05.07.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uzfifa.net/uzfifa/23449-o-039-zbekiston-kubogi-quot-qo-039-qon-1912-quot-quot-buxoro-quot-1-1-live-hisob.html |sarlavha=O'zbekiston kubogining chorak finali dastlabki uchrashuvi doirasidagi &quot;Qo'qon-1912&quot; - &quot;Buxoro&quot; uchrashuvi boshlandi. |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-andijonda-galaba-qozondi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; Андижонда ғалаба қозонди |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum |sarlavha=O‘zbekiston kubogi, 1/4 final. Ilk uchrashuvda «Bunyodkor» «Metallurg»ni yengdi, javob uchrashuvi qachon o‘tkazilishi noma'lum |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 25&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.liveresult.ru/football/matches/match586612_Lokomotiv_Tashkent-Mashal-online |sarlavha=Футбол Матчи Узбекистан: Кубок: 1/4 финала}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; ютди, лекин &quot;Локо&quot; ярим финалга чиқди |sana=25.07.2016}}&lt;/ref&gt;, 28&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Бухоро&quot; ярим финалда! |sana=28.07.2016}}&lt;/ref&gt; va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-uchinchi-yarim-finalchi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; - учинчи ярим финалчи! |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 21-sentyabrda o'tkazilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===
Yarim finalning dastlabki o'yinlari 22-avgust&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180 |sarlavha=«Nasaf» O`zbekiston Kubogi yarim finalining dastlabki uchrashuvida g`alaba qozondi}}&lt;/ref&gt; va 25-oktyabrda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7307 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi yarim finalidagi Toshkent derbisining birinchi uchrashuvi 25 oktyabrda o`tkaziladi |sana=01.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7403 |sarlavha=Qosimov O`zbekiston Kubogi yarim final dastlabki uchrashuviga hakamlik qiladi |sana=24.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416 |sarlavha=«Lokomotiv» yarim finalning birinchi uchrashuvida g`alaba qozondi |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7410 |sarlavha=«Локомотив» одержал победу в первом полуфинальном матче |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 21-sentyabr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7247 |sarlavha=Chempionat va Kubok o`yinlari hakamlari |sana=19.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Nasaf» – finalda, «Bunyodkor» – yarim finalda |sana=22.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7258 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» - в финале, а «Бунедкор» - в полуфинале |sana=21.09.2016}}&lt;/ref&gt; va 26-noyabrda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7528 |sarlavha=“Bunyodkor” hamda “Lokomotiv” klublari o`rtasidagi yarim final javob o`yinini Tolibjonov boshqaradi |sana=25.11.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529 |sarlavha=«Локомотив» - в финале Кубка Узбекистана-2016 |sana=26.11.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>7p5rdc5zclc5pjt7fs8bl8idx7mfk65</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156112</id>
      <parentid>6156010</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T05:52:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Chorak final */</comment>
      <origin>6156112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32543" sha1="e7ikxp8bynbyie4gmjnpvd6fnfquz1u" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki oʻyinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     =
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = I. Seytnazarov {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = M. Quranboev {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br /&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance =
|referee    = Asker Najafaliev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br /&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon
|attendance = 2852
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
Ikkinchi bosqich oʻyinlari 18, 19 va 20-mart kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6932 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 uchrashuvlarini boshqarib boradigan hakamlar nomi ma`lum |sana=16.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 final uchrashuvlari natijalari. |sana=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|39||65}}&lt;br /&gt;F. Namazov {{goal|54}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Uychi
|attendance = 3557
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|92}}&lt;br /&gt;[[Zohir Pirimov|Pirimov]] {{goal|105}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 351
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = S. Sotvoldiev {{goal|4}}&lt;br /&gt;M. Umrzoqov {{goal|33}}
|goals2     = O. Mamajonov {{goal|68}}&lt;br /&gt;A. Yusupov {{goal|83}}&lt;br /&gt;A. Ibragimov {{goal|92}}
|stadium    =
|location   =
|attendance = 172
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = I. Karimov {{goal|66}}
|goals2     =
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon
|attendance = 252
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|20||60||64||69}}&lt;br /&gt;[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|85}}
|stadium    = Oqtepa stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 354
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = R. Meliboev {{goal|53}}&lt;br /&gt;D. Mamatov {{goal|90}}
|goals2     = [[Dilshod Jabborov|Jabborov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Alibobo Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|74}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = Quvasoy
|attendance = 3501
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 757 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Shevchenko|Shevchenko]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Elyor Akbarov|Akbarov]] {{goal|65}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 3107
|referee    = Ilgiz Tantashev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|13||67}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1102
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = B. Shomurzaev {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Sanjar Rixsiboev|Rixsiboev]] {{goal|11||57}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 73
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Ruslan Melziddinov|Melziddinov]] {{goal|12|p}}&lt;br /&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Artyom Filiposyan|Filiposyan]] {{goal|75}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 2125
|referee    = Hasan Roʻziyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dilyorbek Irmatov|Irmatov]] {{goal|47}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 6105
|referee    = [[Aziz Asimov]]
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===
Nimchorak final bosqichining dastlabki o'yinlari 25 va 26-mart, shuningdek, 18-mayda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/8 final: &quot;Nasaf&quot; safarda &quot;Neftchi&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=27.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951 |sarlavha=Результаты первых матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=25.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6952 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» одерживает крупную выездную победу |sana=26.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7099 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Пахтакор» проиграл в первом матче 1/8 финала |sana=18.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7064 |sarlavha=Даты матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=06.05.2016}}&lt;/ref&gt;. Javob o'yinlari esa 21 va 22-mayda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104 |sarlavha=Результаты ответных игр 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=21.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Buxoro&quot; 1/4 finalga yo`l oldi |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7105 |sarlavha=«Бухара» - в ¼ финала Кубка Узбекистана |sana=22.05.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 8-iyunda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7156 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Lokomotiv&quot; &quot;Uz-Dong-Ju&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=09.06.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Akmal Shorahmedov|Shorahmedov]] {{goal|36|o.g.}}&lt;br/&gt;A. Xoʻjayev {{goal|62}}
|goals2     = [[Bahodir Nasimov|Nasimov]] {{goal|32||60}}
|stadium    = Obod stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1214 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Abbosbek Mahstaliyev|Mahstaliyev]] {{goal|24}}
|goals2     = [[Azamat Allaniyozov|Allaniyozov]] {{goal|10||64}}&lt;br/&gt;[[Erkin Boydullayev|Boydullayev]] {{goal|15}}&lt;br/&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 5206 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|78|p}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 20500 
|referee    = Rustam Bobomurodov&lt;ref&gt;[https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7103 Бобомурадов рассудит ответную игру 1/8 финала Кубка Узбекистана]&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Chorak final ===
Chorak final bosqichiga 23-mayda qur'a tashlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7107 |sarlavha=Жеребьевка ¼ финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/qoqon-1912-kubok-oyini-oldindan |sarlavha=&quot;Қўқон-1912&quot;: Кубок ўйини олдиндан |sana=26 июл 2016}}&lt;/ref&gt;. Dastlabki o'yinlar 5 va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Қўқон-1912&quot; ва &quot;Бухоро&quot; дуранг ўйнашди |sana=5 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/artur-gevorkyan-nasafdagi-xayrlashuv-oyinini-andijonga-qarshi-otkazadi |sarlavha=Артур Геворкян &quot;Насаф&quot;даги хайрлашув ўйинини &quot;Андижон&quot;га қарши ўтказади |sana=4 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14 |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; - &quot;Локомотив&quot; 1:4 |sana=05.07.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uzfifa.net/uzfifa/23449-o-039-zbekiston-kubogi-quot-qo-039-qon-1912-quot-quot-buxoro-quot-1-1-live-hisob.html |sarlavha=O'zbekiston kubogining chorak finali dastlabki uchrashuvi doirasidagi &quot;Qo'qon-1912&quot; - &quot;Buxoro&quot; uchrashuvi boshlandi. |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-andijonda-galaba-qozondi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; Андижонда ғалаба қозонди |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum |sarlavha=O‘zbekiston kubogi, 1/4 final. Ilk uchrashuvda «Bunyodkor» «Metallurg»ni yengdi, javob uchrashuvi qachon o‘tkazilishi noma'lum |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 25&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.liveresult.ru/football/matches/match586612_Lokomotiv_Tashkent-Mashal-online |sarlavha=Футбол Матчи Узбекистан: Кубок: 1/4 финала}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; ютди, лекин &quot;Локо&quot; ярим финалга чиқди |sana=25.07.2016}}&lt;/ref&gt;, 28&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Бухоро&quot; ярим финалда! |sana=28.07.2016}}&lt;/ref&gt; va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-uchinchi-yarim-finalchi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; - учинчи ярим финалчи! |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 21-sentyabrda o'tkazilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = [[Nosirbek Otaqoʻziyev|Otaqoʻziyev]] {{goal|66|p}}
|goals2     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|20}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]] 
|location   = [[Qoʻqon]] 
|attendance = 
|referee    = [[Ahrol Risqullayev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Artur Gevorkyan|Gevorkyan]] {{goal|54|p}}&lt;br/&gt;[[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon (shahar)|Andijon]]
|attendance = 
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = [[Gʻiyosjon Komilov|Komilov]] {{goal|14}}
|goals2     = [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|30||43||50}}&lt;br/&gt;[[Sanjar Shoahmedov|Shoahmedov]] {{goal|90}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|13}}&lt;br/&gt;[[Shohrux Gadoyev|Gadoyev]] {{goal|70}}&lt;br/&gt;[[Sardor Azimov|Azimov]] {{goal|90}}
|goals2     = [[Zohid Abdullayev|Abdullayev]] {{goal|75}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = [[Server Jeparov|Jeparov]] {{goal|90+2}}
|goals2     = [[Shahzod Shaymanov|Shaymanov]] {{goal|18}}&lt;br/&gt;[[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|62}}
|stadium    = [[TTYMI stadioni]]
|location   = Toshkent
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Salamat Qutiboyev|Qutiboyev]] {{goal|58}}&lt;br/&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|79}}
|goals2     = 
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro 
|attendance = 
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = [[Islom Rashidxonov|Rashidxonov]] {{goal|61}}&lt;br/&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|82}}
|goals2     = [[Denis Ilesku|Ilesku]] {{goal|60}}
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = Qarshi
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg stadioni]]
|location   = [[Bekobod]]
|attendance = 2125 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===
Yarim finalning dastlabki o'yinlari 22-avgust&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180 |sarlavha=«Nasaf» O`zbekiston Kubogi yarim finalining dastlabki uchrashuvida g`alaba qozondi}}&lt;/ref&gt; va 25-oktyabrda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7307 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi yarim finalidagi Toshkent derbisining birinchi uchrashuvi 25 oktyabrda o`tkaziladi |sana=01.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7403 |sarlavha=Qosimov O`zbekiston Kubogi yarim final dastlabki uchrashuviga hakamlik qiladi |sana=24.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416 |sarlavha=«Lokomotiv» yarim finalning birinchi uchrashuvida g`alaba qozondi |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7410 |sarlavha=«Локомотив» одержал победу в первом полуфинальном матче |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 21-sentyabr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7247 |sarlavha=Chempionat va Kubok o`yinlari hakamlari |sana=19.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Nasaf» – finalda, «Bunyodkor» – yarim finalda |sana=22.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7258 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» - в финале, а «Бунедкор» - в полуфинале |sana=21.09.2016}}&lt;/ref&gt; va 26-noyabrda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7528 |sarlavha=“Bunyodkor” hamda “Lokomotiv” klublari o`rtasidagi yarim final javob o`yinini Tolibjonov boshqaradi |sana=25.11.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529 |sarlavha=«Локомотив» - в финале Кубка Узбекистана-2016 |sana=26.11.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-avgust
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>e7ikxp8bynbyie4gmjnpvd6fnfquz1u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156338</id>
      <parentid>6156112</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:39:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Yarim final */</comment>
      <origin>6156338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33277" sha1="mt3daoyzr7t6xsy0j2pcxbreqhdij8k" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki oʻyinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     =
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = I. Seytnazarov {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = M. Quranboev {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br /&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance =
|referee    = Asker Najafaliev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br /&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon
|attendance = 2852
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
Ikkinchi bosqich oʻyinlari 18, 19 va 20-mart kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6932 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 uchrashuvlarini boshqarib boradigan hakamlar nomi ma`lum |sana=16.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 final uchrashuvlari natijalari. |sana=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|39||65}}&lt;br /&gt;F. Namazov {{goal|54}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Uychi
|attendance = 3557
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|92}}&lt;br /&gt;[[Zohir Pirimov|Pirimov]] {{goal|105}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 351
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = S. Sotvoldiev {{goal|4}}&lt;br /&gt;M. Umrzoqov {{goal|33}}
|goals2     = O. Mamajonov {{goal|68}}&lt;br /&gt;A. Yusupov {{goal|83}}&lt;br /&gt;A. Ibragimov {{goal|92}}
|stadium    =
|location   =
|attendance = 172
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = I. Karimov {{goal|66}}
|goals2     =
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon
|attendance = 252
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|20||60||64||69}}&lt;br /&gt;[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|85}}
|stadium    = Oqtepa stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 354
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = R. Meliboev {{goal|53}}&lt;br /&gt;D. Mamatov {{goal|90}}
|goals2     = [[Dilshod Jabborov|Jabborov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Alibobo Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|74}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = Quvasoy
|attendance = 3501
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 757 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Shevchenko|Shevchenko]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Elyor Akbarov|Akbarov]] {{goal|65}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 3107
|referee    = Ilgiz Tantashev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|13||67}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1102
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = B. Shomurzaev {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Sanjar Rixsiboev|Rixsiboev]] {{goal|11||57}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 73
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Ruslan Melziddinov|Melziddinov]] {{goal|12|p}}&lt;br /&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Artyom Filiposyan|Filiposyan]] {{goal|75}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 2125
|referee    = Hasan Roʻziyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dilyorbek Irmatov|Irmatov]] {{goal|47}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 6105
|referee    = [[Aziz Asimov]]
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===
Nimchorak final bosqichining dastlabki o'yinlari 25 va 26-mart, shuningdek, 18-mayda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/8 final: &quot;Nasaf&quot; safarda &quot;Neftchi&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=27.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951 |sarlavha=Результаты первых матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=25.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6952 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» одерживает крупную выездную победу |sana=26.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7099 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Пахтакор» проиграл в первом матче 1/8 финала |sana=18.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7064 |sarlavha=Даты матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=06.05.2016}}&lt;/ref&gt;. Javob o'yinlari esa 21 va 22-mayda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104 |sarlavha=Результаты ответных игр 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=21.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Buxoro&quot; 1/4 finalga yo`l oldi |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7105 |sarlavha=«Бухара» - в ¼ финала Кубка Узбекистана |sana=22.05.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 8-iyunda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7156 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Lokomotiv&quot; &quot;Uz-Dong-Ju&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=09.06.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Akmal Shorahmedov|Shorahmedov]] {{goal|36|o.g.}}&lt;br/&gt;A. Xoʻjayev {{goal|62}}
|goals2     = [[Bahodir Nasimov|Nasimov]] {{goal|32||60}}
|stadium    = Obod stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1214 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Abbosbek Mahstaliyev|Mahstaliyev]] {{goal|24}}
|goals2     = [[Azamat Allaniyozov|Allaniyozov]] {{goal|10||64}}&lt;br/&gt;[[Erkin Boydullayev|Boydullayev]] {{goal|15}}&lt;br/&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 5206 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}


==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|78|p}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 20500 
|referee    = Rustam Bobomurodov&lt;ref&gt;[https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7103 Бобомурадов рассудит ответную игру 1/8 финала Кубка Узбекистана]&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

=== Chorak final ===
Chorak final bosqichiga 23-mayda qur'a tashlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7107 |sarlavha=Жеребьевка ¼ финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/qoqon-1912-kubok-oyini-oldindan |sarlavha=&quot;Қўқон-1912&quot;: Кубок ўйини олдиндан |sana=26 июл 2016}}&lt;/ref&gt;. Dastlabki o'yinlar 5 va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Қўқон-1912&quot; ва &quot;Бухоро&quot; дуранг ўйнашди |sana=5 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/artur-gevorkyan-nasafdagi-xayrlashuv-oyinini-andijonga-qarshi-otkazadi |sarlavha=Артур Геворкян &quot;Насаф&quot;даги хайрлашув ўйинини &quot;Андижон&quot;га қарши ўтказади |sana=4 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14 |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; - &quot;Локомотив&quot; 1:4 |sana=05.07.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uzfifa.net/uzfifa/23449-o-039-zbekiston-kubogi-quot-qo-039-qon-1912-quot-quot-buxoro-quot-1-1-live-hisob.html |sarlavha=O'zbekiston kubogining chorak finali dastlabki uchrashuvi doirasidagi &quot;Qo'qon-1912&quot; - &quot;Buxoro&quot; uchrashuvi boshlandi. |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-andijonda-galaba-qozondi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; Андижонда ғалаба қозонди |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum |sarlavha=O‘zbekiston kubogi, 1/4 final. Ilk uchrashuvda «Bunyodkor» «Metallurg»ni yengdi, javob uchrashuvi qachon o‘tkazilishi noma'lum |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 25&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.liveresult.ru/football/matches/match586612_Lokomotiv_Tashkent-Mashal-online |sarlavha=Футбол Матчи Узбекистан: Кубок: 1/4 финала}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; ютди, лекин &quot;Локо&quot; ярим финалга чиқди |sana=25.07.2016}}&lt;/ref&gt;, 28&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Бухоро&quot; ярим финалда! |sana=28.07.2016}}&lt;/ref&gt; va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-uchinchi-yarim-finalchi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; - учинчи ярим финалчи! |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 21-sentyabrda o'tkazilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = [[Nosirbek Otaqoʻziyev|Otaqoʻziyev]] {{goal|66|p}}
|goals2     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|20}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]] 
|location   = [[Qoʻqon]] 
|attendance = 
|referee    = [[Ahrol Risqullayev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Artur Gevorkyan|Gevorkyan]] {{goal|54|p}}&lt;br/&gt;[[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon (shahar)|Andijon]]
|attendance = 
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = [[Gʻiyosjon Komilov|Komilov]] {{goal|14}}
|goals2     = [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|30||43||50}}&lt;br/&gt;[[Sanjar Shoahmedov|Shoahmedov]] {{goal|90}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|13}}&lt;br/&gt;[[Shohrux Gadoyev|Gadoyev]] {{goal|70}}&lt;br/&gt;[[Sardor Azimov|Azimov]] {{goal|90}}
|goals2     = [[Zohid Abdullayev|Abdullayev]] {{goal|75}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = [[Server Jeparov|Jeparov]] {{goal|90+2}}
|goals2     = [[Shahzod Shaymanov|Shaymanov]] {{goal|18}}&lt;br/&gt;[[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|62}}
|stadium    = [[TTYMI stadioni]]
|location   = Toshkent
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Salamat Qutiboyev|Qutiboyev]] {{goal|58}}&lt;br/&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|79}}
|goals2     = 
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro 
|attendance = 
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = [[Islom Rashidxonov|Rashidxonov]] {{goal|61}}&lt;br/&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|82}}
|goals2     = [[Denis Ilesku|Ilesku]] {{goal|60}}
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = Qarshi
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg stadioni]]
|location   = [[Bekobod]]
|attendance = 2125 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===
Yarim finalning dastlabki o'yinlari 22-avgust&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180 |sarlavha=«Nasaf» O`zbekiston Kubogi yarim finalining dastlabki uchrashuvida g`alaba qozondi}}&lt;/ref&gt; va 25-oktyabrda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7307 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi yarim finalidagi Toshkent derbisining birinchi uchrashuvi 25 oktyabrda o`tkaziladi |sana=01.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416 |sarlavha=«Lokomotiv» yarim finalning birinchi uchrashuvida g`alaba qozondi |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7410 |sarlavha=«Локомотив» одержал победу в первом полуфинальном матче |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 21-sentyabr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7247 |sarlavha=Chempionat va Kubok o`yinlari hakamlari |sana=19.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Nasaf» – finalda, «Bunyodkor» – yarim finalda |sana=22.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7258 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» - в финале, а «Бунедкор» - в полуфинале |sana=21.09.2016}}&lt;/ref&gt; va 26-noyabrda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529 |sarlavha=«Локомотив» - в финале Кубка Узбекистана-2016 |sana=26.11.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-avgust
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = [[Fozil Musayev|Musayev]] {{goal|16}}&lt;br/&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|29}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 5231 
|referee    = [[Vladislav Tseytlin]]
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|83}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2852 
|referee    = Sherzod Qosimov&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7403 |sarlavha=Qosimov O`zbekiston Kubogi yarim final dastlabki uchrashuviga hakamlik qiladi |sana=24.10.2016}}&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Vadim Chemirtan|Chemirtan]] {{goal|58}}
|goals2     = [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|37}}&lt;br/&gt;[[Doniyor Narzullayev|Narzullayev]] {{goal|85}}
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 9953 
|referee    = [[Ravshan Ermatov]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Timur Kapadze|Kapadze]] {{goal|75}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2507 
|referee    = Olim Toibjonov&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7528 |sarlavha=“Bunyodkor” hamda “Lokomotiv” klublari o`rtasidagi yarim final javob o`yinini Tolibjonov boshqaradi |sana=25.11.2016}}&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>mt3daoyzr7t6xsy0j2pcxbreqhdij8k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156349</id>
      <parentid>6156338</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:29:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Nimchorak final */</comment>
      <origin>6156349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36340" sha1="dcyawm4zcvmygiqhvpk4gys6q3h1q30" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki oʻyinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     =
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = I. Seytnazarov {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = M. Quranboev {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br /&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance =
|referee    = Asker Najafaliev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br /&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon
|attendance = 2852
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
Ikkinchi bosqich oʻyinlari 18, 19 va 20-mart kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6932 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 uchrashuvlarini boshqarib boradigan hakamlar nomi ma`lum |sana=16.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 final uchrashuvlari natijalari. |sana=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|39||65}}&lt;br /&gt;F. Namazov {{goal|54}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Uychi
|attendance = 3557
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|92}}&lt;br /&gt;[[Zohir Pirimov|Pirimov]] {{goal|105}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 351
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = 
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = S. Sotvoldiev {{goal|4}}&lt;br /&gt;M. Umrzoqov {{goal|33}}
|goals2     = O. Mamajonov {{goal|68}}&lt;br /&gt;A. Yusupov {{goal|83}}&lt;br /&gt;A. Ibragimov {{goal|92}}
|stadium    =
|location   =
|attendance = 172
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = I. Karimov {{goal|66}}
|goals2     =
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon
|attendance = 252
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|20||60||64||69}}&lt;br /&gt;[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|85}}
|stadium    = Oqtepa stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 354
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = R. Meliboev {{goal|53}}&lt;br /&gt;D. Mamatov {{goal|90}}
|goals2     = [[Dilshod Jabborov|Jabborov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Alibobo Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|74}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = Quvasoy
|attendance = 3501
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 757 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Shevchenko|Shevchenko]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Elyor Akbarov|Akbarov]] {{goal|65}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 3107
|referee    = Ilgiz Tantashev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|13||67}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1102
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = B. Shomurzaev {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Sanjar Rixsiboev|Rixsiboev]] {{goal|11||57}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 73
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Ruslan Melziddinov|Melziddinov]] {{goal|12|p}}&lt;br /&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Artyom Filiposyan|Filiposyan]] {{goal|75}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 2125
|referee    = Hasan Roʻziyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dilyorbek Irmatov|Irmatov]] {{goal|47}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 6105
|referee    = [[Aziz Asimov]]
|stack      = Y
}}


== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===
Nimchorak final bosqichining dastlabki o'yinlari 25 va 26-mart, shuningdek, 18-mayda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/8 final: &quot;Nasaf&quot; safarda &quot;Neftchi&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=27.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951 |sarlavha=Результаты первых матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=25.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6952 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» одерживает крупную выездную победу |sana=26.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7099 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Пахтакор» проиграл в первом матче 1/8 финала |sana=18.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7064 |sarlavha=Даты матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=06.05.2016}}&lt;/ref&gt;. Javob o'yinlari esa 21 va 22-mayda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104 |sarlavha=Результаты ответных игр 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=21.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Buxoro&quot; 1/4 finalga yo`l oldi |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7105 |sarlavha=«Бухара» - в ¼ финала Кубка Узбекистана |sana=22.05.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 8-iyunda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7156 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Lokomotiv&quot; &quot;Uz-Dong-Ju&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=09.06.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = [[Shukur Jumaboyev|Jumaboyev]] {{goal|44}}
|goals2     = [[Kaxa Maxaradze|Maxaradze]] {{goal|38}}&lt;br/&gt;[[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|67}}&lt;br/&gt;[[Sardor Mirzayev| Mirzayev]] {{goal|72|p}}&lt;br/&gt;[[Quvondiq Roʻziyev|Roʻziyev]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon 
|attendance = 945 
|referee    = Dimitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Otabek Zokirov|Zokirov]] {{goal|69}}
|stadium    = [[Navbahor markaziy stadioni]]
|location   = [[Namangan]]
|attendance = 3467 
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = [[Farhod Namozov|Namozov]] {{goal|81}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg stadioni]]
|location   = [[Bekobod]]
|attendance = 557
|referee    = Olim Toʻychibiyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = [[Zafar Toʻrayev|Toʻrayev]] {{goal|23}}
|goals2     = [[Shahzod Karimov|Karimov]] {{goal|85}}
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 982
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = [[Sherali Joʻrayev (futbolchi, 1988)|Joʻrayev]] {{goal|31}}&lt;br/&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|45+1}}
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|8}}&lt;br/&gt;[[Islombek Isoqjonov|Isoqjonov]] {{goal|51}}
|stadium    = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar stadioni]]
|location   = [[Navoiy (shahar)|Navoiy]]
|attendance = 6307 
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Akmal Shorahmedov|Shorahmedov]] {{goal|36|o.g.}}&lt;br/&gt;[[Akbar Xoʻjayev|Xoʻjayev]] {{goal|62}}
|goals2     = [[Bahodir Nasimov|Nasimov]] {{goal|32||60}}
|stadium    = Obod stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1214 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Abbosbek Mahstaliyev|Mahstaliyev]] {{goal|24}}
|goals2     = [[Azamat Allaniyozov|Allaniyozov]] {{goal|10||64}}&lt;br/&gt;[[Erkin Boydullayev|Boydullayev]] {{goal|15}}&lt;br/&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 5206 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7099
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Aziz Ibragimov|Ibragimov]] {{goal|83}}
|stadium    = Paxtakor markaziy stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1227 
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}


==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = [[Nosirbek Otaqoʻziyev|Otaqoʻziyev]] {{goal|17}}
|goals2     = [[Oleksandr Pishchur|Pishchur]] {{goal|82}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 3508 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = [[Yaroslav Martinyuk|Martinyuk]] {{goal|34}}&lt;br/&gt;[[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|40}}
|goals2     = [[Ergash Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|8}}&lt;br/&gt;[[Ayubxon Noʻmonov|Noʻmonov]] {{goal|26}}&lt;br/&gt;[[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|69}}
|stadium    = OKMK stadioni
|location   = Olmaliq
|attendance = 993 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|15}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = Muborak
|attendance = 4012 
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = [[Islombek Isoqjonov|Isoqjonov]] {{goal|23}}&lt;br/&gt;[[Ibrohim Rahimov|Rahimov]] {{goal|59}}&lt;br/&gt;[[Bobur Akbarov|Akbarov]] {{goal|80}}
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|30}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon (shahar)|Andijon]]
|attendance = 3717 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = [[Shahzodbek Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|11}}&lt;br/&gt;[[ Minori Sato|Sato]] {{goal|47}}
|goals2     = [[Akramjon Komilov|Komilov]] {{goal|42|o.g.}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1128 
|referee    = Vladislav Tseytlin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|63}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 3018 
|referee    = [[Ahrol Risqullayev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|78|p}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 20500 
|referee    = Rustam Bobomurodov&lt;ref&gt;[https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7103 Бобомурадов рассудит ответную игру 1/8 финала Кубка Узбекистана]&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 17:00
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7156
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = [[Quvondiq Roʻziyev|Roʻziyev]] {{goal|10}}&lt;br/&gt;[[Doniyor Usmonov (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)|Usmonov]] {{goal|37}}&lt;br/&gt;[[Ikrom Aliboyev|Aliboyev]] {{goal|44}}&lt;br/&gt;[[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|48}}&lt;br/&gt;[[Timur Kapadze|Kapadze]] {{goal|62}}&lt;br/&gt;[[Ivan Nagayev|Nagayev]] {{goal|71||81||85}}&lt;br/&gt;[[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|76}}
|goals2     = 
|stadium    = Lokomotiv stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 361 
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}

=== Chorak final ===
Chorak final bosqichiga 23-mayda qur'a tashlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7107 |sarlavha=Жеребьевка ¼ финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/qoqon-1912-kubok-oyini-oldindan |sarlavha=&quot;Қўқон-1912&quot;: Кубок ўйини олдиндан |sana=26 июл 2016}}&lt;/ref&gt;. Dastlabki o'yinlar 5 va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Қўқон-1912&quot; ва &quot;Бухоро&quot; дуранг ўйнашди |sana=5 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/artur-gevorkyan-nasafdagi-xayrlashuv-oyinini-andijonga-qarshi-otkazadi |sarlavha=Артур Геворкян &quot;Насаф&quot;даги хайрлашув ўйинини &quot;Андижон&quot;га қарши ўтказади |sana=4 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14 |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; - &quot;Локомотив&quot; 1:4 |sana=05.07.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uzfifa.net/uzfifa/23449-o-039-zbekiston-kubogi-quot-qo-039-qon-1912-quot-quot-buxoro-quot-1-1-live-hisob.html |sarlavha=O'zbekiston kubogining chorak finali dastlabki uchrashuvi doirasidagi &quot;Qo'qon-1912&quot; - &quot;Buxoro&quot; uchrashuvi boshlandi. |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-andijonda-galaba-qozondi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; Андижонда ғалаба қозонди |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum |sarlavha=O‘zbekiston kubogi, 1/4 final. Ilk uchrashuvda «Bunyodkor» «Metallurg»ni yengdi, javob uchrashuvi qachon o‘tkazilishi noma'lum |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 25&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.liveresult.ru/football/matches/match586612_Lokomotiv_Tashkent-Mashal-online |sarlavha=Футбол Матчи Узбекистан: Кубок: 1/4 финала}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; ютди, лекин &quot;Локо&quot; ярим финалга чиқди |sana=25.07.2016}}&lt;/ref&gt;, 28&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Бухоро&quot; ярим финалда! |sana=28.07.2016}}&lt;/ref&gt; va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-uchinchi-yarim-finalchi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; - учинчи ярим финалчи! |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 21-sentyabrda o'tkazilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = [[Nosirbek Otaqoʻziyev|Otaqoʻziyev]] {{goal|66|p}}
|goals2     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|20}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]] 
|location   = [[Qoʻqon]] 
|attendance = 
|referee    = [[Ahrol Risqullayev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Artur Gevorkyan|Gevorkyan]] {{goal|54|p}}&lt;br/&gt;[[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon (shahar)|Andijon]]
|attendance = 
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = [[Gʻiyosjon Komilov|Komilov]] {{goal|14}}
|goals2     = [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|30||43||50}}&lt;br/&gt;[[Sanjar Shoahmedov|Shoahmedov]] {{goal|90}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|13}}&lt;br/&gt;[[Shohrux Gadoyev|Gadoyev]] {{goal|70}}&lt;br/&gt;[[Sardor Azimov|Azimov]] {{goal|90}}
|goals2     = [[Zohid Abdullayev|Abdullayev]] {{goal|75}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = [[Server Jeparov|Jeparov]] {{goal|90+2}}
|goals2     = [[Shahzod Shaymanov|Shaymanov]] {{goal|18}}&lt;br/&gt;[[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|62}}
|stadium    = [[TTYMI stadioni]]
|location   = Toshkent
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Salamat Qutiboyev|Qutiboyev]] {{goal|58}}&lt;br/&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|79}}
|goals2     = 
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro 
|attendance = 
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = [[Islom Rashidxonov|Rashidxonov]] {{goal|61}}&lt;br/&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|82}}
|goals2     = [[Denis Ilesku|Ilesku]] {{goal|60}}
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = Qarshi
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg stadioni]]
|location   = [[Bekobod]]
|attendance = 2125 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===
Yarim finalning dastlabki o'yinlari 22-avgust&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180 |sarlavha=«Nasaf» O`zbekiston Kubogi yarim finalining dastlabki uchrashuvida g`alaba qozondi}}&lt;/ref&gt; va 25-oktyabrda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7307 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi yarim finalidagi Toshkent derbisining birinchi uchrashuvi 25 oktyabrda o`tkaziladi |sana=01.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416 |sarlavha=«Lokomotiv» yarim finalning birinchi uchrashuvida g`alaba qozondi |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7410 |sarlavha=«Локомотив» одержал победу в первом полуфинальном матче |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 21-sentyabr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7247 |sarlavha=Chempionat va Kubok o`yinlari hakamlari |sana=19.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Nasaf» – finalda, «Bunyodkor» – yarim finalda |sana=22.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7258 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» - в финале, а «Бунедкор» - в полуфинале |sana=21.09.2016}}&lt;/ref&gt; va 26-noyabrda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529 |sarlavha=«Локомотив» - в финале Кубка Узбекистана-2016 |sana=26.11.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-avgust
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = [[Fozil Musayev|Musayev]] {{goal|16}}&lt;br/&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|29}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 5231 
|referee    = [[Vladislav Tseytlin]]
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|83}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2852 
|referee    = Sherzod Qosimov&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7403 |sarlavha=Qosimov O`zbekiston Kubogi yarim final dastlabki uchrashuviga hakamlik qiladi |sana=24.10.2016}}&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Vadim Chemirtan|Chemirtan]] {{goal|58}}
|goals2     = [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|37}}&lt;br/&gt;[[Doniyor Narzullayev|Narzullayev]] {{goal|85}}
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 9953 
|referee    = [[Ravshan Ermatov]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Timur Kapadze|Kapadze]] {{goal|75}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2507 
|referee    = Olim Toibjonov&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7528 |sarlavha=“Bunyodkor” hamda “Lokomotiv” klublari o`rtasidagi yarim final javob o`yinini Tolibjonov boshqaradi |sana=25.11.2016}}&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>dcyawm4zcvmygiqhvpk4gys6q3h1q30</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156354</id>
      <parentid>6156349</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ikkinchi bosqich */</comment>
      <origin>6156354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36527" sha1="d5lgn58sedv5uspryio6xelfzmpx4n9" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki oʻyinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     =
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = I. Seytnazarov {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = M. Quranboev {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br /&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance =
|referee    = Asker Najafaliev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br /&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon
|attendance = 2852
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
Ikkinchi bosqich oʻyinlari 18, 19 va 20-mart kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6932 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 uchrashuvlarini boshqarib boradigan hakamlar nomi ma`lum |sana=16.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 final uchrashuvlari natijalari. |sana=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|39||65}}&lt;br /&gt;[[Farhod Namozov|Namozov]] {{goal|54}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Uychi
|attendance = 3557
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|92}}&lt;br /&gt;[[Zohir Pirimov|Pirimov]] {{goal|105}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 351
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Sardor Sotvoldiyev|Sotvoldiyev]] {{goal|4}}&lt;br /&gt;[[Muzaffar Umrzoqov|Umrzoqov]] {{goal|33}}
|goals2     = [[Orifjon Mamajonov|Mamajonov]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Abdul Aziz Yusupov|Yusupov]] {{goal|83}}&lt;br /&gt;[[Aziz Ibragimov|Ibragimov]] {{goal|92}}
|stadium    =
|location   =
|attendance = 172
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = I. Karimov {{goal|66}}
|goals2     =
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon
|attendance = 252
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|20||60||64||69}}&lt;br /&gt;[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|85}}
|stadium    = Oqtepa stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 354
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = [[Rahmatillo Meliboev|Meliboev]] {{goal|53}}&lt;br /&gt;[[Davron Mamatov|Mamatov]] {{goal|90}}
|goals2     = [[Dilshod Jabborov|Jabborov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Alibobo Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|74}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = Quvasoy
|attendance = 3501
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 757 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Shevchenko|Shevchenko]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Elyor Akbarov|Akbarov]] {{goal|65}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 3107
|referee    = Ilgiz Tantashev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|13||67}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1102
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = B. Shomurzaev {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Sanjar Rixsiboev|Rixsiboev]] {{goal|11||57}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 73
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Ruslan Melziddinov|Melziddinov]] {{goal|12|p}}&lt;br /&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Artyom Filiposyan|Filiposyan]] {{goal|75}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 2125
|referee    = Hasan Roʻziyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dilyorbek Irmatov|Irmatov]] {{goal|47}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 6105
|referee    = [[Aziz Asimov]]
|stack      = Y
}}

== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===
Nimchorak final bosqichining dastlabki o'yinlari 25 va 26-mart, shuningdek, 18-mayda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/8 final: &quot;Nasaf&quot; safarda &quot;Neftchi&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=27.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951 |sarlavha=Результаты первых матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=25.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6952 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» одерживает крупную выездную победу |sana=26.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7099 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Пахтакор» проиграл в первом матче 1/8 финала |sana=18.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7064 |sarlavha=Даты матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=06.05.2016}}&lt;/ref&gt;. Javob o'yinlari esa 21 va 22-mayda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104 |sarlavha=Результаты ответных игр 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=21.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Buxoro&quot; 1/4 finalga yo`l oldi |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7105 |sarlavha=«Бухара» - в ¼ финала Кубка Узбекистана |sana=22.05.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 8-iyunda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7156 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Lokomotiv&quot; &quot;Uz-Dong-Ju&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=09.06.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = [[Shukur Jumaboyev|Jumaboyev]] {{goal|44}}
|goals2     = [[Kaxa Maxaradze|Maxaradze]] {{goal|38}}&lt;br/&gt;[[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|67}}&lt;br/&gt;[[Sardor Mirzayev| Mirzayev]] {{goal|72|p}}&lt;br/&gt;[[Quvondiq Roʻziyev|Roʻziyev]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon 
|attendance = 945 
|referee    = Dimitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Otabek Zokirov|Zokirov]] {{goal|69}}
|stadium    = [[Navbahor markaziy stadioni]]
|location   = [[Namangan]]
|attendance = 3467 
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = [[Farhod Namozov|Namozov]] {{goal|81}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg stadioni]]
|location   = [[Bekobod]]
|attendance = 557
|referee    = Olim Toʻychibiyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = [[Zafar Toʻrayev|Toʻrayev]] {{goal|23}}
|goals2     = [[Shahzod Karimov|Karimov]] {{goal|85}}
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 982
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = [[Sherali Joʻrayev (futbolchi, 1988)|Joʻrayev]] {{goal|31}}&lt;br/&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|45+1}}
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|8}}&lt;br/&gt;[[Islombek Isoqjonov|Isoqjonov]] {{goal|51}}
|stadium    = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar stadioni]]
|location   = [[Navoiy (shahar)|Navoiy]]
|attendance = 6307 
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Akmal Shorahmedov|Shorahmedov]] {{goal|36|o.g.}}&lt;br/&gt;[[Akbar Xoʻjayev|Xoʻjayev]] {{goal|62}}
|goals2     = [[Bahodir Nasimov|Nasimov]] {{goal|32||60}}
|stadium    = Obod stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1214 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Abbosbek Mahstaliyev|Mahstaliyev]] {{goal|24}}
|goals2     = [[Azamat Allaniyozov|Allaniyozov]] {{goal|10||64}}&lt;br/&gt;[[Erkin Boydullayev|Boydullayev]] {{goal|15}}&lt;br/&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 5206 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7099
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Aziz Ibragimov|Ibragimov]] {{goal|83}}
|stadium    = Paxtakor markaziy stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1227 
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}


==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = [[Nosirbek Otaqoʻziyev|Otaqoʻziyev]] {{goal|17}}
|goals2     = [[Oleksandr Pishchur|Pishchur]] {{goal|82}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 3508 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = [[Yaroslav Martinyuk|Martinyuk]] {{goal|34}}&lt;br/&gt;[[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|40}}
|goals2     = [[Ergash Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|8}}&lt;br/&gt;[[Ayubxon Noʻmonov|Noʻmonov]] {{goal|26}}&lt;br/&gt;[[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|69}}
|stadium    = OKMK stadioni
|location   = Olmaliq
|attendance = 993 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|15}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = Muborak
|attendance = 4012 
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = [[Islombek Isoqjonov|Isoqjonov]] {{goal|23}}&lt;br/&gt;[[Ibrohim Rahimov|Rahimov]] {{goal|59}}&lt;br/&gt;[[Bobur Akbarov|Akbarov]] {{goal|80}}
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|30}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon (shahar)|Andijon]]
|attendance = 3717 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = [[Shahzodbek Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|11}}&lt;br/&gt;[[ Minori Sato|Sato]] {{goal|47}}
|goals2     = [[Akramjon Komilov|Komilov]] {{goal|42|o.g.}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1128 
|referee    = Vladislav Tseytlin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|63}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 3018 
|referee    = [[Ahrol Risqullayev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|78|p}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 20500 
|referee    = Rustam Bobomurodov&lt;ref&gt;[https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7103 Бобомурадов рассудит ответную игру 1/8 финала Кубка Узбекистана]&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 17:00
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7156
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = [[Quvondiq Roʻziyev|Roʻziyev]] {{goal|10}}&lt;br/&gt;[[Doniyor Usmonov (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)|Usmonov]] {{goal|37}}&lt;br/&gt;[[Ikrom Aliboyev|Aliboyev]] {{goal|44}}&lt;br/&gt;[[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|48}}&lt;br/&gt;[[Timur Kapadze|Kapadze]] {{goal|62}}&lt;br/&gt;[[Ivan Nagayev|Nagayev]] {{goal|71||81||85}}&lt;br/&gt;[[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|76}}
|goals2     = 
|stadium    = Lokomotiv stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 361 
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}

=== Chorak final ===
Chorak final bosqichiga 23-mayda qur'a tashlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7107 |sarlavha=Жеребьевка ¼ финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/qoqon-1912-kubok-oyini-oldindan |sarlavha=&quot;Қўқон-1912&quot;: Кубок ўйини олдиндан |sana=26 июл 2016}}&lt;/ref&gt;. Dastlabki o'yinlar 5 va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Қўқон-1912&quot; ва &quot;Бухоро&quot; дуранг ўйнашди |sana=5 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/artur-gevorkyan-nasafdagi-xayrlashuv-oyinini-andijonga-qarshi-otkazadi |sarlavha=Артур Геворкян &quot;Насаф&quot;даги хайрлашув ўйинини &quot;Андижон&quot;га қарши ўтказади |sana=4 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14 |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; - &quot;Локомотив&quot; 1:4 |sana=05.07.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uzfifa.net/uzfifa/23449-o-039-zbekiston-kubogi-quot-qo-039-qon-1912-quot-quot-buxoro-quot-1-1-live-hisob.html |sarlavha=O'zbekiston kubogining chorak finali dastlabki uchrashuvi doirasidagi &quot;Qo'qon-1912&quot; - &quot;Buxoro&quot; uchrashuvi boshlandi. |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-andijonda-galaba-qozondi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; Андижонда ғалаба қозонди |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum |sarlavha=O‘zbekiston kubogi, 1/4 final. Ilk uchrashuvda «Bunyodkor» «Metallurg»ni yengdi, javob uchrashuvi qachon o‘tkazilishi noma'lum |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 25&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.liveresult.ru/football/matches/match586612_Lokomotiv_Tashkent-Mashal-online |sarlavha=Футбол Матчи Узбекистан: Кубок: 1/4 финала}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; ютди, лекин &quot;Локо&quot; ярим финалга чиқди |sana=25.07.2016}}&lt;/ref&gt;, 28&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Бухоро&quot; ярим финалда! |sana=28.07.2016}}&lt;/ref&gt; va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-uchinchi-yarim-finalchi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; - учинчи ярим финалчи! |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 21-sentyabrda o'tkazilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = [[Nosirbek Otaqoʻziyev|Otaqoʻziyev]] {{goal|66|p}}
|goals2     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|20}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]] 
|location   = [[Qoʻqon]] 
|attendance = 
|referee    = [[Ahrol Risqullayev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Artur Gevorkyan|Gevorkyan]] {{goal|54|p}}&lt;br/&gt;[[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon (shahar)|Andijon]]
|attendance = 
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = [[Gʻiyosjon Komilov|Komilov]] {{goal|14}}
|goals2     = [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|30||43||50}}&lt;br/&gt;[[Sanjar Shoahmedov|Shoahmedov]] {{goal|90}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|13}}&lt;br/&gt;[[Shohrux Gadoyev|Gadoyev]] {{goal|70}}&lt;br/&gt;[[Sardor Azimov|Azimov]] {{goal|90}}
|goals2     = [[Zohid Abdullayev|Abdullayev]] {{goal|75}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = [[Server Jeparov|Jeparov]] {{goal|90+2}}
|goals2     = [[Shahzod Shaymanov|Shaymanov]] {{goal|18}}&lt;br/&gt;[[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|62}}
|stadium    = [[TTYMI stadioni]]
|location   = Toshkent
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Salamat Qutiboyev|Qutiboyev]] {{goal|58}}&lt;br/&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|79}}
|goals2     = 
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro 
|attendance = 
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = [[Islom Rashidxonov|Rashidxonov]] {{goal|61}}&lt;br/&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|82}}
|goals2     = [[Denis Ilesku|Ilesku]] {{goal|60}}
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = Qarshi
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg stadioni]]
|location   = [[Bekobod]]
|attendance = 2125 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===
Yarim finalning dastlabki o'yinlari 22-avgust&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180 |sarlavha=«Nasaf» O`zbekiston Kubogi yarim finalining dastlabki uchrashuvida g`alaba qozondi}}&lt;/ref&gt; va 25-oktyabrda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7307 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi yarim finalidagi Toshkent derbisining birinchi uchrashuvi 25 oktyabrda o`tkaziladi |sana=01.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416 |sarlavha=«Lokomotiv» yarim finalning birinchi uchrashuvida g`alaba qozondi |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7410 |sarlavha=«Локомотив» одержал победу в первом полуфинальном матче |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 21-sentyabr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7247 |sarlavha=Chempionat va Kubok o`yinlari hakamlari |sana=19.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Nasaf» – finalda, «Bunyodkor» – yarim finalda |sana=22.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7258 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» - в финале, а «Бунедкор» - в полуфинале |sana=21.09.2016}}&lt;/ref&gt; va 26-noyabrda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529 |sarlavha=«Локомотив» - в финале Кубка Узбекистана-2016 |sana=26.11.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-avgust
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = [[Fozil Musayev|Musayev]] {{goal|16}}&lt;br/&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|29}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 5231 
|referee    = [[Vladislav Tseytlin]]
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|83}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2852 
|referee    = Sherzod Qosimov&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7403 |sarlavha=Qosimov O`zbekiston Kubogi yarim final dastlabki uchrashuviga hakamlik qiladi |sana=24.10.2016}}&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Vadim Chemirtan|Chemirtan]] {{goal|58}}
|goals2     = [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|37}}&lt;br/&gt;[[Doniyor Narzullayev|Narzullayev]] {{goal|85}}
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 9953 
|referee    = [[Ravshan Ermatov]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Timur Kapadze|Kapadze]] {{goal|75}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2507 
|referee    = Olim Toibjonov&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7528 |sarlavha=“Bunyodkor” hamda “Lokomotiv” klublari o`rtasidagi yarim final javob o`yinini Tolibjonov boshqaradi |sana=25.11.2016}}&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>d5lgn58sedv5uspryio6xelfzmpx4n9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156356</id>
      <parentid>6156354</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Birinchi bosqich */</comment>
      <origin>6156356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36562" sha1="09tlok3vyodfvk8c5bxw88oeo20w6dk" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2016-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2016-yil 14-mart – 2016-yil 30-noyabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| count           = 2
| runner-up       = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| matches         = 46
| goals           = 124
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2015]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2017]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2016-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 34 nafar professional klublar ishtirok etgan.

1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2016|2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.

== Saralash bosqichi ==
Saralash bosqichining dastlabki oʻyinlari 14-martda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6880 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi-2016 bahslari 14 mart kuni start oladi |sana=28.01.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi - 2016 o`tish bosqichi o`yinlari bo`lib o`tdi |sana=14.03.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Birinchi bosqich ===
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Lokomotiv BFK]]
|goals1     = [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|23}}
|goals2     =
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 119
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol Nukus]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = [[Islam Seytnazarov|Seytnazarov]] {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Navroʻz Haipov|Haipov]] {{goal|28}}
|goals2     = [[Mars Quranboev|Quranboev]] {{goal|90}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 2342
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 2–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]
|goals1     = [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|44}}&lt;br /&gt;[[Bahhrom Narzullaev|Narzullaev]] {{goal|99}}
|goals2     = Sh. Rahmatov {{goal|90+3}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 350
|referee    = B. Yulcharaev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]]
|score      = 1–1
|aet          = yes
|penaltyscore = 1–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|goals1     = A. Olimov {{goal|120+2}}
|goals2     = S. Ahmedov {{goal|112|p}}
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = Qarshi
|attendance =
|referee    = Asker Najafaliev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = +:-
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = 
|location   = 
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 14-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6929
|team2      = [[Norin (futbol klubi)|Norin Haqqulobod]]
|goals1     = U. Hoshimov {{Goal|20}}&lt;br /&gt;B. Maxtiraliev {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = Yozyovon
|attendance = 2852
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}

=== Ikkinchi bosqich ===
Ikkinchi bosqich oʻyinlari 18, 19 va 20-mart kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6932 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 uchrashuvlarini boshqarib boradigan hakamlar nomi ma`lum |sana=16.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/16 final uchrashuvlari natijalari. |sana=21.03.2016}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-79|Xotira-79]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|39||65}}&lt;br /&gt;[[Farhod Namozov|Namozov]] {{goal|54}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = Uychi
|attendance = 3557
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]] 
|score      = 0–2
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|92}}&lt;br /&gt;[[Zohir Pirimov|Pirimov]] {{goal|105}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro
|attendance = 351
|referee    = Rustam Bobomurodov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]]
|score      = 2–3
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Sardor Sotvoldiyev|Sotvoldiyev]] {{goal|4}}&lt;br /&gt;[[Muzaffar Umrzoqov|Umrzoqov]] {{goal|33}}
|goals2     = [[Orifjon Mamajonov|Mamajonov]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Abdul Aziz Yusupov|Yusupov]] {{goal|83}}&lt;br /&gt;[[Aziz Ibragimov|Ibragimov]] {{goal|92}}
|stadium    =
|location   =
|attendance = 172
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]
|goals1     = I. Karimov {{goal|66}}
|goals2     =
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon
|attendance = 252
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|20||60||64||69}}&lt;br /&gt;[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|85}}
|stadium    = Oqtepa stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 354
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] 
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = [[Rahmatillo Meliboev|Meliboev]] {{goal|53}}&lt;br /&gt;[[Davron Mamatov|Mamatov]] {{goal|90}}
|goals2     = [[Dilshod Jabborov|Jabborov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Alibobo Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|74}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = Quvasoy
|attendance = 3501
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mash’al-2]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|penaltyscore = 7–8
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 757 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Aral samali|Orol]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Shevchenko|Shevchenko]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Elyor Akbarov|Akbarov]] {{goal|65}}&lt;br /&gt;[[Fayzullo Qambarov|Qambarov]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = Nukus
|attendance = 3107
|referee    = Ilgiz Tantashev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 19-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] 
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|13||67}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 1102
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor-2]] 
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = B. Shomurzaev {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Sanjar Rixsiboev|Rixsiboev]] {{goal|11||57}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 73
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Ruslan Melziddinov|Melziddinov]] {{goal|12|p}}&lt;br /&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Kamoliddin Murzoyev|Murzoyev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Artyom Filiposyan|Filiposyan]] {{goal|75}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 2125
|referee    = Hasan Roʻziyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 20-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6944
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dilyorbek Irmatov|Irmatov]] {{goal|47}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 6105
|referee    = [[Aziz Asimov]]
|stack      = Y
}}

== Pley-off bosqichi ==

=== Nimchorak final ===
Nimchorak final bosqichining dastlabki o'yinlari 25 va 26-mart, shuningdek, 18-mayda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi 1/8 final: &quot;Nasaf&quot; safarda &quot;Neftchi&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=27.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951 |sarlavha=Результаты первых матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=25.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6952 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» одерживает крупную выездную победу |sana=26.03.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7099 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Пахтакор» проиграл в первом матче 1/8 финала |sana=18.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7064 |sarlavha=Даты матчей 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=06.05.2016}}&lt;/ref&gt;. Javob o'yinlari esa 21 va 22-mayda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104 |sarlavha=Результаты ответных игр 1/8 финала Кубка Узбекистана |sana=21.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Buxoro&quot; 1/4 finalga yo`l oldi |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7105 |sarlavha=«Бухара» - в ¼ финала Кубка Узбекистана |sana=22.05.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 8-iyunda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7156 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: &quot;Lokomotiv&quot; &quot;Uz-Dong-Ju&quot;ni yirik hisobda mag`lub etdi |sana=09.06.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] 
|goals1     = [[Shukur Jumaboyev|Jumaboyev]] {{goal|44}}
|goals2     = [[Kaxa Maxaradze|Maxaradze]] {{goal|38}}&lt;br/&gt;[[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|67}}&lt;br/&gt;[[Sardor Mirzayev| Mirzayev]] {{goal|72|p}}&lt;br/&gt;[[Quvondiq Roʻziyev|Roʻziyev]] {{goal|90+1}}
|stadium    = Andijon stadioni
|location   = Andijon 
|attendance = 945 
|referee    = Dimitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Qoʻqon 1912]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Otabek Zokirov|Zokirov]] {{goal|69}}
|stadium    = [[Navbahor markaziy stadioni]]
|location   = [[Namangan]]
|attendance = 3467 
|referee    = Zokir Qodirov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = [[Farhod Namozov|Namozov]] {{goal|81}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg stadioni]]
|location   = [[Bekobod]]
|attendance = 557
|referee    = Olim Toʻychibiyev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|goals1     = [[Zafar Toʻrayev|Toʻrayev]] {{goal|23}}
|goals2     = [[Shahzod Karimov|Karimov]] {{goal|85}}
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = Muborak
|attendance = 982
|referee    = Ahrol Risqullayev
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/6951
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|goals1     = [[Sherali Joʻrayev (futbolchi, 1988)|Joʻrayev]] {{goal|31}}&lt;br/&gt;[[Bahriddin Vahobov|Vahobov]] {{goal|45+1}}
|goals2     = [[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|8}}&lt;br/&gt;[[Islombek Isoqjonov|Isoqjonov]] {{goal|51}}
|stadium    = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar stadioni]]
|location   = [[Navoiy (shahar)|Navoiy]]
|attendance = 6307 
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Akmal Shorahmedov|Shorahmedov]] {{goal|36|o.g.}}&lt;br/&gt;[[Akbar Xoʻjayev|Xoʻjayev]] {{goal|62}}
|goals2     = [[Bahodir Nasimov|Nasimov]] {{goal|32||60}}
|stadium    = Obod stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1214 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-mart
|time       = 17:00
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/6954
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Abbosbek Mahstaliyev|Mahstaliyev]] {{goal|24}}
|goals2     = [[Azamat Allaniyozov|Allaniyozov]] {{goal|10||64}}&lt;br/&gt;[[Erkin Boydullayev|Boydullayev]] {{goal|15}}&lt;br/&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 5206 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 18-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7099
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Aziz Ibragimov|Ibragimov]] {{goal|83}}
|stadium    = Paxtakor markaziy stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1227 
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|stack      = Y
}}


==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Qoʻqon 1912]] 
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = [[Nosirbek Otaqoʻziyev|Otaqoʻziyev]] {{goal|17}}
|goals2     = [[Oleksandr Pishchur|Pishchur]] {{goal|82}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 3508 
|referee    = Baxtiyor Namozov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = [[Yaroslav Martinyuk|Martinyuk]] {{goal|34}}&lt;br/&gt;[[Farhod Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|40}}
|goals2     = [[Ergash Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|8}}&lt;br/&gt;[[Ayubxon Noʻmonov|Noʻmonov]] {{goal|26}}&lt;br/&gt;[[Jasur Hakimov|Hakimov]] {{goal|69}}
|stadium    = OKMK stadioni
|location   = Olmaliq
|attendance = 993 
|referee    = Nayim Qosimov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|15}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = Muborak
|attendance = 4012 
|referee    = [[Vadim Agishev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] 
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = [[Islombek Isoqjonov|Isoqjonov]] {{goal|23}}&lt;br/&gt;[[Ibrohim Rahimov|Rahimov]] {{goal|59}}&lt;br/&gt;[[Bobur Akbarov|Akbarov]] {{goal|80}}
|goals2     = [[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|30}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon (shahar)|Andijon]]
|attendance = 3717 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = [[Shahzodbek Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|11}}&lt;br/&gt;[[ Minori Sato|Sato]] {{goal|47}}
|goals2     = [[Akramjon Komilov|Komilov]] {{goal|42|o.g.}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 1128 
|referee    = Vladislav Tseytlin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf Qarshi]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7104
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|63}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 3018 
|referee    = [[Ahrol Risqullayev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-may
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7106
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|78|p}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 20500 
|referee    = Rustam Bobomurodov&lt;ref&gt;[https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7103 Бобомурадов рассудит ответную игру 1/8 финала Кубка Узбекистана]&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 8-iyun
|time       = 17:00
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 9–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7156
|team2      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|goals1     = [[Quvondiq Roʻziyev|Roʻziyev]] {{goal|10}}&lt;br/&gt;[[Doniyor Usmonov (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)|Usmonov]] {{goal|37}}&lt;br/&gt;[[Ikrom Aliboyev|Aliboyev]] {{goal|44}}&lt;br/&gt;[[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|48}}&lt;br/&gt;[[Timur Kapadze|Kapadze]] {{goal|62}}&lt;br/&gt;[[Ivan Nagayev|Nagayev]] {{goal|71||81||85}}&lt;br/&gt;[[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|76}}
|goals2     = 
|stadium    = Lokomotiv stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 361 
|referee    = Olim Toʻychiboyev
|stack      = Y
}}

=== Chorak final ===
Chorak final bosqichiga 23-mayda qur'a tashlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7107 |sarlavha=Жеребьевка ¼ финала Кубка Узбекистана-2016 |sana=23.05.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/qoqon-1912-kubok-oyini-oldindan |sarlavha=&quot;Қўқон-1912&quot;: Кубок ўйини олдиндан |sana=26 июл 2016}}&lt;/ref&gt;. Dastlabki o'yinlar 5 va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Қўқон-1912&quot; ва &quot;Бухоро&quot; дуранг ўйнашди |sana=5 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/artur-gevorkyan-nasafdagi-xayrlashuv-oyinini-andijonga-qarshi-otkazadi |sarlavha=Артур Геворкян &quot;Насаф&quot;даги хайрлашув ўйинини &quot;Андижон&quot;га қарши ўтказади |sana=4 июл 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14 |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; - &quot;Локомотив&quot; 1:4 |sana=05.07.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uzfifa.net/uzfifa/23449-o-039-zbekiston-kubogi-quot-qo-039-qon-1912-quot-quot-buxoro-quot-1-1-live-hisob.html |sarlavha=O'zbekiston kubogining chorak finali dastlabki uchrashuvi doirasidagi &quot;Qo'qon-1912&quot; - &quot;Buxoro&quot; uchrashuvi boshlandi. |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-andijonda-galaba-qozondi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; Андижонда ғалаба қозонди |sana=2016-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum |sarlavha=O‘zbekiston kubogi, 1/4 final. Ilk uchrashuvda «Bunyodkor» «Metallurg»ni yengdi, javob uchrashuvi qachon o‘tkazilishi noma'lum |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 25&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.liveresult.ru/football/matches/match586612_Lokomotiv_Tashkent-Mashal-online |sarlavha=Футбол Матчи Узбекистан: Кубок: 1/4 финала}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Машъал&quot; ютди, лекин &quot;Локо&quot; ярим финалга чиқди |sana=25.07.2016}}&lt;/ref&gt;, 28&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Бухоро&quot; ярим финалда! |sana=28.07.2016}}&lt;/ref&gt; va 29-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-nasaf-uchinchi-yarim-finalchi |sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Насаф&quot; - учинчи ярим финалчи! |sana=29.07.2016}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, 21-sentyabrda o'tkazilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-qoqon-1912-va-buxoro-durang-oynashdi
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|goals1     = [[Nosirbek Otaqoʻziyev|Otaqoʻziyev]] {{goal|66|p}}
|goals2     = [[Bahodir Pardayev|Pardayev]] {{goal|20}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]] 
|location   = [[Qoʻqon]] 
|attendance = 
|referee    = [[Ahrol Risqullayev]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]] 
|goals1     = 
|goals2     = [[Artur Gevorkyan|Gevorkyan]] {{goal|54|p}}&lt;br/&gt;[[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|78}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon (shahar)|Andijon]]
|attendance = 
|referee    = Ravshan Ermatov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 5-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–4
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-mashal-lokomotiv-14
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = [[Gʻiyosjon Komilov|Komilov]] {{goal|14}}
|goals2     = [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|30||43||50}}&lt;br/&gt;[[Sanjar Shoahmedov|Shoahmedov]] {{goal|90}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = https://kun.uz/news/2016/07/29/uzbekiston-kubogi-14-final-ilk-ucrasuvda-bunedkor-metallurgni-engdi-zavob-ucrasuvi-kacon-utkazilisi-nomalum
|team2      = [[Metallurg Bekobod]]
|goals1     = [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|13}}&lt;br/&gt;[[Shohrux Gadoyev|Gadoyev]] {{goal|70}}&lt;br/&gt;[[Sardor Azimov|Azimov]] {{goal|90}}
|goals2     = [[Zohid Abdullayev|Abdullayev]] {{goal|75}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-iyul
|time       = 
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-mashal-yutdi-lekin-loko-yarim-finalga-chiqdi
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = [[Server Jeparov|Jeparov]] {{goal|90+2}}
|goals2     = [[Shahzod Shaymanov|Shaymanov]] {{goal|18}}&lt;br/&gt;[[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|62}}
|stadium    = [[TTYMI stadioni]]
|location   = Toshkent
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 28-iyul
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-buxoro-yarim-finalda
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Salamat Qutiboyev|Qutiboyev]] {{goal|58}}&lt;br/&gt;[[Shavkat Salomov|Salomov]] {{goal|79}}
|goals2     = 
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = Buxoro 
|attendance = 
|referee    = Dmitriy Pislegin
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 29-iyul
|time       = 
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = 
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = [[Islom Rashidxonov|Rashidxonov]] {{goal|61}}&lt;br/&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|82}}
|goals2     = [[Denis Ilesku|Ilesku]] {{goal|60}}
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = Qarshi
|attendance = 
|referee    = 
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Metallurg Bekobod]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg stadioni]]
|location   = [[Bekobod]]
|attendance = 2125 
|referee    = Olim Tolibjonov
|stack      = Y
}}

=== Yarim final ===
Yarim finalning dastlabki o'yinlari 22-avgust&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180 |sarlavha=«Nasaf» O`zbekiston Kubogi yarim finalining dastlabki uchrashuvida g`alaba qozondi}}&lt;/ref&gt; va 25-oktyabrda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7307 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi yarim finalidagi Toshkent derbisining birinchi uchrashuvi 25 oktyabrda o`tkaziladi |sana=01.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416 |sarlavha=«Lokomotiv» yarim finalning birinchi uchrashuvida g`alaba qozondi |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7410 |sarlavha=«Локомотив» одержал победу в первом полуфинальном матче |sana=26.10.2016}}&lt;/ref&gt;, javob o'yinlari esa 21-sentyabr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7247 |sarlavha=Chempionat va Kubok o`yinlari hakamlari |sana=19.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Nasaf» – finalda, «Bunyodkor» – yarim finalda |sana=22.09.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7258 |sarlavha=Кубок Узбекистана: «Насаф» - в финале, а «Бунедкор» - в полуфинале |sana=21.09.2016}}&lt;/ref&gt; va 26-noyabrda o'tkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529 |sarlavha=«Локомотив» - в финале Кубка Узбекистана-2016 |sana=26.11.2016}}&lt;/ref&gt;.

==== Dastlabki oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 22-avgust
|time       = 17:00
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7180
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = [[Fozil Musayev|Musayev]] {{goal|16}}&lt;br/&gt;[[Igor Golban|Golban]] {{goal|29}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 5231 
|referee    = [[Vladislav Tseytlin]]
|stack      = Y
|penalties1=|penalties2=}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 25-oktyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7416
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|83}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2852 
|referee    = Sherzod Qosimov&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7403 |sarlavha=Qosimov O`zbekiston Kubogi yarim final dastlabki uchrashuviga hakamlik qiladi |sana=24.10.2016}}&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
}}

==== Javob oʻyinlar ====
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 21-sentyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7261
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] 
|goals1     = [[Vadim Chemirtan|Chemirtan]] {{goal|58}}
|goals2     = [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|37}}&lt;br/&gt;[[Doniyor Narzullayev|Narzullayev]] {{goal|85}}
|stadium    = [[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro stadioni]]
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 9953 
|referee    = [[Ravshan Ermatov]]
|stack      = Y
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2016-yil 26-noyabr
|time       = 17:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7529
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Timur Kapadze|Kapadze]] {{goal|75}}
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2507 
|referee    = Olim Toibjonov&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7528 |sarlavha=“Bunyodkor” hamda “Lokomotiv” klublari o`rtasidagi yarim final javob o`yinini Tolibjonov boshqaradi |sana=25.11.2016}}&lt;/ref&gt;
|stack      = Y
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Состоялась жеребьевка розыгрыша Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602192116/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6877}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Стартовал розыгрыш Кубка Узбекистана-2016|qaralgan sana=2023-01-19|arxivsana=2016-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160603164710/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6928}}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 „Kokand-1912“, „Metallurg“ i „Almalik“ — v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160603164700/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6941 |date=2016-06-03 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 „Uz-Dong-Ju“ vixodit v 1/8 finala Kubka Uzbekistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160602194458/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6942 |date=2016-06-02 }}
* [http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 Dati pervix igr 1/8 finala Kubka Uzbekistana-2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160630121720/http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=1&amp;news_id=6946 |date=2016-06-30 }}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>09tlok3vyodfvk8c5bxw88oeo20w6dk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Kubogi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>902743</id>
    <revision>
      <id>6155602</id>
      <parentid>6152321</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35977" sha1="398fjiattn8t2z31cn7ls7bv01g33dj" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2019-yilgi
| other_title     = 
| image           = 2019-yilgi Oʻzbekiston Kubogi.jpg
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2019-yil 19-aprel – 2019-yil 26-oktyabr}}
| num_teams       = 38
| champions       = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
| count           = 12
| runner-up       = [[AGMK]]
| matches         = 35
| goals           = 134
| top goal scorer =  [[Hamidillo Abduhamidov]] &lt;br/&gt;[[Dragan Ćeran]] (5 gol)
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2018]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2020]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2019-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan har yili [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Superliga]] va [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|Proliganing]] 34 ta professional klublari ishtirok etadigan ([[Farm-klubi|farm-klublari]] bundan mustasno) turnir.

Joriy yildan boshlab O‘zbekiston kubogi yangilangan formatda — 1/64 final bosqichidan boshlab „bir o‘yin“ tizimi bo‘yicha saralash yo‘li bilan o‘tkazildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://stadion.uz/news/detail/239794?utm_source=push&amp;utm_medium=telegram|sarlavha=Ўзбекистон кубоги финалига “Локомотив” стадиони мезбонлик қилади|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230422053553/https://stadion.uz/news/detail/239794?utm_source=push&amp;utm_medium=telegram|arxivsana=2023-04-22|qaralgan sana=2023-04-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-neftchidan-80-buxorodan-14|sarlavha=Ўзбекистон Кубоги. &quot;Нефтчи&quot;дан 8:0, &quot;Бухоро&quot;дан 1:4|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230504161232/https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-neftchidan-80-buxorodan-14|arxivsana=2023-05-04|qaralgan sana=2023-05-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-neftchi-zirabuloq-darvozasiga-javobsiz-sakkizta-gol-urdi|sarlavha=Ўзбекистон кубоги. &quot;Нефтчи&quot; &quot;Зирабулоқ&quot; дарвозасига жавобсиз саккизта гол урди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230504164054/https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-kubogi-neftchi-zirabuloq-darvozasiga-javobsiz-sakkizta-gol-urdi|arxivsana=2023-05-04|qaralgan sana=2023-05-04}}&lt;/ref&gt;.

Agar maʼlum bir oʻyinda gʻolibni asosiy vaqtda aniqlab boʻlmasa, bu holda 15 daqiqadan 2 ta [[Qoʻshimcha vaqt (Overtime)|qoʻshimcha]] taym, keyin [[O‘yindan keyingi penaltilar seriyasi|esa penaltilar seriyasi belgilandi]].&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://pfl.uz/ru/news/sections/cup/10538|sarlavha=Состоялась жеребьевка 1/32 финала Кубка Узбекистана|sana=2019-04-18|qaralgan sana=2019-04-20|arxivsana=2019-05-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190503011210/http://pfl.uz/ru/news/sections/cup/10538}}&lt;/ref&gt;

Final uchrashuvi [[2019-yil]]ning [[26-oktyabr]] kuni Toshkentdagi „[[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv]]“ stadionida [[Toshkent|Toshkentning]] „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ hamda [[AGMK|Olmaliqning „AGMK]]“ jamoalari o‘rtasida bo‘lib o‘tdi. „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ 12-marta kubok sohibiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/arxiv-chempionlik-yolagi-sergeev-va-masharipovdan-dubl-toyidan-oldin-gol-urishni-xohlagan-sardor-paxtakorga-chempionlik-kubogi-topshirilgan-oyin|sarlavha=Архив: Чемпионлик йўлаги, Сергеев ва Машариповдан дубль, тўйидан олдин гол уришни хоҳлаган Сардор. &quot;Пахтакор&quot;га чемпионлик кубоги топширилган ўйин|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230504134105/https://championat.asia/uz/news/arxiv-chempionlik-yolagi-sergeev-va-masharipovdan-dubl-toyidan-oldin-gol-urishni-xohlagan-sardor-paxtakorga-chempionlik-kubogi-topshirilgan-oyin|arxivsana=2023-05-04|qaralgan sana=2023-05-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/arxiv-cheranning-benefisi-boshsiz-chavandoz-va-shorahmedovning-alami-ozbekiston-kubogi-2019-finalini-yodga-olamiz|sarlavha=Архив: Чераннинг бенефиси, &quot;бошсиз чавандоз&quot; ва Шораҳмедовнинг алами, Ўзбекистон кубоги-2019 финалини ёдга оламиз|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230504140852/https://championat.asia/uz/news/arxiv-cheranning-benefisi-boshsiz-chavandoz-va-shorahmedovning-alami-ozbekiston-kubogi-2019-finalini-yodga-olamiz|arxivsana=2023-05-04|qaralgan sana=2023-05-04}}&lt;/ref&gt;.

== Homiy ==
Tashkil etilganidan beri birinchi marta turnir titul homiysiga ega boʻlgan. [[Coca-Cola]] shirkati titul homiyga ([[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019-yilgi Superliganing]] ham titul homiysi) aylandi.

== Ishtirokchilar ==
Kubok uchun kurashda koʻrsatilgan bosqichlarda quyidagi klublar ishtirok etishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/m/news/view/11273 |sarlavha=Кубок Узбекистана Coca-Cola: завершился 3 раунд |sana=26.06.2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/m/news/view/11203 |sarlavha=Кубок Узбекистана Coca-Cola: стартовал 3 раунд |sana=19.06.2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/m/news/view/10538 |sarlavha=Состоялась жеребьевка 1/32 финала Кубка Узбекистана |sana=18.04.2019}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable&quot;
| style=&quot;width:25%&quot; |'''1/32 final'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Pro-liganing 12 ta „B“ klubi&lt;/small&gt;
| style=&quot;width:25%&quot; | '''1/16 final'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;10 ta Superliga klubi va 8 ta Pro liga „A“ klubi&lt;/small&gt;
| style=&quot;width:25%&quot; | '''1/8 final'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Superliga gʻoliblari va kubok sohibi&lt;/small&gt;
| style=&quot;width:25%&quot; | '''Ishtirok etmaslik'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Farm klublari va saralash oʻyinlarida qatnashmaydijan jamoalar&lt;/small&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[Aral samali|Aral]]
* [[Gʻijduvon (futbol klubi)|G‘ijduvon]]
* [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]
* [[Zarangari (futbol klubi)|Zarangari]]
* [[Zirabuloq (futbol klubi)|Zirabuloq]]
* [[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq Navoiy]]
* [[Lokomotiv BFK]]
* [[Shahrixon (futbol klubi)|Rash Milk]]
* [[Rubin (futbol klubi, Toshkent)|Rubin]]
* [[Turon (futbol klubi)|Turon]]
* [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangier]]
* [[Yashnobod (futbol klubi)|Yashnobod]]
|
* [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] 
* [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
* [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
* [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]
* [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
* [[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol]]
* [[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]]
* [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]]
* [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
* [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]]
* [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
* [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
* [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
* [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
* [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
* [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
* [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]
* [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|
* [[AGMK]]
* [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
* [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
* [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|
* [[Andijon II|Andijon-2]]
* [[Bunyodkor-2]]
* [[Ittifoq-Buxoro (futbol klubi)|Ittifoq Buxoro]]
* [[Chigʻatoy (futbol klubi)|Chigʻatoy]]
|}

== Saralash oʻyinlari ==
{{football box
|date       = {{Start date|2019|4|19|df=y}}
|time       = 12:00
|team1      = [[Chigʻatoy (futbol klubi)|Chigʻatoy]]
|score      = 0–1
|report     = [https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/10550 Hisobot]
|team2      = [[Yashnobod (futbol klubi)|Yashnobod]]
|goals1     =
|goals2     = [[Rustamxon Azimov|Azimov]] {{goal|79}}
|stadium    = [[Chigʻatoy stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 
|referee    = Asker Najafaliev
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|4|19|df=y}}
|time       = 12:00
|team1      = [[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq-Navoiy]]
|score      = 2–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/10550
|team2      = [[Ittifoq-Buxoro (futbol klubi)|Ittifoq-Buxoro]]
|goals1     = [[Berdiyor Mirzabekov|Mirzabekov]] {{goal|16}}&lt;br/&gt;[[Akmal Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|38}}
|goals2     = [[Abbosjon Poʻlatov|Poʻlatov]] {{goal|74}}
|stadium    = [[Chigʻatoy stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 
|referee    = Firdavs Norsafarov
}}

== 1/32 final ==
{{football box
|date         = {{Start date|2019|4|30|df=y}}
|time         = 16:00
|team1        = [[Turon (futbol klubi)|Turon]]
|score        = 0–1
|report       = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/10692
|team2        = [[Shahrixon (futbol klubi)|Rash Milk]]
|goals1       = 
|goals2       = [[Zokirjon Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|92}}
|stadium      = [[Oʻzbekiston stadioni]]
|location     = [[Yaypan]]
|attendance   = 3540 
|referee      = Gʻayrat Joʻrayev
}}
----
{{football box
|date         = {{Start date|2019|4|30|df=y}}
|time         = 16:00
|team1        = [[Zirabuloq (futbol klubi)|Zirabuloq]]
|score        = 4–0
|report       = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/10692
|team2        = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]
|goals1       = [[Faxriddin Alimov|Alimov]] {{goal|18||45||63}}&lt;br/&gt;[[Murodjon Shamsiddinov|Shamsiddinov]] {{goal|56}}
|goals2       =
|stadium      = Zirabuloq stadioni
|location     = Narpay tumani
|attendance   = 151 
|referee      = Sh. Rajabov
}}
----
{{football box
|date         = {{Start date|2019|5|1|df=y}}
|time         = 16:00
|team1        = [[Zarangari (futbol klubi)|Zarangari]]
|score        = 2–0
|report       = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/10692
|team2        = [[Aral samali]]
|goals1       = [[Ravshan Vohidov|Vohidov]] {{goal|16}}&lt;br/&gt;[[Yevgeniy Kochnev|Kochnev]] {{goal|27|p}}
|goals2       = 
|stadium      = Zarangari stadioni
|location     = Buxoro
|attendance   = 850 
|referee      = K. Rasulov
}}
----
{{football box
|date         = {{Start date|2019|5|1|df=y}}
|time         = 16:00
|team1        = [[Rubin (futbol klubi, Toshkent)|Rubin Toshkent]]
|score        = 3–3
|report       = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/10692
|team2        = [[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq-Navoiy]]
|goals1       = [[Jahongir Safarov|Safarov]] {{goal|31||36}}&lt;br/&gt;[[Javohir Abdunazarov|Abdunazarov]] {{goal|75}}
|goals2       = [[Sarvar Holmatov|Holmatov]] {{goal|22}}&lt;br/&gt;[[Karimberdi Mamadaliyev|Mamadaliyev]] {{goal|42}}&lt;br/&gt;[[Akmal Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|76}}
|stadium      = Rubin stadioni
|location     = Toshkent
|attendance   = 452 
|referee      = 
|penaltyscore = 3–4
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|5|1|df=y}}
|time       = 16:00
|team1      = [[Yashnobod (futbol klubi)|Yashnobod]]
|score      = 3–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/10692
|team2      = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] 
|goals1     = [[Suhrob Rahmonov|Rahmonov]] {{goal|3|o.g.}}&lt;br/&gt;[[Islom Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|16}}&lt;br/&gt;[[Muhammad Komilov|Komilov]] {{goal|90+5}}
|goals2     = [[Mirzabek Joniqulov|Joniqulov]] {{goal|24}}
|stadium    = Yashnobod stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 56 
|referee    = A. Xudoyberganov
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|5|1|df=y}}
|time       = 16:00
|team1      = [[Lokomotiv BFK]]
|score      = 0–2
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/10692
|team2      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]
|goals1     =
|goals2     = [[Azamat Roziqov|Roziqov]] {{goal|11}}&lt;br/&gt;[[Shohjahon Ergashev (futbolchi)|Ergashev]] {{goal|63}}
|stadium    = TTYM stadioni
|location   = Toshkent
|attendance = 178 
|referee    = Elyor Tursunov
}}

== 1/16 final bosqichi ==

{{football box
|date       = {{Start date|2019|6|19|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]
|score      = 2–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11200
|team2      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|goals1     = [[Azamat Roziqov|Roziqov]] {{goal|78||85}}
|goals2     = [[Sarvar Jumaniyozov|Jumaniyozov]] {{goal|89|p}}
|stadium    = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer stadioni]]
|location   = [[Yangiyer]]
|attendance = 220
|referee    = Elyor Tursunov
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|6|19|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi ]]
|score      = 8–0
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11200
|team2      = [[Zirabuloq (futbol klubi)|Zirabuloq]]
|goals1     = [[Hamidillo Abduhamidov|Abduhamidov]] {{goal|15||17||44||65||85}}&lt;br /&gt;[[Islombek Karimov (futbolchi, 1996)|Karimov]] {{goal|76|p|81||88}}
|goals2     =
|stadium    = [[Qirguli SK (stadion)|Neftchi arena]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 87
|referee    = [[Shavkat Nasibullayev]]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|6|19|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|score      = 3–2
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11200
|team2      = [[Shahrixon (futbol klubi)|Rash-Milk]]
|goals1     = [[Sherzod Hakimov|Hakimov]] {{goal|21}}&lt;br /&gt;[[Azamat Allaniyozov|Allaniyozov]] {{goal|45+2}}&lt;br /&gt;[[Abbosbek Mahstaliyev|Mahstaliyev]] {{goal|50}}
|goals2     = [[Muhammadkomil Nizomov|Nizomov]] {{goal|5||66}}
|stadium    = [[Surxon stadioni]]
|location   = [[Termiz]]
|attendance = 350
|referee    = Ravshan Abdivohidov
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|6|19|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 4–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11200
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = [[Shahzod Ubaydullayev|Ubaydullayev]] {{goal|23||53||76}}&lt;br /&gt;[[Doniyor Abdumannopov|Abdumannopov]] {{goal|84}}
|goals2     = [[Jamoliddin Ubaydullayev|Ubaydullayev]] {{goal|84}}
|stadium    = [[Sogʻlom avlod stadioni]]
|location   = [[Andijon]]
|attendance = 5215
|referee    = Akobirxoʻja Shukurullaev
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|6|19|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|score      = 2–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11200
|team2      = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1     = [[Dilshod Ahmadaliyev|Ahmadaliyev]] {{goal|73}}&lt;br /&gt;[[Vladislav Nuriyev|Nuriyev]] {{goal|90}}
|goals2     = [[Muzaffar Muzaffarov|Muzaffarov]] {{goal|35}}
|stadium    = [[TTYMI stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 1062
|referee    = Viktor Serazitdinov
}}
----
{{football box
|date         = {{Start date|2019|6|25|df=y}}
|time         = 18:00
|team1        = [[Qoʻqon 1912]]
|score        = 2–2
|aet          = yes
|report       = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11254
|team2        = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1       = [[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|50}}&lt;br /&gt;[[Javohir Esonqulov|Esonqulov]] {{goal|111}}
|goals2       = [[Ariagner Smith|Smith]] {{goal|18}}&lt;br /&gt;[[Maqsud Karimov|Karimov]] {{goal|117}}
|stadium      = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location     = [[Qoʻqon]]
|attendance   = 2886
|referee      = [[Shavkat Nasibullayev]]
|penaltyscore = 6–7
}}
----
{{football box
|date         = {{Start date|2019|6|25|df=y}}
|time         = 18:00
|team1        = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|score        = 2–3
|aet          = yes
|report       = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11254
|team2        = [[Yashnobod (futbol klubi)|Yashnobod]]
|goals1       = [[Sanjar Baratov|Baratov]] {{goal|30}}&lt;br /&gt;[[Vohid Shodiyev|Shodiyev]] {{goal|78}}
|goals2       = [[Rustamxon Azimov|Azimov]] {{goal|74||94}}&lt;br /&gt;[[Azamat Boymatov|Boymatov]] {{goal|77}}
|stadium      = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location     = [[Samarqand]]
|attendance   = 1218
|referee      = Isxoq Ibrohimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|date         = {{Start date|2019|6|26|df=y}}
|time         = 18:00
|team1        = [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]
|score        = 0–1
|aet          =
|report       = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11267
|team2        = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|goals1       =
|goals2       = [[Oybek Mirzohidov|Mirzohidov]] {{goal|70}}
|stadium      = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location     = [[Samarqand]]
|attendance   = 125
|referee      = Firdavs Norsafarov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|date         = {{Start date|2019|6|26|df=y}}
|time         = 18:00
|team1        = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|score        = 3–5
|aet          =
|report       = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11267
|team2        = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1       = [[Islom Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|5}}&lt;br /&gt;[[Samandar Shodmonov|Shodmonov]] {{goal|19}}&lt;br /&gt;[[Akrom Bahromov|Bahromov]] {{goal|41}}
|goals2       = [[Maʼruf Jumayev|Jumayev]] {{goal|6||41}}&lt;br /&gt;[[Oybek Joʻrayev|Joʻrayev]] {{goal|34}}&lt;br /&gt;[[Moʻmin Meliyev|Meliyev]] {{goal|56|p}}&lt;br /&gt;[[Sirojiddin Qoʻziyev|Qoʻziyev]] {{goal|90+4|p}}
|stadium      = [[Gʻuzor stadioni]]
|location     = [[Gʻuzor]]
|attendance   = 125
|referee      = Firdavs Norsafarov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|date         = {{Start date|2019|6|26|df=y}}
|time         = 18:00
|team1        = [[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol]]
|score        = 1–2
|aet          =
|report       = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11267
|team2        = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1       = [[Rustam Abduhamidov|Abduhamidov]] {{goal|81}}
|goals2       = [[Joʻrabek Mannonov|Mannonov]] {{goal|22}}&lt;br /&gt;[[Eldor Ergashev|Ergashev]] {{goal|43|o.g.}}
|stadium      = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location     = [[Fargʻona]]
|attendance   = 786
|referee      = Akobir Shukurullaev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|date         = {{Start date|2019|6|26|df=y}}
|time         = 18:00
|team1        = [[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq-Navoiy]]
|score        = 2–1
|aet          =
|report       = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11267
|team2        = [[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]]
|goals1       = [[Sevdiyor Hamroqulov|Hamroqulov]] {{goal|22}}&lt;br /&gt;[[Karimberdi Mamadaliyev|Mamadaliyev]] {{goal|90+1}}
|goals2       = [[Olloyor Solijonov|Solijonov]] {{goal|45+1}}
|stadium      = Yoshlik stadioni
|location     = [[Karmana tumani]]
|attendance   = 32
|referee      = [[Aziz Asimov]]
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|date         = &lt;!-- {{Start date|2019|6|26|df=y}}--&gt;
|time         = &lt;!-- 18:00--&gt;
|team1        = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|score        = 3–0
|aet          =
|report       = Texnik magʻlubiyat
|team2        = [[Zarangari (futbol klubi)|Zarangari]]
|goals1       =
|goals2       =
|stadium      =
|location     =
|attendance   =
|referee      =
|penaltyscore =
}}

== 1/8 final bosqichi ==
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|3|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|score      = 3–0
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11383
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = [[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|19}}&lt;br/&gt;[[Yevgeniy Chumak|Chumak]] {{goal|31}}&lt;br/&gt;[[Sanjar Qodirqulov|Qodirqulov]] {{goal|58}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Bunyodkor stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 667 
|referee    = Jasur Muxtorov
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|3|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 4–4
|aet          = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11384
|team2      = [[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq-Navoiy]]
|goals1     = [[Jasur Yozilov|Yozilov]] {{goal|44|o.g.}}&lt;br/&gt;[[Bilolxon Toshmirzayev|Toshmirzayev]] {{goal|78}}&lt;br/&gt;[[Ismoiljon Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|90}}&lt;br/&gt;[[Pavel Purishkin|Purishkin]] {{goal|115|p}}
|goals2     = [[Sarvar Holmatov|Holmatov]] {{goal|80|p}}&lt;br/&gt;[[Bahodir Qosimov (futbolchi)|Qosimov]] {{goal|90+2}}&lt;br/&gt;[[Berdiyor Mirzabekov|Mirzabekov]] {{goal|90+3}}&lt;br/&gt;[[Gʻayrat Davronov|Davronov]] {{goal|110}}
|stadium    = [[Oqtepa stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 58 
|referee    = Nayim Qosimov
|penaltyscore = 5–4

}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|3|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[AGMK]]
|score      = 1–0
|aet          = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11385
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = [[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|109}}
|goals2     = 
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]]
|location   = [[Olmaliq]]
|attendance = 1200 
|referee    = Olim Toʻychiboev
|penaltyscore = 

}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|3|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|score      = 6–1
|aet          = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11386
|team2      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]
|goals1     = [[Kaxa Maxaradze|Maxaradze]] {{goal|10}}&lt;br/&gt;[[Sardor Qulmatov|Qulmatov]] {{goal|37}}&lt;br/&gt;[[Ivan Nagayev|Nagayev]] {{goal|40||82}}&lt;br/&gt;[[Elyor Orifov|Orifov]] {{goal|53}}&lt;br/&gt;[[Nikola Milinković|Milinković]] {{goal|89|p}}
|goals2     = [[Azamat Roziqov|Roziqov]] {{goal|75}}
|stadium    = [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Soʻgʻdiyona stadioni]]
|location   = [[Jizzax]]
|attendance = 1703 
|referee    = Isxoq Ibrohimov
|penaltyscore = 

}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|4|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|score      = 3–1
|aet          = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11387
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = [[Azamat Isroilov|Isroilov]] {{goal|39}}&lt;br/&gt;[[Abdul Aziz Yusupov|Yusupov]] {{goal|82}}&lt;br/&gt;[[Darko Stanojević|Stanojević]] {{goal|90+2|p}}
|goals2     = [[Sarvar Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|7}}
|stadium    = [[Surxon sport majmuasi|Surxon stadioni]]
|location   = [[Termiz]]
|attendance = 
|referee    = Asker Najafaliev
|penaltyscore = 

}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|4|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|score      = 3–0
|aet          = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11387
|team2      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|goals1     = [[Aziz Gʻaniyev|Gʻaniyev]] {{goal|20}}&lt;br/&gt;[[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|50||73}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 3748 
|referee    = Rustam Lutfullin
|penaltyscore = 

}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|4|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 3–1
|aet          = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11387
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Azizbek Turgʻunboyev|Turgʻunboyev]] {{goal|32}}&lt;br/&gt;[[Ivan Solovyov|Solovyov]] {{goal|38||44}}
|goals2     = [[Jamshid Toʻraqulov|Toʻraqulov]] {{goal|89}}
|stadium    = [[Navbahor markaziy stadioni]]
|location   = [[Namangan]]
|attendance = 8521 
|referee    = Ravshan Abduvohidov
|penaltyscore = 

}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|4|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 5–0
|aet          = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11387
|team2      = [[Yashnobod (futbol klubi)|Yashnobod]]
|goals1     = [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|3|p}}&lt;br/&gt;[[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|67}}&lt;br/&gt;[[Sardor Sobirxoʻjayev|Sobirxoʻjayev]] {{goal|70}}&lt;br/&gt;[[Jaloliddin Masharipov|Masharipov]] {{goal|74}}&lt;br/&gt;[[Shohrux Mahmudhojiyev|Mahmudhojiyev]] {{goal|78}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Paxtakor markaziy stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 1876 
|referee    = Ibrohim Ismoilov
|penaltyscore = 

}}

== Chorak final ==

{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|21|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
|score      = 3–4
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11465
|team2      = [[AGMK]]
|goals1     = [[Pavel Purishkin|Purishkin]] {{goal|47||49||86}}
|goals2     = [[Dilshod Joʻrayev|Joʻrayev]] {{goal|22}}&lt;br/&gt;[[Elguja Grigalashvili|Grigalashvili]] {{goal|41||43||53}}
|stadium    = [[Doʻstlik stadioni]]
|location   = [[Toshkent viloyati]]
|attendance = 216
|referee    = Akobir Shukrullaev
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|21|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|score      = 1–2
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11466
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Jasur Hasanov|Hasanov]] {{goal|2}}
|goals2     = [[Mirjahon Mirahmadov|Mirahmadov]] {{goal|55}}&lt;br/&gt;[[Shohrux Gadoyev|Gadoyev]] {{goal|90+4}}
|stadium    = [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Soʻgʻdiyona stadioni]]
|location   = [[Jizzax]]
|attendance = 6134 
|referee    = [[Aziz Asimov]]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|22|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 0–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11468
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|37}}
|stadium    = [[Navbahor markaziy stadioni]]
|location   = [[Namangan]]
|attendance = 15722
|referee    = Jasur Muxtorov
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|8|22|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11468
|team2      = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|goals1     = [[Igor Sergeyev|Sergeyev]] {{goal|21||89}}
|goals2     = 
|stadium    = [[Paxtakor markaziy stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 3720 
|referee    = [[Ilgiz Tantashev]]
}}

== Yarim final ==

{{football box
|date       = {{Start date|2019|9|26|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[AGMK]]
|score      = 3–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11551
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor ]]
|goals1     = [[Shahzodbek Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|8}}&lt;br/&gt;[[Elguja Grigalashvili|Grigalashvili]] {{goal|50}}&lt;br/&gt;[[Sardor Rahmonov|Rahmonov]] {{goal|85}}
|goals2     = [[Nurillo Toʻxtasinov|Toʻxtasinov]] {{goal|58}}
|stadium    = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]]
|location   = [[Olmaliq]]
|attendance = 2413 
|referee    = [[Sherzod Qosimov]]
}}
----
{{football box
|date       = {{Start date|2019|9|26|df=y}}
|time       = 18:00
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 2–1
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/11552
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|33}}&lt;br/&gt;[[Jaloliddin Masharipov|Masharipov]] {{goal|39}}
|goals2     = [[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|21}}
|stadium    = [[Paxtakor markaziy stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 12680 
|referee    = Temur Toʻxtasinov
}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Eng yaxshi toʻpurarlar ==

=== Umumiy toʻpurarlar ===
{{Goalscorers
|goals=134
|ongoing=yes
|matches=35
|updated= 

|6 goals=

|5 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Hamidillo Abduhamidov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|SRB}} [[Dragan Ćeran]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])

|4 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Azamat Roziqov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Pavel Purishkin]] ([[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]])
* {{Flagicon|GEO}} [[Elguja Grigalashvili]] ([[OKMK (futbol klubi)|AGMK]])

|3 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Faxriddin Alimov]] ([[Zirabuloq (futbol klubi)|Zirabuloq]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Islombek Karimov (futbolchi, 1996)|Islombek Karimov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Rustamxon Azimov]] ([[Yashnobod (futbol klubi)|Yashnobod]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Humoyun Murtozoyev]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]])

|2 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Jahongir Safarov]] ([[Rubin (futbol klubi, Toshkent)|Rubin]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Akmal Abdurahmonov]] ([[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq-Navoiy]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadkomil Nizomov]] ([[Shahrixon (futbol klubi)|Rash Milk]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Ubaydullayev]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Maʼruf Jumayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Karimberdi Mamadaliyev]] ([[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq-Navoiy]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sarvar Holmatov]] ([[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq-Navoiy]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Berdiyor Mirzabekov]] ([[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq-Navoiy]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Ivan Nagayev]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]])
* {{Flagicon|RUS}} [[Ivan Solovyov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Igor Sergeyev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jaloliddin Masharipov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])

|1 goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Islom Shodmonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Samandar Shodmonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Akrom Bahromov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Oybek Joʻrayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Moʻmin Meliyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sirojiddin Qoʻziyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Rustam Abduhamidov]] ([[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol (Fargʻona)]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Olloyor Solijonov]] ([[Iftixor (futbol klubi)|Iftixor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Oybek Mirzohidov]] ([[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bilolxon Toshmirzayev]] ([[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Ismoiljon Ismoilov]] ([[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Azamat Boymatov]] ([[Yashnobod (futbol klubi)|Yashnobod]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Suhrob Rahmonov]] ([[Yashnobod (futbol klubi)|Yashnobod]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Islom Ismoilov]] ([[Yashnobod (futbol klubi)|Yashnobod]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Muhammad Komilov]] ([[Yashnobod (futbol klubi)|Yashnobod]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bahodir Qosimov (futbolchi)|Bahodir Qosimov]] ([[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq-Navoiy]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Gʻayrat Davronov]] ([[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|Ittifoq-Navoiy]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Abbosjon Poʻlatov]] ([[Ittifoq-Buxoro (futbol klubi)|Ittifoq-Buxoro]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Zokirjon Nurmatov]] ([[Shahrixon (futbol klubi)|Rash Milk]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Murodjon Shamsiddinov]] ([[Zirabuloq (futbol klubi)|Zirabuloq]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Ravshan Vohidov]] ([[Zarangari (futbol klubi)|Zarangari]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Yevgeniy Kochnev]] ([[Zarangari (futbol klubi)|Zarangari]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Javohir Abdunazarov]] ([[Rubin (futbol klubi, Toshkent)|Rubin]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Mirzabek Joniqulov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shohjahon Ergashev (futbolchi)|Shohjahon Ergashev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sarvar Jumaniyozov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sherzod Hakimov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Azamat Allaniyozov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Abbosbek Mahstaliyev]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Azamat Isroilov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Abdul Aziz Yusupov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])
* {{Flagicon|SRB}} [[Darko Stanojević]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]])

* {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Abdumannopov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Ubaydullayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Ahmadaliyev]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Mirjahon Mirahmadov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shohrux Gadoyev]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Nurillo Toʻxtasinov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Xurshid Gʻiyosov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UKR}} [[Yevgeniy Chumak]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Qodirqulov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Vladislav Nuriyev]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Muzaffarov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Javohir Esonqulov]] ([[Qoʻqon 1912]])
* {{Flagicon|NCA}} [[Ariagner Smith]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Maqsud Karimov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Baratov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Vohid Shodiyev]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Aziz Gʻaniyev]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Bobur Abduholiqov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Joʻrabek Mannonov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Polvonov]] ([[OKMK (futbol klubi)|AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shahzodbek Nurmatov]] ([[OKMK (futbol klubi)|AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Rahmonov]] ([[OKMK (futbol klubi)|AGMK]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Joʻrayev]] ([[OKMK (futbol klubi)|AGMK]])
* {{Flagicon|GEO}} [[Kaxa Maxaradze]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Qulmatov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Hasanov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Elyor Orifov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]])
* {{Flagicon|SRB}} [[Nikola Milinković]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Mirzayev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Azizbek Turgʻunboyev]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Jamshid Toʻraqulov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Sobirxoʻjayev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Dostonbek Hamdamov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
* {{Flagicon|UZB}} [[Shohrux Mahmudhojiyev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])

|1 own goals=

* {{Flagicon|UZB}} [[Rustam Abduhamidov]] ([[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol (Fargʻona)]]) klubi futbolchisi Nasaf foydasiga
* {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Yozilov]] ([[Ittifoq-Navoiy (futbol klubi)|	Ittifoq-Navoiy]]) klubi futbolchisi Oqtepa foydasiga

}}
== Yana qarang ==
* [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Pro-B ligasi]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://pfl.uz/tournaments/tournament/uzb_cup Oʻzbekiston kubogi PFL saytida] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191001052817/http://www.pfl.uz/tournaments/tournament/uzb_cup |date=2019-10-01 }}
* [https://www.soccer24.com/uzbekistan/uzbekistan-cup-2019/results/ '''Uzbekistan Cup 2019''' soccer24.com]
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}{{UFT}}{{Paxtakor futbol klubi oʻyinlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston futboli 2019-yilda]]</text>
      <sha1>398fjiattn8t2z31cn7ls7bv01g33dj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>902747</id>
    <revision>
      <id>6155586</id>
      <parentid>6155382</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35243" sha1="9d5kq549m89e9olysjgenhe64cqjc3s" xml:space="preserve">{{Infobox Futbol turniri mavsumi
| title           = Oʻzbekiston Kubogi
| year            = 2017-yilgi
| other_title     = 
| image           = 
| imagesize       = 
| caption         = 
| country         = Oʻzbekiston
| dates           = {{nowrap|2017-yil 19-mart – 2017-yil 4-dekabr}}
| num_teams       = 31
| champions       = Lokomotiv
| count           = 3
| runner-up       = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
| matches         = 45
| goals           = 137
| top goal scorer =  &lt;!-- [[Farrux Shotursunov]] (5 gol)--&gt;
| player          =
| prevseason = [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2016]]
| nextseason = [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2018]]
}}
'''Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (&lt;nowiki&gt;Футбол бўйича 2017-йилги Ўзбекистон Кубоги&lt;/nowiki&gt;) — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan futbol turniri boʻlib, unda 32 ta professional klub ishtirok etgan.

1-bosqichdan boshlab pley-off tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi [[2017-yil]]ning [[4-dekabr]] kuni Toshkentdagi „[[Bunyodkor stadioni|Bunyodkor]]“ stadionida [[Toshkent|Toshkentning]] „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ va „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ klublari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 3-marta (ketma-ket 2-marta) kubok sohibiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/68005813|sarlavha=«Lokomotiv» - O‘zbekiston kubogi sohibi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230510213526/https://kun.uz/uz/68005813#!|arxivsana=2023-05-10|qaralgan sana=2023-05-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://uzreport.news/football/lokomotiv-ozbekiston-kubogi-sohibi-|sarlavha=&quot;Lokomotiv&quot; - O'zbekiston kubogi sohibi!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230510213526/https://uzreport.news/football/lokomotiv-ozbekiston-kubogi-sohibi-|arxivsana=2023-05-10|qaralgan sana=2023-05-10}}&lt;/ref&gt;.

== Birinchi bosqich ==
Birinchi saralash bosqichi 16-martda oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7676 |sarlavha=“Istiqlol” hamda “Surxon” – O`zbekiston Kubogi 1/16 final bosqichida |sana=21.03.2017}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 19-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Gʻallakor-Avtomobilchi (futbol klubi)|Gʻallakor-Avtomobilchi]]
|score      = 1–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7676
|team2      = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|goals1     = M. Normahmatov {{goal|73}}
|goals2     = A. Abdurahmonov {{goal|19}}&lt;br /&gt;[[Sayriddin Gʻafforov|Gʻafforov]] {{goal|40}}&lt;br /&gt;S. Hamroqulov {{goal|73|o.g.}}
|stadium    = [[Gʻallakor stadioni]]
|location   = [[Gʻallaorol tumani]]
|attendance = 314
|referee    = Igor Garmashov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 19-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol]]
|score      = 5–4
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7676
|team2      = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]
|goals1     = [[Bobur Aminjonov|Aminjonov]] {{goal|43}}&lt;br /&gt;[[Hasan Yoʻldoshev|Yoʻldoshev]] {{goal|46}}&lt;br /&gt;S. Azizov {{goal|68|o.g.}}&lt;br /&gt;[[Dostonbek Bobojonov|Bobojonov]] {{goal|95}}&lt;br /&gt;[[Rustam Abduhamidov|Abduhamidov]] {{goal|102}}
|goals2     = [[Nodir Davlatov|Davlatov]] {{goal|22||115|p}}&lt;br /&gt;[[Uygʻun Bobonazarov|Bobonazarov]] {{goal|26}}&lt;br /&gt;[[Abdumutal Tursunqulov|Tursunqulov]] {{goal|66}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 1212
|referee    = Igor Xudaydatov
|penaltyscore =
}}

== Ikkinchi bosqich ==
Ikkinchi saralash bosqichi 24, 25 va 26-mart, shuningdek, 10-aprelda oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7681 |sarlavha=&quot;Obod&quot; O`zbekiston Kubogi 1/16 finalida yirik hisobda mag`lub bo`ldi |sana=24.03.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7682 |sarlavha=Результаты матчей 1/16 финала Кубка Узбекистана-2017 |sana=25.03.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7683 |sarlavha=«Согдиана» - в 1/8 финала Кубка Узбекистана-2017 |sana=26.03.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7713 |sarlavha=&quot;Paxtakor&quot; O`zbekiston Kubogi 1/8 finaliga yo`l oldi |sana=11.04.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=sPkW_z19Edo |sarlavha=Ўзбекистон Кубоги. &quot;Андижон&quot; - &quot;Нефтчи&quot; 1:1 (пен. 3:5) |sana=26 Mar 2017}}&lt;/ref&gt;.{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 24-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[UzDongJu (futbol klubi)|UzDongJu]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7681
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Bobur Amonov|Amonov]] {{goal|70}}
|stadium    = [[UzDongJu stadioni]]
|location   = [[Andijon]]
|attendance = 201
|referee    = Sherzod Qosimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 24-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Lokomotiv BFK]]
|score      = 0–7
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7681
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|33||66||76||80}}&lt;br /&gt;[[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|40}}&lt;br /&gt;[[Sherzod Aʼzamov|Aʼzamov]] {{goal|63}}&lt;br /&gt;[[Dilshod Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|86}}
|stadium    = [[TTYMI stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 472
|referee    = Isxoq Ibrohimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 24-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7681
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1     = [[Doston Toshmatov|Toshmatov]] {{goal|6}}
|goals2     = [[Sardor Sulaymonov|Sulaymonov]] {{goal|16}}&lt;br /&gt;[[Bunyod Isroilov|Isroilov]] {{goal|2}}
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 3105
|referee    = Aziz Asimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 24-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon Lochinlari]]
|score      = 6–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7681
|team2      = [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
|goals1     = B. Maxtiraliev {{goal|27||29||60}}&lt;br /&gt;Z. Ismoilov {{goal|51}}&lt;br /&gt;D. Dadaboev {{goal|59}}&lt;br /&gt;Sh. Abdurahmanov {{goal|90+1}}
|goals2     =
|stadium    = [[Zomin stadioni]]
|location   = [[Zomin]]
|attendance = 500
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 24-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Xotira-79 (futbol klubi)|Xotira-79]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7681
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|goals1     = [[Anvarjon Hojimirzayev|Hojimirzayev]] {{goal|42}}
|goals2     = [[Zafar Polvonov|Polvonov]] {{goal|9||34}}
|stadium    = Paxtakor stadioni
|location   = [[Uychi]]
|attendance = 854
|referee    = A. Rahimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 25-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Norin (futbol klubi)|Norin]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7682
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = D. Ismoilov {{goal|63|p}}
|goals2     = D. Hasanov {{goal|8}}&lt;br /&gt;[[Otabek Zokirov|Zokirov]] {{goal|20}}
|stadium    = Haqqulobod stadioni
|location   = [[Haqqulobod]]
|attendance = 2450
|referee    = Vadim Agishev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 25-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7682
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Nosirbek Otaqoʻziyev|Otaqoʻziyev]] {{goal|20||55}}
|stadium    = Surxon stadioni
|location   = [[Termiz]]
|attendance = 2450
|referee    = Zokir Qodirov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 25-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU-Osiyo]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7682
|team2      = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Zohid Abdullayev|Abdullayev]] {{goal|42||53}}&lt;br /&gt;[[Dilmurod Karimov|Karimov]] {{goal|90}}
|stadium    = Yoshlik stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 114
|referee    = Ilgiz Tantashev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 25-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7682
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Viktor Klishin|Klishin]] {{goal|8}}
|stadium    = Sementchi stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 2772
|referee    = Viktor Serazitdinov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 25-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7682
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Mirzakamol Kamolov|Kamolov]] {{goal|11}}&lt;br /&gt;[[Abdulloh Olimov|Olimov]] {{goal|48||83}}&lt;br /&gt;[[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|49}}&lt;br /&gt;[[Shahzod Shaymanov|Shaymanov]] {{goal|77}}
|stadium    = Istiqlol stadioni
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 213
|referee    = Ahrol Risqullayev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 25-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|score      = 1–1
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7682
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Anvar Berdiyev|Berdiyev]] {{goal|47}}
|goals2     = [[Dimitriy Kamarovski|Kamarovski]] {{goal|75}}
|stadium    = Sogʻlom Avlod stadioni
|location   = [[Andijon]]
|attendance = 2515
|referee    = Olim Tolibjonov
|penaltyscore = 3–5
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 25-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
|score      = 0–5
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7682
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Aʼzam Aliyev|Aliyev]] {{goal|33}}&lt;br /&gt;[[Roʻzimboy Ahmedov|Ahmedov]] {{goal|67|p|87}}&lt;br /&gt;[[Gʻiyosjon Komilov|Komilov]] {{goal|82}}&lt;br /&gt;[[Ravshan Xursanov|Xursanov]] {{goal|85}}
|stadium    = Xorazm stadioni
|location   = [[Urganch]]
|attendance = 1205
|referee    = A. Ergashev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 26-mart
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Aral samali|Xorazm]]
|score      = 3–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7683
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = [[Timur Turdiyev|Turdiyev]] {{goal|31||37|p}}
|goals2     = [[Sunnatilla Mamadaliyev|Mamadaliyev]] {{goal|67|p|87}}&lt;br /&gt;[[Ixtiyor Toshpoʻlatov|Toshpoʻlatov]] {{goal|44|p}}&lt;br /&gt;[[Izzatilla Abdullayev|Abdullayev]] {{goal|85}}
|stadium    = Turon stadioni
|location   = [[Nukus]]
|attendance = 1205
|referee    = A. Ergashev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 10-aprel
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Nurafshon-Buxoro (futbol klubi)|Nurafshon-Buxoro]]
|score      = 0–0
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7713
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 3752 
|referee    = Isxoq Ibrohimov
|penaltyscore = 3–5
}}


== Nimchorak final ==
Nimchorak final bosqichining dastlabki oʻyinlari 21, 22 va 23-mayda, javob oʻyinlari esa 30 va 31-mayda oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7844 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Mash`al» ilk o`yinda «Yozyovon-Lochinlari»ni yirik hisobda mag`lub qildi |sana=22.05.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7847 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Bunyodkor», «Nasaf» va «Qo`qon-1912» ilk o`yinda g`alaba qozondi |sana=22.05.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7854 |sarlavha=«Lokomotiv» va «Neftchi» O`zbekiston Kubogi ilk o`yinlarida zafar quchdi |sana=23.05.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7872 |sarlavha=“Buxoro”, “Qo`qon-1912” hamda “Nasaf” O`zbekiston Kubogi chorak finaliga yo`llanma olishdi |sana=31.05.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7875 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: Chorak final juftliklari ma`lum |sana=01.06.2017}}&lt;/ref&gt;.

=== Dastlabki oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 21-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon-Lochinlari]]
|score      = 0–4
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7844
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Maradona Safarov|Safarov]] {{goal|23||40}}&lt;br /&gt;[[Moʻmin Meliyev|Meliyev]] {{goal|49}}&lt;br /&gt;[[Umidjon Sharipov|Sharipov]] {{goal|53}}
|stadium    = Yozyovon stadioni
|location   = [[Yozyovon]]
|attendance = 124
|referee    = A. Ergashev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 22-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7847
|team2      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|goals1     = [[Ivan Nagayev|Nagayev]] {{goal|48|p}}
|goals2     = [[Gʻulom Oʻrunov|Oʻrunov]] {{goal|20|p}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 4132
|referee    = Ravshan Ermatov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 22-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 2–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7847
|team2      = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|goals1     = [[Murod Xolmuhammedov|Xolmuhammedov]] {{goal|70||75|p}}
|goals2     =
|stadium    = Qoʻqon stadioni
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 4501
|referee    = Akmal Rahimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 22-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7847
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     =  
|goals2     =  [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|44|p}}&lt;br /&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|71}}&lt;br /&gt;[[Dilshod Xushbaqov|Xushbaqov]] {{goal|89}}
|stadium    = Paxtakor markaziy stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 4251
|referee    = Vladislav Tseytlin
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 22-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7847
|team2      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|goals1     =  [[Shohruhbek Xolmatov|Xolmatov]] {{goal|11}}
|goals2     =  [[Zabihillo Oʻrinboyev|Oʻrinboyev]] {{goal|45+1}}
|stadium    = Dinamo stadioni
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 7223
|referee    = Hasan Roʻziyev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 22-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7847
|team2      = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|72}}&lt;br /&gt;[[Farrux Ikromov|Ikromov]] {{goal|85}}
|stadium    = Gʻuzor stadioni
|location   = [[Gʻuzor]]
|attendance = 4541
|referee    = Rustam Bobomurodov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 23-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7854
|team2      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|goals1     = [[Marat Bikmayev|Bikmayev]] {{Goal|7}}&lt;br /&gt;[[Jaloliddin Masharipov|Masharipov]] {{goal|19||44}}&lt;br /&gt;[[Diyor Turopov|Turopov]] {{goal|39||74}}
|goals2     =
|stadium    = Lokomotiv stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 572
|referee    = Baxtiyor Namozov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 23-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7854
|team2      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|goals1     = [[Sherzod Hakimov|Hakimov]] {{Goal|39|p}}
|goals2     =
|stadium    = Neftchi stadioni
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 1723
|referee    = Ilgiz Tantashev
|penaltyscore =
}}

=== Javob oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 30-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|score      = 0–3
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7872
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Akobir Toʻrayev|Toʻrayev]] {{goal|30}}&lt;br /&gt;[[Ivan Nagayev|Nagayev]] {{goal|62}}&lt;br /&gt;[[Sanʼat Shixov|Shixov]] {{goal|74}}
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 4132
|referee    = Ravshan Ermatov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 30-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]
|score      = 3–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7872
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Temur Usmonov|Usmonov]] {{goal|25}}&lt;br /&gt;[[Dostonbek Tursunov|Tursunov]] {{goal|81||89|p}}
|goals2     = [[Darko Gojković|Gojković]] {{goal|61}}&lt;br /&gt;[[Nosirbek Otaqoʻziyev|Otaqoʻziyev]] {{goal|73}}
|stadium    = Metallurg stadioni
|location   = [[Bekobod]]
|attendance = 948
|referee    = Ahrol Risqullayev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 30-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7872
|team2      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|goals1     = [[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|64}}
|goals2     =
|stadium    = Qarshi markaziy stadioni
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 3850
|referee    = Zokir Qodirov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 31-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
|score      = 1–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7875
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = [[Erkin Boydullayev|Boydullayev]] {{goal|88}}
|goals2     = [[Murodbek Bobojonov|Bobojonov]] {{goal|59}}
|stadium    = Yoshlar stadioni
|location   = [[Navoiy]]
|attendance = 3215
|referee    = Isxoq Ibrohimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 31-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|score      = 3–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7875
|team2      = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|goals1     = [[Nurillo Toʻxtasinov|Toʻxtasinov]] {{goal|33}}&lt;br /&gt;[[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|50|p}}&lt;br /&gt;[[Shahzodbek Nurmatov|Nurmatov]] {{goal|76}}
|goals2     =
|stadium    = Bunyodkor stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 589
|referee    = Rustam Bobomurodov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 31-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 5–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7875
|team2      = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon-Lochinlari]]
|goals1     = [[Maradona Safarov|Safarov]] {{goal|33||89}}&lt;br /&gt;[[Sardor Abduraimov|Abduraimov]] {{goal|41}}&lt;br /&gt;[[Abbos Amonov|Amonov]] {{goal|57}}&lt;br /&gt;[[Moʻmin Meliyev|Meliyev]] {{goal|82|p}}
|goals2     =
|stadium    = Bahrom Vafoyev stadioni
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 759
|referee    = Akmal Rahimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 31-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7875
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1     = [[Shohnazar Norbekov|Norbekov]] {{goal|55}}&lt;br /&gt;[[Igor Jelić|Jelić]] {{goal|75}}
|goals2     = [[Iskandar Xolmirzayev|Xolmirzayev]] {{goal|35}}&lt;br /&gt;[[Jasur Qurbonov|Qurbonov]] {{goal|90+6}}
|stadium    = OKMK stadioni
|location   = [[Olmaliq]]
|attendance = 1982
|referee    = Vladislav Tseytlin
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 31-may
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
|score      = 2–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7875
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Hamza Karimov|Karimov]] {{goal|16|o.g.}}&lt;br /&gt;[[Nemanja Jovanović|Jovanović]] {{goal|34|p}}
|goals2     = [[Sherzod Hakimov|Hakimov]] {{Goal|26}}
|stadium    = Navbahor markaziy stadioni
|location   = [[Namangan]]
|attendance = 5173
|referee    = Baxtiyor Namozov
|penaltyscore =
}}

== Chorak final ==
Chorak final bosqichining dastlabki oʻyinlari 30-iyun va 4-iyulda, javob oʻyinlari esa 4, 27 va 28-iyulda oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7969 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi, 1/4 final. «Nasaf», «Mash`al» va «Bunyodkor» ilk o`yinlarda muvaffaqiyatga erishdi |sana=01.07.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7976 |sarlavha=«Dinamo» — O`zbekiston Kubogining ilk yarim finalchisi |sana=04.07.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7996 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Bunyodkor» yarim finalda «Dinamo»ga qarshi bahs yuritadi |sana=28.07.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7998 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: Barcha yarim finalchilar nomi ma`lum bo`ldi |sana=29.07.2017}}&lt;/ref&gt;.

=== Dastlabki oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 30-iyun
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|score      = 0–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7969
|team2      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Maradona Safarov|Safarov]] {{goal|55}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 4802
|referee    = Aziz Asimov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 30-iyun
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7969
|team2      = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Muzaffar Muzaffarov|Muzaffarov]] {{goal|70|p}}
|goals2     = [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|43}}&lt;br /&gt;[[Mirjamol Qosimov|Qosimov]] {{goal|89}}
|stadium    = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]]
|location   = [[Fargʻona]]
|attendance = 1128
|referee    = Temur Toʻxtasinov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 30-iyun
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|score      = 4–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7969
|team2      = [[Qoʻqon 1912]]
|goals1     = [[Dilshod Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|52}}&lt;br /&gt;[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]] {{goal|58||82}}&lt;br /&gt;[[Islom Kenjaboyev|Kenjaboyev]] {{goal|90+3}}
|goals2     = [[Suhrob Berdiyev|Berdiyev]] {{goal|56}}
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 11585
|referee    = Ilgiz Tantashev
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 4-iyul
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7976
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = Buxoro stadioni
|location   = [[Buxoro]]
|attendance = 9631 
|referee    = Rustam Bobomurodov
|penaltyscore = 
}}

=== Javob oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 4-iyul
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|score      = 1–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7976
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1     = [[Asiljon Begimqulov|Begimqulov]] {{goal|54}}
|goals2     = [[Amirjon Safarov|Safarov]] {{goal|39}}&lt;br /&gt;[[Sardorbek Sulaymonov|Sulaymonov]] {{goal|62|p}}
|stadium    = [[Bahrom Vafoev nomli stadion]]
|location   = [[Muborak]]
|attendance = 1423
|referee    = [[Sherzod Qosimov]]
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 27-iyul
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7996
|team2      = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
|goals1     = [[Vadim Chemirtan|Chemirtan]] {{goal|45+1}}&lt;br /&gt;[[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|58}}&lt;br /&gt;[[Otabek Shukurov|Shukurov]] {{goal|68}}
|goals2     =
[[Muzaffar Muzaffarov|Muzaffarov]] {{goal|37|p}}
|stadium    = [[Bunyodkor stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 857
|referee    = Valentin Kovalenko
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 28-iyul
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Qoʻqon 1912]]
|score      = 2–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7998
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Murod Xolmuhammedov|Xolmuhammedov]] {{goal|21|p}}&lt;br /&gt;[[Doniyor Hasanov|Hasanov]] {{goal|65}}
|goals2     = [[Shahboz Erkinov|Erkinov]] {{goal|87}}&lt;br /&gt;[[Jasur Hasanov|Hasanov]] {{goal|90+2}}
|stadium    = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]]
|location   = [[Qoʻqon]]
|attendance = 5210
|referee    = Viktor Serazitdinov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 28-iyul
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 3–0
|aet        = yes
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7998
|team2      = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
|goals1     = [[Sadriddin Abdullayev|Abdullayev]] {{goal|98}}&lt;br /&gt;[[Azizbek Amonov|Amonov]] {{goal|100}}&lt;br /&gt;[[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|119}}
|goals2     =
|stadium    = Lokomotiv stadioni
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 1076
|referee    = Zokir Qodirov
|penaltyscore =
}}

== Yarim final ==
Yarim final bosqichining dastlabki oʻyinlari 31-iyul va 2-avgustda, javob oʻyinlari esa 6 va 7-oktyabrda oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8004 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi. «Bunyodkor» yarim final ilk o`yinida «Dinamo» bilan durang o`ynadi |sana=31.07.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8010 |sarlavha=O`zbekiston Kubogi: «Lokomotiv» yarim final ilk o`yinida «Nasaf»ni mag`lubiyatga uchratdi |sana=03.08.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8173 |sarlavha=«Bunyodkor» – O`zbekiston Kubogi–2017 musobaqasining ilk finalchisi |sana=06.10.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/8177 |sarlavha=&quot;Локомотив&quot; вновь поспорит за Кубок |sana=07.10.2017}}&lt;/ref&gt;.

=== Dastlabki oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 31-iyul
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|score      = 0–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8004
|team2      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|goals1     = 
|goals2     = 
|stadium    = [[Bunyodkor stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 201 
|referee    = Aziz Asimov
|penaltyscore = 
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 2-avgust
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      = 3–1
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8010
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Marat Bikmayev|Bikmayev]] {{goal|16||87}}&lt;br /&gt;[[Murodbek Bobojonov|Bobojonov]] {{goal|46}}
|goals2     = [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|90+2}}
|stadium    = [[Lokomotiv stadioni]]
|location   = [[Toshkent]]
|attendance = 1272
|referee    = Ravshan Ermatov
|penaltyscore =
}}

=== Javob oʻyinlar ===

{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 6-oktyabr
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
|score      = 0–2
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8173
|team2      = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]
|goals1     = 
|goals2     = [[Otabek Shukurov|Shukurov]] {{goal|19}}&lt;br /&gt;[[Mirjamol Qosimov|Qosimov]] {{goal|45}}
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]]
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 3123
|referee    = Zokir Qodirov
|penaltyscore =
}}
----
{{football box
|round      = 
|date       = 2017-yil 7-oktyabr
|time       = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]])
|team1      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|score      = 1–0
|aet        = 
|report     = https://test.pfl.uz/ru/news/detail/8177
|team2      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|goals1     = [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|74}}
|goals2     =
|stadium    = [[Qarshi markaziy stadioni]]
|location   = [[Qarshi]]
|attendance = 10123
|referee    = [[Vladislav Tseytlin]]
|penaltyscore =
|penalties1=|penalties2=}}

== Final ==
{{Asosiy maqola|Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}
{{:Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}}

== Yana qarang ==

* [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]
* [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Veb manbasi |url=http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7675 |nashriyot=pfl.uz |sarlavha=&quot;Istiqlol&quot; va &quot;Surxon&quot; 2017-yilgi O'zbekiston Kubogi 1/16 finaliga chiqdi |qaralgan sana=2023-01-19 |arxivsana=2019-05-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190503010701/http://pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7675}}
* {{Veb manbasi |url=http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7680 |nashriyot=pfl.uz |sarlavha=&quot;Obod&quot; 2017-yilgi O'zbekiston Kubogi 1/16 bosqichida yirik mag'lubiyatga uchradi. |qaralgan sana=2023-01-19 |arxivsana=2019-05-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190503011813/http://pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7680}}
* {{Veb manbasi |url=http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7682 |nashriyot=pfl.uz |sarlavha=2017-yilgi O'zbekiston Kubogi 1/16 finalining natijalari |qaralgan sana=2023-01-19 |arxivsana=2017-11-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171112185328/http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7682}}
* {{Veb manbasi |url=http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7710 |nashriyot=pfl.uz |sarlavha=&quot;Paxtakor&quot; O'zbekiston Kubogining 1/8 finaliga yo'l oldi |qaralgan sana=2023-01-19 |arxivsana=2017-11-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171112185425/http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7710}}
* {{Veb manbasi |url=http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7845 |nashriyot=pfl.uz |sarlavha=2017-yilgi O'zbekiston Kubogi 1/8 finalining dastlabki o'yinlari natijalari |qaralgan sana=2023-01-19 |arxivsana=2018-01-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180131134131/http://pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7845}}
* {{Veb manbasi |url=http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7853 |nashriyot=pfl.uz |sarlavha=O'zbekiston Kubogi: &quot;Lokomotiv&quot; va &quot;Neftchi&quot; 1/8 finalning dastlabki o'yinlarini muvaffaqiyatli yakunladilar |qaralgan sana=2023-01-19 |arxivsana=2017-11-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171112185331/http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7853}}
* {{Veb manbasi |url=http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7871 |nashriyot=pfl.uz |sarlavha=O'zbekiston Kubogi chorak finaliga &quot;Buxoro&quot;, &quot;Qo'qon-1912&quot; va &quot;Nasaf&quot; jamoalari chiqish qilishdi. |qaralgan sana=2023-01-19 |arxivsana=2017-11-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171112185302/http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7871}}
* {{Veb manbasi |url=http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7974 |nashriyot=pfl.uz |sarlavha=&quot;Dinamo&quot; 2017-yilgi O'zbekiston Kubogining birinchi yarim finalchisi bo'ldi |qaralgan sana=2023-01-19 |arxivsana=2017-11-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171112185357/http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/7974}}
* {{Veb manbasi |url=http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/8172 |nashriyot=pfl.uz |sarlavha=&quot;Bunyodkor&quot; 2017-yilgi O'zbekiston Kubogi finaliga chiqdi |qaralgan sana=2023-01-19 |arxivsana=2017-11-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171113060139/http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/8172}}

* {{Veb manbasi |url=http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/8177 |nashriyot=pfl.uz |sarlavha=&quot;Lokomotiv&quot; yana kubok uchun kurashadi |qaralgan sana=2023-01-19 |arxivsana=2017-11-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171113003424/http://www.pfl.uz/ru/news/sections/pfl/8177}}

{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]]</text>
      <sha1>9d5kq549m89e9olysjgenhe64cqjc3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qora musulmonlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>911446</id>
    <revision>
      <id>6156271</id>
      <parentid>6130309</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:09:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6156271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12369" sha1="id5oma4ybk5zj2h2dhiyp2ufelbozws" xml:space="preserve">{{multiple issues|
{{wikify|sana=2024-04}}
{{ichki havolasiz|sana=2024-04}}
{{xatolar|sana=2024-04}}
}}

'''Qora musulmonlar''' &lt;span lang=&quot;en&quot;&gt;''(inglizcha: „The Nation of Islam“ – Islom millati)''&lt;/span&gt; – 1930-yil [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSHning]] [[Detroit]] shahrida asl ismi Uolles Don Fard tomonidan tuzilgan [[tashkilot]].

Fard keyinchalik oʻz ismini Vali Fard Muhammad qilib oʻzgartirgan. Fard [[Osiyo]] va [[Afrika|Afrikaning]] tahqirlangan qora tanli aholisiga haqiqiy, najotkor dinni olib kelganini daʼvo qiladi. Shuningdek, u qoratanlilarni [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSH]] qonunlariga boʻysunmaslik, armiyada xizmat qilmaslik, umuman oʻzlarini bu davlat fuqarosi deb hisoblamaslikka chaqiradi. 1930-yili „qora musulmonlar“ birinchi diniy tashkiloti – „Ibodatxona № 1“ [[Detroit]] shahrida tuziladi. 1934-yili Vali Fard Muhammad sirli ravishda gʻoyib boʻlgach tashkilotga uning oʻng qoʻli hisoblangan Alija Muhammad (asl ismi Robert Pul) (1897–1975-yillar) rahbarlik qila boshlaydi. Pul [[Chikago]] shahrida „Ibodatxona № 2“ni tashkil qiladi va keyinchalik mazkur joy tashkilotning bosh [[qarorgoh]] aylanadi. Tashkilot izdoshlari uni hozirga qadar ham Muhtaram Alija Muhammad deb hurmat bilan eslaydilar.

1947-yili „Islom millati“ safiga [[Malcolm X|Malkolm-X]] (iks) qoʻshiladi. Asl familiyasi Littl boʻlgan Malkolm, keyinchalik ommalashgan, „qullikdan qolgan familiya“ oʻrniga [[Ingliz tili|inglizcha]] „X“ (iks), yaʼni „sobiq“ maʼnosini bildiruvchi soʻzga almashtirish anʼanasini boshlab beradi. Tez orada u Alija Muhammadning eng yaqin izdoshiga aylanadi. Aynan uning saʼy-harakatlari bilan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSHning]] gʻarbiy va sharqiy qirgʻoqlarida bir necha „ibodatxonalar“ tashkil etilgan hamda „Islom millati“ va „Muhammad gapirmoqda“ nomli jurnallar chop etila boshlagan. Mazkur xizmatlari evaziga u [[Garlem|Garlemdagi]] ([[Nyu-York]] shahridagi qora tanlilar kvartali „Obodatxona № 7“ning bosh voizi va „Islom millati“ tashkilotining jamoatchilik bilan ishlash boʻyicha vakili etib tayinlanadi. 1964-yili [[Saudiya Arabistoni|Saudiya Arabistoniga]] safar Malkolm-Xning dunyoqarashiga qattiq taʼsir oʻtkazadi. Natijada, shu yili u „qora musulmonlar“ safini tark etib [[Sunniylik|sunniylikni]] qabul qiladi. 1965-yili 21-fevral kuni suiqasd natijasida vafot etadi. Uning oʻrniga Garlem ibodatxonasiga Luis Farraxan bosh voiz etib tayinlandi.

1975-yili Alija Muhammad vafot etgach uning oʻgʻli Uolles Din Muhammad (keyinchalik oʻziga arabcha „al-Varis“, yaʼni „Merosxoʻr“ nomini olgan) va Luis Farraxan oʻrtasida rahbarlik uchun kurash ketdi. Natijada „qora musulmonlar“ ikki guruhga boʻlinib ketdi.&lt;br /&gt;
Bir guruhga rahbarlik qilgan Uolles Din Muhammad tashkilotning aqidaviy asoslariga oʻzgartirishlar kiritib, uni sunniylikka yaqinlashtirishga va anʼanaviy islom tomonidan tan olinishga urindi. Bu narsa tashkilot nomiga ham taʼsir qilib Uolles Din tarafdorlari „Gʻarbdagi butundunyo islom uyushmasi“, „Amerika islom missiyasi“ va nihoyat „Amerika musulmonlari jamiyati“ nomini oldi. Jamiyat oʻzining „Musulmonning jurnali“ (Muslim Journal) nomli nashriga ega. 2003-yili Varis Din Muhammad „Amerika musulmonlari jamiyati“dagi faoliyatini tugatganini eʼlon qilib, shu yili „Masjid gʻamxoʻrligi“ (The Mosque cares) nomli jamgʻarma tashkil qiladi. 2008-yili u yurak xuruji oqibatida vafot etadi.&lt;br /&gt;
Uolles Din Muhammadning tashkilot rahbari etib saylanishi, mazkur lavozim oʻziga tegishiga umid bogʻlagan Luis Farraxanga ogʻir botadi. Natijada, 1978-yili oʻz tarafdorlari bilan alohida ajrab chiqadi. Farraxan boshchiligidagi guruh Alija Muhammad gʻoyalari va tashkilotning eski nomiga sodiq qoladi. 80-yillarda u [[Chikago|Chikagoning]] Gayd Park tumanida joylashgan Alija Muhammadning uyini va Ibodatxona № 2 ni sotib oladi.&lt;br /&gt;
Bugungi kunga qadar Vali Fard Muhammad tomonidan asos solingan „Qora musulmonlar“ tashkilotining davomchisi Luis Farraxan boshchiligidagi guruh hisoblanadi. Ular dunyo boʻylab yuzdan ortiq diniy tashkilotlarga va oylik „Soʻnggi daʼvat“ (The Final Call) nomli nashrga ega.&lt;br /&gt;
2007-yili Farraxan sogʻligi yomonlashgani sababli tashkilot rahbarligini rasman topshiradi. Shunday boʻlsada, bugungi kunga qadar uning oʻrniga hech kim tayinlanmagan va barcha izdoshlar Farraxanni diniy rahnamo sifatida eʼtirof etadilar.&lt;br /&gt;
„Islom millati“ tashkiloti aqidaviy asoslarining shakllanishini shartli ravishda toʻrt bosqichga boʻlish mumkin.&lt;br /&gt;
Birinchi bosqich, Vali Fard Muhammadning ilk daʼvati davri boʻlib (1930-1934), unda tashkilot asoschisi Osiyo vaAfrika qora tanlilariga chin eʼtiqodni olib kelgani, qora tanlilar eng oliy toifali irq ekani, AQSH qonunlari, bayrogʻiga sodiqlik his qilmaslik, Amerika yoki Afrika qitʼasida qora tanlilarning alohida davlatini tuzish lozimligini uqtiradi.&lt;br /&gt;
Ikkinchi bosqich, Alija Muhammad davrini oʻz ichiga olib (1934-1975), u 1965-yili Vali Fard Muhammadning asli Xudo boʻlib inson tanasida qora tanli „chin bandalariga“ najot berish uchun kelgani, Alija Muhammad Xudo bilan shaxsan tanish ekani, Iblis bu oq tanli insonlar ekani va ular Yoqub ismli (baʼzi manbalarda Yahyo (John the Baptist) deb keltiriladi) yovuz sehrgar tomonidan yaratilgani, qayta tirilish faqat ruhiy boʻlishi, jannat bu dunyoda boʻlishi, Qora tanlilar va oq tanli shaytonlar oʻrtasida boʻladigan Armageddon jangi, qiyomatning AQSH hududida boshlanishi kabi bir qator aqidalarni ishlab chiqqan.&lt;br /&gt;
Uchinchi bosqich, Alija Muhammadning oʻgʻli Varis (Uolles) Din Muhammad rahbarligi davriga (1975-2003) toʻgʻri keladi. Bu davrda, Vali Fard Muhammadning Xudoligi, Alija Muhammadning paygambarligi inkor etiladi. Varis oq tanlilar – iblis, qora tanlilar – oliy irq ekanini bekor qilib „Amerika musulmonlari jamiyati“ning eshiklari oq tanlilar uchun ham ochiqligini eʼlon qiladi. Mazkur tashkilot islom olami tomonidan eʼtirof etila boshlaydi.&lt;br /&gt;
Toʻrtinchi bossich, Luis Farraxan tomonidan „Islom millati“ nomining tiklanishi va Alija Muhammad gʻoyalariga qaytish davri (1978-h.v.) sifatida namoyon boʻladi. Farraxan Varis (Uolles) Din Muhammadni buzgʻunchilikda ayblab 1978-yili alohida ajralib chiqadi. 1981-yili „Islom millati“ nomini qayta tiklaydi. Hozirgi vaqtda Farraxan izdoshlari 1965-yili Alija Muhammad tomonidan olgʻa surilgan quyidagi gʻoyalarni oʻz eʼtiqodlari deb belgilaganlar:&lt;br /&gt;
1. Nomi [[Alloh]] boʻlgan yakkayu yagona Xudoga ishonch;&lt;br /&gt;
2. Qur’oni karim va Xudo yuborgan barcha paygʻambarlarning kitoblariga ishonch;&lt;br /&gt;
3. Injilning haqiqiy muqaddas manba ekani, biroq yolgʻon yashiq aralashtirib yuborilgani sababli qayta tahlil qilinishi kerakligiga ishonch;&lt;br /&gt;
4. Allohning paygʻambarlari va ular insoniyatga olib kelgan muqaddas kitoblarga ishonch;&lt;br /&gt;
5. Qayta tirilishga ishonch. Bu tirilish jismoniy emas balki maʼnaviy boʻlishi, birinchi boʻlib qora tanlilar qayta tirilishiga ishonish;&lt;br /&gt;
6. Qiyomat kunining haqligi va bu kun Amerikada boshlanishiga ishonch;&lt;br /&gt;
7. Bugungi zamon qora tanlilar va oq tanlilar ajraladigan zamon ekani, qora tanlilar oʻzlariga oq tanli sobiq quldorlar tomonidan berilgan qullik familiyasidan voz kechib ozodkishi – Yer sayyorasining qora tanli aholisi familiyasini olishi zarurligiga ishonch;&lt;br /&gt;
8. Barchaning teng huquqli ekani va bir xil adolat qilinishi kerakligiga ishonch;&lt;br /&gt;
9. Integrasiya va birdamlik haqidagi gʻoyalar ikkiyuzlamachilik boʻlib 400 yil davomida ezilib kelgan qora tanlilarning birdaniga oq tanlilar bilan doʻst boʻlib qolishi, oq tanlilarga bundan buyon ham qullik qilishi mumkin emasligi va ajralib chiqib alohida davlat qurish vaqti kelganiga ishonch; Agar oq tanlilar rost soʻzlayotgan boʻlsalar, buni isbotlab berish uchun qora tanlilarga AQSH hududidan alohida yer ajratib berishlari kerakligiga ishonch;&lt;br /&gt;
10. Oʻzini taqvodor musulmon deb hisoblovchi jamoa aʼzosi birovlarning qonini toʻkishi mumkin emasligi, AQSH uchun urushlarda qatnashmasligi, faqatgina oʻz davlati qurilganidan soʻnggina shu davlat uchun jang qilishi mumkinligiga ishonch;&lt;br /&gt;
11. Qora tanli ayollar ham xuddi boshqa ayollar kabi hurmat va himoya qilinishi lozimligiga ishonch;&lt;br /&gt;
12. Alloh 1930-yili Vali Fard Muhammad jismida namoyon boʻlib, nasroniylarning „messiyasi” va musulmonlarning „maxdiysi” boʻlganiga ishonch;&lt;br /&gt;
13. Allohning yakkayu yagona ekani, undan boshqa iloh yoʻqligi va u mukammal saltanat qurishiga ishonch; Qora tanlilarning qullikni boshdan kechirishi Bibliyada bashorat qilinganiga ishonch.&lt;br /&gt;
„Qora musulmonlar“ oʻzining iyerarxik tuzilmasi haqida maʼlumot bermaydi. Bunda sir saqlanishidan koʻra koʻproq aniq tizimga ega emaslik sabab boʻlishi mumkin.&lt;br /&gt;
Tahlil natijasida shuni aytish mumkin-ki, jamoa tepasida xarizmatik, paygʻambarnamo tabiatga egaboʻlgan rahbar turadi. Har bir rahnamo nomiga hurmat maʼnosidagi muayyan iboralar qoʻshish anʼanasi mavjud. Masalan, Vali Fard Muhammadning ismi oldida doimo „Ustoz“, undankeyin kelgan rahbarlar (Alija Muhammad, Malkolm IKS, Luis Farraxan, Varis Din Muhammad) nomiga „Muhtaram“ soʻzi qoʻshilishi shart.&lt;br /&gt;
Oliy rahbar ayni damda maxsus xavfsizlik muassasalari boʻlmish „Islom mevalari“ va „Musulmon qizlari „kurslarining” bosh qoʻmondoni hisoblanadi. Bu ikki guruh 1933-yili Vali Fard Muhammad tomonidan, tashkilot ibodatxonalarining xavfsizligini taʼminlash maqsadida tuzilgan. 1975-yili Varis Din Muhammad islohotlari davrida faoliyati tugatilgach, bir necha yildan soʻng Luis Farraxan tomonidan qayta tiklanadi. 1988-yildan boshlab „Islom mevalari“ xususiy qoʻriqlash xizmatiga aylantirilgan.&lt;br /&gt;
Ayni damda tashkilot iyerarxiyasida „Jamoatchilik bilan ishlash boʻlimi“ mavjud. Anʼanaga ko'ra, bu lavozim Garlem ibodatxonasi (hozirda „Maryam“ masjidi) voizi tayinlanadi. Bundan tashqari har bir ibodatxonada rahbar (voiz) lavozimi mavjud.&lt;br /&gt;
Vali Fard Muhammad „Qora musulmonlar“ tashkilotini tashkil etgach iqtisodiy mustaqillikka erishishni asosiy vazifa sifatida belgilagan. Tashkilot aʼzolari asosan kichik biznes, xususan restoranlar, kafelar, pisseriyalar, nonvoyxonalar ochish bilan shugʻullanganlar.&lt;br /&gt;
Shuningdek, tashkilot tomonidan chiqarilgan jurnallar, rahbarlarning kitoblari sotuvidan tushgan mablagʻlar ham anchaginani tashkil etadi.&lt;br /&gt;
1988-yili „Islom mevalari“ bazasida tashkil etilgan maxsus xavfsiz lik agentligi ham katta d aromad manbai boʻlib. Maʼlumotlarga koʻra, 1990-yillarda agentlik Baltimor, Vashington, Chikago, Filadelfia va Los Anjelesdagi bir qator ob’yektlarni qoʻriqlash boʻyicha shartnomalar evaziga 20 million dollar foyda koʻrgan.&lt;br /&gt;
Uolles Don Fard va Alija Muhammadlar tashkilotning asosiy funksiyasi sifatida quyidagi uch vazifaning bajarilishini belgilaganlar:&lt;br /&gt;
1. Qora tanlilarning mustaqil millatini tashkil etish;&lt;br /&gt;
2. Qora rang va qora tanlilarning ulugʻligini qayta tiklash;&lt;br /&gt;
3. Iqtisodiy mustaqillikka erishish.&lt;br /&gt;
Tashkilot oʻzining AQSHga begona ekani, ezilgan, tahqirlangan ekanini taʼkidlash va oʻz huqularini talab qilib chiqishi bilan tanilgan.&lt;br /&gt;
Jumladan, 1995-yili Luis Farraxan oʻz izdoshlari bilan Vashington shahriga qarab „Millionlar marshi“ uyushtirgan. Shuningdek, Farraxan Isroil davlatiga qarshi antisemitistik qarashlari bilan tanilgan.&lt;br /&gt;
Varis Din Muhammad „Islom millati“ni „Amerika musulmonlari jamiyatiga” oʻzgartirgach sunniylikka yaqinlashish, musulmon olamiga integrasiyalashish maqsadida Chikago shahrida butundunyo ulamolarini chaqirish amaliyotini joriy qilgan.&lt;br /&gt;
Tashkilotning mashhur aʼzolari qatorida mashhur bokschi Muhammad Ali (1975 yili islomdagi sunniylik yoʻnalishini qabul qilgan), REP ijrochilari Mak Ren, Jey ti Bigga Figga, Snup Dogg, [[Pop musiqa|POP musiqa]] qiroli Maykl Jeksonlarni sanash mumkin{{sfn|Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva|2017|p=449-455}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi|author=Najmiddinov J., Karimov J., Turdiyeva D.|title=Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat|date=2017|publisher=Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti|locatiion=Samarqand|pages=480|isbn=978-9943-5105-3-1|ref=Najmiddinov, Karimov, Turdiyeva}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>id5oma4ybk5zj2h2dhiyp2ufelbozws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC U-20 Osiyo kubogi 2023 tarkiblar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>912648</id>
    <revision>
      <id>6155682</id>
      <parentid>5786361</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80650" sha1="og6d5xwik2r3qb9c3fqnoew297yxpjs" xml:space="preserve">[[AFC U-20 Osiyo kubogi 2023|2023-yilgi Osiyo U-20 Osiyo kubogi]] 2023-yilning 1-18-mart kunlari [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] boʻlib oʻtadigan xalqaro [[futbol]] turniridir. Oʻn oltita ishtirokchi terma jamoalar kamida 18 nafar va koʻpi bilan 23 nafar futbolchidan iborat tarkibni roʻyxatdan oʻtkazishlari kerak edi, shu jumladan kamida uchta darvozabon (Nizomning 26.3-moddasi). Turnirda faqat ushbu tarkibdagi futbolchilar ishtirok etishlari mumkin. Turnir faqat 2003-yilning 1-yanvaridan 2007-yilning 31-dekabriga qadar tugʻilgan oʻyinchilarni talab qiladi (Nizomlarning 22.1-moddasi), yaʼni ular taqvim yilining oxirigacha koʻpi bilan 20 yosh va kamida 16 yoshga toʻlishi kerak. unda musobaqa oʻtkaziladi.&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://assets.the-afc.com/downloads/tournament-regulations/AFC-U20-Asian-Cup-2023-Competition-Regulations.pdf|sarlavha=COMPETITION REGULATIONS AFC U20 ASIAN CUP 2023|nashriyot=[[Asian Football Confederation]]|format=PDF|sana=3-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

Har bir ishtirokchi terma jamoa kamida 18 nafar va koʻpi bilan 50 nafar futbolchidan (shu jumladan kamida toʻrtta darvozabondan) iborat vaqtinchalik roʻyxatni OFK boshqaruv tizimi (AFCAS) orqali 30 nafardan kechiktirmay [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|Osiyo Futbol Konfederatsiyasiga]] taqdim etishi kerak edi. musobaqaning birinchi oʻyinidan bir necha kun oldin. Har qanday sababga koʻra 5 tagacha oʻyinchi almashtirilishi yoki vaqtinchalik roʻyxatga qoʻshilishi mumkin, agar roʻyxatdan oʻtgan oʻyinchilarning maksimal soni (50) musobaqaning birinchi oʻyini boshlanishidan kamida etti kun oldin oshmasa (Nizomning 25-moddasi). . Har bir terma jamoadan 23 nafargacha futbolchidan iborat yakuniy roʻyxat OFKga AFCAS orqali turnirning birinchi oʻyinidan kamida oʻn kun oldin topshirilishi kerak edi. Yakuniy roʻyxatdagi barcha oʻyinchilar tegishli vaqtinchalik roʻyxatdan tanlanishi kerak edi. Jamoalarga musobaqaning birinchi oʻyinidan 6 soat oldin istalgan oʻyinchini almashtirishga ruxsat beriladi. Bundan tashqari, [[Ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2|SARS-CoV-2]] uchun PCR testlari ijobiy boʻlgan har qanday oʻyinchi, manfaatdor terma jamoaning navbatdagi oʻyinidan olti soat oldin turnir oldidan va turnir davomida almashtirilishi mumkin. Zaxira oʻyinchi vaqtinchalik roʻyxatdan kelishi kerak va unga almashtirilgan futbolchining futbolka raqami beriladi (Nizomning 26.2-moddasi).

Har bir oʻyinchi uchun koʻrsatilgan yosh 2023-yil 1-mart, turnirning birinchi kuni. Oʻz milliy terma jamoasidan boshqa millatdagi murabbiylar uchun bayroq kiritilgan. Qalin harf bilan belgilangan oʻyinchilarning ismlari toʻliq xalqaro miqyosda cheklandi.

== A guruhi ==

=== Oʻzbekiston ===
[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston]] 2023-yil 3-fevral kuni 25 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://ufa.uz/uzbekistan-u20-team-will-hold-the-next-training-camp-in-turkey-from-february-4-to-16/?lang=en|sarlavha=Uzbekistan U20 team will hold the next training camp in Turkey from February 4 to 16|nashriyot=[[Uzbekistan Football Association]]|sana=3-fevral 2023-yil}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Ravshan Haydarov]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Edem Nemanov]]|sortname=Nemanov, Edem|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|12|25|df=y}}|club=[[Chigʻatoy (futbol klubi)|Chigʻatoy]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Izzatillo Poʻlatov]]|sortname=Poʻlatov, Izzatillo|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|15|df=y}}|club=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Abduqodir Xusanov]]|sortname=Xusanov, Abduqodir|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|29|df=y}}|club=[[Energetik-BGU]]|clubnat=BLR}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Abubakir Ashurov]]|sortname=Ashurov, Abubakir|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|12|df=y}}|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=[[Javohir Otamurodov]]|sortname=Otamurodov, Javohir|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|9|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name=[[Jahongir Oʻrozov]]|sortname=Oʻrozov, Jahongir|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|18|df=y}}|club=[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name=[[Poʻlatxoʻja Xoldorxonov]]|sortname=Xoldorxonov, Poʻlatxoʻja|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|6|df=y}}|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Behruz Asqarov]]|sortname=Asqarov, Behruzbek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|8|df=y}}|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Shahzodjon Nematjonov]]|sortname=Nematjonov, Shahzodjon|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|6|df=y}}|club=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name=[[Umarali Rahmonaliyev]]|other=[[Sardor (futbol)|sardor]]|sortname=Rahmonaliyev, Umarali|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|18|df=y}}|club=[[Rubin (futbol klubi)|Rubin]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=[[Shahriyor Jabborov]]|sortname=Jabborov, Shahriyor|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|14|df=y}}|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Asrorbek Kenjayev]]|sortname=Kenjayev, Asrorbek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|7|15|df=y}}|club=[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=[[Zafarmurod Abdurahmatov]]|sortname=Abdurahmatov, Zafarmurod|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|28|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name=[[Abbosbek Fayzullaev]]|sortname=Fayzullaev, Abbosbek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|10|3|df=y}}|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Diyor Ortiqboyev]]|sortname=Ortiqboyev, Diyorbek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|6|df=y}}|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=[[Shahzod Rahmatullayev]]|sortname=Rahmatullayev, Shahzodbek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|7|df=y}}|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=[[Nodir Abdurazzoqov]]|sortname=Abdurazzoqov, Nodirbek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|27|df=y}}|club=[[AGMK]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=DF|name=[[Saidafzalxon Axrorov]]|sortname=Axrorov, Saidafzalxon|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|20|df=y}}|club=[[Turon (futbol klubi)|Turon]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name=[[Shahzod Akromov]]|sortname=Akramov, Shahzod|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|7|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name=[[Mahmud Muhammadjonov]]|sortname=Mahamadjonov, Mahmudjon|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|30|df=y}}|club=[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name=[[Otabek Boymurodov]]|sortname=Boymurodov, Otabek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|5|df=y}}|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=MF|name=[[Sherzod Esanov]]|sortname=Esanov, Sherzod|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|1|df=y}}|club=[[FK Andijon|Andijon]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=FW|name=[[Asadbek Joʻraboyev]]|sortname=Joʻraboyev, Asadbek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|17|df=y}}|club=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs end}}

=== Indoneziya ===
Indoneziya 2023-yil 27-yanvarda 30 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibni eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.pssi.org/news/shin-tae-yong-panggil-30-pemain-untuk-persiapan-piala-afc-u-20|sarlavha=Shin Tae-yong Panggil 30 Pemain untuk Persiapan Piala AFC U-20|nashriyot=[[Football Association of Indonesia]]|sana=23-yanvar 2023-yil|qaralgan sana=28-yanvar 2023-yil|til=indonezcha|arxivsana=2024-02-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240203194518/https://www.pssi.org/news/shin-tae-yong-panggil-30-pemain-untuk-persiapan-piala-afc-u-20}}&lt;/ref&gt; 23 nafar futbolchidan iborat yakuniy tarkib 2023-yil 23-fevralda eʼlon qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.pssi.org/news/shin-tae-yong-bawa-23-pemain-untuk-piala-afc-u-20-2023|sarlavha=Shin Tae-yong Bawa 23 Pemain Untuk Piala AFC U-20|nashriyot=Football Association of Indonesia|sana=23-fevral 2023-yil|qaralgan sana=23-fevral 2023-yil|til=indonezcha|arxivsana=2023-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230304020339/https://www.pssi.org/news/shin-tae-yong-bawa-23-pemain-untuk-piala-afc-u-20-2023}}&lt;/ref&gt;

Bosh murabbiy:{{Flagicon|KOR}} Shin Tae Yong
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Cahya Supriadi]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|11|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[Persija Jakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Sulthan Zaky]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2006|3|23|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[PSM Makassar]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Marcell Januar]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|20|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Persis Solo]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Muhammad Ferarri]]|other=[[Captain (association football)|Captain]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|21|df=y}}|caps=15|goals=4|club=[[Persija Jakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Kakang Rudianto]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|2|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[Persib Bandung]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Zanadin Fariz]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|31|df=y}}|caps=10|goals=1|club=[[Persis Solo]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Ferdiansyah Cecep]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|15|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Persib Bandung]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Arkhan Fikri]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|12|28|df=y}}|caps=13|goals=2|club=[[Arema F.C.|Arema]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Hokky Caraka]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|21|df=y}}|caps=16|goals=7|club=[[PSS Sleman]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Ronaldo Kwateh]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|10|19|df=y}}|caps=17|goals=2|club=[[Bodrumspor]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Resa Aditya]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|6|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Persija Jakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=12|pos=MF|name=[[Achmad Maulana]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|24|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Persija Jakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[Dimas Pamungkas]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|7|31|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[Bhayangkara F.C.|Bhayangkara]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Robi Darwis]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|22|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Persib Bandung]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[Dzaky Asraf]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|6|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[PSM Makassar]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Dony Tri Pamungkas]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|1|11|df=y}}|caps=7|goals=1|club=[[Persija Jakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Frengky Missa]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|20|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Persija Jakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[Alfriyanto Nico]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|3|df=y}}|caps=13|goals=3|club=[[Persija Jakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name=[[Rabbani Tasnim]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|26|df=y}}|caps=10|goals=8|club=[[Borneo F.C. Samarinda|Borneo Samarinda]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Ginanjar Wahyu]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|11|20|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Persija Jakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=21|pos=FW|name=[[Hugo Samir]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|1|25|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Persis Solo]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[Daffa Fasya]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|7|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Borneo F.C. Samarinda|Borneo Samarinda]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Aditya Arya Nugraha|Aditya Arya]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|1|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Persebaya Surabaya]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g end}}

=== Iroq ===
Iroq 2023-yil 7-fevralda 23 nafar futbolchidan iborat yakuniy tarkibini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.facebook.com/iraqfa/posts/pfbid02vJJ4EA3fR1BzUha9ZjwnTqURkDbMwoxW4DALtpoTyjmnd49AD1DAZyjWGUnPQXLfl|sarlavha=الملاك التدريبي يختار قائمة منتخب الشباب لنهائيات كأس آسيا|nashriyot=[[Iraq Football Association]]|sana=19-fevral 2023-yil|til=arabcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://baghdadtoday.news/213339-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%83-%D8%A8%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%A3%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D9%84%D9%84%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D8%A8.html|sarlavha=الاعلان عن القائمة النهائية للمنتخب الوطني المشارك بنهائيات كأس اسيا للشباب|nashriyot=Baghdad Today|sana=19-fevral 2023-yil|til=arabcha}}&lt;/ref&gt;

Bosh murabbiy: Emad Muhammad{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Abbas Kareem]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|11|15|df=y}}|club=[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Sajjad Mohammed]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|5|df=y}}|club=[[Al-Zawra'a SC|Al-Zawraʼa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Ali Abbas Mohesin]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|14|df=y}}|club=[[Amanat Baghdad SC|Amanat Baghdad]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Kadhem Raad Hatem]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|5|df=y}}|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=MF|name=[[Abdul-Razzak Qasim]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|19|df=y}}|club=[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]]|clubnat=IRQ|other=[[Captain (association football)|captain]]}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name=[[Adam Rasheed]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2006|7|10|df=y}}|club=[[AaB Fodbold|Aalborg BK youth]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name=[[Mohammed Jameel]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|11|25|df=y}}|club=[[Al-Sinaat Al-Kahrabaiya SC|Al-Sinaat Al-Kahrabaiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Ismail Ahmed (futbolchi)|Ismail Ahmed]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|4|df=y}}|club=[[Newroz SC|Newroz]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Mustafa Qabeel]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|1|8|df=y}}|club=[[Erbil SC|Erbil]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name=[[Abdulqadir Ayoub]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|23|df=y}}|club=[[Erbil SC|Erbil]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=[[Ashar Ali]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|24|df=y}}|club=[[Al-Mina'a SC|Al-Minaʼa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Ridha Abdulaziz]]|age=|club=[[Al-Diwaniya SC|Al-Diwaniya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name=[[Abbas Majed]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|10|1|df=y}}|club=[[Al-Talaba SC|Al-Talaba]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name=[[Abbas Fadhil]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|13|df=y}}|club=[[Naft Maysan SC|Naft Maysan]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Abbas Manie]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|11|df=y}}|club=[[Amanat Baghdad SC|Amanat Baghdad]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=[[Ali Jassim]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|20|df=y}}|club=[[Al-Kahrabaa SC|Al-Kahrabaa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=DF|name=[[Mislim Moussa]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|3|11|df=y}}|club=[[Al-Mina'a SC|Al-Minaʼa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name=[[Ali Sadiq]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|13|df=y}}|club=[[Al-Zawra'a SC|Al-Zawraʼa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=DF|name=[[Sajjad Mohammed Mahdi]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|25|df=y}}|club=[[Naft Maysan SC|Naft Maysan]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name=[[Charbel Shamoon]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|10|df=y}}|club=[[Western United FC|Western United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name=[[Haider Abdulkareem]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|7|df=y}}|club=[[Al-Zawra'a SC|Al-Zawraʼa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=[[Hussein Hassan]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2002|3|12|df=y}}|club=[[Al-Karkh SC|Al-Karkh]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=FW|name=[[Abboud Rabah]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|25|df=y}}|club=[[Al-Qasim SC|Al-Qasim]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs end}}

=== Suriya ===
Bosh murabbiy:{{Flagicon|NED}} Mark Wotte
{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Maksim Sarraf]]|sortname=Sarraf, Maksim|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|3|15|df=y}}|club=[[PFC CSKA Moscow|CSKA Moscow]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Ammar Al Maa]]|sortname=Maa, Ammar|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|1|df=y}}|club=[[Al-Wathba SC|Al-Wathba]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Khaled Al Hejjeh]]|sortname=Hejjeh, Khaled|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|22|df=y}}|club=[[Hutteen SC|Hutteen]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Ali Al Rina]]|sortname=Rina, Ali|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|10|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Al-Ittihad]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=MF|name=[[Amer Al Fayad]]|sortname=Fayad, Amer|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|1|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Al-Ittihad]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Malek Janeer]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|sortname=Janeer, Malek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|1|df=y}}|club=[[Al Wasl F.C.|Al Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name='''[[Hozan Osman]]'''|sortname=Osman, Hozan|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|16|df=y}}|club=[[De Graafschap]]|clubnat=NED}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=DF|name=[[Mahmoud Nayef]]|sortname=Nayef, Mahmoud|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|3|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Al-Ittihad]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Zakaria Al Ramadan]]|sortname=Ramadan, Zakaria|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|1|1|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Al-Ittihad]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name='''[[Mahmoud Al Aswad]]'''|sortname=Aswad, Mahmoud|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|14|df=y}}|club=[[Al-Karamah SC|Al-Karamah]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=[[Elias Safar]]|sortname=Safar, Elias|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|11|19|df=y}}|club=[[FC Järfälla|Järfälla]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=FW|name=[[Mahmoud M'Hanna]]|sortname=Mhanna, Mahmoud|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|28|df=y}}|club=[[Jableh SC|Jableh]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=[[Anas Al Hardan]]|sortname=Hardan, Anas|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|1|3|df=y}}|club=[[AaB Fodbold|AaB]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name=[[Ahmad Al Mekdad]]|sortname=Mekdad, Ahmad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|12|df=y}}|club=[[Jableh SC|Jableh]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Mohammad Othman]]|sortname=Othman, Mohammad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|10|df=y}}|club=[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=[[Abdallah Zakreet]]|sortname=Zakreet, Abdallah|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|3|df=y}}|club=[[Al-Karamah SC|Al-Karamah]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=[[Mustafa Hamo]]|sortname=Hamo, Mustafa|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|20|df=y}}|club=[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name=[[Hasan Dahhan]]|sortname=Dahhan, Hasan|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|5|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Al-Ittihad]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name=[[Muhannad Fadel]]|sortname=Fadel, Muhannad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|4|df=y}}|club=[[Al-Karamah SC|Al-Karamah]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name=[[Mustafa Abdullatif]]|sortname=Abdullatif, Mustafa|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|12|15|df=y}}|club=[[Hertha BSC]]|clubnat=GER}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=FW|name=[[Mohammad Asaad]]|sortname=Asaad, Mohammad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|21|df=y}}|club=[[Tishreen SC|Tishreen]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=[[Mohamad Hassouni]]|sortname=Hassouni, Mohamad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|7|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Al-Ittihad]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=[[Ali Holou]]|sortname=Holou, Ali|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|20|df=y}}|club=[[Al-Wathba SC|Al-Wathba]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs end}}

== B guruhi ==

=== Qatar ===
Bosh murabbiy:{{Flagicon|ESP}} [[Iñaki González|Inyaki Gonsales]]
{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Amir Hassan]]|sortname=Hassan, Amir|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|22|df=y}}|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Chalpan Abdullah]]|sortname=Abdullah, Chalpan|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|26|df=y}}|club=[[K.A.S. Eupen|Eupen]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Mohammed Mansour]]|sortname=Mansour, Mohammed|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|15|df=y}}|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Al-Hashmi Al-Hussain]]|sortname=Hussain, Hashmi|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|15|df=y}}|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=[[Hassan Al-Ghareeb]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|sortname=Ghareeb, Hassan|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|22|df=y}}|club=[[Cultural y Deportiva Leonesa|Cultural Leonesa]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Mostafa Essam]]|sortname=Essam, Mostafa|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|20|df=y}}|club=[[Cultural y Deportiva Leonesa|Cultural Leonesa]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name=[[Mobark Shanan]]|sortname=Shanan, Mobark|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|20|df=y}}|club=[[Cultural y Deportiva Leonesa|Cultural Leonesa]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Ibrahim Al-Hassan]]|sortname=Hassan, Ibrahim|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|10|26|df=y}}|club=[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Rashid Al-Abdulla]]|sortname=Abdulla, Rashid|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|21|df=y}}|club=[[AD Alcorcón|Alcorcón]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name=[[Jassem Al-Sharshani]]|sortname=Sharshani, Jassem|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|2|df=y}}|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name='''[[Ahmed Al-Rawi]]'''|sortname=Rawi, Ahmed|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|30|df=y}}|club=[[AD Alcorcón|Alcorcón]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=DF|name=[[Yousef Al-Khatib]]|sortname=Khatib, Yousef|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|4|df=y}}|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=[[Ahmed Reyad]]|sortname=Reyad, Ahmed|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|28|df=y}}|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name=[[Younis Bala]]|sortname=Bala, Younis|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|1|5|df=y}}|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=MF|name=[[Mahdi Al-Mejaba]]|sortname=Mejaba, Mahdi|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|4|df=y}}|club=[[Al Sadd SC|Al Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=[[Nabil Irfan]]|sortname=Irfan, Nabil|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|7|df=y}}|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name=[[Moustafa Asar]]|sortname=Asar, Moustafa|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|26|df=y}}|club=[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name=[[Awab El-Awad]]|sortname=Awad, Awab|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|2|df=y}}|club=[[Al-Sailiya SC|Al-Sailiya]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=DF|name=[[Ayoub Al-Oui]]|sortname=Oui, Ayoub|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|3|11|df=y}}|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=FW|name=[[Mohamed Khaled]]|sortname=Khaled, Mohamed|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|1|26|df=y}}|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name=[[Sami Mazen]]|sortname=Mazen, Sami|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|5|df=y}}|club=[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=[[Ali Mohammed (Qatari footballer)|Ali Mohammed]]|sortname=Mohammed, Ali|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|17|df=y}}|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=DF|name=[[Saifeldeen Hassan]]|sortname=Hassan, Saifeldeen|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|31|df=y}}|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs end}}

=== Avstraliya ===
Avstraliya 2023-yil 7-fevralda 23 nafar futbolchidan iborat tarkibini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.footballaustralia.com.au/news/subway-young-socceroos-squad-named-afc-u-20-asian-cup-uzbekistan-2023|sarlavha=Subway Young Socceroos squad named for AFC U-20 Asian Cup Uzbekistan 2023|nashriyot=[[Football Australia]]|sana=7-fevral 2023-yil}}&lt;/ref&gt;

Bosh murabbiy:{{Flagicon|ENG}} Trevor Morgan{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[James Nieuwenhuizen]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|17|df=y}}|club=[[Melbourne City FC|Melbourne City]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Matt Dench]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|12|8|df=y}}|club=[[Charlton Athletic F.C.|Charlton Athletic]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Chris O'Donnell (futbolchi)|Chris O'Donnell]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|24|df=y}}|club=[[Perth Glory FC|Perth Glory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Joseph Forde]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|12|28|df=y}}|club=[[Perth Glory FC|Perth Glory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Panashe Madanha]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|5|df=y}}|club=[[Adelaide United FC|Adelaide United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Alexander Badolato]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|2|23|df=y}}|club=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Raphael Borges Rodrigues]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|11|df=y}}|club=[[Melbourne City FC|Melbourne City]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Rhys Bozinovski]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|7|df=y}}|club=[[Western United FC|Western United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Jed Drew]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|29|df=y}}|club=[[Macarthur FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Jake Girdwood-Reich]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|26|df=y}}|club=[[Sydney FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Archie Goodwin (soccer)|Archie Goodwin]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|11|7|df=y}}|club=[[Newcastle Jets FC|Newcastle Jets]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Alex Robinson (footballer, born 2005)|Alex Robinson]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|3|9|df=y}}|club=[[Macarthur FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Alessandro Lopane]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|9|df=y}}|club=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Bernardo Oliveira (soccer)|Bernardo Oliveira]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|16|df=y}}|club=[[Adelaide United FC|Adelaide United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Kaelan Majekodunmi]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|21|df=y}}|club=[[Perth Glory FC|Perth Glory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Jing Reec]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|12|df=y}}|club=[[Aarhus Gymnastikforening|AGF]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Joshua Rawlins]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|23|df=y}}|club=[[FC Utrecht|Utrecht]]|clubnat=NED}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Adrian Segecic]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|6|1|df=y}}|club=[[Sydney FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Aidan Simmons]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|26|df=y}}|club=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Jonny Yull]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|3|5|df=y}}|club=[[Adelaide United FC|Adelaide United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Nectarios Triantis]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|11|df=y}}|club=[[Central Coast Mariners FC|Central Coast Mariners]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Jack Warshawsky]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|8|df=y}}|club=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Gabriel Popovic]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|28|df=y}}|club=[[NK Rudeš|Rudeš]]|clubnat=CRO}}
{{nat fs end}}

=== Vetnam ===
Vetnam 2023-yil 14-fevralda 30 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibni eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://vff.org.vn/hlv-hoang-anh-tuan-chot-danh-sach-dt-u20-viet-nam-len-duong-tap-huan-uae/|sarlavha=HLV Hoàng Anh Tuấn chốt danh sách ĐT U20 Việt Nam lên đường tập huấn UAE|nashriyot=[[Vietnam Football Federation]]|sana=14-fevral 2023-yil|til=vyetnamcha}}&lt;/ref&gt; 23 nafar futbolchidan iborat yakuniy tarkib 2023-yilning 25-fevralida eʼlon qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://vff.org.vn/hlv-hoang-anh-tuan-chot-danh-sach-23-cau-thu-tham-du-vck-u20-chau-a-2023/|sarlavha=HLV Hoàng Anh Tuấn chốt danh sách 23 cầu thủ tham dự VCK U20 châu Á 2023|nashriyot=[[Vietnam Football Federation]]|sana=25-fevral 2023-yil|til=vyetnamcha}}&lt;/ref&gt;

Bosh murabbiy: Hoang Anh Tuan{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Cao Văn Bình]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|1|8|df=y}}|club=[[Sông Lam Nghệ An F.C.|Sông Lam Nghệ An]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Nguyễn Quang Trường]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|7|4|df=y}}|club=[[PVF Football Academy]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Nguyễn Tiến Mạnh]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|20|df=y}}|club=[[Quảng Nam F.C.|Quảng Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Hồ Văn Cường]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|15|df=y}}|club=[[Sông Lam Nghệ An F.C.|Sông Lam Nghệ An]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Lê Nguyên Hoàng]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|2|14|df=y}}|club=[[Sông Lam Nghệ An F.C.|Sông Lam Nghệ An]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Lê Văn Hà]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|7|1|df=y}}|club=[[Hà Nội F.C.|Hà Nội]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Mai Quốc Tú]]|age=2005|club=[[SHB Đà Nẵng F.C.|SHB Đà Nẵng]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Nguyễn Bảo Long]]|age={{tugʻilgan sanasi va yoshi|2005|2|9|df=y}}|club=[[PVF Football Academy]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Nguyễn Đức Anh]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|16|df=y}}|club=[[Hà Nội F.C.|Hà Nội]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Nguyễn Hồng Phúc]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|31|df=y}}|club=[[Viettel F.C.|Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Nguyễn Mạnh Hưng]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|8|8|df=y}}|club=[[Viettel F.C.|Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Đinh Xuân Tiến]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|10|df=y}}|club=[[Sông Lam Nghệ An F.C.|Sông Lam Nghệ An]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Khuất Văn Khang]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|11|df=y}}|club=[[Viettel F.C.|Viettel]]|clubnat=VIE|other=[[Captain (association football)|captain]]}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Nguyễn Đức Phú]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|13|df=y}}|club=[[PVF-Cong An Nhan Dan FC|PVF-Công An Nhân Dân]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Nguyễn Đức Việt]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|1|df=y}}|club=[[Hoang Anh Gia Lai FC|Hoang Anh Gia Lai]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Nguyễn Văn Trường]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|10|df=y}}|club=[[Hà Nội F.C.|Hà Nội]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Thái Bá Đạt]]|age=2005|club=[[PVF Football Academy]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Trần Nam Hải]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|5|df=y}}|club=[[Sông Lam Nghệ An F.C.|Sông Lam Nghệ An]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Bùi Vĩ Hào]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|24|df=y}}|club=[[Becamex Bình Dương FC|Becamex Bình Dương]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Hoàng Minh Tiến]]|age={{tugʻilgan sanasi va yoshi|2005|3|23|df=y}}|club=[[Hoang Anh Gia Lai FC|Hoang Anh Gia Lai]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Nguyễn Đình Bắc]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|19|df=y}}|club=[[Quảng Nam F.C.|Quảng Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Nguyễn Quốc Việt]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|4|df=y}}|club=[[Hoang Anh Gia Lai FC|Hoang Anh Gia Lai]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Nguyễn Thanh Nhàn]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|28|df=y}}|club=[[PVF-Cong An Nhan Dan FC|PVF-Công An Nhân Dân]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs end}}

=== Eron ===
Eron 2023-yil 8-fevralda 50 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://the-ffiri.com/fa/news/14586/%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-50-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84|sarlavha=مشخص شدن اسامی 50 بازیکن نهایی برای حضور در جام ملت های زیر 20 سال|nashriyot=[[Football Federation Islamic Republic of Iran]]|sana=8-fevral 2023-yil|til=forscha|qaralgan sana=2023-02-26|arxivsana=2023-04-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230411115318/https://the-ffiri.com/fa/news/14586/%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-50-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.iribnews.ir/fa/news/3748305/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DB%B5%DB%B0-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%DB%B2%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84|sarlavha=مشخص شدن اسامی 50 بازیکناسامی ۵۰ بازیکن نهایی برای حضور در جام ملت‌های فوتبال زیر ۲۰ سال|nashriyot=[[Islamic Republic of Iran Broadcasting|IRIB]]|sana=9-fevral 2023-yil|til=forscha}}&lt;/ref&gt;

Bosh murabbiy: [[Samad Marfavi]]
{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Mohammad Khalifeh (footballer)|Mohammad Khalifeh]]|sortname=Khalifeh, Mohammad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|19|df=y}}|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Aliakbar Ranjbar]]|sortname=Ranjbar, Aliakbar|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|2|df=y}}|club=[[Paykan F.C.|Paykan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Mersad Seifi]]|sortname=Seifi, Mersad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|11|df=y}}|club=[[F.C. Nassaji Mazandaran|Nassaji Mazandaran]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=MF|name=[[Mohammadreza Torabi]]|sortname=Torabi, Mohammadreza|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|7|18|df=y}}|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Amin Hazbavi]]'''|other=[[Captain (association football)|captain]]|sortname=Hazbavi, Amin|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|6|df=y}}|club=[[Foolad F.C.|Foolad]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name=[[Milad Kor]]|sortname=Kor, Milad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|10|9|df=y}}|club=[[Tractor S.C.|Tractor]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name=[[Amir Ebrahimzadeh]]|sortname=Ebrahimzadeh, Amir|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|31|df=y}}|club=[[Tractor S.C.|Tractor]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Alireza Enayatzadeh]]|sortname=Enayatzadeh, Alireza|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|5|df=y}}|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}   
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Saeid Saharkhizan]]|sortname=Saharkhizan, Saeid|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|26|df=y}}|club=[[Havadar S.C.|Havadar]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name=[[Farhad Zavoshi]]|sortname=Zavoshi, Farhad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|8|df=y}}|club=[[Havadar S.C.|Havadar]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=[[Amirreza Eslamtalab]]|sortname=Eslamtalab, Amirreza|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|30|df=y}}|club=[[KIA Football Academy]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Adib Zarei]]|sortname=Zarei, Adib|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|16|df=y}}|club=[[Shahin Bushehr F.C.|Shahin]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=[[Mehran Feizabadi]]|sortname=Feizabadi, Mehran|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|8|df=y}}|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name=[[Erfan Ghorbani]]|sortname=Ghorbani, Erfan|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|27|df=y}}|club=[[KIA Football Academy]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Amin Pilali]]|sortname=Pilali, Amin|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|7|df=y}}|club=[[KIA Football Academy]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name='''[[Mohammad Javad Hosseinnejad|Javad Hosseinnejad]]'''|sortname=Hosseinnejad, Javad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|26|df=y}}|club=[[Sepahan F.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=[[Mojtaba Fakhrian]]|sortname=Fakhrian, Mojtaba|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|15|df=y}}|club=[[Aluminium Arak F.C.|Aluminium Arak]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=DF|name=[[Danial Iri]]|sortname=Iri, Danial|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|10|26|df=y}}|club=[[Zob Ahan Esfahan F.C.|Zob Ahan Esfahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name=[[Alireza Safari]]|sortname=Safari, Alireza|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|12|2|df=y}}|club=[[Saipa F.C.|Saipa]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=FW|name=[[Hossein Hajizadeh]]|sortname=Hajizadeh, Hossein|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|8|df=y}}|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}} 
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name=[[Mohammadreza Bordbar]]|sortname=Bordbar, Mohammadreza|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|26|df=y}}|club= [[Malavan F.C.|Malavan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=[[Sadegh Salehi]]|sortname=Salehi, Sadegh|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|30|df=y}}|club=[[Sepahan F.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=FW|name=[[Selim Toomaj]]|sortname=Toomaj, Selim|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|1|9|df=y}}|club=[[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs end}}

== C guruhi ==

=== Janubiy Koreya ===
Janubiy Koreya 2023-yil 11-fevralda 26 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibni eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.kfa.or.kr/layer_popup/popup_live.php?act=news_tv_detail&amp;idx=24933&amp;div_code=news&amp;check_url=bGF5ZXI=&amp;lang=KOR|sarlavha=U-20 대표팀, 울산에서 U-20 아시안컵 최종명단 확정한다|nashriyot=[[Korea Football Association]]|sana=11-fevral 2023-yil|til=koreyscha}}&lt;/ref&gt; 23 nafar futbolchidan iborat yakuniy tarkib 2023-yil 21-fevralda eʼlon qilingan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.kfa.or.kr/layer_popup/popup_live.php?act=news_tv_detail&amp;idx=24951&amp;div_code=news&amp;check_url=bGF5ZXI=&amp;lang=KOR|sarlavha=U-20 아시안컵 참가 명단 확정, 3월 2일 오만과 첫 경기|nashriyot=Korea Football Association|sana=21-fevral 2023-yil|til=koreyscha}}&lt;/ref&gt;

Bosh murabbiy: [[Kim Eun-jung (football coach)|Kim Yun Jung]]{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Kim Jun-hong (futbolchi)|Kim Jun-hong]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2002|12|11|df=y}}|club=[[Gimcheon Sangmu FC|Gimcheon Sangmu]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Kim Jung-hoon (footballer, born 2001)|Kim Jung-hoon]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2001|4|20|df=y}}|club=[[Korea University]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Moon Hyeon-ho]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|13|df=y}}|club=[[Chungnam Asan FC|Chungnam Asan]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Kim Ji-su (futbolchi)|Kim Ji-su]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|12|24|df=y}}|club=[[Seongnam FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Hwang In-taek]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|1|df=y}}|club=[[Seoul E-Land FC|Seoul E-Land]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Choi Seok-hyun]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|13|df=y}}|club=[[Dankook University]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Park Jun-yeong]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|18|df=y}}|club=[[Seoul E-Land FC|Seoul E-Land]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Bae Seo-joon]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|12|11|df=y}}|club=[[Daejeon Hana Citizen]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Park Chang-woo]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|1|df=y}}|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Lee Jun-jae]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|14|df=y}}|club=[[Gyeongnam FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Cho Young-kwang]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|11|df=y}}|club=[[FC Seoul]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Park Hyeon-bin]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|19|df=y}}|club=[[Incheon United FC|Incheon United]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Kim Gyeong-hwan]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|8|df=y}}|club=[[Daejeon Hana Citizen]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Lee Seung-won (footballer, born 2003)|Lee Seung-won]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|6|df=y}}|club=[[Gangwon FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Kim Hee-seung]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|19|df=y}}|club=[[Daegu FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Kang Sang-yun]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|31|df=y}}|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Kim Yong-hak]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|20|df=y}}|club=[[Portimonense S.C.|Portimonense]]|clubnat=POR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Bae Joon-ho]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|21|df=y}}|club=[[Daejeon Hana Citizen]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Lee Jun-sang]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|11|19|df=y}}|club=[[Seongnam FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Kang Seong-jin]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|26|df=y}}|club=[[FC Seoul]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Monn Seung-min]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|20|df=y}}|club=[[Jeonju University]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Sung Jin-young]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|21|df=y}}|club=[[Korea University]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Lee Young-jun (futbolchi)|Lee Young-jun]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|23|df=y}}|club=[[Gimcheon Sangmu FC|Gimcheon Sangmu]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs end}}

=== Tojikiston ===
[[Tojikiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Tojikiston]] 2023-yil 11-fevral kuni 26 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibni eʼlon qilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fft.tj/molodezhnaya-sbornaya-tadzhikistana-u -20-pribyla-na-trenirovochnyj-sbor-v-turtsiyu/|title=TOJIKISTON YOSHLAR JAMOASI (U-20) TURKIYADAGI YUGʻON OLISH UCHUN KELIB ETDI|trans-title=Tojikiston yoshlar terma jamoasi (U-20) yigʻinga yetib keldi Turkiyada|nashriyotchi=[[Tojikiston Futbol Federatsiyasi]]|sana=19 yanvar 2023 yil|language=ru}}&lt;/ref&gt;. 23 nafar futbolchidan iborat yakuniy tarkib 2023-yil 21-fevralda e'lon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url =https://fft.tj/nazvan-sostav-molodezhnoj-sbornoj-tadzhikistana-u-20-na-kubok-azii-2023/|title=TOJIKISTON YOSHLAR JAMOASI (U-20) OSIYO 2023 YIL UCHUN TUZILISHI CUP NOMI BO'LDI trans-title=Tojikiston yoshlar terma jamoasi (U-20) 2023 yilgi Osiyo kubogi uchun nomlandi|nashriyotchi=Tojikiston Futbol Federatsiyasi|date=26-fevral 2023-yil|til=ru}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy:{{Flagicon|BLR}} Oleg Kubarev

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Safarmad Ghaforov]]|sortname=Ghaforov, Safarmad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|14|df=y}}|club=[[FC Khatlon|Khatlon]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Fakhriddin Akhtamov]]|sortname=Akhtamov, Fakhriddin|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|11|26|df=y}}|club=[[FK Khujand|Khujand]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Rakhmatsho Rakhmatzoda]]|sortname=Rakhmatzoda, Rakhmatsho|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|6|df=y}}|club=[[Khosilot Farkhor]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Mehrubon Gafforzoda]]|sortname=Gafforzoda, Mehrubon|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|15|df=y}}|club=[[Ravshan Kulob]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Sodikjon Kurbonov]]'''|sortname=Kurbonov, Sodikjon|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|19|df=y}}|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Azizbek Khaitov]]|sortname=Khaitov, Azizbek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|6|df=y}}|club=[[FK Khujand|Khujand]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name=[[Salam Ashurmamadov]]|sortname=Ashurmamadov, Salam|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|18|df=y}}|club=[[Dumiense FC/CJPII]]|clubnat=POR}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Khamzadzhon Akhtamov]]|sortname=Akhtamov, Khamzadzhon|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|29|df=y}}|club=[[FK Istaravshan|Istaravshan]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Abdulfatohi Khudoidodzoda]]|sortname=Khudoidodzoda, Abdulfatohi|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|7|15|df=y}}|club=[[Dynamo Dushanbe]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name=[[Sunatullo Azizov]]|sortname=Azizov, Sunatullo|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|3|df=y}}|club=[[FC Khatlon|Khatlon]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=DF|name=[[Shakhriyori Inoyatullo]]|sortname=Inoyatullo, Shakhriyori|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|17|df=y}}|club=[[Ravshan Kulob]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name=[[Kabir Salimshoev]]|sortname=Salimshoev, Kabir|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|1|df=y}}|club=[[Dynamo Dushanbe]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name='''[[Amadoni Kamolov]]'''|sortname=Kamolov, Amadoni|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|16|df=y}}|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name=[[Salohiddin Irgashev]]|sortname=Irgashev, Salohiddin|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|3|df=y}}|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name='''[[Mekhrubon Karimov]]'''|sortname=Karimov], Mekhrubon|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|19|df=y}}|club=[[FC Samgurali Tsqaltubo|Samgurali Tsqaltubo]]|clubnat=GEO}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=GK|name=[[Shakhobiddin Makhmudzoda]]|sortname=Makhmudzoda, Shakhobiddin|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|1|5|df=y}}|club=[[Dynamo Dushanbe]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name='''[[Alidzhoni Ayni]]'''|sortname=Ayni, Alidzhoni|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|6|df=y}}|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name=[[Abdullo Sharipov]]|sortname=Sharipov, Abdullo|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|3|df=y}}|club=[[CSKA Pamir Dushanbe|CSKA Pamir]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=DF|name=[[Asadbek Ziyozoda]]|sortname=Ziyozoda, Asadbek|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|2|df=y}}|club=[[FK Istaravshan|Istaravshan]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=FW|name=[[Daler Sharipov (futbolchi, 2004)|Daler Sharipov]]|sortname=Sharipov, Daler|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|13|df=y}}|club=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=FW|name=[[Faridun Davlatov]]|sortname=Davlatov, Faridun|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|12|df=y}}|club=[[Regar-TadAZ Tursunzoda|Regar-TadAZ]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=MF|name=[[Fathullo Olimzoda]]|sortname=Olimzoda, Fathullo|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|8|3|df=y}}|club=[[Ravshan Kulob]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=[[Suhrobkhuja Yusupov]]|sortname=Yusupov, Suhrobkhuja|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|10|22|df=y}}|club=[[FK Khujand|Khujand]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs end}}

=== Iordaniya ===
Bosh murabbiy: [[Islam Al Diabat|Islom Al Diabat]]
{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Murad Al-Faluje]]|sortname=Faluje, Murad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|12|27|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Arafat Haj Ibrahim]]|sortname=Haj Ibrahim, Arafat|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|17|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Asim Abu Al-Teen]]|sortname=Abualteen, Asim|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|25|df=y}}|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Youssef Hassan (Jordanian footballer)|Youssef Hassan]]|sortname=Hassan, Youssef|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|2|df=y}}|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=MF|name=[[Hashem M'Baidin]]|sortname=M'Baidin, Hashem|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|12|24|df=y}}|club=[[Al-Jazeera SC (Amman)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Mohammad Kahlan]]|sortname=Kahlan, Mohammad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|2|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name=[[Adham Al-Refaei]]|sortname=Refaei, Adham|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|6|7|df=y}}|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Mohammad Abdulaziz]]|sortname=Abdulaziz, Mohammad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|26|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Baker Kalbouneh]]|sortname=Kalbouneh, Baker|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|13|df=y}}|club=[[Al-Jazeera SC (Amman)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''[[Mohannad Abu Taha]]'''|other=[[Captain (association football)|captain]]|sortname=Abutaha, Mohannad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|2|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=[[Seifaddeen Darwish]]|sortname=Darwish, Seifaddeen|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|5|df=y}}|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Abdelrahman Al-Talaqah]]|sortname=Talaqah, Abdelrahman|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|12|df=y}}|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name=[[Omar Salah (footballer, born 2003)|Omar Salah]]|sortname=Salah, Omar|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|18|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name=[[Zakaria Amro]]|sortname=Amro, Zakaria|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|26|df=y}}|club=[[Mjällby AIF]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Suhib El-Qadi]]|sortname=Qadi, Suhib|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|22|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=DF|name=[[Alaa Dayyeh]]|sortname=Dayyeh, Alaa|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|4|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=[[Mo'ath Al-Elaimat]]|sortname=Elaimat, Mo'ath|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|28|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ordon SC|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=FW|name=[[Sultan Al-Sheyab]]|sortname=Sheyab, Sultan|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|22|df=y}}|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name=[[Zaid Al-Asfar]]|sortname=Asfar, Zaid|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|22|df=y}}|club=[[Hønefoss BK|Hønefoss]]|clubnat=NOR}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=FW|name=[[Ali Azaizeh]]|sortname=Azaizeh, Ali|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|13|df=y}}|club=[[Al-Ramtha SC|Al-Ramtha]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=DF|name=[[Ali Hajabi]]|sortname=Hajabi, Ali|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|2|df=y}}|club=[[Al-Ahli SC (Amman)|Al-Ahli]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=[[Rajaei Ardakani]]|sortname=Ardakani, Rajaei|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|11|df=y}}|club=[[K Beerschot VA|Beerschot]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=DF|name=[[Ahmad Ayman]]|sortname=Ayman, Ahmad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|11|24|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ordon SC|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs end}}

=== Ummon ===
Bosh murabbiy:{{Flagicon|ESP}} [[David Gordo|Devid Gordo]]
{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Mazin Saleh]]|sortname=Saleh, Mazin|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|29|df=y}}|club=[[Muscat Club|Muscat]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Ayman Al-Nabhani]]|sortname=Nabhani, Ayman|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|27|df=y}}|club=[[Al-Hamra Club|Al-Hamra]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Said Al-Ghanboosi]]|sortname=Ghanboosi, Said|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|2|4|df=y}}|club=[[Al-Orouba SC|Al-Orouba]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Turki Bait Rabia]]|sortname=Rabia, Bait|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|1|df=y}}|club=[[Al-Ittihad Club (Salalah)|Al-Ittihad]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=[[Salim Al-Abdali]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|sortname=Abdali, Salim|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|14|df=y}}|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Ali Al-Bulushi]]|sortname=Bulushi, Ali|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|2|df=y}}|club=[[Oman Club|Oman]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name=[[Moatasim Al-Samin]]|sortname=Samin, Moatasim|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|23|df=y}}|club=[[Dhofar Club|Dhofar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Mohammed Al-Aufi]]|sortname=Aufi, Mohammed|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|10|13|df=y}}|club=[[Al-Hamra Club|Al-Hamra]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Khalid Al-Sulaimi]]|sortname=Sulaimi, Khalid|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|13|df=y}}|club=[[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name=[[Abdulmageed Al-Balushi]]|sortname=Balushi, Abdulmageed|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|15|df=y}}|club=[[Oman Club|Oman]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=[[Mamoon Al-Araimi]]|sortname=Araimi, Mamoon|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|7|22|df=y}}|club=[[Al-Orouba SC|Al-Orouba]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Muhtadi Al-Abri]]|sortname=Abri, Muhtadi|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|19|df=y}}|club=[[Bahla Club|Bahla]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=[[Usama Al-Mahruqi]]|sortname=Mahruqi, Usama|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|7|df=y}}|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name=[[Jabran Al-Amri]]|sortname=Amri, Jabran|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|23|df=y}}|club=[[Bawshar Club|Bawshar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=MF|name=[[Sultan Al-Marzouq]]|sortname=Marzouq, Sultan|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|10|23|df=y}}|club=[[Dhofar Club|Dhofar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=DF|name=[[Abdullah Al-Afifi]]|sortname=Afifi, Abdullah|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|3|df=y}}|club=[[Al-Hamra Club|Al-Hamra]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name=[[Abdallah Al-Rajhi]]|sortname=Rajhi, Abdallah|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|1|df=y}}|club=[[Bawshar Club|Bawshar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name=[[Mohammed Bait Subea]]|sortname=Subea, Bait|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|11|9|df=y}}|club=[[Al-Nasr SC (Salalah)|Al-Nasr]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name=[[Salah Al-Jadeedi]]|sortname=Jadeedi, Salah|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|26|df=y}}|club=[[Al-Hamra Club|Al-Hamra]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name=[[Nasser Al-Saqri]]|sortname=Saqri, Nasser|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|9|df=y}}|club=[[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name=[[Ahad Al-Mashaikhi]]|sortname=Mashaikhi, Ahad|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|30|df=y}}|club=[[Muscat Club|Muscat]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=[[Usama Al-Rawahi]]|sortname=Rawahi, Usama|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|9|df=y}}|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=DF|name=[[Musab Al-Shamsi]]|sortname=Shamsi, Musab|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|19|df=y}}|club=[[Fanja SC|Fanja]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs end}}

== D guruhi ==

=== Saudiya Arabistoni ===
Saudiya Arabistoni 2023-yil 13-fevralda 26 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibni eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.saff.com.sa/en/news.php?id=2057|sarlavha=The NT U-20 opens Riyadh camp in preparation for AFC Asian Cup|nashriyot=[[Saudi Arabian Football Federation]]|sana=13-fevral 2023-yil|qaralgan sana=2023-02-26|arxivsana=2023-02-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230219232639/https://www.saff.com.sa/en/news.php?id=2057}}&lt;/ref&gt;

Bosh murabbiy: [[Saleh Al-Mohammadi|Solih Al-Muhammadi]]{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Osama Al-Marmash]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|6|df=y}}|club=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Bilal Al-Dawa]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|6|11|df=y}}|club=[[Ettifaq FC|Al-Ettifaq]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Turki Baljosh]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|11|24|df=y}}|club=[[Ettifaq FC|Al-Ettifaq]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Ammar Al-Ammar]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|14|df=y}}|club=|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Mohammed Al-Dosari (futbolchi)|Mohammed Al-Dosari]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|31|df=y}}|club=[[Ettifaq FC|Al-Ettifaq]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Hassan Rabie]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|22|df=y}}|club=|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Mohammed Barnawi]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|8|7|df=y}}|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Mohammed Sulaiman (futbolchi)|Mohammed Sulaiman]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|8|df=y}}|club=[[Al Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Khaled Al-Asiri]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|11|27|df=y}}|club=|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Mubarak Al-Rajeh]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|1|df=y}}|club=[[Al Raed FC|Al-Raed]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Salem Al-Najdi]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|27|df=y}}|club=[[Al Fateh FC|Al-Fateh]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Walid Saber]]|age=&lt;!-- {{birth date and age2|2023|3|1|2003|||df=y}} --&gt;|club=|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Ahmed Al-Jalidan]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|8|df=y}}|club=[[Al Fateh FC|Al-Fateh]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Faisal Al-Subani]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|7|df=y}}|club=[[Al Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Suhaib Al-Zaid]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|12|df=y}}|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Ahmed Al-Omeisy]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|30|df=y}}|club=|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Abdullah Al-Zaid]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|8|df=y}}|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Marwan Al-Sahafi]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|17|df=y}}|club=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Musab Al-Juwayr]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|20|df=y}}|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Mohammed Al-Marri (footballer, born 2003)|Mohammed Al-Marri]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|14|df=y}}|club=[[Al Qadsiah FC|Al-Qadsiah]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Abdulaziz Al-Aliwa]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|11|df=y}}|club=[[Al Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Yaseen Al-Zubaidi]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|26|df=y}}|club=[[Al Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Yazeed Jawshan]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|4|df=y}}|club=[[Al Faisaly FC|Al-Faisaly]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Ammar Al-Khaibri]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|9|3|df=y}}|club=|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Abdullah Radif]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|20|df=y}}|club=[[Al Taawoun FC|Al-Taawoun]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Meshari Al-Nemer]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|5|df=y}}|club=[[Al Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs end}}

=== Yaponiya ===
Yaponiya 2023-yil 7-fevralda 23 nafar futbolchidan iborat tarkibini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.jfa.jp/eng/news/00031559/|sarlavha=U-20 Japan National Team squad - AFC U20 Asian Cup Uzbekistan 2023 (3/1-18)|nashriyot=[[Japan Football Association]]|sana=15-fevral 2023-yil}}&lt;/ref&gt; Shinya Nakano jarohatidan soʻng oʻrniga Kosuke Matsumura tushdi.

Bosh murabbiy: Koichi Togashi{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Ryoya Kimura]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|10|df=y}}|club=[[Nihon University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Kosuke Matsumura]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|2|df=y}}|club=[[Yokohama F. Marinos]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Hayato Tanaka]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|11|1|df=y}}|club=[[Kashiwa Reysol]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Shuta Kikuchi]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|16|df=y}}|club=[[Shimizu S-Pulse]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=[[Hayate Matsuda]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|10|2|df=y}}|club=[[Mito HollyHock]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Riku Yamane]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|17|df=y}}|club=[[Yokohama F. Marinos]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name=[[Kuryu Matsuki]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|30|df=y}}|club=[[FC Tokyo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Kodai Sano]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|25|df=y}}|club=[[Fagiano Okayama]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=MF|name=[[Ayumu Yokoyama]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|4|df=y}}|club=[[Sagan Tosu]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name=[[Sota Kitano]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|13|df=y}}|club=[[Cerezo Osaka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=[[Isa Sakamoto]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|26|df=y}}|club=[[Fagiano Okayama]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Ryusei Haruna]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|1|df=y}}|club=[[Mito HollyHock]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=[[Kosei Suwama]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|6|6|df=y}}|club=[[University of Tsukuba]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name=[[Takatora Einaga]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|7|df=y}}|club=[[Kawasaki Frontale]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Yusei Yashiki]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|10|18|df=y}}|club=[[Oita Trinita]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=[[Kenshin Yasuda]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|3|5|df=y}}|club=[[Oita Trinita]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=[[Issei Kumatoriya]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|14|df=y}}|club=[[Meiji University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=FW|name=[[Naoki Kumata]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|2|df=y}}|club=[[FC Tokyo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=DF|name=[[Kota Takai]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|9|4|df=y}}|club=[[Kawasaki Frontale]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name=[[Taisei Abe]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|6|7|df=y}}|club=[[V-Varen Nagasaki]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name=[[Hidemasa Koda]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|10|2|df=y}}|club=[[Nagoya Grampus]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=DF|name=[[Niko Takahashi]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|8|17|df=y}}|club=[[FC Barcelona (youth)|Barcelona Juvenil B]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=[[Yu Kanoshima]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|5|df=y}}|club=[[Ryutsu Keizai University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs end}}

=== Xitoy ===
Xitoy 2023-yil 10-yanvarda.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sports.sina.com.cn/china/2023-01-10/doc-imxzsuqh8630133.shtml|sarlavha=U20国足第一期集训名单：山东泰山7人入选|nashriyot=Sina Sports|sana=10-yanvar 2023-yil|til=zh-cn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.yangtse.com/content/1594105.html|sarlavha=U20国足1月15日展开新一期集训，海门珂缔缘两人入选|nashriyot=[[Yangtse Evening Post]]|ish=www.yangtse.com|ism=Li|muallif=Haihui|sana=10-yanvar 2023-yil|til=zh-cn}}&lt;/ref&gt; 31 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibni eʼlon qildi, keyinchalik u 28 nafar futbolchiga qisqartirildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sports.sina.com.cn/china/gqgs/2023-02-12/doc-imyfmxxm9002223.shtml|sarlavha=马德兴：U20男足补招成都小将木塔力甫|nashriyot=Sina Sports|sana=12-fevral 2023-yil|til=zh-cn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sports.sina.com.cn/china/gqgs/2023-02-12/doc-imyfnefq9405947.shtml|sarlavha=马德兴：刘邵子洋参加U20亚洲杯的可能性已不大|nashriyot=Sina Sports|sana=12-fevral 2023-yil|til=zh-cn}}&lt;/ref&gt; 23 nafar futbolchidan iborat yakuniy tarkib 2023-yil 23-fevralda eʼlon qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.sohu.com/a/645352310_355475|sarlavha=国青赴乌兹别克斯坦参加U20亚洲杯 小组出线成奢望|nashriyot=[[Sohu]]|sana=23-fevral 2023-yil|til=zh-cn}}&lt;/ref&gt;

Bosh murabbiy:{{Flagicon|ESP}} Antonio Puche{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Li Hao (footballer, born 2004)|Li Hao]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|6|df=y}}|club=[[Atlético Madrid]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Huo Shenping]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|11|26|df=y}}|club=[[Guangzhou F.C.|Guangzhou]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Yu Jinyong]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|7|6|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Rongjun Xiang]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|31|df=y}}|club=[[Shanghai Port F.C.|Shanghai Port]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Li Suda]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|9|df=y}}|club=[[Qingdao Jonoon F.C.|Qingdao Jonoon]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Hu Hetao]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|10|5|df=y}}|club=[[Chengdu Rongcheng F.C.|Chengdu Rongcheng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Yang Minjie]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|16|df=y}}|club=[[Wuhan Three Towns F.C.|Wuhan Three Towns]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Zhang Yixuan]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|8|18|df=y}}|club=[[Hubei Istar F.C.|Hubei Istar]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Liu Haofan]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|10|23|df=y}}|club=[[Zhejiang Professional F.C.|Zhejiang Professional]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Nur Sherzat]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|1|df=y}}|club=[[Hubei Istar F.C.|Hubei Istar]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Mawlet Mijit]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|1|27|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Mutellip Iminqari]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|18|df=y}}|club=[[Chengdu Rongcheng F.C.|Chengdu Rongcheng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Bao Shengxin]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|1|df=y}}|club=[[Zhejiang Professional F.C.|Zhejiang Professional]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Chen Zhexuan]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|24|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[You Wenjie]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|7|16|df=y}}|club=[[Wuhan Three Towns F.C.|Wuhan Three Towns]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Xu Bin (futbolchi)|Xu Bin]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|2|df=y}}|club=[[Guangzhou F.C.|Guangzhou]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Gao Yunan]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|28|df=y}}|club=[[Hebei F.C.|Hebei]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Peng Xiao]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|7|28|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Afrden Asqer]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|9|15|df=y}}|club=[[Guangzhou F.C.|Guangzhou]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Abduweli Behram]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|3|8|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Abdulla Adil]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|9|10|df=y}}|club=[[Changchun Yatai F.C.|Changchun Yatai]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Shohret Rehmitulla]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|2|7|df=y}}|club=[[Zhejiang Professional F.C.|Zhejiang Professional]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Fan Chao]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|8|df=y}}|club=[[Changchun Yatai F.C.|Changchun Yatai]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs end}}

=== Qirgʻiziston ===
Qirgʻiziston 2023-yil 13-yanvarda 28 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.kfu.kg/ru/kubok-azii-u-20-spisok-igrokov-molodezhki-na-uts/show-news|sarlavha=КУБОК АЗИИ U-20: СПИСОК ИГРОКОВ МОЛОДЕЖКИ НА УТС|nashriyot=[[Kyrgyz Football Union]]|sana=13-yanvar 2023-yil|til=ruscha|qaralgan sana=2023-02-26|arxivsana=2023-02-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230217011603/https://www.kfu.kg/ru/kubok-azii-u-20-spisok-igrokov-molodezhki-na-uts/show-news}}&lt;/ref&gt;

Bosh murabbiy: [[Maxim Lisitsyn|Maksim Lisitsin]]{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Sultan Chomoev]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|20|df=y}}|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Kurmanbek Nurlanbekov]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|4|1|df=y}}|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Astapbek Askaraliev]]|age=&lt;!-- {{birth date and age2|2023|3|1|2003|||df=y}} --&gt;|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=GK|name=[[Nursultan Nusupov]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|7|22|df=y}}|club=[[FC Kaganat|Kaganat]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Elaman Akylbekov]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|11|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Aytenir Balbakov]]|age=&lt;!-- {{birth date and age2|2023|3|1|2003|||df=y}} --&gt;|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Arslan Bekberdinov]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|14|df=y}}|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Khristiyan Brauzman]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|15|df=y}}|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Bayastan Bokonov]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|5|18|df=y}}|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Said Datsiev]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|14|df=y}}|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Temirlan Samat Uulu]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|5|2|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Anton Fedyunin]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|14|df=y}}|club=[[FC Kaganat|Kaganat]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=DF|name=[[Nursultan Shamshiev]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|18|df=y}}|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Bektur Abdyvaliev]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|29|df=y}}|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Zhazybay Abdukaimov]]|age=&lt;!-- {{birth date and age2|2023|3|1|2003|||df=y}} --&gt;|club=[[FC Talant|Talant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Nurbol Baktybekov]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|2|23|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Mirlan Bekberdinov]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|8|14|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Bektur Kochkonbaev]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|11|df=y}}|club=[[FC Kaganat|Kaganat]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Elmirbek Kuvanchbekov]]|age=&lt;!-- {{birth date and age2|2023|3|1|2003|||df=y}} --&gt;|club=''Unattached''|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Ermek Kenzhebaev]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|4|3|df=y}}|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Irrakhimbek Nurmat Uulu]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|1|27|df=y}}|club=[[FC Kaganat|Kaganat]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Arsen Sharshenbekov]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|3|16|df=y}}|club=[[FC Alania Vladikavkaz (2019)|Alania Vladikavkaz]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=MF|name=[[Baibol Ermekov]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2005|9|8|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Biimyrza Zhenishbekov]]|age=&lt;!-- {{birth date and age2|2023|3|1|2003|||df=y}} --&gt;|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Marlen Murzakmatov]]|age=&lt;!-- {{birth date and age2|2023|3|1|2003|||df=y}} --&gt;|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Elzar Melisbek Uulu]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2004|6|7|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Suleyman Dzhumabekov]]|age={{birth date and age2|2023|3|1|2003|12|24|df=y}}|club=[[FC Talant|Talant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=|pos=FW|name=[[Atay Ilyichbek Uulu]]|age=&lt;!-- {{birth date and age2|2023|3|1|2003|||df=y}} --&gt;|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs end}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{AFC U-19 Osiyo chempionati}}

[[Turkum:AFC U-20 Osiyo kubogi tarkiblar|2023]]</text>
      <sha1>og6d5xwik2r3qb9c3fqnoew297yxpjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abu Ubayd Qosim ibn Sallom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>916546</id>
    <revision>
      <id>6156032</id>
      <parentid>5441500</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:14:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3224" sha1="c7mbox9awrnju6g9petgikwemiyymwt" xml:space="preserve">{{Imom
|ismi                     = Abu Ubayd Qosim ibn Sallom Xurosoniy Haraviy
|asl ismi                 = 
|portret                  = 
|tavsif                   = Arab tili, tarix, tafsir, hadis, fiqh
|tug'ilgan paytidagi ismi = 
|tavallud sanasi          = 154/770
|tavallud joyi            = Hirot
|vafot sanasi             = 224/838
|vafot joyi               = Makka
|Dini         = Islom, sunniy shofeʼiy
|turmush o'rtog'i         =
|otaonasi                 =
|bolalari                 =
|imzo                     =
}}

'''Abu Ubayd Qosim ibn Sallom Xurosoniy Haraviy''' (arab. أبو عبيد القاسم بن سلاّم الخراساني الهروي, 770–838) – arab filologi, lugʻatshunoslik, [[Qurʼon]] ilmlari, hadis va fiqhga oid koʻplab kitoblar muallifi.

U Hirotda vizantiyalik qulning oilasida tug‘ilgan. U o‘z ona shahrini tark etib, [[Basra]] maktabida Asma’iy (vafoti 213/828), Abu Ubayda (vafoti 210/825) va Abu Zayd Ansoriy (vaf. 214 yoki 215/830-831) hamda [[Kufa]] maktabida Abu Amr Shayboniy (vafoti 210/825), Kisoʼiy (vafoti 189/805) kabi ko‘plab mashhur filolog olimlardan tahsil olgan.

U birinchi boʻlib [[tajvid]] ilmining yozma shaklini ishlab chiqan, tajvid qoidalariga alohida nomlar bergan va buni oʻzining “al-Qiroat” nomli kitobida yozgan. Asarida 25 ga yaqin qori, jumladan 7 [[mutavotir]] qori haqida toʻxtalib oʻtgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Ajaja |first1=Abdurrazzak |title=القراءات : The readings |url=https://scientificsentence.net/newArabic/tajweed/index.php?key=yes&amp;Integer=the_10_readings }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Abu Ubayd tajvidni har bir avlod qorilari orqali uzatiladigan, aniq qoidalari, atamalariga ega boʻlgan fanga aylantirgan&lt;ref name=&quot;shadee&quot;&gt;{{kitob manbasi |last1=el-Masry |first1=Shadee |title=The Science of Tajwid |publisher=Safina Society |page=8 |url=https://myarkview.org/courses/322185/lectures/5481431 |access-date=30 March 2020 |ref=shadee}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=What is Tajweed? |url=https://www.onlinequranteachers.com/what-is-tajweed/ |website=Online Quran Teachers |accessdate=30 March 2020 |arxivsana=2021-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210413010136/https://www.onlinequranteachers.com/what-is-tajweed/ }}&lt;/ref&gt;. U Qur’onning dastlab nozil qilingan, ammo hozir oʻqilmaydigan oyatlari haqida ma’lumotlar keltirgan &lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=Abu Ubaid on the verses missing from the Qur'an |journal=The Muslim World |volume=28 |pages=61–65 |date=1938 |doi=10.1111/j.1478-1913.1938.tb02422.x |last1 = Jeffery|first1 = Arthur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ibn Warraq, Origins of the Koran – Classic Essays on Islam’s Holy Book, [Prometheus Books, Amherst, NY 1998], Part Two: The Collections and the Variants of the Koran, 9. Abu ‘Ubaid on the Verses Missing from the Koran, by Arthur Jeffery, p. 151.&lt;/ref&gt;.

==Muhim asarlari==

•	“Kitob al-amvol” (Daromadlar kitobi)

•	“Kitob al-nosix val-mansux” (Nosix va mansux kitobi)

•	“Kitob fazoil al-Qur’on” (Qur’oni karimning fazilatlari haqidagi kitob).

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar]]
[[Turkum:Shaxsiyatlar]]
[[Turkum:Hirot kishilari]]</text>
      <sha1>c7mbox9awrnju6g9petgikwemiyymwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC U-23 Osiyo chempionati 2018</title>
    <ns>0</ns>
    <id>919174</id>
    <revision>
      <id>6155685</id>
      <parentid>5870501</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41065" sha1="jqqbtfyzh1g2d6d269nb38angvdkvge" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi bilgiqutisi|tourney_name=AFC U-23 Championship|year=2018|other_titles=2018年亚足联U-23锦标赛|image=File:2018 AFC U-23 Championship logo.svg|size=200px|country=China|dates=9–27 January 2018|num_teams=16|confederations=1|venues=4|cities=4|champion_other={{fbu|23|UZB}}|count=1|second_other={{fbu|23|VIE}}|third_other={{fbu|23|QAT}}|fourth_other={{fbu|23|KOR}}|matches=32|goals=82|attendance={{#expr: &lt;!--Group A--&gt;+ 11800 + 1100 + 13800 + 820 + 15600 + 380 &lt;!--Group B--&gt;+ 680 + 360 + 560 + 1080 + 320 + 120 &lt;!--Group C--&gt;+ 230 + 240 + 780 + 1010 + 380 + 482 &lt;!--Group D--&gt;+ 1528 + 766 + 2362 + 685 + 678 + 400 &lt;!--Quarter-finals--&gt;+ 380 + 226 + 738 + 980 &lt;!--Semi-finals--&gt; + 630 + 367 &lt;!--Third place match--&gt;+ 168 &lt;!--Final--&gt;+ 6200}}|top_scorer={{flagicon|QAT}} [[Almoez Ali]] {{nowrap|(6 goals)}}|player={{flagicon|UZB}} [[Odiljon Hamrobekov]]|prevseason=[[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]]|nextseason=[[AFC U-23 Osiyo chempionati 2020|2020]]}}
'''AFC U-23 Osiyo chempionati 2018''' (shuningdek, 2018-yilgi Osiyo [[AFC U-23 Osiyo kubogi|U-23]] '''Osiyo kubogi''' nomi bilan ham tanilgan) [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (OFK) tomonidan har ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan, yosh chegaralangan [[Futbol|futbol boʻyicha]] Osiyo chempionatining uchinchi turi boʻldi. Osiyoning 23 yoshgacha boʻlgan erkaklar terma jamoalari. Turnirda jami 16 ta terma jamoa oʻzaro kuch sinashdi. Musoboqa 2018-yilning 9-27-yanvar kunlari&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competition-calendar-2018|sarlavha=AFC Competitions Calendar 2018|nashriyot=AFC|sana=11 January 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180214060050/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competition-calendar-2018|arxivsana=14 February 2018}}&lt;/ref&gt; boʻlib oʻtdi va [[Xitoy]] tomonidan mezbonlik qildi.&lt;ref name=&quot;hosts&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc-u-23-championship-2018/stage-set-for-afc-u-23-championship-2018-qualifiers-draw|sarlavha=Stage Set For AFC U-23 Championship 2018 Qualifiers Draw|nashriyot=AFC|sana=16 March 2017|qaralgan sana=17 March 2017}}&lt;/ref&gt;

[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|O‘zbekiston]] jamoasi finalda [[Vetnam U23 futbol terma jamoasi|Vetnam yoshlar jamoasinini]] mag‘lub etib, ilk chempionlikni qo‘lga kiritdi. Yaponiya amaldagi chempion bo‘lgan, ammo chorak finalda O‘zbekiston jamoasiga imkoniyatni boy berib, chempionlikni himoya qila olmadi.

== Mezbonlarni tanlash ==

* {{CHN}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.fa.org.cn/bulletin/other/2016-04-28/501097.html|sarlavha=关于承办2018年亚足联U-23锦标赛决赛的意见征求函|nashriyot=Chinese Football Association|sana=28 April 2016|til=zh|qaralgan sana=4 May 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171025022059/http://www.fa.org.cn/bulletin/other/2016-04-28/501097.html|arxivsana=25 October 2017}}&lt;/ref&gt;

== Saralash bosqichi ==
{{Asosiy|2018 AFC U-23 Championship qualification}}
Saralash bosqichi 2017-yilning 15-23-iyul kunlari boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/uploads/afc/files/afc_competitions_calendar_2017.pdf|sarlavha=AFC Calendar of Competitions 2017 (UPDATED) Updated as of 12 April 2016|nashriyot=The-AFC.com|sana=12 April 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170410021447/http://www.the-afc.com/uploads/afc/files/afc_competitions_calendar_2017.pdf|arxivsana=10 April 2017}}&lt;/ref&gt; va mezbon davlat Xitoy ham saralashda ishtirok etdi, garchi ular allaqachon mezbon sifatida avtomatik tarzda saralangan, musoboqada ishtiroki aniq boʻlsa ham.&lt;ref name=&quot;hosts&quot;/&gt;

=== Saralangan jamoalar ===
Final turniriga quyidagi 16 ta jamoa yo‘llanma oldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc-u-23-championship-2018/2018-afc-u-23-championship-stage-set-for-enticing-finals|sarlavha=2018 AFC U-23 Championship: Stage set for enticing Finals|nashriyot=AFC|sana=24 July 2017}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Jamoa
! Sifatida malakali
! data-sort-type=&quot;number&quot; | Umumiy Ishtirok
! Avvalgi eng yaxshi natija
|-
|{{Fbu|23|CHN}}
| {{Sort|*|Hosts}}
| 3
| {{Sort|06|Group stage}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]], [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|OMA}}
| {{Sort|A1|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group A|Group A]] winners}}
| 2
| {{Sort|06|Group stage}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|-
|
| {{Sort|B1|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group B|Group B]] winners}}
| 3
| {{Sort|01|'''Champions'''}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|-
|{{Fbu|23|QAT}}
| {{Sort|C1|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group C|Group C]] winners}}
| 2
| {{Sort|04|Fourth place}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|UZB}}
| {{Sort|D1|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group D|Group D]] winners}}
| 3
| {{Sort|06|Group stage}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]], [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|
| {{Sort|E1|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group E|Group E]] winners}}
| 1-chi
| {{Sort|99|Debut}}
|-
|{{Fbu|23|AUS}}
| {{Sort|F1|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group F|Group F]] winners}}
| 3
| {{Sort|05|Quarter-finals}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|-
|{{Fbu|23|PRK}}
| {{Sort|G1|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group G|Group G]] winners}}
| 3
| {{Sort|05|Quarter-finals}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|MAS}}
| {{Sort|H1|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group H|Group H]] winners}}
| 1-chi
| {{Sort|99|Debut}}
|-
|{{Fbu|23|KOR}}
| {{Sort|I1|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group I|Group I]] winners}}
| 3
| {{Sort|02|Runners-up}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|THA}}
| {{Sort|H2|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group H|Group H]] runners-up}} {{Refn|group=&quot;note&quot;|name=&quot;runners-up&quot;}}
| 2
| {{Sort|06|Group stage}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|SYR}}
| {{Sort|C2|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group C|Group C]] runners-up}} {{Refn|group=&quot;note&quot;|name=&quot;runners-up&quot;}}
| 3
| {{Sort|05|Quarter-finals}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|-
|{{Fbu|23|VIE}}
| {{Sort|I2|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group I|Group I]] runners-up}} {{Refn|group=&quot;note&quot;|name=&quot;runners-up&quot;}}
| 2
| {{Sort|06|Group stage}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|JOR}}
| {{Sort|E2|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group E|Group E]] runners-up}} {{Refn|group=&quot;note&quot;|name=&quot;runners-up&quot;}}
| 3
| {{Sort|03|Third place}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|-
|{{Fbu|23|JPN}}
| {{Sort|J2|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group J|Group J]] runners-up}} {{Refn|group=&quot;note&quot;|name=&quot;runners-up&quot;}}
| 3
| {{Sort|01|'''Champions'''}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|KSA}}
| {{Sort|B2|[[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group B|Group B]] runners-up}} {{Refn|As China ([[2018 AFC U-23 Championship qualification#Group J|Group J]] winners) had already automatically qualified for the final tournament as hosts, the six [[2018 AFC U-23 Championship qualification#Ranking of second-placed teams|best runners-up]] qualified for the final tournament.|group=&quot;note&quot;|name=&quot;runners-up&quot;}}
| 3
| {{Sort|02|Runners-up}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|}
{{Small|Notes:}}{{Manbalar|group=note}}

== Joylar ==
Musobaqa [[Szyansu|Jiangsu]] provinsiyasida joylashgan toʻrtta shahardagi toʻrtta maydonda oʻtkazildi. &lt;ref name=&quot;draw&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc-u-23-championship-2018/groups-revealed-in-changzhou|sarlavha=AFC U-23 Championship China 2018 groups revealed in Changzhou|nashriyot=AFC|sana=24 October 2017}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Chanchjou
! Kunshan
|-
| Chanchjou Olimpiya sport markazi
| Kunshan stadioni
|-
| Imkoniyati: '''38 000'''
| Imkoniyat: '''25 000'''
|-
|-
! colspan=&quot;4&quot; |
|-
! Jiangyin
! Changshu
|-
| Jiangyin stadioni
| Changshu stadioni
|-
| Imkoniyat: '''32 000'''
| Imkoniyati: '''35 000'''
|-
|}

== Qur’a ==
Final turniriga qur’a tashlash marosimi 2017-yil 24-oktabr, CST vaqti bilan 16:00 (UTC+8) da Chanchjou shahridagi Traders Fudu mehmonxonasida boʻlib oʻtdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc-u-23-championship-2018/groups-to-be-revealed-as-china-readies-for-afc-u-23-championship-draw|sarlavha=Groups to be revealed as China readies for AFC U-23 Championship Draw|nashriyot=AFC|sana=23 October 2017}}&lt;/ref&gt; 16 ta jamoa toʻrtta jamoadan toʻrtta guruhga boʻlingan.&lt;ref name=&quot;draw&quot;/&gt; Jamoalar [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016-yilgi 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionati]] final turniri va [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016 saralash bosqichi|saralash bosqichidagi]] koʻrsatkichlariga koʻra tasniflangan, mezbon Xitoy esa avtomatik tarzda raqamlangan va qur’a tashlashda A1 oʻrnini egallagan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=kJxe7Z3LMcw|sarlavha=2018 AFC U-23 Championship Draw|nashriyot=YouTube|sana=24 October 2017}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
! width=&quot;25%&quot; |1-savat
! width=&quot;25%&quot; | 2-savat
! width=&quot;25%&quot; | 3-savat
! width=&quot;25%&quot; | 4-savat
|-
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|23|CHN}} (hosts)|{{fbu|23|JPN}}|{{fbu|23|KOR}}|{{fbu|23|IRQ}}}}
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|23|QAT}}|{{fbu|23|PRK}}|{{fbu|23|JOR}}|{{fbu|23|AUS}}}}
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|23|UZB}}|{{fbu|23|SYR}}|{{fbu|23|KSA}}|{{fbu|23|THA}}}}
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|23|VIE}}|{{fbu|23|OMA}}|{{fbu|23|MAS}}|{{fbu|23|PLE}}}}
|}

== Oʻyin rasmiylari ==
23 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi 2018-yilgi Osiyo chempionatiga quyidagi hakamlar tanlab olindi. Ushbu turnirda qoʻshimcha hakam yordamchilaridan ham foydalanildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Refereeing Technical Report|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-u23-championship-refereeing-technical-report|qaralgan sana=20 February 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190215155927/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-u23-championship-refereeing-technical-report|arxivsana=15 February 2019}}&lt;/ref&gt;

; Bosh Hakamlar

{{div col|colwidth=22em}}
* {{flagicon|AUS}} [[Chris Beath]]
* {{flagicon|AUS}} [[Peter Green (referee)|Peter Green]]
* {{flagicon|BHR}} [[Nawaf Shukralla]]
* {{flagicon|CHN}} [[Fu Ming]]
* {{flagicon|CHN}} [[Ma Ning (referee)|Ma Ning]]
* {{flagicon|HKG}} [[Liu Kwok Man]]
* {{flagicon|IRN}} [[Alireza Faghani]]
* {{flagicon|IRQ}} [[Ali Sabah]]
* {{flagicon|IRQ}} [[Mohanad Qasim Eesee Sarray]]
* {{flagicon|JPN}} [[Ryuji Sato]]
* {{flagicon|JPN}} [[Jumpei Iida]]
* {{flagicon|JOR}} [[Adham Makhadmeh]]
* {{flagicon|KOR}} [[Kim Dong-jin (referee)|Kim Dong-jin]]
* {{flagicon|KOR}} [[Ko Hyung-jin]]
* {{flagicon|OMA}} [[Ahmed Al-Kaf]]
* {{flagicon|QAT}} [[Abdulrahman Al-Jassim]]
* {{flagicon|QAT}} [[Khamis Al-Marri]]
* {{flagicon|KSA}} [[Fahad Al-Mirdasi]]
* {{flagicon|KSA}} [[Turki Al-Khudhayr]]
* {{flagicon|SIN}} [[Muhammad Taqi Aljaafari Bin Jahari|Muhammad Taqi]]
* {{flagicon|SRI}} [[Hettikamkanamge Perera]]
* {{flagicon|UAE}} [[Mohammed Abdulla Hassan Mohamed]]
* {{flagicon|UZB}} [[Ravshan Irmatov]]
* {{flagicon|UZB}} [[Valentin Kovalenko]]
{{div col end}}
 

; Yordamchi hakamlar

{{div col|colwidth=22em}}
* {{flagicon|AUS}} [[Matthew Cream]]
* {{flagicon|BHR}} Ebrahim Saleh
* {{flagicon|BHR}} Yaser Tulefat
* {{flagicon|CHN}} Cao Yi
* {{flagicon|CHN}} Huo Weiming
* {{flagicon|IRN}} Mohammadreza Mansouri
* {{flagicon|IRN}} Reza Sokhandan
* {{flagicon|JPN}} Yagi Akane
* {{flagicon|JPN}} Toru Sagara
* {{flagicon|JOR}} Ahmad Al-Roalle
* {{flagicon|KOR}} Yoon Kwang-yeol
* {{flagicon|KGZ}} Sergei Grishchenko
* {{flagicon|MAS}} Mohd Yusri Mohamad
* {{flagicon|OMA}} Abu Bakar Al-Amri
* {{flagicon|QAT}} Saud Al-Maqaleh
* {{flagicon|QAT}} Taleb Al-Marri
* {{flagicon|KSA}} Mohammed Al-Abakry
* {{flagicon|KSA}} Abdullah Al-Shalawi
* {{flagicon|SIN}} Ronnie Koh Min Kiat
* {{flagicon|SRI}} Palitha Hemathunga
* {{flagicon|UAE}} Mohamed Al-Hammadi
* {{flagicon|UAE}} Hasan Al-Mahri
* {{flagicon|UZB}} [[Abdukhamidullo Rasulov]]
* {{flagicon|UZB}} Jakhongir Saidov
{{div col end}}
 

; Hakamlarni qoʻllab-quvvatlash

* {{Flagicon|JPN}} [[Minoru Tojo|Minoru Tōjō]]
* {{Flagicon|UZB}} [[Ilgiz Tantashev]]

; Yordamchi hakamlarni qoʻllab-quvvatlash

* {{Flagicon|SYR}} Ahmad Ali
* {{Flagicon|VIE}} Nguyễn Trung Hậu

== Tarkiblar ==
{{Asosiy|2018 AFC U-23 Championship squads}}
Turnirda 1995-yil 1 yanvarda yoki undan keyin tugʻilgan oʻyinchilar ishtirok etishlari mumkin. Har bir jamoa kamida 18 nafar va koʻpi bilan 23 nafar oʻyinchidan iborat tarkibni roʻyxatdan oʻtkazishi kerak, ulardan kamida uchtasi darvozabon boʻlishi kerak (reglamentning 24.1 va 24.2-moddalari).&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-u-23-championship-2018-competition-regulations-34136|nashriyot=AFC|sarlavha=Regulations AFC U-23 Championship 2018|format=PDF|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180215143807/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-u-23-championship-2018-competition-regulations-34136|arxivsana=15 February 2018}}&lt;/ref&gt;

== Guruh bosqichi ==
Har bir guruhning eng yaxshi ikki jamoasi chorak finalga yo‘l oladi.

; Taybreykerlar

Jamoalar ochkolar boʻyicha (gʻalaba uchun 3 ochko, durang uchun 1 ochko, magʻlubiyat uchun 0 ochko) joylashadi va agar ochkolar boʻyicha teng boʻsa, reytingni aniqlash uchun berilgan tartibda quyidagi qoʻʻhimcha vaqtlar mezonlari qoʻllanadi (reglament). 9.3-modda):&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

# Teng jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda ochkolar;
# Teng jamoalar oʻrtasidagi toʻplar farqi;
# Teng jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda urilgan gollar;
# Agar ikkitadan ortiq jamoalar teng boʻlsa va yuqoridagi barcha oʻzaro mezonlarni qoʻllaganidan soʻng, jamoalar kichik toʻplami hali ham teng boʻlsa, yuqoridagi barcha oʻzaro mezonlar faqat shu jamoalar toʻplamiga qaytadan qoʻllanadi;
# Guruhdagi barcha o‘yinlarda to‘plar farqi;
# Guruhdagi barcha oʻyinlarda kiritilgan gollar;
# [[O‘yindan keyingi penaltilar seriyasi|Penaltilar seriyasi,]] agar faqat ikkita jamoa durang boʻlsa va ular guruhning soʻnggi turida toʻqnash kelgan boʻlsa;
# Intizomiy ball (sariq kartochka = 1 ochko, ikkita sariq kartochka natijasida qizil kartochka = 3 ochko, toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 3 ochko, sariq kartochkadan keyin toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 4 ball);
# Qur’a chizish.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Jadval
! Oʻyin kuni
! Sanalar
! Matchlar
|-
| 1-tur kuni
| 2018-yil 9-11-yanvar
| 1 v 4, 2 v 3
|-
| 2-tur kuni
| 2018-yil 12-14-yanvar
| 4 v 2, 3 v 1
|-
| 3-tur kuni
| 2018-yil 15-17-yanvar
| 1 v 2, 3 v 4
|}

=== A guruhi ===
{{Football box|date={{Start date|2018|1|9|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|CHN}}|score=3-0|team2={{fbu|23|OMA}}|goals1=*[[Yang Liyu]] {{goal|30}}
* [[Li Xiaoming]] {{goal|34}}
* [[Wei Shihao]] {{goal|53}}|goals2=|stadium=[[Changzhou Olympic Sports Centre]], [[Changzhou]]|attendance=11,800|referee=[[Chris Beath]] ([[Football Federation Australia|Australia]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965368 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12619 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|9|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|QAT}}|score=1-0|team2={{fbu|23|UZB}}|goals1=*[[Almoez Ali]] {{goal|55}}|goals2=|stadium=[[Changzhou Olympic Sports Centre]], [[Changzhou]]|attendance=1,100|referee=[[Kim Dong-jin (referee)|Kim Dong-jin]] ([[Korea Football Association|South&amp;nbsp;Korea]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965369 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12620 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|12|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|UZB}}|score=1-0|team2={{fbu|23|CHN}}|goals1=*[[Khojiakbar Alijonov|Alijonov]] {{goal|14}}|goals2=|stadium=[[Changzhou Olympic Sports Centre]], [[Changzhou]]|attendance=13,800|referee=[[Muhammad Taqi Aljaafari Bin Jahari|Muhammad Taqi]] ([[Football Association of Singapore|Singapore]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965370 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12622 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|12|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|OMA}}|score=0-1|team2={{fbu|23|QAT}}|goals1=|goals2=*[[Akram Afif|Afif]] {{goal|43}}|stadium=[[Changzhou Olympic Sports Centre]], [[Changzhou]]|attendance=820|referee=[[Ali Sabah]] ([[Iraq Football Association|Iraq]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965371 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12621 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|15|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|CHN}}|score=1-2|team2={{fbu|23|QAT}}|goals1=*[[Yao Junsheng]] {{goal|3}}|goals2=*[[Almoez Ali]] {{goal|44||77}}|stadium=[[Changzhou Olympic Sports Centre]], [[Changzhou]]|attendance=15,600|referee=[[Alireza Faghani]] ([[Football Federation Islamic Republic of Iran|Iran]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965372 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12623 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|15|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|UZB}}|score=1-0|team2={{fbu|23|OMA}}|goals1=*[[Dostonbek Tursunov|Tursunov]] {{goal|36}}|goals2=|stadium=[[Jiangyin Stadium]], [[Jiangyin]]|attendance=380|referee=[[Hettikamkanamge Perera]] ([[Football Federation of Sri Lanka|Sri Lanka]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965373 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12624 Stats Report]}}

=== B guruhi ===
{{Football box|date={{Start date|2018|1|10|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|PRK}}|score=1-0|team2={{fbu|23|THA}}|goals1=*[[Ri Hun]] {{goal|2}}|goals2=|stadium=[[Jiangyin Stadium]], [[Jiangyin]]|attendance=680|referee=[[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965374 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12626 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|10|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|JPN}}|score=1-0|team2={{fbu|23|PLE}}|goals1=*[[Ko Itakura|Itakura]] {{goal|20}}|goals2=|stadium=[[Jiangyin Stadium]], [[Jiangyin]]|attendance=360|referee=[[Fu Ming]] ([[Chinese Football Association|China]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965375 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12625 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|13|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|PLE}}|score=1-1|team2={{fbu|23|PRK}}|goals1=*[[Oday Dabbagh|Dabbagh]] {{goal|16}}|goals2=*[[Mohammed Rashid|Rashid]] {{goal|74|o.g.}}|stadium=[[Jiangyin Stadium]], [[Jiangyin]]|attendance=560|referee=[[Peter Green (referee)|Peter Green]] ([[Football Federation Australia|Australia]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965376 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12627 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|13|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|THA}}|score=0-1|team2={{fbu|23|JPN}}|goals1=|goals2=*[[Ko Itakura|Itakura]] {{goal|90}}|stadium=[[Jiangyin Stadium]], [[Jiangyin]]|attendance=1,080|referee=[[Liu Kwok Man]] ([[Hong Kong Football Association|Hong&amp;nbsp;Kong]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965377 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12628 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|16|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|JPN}}|score=3-1|team2={{fbu|23|PRK}}|goals1=*[[Takahiro Yanagi|Yanagi]] {{goal|32}}
* [[Koji Miyoshi|Miyoshi]] {{goal|43}}
* [[Kang Ju-hyok]] {{goal|73|o.g.}}|goals2=*[[Kim Yu-song]] {{goal|52}}|stadium=[[Jiangyin Stadium]], [[Jiangyin]]|attendance=320|referee=[[Fahad Al-Mirdasi]] ([[Saudi Arabian Football Federation|Saudi Arabia]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965378 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12629 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|16|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|THA}}|score=1-5|team2={{fbu|23|PLE}}|goals1=*[[Chenrop Samphaodi|Chenrop]] {{goal|44}}|goals2=*[[Mohanad Fannoun|Fannoun]] {{goal|15}}
* [[Oday Dabbagh|Dabbagh]] {{goal|26}}
* [[Mahmoud Yousef|Yousef]] {{goal|30}}
* [[Mohamed Darwish|Darwish]] {{goal|32}}
* [[Shehab Qumbor|Qumbor]] {{goal|88}}|stadium=[[Changzhou Olympic Sports Centre]], [[Changzhou]]|attendance=120|referee=[[Nawaf Shukralla]] ([[Bahrain Football Association|Bahrain]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965379 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12630 Stats Report]}}

=== C guruhi ===
{{Football box|date={{Start date|2018|1|10|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|IRQ}}|score=4-1|team2={{fbu|23|MAS}}|goals1=*Jaffal {{goal|5}}
* [[Amjad Attwan|Attwan]] {{goal|28}}
* [[Alaa Ali Mhawi|Mhawi]] {{goal|56}}
* [[Hussein Ali Al-Saedi|Al-Saedi]] {{goal|81}}|goals2=*[[Safawi Rasid|Safawi]] {{goal|79}}|stadium=[[Changshu Stadium]], [[Changshu]]|attendance=230|referee=[[Valentin Kovalenko]] ([[Uzbekistan Football Federation|Uzbekistan]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965380 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12631 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|10|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|JOR}}|score=2-2|team2={{fbu|23|KSA}}|goals1=*[[Baha' Faisal|Faisal]] {{goal|12||78}}|goals2=*[[Abdulelah Al-Amri|Al-Amri]] {{goal|85}}
* [[Rakan Al-Anaze|Al-Anaze]] {{goal|90+4|pen.}}|stadium=[[Changshu Stadium]], [[Changshu]]|attendance=240|referee=[[Jumpei Iida]] ([[Japan Football Association|Japan]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965381 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12632 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|13|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|MAS}}|score=1-1|team2={{fbu|23|JOR}}|goals1=*[[Safawi Rasid|Safawi]] {{goal|43|pen.}}|goals2=*[[Ward Al-Barri|Al-Barri]] {{goal|16}}|stadium=[[Changshu Stadium]], [[Changshu]]|attendance=780|referee=[[Ko Hyung-jin]] ([[Korea Football Association|South&amp;nbsp;Korea]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965382 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12633 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|13|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|KSA}}|score=0-0|team2={{fbu|23|IRQ}}|goals1=|goals2=|stadium=[[Changshu Stadium]], [[Changshu]]|attendance=1,010|referee=[[Ma Ning (referee)|Ma Ning]] ([[Chinese Football Association|China]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965383 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12634 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|16|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|IRQ}}|score=1-0|team2={{fbu|23|JOR}}|goals1=*[[Bashar Resan|Resan]] {{goal|49}}|goals2=|stadium=[[Changshu Stadium]], [[Changshu]]|attendance=380|referee=[[Mohammed Abdulla Hassan Mohamed]] ([[United Arab Emirates Football Association|United Arab Emirates]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965384 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12635 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|16|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|KSA}}|score=0-1|team2={{fbu|23|MAS}}|goals1=|goals2=*[[Danial Amier Norhisham|Danial]] {{goal|28}}|stadium=[[Kunshan Stadium]], [[Kunshan]]|attendance=482|referee=[[Ryuji Sato]] ([[Japan Football Association|Japan]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965385 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12636 Stats Report]}}

=== D guruhi ===
{{Football box|date={{Start date|2018|1|11|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|AUS}}|score=3-1|team2={{fbu|23|SYR}}|goals1=*[[George Blackwood|Blackwood]] {{goal|8||77}}
* [[Bruce Kamau|Kamau]] {{goal|43}}|goals2=*[[Thomas Deng|Deng]] {{goal|53|o.g.}}|stadium=[[Kunshan Stadium]], [[Kunshan]]|attendance=1,528|referee=[[Khamis Al-Marri]] ([[Qatar Football Association|Qatar]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965386 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12638 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|11|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|KOR}}|score=2-1|team2={{fbu|23|VIE}}|goals1=*[[Cho Young-wook]] {{goal|29}}
* [[Lee Keun-ho (footballer, born 1996)|Lee Keun-ho]] {{goal|73}}|goals2=*[[Nguyễn Quang Hải (footballer, born 1997)|Nguyễn Quang Hải]] {{goal|17}}|stadium=[[Kunshan Stadium]], [[Kunshan]]|attendance=766|referee=[[Turki Al-Khudhayr]] ([[Saudi Arabian Football Federation|Saudi Arabia]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965387 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12637 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|14|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|VIE}}|score=1-0|team2={{fbu|23|AUS}}|goals1=*[[Nguyễn Quang Hải (footballer, born 1997)|Nguyễn Quang Hải]] {{goal|72}}|goals2=|stadium=[[Kunshan Stadium]], [[Kunshan]]|attendance=2,362|referee=[[Mohanad Qasim Eesee Sarray]] ([[Iraq Football Association|Iraq]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965388 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12639 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|14|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|SYR}}|score=0-0|team2={{fbu|23|KOR}}|goals1=|goals2=|stadium=[[Kunshan Stadium]], [[Kunshan]]|attendance=685|referee=[[Ravshan Irmatov]] ([[Uzbekistan Football Federation|Uzbekistan]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965389 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12640 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|17|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|KOR}}|score=3-2|team2={{fbu|23|AUS}}|goals1=*[[Lee Keun-ho (footballer, born 1996)|Lee Keun-ho]] {{goal|18||65}}
* [[Han Seung-gyu]] {{goal|44}}|goals2=*[[Nick Cowburn|Cowburn]] {{goal|72}}
* [[Trent Buhagiar|Buhagiar]] {{goal|76}}|stadium=[[Kunshan Stadium]], [[Kunshan]]|attendance=678|referee=[[Abdulrahman Al-Jassim]] ([[Qatar Football Association|Qatar]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965390 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12641 Stats Report]}}{{Football box|date={{Start date|2018|1|17|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|SYR}}|score=0-0|team2={{fbu|23|VIE}}|goals1=|goals2=|stadium=[[Changshu Stadium]], [[Changshu]]|attendance=400|referee=[[Ahmed Al-Kaf]] ([[Oman Football Association|Oman]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/965391 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12642 Stats Report]}}

== Pley off bosqichi ==
Pley-off bosqichida, agar kerak boʻlsa, gʻolibni aniqlash uchun [[Qoʻshimcha vaqt (Overtime)|qoʻshimcha vaqt]] va [[O‘yindan keyingi penaltilar seriyasi|penaltilar seriyasidan]] foydalaniladi (reglamentning 12.1 va 12.2-moddalari). &lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

=== Qavs ===
{{Football box|date={{Start date|2018|1|19|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|JPN}}|score=0-4|team2={{fbu|23|UZB}}|goals1=|goals2=*[[Javokhir Sidikov|Sidikov]] {{goal|31}}
* [[Dostonbek Khamdamov|Khamdamov]] {{goal|34}}
* [[Jasurbek Yakhshiboev|Yakhshiboev]] {{goal|39||47}}|stadium=[[Jiangyin Stadium]], [[Jiangyin]]|attendance=380|referee=[[Fu Ming]] ([[Chinese Football Association|China]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/970064 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12644 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|19|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|QAT}}|score=3-2|team2={{fbu|23|PLE}}|goals1=*[[Almoez Ali]] {{goal|32||34}}
* [[Hashim Ali Abdullatif|Hashim Ali]] {{goal|53}}|goals2=*[[Oday Dabbagh|Dabbagh]] {{goal|60}}
* [[Mohamed Darwish|Darwish]] {{goal|87}}|stadium=[[Changzhou Olympic Sports Centre]], [[Changzhou]]|attendance=226|referee=[[Hettikamkanamge Perera]] ([[Football Federation of Sri Lanka|Sri&amp;nbsp;Lanka]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/970065 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12643 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|20|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|KOR}}|score=2-1|team2={{fbu|23|MAS}}|goals1=*[[Cho Jae-wan]] {{goal|1}}
* [[Han Seung-gyu]] {{goal|85}}|goals2=*[[Thanabalan Nadarajah|Thanabalan]] {{goal|67}}|stadium=[[Kunshan Stadium]], [[Kunshan]]|attendance=738|referee=[[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/970066 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12646 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|20|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|IRQ}}|score=3-3|aet=yes|team2={{fbu|23|VIE}}|goals1=*[[Ayman Hussein|Hussein]] {{goal|29|pen.|94}}
* [[Alaa Ali Mhawi|Mhawi]] {{goal|116}}|goals2=*[[Nguyễn Công Phượng]] {{goal|12}}
* [[Phan Văn Đức]] {{goal|108}}
* [[Hà Đức Chinh]] {{goal|112}}|penaltyscore=3-5|penalties1=*[[Bashar Resan|Resan]] {{penmiss}}
* [[Ayman Hussein|Hussein]] {{pengoal}}
* [[Alaa Ali Mhawi|Mhawi]] {{pengoal}}
* [[Amjad Attwan|Attwan]] {{pengoal}}|penalties2=*{{pengoal}} [[Vũ Văn Thanh]]
* {{pengoal}} [[Nguyễn Quang Hải (footballer, born 1997)|Nguyễn Quang Hải]]
* {{pengoal}} [[Lương Xuân Trường]]
* {{pengoal}} [[Hà Đức Chinh]]
* {{pengoal}} [[Bùi Tiến Dũng (footballer, born 1995)|Bùi Tiến Dũng II]]|stadium=[[Changshu Stadium]], [[Changshu]]|attendance=980|referee=[[Chris Beath]] ([[Football Federation Australia|Australia]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/970067 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12645 Stats Report]}}

=== Yarim final ===
{{Football box|date={{Start date|2018|1|23|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|QAT}}|score=2-2|aet=yes|team2={{fbu|23|VIE}}|goals1=*[[Akram Afif|Afif]] {{goal|39|pen.}}
* [[Almoez Ali]] {{goal|87}}|goals2=*[[Nguyễn Quang Hải (footballer, born 1997)|Nguyễn Quang Hải]] {{goal|69||88}}|penaltyscore=3-4|penalties1=*[[Akram Afif|Afif]] {{pengoal}}
* [[Ahmed Moein|Moein]] {{penmiss}}
* [[Meshaal Al-Shammeri|Al-Shammeri]] {{pengoal}}
* [[Almoez Ali]] {{pengoal}}
* [[Sultan Al-Brake|Al-Brake]] {{penmiss}}|penalties2=*{{penmiss}} [[Nguyễn Quang Hải (footballer, born 1997)|Nguyễn Quang Hải]]
* {{pengoal}} [[Lương Xuân Trường]]
* {{pengoal}} [[Hà Đức Chinh]]
* {{pengoal}} [[Phan Văn Đức]]
* {{pengoal}} [[Vũ Văn Thanh]]|stadium=[[Changzhou Olympic Sports Centre]], [[Changzhou]]|attendance=630|referee=[[Muhammad Taqi Aljaafari Bin Jahari|Muhammad Taqi]] ([[Football Association of Singapore|Singapore]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/970069 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12647 Stats Report]}}
----{{Football box|date={{Start date|2018|1|23|df=y}}|time=19:30|team1={{fbu-rt|23|UZB}}|score=4-1|aet=yes|team2={{fbu|23|KOR}}|goals1=*[[Zabikhillo Urinboev|Urinboev]] {{goal|33}}
* [[Azizjon Ganiev|Ganiev]] {{goal|99}}
* [[Jasurbek Yakhshiboev|Yakhshiboev]] {{goal|110}}
* [[Akramjon Komilov|Komilov]] {{goal|120+1}}|goals2=*[[Hwang Hyun-soo]] {{goal|58}}|stadium=[[Kunshan Stadium]], [[Kunshan]]|attendance=367|referee=[[Turki Al-Khudhayr]] ([[Saudi Arabian Football Federation|Saudi&amp;nbsp;Arabia]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/970068 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12648 Stats Report]}}

=== Uchinchi oʻrin uchun oʻyin ===
{{Football box|date={{Start date|2018|1|26|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|QAT}}|score=1-0|team2={{fbu|23|KOR}}|goals1=*[[Akram Afif|Afif]] {{goal|39}}|goals2=|stadium=[[Kunshan Stadium]], [[Kunshan]]|attendance=168|referee=[[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/970071 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12649 Stats Report]}}

=== Final ===
Bu Vyetnam va O‘zbekiston jamoalari tarixda ilk bor, birinchi marta finalda to‘qnash keldi. Vyetnam jamoalari uchun bu ularning istalgan darajadagi [[OFK]] musoboqlariga finaliga ilk bor chiqishi edi.
{{Asosiy|2018 AFC U-23 Championship Final}}
{{Football box|date={{Start date|2018|1|27|df=y}}|time=16:00|team1={{fbu-rt|23|VIE}}|score=1-2|aet=yes|team2={{fbu|23|UZB}}|goals1=*[[Nguyễn Quang Hải (footballer, born 1997)|Nguyễn Quang Hải]] {{goal|41}}|goals2=*[[Rustam Ashurmatov|Ashurmatov]] {{goal|8}}
* [[Andrey Sidorov|Sidorov]] {{goal|120}}|stadium=[[Changzhou Olympic Sports Centre]], [[Changzhou]]|attendance=6,200|referee=[[Ahmed Al-Kaf]] ([[Oman Football Association|Oman]])|report=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2017/970070 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/12650 Stats Report]}}&lt;div class=&quot;footballbox&quot;&gt;&lt;div class=&quot;fleft&quot;&gt;&lt;div class=&quot;fdate&quot;&gt;&lt;time&gt;27&amp;nbsp;Yanvar&amp;nbsp;2018&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;&amp;nbsp;(&lt;span class=&quot;bday dtstart published updated&quot;&gt;2018-01-27&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/time&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;ftime&quot;&gt; &lt;time&gt;16:00&lt;/time&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
{| class=&quot;fevent&quot;
! class=&quot;fhome&quot; | &lt;span&gt;[[Vietnam national under-23 football team|Vetnam]]&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;&amp;nbsp;[[File:Flag_of_Vietnam.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/img&gt;
! class=&quot;fscore&quot; | 1-2 ([[Overtime (sports)#Association football|et]])
! class=&quot;faway&quot; | &lt;span&gt;&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_Uzbekistan.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/img&gt;&lt;span&gt;&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;[[Uzbekistan national under-23 football team|Oʻzbekiston]]&lt;/span&gt;
|- class=&quot;fgoals&quot;
| class=&quot;fhgoal&quot; |
|}
&lt;/div&gt;

== Gʻoliblar ==
{{Gʻolib jamoa|2018 AFC U-23 Championship|UZB|[[Uzbekistan national under-23 football team|Uzbekistan]]|First}}

== Mukofotlar ==
Turnir yakunida quyidagi sovrinlar topshirildi:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;
!Eng yaxshi gol muallifi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/almoez-ali-lands-top-scorer-award|sarlavha=Almoez Ali lands Top Scorer award|nashriyot=AFC|sana=27 January 2018}}&lt;/ref&gt;
! Eng qimmat futbolchi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/xamrobekov-dedicates-award-to-squad-fans|sarlavha=Xamrobekov dedicates award to squad, fans|nashriyot=AFC|sana=27 January 2018}}&lt;/ref&gt;
! Fair Play mukofoti &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=EZVzp2K2uio|sarlavha=[Football] Lễ Trao Giải U23 VN - Uzbekistan, AFC U23 Championship|nashriyot=Youtube|sana=27 January 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|QAT}} [[Almoez Ali]]
|{{Flagicon|UZB}} [[Odiljon Hamrobekov]]
|{{Fbu|23|VIE}}
|}

== Statistika ==

=== Gol mualliflari ===
{{Goalscorers|goals=82|matches=32
|6 goals=

*{{fbuicon|23|QAT}} [[Almoez Ali]]

|5 goals=

*{{fbuicon|23|VIE}} [[Nguyễn Quang Hải (footballer, born 1997)|Nguyễn Quang Hải]]

|3 goals=

*{{fbuicon|23|PLE}} [[Oday Dabbagh]]
* {{fbuicon|23|QAT}} [[Akram Afif]]
* {{fbuicon|23|KOR}} [[Lee Keun-ho (footballer, born 1996)|Lee Keun-ho]]
* {{fbuicon|23|UZB}} [[Jasurbek Yaxshiboyev]]

|2 goals=

*{{fbuicon|23|AUS}} [[George Blackwood]]
* {{fbuicon|23|IRQ}} [[Ayman Hussein]]
* {{fbuicon|23|IRQ}} [[Alaa Ali Mhawi]]
* {{fbuicon|23|JPN}} [[Ko Itakura]]
* {{fbuicon|23|JOR}} [[Baha' Faisal]]
* {{fbuicon|23|MAS}} [[Safawi Rasid]]
* {{fbuicon|23|PLE}} [[Mohamed Darwish]]
* {{fbuicon|23|KOR}} [[Han Seung-gyu]]

|1 goal=

*{{fbuicon|23|AUS}} [[Trent Buhagiar]]
* {{fbuicon|23|AUS}} [[Nick Cowburn]]
* {{fbuicon|23|AUS}} [[Bruce Kamau]]
* {{fbuicon|23|CHN}} [[Li Xiaoming]]
* {{fbuicon|23|CHN}} [[Wei Shihao]]
* {{fbuicon|23|CHN}} [[Yang Liyu]]
* {{fbuicon|23|CHN}} [[Yao Junsheng]]
* {{fbuicon|23|IRQ}} [[Hussein Ali Al-Saedi]]
* {{fbuicon|23|IRQ}} [[Amjad Attwan]]
* {{fbuicon|23|IRQ}} Mohammed Jaffal
* {{fbuicon|23|IRQ}} [[Bashar Resan]]
* {{fbuicon|23|JPN}} [[Koji Miyoshi]]
* {{fbuicon|23|JPN}} [[Takahiro Yanagi]]
* {{fbuicon|23|JOR}} [[Ward Al-Barri]]
* {{fbuicon|23|MAS}} [[Danial Amier Norhisham]]
* {{fbuicon|23|MAS}} [[Thanabalan Nadarajah]]
* {{fbuicon|23|PRK}} [[Kim Yu-song]]
* {{fbuicon|23|PRK}} [[Ri Hun]]
* {{fbuicon|23|PLE}} [[Mohanad Fannoun]]
* {{fbuicon|23|PLE}} [[Shehab Qumbor]]
* {{fbuicon|23|PLE}} [[Mahmoud Yousef]]
* {{fbuicon|23|QAT}} [[Hashim Ali Abdullatif|Hashim Ali]]
* {{fbuicon|23|KSA}} [[Abdulelah Al-Amri]]
* {{fbuicon|23|KSA}} [[Rakan Al-Anaze]]
* {{fbuicon|23|KOR}} [[Cho Jae-wan]]
* {{fbuicon|23|KOR}} [[Cho Young-wook]]
* {{fbuicon|23|KOR}} [[Hwang Hyun-soo]]
* {{fbuicon|23|THA}} [[Chenrop Samphaodi]]
* {{fbuicon|23|UZB}} [[Xojiakbar Alijonov]]
* {{fbuicon|23|UZB}} [[Rustam Ashurmatov]]
* {{fbuicon|23|UZB}} [[Aziz Gʻaniyev]]
* {{fbuicon|23|UZB}} [[Dostonbek Hamdamov]]
* {{fbuicon|23|UZB}} [[Akramjon Komilov]]
* {{fbuicon|23|UZB}} [[Javohir Siddiqov]]
* {{fbuicon|23|UZB}} [[Andrey Sidorov]]
* {{fbuicon|23|UZB}} [[Dostonbek Tursunov]]
* {{fbuicon|23|UZB}} [[Zabihillo Oʻrinboyev]]
* {{fbuicon|23|VIE}} [[Hà Đức Chinh]]
* {{fbuicon|23|VIE}} [[Nguyễn Công Phượng]]
* {{fbuicon|23|VIE}} [[Phan Văn Đức]]

|1 own goal=

*{{fbuicon|23|AUS}} [[Thomas Deng]] (against Syria)
* {{fbuicon|23|PRK}} [[Kang Ju-hyok]] (against Japan)
* {{fbuicon|23|PLE}} [[Mohammed Rashid]] (against North Korea)}}

=== Turnir jamoalari reytingi ===
{{Small|As per statistical convention in football, matches decided in [[Overtime (sports)#Association football|extra time]] are counted as wins and losses, while matches decided by [[penalty shoot-out (association football)|penalty shoot-outs]] are counted as draws.}}

== Eshittirish huquqlari ==

* {{Bayroq|Arab League}}: [[beIN Sports (MENA)]], [[Alkaas Sports Channels]]
* {{Bayroq|Australia}}: [[Fox Sports (Avstraliya)|Fox Sports Australia]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=FOX SPORTS to broadcast Australian U23 matches LIVE &amp; EXCLUSIVE|url=https://www.a-league.com.au/news/fox-sports-broadcast-australian-u23-matches-live-exclusive|til=en}}&lt;/ref&gt;
* {{Bayroq|China}}: [[Xitoy markaziy televideniyasi|CCTV]],&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://sports.cctv.com/epg/?channel=CCTV5&amp;date=20180121|sarlavha=CCTV-5 Schedule|nashriyot=[[China Central Television|CCTV]]|qaralgan sana=2018-01-21|til=zh}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://sports.cctv.com/epg/?channel=CCTV%E4%BD%93%E8%82%B2%E8%B5%9B%E4%BA%8B&amp;date=20180121|sarlavha=CCTV-5&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; Schedule|nashriyot=[[China Central Television|CCTV]]|qaralgan sana=2018-01-21|til=zh}}&lt;/ref&gt; [[PPTV]],&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://zhibo.pptv.com/list/sports_program/index.html|sarlavha=PP Sport Schedule|nashriyot=[[PPTV]]|qaralgan sana=2018-01-21|til=zh}}&lt;/ref&gt; [[Guangdong televideniyesi|Guangdong Sports]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://epg.gdtv.cn/?c=3&amp;d=2018-01-15|sarlavha=Guangdong Sports Schedule|nashriyot=[[Guangdong Television|GDTV]]|qaralgan sana=2018-01-21|til=zh}}&lt;/ref&gt;
* {{Bayroq|ASEAN}}: [[Fox Sports Asia]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://tv.foxsportsasia.com/?_ga=2.108752001.224794314.1516547401-1772518135.1516162836|sarlavha=The Official TV Listings for FOX Sports, FOX Sports 2, FOX Sports 3|nashriyot=Fox Sports|qaralgan sana=2018-01-21|arxivsana=2020-09-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200910142328/https://tv.foxsportsasia.com/?_ga=2.108752001.224794314.1516547401-1772518135.1516162836}}&lt;/ref&gt;
* {{Bayroq|South Korea}}: [[JTBC3 Fox Sports]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://jtbc3foxsports.joins.com/program/program.html|sarlavha=JTBC3 Fox Sports Programs|nashriyot=[[JTBC3 Fox Sports]]|qaralgan sana=2018-01-21|til=ko}}&lt;/ref&gt;
* {{Bayroq|Vietnam}}: [[&quot;Vyetnam televideniyasi&quot;|VTV]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://vtv.vn/bong-da-trong-nuoc/lich-truc-tiep-vck-u23-chau-a-2018-tren-vtv-20171229145946967.htm|sarlavha=Lịch TRỰC TIẾP VCK U23 châu Á 2018 trên VTV|nashriyot=[[Vietnam Television|VTV]]|sana=2017-12-31|qaralgan sana=2018-01-26|til=vi}}&lt;/ref&gt; (shared by [[Fox Sports (Osiyo telekanali)|Fox Sports Asia]])

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/|AFC U-23 Championship}}, the-AFC.com
* [http://stats.the-afc.com/tournaments/202 AFC U-23 Championship 2018] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241206102327/https://stats.the-afc.com/tournaments/202 |date=2024-12-06 }}, stats.the-AFC.com
{{AFC U-23 Osiyo kubogi}}

[[Turkum:AFC U-23 Osiyo kubogi turnirlari]]
[[Turkum:AFC U-23 Osiyo chempionati 2018]]</text>
      <sha1>jqqbtfyzh1g2d6d269nb38angvdkvge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afgʻoniston iqtisodiyoti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>920174</id>
    <revision>
      <id>6156062</id>
      <parentid>5956928</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:40:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98446" sha1="a8huabz4jzlgxef3ytj2aob44wxceac" xml:space="preserve">{{Iqtisodiyot bilgiqutisi|country=Afgʻoniston|currency=[[Afgʻoni]] (AFN)|year=21-dekabr — 20-dekabr|organs=[[Jahon savdo tashkiloti|JST]], [[Shanxay hamkorlik tashkiloti|ShHT]] (kuzatuvchi), [[Janubiy Osiyo mintaqaviy hamkorlik assotsiatsiyasi|SAARC]] va [[Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti|IHT]]|image=File:Kabul, Afghanistan view.jpg|image_size=310px|caption=[[Kobul]] — Afgʻonistonning iqtisodiy poytaxti|group={{plainlist|
*[[Rivojlanayotgan mamlakat|Rivojlanayotgan davlat]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&amp;sg=All+countries+%2f+Emerging+market+and+developing+economies |title=World Economic Outlook Database, April 2019 |publisher=International Monetary Fund |website=IMF.org |access-date=29 September 2019}}&lt;/ref&gt;
* Kam daromadli iqtisodiyot&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-and-lending-groups |title=World Bank Country and Lending Groups |publisher=World Bank |website=datahelpdesk.worldbank.org |access-date=29 September 2019}}&lt;/ref&gt;}}
* [[Eng kam rivojlangan davlatlar|Eng kam rivojlangan davlat]]|population={{increase}} 39,767,414 (2021)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=AF&amp;name_desc=false |title=Population, total |publisher=World Bank |website=data.worldbank.org |access-date=30 August 2019 |arxivsana=2020-07-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200731072910/https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=AF&amp;name_desc=false }}&lt;/ref&gt;|gdp={{plainlist|
*{{decrease}} $19.81 milliard (nominal, 2021 tax.)&lt;ref name=&quot;IMFWEOAF&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=39&amp;pr.y=11&amp;sy=2017&amp;ey=2021&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=512&amp;s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC%2CPCPIPCH&amp;grp=0&amp;a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=International Monetary Fund |website=IMF.org |access-date=3 November 2019}}&lt;/ref&gt;
* {{increase}} $78.88 milliard ([[Xarid qobiliyati pariteti|XQP]], 2019 tax.)&lt;ref name=&quot;IMFWEOAF&quot;/&gt;}}|gdp rank={{plainlist|
*[[YIM (nominal) ga koʻra davlatlar roʻyxati|113-oʻrin (nominal, 2019)]]
*[[YIM (XQP) ga koʻra mamlakatlar roʻyxati|96-oʻrin (XQP, 2019)]]}}|growth={{plainlist|
*1.8%&amp;nbsp;(2018) 2.9%&amp;nbsp;(2019)
*−5.5%&amp;nbsp;(2020) 1.0%&amp;nbsp;(2021)&lt;ref&gt;{{cite web |title=Global Economic Prospects, June 2020 |page=98 |url=https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/33748 |website=openknowledge.worldbank.org |publisher=World Bank |access-date=24 June 2020}}&lt;/ref&gt;}}|per capita={{plainlist|
*{{decrease}} $508.8 (nominal, 2021 tax.)&lt;ref name=&quot;IMFWEOAF&quot;/&gt;
* {{increase}} $2,087 (XQP, 2021 tax.)&lt;ref name=&quot;IMFWEOAF&quot;/&gt;}}|per capita rank={{plainlist|
*[[Aholi jon boshiga YIM (nominal) ga koʻra davlatlar roʻyxati|177-oʻrin (nominal, 2019)]]
*[[Aholi jon boshiga YIM (XQP) ga koʻra davlatlar roʻyxati|169-oʻrin (XQP, 2018)]]}}|sectors={{plainlist|
*[[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|qishloq xoʻjaligi]]: 23%
*[[Iqtisodiyotning ikkinchi sektori|sanoat]]: 21.1%
*[[Iqtisodiyotning uchinchi sektori|xizmat koʻrsatish]]: 55.9% 
*(2016 tax.)&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;/&gt;
*eslatma: maʼlumotlar afyunni oʻz ichiga olmaydi}}|inflation=4.5% (2020 tax.)&lt;ref name=&quot;IMFWEOAF&quot;/&gt;|poverty={{plainlist|
*54.5% (2016, [[Jahon banki]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.NAHC?locations=AF |title=Poverty headcount ratio at national poverty lines (% of population) |publisher=World Bank|website=data.worldbank.org |access-date=11 February 2019}}&lt;/ref&gt;
* Nomaʼlum % kuniga $1.90 dan kam&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.DDAY?locations=AF&amp;most_recent_value_desc=true |title=Poverty headcount ratio at 15.90 a day (2011 PPP) (% of population) - Afghanistan |publisher=World Bank |website=data.worldbank.org |access-date=3 November 2019}}&lt;/ref&gt;}}|gini=|hdi={{plainlist|
*{{decrease}} 0.478 {{color|red|past}} (2021)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/indicators/137506 |title=Human Development Index (HDI) |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |website=hdr.undp.org |access-date=22 November 2022}}&lt;/ref&gt; ([[Inson kamoloti indeksi|180-oʻrin]])
* Nomaʼlum [[Tengsizlik boʻyicha tuzatilgan Inson taraqqiyoti indeksi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati|IHDI]] (2021)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/content/table-3-inequality-adjusted-human-development-index-ihdi |title=Inequality-adjusted Human Development Index (IHDI) |publisher=HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme |website=hdr.undp.org |access-date=22 November 2022 |archive-date=12 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201212055527/http://hdr.undp.org/en/content/table-3-inequality-adjusted-human-development-index-ihdi |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;}}|labor={{plainlist|
*{{increase}} 14,450,224 (2019)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SL.TLF.TOTL.IN?locations=AF |title=Labor force, total - Afghanistan |publisher=World Bank |website=data.worldbank.org |access-date=3 November 2019}}&lt;/ref&gt;
* 42.0% bandlik darajasi (2017)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SL.EMP.TOTL.SP.NE.ZS?locations=AF&amp;name_desc=false |title=Employment to population ratio, 15+, total (%) (national estimate) |publisher=World Bank |website=data.worldbank.org |access-date=30 August 2019 |arxivsana=2023-02-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230208083859/https://data.worldbank.org/indicator/SL.EMP.TOTL.SP.NE.ZS?locations=AF&amp;name_desc=false }}&lt;/ref&gt;}}|occupations={{plainlist|
*[[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|qishloq xoʻjaligi]]: 44.3%
*[[Iqtisodiyotning ikkinchi sektori|sanoat]]:18.1%
*[[Iqtisodiyotning uchinchi sektori|xizmat koʻrsatish]]: 37.6% 
*(2017)&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;/&gt;}}|unemployment={{increaseNegative}} 23.9% (2017 tax.)&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;/&gt;|edbr={{decrease}} [[Biznes yuritish qulayligi indeksi|173-oʻrin (oʻrtachadan past, 2020)]]&lt;ref name=&quot;World Bank and International Financial Corporation&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/afghanistan |title=Ease of Doing Business in Afghanistan |publisher=Doingbusiness.org |access-date=2017-01-25 }}&lt;/ref&gt;|industries=kichik hajmda [[toʻqimachilik]] sanoati, [[sovun]], [[mebel]], [[poyabzal]]lar, [[oʻgʻit]], [[kiyim-kechak]], [[oziq-ovqat]]lar, [[alkogolsiz ichimlik]]lar, [[mineral suv]], [[sement]]; [[Afg'on gilami|qoʻlda toʻqilgan gilamlar]]; [[tabiiy gaz]], [[koʻmir]], [[mis]]|exports={{plainlist|
*{{increase}} $1.8 milliard (2022)&lt;ref name=&quot;TOLO-180660&quot;/&gt;
* Eslatma: noqonuniy eksport yoki reeksportni oʻz ichiga olmaydi}}|export-goods=[[meva]]lar, [[yongʻoq]]lar, [[Afg'on gilami|Afgʻon gilami]], [[jun]], [[paxta]], [[teri]], [[qimmatbaho tosh]] va [[dorivor giyohlar]]&lt;ref name=&quot;OEC - Afghanistan&quot;&gt;{{cite web |url=https://oec.world/en/profile/country/afg |title=Afghanistan |publisher=The Observatory of Economic Complexity |year=2019 |access-date=2021-03-18}}&lt;/ref&gt;|export-partners={{plainlist|
*{{flag|Birlashgan Arab Amirliklari}} 44.8%
* {{flag|Pokiston}} 24.3%
* {{flag|Hindiston}} 21.6%
* {{flag|AQSh}} 1.59%
* {{flag|Xitoy}} 1.3%
* {{flag|Turkiya}} 1.05%
* {{flag|Germaniya}} 0.99%
* {{flag|Daniya}} 0.69%
* {{flag|Saudiya Arabistoni}} 0.57%
* {{flag|Iordaniya}} 0.42% (2019)&lt;ref name=&quot;OEC&quot;/&gt;}}|imports={{increase}} $6.98 milliard (2020)&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;/&gt;|import-goods=[[mashinalar]] va boshqa [[kapital tovarlar]], [[oziq-ovqat]], [[toʻqimachilik]] va [[neft]] mahsulotlari|import-partners={{plainlist|
*{{flag|Eron}} 23.4%
* {{flag|Pokiston}} 17.1%
* {{flag|Hindiston}} 12.9%
* {{flag|Xitoy}} 8.68%
* {{flag|AQSh}} 8.61%
* {{flag|Oʻzbekiston}} 6.58%
* {{flag|Qozogʻiston}} 5.77%
* {{flag|Turkiya}} 2.55%
* {{flag|Rossiya}} 1.69%
* {{flag|Malayziya}} 1.59% (2019)&lt;ref name=&quot;OEC&quot;&gt;{{cite web |title=Foreign trade partners of Afghanistan |url=https://oec.world/en/visualize/tree_map/hs92/import/afg/show/all/2019/ |publisher=[[The Observatory of Economic Complexity]] |access-date=20 June 2021}}&lt;/ref&gt;}}|current account={{decrease}} $1.014 milliard (2017 tax.)&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;/&gt;|gross external debt=$1.4 milliard (2022)&lt;ref name=&quot;TOLOnews-business-179626&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gross external debt&quot;/&gt;|debt={{decreasePositive}} YaIMning 7% i (2017)&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;/&gt;|revenue=2.276 milliard (2017)&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;/&gt;|expenses=5.328 billion (2017)&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;/&gt;|balance=−15.1% (YaIMning) (2017)&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;/&gt;|reserves=$9.6 billion (Frozen by the U. S.)(2021)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tolonews.com/business/central-bank-reports-increase-foreign-exchange-reserves|title=Central Bank Reports Increase In Foreign Exchange Reserves|publisher=TOLOnews|date=30 March 2019|access-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330215539/https://www.tolonews.com/business/central-bank-reports-increase-foreign-exchange-reserves|archive-date=30 March 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;|cianame=afghanistan|spelling=US}}
'''Afg‘oniston iqtisodiyoti''' [[xarid qobiliyati pariteti]]ga (XQP) asoslangan [[yalpi ichki mahsulot]] (YaIM) hajmi bo‘yicha [[Dunyo mamlakatlarining YaIM (XQP)|dunyoda 103-o‘rinda]] turadi. Taxminan 40 million [[Afgʻoniston demografiyasi|aholiga]] ega [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning]] YaIM (XQP) miqdori taxminan 77 milliard dollarni tashkil etadi, ayirboshlash kursi 20 milliard dollar (2020) va aholi jon boshiga YaIM (XQP) taxminan 2000 dollarni tashkil qiladi&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Afghanistan|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/|ish=The World Factbook|nashriyot=Central Intelligence Agency|qaralgan sana=2020-10-11|arxivsana=2021-01-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210104184342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://data.worldbank.org/country/afghanistan|sarlavha=Afghanistan|nashriyot=The World Bank|qaralgan sana=2022-08-09}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatning umumiy [[Tashqi qarz|tashqi qarzi]] 2022-yil holatiga koʻra 0 ga teng&lt;ref name=&quot;TOLOnews-business-179626&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 30, 2022 |title=Afghanistan 56.4B in Debt to Foreign Countries, Organizations |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-179626 |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gross external debt&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 31, 2022 |title=Afghanistan Faces 57.4 Billion in Foreign Debt amid Economic Downturn |work=Khaama Press |url=https://www.khaama.com/afghanistan-faces-1-4-billion-in-foreign-debt-amid-economic-downturn/ |access-date=2022-08-31}}&lt;/ref&gt;. Afgʻoniston iqtisodiyoti chet elliklarning kirib kelishi, milliy infratuzilmaning yaxshilanishi, qoʻshni va koʻproq mintaqaviy davlatlar bilan savdo aloqalarining oʻrnatilishi, [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi]] va togʻ-kon sanoatining kengayishi hisobiga yaxshilanishda davom etmoqda&lt;ref name=&quot;TOLO-180913&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=25 November 2022 |title=Officials: 25% of 1st Phase of Qosh Tepa Canal Construction Completed |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-180913 |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 1, 2021 |title=Economic Impact of 20-Year Intl Presence in Afghanistan |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-174467 |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;.

Afgʻoniston [[NATO|NATOga]] qoʻshilgach, boshqa mamlakatlarning unga siyosiy ishonchi kuchaydi va shu sababli chet elliklar hamda xalqaro hamjamiyat tomonidan kelgan milliardlab dollarlik yordamlar hajmi ham oʻsdi&lt;ref name=&quot;PAN5&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=October 19, 2007 |title=Afghanistan receives $3.3b remittances from expats |publisher=Pajhwok Afghan News |url=http://www.pajhwok.com/en/2007/10/19/afghanistan-receives-33b-remittances-expats |url-status=dead |access-date=2012-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200203052722/https://www.pajhwok.com/en/2007/10/19/afghanistan-receives-33b-remittances-expats |archive-date=February 3, 2020}}&lt;/ref&gt;. Hozirda Afgʻoniston 5 milliard dollarga yaqin mahsulot import qiladi va 1,8 milliard dollardan ortiq qonuniy mahsulotlarni (asosan yangi va [[Quritilgan mevalar|quritilgan mevalarni)]] eksport qiladi&lt;ref name=&quot;TOLO-180660&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=8 November 2022 |title=Afghanistan Exported 61.8 Billion in Goods in Past 7 Months |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-180660 |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;. Kelgusi yilda mamlakatning yillik eksporti 2 milliard dollarga yetishi taxmin qilinmoqda&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TOLO-180913&quot;&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=5 November 2022 |title=Beradar Called Kamal Khan Dam a National Vital Project |work=Bakhtar News Agency |url=https://bakhtarnews.af/en/beradar-called-kamal-khan-dam-a-national-vital-project/ |access-date=2022-12-04 |archive-date=2022-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204223326/https://bakhtarnews.af/en/beradar-called-kamal-khan-dam-a-national-vital-project/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

Bir trillion dollardan ortiq qiymatga baholanuvchi qazib olinmagan foydali qazilma konlariga ega boʻlishiga qaramay, Afgʻoniston dunyodagi [[Eng kam rivojlangan davlatlar|eng kam rivojlangan mamlakatlardan]] biri boʻlib qolmoqda. Mamlakatda ishsizlik darajasi 23% dan ortiq&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;&gt;&lt;/ref&gt; va aholisining qariyb yarmi [[Qashshoqlik chegarasi|qashshoqlik chegarasidan]] pastda yashaydi&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theglobaleconomy.com/Afghanistan/Unemployment_rate/|sarlavha=Afghanistan Unemployment rate - data, chart|ish=TheGlobalEconomy.com|til=en|qaralgan sana=2019-09-21}}&lt;/ref&gt;. Bularning barchasi ortida turgan asosiy omil Afgʻonistonda davom etayotgan urush boʻlib, bu nafaqat yirik xorijiy sarmoyadorlarning investitsiyasini va yordamlarni yetkazib berishni toʻxtatibgina qolmay, balki butun aholi salomatligiga ham taʼsir qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 26, 2022 |title=200,000 Afghans Face Moderate to Severe Malnutrition in Past Month |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/health-179558 |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;. Afgʻoniston iqtisodiyotini yaxshilash uchun uzoq vaqtdan beri chet el investitsiyasini qidirib keladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 25, 2022 |title=Ministry Puts Up 8 Mines for Tender, Says '200' Investors Interested |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-179556 |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;. NATO Afgʻonistondan chiqib ketganidan soʻng, Qoʻshma Shtatlardagi Biden maʼmuriyati Afgʻonistonning 9,5 milliard dollarlik aktivlarini musodara qilishga qaror qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=July 26, 2022 |title=The US and Taliban are negotiating the release of part of the $9.5 billion in frozen Afghan government assets, report says |work=Business Insider |url=https://www.businessinsider.com/us-taliban-negotiating-afghan-government-reserves-billions-report-2022-7 |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 18, 2021 |title=US freezes Afghan central bank's assets of $9.5bn |work=Al Jazeera |url=https://www.aljazeera.com/economy/2021/8/18/us-freezes-afghan-central-banks-assets-of-9-5bn |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 17, 2021 |title=U.S. Freezes Nearly $9.5 Billion Afghanistan Central Bank Assets |work=Bloomberg News |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-08-17/u-s-freezes-nearly-9-5-billion-afghanistan-central-bank-assets |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;.

Afgʻonistonning milliy valyutasi [[Afgʻoni|afgʻoni]] (AFN) boʻlib, uning kursi [[AQSh dollari|1 AQSh dollariga]] 88 afgʻonini tashkil qiladi&lt;ref name=&quot;1 USD To AFN&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/advisor/money-transfer/currency-converter/usd-afn/|sana=December 4, 2022|sarlavha=1 USD To AFN - Convert United States Dollar To Afghan Afghani|ish=Forbes|qaralgan sana=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;. Afgʻonistonning markaziy banki Da Afgʻoniston bankidir. Mamlakatda bir qator mahalliy banklar, jumladan Afgʻoniston xalqaro banki, Azizi Bank, New Kabul Bank va Pashtany Bank faoliyat yuritadi. Afgʻonistonda xorijiy valyutalardan foydalanish rasman taqiqlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Taliban bans the use of foreign currency across Afghanistan|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/11/2/taliban-bans-use-of-foreign-currency-across-afghanistan|ish=Al Jazeera|nashriyot=Al Jazeera|qaralgan sana=3 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Taliban forbid use of US dollar, other foreign currency|url=https://thehill.com/policy/international/579669-taliban-forbid-use-of-us-dollar-other-foreign-currency|ish=The Hill|sana=2 November 2021|qaralgan sana=3 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Taliban bar Afghans from using foreign currency as economy spirals |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/2021/11/02/taliban-ban-foreign-currency-afghanistan/ |access-date=3 November 2021}}&lt;/ref&gt;. [[Kriptovalyuta|Kriptovalyutadan]] foydalanish ham hukumat tomonidan taqiqlangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 27, 2022 |title=Over a dozen cryptocurrency dealers detained |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2022/08/27/over-a-dozen-cryptocurrency-dealers-detained/ |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;.

== Iqtisodiy tarixi ==
Afgʻonistonda [[amir]] [[Abdurahmon|Abdurahmonxon]] (1880—1901) va uning oʻgʻli [[Habibullo|Habibulloxon]] (1901—1919) hukmronlik qilganda savdo-sotiqning katta qismi hukumat nazoratida edi. Bu monarxlar davlat hokimiyati hamda harbiy salohiyatini oshirishga intilgan, shuning uchun davlat monopoliyalarida tovarlarni sotish hamda yuqori soliqlarni oʻrnatish orqali pul yigʻishga harakat qilgan. Bu oʻsha davrda Afgʻonistonning uzoq muddatli rivojlanishini sekinlashtirdi. Gʻarb texnologiyalari va ishlab chiqarish usullari afgʻon hukmdori buyrugʻi bilan joriy etildi, lekin umuman olganda, bu tadbir ham faqat oʻsib borayotgan armiyaning moddiy-texnik talablariga muvofiq holda joriy etilgan. Qurol va boshqa harbiy materiallar ishlab chiqarishga alohida eʼtibor qaratilgan. Bu jarayon afg‘on podshohlari tomonidan Kobulga taklif qilingan oz sonli xorijiy mutaxassislar qo‘lida edi&lt;ref name=&quot;Helmand's Golden Age&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/news/special/2014/newsspec_8529/index.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140807181032/https://www.bbc.co.uk/news/special/2014/newsspec_8529/index.html|arxivsana=7 August 2014|sarlavha=Helmand's Golden Age|ish=BBC News|qaralgan sana=2020-10-09}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari holatlarda, o‘sha davrda afg‘on bo‘lmaganlar, xususan, g‘arbliklarning Afg‘onistonda yirik korxonalar qurishlari mumkin emas edi&lt;ref&gt;Asian Affairs Journal, [http://www.bijanomrani.com/?p=Making_money_%20in_%20Afghanistan Making Money in Afghanistan: The First Western Entrepreneurs 1880-1919] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171113221451/http://www.bijanomrani.com/?p=Making_money_%20in_%20Afghanistan |date=2017-11-13 }}, Vol 3, 2012.&lt;/ref&gt;.

Mustaqillikdan keyingi davrda Da Afgʻoniston banki [[paxta]] yetishtirishni kuchli moliyalashtirdi; bir vaqtlar mamlakatning [[Qunduz viloyati|Qunduz viloyatidagi]] Spinzar Cotton kompaniyasi dunyodagi eng yirik paxta yetkazib beruvchilardan biri boʻlib, paxtaning asosiy qismi [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqiga]] eksport qilinar edi. Afgʻonistondagi mevalar asosan Britaniya nazoratidagi Hindistonga eksport qilingan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Castillo|first=Graciana del|url=https://books.google.com/books?id=iBVwAwAAQBAJ&amp;pg=PT75|title=Guilty Party: the International Community in Afghanistan: With 2016 Epilogue|date=2014-04-02|publisher=Xlibris Corporation|isbn=978-1-4931-8570-2|language=en}}&lt;/ref&gt;.

Zamonaviy davrda Afgʻoniston iqtisodiyotini rivojlantirishning birinchi koʻzga koʻringan rejasi 1952-yilgi Helmand Valley Authority loyihasi boʻlib, u [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] Tennessee Valley Authority loyihasining namunasi edi va mamlakatda asosiy iqtisodiy ahamiyatga ega boʻlishi kutilgan edi&lt;ref name=&quot;tudor&quot;&gt;[https://archive.today/20121129092011/http://184.73.243.18:8080/xmlui/handle/123456789/1803?show=full Report on Development of Helmand Valley, Afghanistan, 1956], Tudor Engineering Company&lt;/ref&gt;. 1950-yillarda Afgʻonistonda ishlagan amerikalik pudratchi Glenn Foster afgʻon xalqi haqida shunday degan:
{{Quote|Ularning ratsionida koʻp taom boʻlmasligi mumkin, lekin mamlakatda deyarli ochlikni koʻrmaysiz va tilanchilar kamdan-kam uchraydi. Garchi odamlar koʻp boʻlsa ham, mamlakat ularning barchasini boqishga qodir&lt;ref name=&quot;Helmand's Golden Age&quot;/&gt;.}}
Afgʻoniston 1979-yilgi [[Afgʻon urushi (1979—1989)|Sovet istilosi]] paytida ogʻir iqtisodiy qiyinchiliklarga duch keldi va undan keyingi [[Afgʻonistondagi fuqarolar urushi|fuqarolar urushi]] mamlakatning cheklangan infratuzilmasining koʻp qismini vayron qildi hamda iqtisodiy faoliyatning normal shakllarini buzdi. Oxir-oqibat, Afgʻoniston anʼanaviy iqtisodiyotdan [[Buyruqbozlik usuli|markazlashtirilgan rejalashtirilgan iqtisodiyotga]] oʻtdi va 2002-yilgacha bu yoʻl [[Bozor iqtisodiyoti|erkin bozor iqtisodiyotiga]] almashtirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.unodc.org/pdf/publications/afg_opium_economy_www.pdf|sarlavha=The Opium Economy in Afghanistan: An International Problem|ish=United Nations Office on Drugs and Crime|muallif=|sana=2003|arxivurl=https://web.archive.org/web/20031219034801/http://www.unodc.org/pdf/publications/afg_opium_economy_www.pdf|arxivsana=2003-12-19}}&lt;/ref&gt;. Yalpi ichki mahsulot 1980-yillardan beri savdo va transport tizimining notekis rivojlanishi, shuningdek, ishchi kuchi va kapitalning yoʻqolishi tufayli sezilarli darajada kamaydi. Ichki nizolarning davom etishi mamlakatni qayta tiklash yoki xalqaro hamjamiyatning Afgʻonistonga yordam taqdim etishi boʻyicha ichki harakatlariga jiddiy toʻsqinlik qildi.

[[Xalqaro valyuta jamgʻarmasi|Xalqaro valyuta jamgʻarmasi]] maʼlumotlariga koʻra, Afgʻoniston iqtisodiyoti 2004-yilning mart oyida yakunlangan [[Byudjet yili|moliyaviy yilda]] 20 foizga oʻsgan, keyingi 12 oy ichida 30 foizga oʻsgan. Oʻsish, asosan, xalqaro yordam va [[Qurgʻoqchilik|qurgʻoqchilikning]] tugashi bilan bogʻliq boʻlgan. 2002-yildan 2021-yilgacha Afgʻonistonga milliardlab dollar xalqaro yordam kirdi, biroq uning katta qismi harbiy yordam edi. 2003-moliya yilida 4 milliard AQSh dollarini tashkil etgan YaIM XVJ tomonidan afyun ishlab chiqarishdan tushgan tushumni qoʻshgandan keyin qayta hisoblab chiqilganda 6,1 milliard dollarga yetgan. 2010-yilda mamlakatda bitiruvchilarning oʻrtacha ish haqi bir kishi-soat uchun 0,56 dollarni tashkil etdi. Afgʻonistonni 2026-yilga kelib [[Bugʻdoy|bug‘doy]], [[guruch]], [[parrandachilik]] va [[sut mahsulotlari]] yetishtirish bilan o‘zini o‘zi taʼminlashi kutilmoqda&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=March 22, 2021 |title=Self-sufficiency in wheat, dairy, rice in 4 years: Ahadi |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2021/03/22/self-sufficiency-in-wheat-dairy-rice-in-4-years-ahadi/ |access-date=2021-03-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TOLO-180913&quot;&gt;&lt;/ref&gt;.

Yaqinda Tolibon hukumatining qayta tiklanishi Afgʻonistonga xalqaro taraqqiyot yordamini vaqtincha toʻxtatib qoʻyilishiga olib keldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 30, 2022 |title=UN Aid Chief Pushes for Restart of Afghanistan Development Aid |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/index.php/afghanistan-179617 |access-date=2022-08-31}}&lt;/ref&gt;. [[Jahon banki]] va [[Xalqaro valyuta jamgʻarmasi|Xalqaro valyuta jamgʻarmasi]] ham oʻsha davrda toʻlovlarni toʻxtatdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=25 October 2021 |title='Countdown to catastrophe': half of Afghans face hunger this winter – UN |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/global-development/2021/oct/25/countdown-to-catastrophe-half-of-afghans-face-hunger-this-winter-un}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=28 October 2021 |title=China urges World Bank, IMF to help Afghanistan |work=News24 |url=https://www.news24.com/news24/world/news/china-urges-world-bank-imf-to-help-afghanistan-20211028}}&lt;/ref&gt;. Shu munosabat bilan Tolibonning bosh rahbari [[Haybatulloh Oxundzoda]] shunday dedi: „Qachonki, Afgʻoniston xalqi birgalikda ishlasa va chet el yordamiga tayanmasa, mamlakat iqtisodiyoti qayta quriladi“&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=December 1, 2022 |title=Kabul hosts major domestic and international expo |publisher=Ariana Television Network |url=https://www.ariananews.af/kabul-hosts-major-domestic-and-international-expo/ |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;. Biden maʼmuriyati Afgʻoniston markaziy bankiga tegishli 9 milliard dollarga yaqin aktivlarni muzlatib qoʻydi, natijada Tolibon moddiy tomondan toʻsqinlikka uchradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20 October 2021 |title=Taliban blames U.S. as 1 million Afghan kids face death by starvation |work=CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/afghanistan-taliban-blames-us-as-1-million-kids-face-starvation/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=10 November 2021 |title=Afghanistan's hunger crisis is a problem the U.S. can fix |work=MSNBC |url=https://www.msnbc.com/opinion/afghanistan-s-hunger-crisis-problem-u-s-can-fix-n1283618}}&lt;/ref&gt;. Soʻnggi suv toshqini, zilzila va [[ocharchilik]] butun mamlakat boʻylab koʻplab afgʻonlar uchun yanada salbiy iqtisodiy vaziyatni yuzaga keltirdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=11 November 2021 |title=Afghanistan Facing Famine: UN, World Bank, US Should Adjust Sanctions, Economic Policies |work=Human Rights Watch |url=https://www.hrw.org/news/2021/11/11/afghanistan-facing-famine#}}&lt;/ref&gt;.

== Dehqonchilik va chorvachilik ==
Qishloq xoʻjaligi Afgʻonistonning eng muhim bandlik manbai boʻlib qolmoqda: Afgʻoniston aholisining 60–80 foizi shu sektorda ishlaydi, biroq sugʻorish tizimining yetarli darajada taraqqiy etmaganligi, qurgʻoqchilik, bozorga chiqish imkoniyati yoʻqligi va boshqa tuzilmaviy toʻsiqlar tufayli u YaIMning uchdan bir qismidan kamrogʻini tashkil qiladi. Aksariyat afg‘on dehqonlari asosan oʻzi uchun mahsulot yetishtiruvchi dehqonlardir.
[[Fayl:A_fruit_vendor_at_the_Kabul_International_AgFair-2009.jpg|left|thumb|200x200px| Kobuldagi qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasi, 2009-yil]]
[[Fayl:Afghan_pomegranate_processing.jpg|left|thumb|200x200px| Afgʻonistonning Osiyoda mashhur boʻlgan [[Anor|anorini]] (''anaar'') qayta ishlayotgan ishchilar]]
[[Fayl:Tunnelerziehung_Afghanistan_02.jpg|left|thumb|200x200px| Afgʻon [[Uzum|uzumlari]]]]
Afgʻonistonda 2018-yilda yetishtirilgan mahsulotlar:

* 3,6 million tonna [[Bugʻdoy|bugʻdoy]];
* 984 ming tonna [[uzum]] (dunyoda 18-oʻrinda);
* 615 ming tonna [[kartoshka]];
* 591 ming tonna [[sabzavot]];
* 381 ming tonna [[tarvuz]];
* 352 ming tonna [[guruch]];
* 329 ming tonna [[Poliz ekinlari|poliz mahsulotlari]];
* 217 ming tonna [[olma]];
* 150 ming tonna [[piyoz]];
* 106 ming tonna [[Makkajoʻxori|makkajoʻxori]];
* 56 ming tonna [[arpa]];
* 47 ming tonna [[shaftoli]];

Boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ham kamroq miqdorda yetishtiriladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC/|sarlavha=Afghanistan production in 2018, by FAO}}&lt;/ref&gt;.

Afgʻonistonda hozirda yiliga taxminan 1,5 million tonna yangi meva yetishtiriladi va bu koʻrsatkichni sezilarli darajada oshirish mumkin&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 February 2018 |title=Afghanistan Produces 1.5 Million Tons Of Fresh Fruit A Year |publisher=TOLOnews |url=https://www.tolonews.com/business/afghanistan-produces-15-million-tons-fresh-fruit-year |access-date=2019-03-31}}&lt;/ref&gt;. Mamlakat eng yaxshi [[Meva|mevalar]], ayniqsa, [[anor]] va [[uzum]], shuningdek, shirin [[Poliz ekinlari|qovun]] va [[Tut|tut mevalarini]] yetishtirish bilan mashhur. Afgʻonistonda yetishtiriladigan boshqa mevalar orasiga [[olma]], [[o'rik]], [[olcha]], [[anjir]], [[apelsin]], [[shaftoli]], [[nok]], [[qulupnay]] ham kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=26 February 2018 |title=Afghan Exports Attract Investors At Dubai Exhibition |publisher=TOLOnews |url=https://www.tolonews.com/index.php/business/afghan-exports-attract-investors-dubai-exhibition |url-status=dead |access-date=2019-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190422085218/https://www.tolonews.com/index.php/business/afghan-exports-attract-investors-dubai-exhibition |archive-date=22 April 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=SU6Gyg4u8Vs |title=Making the India Connection |date=March 11, 2018 |publisher=USAID |access-date=2019-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200426163941/https://www.youtube.com/watch?v=SU6Gyg4u8Vs&amp;gl=US&amp;hl=en |archive-date=2020-04-26 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=May 23, 2018 |title=BAZAR: Efforts To Boost Cherry Farming Discussed |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business/bazar-efforts-boost-cherry-farming-discussed |access-date=2021-04-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 27, 2018 |title=Significant Increase in Nangarhar's Strawberry Yield |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-171727 |access-date=2021-04-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=faBHwRPSkEQ |title=USAID help farmers to increase the quality and value of grape crops |date=February 3, 2016 |language=prs |publisher=USAID |access-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161203122330/https://www.youtube.com/watch?v=faBHwRPSkEQ |archive-date=2016-12-03 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.factfish.com/statistic-country/afghanistan/peaches+and+nectarines,+production+quantity|sarlavha=Afghanistan: Peaches and nectarines, production quantity (tons)|nashriyot=www.factfish.com|yil=2017|qaralgan sana=2019-03-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190319004131/http://www.factfish.com/statistic-country/afghanistan/peaches+and+nectarines,+production+quantity|arxivsana=2019-03-19}}&lt;/ref&gt;. Fermer xo‘jaliklari soni muttasil ortib borishi bilan birga&lt;ref name=&quot;TOLO-180913&quot;&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 9, 2022 |title=Qush Tepa Canal to be completed before scheduled date |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2022/08/09/qush-tepa-canal-to-be-completed-before-scheduled-date/ |access-date=2022-08-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 5, 2021 |title=Commercial Farming Limited by Lack of Land, Water |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-171244 |access-date=2021-04-27}}&lt;/ref&gt; mamlakatda [[Issiqxona|issiqxonada]] sabzavot yetishtirish ham kengaymoqda&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 January 2023 |title=Greenhouses Owners Suffer $3 Million Losses in Farah: Officials |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/afghanistan-181609 |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=RTxLvilvsGY |title=Kandahar Green House VOA Ashna |date=June 24, 2017 |language=ps |publisher=Voice of America |access-date=2019-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216203955/https://www.youtube.com/watch?v=RTxLvilvsGY |archive-date=2019-12-16 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=yc5V76tNdIE |title=Green house in Khost VOA Ashna |date=January 15, 2017 |language=ps |publisher=Voice of America |access-date=2019-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216203949/https://www.youtube.com/watch?v=yc5V76tNdIE |archive-date=2019-12-16 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;.

Afg‘onistonning shimoliy va g‘arbiy viloyatlari qadimdan [[pista]] yetishtirish bilan mashhur&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=rGsPbp6b3a4 |title=Pistachio Groves Change Lives of Farmers in Afghanistan |date=February 20, 2019 |publisher=World Bank |access-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190221082259/https://www.youtube.com/watch?v=rGsPbp6b3a4 |archive-date=2019-02-21 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=bcRBViVQRus |title=Herat Pistachios products grown |date=April 25, 2017 |language=prs |publisher=Voice of America |access-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216203944/https://www.youtube.com/watch?v=bcRBViVQRus |archive-date=2019-12-16 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=j4NKIflQx_0 |title=Taliban makes millions of dollars from pistachio gardens in Badghis |date=September 6, 2018 |language=prs |publisher=Salaam Times |access-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428130738/https://www.youtube.com/watch?v=j4NKIflQx_0&amp;gl=US&amp;hl=en |archive-date=2020-04-28 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://mail.gov.af/en/node/3791|sarlavha=Badakhshan’s Pistachio Production Increased by 64 % Compared to Last Year}}&lt;/ref&gt;. Soʻnggi yillarda janubiy viloyatlardagi fermerlar [[Pistacia mexicana|Amerika pista]] daraxtlarini yetishtirishni boshladilar&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=7prNiFGjMmU |title=Pistachio orchards in Kandahar |date=July 3, 2018 |language=ps |publisher=Voice of America |access-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200426143501/https://www.youtube.com/watch?v=7prNiFGjMmU&amp;gl=US&amp;hl=en |archive-date=2020-04-26 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;. Mamlakat sharqidagi viloyatlar, xususan [[Xust viloyati|Xust]] va [[Paktio viloyati|Paktio]] qaragʻay yongʻoqlari bilan mashhur&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=January 2, 2023 |title=Over 5,000 tons of pine nuts exported abroad in last nine months: MoIC |publisher=Ariana Television Network |url=https://www.ariananews.af/over-5000-tons-of-pine-nuts-exported-abroad-in-last-nine-months-moic/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=January 7, 2022 |title=China's love of pine nuts helps Afghan exporters |work=Xinhua |publisher=The News International |url=https://www.thenews.com.pk/print/923114-china-s-love-of-pine-nuts-helps-afghan-exporters |access-date=2022-02-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=January 19, 2021 |title=Afghanistan Opens $6 Million Pine-Nut Factory As Sales To China Boom |publisher=RFE/RL's Radio Azadi |url=https://gandhara.rferl.org/a/afghanistan-opens-6-million-pine-nut-factory-as-sales-to-china-boom/31052571.html |access-date=2022-02-12}}&lt;/ref&gt;. Shimoliy va markaziy viloyatlar [[bodom]] va [[yong'oq]] bilan mashhur&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://mail.gov.af/index.php/en/node/1298|sarlavha=Gov.af}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.factfish.com/statistic-country/afghanistan/walnuts,+production+quantity|sarlavha=Afghanistan: Walnuts, production quantity (tons)|nashriyot=www.factfish.com|yil=2017|qaralgan sana=2019-03-30|arxivsana=2019-04-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190410183652/http://www.factfish.com/statistic-country/afghanistan/walnuts,%2Bproduction%2Bquantity}}&lt;/ref&gt;. Afgʻonistonning markaziy qismidagi [[Bomiyon viloyati]] yuqori sifatli kartoshka yetishtirish bilan mashhur boʻlib, 2020-yilda 370 000 tonna kartoshka yetishtirgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://mail.gov.af/index.php/en/node/1314|sarlavha=Gov.af}}&lt;/ref&gt;. [[Nangarhor]], [[Kunar]] va Lagmon mamlakatdagi yirik apelsin va limon fermalarini topish mumkin boʻlgan viloyatlardir&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=18 April 2021 |title=Afghanistan produces over 13,000 tonnes of citrus fruits |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2021/04/18/afghanistan-produces-over-13000-tonnes-of-citrus-fruits/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=4 December 2022 |title=Batikot set to produce 2,100 tonnes of tangerine |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2022/12/04/batikot-set-to-produce-2100-tonnes-of-tangerine/ |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=November 15, 2021 |title=Nangarhar to plant sweet orange on 3,000 acres land |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2021/11/15/nangarhar-to-plant-sweet-orange-on-3000-acres-land/ |access-date=2022-02-10}}&lt;/ref&gt;. Nangarhorda [[zaytun]], [[yeryong'oq]] va [[xurmo]] yetishtiriladigan fermalar ham bor&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=tH0sWHa4_mU |title=Olive Production Nangarhar |date=October 8, 2018 |language=prs |publisher=Voice of America |access-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200427001848/https://www.youtube.com/watch?v=tH0sWHa4_mU&amp;gl=US&amp;hl=en |archive-date=2020-04-27 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=January 9, 2023 |title=Nangarhar produces 516 tons of peanuts in this solar year |publisher=Ariana Television Network |url=https://www.ariananews.af/nangarhar-produces-516-tons-of-peanuts-in-this-solar-year/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 9, 2021 |title=Nangarhar to produce 15 tonnes of dates this year |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2021/09/09/nangarhar-to-produce-15-tonnes-of-dates-this-year/ |access-date=2021-09-11}}&lt;/ref&gt;. Bu mahsulotlarni yetishtirish mamlakatning boshqa viloyatlariga ham tarqalgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=7 July 2020 |title=Peanut Farmers in Helmand Estimate 23,000 Metric Ton Yield |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business/peanut-farmers-helmand-estimate-23000-metric-ton-yield |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=28 July 2018 |title=Afghan province begins push to discourage poppy cultivation |publisher=Arab News |url=https://www.arabnews.com/node/1346941/world |access-date=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;. Mahalliy aholining baʼzilari soʻnggi paytlarda [[Hilmand viloyati|Hilmand]] va [[Balx viloyati|Balx]] viloyatlarida oz sonli [[banan]] koʻchatlarini ekishgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 14, 2020 |title=Afghan Province Grows Bananas To Replace Opium Poppies |publisher=Radio Free Europe/Radio Liberty |url=https://gandhara.rferl.org/a/afghan-province-grows-bananas-to-replace-opium-poppies/30784233.html |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;.

[[Bugʻdoy]] va [[Don ekinlari|don]] yetishtirish Afgʻonistonning anʼanaviy qishloq xoʻjaligi tarmogʻi hisoblanadi. Mamlakat g‘alla yetishtirishda o‘zini o‘zi taʼminlay olishga yaqin turibdi. Oʻzini taʼminlash uchun unga qoʻshimcha 1–3 million tonna bugʻdoy kerak boʻladi, bu esa yaqin kelajakda amalga oshishi kutilmoqda&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20 May 2022 |title=Afghan Government Bans Export of Wheat |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-178098 |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=December 27, 2015 |title=Self-sufficiency in wheat production |publisher=Afghanistan Times |url=http://www.afghanistantimes.af/self-sufficiency-in-wheat-production/ |access-date=2019-04-16}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Samples_of_Afghan_fresh_and_dried_fruits.jpg|thumb| Afgʻonistonning yangi va quritilgan mevalaridan namunalar]]
[[Fayl:Kabulriverinjaa1.jpg|thumb| [[Nangarhor|Nangarhor viloyatidagi]] Jalolobod yaqinida joylashgan [[Kobul|Kobul daryosi]]]]
Afgʻonistonda [[Mol|chorvachilik]] asosan [[Sigir|qoramol]], [[Qoʻy|qoʻy]] va [[Taka (echki)|echkilardan]] iborat&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=bDbyb57xdrM |title=ښاري انځور خپرونه کندهار ملي راډیو ټلوېزیون |date=February 8, 2019 |language=ps |publisher=[[Radio Television Afghanistan|Kandahar Mili Television]] |access-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428184113/https://www.youtube.com/watch?v=bDbyb57xdrM&amp;gl=US&amp;hl=en |archive-date=2020-04-28 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;. Mamlakatning issiq hududlarida [[parrandachilik]] keng tarqalgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 12, 2021 |title=Afghanistan nears chicken meat self-sufficiency: MAIL |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2021/04/12/afghanistan-nears-chicken-meat-self-sufficiency-mail/ |access-date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=QuyB7bODAmg |title=Poultry Value Chain in Afghanistan |date=November 11, 2018 |publisher=Comprehensive Agriculture and Rural Development-Facility (CARD-F) |access-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200427104533/https://www.youtube.com/watch?v=QuyB7bODAmg&amp;gl=US&amp;hl=en |archive-date=2020-04-27 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;.

Afgʻonistondagi ekin maydonlari 7,5 million gektardan ortiq ekanligi maʼlum qilingan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 17, 2017 |title=Millions of Hectares of Land Remain Uncultivated In Afghanistan |publisher=Bakhtar News Agency |url=https://bakhtarnews.af/en/millions-of-hectares-of-land-remain-uncultivated-in-afghanistan/ |access-date=2022-12-04 }}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=16 September 2017 |title=Millions Of Hectares Of Land Remain Uncultivated In Afghanistan |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business/millions-hectares-land-remain-uncultivated-afghanistan |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;. 2015-yilda bugʻdoy yetishtirish taxminan 5 million tonnani tashkil etdi&lt;ref name=&quot;usda-2015&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=AFGHANISTAN: 2015/2016 Wheat Production above Average but Down from Last Year|url=https://ipad.fas.usda.gov/highlights/2015/07/Afghanistan/Index.htm|nashriyot=U.S. Department of Agriculture|sana=July 17, 2015|qaralgan sana=2019-04-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190415232741/https://ipad.fas.usda.gov/highlights/2015/07/Afghanistan/Index.htm|arxivsana=April 15, 2019}}&lt;/ref&gt;, pitomniklar 119 000 gektar yerni egalladi, uzum yetishtirish esa 615 000 tonnani tashkil etdi. 2012-yilda bodom yetishtirish 56 ming tonnaga, paxta yetishtirish 45 ming tonnaga ko‘tarilgani xabar qilingan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 3, 2012 |title=Water &amp; energy sector in critical situation |publisher=Pajhwok Afghan News |url=http://www.pajhwok.com/en/2012/04/03/water-energy-sector-critical-situation |access-date=2012-05-15}}&lt;/ref&gt;. Afgʻonistonda 8100 gektar (20 ming akr) qishloq xoʻjaligi yerlari zafaron yetishtirish uchun ishlatiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=10 April 2022 |title=Afghan Saffron Sales Down 20-30% From Last Solar Year |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-177507 |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;, bunday yerlar mamlakatning gʻarb, shimol va janubida joylashgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19 December 2022 |title=25 tonnes saffron produced in Herat this year |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2022/12/19/25-tonnes-saffron-produced-in-herat-this-year/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30 November 2022 |title=Saffron Yield Increases in Balkh Province |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-180973 |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=December 30, 2022 |title=Saffron cultivation yields positive results in Kandahar |work=Ariana Television Network |url=https://www.ariananews.af/saffron-cultivation-yields-positive-results-in-kandahar/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;.

=== Oʻrmon xoʻjaligi ===
2010-yilgi hisobotga koʻra, Afgʻonistonning atigi 2,1% (yoki 1,350,000 [[Gektar|ga]]) qismi oʻrmon bilan qoplangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Afghanistan Forest Information and Data|url=https://rainforests.mongabay.com/deforestation/2000/Afghanistan.htm#:~:text=According%20to%20the%20U.N.,carbon%20in%20living%20forest%20biomass.|nashriyot=[[Mongabay]]|yil=2010|qaralgan sana=2020-10-09}}&lt;/ref&gt;. So‘nggi yillarda Afg‘oniston bo‘ylab shaharlarda ko‘chat o‘tqazish bo‘yicha muayyan ishlar yoʻlga qo‘yildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=March 10, 2021 |title=Government to Plant 'Millions' of Trees Across Afghanistan |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/afghanistan/government-plant-millions-trees-across-afghanistan |access-date=2021-03-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=March 10, 2021 |title=National tree plantation campaign begins: MAIL |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2021/03/10/national-tree-plantation-campaign-begins-mail/ |access-date=2021-03-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KCET&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Afghanistan Hires Lockdown Jobless to Boost Kabul's Water and Trees|url=https://www.kcet.org/coronavirus-worldwide/afghanistan-hires-lockdown-jobless-to-boost-kabuls-water-and-trees|nashriyot=KCET|sana=June 15, 2020|qaralgan sana=2021-03-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=February 4, 2019 |title=Nangarhar kicks off spring tree plantation drive |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://www.pajhwok.com/en/2019/02/04/nangarhar-kicks-spring-tree-plantation-drive |access-date=2020-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=May 4, 2018 |title=Changing the Afghan landscape, one tree at a time |publisher=[[United Nations Environment Programme]] |url=https://www.unenvironment.org/news-and-stories/story/changing-afghan-landscape-one-tree-time |url-status=dead |access-date=2019-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190421170936/https://www.unenvironment.org/news-and-stories/story/changing-afghan-landscape-one-tree-time |archive-date=April 21, 2019}}&lt;/ref&gt;. Hatto Tolibonning yetakchisi ham ko‘proq daraxt ekishga chorlagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=February 26, 2017 |title=Taliban leader urges Afghans to plant more trees |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-39094578 |access-date=2019-04-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=February 26, 2017 |title=Taliban Leaders Wants Afghans to Plant More Trees |publisher=Voice of America |url=https://www.voanews.com/a/taliban-urges-afghans-to-plant-trees/3740346.html |access-date=2019-04-21}}&lt;/ref&gt;. Milliy miqyosda daraxt kesish noqonuniy etib belgilangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=9 January 2023 |title=3 men arrested for cutting down trees in Nangarhar forest |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2023/01/09/3-men-arrested-for-cutting-down-trees-in-nangarhar-forest/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=29 November 2022 |title=Unit established in Kunduz to prevent illegal tree felling |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2022/11/29/unit-established-in-kunduz-to-prevent-illegal-tree-felling/ |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;.

=== Baliqchilik ===
Afgʻoniston dengizga chiqa olmaydi, fuqarolari okeanga toʻgʻridan-toʻgʻri kirish imkoniga ega emaslar. Mamlakatda bir qancha suv omborlari, [[Koʻl|koʻllar]], hovuzlar, daryolar va soylar mavjud boʻlib&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=December 15, 2018 |title=Afghanistan and Pakistan's Looming Water Conflict |publisher=The Diplomat |url=https://thediplomat.com/2018/12/afghanistan-and-pakistans-looming-water-conflict/ |access-date=2021-04-23 |quote=Afghanistan has abundant water resources. It produces 80 billion cubic meters of water a year, pumping 60 billion cubic meters of it to the neighbors — particularly Pakistan.}}&lt;/ref&gt;, ular [[Baliqchilik|baliq yetishtirish]] uchun qulay iqlim sharoitiga ega&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=July 14, 2019 |title=Fish farming booms in S. Afghan province |publisher=Xinhua |url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-07/14/c_138225783.htm |url-status=dead |access-date=2021-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715133808/http://www.xinhuanet.com/english/2019-07/14/c_138225783.htm |archive-date=July 15, 2019}}&lt;/ref&gt;. Tarixiy jihatdan zamonaviy baliq fermalari mavjud emasligi sababli [[Baliqlar|baliq]] afgʻon ratsionining kichikroq qismini tashkil qilgan. Baliqchilik bilan faqat koʻl va daryolarda, xususan [[Amudaryo|Amu]], [[Hilmand]] va [[Kobul]] daryolarida shugʻullanish mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=October 28, 2018|sarlavha=Livestock and Fish Farming Bring Self-Sufficiency to Rural Afghans|url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2018/10/28/livestock-and-fish-farming-spur-rural-afghans-toward-self-sufficiency|qaralgan sana=2019-04-16|nashriyot=The World Bank}}&lt;/ref&gt;. Ko‘plab baliqchilik xo‘jaliklari tashkil etilishi tufayli baliq isteʼmoli keskin oshdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=3 December 2022 |title=In Kandahar, fish farming surges by 40pc |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2022/12/03/in-kandahar-fish-farming-surges-by-40pc/ |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatda ularning 2600 dan ortigʻi bor&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 7, 2021 |title=More than 2,600 fish farms operating in Afghanistan |publisher=Ariana News |url=https://ariananews.af/more-than-2600-fish-farms-operating-in-afghanistan/ |access-date=2021-04-23}}&lt;/ref&gt;. Eng yiriklari milliy suv havzalarida joylashgan boʻlib, ular kichik baliq xoʻjaliklarini baliq tuxumlari bilan taʼminlaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=October 29, 2016 |title=Afghanistan launches fish farming in mega $300m Salma Dam built by India |publisher=Khaama Press |editor-last=Ghanizada |url=http://www.khaama.com/afghanistan-launches-fish-farming-in-mega-300m-salma-dam-built-by-india-02169 |access-date=2017-05-16}}&lt;/ref&gt;.

== Savdo va sanoat ==
Afgʻonistonning geografik joylashuvi uni iqtisodiy jihatdan xavfsiz qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=28 November 2022 |title=Islamic Emirate Seeks China’s Cooperation for Wakhan Trade Route |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-180949 |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20 November 2022 |title=Afghanistan Ready to Facilitate Transit of Regional Goods: Baradar |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/afghanistan-180835 |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 15, 2021 |title=China, Afghanistan, and the Belt and Road Initiative: Diplomacy and Reality |publisher=The Diplomat |url=https://thediplomat.com/2021/09/china-afghanistan-and-the-belt-and-road-initiative-diplomacy-and-reality/ |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 16, 2021 |title=The Afghanistan-China Belt &amp; Road Initiative |publisher=Silk Road Briefing |url=https://www.silkroadbriefing.com/news/2021/08/17/the-afghanistan-china-belt-road-initiative/ |access-date=2022-08-30 |archive-date=2023-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230517043040/https://www.silkroadbriefing.com/news/2021/08/17/the-afghanistan-china-belt-road-initiative/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=May 23, 2021 |title=Set in concrete: In a first, Kabul builds $5m road via tough terrain to access China |publisher=Arab News |url=https://www.arabnews.com/node/1863386/world |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;. Lapis Lazuli yoʻlagi Afgʻonistonni [[Turkmaniston]] bilan bogʻlaydi va oxiri Yevropaning biror joyida tugaydi&lt;ref name=&quot;Afghanistanʻs commercial goods arrived in Turkey through Lapis Lazuli route&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=December 29, 2018 |title=Afghanistan's commercial goods arrived in Turkey through Lapis Lazuli route |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://www.pajhwok.com/en/2018/12/29/afghanistan%E2%80%99s-commercial-goods-arrived-turkey-through-lapis-lazuli-route |url-status=dead |access-date=2020-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327071333/https://www.pajhwok.com/en/2018/12/29/afghanistan%E2%80%99s-commercial-goods-arrived-turkey-through-lapis-lazuli-route |archive-date=2019-03-27}}&lt;/ref&gt;. Boshqa shunday savdo yoʻllari Afgʻonistonni qoʻshni [[Eron]], [[Pokiston]], [[Tojikiston]] va [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]] bilan bogʻlaydi&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=QKHvGZlGfI0 |title=Common market to be established between Afghan-Uzbek |date=August 25, 2022 |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;. Mamlakat [[Xitoy]] va [[Hindiston]] bilan havo yoʻllari orqali ham toʻgʻridan-toʻgʻri savdo qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14 December 2022 |title=Afghan Trade Via Air Corridor Has Increased: MoF |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/index.php/business-181187 |access-date=2022-12-15}}&lt;/ref&gt;. U toʻrtta xalqaro aeroportga ega, jumladan: poytaxtdagi [[Kobul aeroporti|Kobul xalqaro aeroporti]], mamlakat shimolidagi [[Mozori Sharif xalqaro aeroporti]], gʻarbdagi Hirot xalqaro aeroporti va [[Qandahor|Qandahordagi]] Ahmad Shoh Baba xalqaro aeroporti. Shuningdek, butun mamlakat boʻylab oʻndan ortiq mahalliy aeroportlar mavjud. Ariana Afghan Airlines va Kam Air hozirda Afgʻonistonning asosiy aviakompaniyalari hisoblanadi. Mamlakatning milliy temir yo‘l tarmog‘i asta-sekin kengayib, Markaziy Osiyoni Pokiston va Eron bilan bog‘lamoqda&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=July 23, 2022 |title=Trans-Afghan railroad to spur regional connectivity |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2022/07/23/trans-afghan-railroad-to-spur-regional-connectivity/ |access-date=2022-08-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=June 21, 2022 |title=Kabul, Tashkent to Conduct Survey of Trans-Afghan Railway Project |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-178595 |access-date=2022-08-09}}&lt;/ref&gt;. Unga Markaziy Osiyodan tashqari Erondan ham poyezdlarda import tovarlari keladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 27, 2022 |title=ARA delivers over 43,000 MT goods in past week |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2022/08/27/ara-delivers-over-43000-mt-goods-in-past-week/ |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Afghan_border_crossing_at_Sher_Khan_in_Kunduz_Province-4-cropped.jpg|left|thumb| [[Tojikiston]] bilan chegaraga yaqin [[Qunduz viloyati|Qunduz viloyatidagi]] Shirxon Bandar porti (2011)]]
Afgʻoniston-Pokiston tranzit savdo bitimi (APTTA) Afgʻoniston va Pokiston [[Yuk mashinasi|yuk mashinalariga]] ikki mamlakat ichida yuklarni tranzit qilish imkonini beradi. AQSh homiyligidagi ushbu qayta koʻrib chiqilgan APTTA kelishuvi afgʻon yuk mashinalariga Hindistonga eksportni Pokiston orqali [[Vagah]] oʻtish nuqtasigacha tashish imkonini ham beradi. Afgʻoniston boʻylab oʻndan ortiq rasmiy chegara oʻtish punktlari mavjud. Ular orasida [[Faroh viloyati|Faroh viloyatidagi]] Abu Nasar porti&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21 June 2022 |title=Afghanistan, Iran resume goods transport at Abu Nasar Port |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2022/06/21/afghanistan-iran-resume-goods-transport-at-abu-nasar-port/ |access-date=2022-08-09}}&lt;/ref&gt;, [[Paktika|Paktika viloyatidagi]] Angur Ada, [[Foryob (viloyat)|Faryob viloyatidagi]] Aqina, Zobul viloyatidagi Badinay&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=8 January 2023 |title=Zabul's Badinai crossing opened for public movement |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2023/01/08/zabuls-badinai-crossing-opened-for-public-movement/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;, [[Paktio viloyati|Paktio viloyatidagi]] [[Dand Aw Patan tumani|Dand av Patan]], [[Xust viloyati|Xust]] viloyatidagi Gʻulomxon, [[Balx viloyati|Balx]] viloyatidagi Hayraton, [[Hirot viloyati|Hirot viloyatidagi]] Islom Qal’a, [[Qunduz viloyati|Qunduz viloyatidagi]] Shirxon Bandar, Hirot viloyatidagi Torgʻundi, [[Nangarhor|Nangarhor viloyatidagi]] Torxam chegara punkti, [[Qandahor viloyati|Qandahor viloyatidagi]] Spin Boldak, Vaxandagi Vaxjir va [[Nimroz|Nimroz viloyatidagi]] Zaranj kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=July 13, 2021 |title=Afghan border crossings gain more importance amid Taliban's advance |publisher=Anadolu Agency |url=https://www.aa.com.tr/en/info/infographic/24092 |access-date=2021-09-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 31, 2021 |title=Afghanistan: How many refugees are there and where will they go? |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58283177 |access-date=2021-09-11}}&lt;/ref&gt;. Mamlakat, shuningdek, Pokistondagi ikkita yirik dengiz portiga: Balujistondagi Gvadar portiga va Sinddagi Qosim portiga qonuniy kirish huquqiga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hellenicshippingnews.com/gwadar-port-offers-new-opportunity-for-afghan-economy/|sarlavha=Gwadar port offers new opportunity for Afghan economy|sana=January 28, 2020|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200202165444/https://www.hellenicshippingnews.com/gwadar-port-offers-new-opportunity-for-afghan-economy/|arxivsana=February 2, 2020|qaralgan sana=February 2, 2020}}&lt;/ref&gt;. Afg‘oniston Erondagi ikkita yirik dengiz portiga, jumladan mamlakat janubidagi [[Bandar-Abbos]] va Chabahor portiga qonuniy kirish huquqiga ham ega.
[[Fayl:Trucks_on_the_road_in_northern_Afghanistan-2012.jpg|thumb| Katta temir yoʻl xizmati yoʻqligi sababli Afgʻonistonda transport xizmati asosan avtomobil va havo orqali amalga oshiriladi]]
Afgʻoniston tabiiy resurslarga boy&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.brookings.edu/blog/up-front/2022/08/03/chinese-investment-in-afghanistans-lithium-sector-a-long-shot-in-the-short-term/|sarlavha=Chinese investment in Afghanistan's lithium sector: A long shot in the short term|nashriyot=Brookings Institution|sana=August 3, 2010|qaralgan sana=2022-08-09}}&lt;/ref&gt;, ular orasida [[Tabiiy gazlar|tabiiy gaz]], [[neft]], [[Koʻmir|koʻmir]], [[marmar]], [[oltin]], [[mis]], xromit, [[talk]], [[barit]], [[oltingugurt]], [[Qoʻrgʻoshin|qoʻrgʻoshin]], [[rux]], [[temir rudalari]], [[Osh tuzi|tuz]], qimmatbaho, yarim qimmatbaho toshlar va koʻplab noyob tuproq elementlari mavjud&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 5, 2014 |title=Rare Earth: Afghanistan Sits on 171 Trillion in Minerals |publisher=NBC |url=https://www.nbcnews.com/science/science-news/rare-earth-afghanistan-sits-1-trillion-minerals-n196861 |access-date=2021-03-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=March 4, 2021 |title=Govt's Agreement with Australian Company Sparks Controversy |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-170454 |access-date=2021-03-19}}&lt;/ref&gt;. 2006-yilda AQSh Geologik xizmati Afgʻonistonda 1.000 million metr kubga yaqin tabiiy gaz, 570 million metr kub neft va kondensat zaxiralari borligini aniqlagan&lt;ref name=&quot;Eurasianet&quot;&gt;Eurasianet.org — Eurasia Insight, [http://www.eurasianet.org/departments/insight/articles/eav090306.shtml ''Afghanistanʼs Energy Future and its Potential Implications'']&lt;/ref&gt;. 2007-yilgi baholashga koʻra, Afgʻonistonda katta miqdorda ochilmagan yoqilgʻi boʻlmagan mineral resurslar konlari mavjud. Geologlar shuningdek, [[zumrad]], [[yoqut]], [[sapfir]], [[Granatlar|granat]], lapis lazuli, [[spodumen]], [[Laʼl|laʼl]], [[turmalin]] va [[zabarjad]] kabi rangli toshlar hamda qimmatbaho toshlarning koʻplab konlari mavjudligini aniqlagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=November 14, 2007 |title=Afghanistan has huge mineral resources: survey |publisher=Pajhwok Afghan News |url=http://www.pajhwok.com/en/2011/09/15/huge-rare-earth-material-helmand-usgs |url-status=dead |access-date=2012-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150903222800/http://www.pajhwok.com/en/2011/09/15/huge-rare-earth-material-helmand-usgs |archive-date=2015-09-03}}&lt;/ref&gt;.

Afg‘onistonda kamida 1 trillion dollar miqdorida foydalanilmagan foydali qazilma konlari bor&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=June 13, 2010 |title=U.S. Identifies Vast Riches of Minerals in Afghanistan |publisher=The New York Times |editor-last=James Risen |url=https://www.nytimes.com/2010/06/14/world/asia/14minerals.html? |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2010-06-15 |title=Turning Afghan minerals into wealth could take years; US |work=Pajhwok Afghan News |url=http://www.pajhwok.com/en/2010/06/15/turning-afghan-minerals-wealth-could-take-years-us |url-status=dead |access-date=2012-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204081743/http://www.pajhwok.com/en/2010/06/15/turning-afghan-minerals-wealth-could-take-years-us |archive-date=2013-12-04}}&lt;/ref&gt;. Pentagonning eslatmasida aytilishicha, Afgʻoniston „&lt;nowiki/&gt;[[Litiy|Litiyning]] Saudiya Arabistoni“ga aylanishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.discovery.com/earth/afghanistan-minerals-lithium.html|sarlavha=Afghanistan: The Saudi Arabia of Lithium?|nashriyot=News.discovery.com|sana=2010-06-14|qaralgan sana=2012-05-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120507005948/http://news.discovery.com/earth/afghanistan-minerals-lithium.html|arxivsana=2012-05-07}}&lt;/ref&gt;. Baʼzilarning fikricha, qazib olinmagan foydali qazilmalarning qiymati 3 trillion dollargacha baholanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chicagotribune.com/business/sns-ap-as-afghanistan-mineral-treasures,0,4231660.story|sarlavha=Afghanistan says its untapped mineral wealth is at least $3 trillion _ triple US estimate|nashriyot=Chicagotribune.com|qaralgan sana=2012-05-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100621015452/http://www.chicagotribune.com/business/sns-ap-as-afghanistan-mineral-treasures,0,4231660.story|arxivsana=2010-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ksdk.com/news/local/story.aspx?storyid=204154|sarlavha=Afghanistan is suddenly wealthy: US finds 178 trillion in mineral deposits|nashriyot=Ksdk.com|sana=2010-06-14|qaralgan sana=2012-05-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Sengupta|ism=Kim|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/afghanistans-resources-could-make-it-the-richest-mining-region-on-earth-2000507.html|sarlavha=Afghanistan's resources could make it the richest mining region on earth|nashriyot=Independent.co.uk|sana=2010-06-15|qaralgan sana=2012-05-15}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatning [[Hilmand viloyati|Hilmand viloyatidagi]] Xonashin karbonatitlarida taxminan 1 million tonna noyob yer elementlari mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://pubs.usgs.gov/of/2011/1244/pdf/ofr2011-1244.pdf|sarlavha=Geologic Map of the Khanneshin Carbonatite Complex, Helmand Province, Afghanistan, Modified From the 1976 Original Map Compilation of V.G. Cheremytsin|nashriyot=United States Geological Survey|qaralgan sana=2021-03-19|arxivsana=2017-08-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170815035245/https://pubs.usgs.gov/of/2011/1244/pdf/ofr2011-1244.pdf}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Afghanistan_Product_Exports_(2019).svg|thumb|300x300px| Afgʻoniston eksportining muqobil jadvali, 2019-yil (afyunni hisobga olmaganda)]]
Afg‘oniston hozirda China Metallurgical Group Corporation bilan mis qazib olish bo‘yicha shartnomaga ega. Ushbu shartnoma doirasida Xitoy 2,8 milliard dollar miqdorida sarmoya kiritishni, Afg‘oniston hukumati esa yiliga taxminan 400 million dollar daromad olishni ko‘zda tutadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 3, 2022 |title=Mining at Mes Aynak Ready to Resume: Ministry |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-177411 |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatning [[Luvgar (viloyat)|Luvgar viloyatida]] joylashgan Aynak mis koni dunyodagi eng yirik konlaridan biridir. Unda kamida 11 million tonna yoki 33 milliard dollarlik mis borligi taxmin qilinadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 26, 2022 |title=China Wooed Taliban With Investment Promises That Haven’t Panned Out |publisher=Bloomberg News |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-09-26/china-s-failure-to-invest-in-afghanistan-is-frustrating-the-taliban |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;.

Oldingi hukumat [[Sarupul viloyati|Sarupul viloyatining]] [[Balxab tumani|Balxob tumanida]] mis qazib olish, shu jumladan, [[Badaxshon viloyati|Badaxshon viloyatida]] oltin qazib olish boʻyicha jarayonlarni oʻrganish va rivojlantirish uchun Centar investitsiya guruhi hamda uning operatsion kompaniyasi Afgʻoniston Gold and Minerals Co. bilan 30 yillik shartnoma imzolagan. Mis shartnomasiga 56 million dollarlik investitsiya jalb etilgan va oltin shartnomasiga 22 million dollar sarmoya kiritilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=October 7, 2018 |title=Afghanistan signs major mining deals in development push |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-mining/afghanistan-signs-major-mining-deals-in-development-push-idUSKCN1MH0FM |access-date=2020-06-30}}&lt;/ref&gt;.

Mamlakatning yaqinda eʼlon qilingan yana bir xazinasi Hojigak temir rudasi konidir. Bu kon Kobulning gʻarbiy qismidan {{Convert|130|mi|km|order=flip|sigfig=2}} uzoqlikda joylashgan boʻlib, unda poʻlat ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan taxminan 1,8 milliarddan 2 milliard tonnagacha mineral mavjud. Steel Authority of India Limited (SAIL) boshchiligidagi yetti kompaniyadan iborat Hindiston konsorsiumi va Kanadaning Kilo Goldmines Ltd. kompaniyasi birgalikda Hojigak temir konini rivojlantirishga 14,6 milliard dollar sarmoya kiritishi kutilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=March 31, 2012 |title=Indian, Canadian firms to invest $ 14.6b in Hajigak iron mine |publisher=Pajhwok Afghan News |editor-last=Abdul Qadir Siddiqui |url=http://www.pajhwok.com/en/2012/03/31/indian-canadian-firms-invest-146b-hajigak-iron-mine |access-date=2012-03-31}}&lt;/ref&gt;. Afgʻonistonda bir qancha [[Koʻmir|ko‘mir]] konlari ham mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://gandhara.rferl.org/a/cash-trapped-taliban-exploiting-afghanistans-natural-resources/31945420.html|sarlavha=Cash-Strapped Taliban 'Exploiting' Afghanistan's Natural Resources To Boost Revenue|nashriyot=RFE/RL|sana=July 15, 2022|qaralgan sana=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://foreignpolicy.com/2022/07/05/taliban-afghanistan-coal-mining-resources-economy/|sarlavha=Taliban Wage War Over Coal in Northern Afghanistan|nashriyot=Foreign Policy|sana=July 5, 2022|qaralgan sana=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nytimes.com/2022/03/29/world/asia/afghanistan-mining-safety.html|sarlavha=Desperate for Cash, Afghans Toil in Mines That Are Deadlier Than Ever|ish=The New York Times|sana=March 29, 2022|qaralgan sana=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;.

Afgʻonistonning oʻtmishdagi muhim resursi birinchi marta 1967-yilda qazib olingan tabiiy gaz boʻlgan. 1980-yillarda gaz eksportidan tushgan daromad yiliga 300 million dollarni tashkil etgan (umumiy daromadning 56% qismi). Ushbu eksportning 90% ga yaqini import va qarzlarni toʻlash uchun [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] hisobiga ketgan. Biroq, 1989-yilda Sovet qoʻshinlari olib chiqilayotganda, tabiiy gaz konlari jinoyatchilar tomonidan qoʻporuvchilik qilishning oldini olish uchun yopilgan. Gaz ishlab chiqarish 1980-yildan boshlab eng yuqori darajasi boʻlgan 8,2 million metr kubdan kamaya boshlagan va 2001-yilda 600 ming metr kubni tashkil etgan. 2010-yilda Karzay maʼmuriyati davrida tabiiy gaz ishlab chiqarish qayta tiklangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=November 8, 2010 |title=Gas well inaugurated in Shiberghan |publisher=Pajhwok Afghan News |url=http://www.pajhwok.com/en/2010/11/08/gas-well-inaugurated-shiberghan |url-status=dead |access-date=2011-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110119080051/http://www.pajhwok.com/en/2010/11/08/gas-well-inaugurated-shiberghan |archive-date=January 19, 2011}}&lt;/ref&gt;.

Afgʻoniston hukumati va Xitoy milliy neft korporatsiyasi (CNPC) 2011-yil oxirida [[Amudaryo]] boʻyida, shimoliy [[Sarupul viloyati|Sarupul]], [[Joʻzjon (viloyat)|Joʻzjon]] va [[Foryob (viloyat)|Foryob]] viloyatlarida uchta neft konini oʻzlashtirish boʻyicha shartnoma imzolagan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=December 28, 2011 |title=China wins $700 million Afghan oil and gas deal. Why didn't the US bid? |publisher=The Christian Science Monitor |url=https://www.csmonitor.com/World/Asia-South-Central/2011/1228/China-wins-700-million-Afghan-oil-and-gas-deal.-Why-didn-t-the-US-bid |access-date=2012-05-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=December 28, 2011 |title=UPDATE 1-Afghanistan signs major oil deal with China's CNPC |publisher=Associated Press |url=https://www.reuters.com/article/afghanistan-cnpc-idUSL3E7NS40J20111228 |access-date=2012-05-15}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik CNPC yiliga 240 ming metr kub neft qazib olishni boshlaganini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=October 21, 2012 |title=China's CNPC begins oil production in Afghanistan |publisher=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-oil-idUSBRE89K08G20121021 |access-date=2013-01-05}}&lt;/ref&gt;. 2023-yil boshida Shinjon Markaziy Osiyo neft va gaz kompaniyasi Afg‘oniston Islom Amirligi bilan ham shunday shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=January 5, 2023 |title=IEA signs Amu River basin oil extraction contract with Chinese company |publisher=Ariana Television Network |url=https://www.ariananews.af/iea-signs-amu-river-basin-oil-extraction-contract-with-chinese-company/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;. Rossiya ham Afgʻonistonga neft va gaz yetkazib berish masalasiga qiziqish bildirgan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 28, 2022 |title=IEA sign deal for Russian oil products, gas and wheat |work=Ariana Television Network |url=https://www.ariananews.af/iea-sign-deal-for-russian-oil-products-gas-and-wheat/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 27, 2022 |title=Russia Ready to Sign Agreement on Oil, Gas: Ministry |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-179571 |access-date=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;.

== Iqtisodiy rivojlanish va tiklanish ==
[[Fayl:Prime_Minister_Narendra_Modi_attends_a_trilateral_Meeting_in_Iran.jpg|thumb|300x300px| Chapdan oʻngga: Hindiston bosh vaziri [[Narendra Modi]], Eron prezidenti [[Hasan Ruhoniy]] va Afgʻoniston prezidenti [[Ashraf Gʻani|Ashraf Gʻani]] 2016-yil may oyida Chabahor porti tranziti boʻyicha kelishuvni imzolash chogʻida]]
Afgʻoniston 1930-yillarda oddiy iqtisodiy rivojlanish dasturini amalga oshirishga kirishdi. Hukumat banklarga asos solgan, qogʻoz pullarni joriy qilgan, universitet tashkil etgan, boshlangʻich, oʻrta hamda texnik maktablarni kengaytirgan va talabalarni chet elga taʼlim olish uchun yuborgan. 1952-yilda u Hilmand va Argʻandab vodiylarini sugʻorish hamda yerlarni oʻzlashtirish orqali iqtisodiy rivojlanishni boshqarish uchun Hilmand vodiysi maʼmuriyatini tuzdi&lt;ref name=&quot;tudor&quot;/&gt;, bu sxema mamlakatning eng muhim kapital resurslaridan biri boʻlib qolgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|doi=10.1080/10106049809354643|volume=13|title=Remote sensing change detection of irrigated agriculture in Afghanistan|year=1998|journal=Geocarto International|pages=65–75|last=Haack|first1=Barry|issue=2}}&lt;/ref&gt;.

1956-yilda hukumat uzoq davom etgan rivojlanish rejalarining birinchisini eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;Helmand's Golden Age&quot;&gt;&lt;/ref&gt;. 1970-yillarning oxiriga kelib, ular rejalashtirish jarayonidagi kamchiliklar, uning yetarli darajada moliyalashtirilmaganligi va amalga oshirish uchun zarur boʻlgan ishlarda malakali menejerlar hamda texnik xodimlarning yetishmasligi tufayli muhim natijalarga erisha olmadilar&lt;ref&gt;[http://www.strategicoutlook.org/asia---pasific/news-socio-economic-overview-of-afghanistan.html] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150903222800/http://www.strategicoutlook.org/asia---pasific/news-socio-economic-overview-of-afghanistan.html}}, Socio-Economic Overview of Afghanistan, Strategic Outlook&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:افغان_يونايټېډ_بانک.JPG|left|thumb| Afgʻoniston Birlashgan Banki]]
Da Afgʻoniston banki mamlakatning markaziy banki boʻlib xizmat qiladi. [[Afgʻoni|Afgʻoni]] (AFN) milliy valyuta boʻlib, uning kursi [[AQSh dollari|1 AQSh dollariga]] 88 afgʻonini tashkil qiladi&lt;ref name=&quot;1 USD To AFN&quot;&gt;&lt;/ref&gt;. Mamlakatda Afgʻoniston xalqaro banki, Kobul Bank, Azizi Bank, Pashtany Bank, Standard Chartered Bank va First Micro Finance Bank kabi oʻndan ortiq turli banklar faoliyat yuritadi. Koʻpgina operatsiyalar uchun naqd pulda toʻlov qilish tizimi hali ham keng qoʻllanadi. Xususiy investitsiyalar toʻgʻrisidagi qonun tegishli kompaniyalarga uch yildan yetti yilgacha soliq taʼtillari va toʻrt yillik eksport tariflari berishni hamda bojlaridan ozod qilishni taklif qiladi. Biznes uchun qulay muhitni yaxshilash natijasida 2003-yildan beri Afgʻonistonda [[Elektr aloqa|telekommunikatsiya]] sohasiga 1,5 milliard dollardan ortiq sarmoya kiritildi va 100 000 dan ortiq ish o‘rinlari yaratildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://afghanistan.usaid.gov/en/programs/economic_growth#Tab=Description|sarlavha=Economic Growth|nashriyot=USAID|qaralgan sana=25 September 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130929082351/http://afghanistan.usaid.gov/en/programs/economic_growth#Tab=Description|arxivsana=29 September 2013}}&lt;/ref&gt;.

Afgʻoniston [[Jahon savdo tashkiloti]], SAARC, [[Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti|IHT]], IKT aʼzosi va [[Shanxay hamkorlik tashkiloti|ShHTda]] kuzatuvchi maqomiga ega. U Janubiy Osiyoni Markaziy Osiyo va Yaqin Sharq bilan bog‘lashga qaratilgan ''[[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk Ipak yo‘li]]'' savdo loyihasini yakunlashga intiladi. Shu tariqa Afg‘oniston mamlakat orqali o‘tadigan savdodan, jumladan [[TAPI gaz quvuri|Trans-Afg‘oniston quvuridan]] katta to‘lovlar olishi mumkin bo‘ladi. Tashqi ishlar vaziri Zalmay Rasul „maqsad — oʻsishi savdo, xususiy tadbirkorlik va sarmoyaga asoslangan Afgʻoniston iqtisodiyotiga erishish“ ekanini taʼkidlagan. Mutaxassislarning fikricha, bu gʻoya mintaqa iqtisodiyotida inqilob yasaydi.
[[Fayl:Khair_Khana_in_2012.jpg|thumb| Kobulning Xayr Xona mahallasidagi savdo markazi]]
Davom etayotgan milliy mega loyihalar qatoriga mamlakat shimolidagi [[Qoʻshtepa kanali|Qo‘shtepa kanali]] loyihasi va Yangi Kobul shahri kiradi&lt;ref name=&quot;TOLO-180913&quot;&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=28 August 2013 |title=Kabul New City Faces Continued Resistance |publisher=TOLOnews |url=https://www.tolonews.com/afghanistan/kabul-new-city-faces-continued-resistance |url-status=dead |access-date=2019-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331091344/https://www.tolonews.com/afghanistan/kabul-new-city-faces-continued-resistance |archive-date=31 March 2019}}&lt;/ref&gt;. Boshqa kichikroq rivojlanish loyihalari orasiga Qandahordagi Aino Mena va Jalolobod sharqidagi Gʻozi Amanulloh Xon shaharchasi kiradi. Shunga oʻxshash loyihalar gʻarbda [[Hirot]], shimolda [[Mozori-Sharif]], sharqda Xost va boshqa shaharlarda ham mavjud. Bu loyihalar nafaqat mamlakatdagi koʻplab ishchilar va zavodlarga foyda keltirmoqda, balki xorijdagi badavlat afgʻon investorlarini ham jalb qilmoqda.

Afg‘onistonda 5000 ga yaqin zavod bor&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=11 March 2022 |title=Govt to Provide Land for Factories: MoCI |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-177070 |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;. Ularning aksariyati mahalliy mulk sifatida boshqariladi&lt;ref&gt;{{YouTube|sHKS9pjxDfE|The largest international exhibition in Kabul}}&lt;/ref&gt;, kichikroq qismi esa xorijiy investorlarni jalb qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 January 2023 |title=150 foreign investors obtain licenses in15 months: MoCI |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2023/01/15/150-foreign-investors-obtain-licenses-in15-months-moci/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;. Zavodlarda qurilish materiallari, mebel, uy-roʻzgʻor buyumlari, kiyim-kechak, oziq-ovqat, ichimliklar va boshqalar ishlab chiqariladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 April 2022 |title=Pakistan Increases Tariffs on Afghan Steel: Union |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-177761 |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17 August 2022 |title=With Affordable Coal, Baghlan Cement Factory Resumes Work |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/afghanistan/provincial-179433 |access-date=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.devex.com/organizations/alokozay-group-of-companies-agc-41745|sarlavha=Alokozay Group of Companies (AGC)|nashriyot=devex.com|sana=|qaralgan sana=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;. Mamlakat boshqa mamlakatlardan qariyb 500 million dollarga yaqin to‘qimachilik mahsulotlarini import qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=October 7, 2018 |title=Afghanistan Imports $500m Worth Of Textiles Annually |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business/afghanistan-imports-500m-worth-textiles-annually |access-date=2021-03-18}}&lt;/ref&gt;. [[Afg'on gilami|Afg‘onistonning qo‘lda to‘qilgan gilamlari]] eksport uchun eng mashhur mahsulotlardan biridir. Boshqa mahsulotlarga qoʻlda ishlangan antiqa nusxalar, shuningdek teri va moʻynalar kiradi. Afgʻoniston kashmir eksporti boʻyicha dunyoda uchinchi oʻrinda turadi&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=pETjQ2lmtx0 |title=Cashmere Fibres Afghan |date=May 25, 2017 |publisher=USAID |access-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428130738/https://www.youtube.com/watch?v=pETjQ2lmtx0&amp;gl=US&amp;hl=en |archive-date=2020-04-28 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Afgʻoniston Islom Amirligi hokimiyatga qaytganidan soʻng, mamlakat katta [[likvidlik]] inqirozi va banknotlarning yetishmasligidan aziyat chekdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://pajhwok.com/2022/11/09/newly-printed-afghani-banknotes-reach-kabul/|sarlavha=Newly-printed afghani banknotes reach Kabul|nashriyot=Pajhwok Afghan News|sana=9 November 2022|qaralgan sana=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;. Tashqi donorlar Afgʻonistonning sogʻliqni saqlash, taʼlim va boshqa muhim tarmoqlarini qoʻllab-quvvatlash uchun mablagʻni keskin qisqartirganligi sababli, koʻplab afgʻonlar daromadlarini yoʻqotdilar. [[Jahon oziq-ovqat dasturi|Jahon oziq-ovqat dasturining]] (WFP) baholash tizimiga koʻra, mamlakatda deyarli 20 million kishi oziq-ovqat xavfsizligining 3-darajali „inqiroz“ yoki 4-darajali „favqulodda“ darajasidan aziyat chekdi. Inqirozning ayollar va qizlarga taʼsiri ayniqsa ogʻirroq edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hrw.org/news/2022/08/04/afghanistan-economic-crisis-underlies-mass-hunger|sarlavha=Afghanistan: Economic Crisis Underlies Mass Hunger|qaralgan sana=4 August 2022|ish=Human Rights Watch|sana=4 August 2022}}&lt;/ref&gt;. Yangi Islom Amirligi qo‘l ostidagi rasmiylar hududlarga aloqa xizmatlarini ko‘rsatishda davom etmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://tolonews.com/afghanistan-174690|sarlavha=Roads Into Panjshir Reopen, Telecom Services Resume|nashriyot=TOLOnews|sana=September 17, 2021|qaralgan sana=2022-08-30}}&lt;/ref&gt;. Hukumat 2022-yilning mart-sentyabr oylari orasida 61 milliard afgʻoni miqdorida [[boj]] toʻplagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://tolonews.com/business-180970|sarlavha=Finance Ministry: About 61 Billion Afs in Customs Taxes Collected|nashriyot=TOLOnews|sana=30 November 2022|qaralgan sana=2022-12-04}}&lt;/ref&gt;.

== Turizm ==
Afgʻonistonda turizm 1977-yilda eng yuqori choʻqqisiga chiqqan. Mamlakatga dunyoning turli burchaklaridan, jumladan [[Yevropa]] va [[Shimoliy Amerika]] kabi uzoq mamlakatlardan ham koʻplab sayyohlar tashrif buyurishdi. Bularning barchasi 1978-yil aprel inqilobi boshlanishi bilan yakunlandi. Biroq, u dunyodagi eng xavfli mamlakatlardan biri sifatida eʼtirof etilishiga qaramay, Afgʻonistonda turizm yana asta-sekin oʻsib bordi. Har yili Afgʻonistonga 20 mingga yaqin xorijiy sayyohlar tashrif buyurishadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 27, 2016 |title=20,000 foreign tourists visit Afghanistan annually |publisher=Pajhwok Afghan News |editor-last=Navid Ahmad Barakzai |url=https://www.pajhwok.com/en/2016/09/27/20000-foreign-tourists-visit-afghanistan-annually |access-date=2017-05-15}}&lt;/ref&gt;. Sayyohlarga qurolli jinoyatchilar faoliyat yuritishi mumkin boʻlgan joylardan qochish tavsiya etiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Afghanistan Travel Advisory|url=https://travel.state.gov/content/travel/en/traveladvisories/traveladvisories/afghanistan-advisory.html|nashriyot=U.S. Dept. of State|qaralgan sana=2020-10-09|iqtibos=Do not travel to Afghanistan due to COVID-19, crime, terrorism, civil unrest, kidnapping, and armed conflict.}}&lt;/ref&gt;.

Kobul shahrida Serena Hotel, Hotel Inter-Continental Kabul va Safi Landmark Hotel kabi koʻplab mehmonxonalar mavjud. Shuningdek, Qandahor, Hirot, Mozori Sharif, Jalolobod, Bomyon, Fayozobod va boshqalarda ham kam sonli mehmonxonalar mavjud. Katta shaharlarda masjidlar yaqinida joylashgan avtobus terminallari, afgʻon uslubidagi restoranlar va kichik doʻkonlar mavjud&lt;ref&gt;{{YouTube|O4LmCSxEk1s|Opening the largest bus terminal in Kabul, HafizAmiri reports/ساخت بزرگترین ترمینال مسافربری در کابل}} (Ariana News, Jan. 9, 2023)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{YouTube|2t1QHvPiAPc|Creation of the first ever bus terminal in Dasht Barchi / ساخت اولین ترمینال مسافربری دشت برچی}} (Ariana News, Jan. 5, 2023)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{YouTube|bNCaMBk4H2A|Kabul bus station &amp; Terminal Kandahar 9/8/2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{YouTube|pCcU6wDAsn4|Herat bus station &amp; terminal Kandahar 08 September 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{YouTube|oBSQHgw8nRY|Afghanistan, Pakistan to establish cross-border bus services}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Badakhshan_province_of_Afghanistan.jpg|thumb| [[Badaxshon viloyati]]]]
[[Fayl:Afghanistan's_Grand_Canyon.jpg|thumb| [[Bomiyon viloyati|Bomiyon viloyatidagi]] [[Band-e Amir milliy bog‘i|Band-e Amir milliy bogʻi]]]]
[[Fayl:View_of_Herat_Citadel_from_atop_the_premises.jpg|thumb| [[Hirot|Hirotdagi]] Hirot qal’asi]]
[[Fayl:Dahla_Dam_in_Kandahar_Province.jpg|thumb| [[Qandahor viloyati|Qandahor viloyatidagi]] Dahla toʻgʻoni]]
Quyida Afgʻonistonning sayyohlar tashrif buyuradigan diqqatga sazovor joylari keltirilgan:

* Badaxshon viloyati
** [[Fayzobod]]
** [[Ishkashim tumani|Ishkashim]] (Afgʻoniston va Tojikiston chegarasi)
** [[Vohon tumani]] Vohon milliy bogʻi
* Balx viloyati
** [[Mozori-Sharif|Mozori-Sharifdagi]] [[Moviy masjid|Buyuk Moviy masjid]]
** [[Balx]] (qadimgi shahar)
** Hayratan (Afgʻoniston va Oʻzbekiston chegarasi)
* Bomiyon viloyati
** [[Band-e Amir milliy bog‘i|Band-e Amir milliy bogʻi]]
** [[Bomiyon Budda haykallari|Bomiyon Buddalari]] sayti
** [[Zuhak, Bamyan|Zuhak]]
* Gʻazna viloyati
** [[Abu Rayhon Beruniy|Al-Beruniy]] dafn etilgan joy
** [[Mahmud Gʻaznaviy|Mahmud Gʻaznaviy]] dafn etilgan joy
** Gʻazna qal’asi
* Hirot viloyati
** [[Hirot jome masjidi]]
** Hirot qal’asi
** Islom Qal’a (Afgʻoniston va Eron chegarasi)
** Torgʻundi (Afgʻoniston va Turkmaniston chegarasi)
** Salma toʻgʻoni (Afgʻoniston-Hindiston doʻstlik toʻgʻoni)
* Kobul viloyati
** Chihil Sutun
** Dorulaman ([[Dorul Omon saroyi]], [[Tajbeg saroyi]], Afgʻoniston parlamenti, Afgʻoniston milliy muzeyi va boshqalar)
** [[Bogʻi Bobur|Bogʻi Bobur]]
** [[Paghman|Pagman]]
** Qargʻa suv ombori
** Shahr-e Nav (Kobul shahar markazi, Serena mehmonxonasi, [[Abdul Rahman Masjidi|Abdul Rahmon masjidi]], Shahr-e Nav parki, xorijiy elchixonalar va boshqalar)
** Vazir Akbar Xon ([[Arg, Kobul|Arg]], [[Kobul aeroporti|Kobul xalqaro aeroporti]], xorijiy elchixonalar va boshqalar)
* Qandahor viloyati
** Aino Mina (mehmonxonalar, restoranlar, doʻkonlar, bogʻlar va boshqalarga ega zamonaviy jamiyat)
** [[Shah Wali Kot tumani|Shoh Vali Kot tumanidagi]] Dahla toʻgʻoni
** Chilzina bogʻi
** Mirvays Xotak maqbarasi
** [[Reg tumani (Qandahor)|Reg tumani]] (qum tumani)
** Kirka Sharif ziyoratgohi
** [[Arghandab tumani (Qandahor)|Arg‘andabdagi]] Bobo Valiy ziyoratgohi
* Nangarhor viloyati
** Jalolobod
** Gʻozi Amanulloh xalqaro kriket stadioni (Gʻozi Amanulloh Xon shaharchasi yonida)
** Darunta toʻgʻoni
* Nimruz viloyati
** Zaranj (Afgʻoniston va Eron chegarasi)
** Kamol Xon toʻgʻoni

== Asosiy koʻrsatkichlari ==
Quyidagi jadvalda 2002—2020-yillardagi asosiy iqtisodiy koʻrsatkichlar (XVJ xodimlarining 2021—2026-yillardagi hisob-kitoblari bilan) keltirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=World Economic Outlook Database, April 2021|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/April|qaralgan sana=2022-02-26|ish=IMF|til=en}}&lt;/ref&gt;. 5% dan past inflyatsiya yashil rangda koʻrsatilgan. Yillik ishsizlik darajasi maʼlumotlari [[Jahon banki|Jahon bankidan]] olingan, biroq [[Xalqaro valyuta jamgʻarmasi|Xalqaro valyuta jamgʻarmasi]] ularni ishonchsiz deb biladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Yil
!YaIM
&lt;small&gt;(mlrd. da AQSh$XQP)&lt;/small&gt;
!Aholi jon boshiga YaIM
&lt;small&gt;(AQSh$ XQP da)&lt;/small&gt;
!YaIM
&lt;small&gt;(mlrd. da AQSh$nominal)&lt;/small&gt;
!Aholi jon boshiga YaIM
&lt;small&gt;(AQSh$ nominalda)&lt;/small&gt;
!YaIM oʻsishi
&lt;small&gt;(real)&lt;/small&gt;
!Inflyatsiya darajasi
&lt;small&gt;(foizda)&lt;/small&gt;
!Ishsizlik darajasi &lt;small&gt;(foizda)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Unemployment, total (% of total labor force) (modeled ILO estimate) - Afghanistan {{!}} Data|url=https://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS?end=2020&amp;locations=AF&amp;start=1991&amp;view=chart|qaralgan sana=2022-02-26|ish=data.worldbank.org}}&lt;/ref&gt;
!Davlat qarzi
&lt;small&gt;(YaIMning foizida)&lt;/small&gt;
|-
|2002
|19.68
|1,051.82
|4.37
|233.43
|n/a
|n/a
|11.3%
|346.0%
|-
|2003
|{{Oʻsish}}21.8
|{{Oʻsish}}1,118.5
|{{Oʻsish}}4.6
|{{Oʻsish}}233.8
|{{Oʻsish}}8.7%
|{{Salbiy oʻsish}}35.7%
|{{DecreasePositive}}11.1%
|{{DecreasePositive}}270.6%
|-
|2004
|{{Oʻsish}}22.5
|{{Loss}}1,112.8
|{{Oʻsish}}5.1
|{{Oʻsish}}254.3
|{{Oʻsish}}0.7%
|{{Salbiy oʻsish}}16.4%
|{{DecreasePositive}}11.0%
|{{DecreasePositive}}245.0%
|-
|2005
|{{Oʻsish}}26.0
|{{Oʻsish}}1,239.8
|{{Oʻsish}}6.2
|{{Oʻsish}}294.4
|{{Oʻsish}}11.8%
|{{Salbiy oʻsish}}10.6%
|{{Salbiy oʻsish}}11.2%
|{{DecreasePositive}}206.4%
|-
|2006
|{{Oʻsish}}28.2
|{{Oʻsish}}1,305.3
|{{Oʻsish}}6.9
|{{Oʻsish}}320.7
|{{Oʻsish}}5.4%
|{{Salbiy oʻsish}}6.8%
|{{DecreasePositive}}11.1%
|{{DecreasePositive}}23.0%
|-
|2007
|{{Oʻsish}}32.8
|{{Oʻsish}}1,462.9
|{{Oʻsish}}8.6
|{{Oʻsish}}381.5
|{{Oʻsish}}13.3%
|{{Salbiy oʻsish}}8.7%
|{{Salbiy oʻsish}}11.3%
|{{DecreasePositive}}20.1%
|-
|2008
|{{Oʻsish}}34.7
|{{Oʻsish}}1,510.6
|{{Oʻsish}}10.3
|{{Oʻsish}}447.7
|{{Oʻsish}}3.9%
|{{Salbiy oʻsish}}26.4%
|{{DecreasePositive}}11.1%
|{{DecreasePositive}}19.1%
|-
|2009
|{{Oʻsish}}42.2
|{{Oʻsish}}1,788.8
|{{Oʻsish}}12.1
|{{Oʻsish}}511.4
|{{Oʻsish}}20.6%
|{{Oʻsish}}-6.8%
|{{Salbiy oʻsish}}11.3%
|{{DecreasePositive}}16.2%
|-
|2010
|{{Oʻsish}}46.3
|{{Oʻsish}}1,908.0
|{{Oʻsish}}15.3
|{{Oʻsish}}631.5
|{{Oʻsish}}8.4%
|{{Oʻsish}}2.2%
|{{Salbiy oʻsish}}11.4%
|{{DecreasePositive}}7.7%
|-
|2011
|{{Oʻsish}}50.3
|{{Oʻsish}}2,010.8
|{{Oʻsish}}17.9
|{{Oʻsish}}714.7
|{{Oʻsish}}6.5%
|{{Salbiy oʻsish}}11.8%
|{{DecreasePositive}}11.1%
|{{DecreasePositive}}7.5%
|-
|2012
|{{Oʻsish}}59.9
|{{Oʻsish}}2,317.7
|{{Oʻsish}}20.3
|{{Oʻsish}}784.6
|{{Oʻsish}}14.0%
|{{Salbiy oʻsish}}6.4%
|{{Salbiy oʻsish}}11.3%
|{{DecreasePositive}}6.8%
|-
|2013
|{{Oʻsish}}63.8
|{{Oʻsish}}2,385.7
|{{Loss}}20.2
|{{Loss}}754.4
|{{Oʻsish}}5.7%
|{{Salbiy oʻsish}}7.4%
|{{DecreasePositive}}11.2%
|{{Salbiy oʻsish}}6.9%
|-
|2014
|{{Oʻsish}}69.4
|{{Oʻsish}}2,516.0
|{{Oʻsish}}20.6
|{{Loss}}747.6
|{{Oʻsish}}2.7%
|{{Oʻsish}}4.7%
|{{DecreasePositive}}11.1%
|{{Salbiy oʻsish}}8.7%
|-
|2015
|{{Oʻsish}}72.1
|{{Oʻsish}}2,534.9
|{{Loss}}20.2
|{{Loss}}711.3
|{{Oʻsish}}1.0%
|{{Oʻsish}}-0.7%
|{{Oʻzgarishsiz}}11.1%
|{{Salbiy oʻsish}}9.2%
|-
|2016
|{{Loss}}70.1
|{{Loss}}2,400.6
|{{Loss}}18.0
|{{Loss}}616.2
|{{Oʻsish}}2.2%
|{{Oʻsish}}4.4%
|{{Salbiy oʻsish}}11.2%
|{{DecreasePositive}}8.4%
|-
|2017
|{{Oʻsish}}74.7
|{{Oʻsish}}2,515.6
|{{Oʻsish}}18.9
|{{Oʻsish}}636.7
|{{Oʻsish}}2.6%
|{{Oʻsish}}5.0%
|{{Oʻzgarishsiz}}11.2%
|{{DecreasePositive}}8.0%
|-
|2018
|{{Oʻsish}}77.4
|{{Loss}}2,449.9
|{{Loss}}18.4
|{{Loss}}582.3
|{{Oʻsish}}1.2%
|{{Oʻsish}}0.6%
|{{Oʻzgarishsiz}}11.2%
|{{DecreasePositive}}7.4%
|-
|2019
|{{Oʻsish}}81.9
|{{Oʻsish}}2,542.9
|{{Oʻsish}}18.9
|{{Oʻsish}}586.2
|{{Oʻsish}}3.9%
|{{Oʻsish}}2.3%
|{{Oʻzgarishsiz}}11.2%
|{{DecreasePositive}}6.1%
|-
|2020
|{{Loss}}78.7
|{{Loss}}2,390.0
|{{Oʻsish}}19.1
|{{Loss}}580.8
|{{Loss}}-5.0%
|{{Salbiy oʻsish}}5.6%
|{{Salbiy oʻsish}}11.7%
|{{Salbiy oʻsish}}7.8%
|-
|2021
|{{Oʻsish}}83.4
|{{Oʻsish}}2,474.0
|{{Oʻsish}}19.9
|{{Oʻsish}}591.7
|{{Oʻsish}}4.0%
|{{Salbiy oʻsish}}5.1%
|n/a
|{{Salbiy oʻsish}}8.8%
|-
|2022
|{{Oʻsish}}89.1
|{{Oʻsish}}2,585.0
|{{Oʻsish}}21.2
|{{Oʻsish}}615.0
|{{Oʻsish}}4.5%
|{{Oʻsish}}4.5%
|n/a
|{{Salbiy oʻsish}}9.6%
|-
|2023
|{{Oʻsish}}95.2
|{{Oʻsish}}2,700.3
|{{Oʻsish}}22.0
|{{Oʻsish}}624.1
|{{Oʻsish}}4.5%
|{{Oʻsish}}4.0%
|n/a
|{{Salbiy oʻsish}}10.3%
|-
|2024
|{{Oʻsish}}101.1
|{{Oʻsish}}2,802.9
|{{Oʻsish}}22.8
|{{Oʻsish}}630.7
|{{Oʻsish}}4.0%
|{{Oʻsish}}4.0%
|n/a
|{{Salbiy oʻsish}}11.0%
|-
|2025
|{{Oʻsish}}107.2
|{{Oʻsish}}2,905.8
|{{Oʻsish}}23.9
|{{Oʻsish}}647.5
|{{Oʻsish}}4.0%
|{{Oʻsish}}4.0%
|n/a
|{{Salbiy oʻsish}}11.6%
|-
|2026
|{{Oʻsish}}113.6
|{{Oʻsish}}3,009.6
|{{Oʻsish}}24.6
|{{Oʻsish}}650.3
|{{Oʻsish}}4.0%
|{{Oʻsish}}4.0%
|n/a
|{{Salbiy oʻsish}}12.3%
|}
[[Fayl:Countries_by_GDP_(nominal)_per_capita_in_2019.svg|thumb|249x249px| Mamlakatlarda 2019-yilga kelib [[YIM jon boshi hisobi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati|aholi jon boshiga YaIM (nominal)]]]]
'''Yalpi milliy jamgʻarma''': YaIMning 22,7% i (2017)

'''YaIM — tarmoqlar boʻyicha tarkibi''':

* ''qishloq xoʻjaligi'': 23% (2016)
* ''sanoat'': 21,1% (2016)
* ''xizmatlar'': 55,9% (2016)

'''Eslatma:''' maʼlumotlar afyun ishlab chiqarishni oʻz ichiga olmaydi

'''YaIM — yakuniy foydalanish boʻyicha tarkibi''':

* ''uy xoʻjaligi isteʼmoli'': 81,6% (2016)
* ''davlat isteʼmoli'': 12% (2016)
* ''asosiy kapitalga investitsiyalar'': 17,2% (2016)
* ''Tovar-moddiy zaxiralarga investitsiyalar'': 30% (2016)
* ''Tovar va xizmatlar eksporti'': 6,7% (2016)
* ''tovarlar va xizmatlar importi'': −47,6% (2016)

'''Uy xoʻjaliklarining daromadlari yoki isteʼmoli foiz ulushida''':

* ''eng past 10%'': 3,8%
* ''eng yuqori 10%'': 24% (2008)

'''Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari''': bugʻdoy, sut mahsulotlari, uzum, sabzavotlar, kartoshka, tarvuz, qovun, guruch, piyoz, olma

'''Sanoat tarmoqlari''': kichik miqdorda gʻisht, [[mato]], [[sovun]], [[mebel]], poyabzal, [[oʻgʻit]], [[kiyim]], [[Oziq-ovqat|oziq-ovqat mahsulotlari]], alkogolsiz ichimliklar, [[Mineral suvlar|mineral suv]], [[sement]] ishlab chiqarish; [[Afg'on gilami|qoʻlda toʻqilgan gilamlar]]; [[Tabiiy gazlar|tabiiy gaz]], [[Koʻmir|koʻmir]], [[mis]]

'''Sanoat ishlab chiqarishining oʻsish sur’ati''': −1,9% (2016-yil)&lt;br/&gt;''mamlakatning dunyodagi oʻrni:'' 181

'''Ishchi kuchi''': 8,478 million (2017)&lt;br/&gt;''mamlakatning dunyodagi oʻrni:'' 58

'''Ishchi kuchi — tarkibi boʻyicha''': qishloq xoʻjaligi 44,3%, sanoat 18,1%, xizmatlar 37,6% (2017)

'''Qashshoqlik chegarasidan past aholi''': 54,5% (2017)

'''Byudjet''':

* ''daromadlar'': 2,276 milliard dollar (2017)
* ''xarajatlari'': 5,328 mlrd dollar

'''Soliqlar va boshqa tushumlar''': 11,2% (YaIMga nisbatan; 2017)&lt;br/&gt;''mamlakatning dunyodagi oʻrni:'' 210

'''Eksport''': 1,48 milliard dollar (2020)&lt;br/&gt;''mamlakatning dunyodagi oʻrni:'' 164

'''Eksport tovarlari''': oltin, uzum, afyun, meva va yongʻoqlar, hasharotlar smolalari, paxta, [[Afg'on gilami|qoʻlda toʻqilgan gilamlar]], tosh sovun, temir-tersak (2019)

'''Eksport hamkorlari''': Birlashgan Arab Amirliklari 45%, Pokiston 24%, Hindiston 22% va Xitoy 1% (2019)

'''Import''': 6,98 milliard dollar (2020)&lt;br/&gt;''mamlakatning dunyodagi oʻrni:'' 125

'''Import tovarlari''': bugʻdoy uni, radioeshittirish uskunalari, qayta ishlangan neft, tamaki prokati, samolyot qismlari va sintetik matolar (2019)

'''Import hamkorlari''': Birlashgan Arab Amirliklari 23%, Pokiston 17%, Hindiston 13%, Xitoy 9%, AQSh 9%, Oʻzbekiston 7% va Qozogʻiston 6% (2019)

'''Valyuta va oltin zaxiralari''': 7,187 milliard dollar (2017)&lt;br/&gt;''mamlakatning dunyodagi oʻrni:'' 85

'''Joriy hisob balansi:''' 1,014 milliard dollar (2017)&lt;br/&gt;''mamlakatning dunyodagi oʻrni:'' 49

'''Valyuta''': [[Afgʻoni|Afgʻoni]] (AFN)

'''Ayirboshlash kurslari''': [[AQSh dollari|1 AQSh dollariga]] 88 afgʻoni&lt;ref name=&quot;1 USD To AFN&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

'''Moliyaviy yil''': 21-dekabr — 20-dekabr

== Afgʻonistonda energiya ==
[[Fayl:Section_of_Kandahar_at_night_in_2011.jpg|thumb| 2011-yil tun [[Qandahor|Qandahorning]] [[Aerofotorazvedka|yuqoridan olingan surati]]]]
Afgʻonistonda energiya gidroenergetika, undan keyin [[qazib olinadigan yoqilg'i]] va [[quyosh energiyasi]] bilan taʼminlanadi&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot; /&gt;. Ayni paytda mamlakat 600 megavatt ([[Vatt|MVt]])dan ortiq elektr energiyasini bir nechta gidroelektr stansiyalaridan, shuningdek, qazib olinadigan yoqilgʻi va [[Quyosh batareyasi|quyosh panellaridan]] foydalanib olmoqda&lt;ref name=&quot;CIAWFAF&quot;&gt;&lt;/ref&gt;. Mamlakatga qoʻshni Eron, Tojikiston, Turkmaniston va Oʻzbekistondan 670 MVt.dan ortiq energiya import qilinadi&lt;ref name=&quot;Afghanistan Annually Pays $280M for Imported Power&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 1, 2020 |title=Afghanistan Annually Pays $280M for Imported Power |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business/afghanistan-annually-pays-280m-imported-power |access-date=2020-10-10}}&lt;/ref&gt;.

Elektr narxi Kobul viloyatida bir kVt uchun 2,5 afg‘oni, Hirot viloyatida 4 afg‘oni, Balx viloyatida 6 afg‘oni atrofidagi qiymatni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=16 January 2023 |title=Balkh residents complain about high electricity tariffs |work=Pajhwok Afghan News |url=https://pajhwok.com/2023/01/16/balkh-residents-complain-about-high-electricity-tariffs/ |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;. Ko‘pchilik afg‘onlar 24 soat davomida elektr energiyasidan foydalanish imkoniga ega emas&lt;ref name=&quot;Afghanistan Annually Pays $280M for Imported Power&quot;&gt;&lt;/ref&gt;. Hukumat mamlakatdagi [[Koʻmir|koʻmir]] zaxiralaridan qoʻshimcha elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun foydalanmoqchi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 December 2022 |title=China Interested in Investment in Coal-Fired Power: DABS |work=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business-181408 |access-date=2023-01-16}}&lt;/ref&gt;. CASA-1000 loyihasi ham amalga oshirilgandan so‘ng milliy tarmoqqa 300 MVt elektr energiyasi qo‘shishi kutilmoqda&lt;ref name=&quot;Da Afghanistan Breshna Sherkat&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Da Afghanistan Breshna Sherkat|url=https://www.usea.org/sites/default/files/event-/DABS%20Overview.pdf|yil=2014|nashriyot=United States Energy Association (USEA)|qaralgan sana=2019-04-17}}&lt;/ref&gt;.

Qoʻshni Pokiston va Erondan koʻp miqdorda muhojirlar oqimi tufayli Afgʻoniston kelgusi yillarda 7000 MVtgacha elektr energiyasiga ehtiyoj sezishi mumkin&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 12, 2018 |title=Naghlo Dam Turbines Up And Running |publisher=TOLOnews |url=https://www.tolonews.com/business/naghlo-dam-turbines-and-running |access-date=2019-04-21}}&lt;/ref&gt;. Afgʻoniston milliy taraqqiyot strategiyasi [[Shamol energetikasi|shamol]] va quyosh energiyasi kabi [[Qayta tiklanadigan energiya|qayta tiklanadigan energiyaning]] muqobil variantlarini ishlab chiqishni koʻzlagan&lt;ref name=&quot;ADB to provide $44.76m for construction of solar power plant&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=November 26, 2017 |title=ADB to provide $44.76m for construction of solar power plant |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://www.pajhwok.com/en/2017/11/26/adb-provide-4476m-construction-solar-power-plant |access-date=2019-04-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tvnews1&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 16, 2019 |title=Fifty-two investors interested in Afghanistan's 2,000 MW solar energy plan |publisher=[[1TV (Afghan TV channel)]] |url=http://www.1tvnews.af/en/news/afghanistan/37969-fifty-two-investors-interested-in-afghanistans-2000-mw-solar-energy-plan |url-status=dead |access-date=2019-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190417205405/http://www.1tvnews.af/en/news/afghanistan/37969-fifty-two-investors-interested-in-afghanistans-2000-mw-solar-energy-plan |archive-date=2019-04-17}}&lt;/ref&gt;. Natijada, bir qancha quyosh va shamol fermalari tashkil etildi&lt;ref name=&quot;First-ever Kabul solar energy plant goes functional&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=May 22, 2018 |title=First-ever Kabul solar energy plant goes functional |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://www.pajhwok.com/en/2018/05/22/first-ever-kabul-solar-energy-plant-goes-functional |access-date=2019-04-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;First-ever solar-wind power plant goes functional in Herat&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 17, 2017 |title=First-ever solar-wind power plant goes functional in Herat |publisher=Pajhwok Afghan News |url=https://www.pajhwok.com/en/2017/09/17/first-ever-solar-wind-power-plant-goes-functional-herat |access-date=2019-04-18}}&lt;/ref&gt;, hozirda yana koʻplari qurilmoqda&lt;ref name=&quot;Solar Power Plants To Be Inaugurated In Kabul, Kandahar&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=July 9, 2019 |title=Solar Power Plants To Be Inaugurated In Kabul, Kandahar |publisher=TOLOnews |url=https://tolonews.com/business/solar-power-plants-be-inaugurated-kabul-kandahar |access-date=2020-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Eastern Provinces To Get Solar Energy Boost&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=April 14, 2018 |title=Eastern Provinces To Get Solar Energy Boost |publisher=TOLOnews |url=https://www.tolonews.com/business/eastern-provinces-get-solar-energy-boost |access-date=2019-04-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Solar power in Afghanistan to get $44.76 million boost&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Frangoul |first=Anmar |date=November 27, 2017 |title=Solar power in Afghanistan to get $44.76 million boost |publisher=CNBC |url=https://www.cnbc.com/2017/11/27/solar-power-in-afghanistan-to-get-44-point-76-million-boost.html |access-date=2019-04-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;renewablesnow&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://renewablesnow.com/news/private-firms-to-build-30-mw-solar-park-in-afghanistan-602217/|sarlavha=Private firms to build 30-MW solar park in Afghanistan}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;itgholding&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.itgholding.com/news/405/ecosys-implements-the-hybrid-solar-and-wind-power-plant-in-herat-province-afghanistan-/|sarlavha=ECOsys Implements the Hybrid Solar and Wind Power Plant in Herat Province-Afghanistan|qaralgan sana=2023-04-05|arxivsana=2023-04-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230406183318/https://www.itgholding.com/news/405/ecosys-implements-the-hybrid-solar-and-wind-power-plant-in-herat-province-afghanistan-}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Solar powered hatchery in Balkh to increase poultry production&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ez-afghanistan.de/en/news/solar-powered-hatchery-balkh-increase-poultry-production|sarlavha=Solar powered hatchery in Balkh to increase poultry production|qaralgan sana=2023-04-05|arxivsana=2019-04-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190402072047/http://www.ez-afghanistan.de/en/news/solar-powered-hatchery-balkh-increase-poultry-production}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [https://www.worldbank.org/en/country/afghanistan/overview Jahon banki Afgʻonistonda]
* Osiyo taraqqiyot banki — [https://www.adb.org/countries/afghanistan/economy Afgʻoniston va OTB]
* [https://www.fao.org/afghanistan/resources/en/ FAO Afgʻonistonda]
* [https://afghanag.ucdavis.edu/ Afgʻoniston qishloq xoʻjaligi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210111101502/https://afghanag.ucdavis.edu/ |date=2021-01-11 }}

[[Turkum:Afgʻoniston iqtisodiyoti| ]]</text>
      <sha1>a8huabz4jzlgxef3ytj2aob44wxceac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Surunkali tromboembolik o'pka gipertenziyasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>922856</id>
    <revision>
      <id>6156251</id>
      <parentid>6152749</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:06:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15092" sha1="q9f3h2ub10sgi46qf6oflpcgj46820g" xml:space="preserve">{{Tibbiy holat bilgiqutisi|alt=}}
'''Surunkali tromboembolik o'pka gipertenziyasi''' – yurakdan o'pkaga ( [[Oʻpka|o'pka arterial daraxti]] ) qonni olib boradigan  qon tomirlarining tiqilib qolishi natijasida yuzaga keladigan uzoq muddatli kasallik. Ushbu blokadalar o'pka arterial shoxida oqimga qarshilik kuchayishiga olib keladi va bu o'z navbatida bu arteriyalarda bosimning oshishiga olib keladi (o'pka gipertenziyasi). To'siqlar odatda tananing pastki oyoq-qo'llarining chuqur tomirlaridan ([[Tromboz (tibbiyot)|tromboemboliya]]) kelib chiqadigan va yuurakning o'ng tomonidan o'tgandan keyin o'pka arterial shoxiga joylashadigan birlashgan (yoki qotib qolgan) qon pıhtıları natijasida yuzaga keladi. To'siqlar, shuningdek, pıhtı o'pka arteriyalarining [[Endoteliy|endotelial qoplamini]] shikastlagan joyda hosil bo'lgan chandiq to'qimasidanyuzaga kelishi mumkin, bu esa doimiy tolali obstruktsiyani (qon tizimining bloklanishi) vujudga keltiradii&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kim|first1=Nick H.|date=August 2016|title=Group 4 Pulmonary Hypertension: Chronic Thromboembolic Pulmonary Hypertension: Epidemiology, Pathophysiology, and Treatment|journal=Cardiology Clinics|volume=34|issue=3|pages=435–441|doi=10.1016/j.ccl.2016.04.011|issn=1558-2264|pmid=27443139}}&lt;/ref&gt;. Bir qancha  bemorlarda mikrovaskulyar (kichik tomir) va makrovaskulyar (katta tomir) obstruktsiyasi mavjud. Ba'zi bemorlarda simptomatik kasalliklarga qaramasdan dam olishda o'pka bosimi normal yoki me'yorga to'g'ri kelgan bo'lishi mumkin. Bu bemorlar [[Tromboz (tibbiyot)|surunkali tromboembolik kasallik]]  bilan tavfsiflanadi&lt;ref name=&quot;:Galie_2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=Galiè|first1=Nazzareno|last2=Humbert|first2=Marc|last3=Vachiery|first3=Jean-Luc|last4=Gibbs|first4=Simon|last5=Lang|first5=Irene|last6=Torbicki|first6=Adam|last7=Simonneau|first7=Gérald|last8=Peacock|first8=Andrew|last9=Vonk Noordegraaf|first9=Anton|date=2016-01-01|title=2015 ESC/ERS Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension: The Joint Task Force for the Diagnosis and Treatment of Pulmonary Hypertension of the European Society of Cardiology (ESC) and the European Respiratory Society (ERS): Endorsed by: Association for European Paediatric and Congenital Cardiology (AEPC), International Society for Heart and Lung Transplantation (ISHLT)|journal=European Heart Journal|volume=37|issue=1|pages=67–119|doi=10.1093/eurheartj/ehv317|issn=1522-9645|pmid=26320113}}&lt;/ref&gt;.

Tashxis, bu holatni pulmonar emboliyadan ajratish uchun kamida uch oylik samarali [[Antikoagulyantlar|qon suyulishidan]] so'ng amalga oshiriladi. Surunkali tromboembolik o'pka gipertenziyasi uchun diagnostika natijalar&lt;ref name=&quot;:Galie_2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=Galiè|first1=Nazzareno|last2=Humbert|first2=Marc|last3=Vachiery|first3=Jean-Luc|last4=Gibbs|first4=Simon|last5=Lang|first5=Irene|last6=Torbicki|first6=Adam|last7=Simonneau|first7=Gérald|last8=Peacock|first8=Andrew|last9=Vonk Noordegraaf|first9=Anton|date=2016-01-01|title=2015 ESC/ERS Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension: The Joint Task Force for the Diagnosis and Treatment of Pulmonary Hypertension of the European Society of Cardiology (ESC) and the European Respiratory Society (ERS): Endorsed by: Association for European Paediatric and Congenital Cardiology (AEPC), International Society for Heart and Lung Transplantation (ISHLT)|journal=European Heart Journal|volume=37|issue=1|pages=67–119|doi=10.1093/eurheartj/ehv317|issn=1522-9645|pmid=26320113}}&lt;/ref&gt;.

# Invaziv (ya'ni, qonda) o'lchangan o'rtacha o'pka arterial bosimi (mPAP) ≥25 mmHg;
# Ko‘p detektorli [[kompyuter tomografiyasi]] (MDCT), [[MRT|magnit-rezonans tomografiya (MRI)]] yoki an’anaviy o‘pka kineangiografiyasi (PAG), masalan, halqasimon stenozlar yordamida ko‘rilgan o‘pka ventilyatsiyasi perfuziyasi (V/Q) skanerida mos kelmaydigan perfuziya nuqsonlari va KTEPHning o‘ziga xos diagnostik belgilari., to'rlar/tiriklar, surunkali umumiy tiqilib qolishlar (qo'ltiqli zararlanish yoki toraygan jarohatlar) va burilishli jarohatlar.

== Alomat va belgilari ==
Klinik simptomlar va belgilar ko'pincha o'ziga xos emas yoki yo'q, o'ng [[yurak yetishmovchiligi]] belgilari faqat rivojlangan kasalliklarda. CTEPH ning asosiy belgilari- bu o'ziga xos bo'lmagan va ko'pincha shifokorlar tomonidan boshqa, ko'p tarqalgan kasalliklar bilan bog'liq bo'lishi mumkin bo'lgan mashaqqatli nafas siqilishi (jismoniy mashqlar paytida nafas qisilishi). Agar mavjud bo'lsa, CTEPH klinik belgilari o'tkir idiopatik o'pka arterial gipertenziyasi belgilariga o'xshash bo'lishi mumkin. Oyoq [[shish]]&lt;nowiki/&gt;i (shish) va gemoptiz (shilliqdagi qon), [[Hushsizlik|hushidan]] ketish (hushdan ketish) esa  tez-tez uchraydi&lt;ref name=&quot;Lang_2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lang|first1=Irene M.|last2=Simonneau|first2=Gérald|last3=Pepke-Zaba|first3=Joanna W.|last4=Mayer|first4=Eckhard|last5=Ambrož|first5=David|last6=Blanco|first6=Isabel|last7=Torbicki|first7=Adam|last8=Mellemkjaer|first8=Sören|last9=Yaici|first9=Azzedine|date=July 2013|title=Factors associated with diagnosis and operability of chronic thromboembolic pulmonary hypertension. A case-control study|journal=Thrombosis and Haemostasis|volume=110|issue=1|pages=83–91|doi=10.1160/TH13-02-0097|issn=0340-6245|pmid=23677493}}&lt;/ref&gt;.

== Patogenez ==
Surunkali tromboembolik o'pka gipertenziyasi bilan kasallangan odamlarda tromboz uchun an'anaviy xavf omillari mavjud ema&lt;ref name=&quot;Pepke-Zaba_2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pepke-Zaba|first1=Joanna|last2=Delcroix|first2=Marion|last3=Lang|first3=Irene|last4=Mayer|first4=Eckhard|last5=Jansa|first5=Pavel|last6=Ambroz|first6=David|last7=Treacy|first7=Carmen|last8=D'Armini|first8=Andrea M.|last9=Morsolini|first9=Marco|date=2011-11-01|title=Chronic thromboembolic pulmonary hypertension (CTEPH): results from an international prospective registry|journal=Circulation|volume=124|issue=18|pages=1973–1981|doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.110.015008|issn=1524-4539|pmid=21969018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bonderman_2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bonderman|first1=Diana|last2=Jakowitsch|first2=Johannes|last3=Adlbrecht|first3=Christopher|last4=Schemper|first4=Michael|last5=Kyrle|first5=Paul A.|last6=Schönauer|first6=Verena|last7=Exner|first7=Markus|last8=Klepetko|first8=Walter|last9=Kneussl|first9=Meinhard P.|date=March 2005|title=Medical conditions increasing the risk of chronic thromboembolic pulmonary hypertension|journal=Thrombosis and Haemostasis|volume=93|issue=3|pages=512–516|doi=10.1160/TH04-10-0657|issn=0340-6245|pmid=15735803}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bonderman_2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bonderman|first1=Diana|last2=Skoro-Sajer|first2=Nika|last3=Jakowitsch|first3=Johannes|last4=Adlbrecht|first4=Christopher|last5=Dunkler|first5=Daniela|last6=Taghavi|first6=Sharokh|last7=Klepetko|first7=Walter|last8=Kneussl|first8=Meinhard|last9=Lang|first9=Irene M.|date=2007-04-24|title=Predictors of outcome in chronic thromboembolic pulmonary hypertension|journal=Circulation|volume=115|issue=16|pages=2153–2158|doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.106.661041|issn=1524-4539|pmid=17420352}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bonderman_2009b&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bonderman|first1=D.|last2=Wilkens|first2=H.|last3=Wakounig|first3=S.|last4=Schäfers|first4=H.-J.|last5=Jansa|first5=P.|last6=Lindner|first6=J.|last7=Simkova|first7=I.|last8=Martischnig|first8=A. M.|last9=Dudczak|first9=J.|date=February 2009|title=Risk factors for chronic thromboembolic pulmonary hypertension|journal=The European Respiratory Journal|volume=33|issue=2|pages=325–331|doi=10.1183/09031936.00087608|issn=1399-3003|pmid=18799507}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lang_2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lang|first1=Irene M.|last2=Simonneau|first2=Gérald|last3=Pepke-Zaba|first3=Joanna W.|last4=Mayer|first4=Eckhard|last5=Ambrož|first5=David|last6=Blanco|first6=Isabel|last7=Torbicki|first7=Adam|last8=Mellemkjaer|first8=Sören|last9=Yaici|first9=Azzedine|date=July 2013|title=Factors associated with diagnosis and operability of chronic thromboembolic pulmonary hypertension. A case-control study|journal=Thrombosis and Haemostasis|volume=110|issue=1|pages=83–91|doi=10.1160/TH13-02-0097|issn=0340-6245|pmid=23677493}}&lt;/ref&gt;. Hozirgi tushunchaga ko'ra, &quot;yallig'lanish trombozi&quot; ning natijasidir&lt;ref name=&quot;Lang_2013&quot; /&gt; .Protrombotik (qon ivishini hosil qiluvchi) holatlar surunkali yallig'lanish va infektsiya bilan birlashganda, tromb yo'qolishi mumkin. Surunkali tromboembolik o'pka gipertenziyasi  uchun xavf omillari orasida splenektomiya, yallig'lanishli ichak kasalligi, surunkali qalqonsimon gormonlarni almashtirish, 0 dan boshqa [[Qon guruhlari|qon turlari]], infektsiyalangan qorincha-atriyal shunt va doimiy tomir ichiga yuborish kiradi&lt;ref name=&quot;Bonderman_2009b&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang_2013&quot; /&gt;.
[[Fayl:CTEPH_pulmonary_artery_angiogram_(PA_angiogram).tif|thumb| Yon selektiv o'pka arteriyasi angiogrammasiga misol (A va B o'ng o'pka arteriyasi, C&amp;nbsp;va D chap o'pka arteriyasi)&amp;nbsp;ichida&amp;nbsp;raqamli ayirish texnikasi&amp;nbsp;Surunkali tromboembolik o'pka gipertenziyasi  bilan kasallangan bemor. A va C panellari old-orqa proyeksiyalarni, B va D panellari lateral proyeksiyalarni ifodalaydi.&amp;nbsp;]]
Surunkali tromboembolik o'pka gipertenziyasi da erta tashxis qo'yish hali ham muammo bo'lib qolmoqda, simptomlarning boshlanishi va ekspert markazlarida tashxis qo'yish o'rtasidagi minimalvaqt 14 oy&lt;ref name=&quot;Pepke-Zaba_2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pepke-Zaba|first1=Joanna|last2=Jansa|first2=Pavel|last3=Kim|first3=Nick H.|last4=Naeije|first4=Robert|last5=Simonneau|first5=Gerald|date=April 2013|title=Chronic thromboembolic pulmonary hypertension: role of medical therapy|journal=The European Respiratory Journal|volume=41|issue=4|pages=985–990|doi=10.1183/09031936.00201612|issn=1399-3003|pmid=23397304}}&lt;/ref&gt;.  Shubha ko'pincha ekokardiografiyada paydo bo'ladi, ammo buni tasdiqlash uchun invaziv o'ng yurak kateterizatsiyasi talab qilinadi&lt;ref name=&quot;:Galie_2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=Galiè|first1=Nazzareno|last2=Humbert|first2=Marc|last3=Vachiery|first3=Jean-Luc|last4=Gibbs|first4=Simon|last5=Lang|first5=Irene|last6=Torbicki|first6=Adam|last7=Simonneau|first7=Gérald|last8=Peacock|first8=Andrew|last9=Vonk Noordegraaf|first9=Anton|date=2016-01-01|title=2015 ESC/ERS Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension: The Joint Task Force for the Diagnosis and Treatment of Pulmonary Hypertension of the European Society of Cardiology (ESC) and the European Respiratory Society (ERS): Endorsed by: Association for European Paediatric and Congenital Cardiology (AEPC), International Society for Heart and Lung Transplantation (ISHLT)|journal=European Heart Journal|volume=37|issue=1|pages=67–119|doi=10.1093/eurheartj/ehv317|issn=1522-9645|pmid=26320113}}&lt;/ref&gt;. PH tashxisi qo'yilgach, tromboembolik kasallikning mavjudligi tasvirni talab qiladi. Tavsiya etilgan diagnostika algoritmi ekokardiyogram va V/Q skanerlash va o'ng yurak kateteri va o'pka angiografiyasi  bilan tasdiqlash yordamida birinchi tekshiruvning muhimligini ta'kidlaydi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kim|first1=Nick H.|date=August 2016|title=Group 4 Pulmonary Hypertension: Chronic Thromboembolic Pulmonary Hypertension: Epidemiology, Pathophysiology, and Treatment|journal=Cardiology Clinics|volume=34|issue=3|pages=435–441|doi=10.1016/j.ccl.2016.04.011|issn=1558-2264|pmid=27443139}}&lt;/ref&gt;.

Skanerlash va zamonaviy multidetektorli KT angiografiyasi mutaxassis qo'llarida mukammal diagnostika samaradorligiga ega bo'lgan kasallikni aniqlashning aniq usullari aniqlanilishi mumkin (sezuvchanlik, o'ziga xoslik va aniqlik V/ uchun 100%, 93,7% va 96,5%). Q va CTPA uchun 96,1%, 95,2% va 95,6%)&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=He|first1=Jia|last2=Fang|first2=Wei|last3=Lv|first3=Bin|last4=He|first4=Jian-Guo|last5=Xiong|first5=Chang-Ming|last6=Liu|first6=Zhi-Hong|last7=He|first7=Zuo-Xiang|date=May 2012|title=Diagnosis of chronic thromboembolic pulmonary hypertension: comparison of ventilation/perfusion scanning and multidetector computed tomography pulmonary angiography with pulmonary angiography|journal=Nuclear Medicine Communications|volume=33|issue=5|pages=459–463|doi=10.1097/MNM.0b013e32835085d9|issn=1473-5628|pmid=22262242}}&lt;/ref&gt;. KTPAning o'zi kasallikni istisno qila olmaydi, lekin chap asosiy tojsimon arteriyaning qisilishiga, o'pka parenximasining shikastlanishiga (masalan, oldingi o'pka infarkti belgilari sifatida) va bronxial kollateral arteriyalardan [[Qon ketishi|qon ketishiga]] olib keladigan o'pka arteriyasining kengayishini aniqlashga yordam beradi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tunariu|first1=Nina|last2=Gibbs|first2=Simon J. R.|last3=Win|first3=Zarni|last4=Gin-Sing|first4=Wendy|last5=Graham|first5=Alison|last6=Gishen|first6=Philip|last7=Al-Nahhas|first7=Adil|date=May 2007|title=Ventilation-perfusion scintigraphy is more sensitive than multidetector CTPA in detecting chronic thromboembolic pulmonary disease as a treatable cause of pulmonary hypertension|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-nuclear-medicine_2007-05_48_5/page/n43|journal=Journal of Nuclear Medicine|volume=48|issue=5|pages=680–684|doi=10.2967/jnumed.106.039438|issn=0161-5505|pmid=17475953}}&lt;/ref&gt;. Bugungi kunda oltin standart ko'rish mahalliy angiogrammalar yoki raqamli olib tashlash texnikasidan foydalangan tarzda invaziv o'pka angiografiyasi bo'lib kelmoqda

== Davolash ==
Bu kasallikka chalingan bemorlar uchun qaror qabul qilish qiyin bo'lishi mumkin va ekspert markazlarda CTEPH guruhlari tomonidantekshirilishi kerak.Kasallik  guruhlari bo'yicha tayyorgarlikka ega kardiologlar va pulmonologlar, rentgenologlar, yiliga kasallikka chalingan bemorlarning katta yukiga ega bo'lgan tajribali PEA jarrohlari va teri orqali aralashuv tajribasiga ega shifokorlardan iborat. Hozirgi kunda o'pka endarterektomiyasini  standart davolashni o'z ichiga olgan uchta tan olingan maqsadli davolash varianti mavjud. [[Jarrohlik]] uchun mos bo'lmagan insonlar uchun balonli o'pka angioplastikasi va o'pka tomirlarini kengaytiruvchi dori bilan davolab  chiqilishi mumkin&lt;ref name=&quot;Brenot2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Brenot|first1=Philippe|last2=Mayer|first2=Eckhard|last3=Ghofrani|first3=Hossein-Ardeschir|last4=Kurzyna|first4=Marcin|last5=Matsubara|first5=Hiromi|last6=Ogo|first6=Takeshi|last7=Meyer|first7=Bernhard C.|last8=Lang|first8=Irene|date=31 March 2017|title=Balloon pulmonary angioplasty in chronic thromboembolic pulmonary hypertension|journal=[[European Respiratory Review]]|language=en|volume=26|issue=143|pages=160119|doi=10.1183/16000617.0119-2016|issn=1600-0617|pmid=28356406|pmc=9489135}}&lt;/ref&gt;.

Magnit rezonans yoki invaziv tekshirish orqali mutaxassis tasvirlaydi PEA yoki BPA bilan intervension davolashning xavf va foydalarini aniqlash uchun zarur.


=== O'pka endarterektomiyasi ===
[[Fayl:PEA_specimen.tif|thumb| Surunkali tromboembolik o'pka gipertenziyasi bo'lgan bemorda o'pka endarterektomiyasining jarrohlik amaliyoti paytida olingan odatiy namuna.]]


== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

[[Turkum:Tibbiyot]]
[[Turkum:Kasalliklar]]
[[Turkum:Qon kasalliklari]]</text>
      <sha1>q9f3h2ub10sgi46qf6oflpcgj46820g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Mishtaya (Suriya)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>933510</id>
    <revision>
      <id>6156357</id>
      <parentid>5350844</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:52:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2067" sha1="eglejkp1am95mqfrvv8g9us3vc1i6pv" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti|asl nomi=المشتاية|mavqe=Qishloq
&lt;!-- images and maps  -----------&gt;|tasvir=|bayroq=|gerb=|mamlakat=Suriya|mintaqa turi=Gubernatorlik|mintaqa=Homs|tuman turi=Tuman|tuman=Talkalakh|jamoat turi=Ma'muriy tuman|jamoat=Al-Nasirah|rahbar turi=|rahbar=&lt;!-- Area    ---------------------&gt;|asos solingan=|maydon=&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;|balandlik_m=&lt;!-- Population   -----------------------&gt;|aholi=1,002|sanalgan yil=2004|zichlik=|vaqt mintaqasi=+3|DST=+2
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;|telefon kodi=|pochta indeksi=|sayt=|koordinatalar={{coord|34|46|14|N|36|16|28|E|region:SY|display=inline,title}}}}
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
'''Al-Mishtaya''' ({{Lang-ar|المشتاية}}) — [[Suriya|Suriyaning]] shimoli-gʻarbiy qismidagi qishloq boʻlib, maʼmuriy jihatdan Homs gubernatorligi tarkibiga kiruvchi, [[Hims|Homs]] shahridan gʻarbda va [[Livan]] bilan chegaraning shimolida joylashgan. Yaqin atrofdagi janubi-sharqda al-Husn, gʻarbda Zweitina, shimoli-gʻarbda Marmarita va shimolda al-Nasirahni oʻz ichiga oladi. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olishda al-Mishtaya 1002 aholiga ega. Uning aholisi, asosan, [[Antioxiya pravoslav cherkovi|yunon pravoslav]] xristianlaridir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Sprague|ism=Sean|sarlavha=Syria’s Christian Valley|url=http://www.cnewa.org/default.aspx?ID=3524&amp;pagetypeID=4&amp;sitecode=HQ&amp;pageno=1|nashriyot=Catholic Near East Welfare Association|qaralgan sana=2023-04-16|arxivsana=2023-12-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231202212409/https://cnewa.org/default.aspx?ID=3524&amp;pagetypeID=4&amp;sitecode=HQ&amp;pageno=1}}&lt;/ref&gt;.

Al-Mishtayadagi Saint Georgeʼs Monastery (Avliyo Jorj Monastri) Xristianlar vodiysi mintaqasidagi asosiy sayyohlik joylaridan biri hisoblanadi.

*

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Suriya]]
[[Turkum:Suriya qishloqlari]]</text>
      <sha1>eglejkp1am95mqfrvv8g9us3vc1i6pv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdillahi Nassir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>944775</id>
    <revision>
      <id>6155910</id>
      <parentid>5900246</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18235" sha1="k4de1zjrtk1nckgyelwftopy2xn9j7b" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Sheikh Abdilahi Nassir|portret=File:Nassir2.jpg|tavsif=An image of the late Hujjat al-Islam Sheikh Abdillahi Nassir.|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi|df=y|1932|06|01}}|tavallud joyi=[[Mombasa]], [[Colony and Protectorate of Kenya|Kenya]]|vafot sanasi={{vafot sanasi va yoshi|df=y|2022|01|11|1932|06|01}}|vafot joyi=Mombasa|partiyasi=|onasi=Maryam Ahmad|otasi=Nassir Juma|bolalari=Stambuli Abdilahi, Abdulqadir Abdilahi, Zainab Abdilahi, Nassir Abdilahi, Omar Abdilahi, Ali Abdilahi, Hafswa Abdilahi, Rehema Abdilahi, Sharifa Abdilahi, Hussein Abdilahi|mukofotlari=[[Freedom of the City]] Award,
Abbasi Medal|imzo=|dipnotlar=}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Abdilahi Nassir''' (1932-yil 1-iyun — 2022-yil 11-yanvar) [[Mombasa]] shahrida keniyalik shia ruhoniysi boʻlgan. Nosir [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] boʻlsa-da, [[Shialik|shialikni]] qabul qilgan va [[Eron inqilobi|Eron islom inqilobidan]] keyin oʻzini [[Oʻn ikki imom|oʻn ikki shia]] deb tan olgan&lt;ref name=&quot;Reese2004&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Scott Steven Reese|title=The Transmission of Learning in Islamic Africa|url=https://books.google.com/books?id=zP5Zk8ixR3QC&amp;pg=PA227|date=1 January 2004|publisher=BRILL|isbn=90-04-13779-3|pages=227–}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va taʼlim ==
Shayx Abdullohi Nosir 1932-yil 1-iyunda [[Mombasa]] shahrida tugʻilgan. Dastlabki taʼlim madrasadan boshlangan, chunki u toʻrt yoshida Madrasaga oʻqishga kirgan va 1936—1946-yillarda Madrasada oʻqigan. Shu bilan birga, u oddiy maktab maʼlumotiga ega boʻlib, 1941—1949-yilgacha Arab oʻgʻil bolalar boshlangʻich maktabida oʻqigan va keyinroq 1950—1951-yilgacha Zanzibarning Bet-el-Ras oʻqituvchilar tayyorlash kollejiga qoʻshilgan.

Zanzibarda boʻlganida, koʻproq yoʻl-yoʻriq va maslahatlar olish uchun u taniqli olim qoʻli ostida oʻqigan; Sayyid Umar Abdulloh unga nafaqat taʼlim bergan, balki [[Islom|islomni]] tushunishda ham koʻp ilm bergan.

Zanzibardagi oʻqish tugaganidan soʻng, u yana Mombasaga koʻchib oʻtgan. Biroq, u ustozi Sayid Umar Abdullohdan maslahat va yoʻl-yoʻriq olishda davom etgan.

Keyinchalik u yana bir ajoyib musulmon inqilobchi mutafakkiri Shayx Muhammad Abdulloh Gʻazzoliy bilan tanishdi. Shayx Gʻazzoliy unga fikr yuritishni oʻrgatgan. U Shayx Abdilahiy Nosirning fikrini larzaga keltirish uchun qiyin savollarni oʻrgangan.

== Faoliyati ==
[[Mombasa|Mombasaga]] qaytib kelgach, 1951—1954-yilgacha arab boshlangʻich maktabida dars bergan. Sogʻligʻidagi muammosi tufayli u tibbiy koʻrikdan oʻtkazildi. Kasalligidan tuzalib, 1955—1957-yilgacha Mombasa Musulmonlar taʼlimi institutiga hisobchi va yarim kunlik diniy oʻqituvchi sifatida ish olib borgan.


&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;Shayx Abdullohi Nosir 1957—1963-yilgacha Keniya mustaqilligidan oldingi siyosatga faol qiziqish bildirgan. U Keniyaning mustaqillikka erishgunga qadar Qonunchilik kengashiga saylangan va bu lavozimda 1961—1963-yilgacha ishlab kelgan. Keniya Qonunchilik Kengashi aʼzosi sifatida u 1963-yilda [[London|Londondagi]] Lankaster Xausda boʻlib oʻtgan tarixiy Keniya Konstitutsiyaviy konferensiyasida ham qatnashgan.


1962-yil 5-oktabrda taʼlim vaziri (oʻsha paytda) janob Lourens Jorj Sagini tomonidan arab taʼlimi boʻyicha maslahat kengashi aʼzolaridan biri etib tayinlangan.

1964-yildan 1965-yilgacha u KANU ijroiya kengashi ([[Sohil]] viloyati) aʼzosi sifatida siyosatchi boʻlgan.

Keyinchalik u 1965—1967-yillarda Nayrobidagi [[BBC|BBCda]] arab/suahili monitori sifatida ishlagan.

Keyin u [[Oxford University Press|Oksford universiteti nashriga]] qoʻshilgan va 1967—1975-yillar Nayrobidagi [[Oxford University Press|Oksford universiteti matbuotining]] Sharqiy Afrika boʻlimida suahili muharriri boʻlib ishlagan. U ishga qabul qilingan birinchi suahili muharriri boʻlgan ([[Oxford University Press|OUPda]]). [[Julius Nyerere|Yuliy Nyererening]] Yuliy Tsezar (Yuliy Kaysariy) va „Venetsiyalik savdogar“ (Mabepari va Venisi) asarlarining suahili tiliga tarjimalarini nashr etishda Nosir muhim rol oʻynagan. 1969-yilda u [[Dorussalom|Dar es Salam]] ofisiga koʻchib oʻtadi va u yerda menejer (Lucius Thonya) bilan birga muhim va daromadli [[Suaxili tili|suahili]] nashriyot dasturini ishlab chiqadi. Ushbu loyihalar [[Oxford University Press|OUP]] [[Julius Nyerere|Julius Nyererening]] „Oʻz-oʻziga ishonish uchun taʼlim“ va Tanzaniya maktablarida oʻqitish vositasi sifatida [[Suaxili tili|suahili tilini]] joriy etish tomonidan yaratilgan talabga javob berish uchun yaxshi joylashtirilganligini anglatadi.

1975-yilda Shayx Abdillohiy Oksford universiteti nashriyotidan chiqib, oʻzining Shungwaya Publishers Ltd nashrini ishga tushiradi.

1977-yilda u Oksford universiteti nashriyoti tomonidan Sharqiy Afrika boʻlimining bosh menejeri lavozimiga chaqirilib, 1977—1980-yilgacha ushbu lavozimda ishlaydi.

== Tabligʻ ==
Keniya siyosatida faol boʻlishiga qaramay, Nosir 1954—1959-yilgacha vaʼz va tabligʻ faoliyatiga vaqtini ajratdi. 1960—1980-yillarda [[Mombasa|Mombasada]] (1960—1964) yashab, keyinroq [[Nayrobi|Nayrobida]] (1965—1980) yashab, [[Ramazon]] oylarida Qurʼon tarjimasi va sharhi bilan shugʻullangan.

1978—1980-yilgacha u [[Jidda|Jiddada]] joylashgan WAMY (Butunjahon musulmon yoshlar assambleyasi) ning [[Sharqiy Afrika|Sharqiy Afrikadagi]] vakili sifatida ishlagan.

1980-yilning boshida Mombasaga qaytgach, u Husayniy Imambargohda Keniya Bilol musulmon missiyasi tomonidan tashkil etilgan [[Muharram]] Majalis uchun muntazam oʻqituvchi boʻlgan.

Muharram majalisining maʼruzachilari orasida Sharif Xitamiy, Sharif Badaviy, Prof. Nayrobi universitetidan Bakari va [[Mombasa]] va Lamudan kelgan bir qator Sunni olimlar. 1988-yilda Keniyaning Bilol musulmonlar missiyasi majlislar zali rasmiy ravishda ochilganda, Suahili majalislari Muharram oylari va qoʻshimcha maʼruzalar turkumi Bilol zalida oʻtkazilgan. Nosir koʻpchilikni jalb qiladigan asosiy maʼruzachilardan biri boʻlgan edi.

Vaqt oʻtgach, u oʻzini shia Ithna-Asheriy deb eʼlon qildi.

[[Tanzaniya|Tanzaniyadan]] tashqari [[Hindiston]], [[Pokiston]], [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]], [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlar]], [[Kanada]] va [[Vest-Indiya|Gʻarbiy Hindistondagi]] jamoati va tashkilotlar Nosirni [[Ingliz tili|ingliz]] va [[Suaxili tili|kisvahiliy]] tillarida maʼruzalar oʻqiy olgani tufayli uni maʼruza safarlariga taklif etishgan.

Nosir, kisvahili tili (jami 7ta) va Islom haqida (20ta) bir nechta kitob va risolalar yozgan va hammuallif boʻlgan, bularning baʼzilari [[Ingliz tili|ingliz]] va ruanda tillariga tarjima qilingan.

Shayx Abdilahi Nosirning maqsadi odamlarni bir-biriga yaqinlashtirish, ruhlantirish va oʻqitish uchun platforma (Ahlul Bayt Markazi) yaratish orqali sogʻlom jamiyatni ilhomlantirish boʻlgan. Shu maqsadda, 2001-yilda u taʼlim, shaxsiy oʻsish va sogʻlom hayotni targʻib qilish uchun jamoatchilik xabardorligini oshirish, amaliy ishlarni birlashtirgan, siyosiy va mazhabga aloqador boʻlmagan, koʻp maqsadli Jamoatchilik tashkiloti Ahlul Bayt markazini tashkil etgan. Tashkilot odamlar oʻrasidagi hamkorlik, integratsiya va birdamlik tuygʻusini yaratish orqali jamiyatning maksimal salohiyatini oshirish va yoshlarni jamiyatni rivojlantirishda faol ishtirok etishga undashga qaratilgan.

Oʻsha yili Nosir [[Mombasa|Mombasada]] (Ahlul Bayt markazi kutubxonasi) bepul oʻqish kutubxonasini tashkil etgan va kitoblarini kutubxonaga sovgʻa qilgan.

Soʻnggi paytlarda u [[Qurʼon|Qur’onning]] suahilicha tarjimasi va tafsiriga eʼtibor qaratgan va shia Ithna-Asheriy dunyoqarashi loyihalash ustida ishlagan.

== Oʻlimi ==
Nosir 2022-yil 11-yanvar, seshanba kuni, [[Keniya|Keniyaning]] [[Mombasa]] shahrida 89-yoshida vafot etgan.

Uni xotirlash uchun dunyoning turli burchaklarida, jumladan [[Keniya]]&lt;ref&gt;{{Citation |title=Wasifu wa Sh. Abdillahi Nasser {{!}}{{!}} Sayyid Aidarus Shariff {{!}}{{!}} JIC Mombasa |url=https://www.youtube.com/watch?v=S5ztMxwNMGo |access-date=29-may 2022-yil |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=ARBAIN KHITMA YA SHEIKH ABDILAHI NASSIR, MOMBASA, KENYA |url=https://www.youtube.com/watch?v=T7_xxRqPJ7A |access-date=29-may 2022-yil |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=CS NAJIB BALALA: SH. ABDILLAHI NASSIR IS AN INSTITUTION {{!}}{{!}} ARBAEN AT JAFFERY ISLAMIC CENTRE NAIROBI |url=https://www.youtube.com/watch?v=IdM9pzeWAqo |access-date=29-may 2022-yil |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=AMB. JAFAR BARMAKI: ALTHOUGH HE WAS SHIA MUSLIM..... {{!}}{{!}} ARBAEN AT JAFFERY ISLAMIC CENTRE NAIROBI |url=https://www.youtube.com/watch?v=Bb9r9C1UYWo |access-date=29-may 2022-yil |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;, [[Tanzaniya]]&lt;ref&gt;{{Citation |title=Kumbukizi ya Shk Abdillahi Nassir {{!}} 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZTi3RAjTu70 |access-date=29-may 2022-yil |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=VIPI TUMUENZI SHEIKH ABDILLAHI NASSIR? {{!}} Na Sheikh Dkt. Abdulrazak Amiri |url=https://www.youtube.com/watch?v=NwZrhJrLeWg |access-date=29-may 2022-yil |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;, [[Zanjibar|Zanzibar]]&lt;ref&gt;{{Citation |title=#LIVE: KHITMA YA SHEIKH ABDILLAHI NASSIR / MSIKITI WA |url=https://www.youtube.com/watch?v=vTF87n8Npuk |access-date=29-may 2022-yil |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;, marosimlar oʻtkazilgan. [[Indoneziya]]&lt;ref&gt;{{Citation |title=🛑[LIVE] Pengajian Malam Jumat - 13/01/2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=NnKycUrXELs |access-date=29-may 2022-yil |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;, [[Eron]]&lt;ref&gt;{{Citation |title=Swahili Shia - Kisomo cha Khitma ya Marehemu al Haj Sheikh...{{!}} By Swahili Shia |url=https://www.facebook.com/swahilishia1/videos/kisomo-cha-khitma-ya-marehemu-al-haj-sheikh-abdullahi-nassir-msikiti-wa-al-musta/475911177217822/ |access-date=29-may 2022-yil |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=iqna.ir|sana=17-yanvar 2022-yil|sarlavha=Khitma ya Marhum Sheikh Abdillahi Nassir yafanyika Qum, Iran|url=https://iqna.ir/sw/news/3474817|qaralgan sana=29-may 2022-yil|ish=sw|til=sw}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=ABNA|sana=17-yanvar 2022-yil|sarlavha=Photos: Commemoration ceremony for prominent Kenyan Shiite scholar held in Qom|url=http://abna24.com/bLTs|qaralgan sana=29-may 2022-yil|ish=abna24.com|til=inglizcha|arxivsana=2023-05-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230511034046/https://abna24.com/bLTs}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The award that Sheikh Abdillahi Nasir lost for becoming a Shiite - en.hawzahnews.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=19-yanvar 2022-yil|sarlavha=The award that Sheikh Abdillahi Nasir lost for becoming a Shiite|url=https://en.hawzahnews.com/news/363747/The-award-that-Sheikh-Abdillahi-Nasir-lost-for-becoming-a-Shiite|qaralgan sana=29-may 2022-yil|ish=en.hawzahnews.com|til=inglizcha|arxivsana=2023-05-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230507070051/https://en.hawzahnews.com/news/363747/The-award-that-Sheikh-Abdillahi-Nasir-lost-for-becoming-a-Shiite}}&lt;/ref&gt;, [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]]&lt;ref&gt;{{Citation |title=Islam in Africa: the role of Sheikh Abdillahi Nassir |url=https://www.youtube.com/watch?v=XxDrpPyzYyo |access-date=29-may 2022-yil |language=inglizcha}}&lt;/ref&gt; va boshqa.

Keniyalik siyosatchilar Nosirni mustaqillik uchun kurashda oldingi safda turgan, hurmatli olim sifatida olqishladilar&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=11-yanvar 2022-yil |title=Senior Kenyan Muslim Scholar Sheikh Abdillahi Nasir Passes Away |publisher=International Quran News Agency |url=https://iqna.ir/en/news/3477330/senior-kenyan-muslim-scholar-sheikh-abdillahi-nasir-passes-away |access-date=11-yanvar 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

Keniya prezidentining oʻrinbosari, oʻsha paytda [[William Ruto|Uilyam Ruto]] uni „akademik gigant, zukko siyosiy mutafakkir va qirgʻoqboʻyi mintaqasining intilishlariga katta hissa qoʻshgan rivojlanish uchun sodiq kuch“ deb ulugʻladi. Biz u oʻtkizgan beqiyos umri va qoldirgan boy merosini nishonlaymiz&quot;.

Keniya Vazirlar Mahkamasining Turizm boʻyicha kotibi Najib Balala uni „Suahili faoli va Keniya mustaqilligi uchun Britaniya hukmronligiga qarshi, Keniya ozodligi uchun kurashda oldingi safda turgan, yetakchi“ sifatida ulugʻladi.

Mombasa gubernatori Hassan Ali Joho uni „hurmatga sazovor olim, adabiy daho va benuqson xarakterga ega inson“ deb taʼrifladi. Nosir Mombasaning sevimli oʻgʻillaridan biri, vatanparvar, dunyo miqyosida hurmatga sazovor boʻlgan, kamtar ota siymosi va koʻpchilik uchun ilhom manbayi sifatida ajralib turardi&quot;.

2013—2017-yillarda [[Mombasa]] senatorilavozimida ishlagan keniyalik siyosatchi Hasan Umar Hasan uni „siyosatimiz va ilm-fanimizda yuksak shaxs, uning mintaqamiz va jamiyatimizga boʻlgan taʼsiri juda katta va bundan keyin ham davom etadi. Shayx Abdullohni juda sogʻinaman. Mutafakkir, notiq, zukko siyosatchi, olim va menga va koʻpchilikka ustoz“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Hassan Omar Hassan|url=https://www.facebook.com/hassanomar2022/posts/477218800637049|qaralgan sana=20-may 2022-yil|ish=www.facebook.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.

Kamukunji saylov okrugi deputati Yusuf Hasan Nosirni „ozodlik, tenglik va adolat uchun kurashgan ilgʻor islom olimi, siyosiy yetakchi va yozuvchi“ sifatida olqishlagan.

Keniyadagi Shia missioneri Hojat ul-Islom Muhammad Salim ham shunday degan: „Har safar Sharqiy Afrikaga missioner sifatida borganimda Shayx Abdullohi Nosir bilan uchrashganimda, Nosir menga goʻyo buyuk olimdek munosabatda boʻlar edi. Bu koʻzga koʻringan olim oʻzining ulkan bilimiga qaramay, boshqalarni hurmat qilar, ularning gapiga quloq solar edi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=20-yanvar 2022-yil|sarlavha=Sheikh Abdillahi Nasir's propagation method based on Shia-Suni approximation|url=https://en.hawzahnews.com/news/363761/Sheikh-Abdillahi-Nasir-s-propagation-method-based-on-Shia-Suni|qaralgan sana=29-may 2022-yil|ish=en.hawzahnews.com|til=inglizcha|arxivsana=2023-05-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230507064545/https://en.hawzahnews.com/news/363761/Sheikh-Abdillahi-Nasir-s-propagation-method-based-on-Shia-Suni}}&lt;/ref&gt;.

Al-Mustafo xalqaro universiteti vakolatxonasining sobiq direktori Hojat al-Islom Sayid Muhammad Shohidiy qoʻshimcha qilib aytdi: „Shayx Abdullohi Nosir kamtar va fazilatli inson boʻlib, Keniya va Sharqiy Afrikaning koʻplab hududlari yoshlar orasida Shia dinini targʻib qilgan. Har safar Tanzaniyaga safar qilganimda Shayx Abdulloh Nosirni uchratar edim va u kishini kamtar va tabassumli, mehmonlarini iliq kutib oladigan odam deb topdim“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=ABNA|sana=20-yanvar 2022-yil|sarlavha=Sheikh Abdillahi Nasir played important role in promoting AhlulBayt school in East Africa: Shahedi|url=http://abna24.com/bMfv|qaralgan sana=29-may 2022-yil|ish=abna24.com|til=inglizcha|arxivsana=2023-05-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230508211127/https://abna24.com/bMfv}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlari ==
[[Fayl:Freedom_of_City_Award_awarded_to_Sheikh_Abdilahi_Nassir_by_the_Mayor_of_Nairobi.jpg|thumb| Nayrobi meri (janob Dik Vatika) tomonidan Shayx Abdilahi Nosirga topshirilgan Shahar erkinligi mukofoti]]
2006-yil 22-dekabrda Shayx Abdilahi Nosir Nayrobi shahri erkinligi mukofoti bilan taqdirlangan, u 17ta keniyalik orasida boʻlgan. Mukofot Mustaqil Keniya Konstitutsiyasini yaratgan [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyadagi]] Lancaster House konferensiyasida ishtirok etgan keksa fuqarolarga berilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Kenya: Nairobi Honours Lancaster House Conference Veterans|url=https://allafrica.com/stories/200612210961.html}}&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==

* Inglizcha-suahili idiomlarining qisqacha lugʻati
* Tamrini za kiswahili: sarufi na matumizi (pamoja na majibu)
* [https://www.oxford.co.ke/book/kamusi-sanifu-ya-msingi# Kamusi Sanifu Ya Msingi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220812155921/https://oxford.co.ke/book/kamusi-sanifu-ya-msingi |date=2022-08-12 }} . Oksford universiteti matbuoti.{{ISBN|9780195739077}} .
* Al-Battor: Sherehe ya Zul Faqaar
* {{kitob manbasi|title=Tafsiri ya Sura At-Talaq|publisher=Shungwaya Publishers|url=https://books.google.com/books?id=7P7PDwAAQBAJ}}
* {{kitob manbasi|title=Shia na Qur'ani: Majibu na Maelezo|publisher=Bilal Muslim Mission of Tanzania|isbn=9976956819|url=https://books.google.com/books?id=JwCkBAAAQBAJ}}
* &lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[[Special:BookSources/9976956819|9976956819]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt;{{kitob manbasi|title=Tafsiri ya Sura At-Talaq|publisher=Shungwaya Publishers|url=https://books.google.com/books?id=7P7PDwAAQBAJ}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[[Special:BookSources/9976956835|9976956835]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt;
* &lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[[Special:BookSources/9976956827|9976956827]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt;{{kitob manbasi|title=Shia na Hadith: Majibu na Maelezo|publisher=Bilal Muslim Mission of Tanzania|isbn=9976956827|url=https://books.google.com/books?id=G8qrBAAAQBAJ}}
* {{kitob manbasi|title=Maulidi: Si Bida, Si Haramu|publisher=Bilal Muslim Mission of Kenya|url=https://books.google.com/books?id=qv_NDAAAQBAJ}}
* {{kitob manbasi|title=Ukweli wa Hadith ya Karatasi|date=2003-yil yanvar|publisher=Ahlul Bayt Centre|url=https://books.google.com/books?id=bTFgCgAAQBAJ}}
* {{kitob manbasi|title=Mut'a Ndoa ya Halali|publisher=Ahlul Bayt Centre|url=https://books.google.com/books?id=3TFgCgAAQBAJ}}
* {{kitob manbasi|title=Mut'a Ndoa ya Halali|publisher=Ahlul Bayt Centre|url=https://books.google.com/books?id=3TFgCgAAQBAJ}}
* {{kitob manbasi|title=Malumbano Baina ya Sunni na Shia|publisher=Ahlul Bayt Centre|url=https://books.google.com/books?id=gqnYCgAAQBAJ}}
* {{kitob manbasi|title=Malumbano Baina ya Sunni na Shia|publisher=Ahlul Bayt Centre|url=https://books.google.com/books?id=gqnYCgAAQBAJ}}
* {{kitob manbasi|title=Sura Al-Ahzab: Tafsiri na Maelekezo|year=2005|publisher=Ahlul Bayt Centre|url=https://books.google.com/books?id=eLFSDwAAQBAJ}}
* {{kitob manbasi|title=Yazid Hakuwa Amirul-Mu'minin|publisher=Bilal Muslim Mission of Kenya|url=https://books.google.com/books?id=CueiBAAAQBAJ}}
* Al-Fotiha surasi: Tafsiri na Malezo. Ahlu Bayt markazi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:2022-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1932-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Keniyalik ruhoniylar]]</text>
      <sha1>k4de1zjrtk1nckgyelwftopy2xn9j7b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>946221</id>
    <revision>
      <id>6156039</id>
      <parentid>6068900</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Final */</comment>
      <origin>6156039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7186" sha1="o634cm5kqgad86288q1gsde3m7nd0ts" xml:space="preserve"> {{Infobox football match
| image = Pakhtakor Markaziy Stadium.jpg
| imagesize = 250
| event = [[Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston Kubogi 2011]]
| team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
| team1association = 
| team1score = 3
| team2 = [[Nasaf Qarshi]]
| team2association = 
| team2score = 1
| details = 
| date1 = {{Start date|2023|11|13|df=y}}
| stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni]]
| city1 = [[Toshkent]]
| man_of_the_match1atitle =
| man_of_the_match1a = [[Irakli Klimiashvili]]&lt;br /&gt;([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]])
| man_of_the_match1btitle =
| man_of_the_match1b =
| referee1 = [[Ravshan Ermatov]]
| attendance1 =
| weather1 = Sunny&lt;br /&gt;{{convert|14|°C|°F}}
| previous = [[Futbol boʻyicha 2010-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali|2010]]
| next = ''[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali|2012]]''
}}

&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
'''2011-yilgi Oʻzbekiston kubogi finali -''' [[Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2011-yilgi Oʻzbekiston kubogining]] final oʻyini, [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogining]] 19-mavsumi boʻlib, [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Oliy Ligasi]] va [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Birinchi ligasidagi]] 36 ta jamoa ishtirokidagi [[futbol]] musobaqasi boʻldi. 2011-yilning 13-noyabr kuni [[Toshkent|Toshkentdagi]] [[Paxtakor markaziy stadioni|&quot;Paxtakor&quot; markaziy stadionida]] „Paxtakor“ hamda [[Nasaf (futbol klubi)|Qarshining „Nasaf“]] [[Paxtakor (futbol klubi)|klublari]] oʻrtasidagi oʻyin boʻlib oʻtdi.

== Finalgacha bosib oʻtilgan yoʻl ==
{| style=&quot;text-align:center&quot; width=&quot;100%&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:1*&quot; |Paxtakor FK
! '''Bosqich'''
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:1*&quot; | Nasaf Qarshi
|- bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot; valign=&quot;top&quot;
| Raqib
| Natija
| bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot; | [[Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2011-yil Oʻzbekiston kubogi]]
| Raqib
| Natija
|-
| [[Spartak (futbol klubi, Toshkent)|Spartak Toshkent]]
| 5-0
| bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot; | 32-tur
| [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU-Osiyo]]
| 3-0
|-
| [[Andijon (futbol klubi)|Andijon FK]]
| 3-1, 4-1
| bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot; | 16-tur
| [[Metallurg Bekobod]]
| 1-0, 4-0
|-
| [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi FK]]
| 1-0, 2-1
| bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot; | Chorak final
| [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal Muborak]]
| 2-0, 1-0
|-
| [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor FK]]
| 0-0, 1-1
| bgcolor=&quot;#c1e0ff&quot; | Yarim final
| [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor FK]]
| 1-0, 0-1 (4-3 qalam)
|}

== Final ==
&lt;onlyinclude&gt;{{football box 
|date       = {{Start date|2011|11|13|df=y}}
|time       = 15:00 [[UTC+05:00]]
|team1      = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|score      = 3–1
|report     = http://pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=6&amp;news_id=2212 
|team2      = [[Nasaf Qarshi]]
|goals1     = [[Irakli Klimiashvili|Klimiashvili]] {{goal|5||80}}&lt;br/&gt;[[Aleksandr Kletskov|Kletskov]] {{goal|29}}
|goals2     = [[Jahongir Jiyamurodov|Jiyamurodov]] {{goal|90+2}}
|stadium    = [[Paxtakor markaziy stadioni]], [[Toshkent]]
|attendance = 12,005
|referee=[[Ravshan Irmatov]]
penalties1=
|penalties2=
}}&lt;/onlyinclude&gt;
{| width=&quot;92%&quot;
|{{Football kit|pattern_la=__bluelines|pattern_b=_yellowhorizontal|pattern_ra=_bluelines|pattern_sh=__blue_stripes_adidas|pattern_so=__color_3_stripes_blue|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFFF|socks=|title=Pakhtakor}}
|{{Football kit|pattern_la=__whitelines|pattern_b=_vneckwhite|pattern_ra=__whitelines|pattern_sh=__white_stripes_adidas|pattern_so=_|leftarm=041789|body=041789|rightarm=041789|shorts=051789|socks=041789|title=Nasaf}}
|}
{| width=&quot;100%&quot;
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot; |
{| cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot;
| colspan=&quot;4&quot; |'''FC Paxtakor:'''
|-
! width=&quot;25&quot; |
! width=&quot;25&quot; |
|-
|GK
|'''30'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Temur Joʻrayev|'''Temur Joʻrayev''']] ([[Sardor (futbol)|c]])
|-
|DF
|'''2'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Egor Krimets]]
|-
|DF
|'''5'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Akbar Ismatullayev|'''Akbar Ismatullayev''']]
|-
|DF
|'''13'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Aleksandr Kletskov]]
|
|-
|DF
|'''25'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Davron Hoshimov|'''Davron Hoshimov''']]
|{{Yel|48}}
|-
|MF
|'''7'''
|{{Flagicon|Georgia}} [[Kaxa Maxaradze|'''Kaxa Maxaradze''']]
|-
|MF
|'''9'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Temurxoʻja Abduxoliqov|'''Temurxoʻja Abduxoliqov''']]
|
|{{Suboff|64}}
|-
|MF
|'''14'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Sherzod Karimov]]
|
|{{Suboff|86}}
|-
|MF
|'''25'''
|{{Flagicon|Georgia}} [[Irakli Klimiashvili]]
|
|{{Suboff|83}}
|-
|MF
|'''26'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Sharofutdinov|'''Dilshod Sharofutdinov''']]
|-
|MF
|'''28'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Stanislav Andreyev|Stanislav Andreev]]
|-
| colspan=&quot;3&quot; |'''Zaxira:'''
|-
|GK
|'''33'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Tojiboyev]]
|-
|DF
|'''3'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Gʻulom Oʻrunov]]
|-
|DF
|'''16'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Akmal Xolmurodov]]
|-
|DF
|'''29'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Vladimir Kozak]]
|{{Yel|89}}
|{{Subon|64}}
|-
|MF
|'''8'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Abbosbek Mahstaliyev]]
|
|{{Subon|86}}
|-
|FW
|'''21'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Temur Hakimov]]
|
|{{Subon|83}}
|-
|FW
|'''23'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Alisher Azizov]]
|-
| colspan=&quot;3&quot; |'''Murabbiy:'''
|-
| colspan=&quot;4&quot; |{{Flagicon|UZB}} [[Murod Ismoilov]]
|}
| valign=&quot;top&quot; |
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot; |
{| align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot;
| colspan=&quot;4&quot; |'''Nasaf Qarshi:'''
|-
! width=&quot;25&quot; |
! width=&quot;25&quot; |
|-
|GK
|'''30'''
|{{Flagicon|UKR}} [[Dmytro Kozachenko]]
|
|-
|DF
|'''4'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Maqsud Karimov|'''Maqsud Karimov''']]
|-
|DF
|'''5'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Botir Qorayev]]
|
|{{Suboff|69}}
|-
|DF
|'''34'''
|{{Flagicon|SRB}} [[Bojan Mališić]]
|{{Yel|28}}
|-
|MF
|'''7'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Jahongir Jiyamurodov]]
|{{Yel|64}}
|-
|MF
|'''8'''
|{{Flagicon|LVA}} [[Andrejs Perepļotkins|'''Andrejs Perepļotkin''']]
|-
|MF
|'''13'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Lutfulla Toʻrayev|'''Lutfulla Toʻrayev''']]
|-
|MF
|'''17'''
|{{Flagicon|TKM}} [[Artur Gevorkyan]]
|{{Yel|50}}
|{{Suboff|77}}
|-
|MF
|'''20'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Erkin Boydullayev]]
|-
|FW
|'''9'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Ilhom Shomurodov]]
|
|{{Suboff|67}}
|-
|FW
|'''19'''
|{{Flagicon|MNE}} [[Ivan Bošković]]
|{{Yel|18}}
|-
| colspan=&quot;3&quot; |'''Zaxira:'''
|-
|GK
|'''42'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Murod Zuxurov|'''Murod Zuxurov''']]
|-
|DF
|'''16'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Artyom Filiposyan]]
|
|{{Subon|69}}
|-
|MF
|'''27'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Ilhom Yunusov]]
|-
|MF
|'''29'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Ahrol Risqullayev]]
|-
|MF
|'''48'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Mirzakamol Kamalov]]
|-
|FW
|'''10'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Kenja Toʻrayev|'''Kenja Toʻrayev''']]
|
|{{Subon|77}}
|-
|FW
|'''11'''
|{{Flagicon|UZB}} [[Nosirbek Otaqoʻziyev|'''Nosirbek Otaqoʻziyev''']]
|
|{{Subon|67}}
|-
| colspan=&quot;3&quot; |'''Murabbiy:'''
|-
| colspan=&quot;3&quot; |{{Flagicon|UKR}} [[Anatoliy Demyanenko]]
|}
|}
{| style=&quot;font-size: 90%&quot; width=&quot;100%&quot;
| '''Uchrashuvning eng yaxshi odami:'''{{Flagicon|Georgia}} Irakliy Klimiashvili

'''Yordamchi hakamlar :'''Abduhamidullo RasulovJahongir Saidov'''Toʻrtinchi hakam :'''Baxtiyor Namozov
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi finallari]]</text>
      <sha1>o634cm5kqgad86288q1gsde3m7nd0ts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aero L-159 ALCA</title>
    <ns>0</ns>
    <id>946691</id>
    <revision>
      <id>6156053</id>
      <parentid>6078732</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36526" sha1="8rfwpnlo55tlu9axbqjqk5gt4f104bu" xml:space="preserve">{{AT}}
{|{{Aircraft boshlanishi
| name = L-159 ALCA
| image = File:Aero L-159 (6063) in flight (1).jpg
| caption = Czech Air Force L-159A Alca carrying an [[AIM-9 Sidewinder]]
}}{{Aircraft turi
| type = [[Light combat aircraft]]/ advanced [[jet trainer]]
| manufacturer = [[Aero Vodochody]]
| designer = 
| first flight = 4-avgust 1997-yil&lt;ref name=&quot;Frawley_Mil&quot; /&gt;
| introduced = aprel 2000-yil
| retired = 
| status = Operatsion
| primary user = [[Chexiya havo kuchlari]]
| more users = [[Iroq havo kuchlari]]
| produced = 1997–2003 hamda 2016–2017&lt;ref name=&quot;Stevenson 2016-09-16&quot;&gt;{{veb manbasi |last1 = Stevenson |first1 = Beth |title = Aero Vodochody produces new-build L-159 trainer for Iraq |url = https://www.flightglobal.com/news/articles/aero-vodochody-produces-new-build-l-159-trainer-for-429434/ |website = FlightGlobal |publisher = Flightglobal.com |access-date = 19-dekabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
| number built = L-159A: 72
| developed from = [[Aero L-59 Super Albatros]]
| variants with their own articles =
}}
|}

'''Aero L-159 ALCA''' – bu Aero Vodochody tomonidan [[Chexiya|Chexiya Respublikasida]] ishlab chiqarilgan bir oʻrindiqli L-159A va ikki oʻrindiqli L-159B versiyalarida ishlab chiqilgan subsonik yengil jangovar [[samolyot]]. U Aero L-59 Super Albatros trenajyoridan olingan boʻlib, u oʻz navbatida Aero L-39 Albatros seriyasidan ishlab chiqilgan.

L-159 ni ishlab chiqish 1993-yilda Sovet davridagi turli qiruvchi samolyotlarni Chexiyada ishlab chiqarilgan zamonaviy ekvivalentiga almashtirish tashabbusi sifatida boshlangan. Rivojlanish Chexiya hukumati tomonidan qoʻllab-quvvatlandi, u Chexiya havo kuchlarini jihozlash uchun taxminan 50 milliard CZK evaziga 72 ta L-159A bitta oʻrindiqli samolyotga buyurtma berdi. 1998-yilda Boeing kompaniyasi ham loyihada, ham Aero Vodochodyning oʻzida strategik hamkorga aylandi. 1997-yil 4-avgustda L-159 birinchi parvozini amalga oshirdi; 2000-yil 10-aprelda birinchi ishlab chiqarish samolyoti Chexiya havo kuchlariga topshirildi. Samolyotlarni, xususan, ikki oʻrindiqli L-159 modellarini yanada rivojlantirish ishlari davom etdi.

2003-yilda Chexiyadagi 72 ta L-159A samolyotlari parki byudjet cheklovlari tufayli 24 tagacha qisqartirildi. Bir necha yillik saqlashdan soʻng, Chexiya hukumati keraksiz samolyotlarning koʻp qismini harbiy va fuqarolik operatorlariga, xususan Iroq Harbiy havo kuchlariga va Draken Internationalga qayta sotdi. L-159 Iroq harbiy havo kuchlari tomonidan mamlakatda [[Iroq va Shom Islom Davlati|Iroq va Shom islomiy davlati]] (IShID) isyonchilariga qarshi faol jangovar harakatlarida foydalanilgan. Draken xizmatida L-159 (oʻzbek tilida „[[Asalxoʻr|Asalxoʻr]]“ deb nomlanadi) uchuvchilarni tayyorlash uchun tajovuzkor samolyot sifatida ishlatilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Draken's 'Honey Badgers' on tour|url=http://www.airforcesmonthly.com/2017/07/12/drakens-honey-badgers-on-tour/|ish=Air Forces Monthly|nashriyot=KEY PUBLISHING|qaralgan sana=25-iyul 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. 2007-yildan beri oltita L-159A samolyoti T1 trenajyorlari asosiy samolyotlariga aylantirildi. 2017-yil davomida Aero Vodochody ushbu turdagi ishlab chiqarishni rasman qayta boshladi va Iroq Harbiy-havo kuchlari uchun yangi qurilgan L-159T1 ni taqdim etdi. Bundan tashqari, Chexiya havo kuchlari L-159T2 ikki oʻrindiqli samolyotlarni sotib olish jarayonida edi&lt;ref name=&quot;restart janes2017&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Warnes|ism=Alan|sarlavha=Aero restarts L-159 ALCA production, touts Argentina as potential customer|url=http://www.janes.com/article/69286/aero-restarts-l-159-alca-production-touts-argentina-as-potential-customer|ish=Jane's 360|nashriyot=IHS|qaralgan sana=25-iyul 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170606142120/http://www.janes.com/article/69286/aero-restarts-l-159-alca-production-touts-argentina-as-potential-customer|arxivsana=6 June 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AFM L-159T1+&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Czech Air Force to receive upgraded L-159T1+ aircraft|url=http://www.airforcesmonthly.com/2017/04/05/czech-air-force-to-receive-upgraded-l-159t1-aircraft/|ish=Air Forces Monthly|nashriyot=KEY PUBLISHING|qaralgan sana=25-iyul 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Rivojlanish ==
1989-yildagi baxmal inqilobidan soʻng darhol [[Chexoslovakiya]] prezidenti [[Václav Havel|Vatslav Havel]] Chexoslovakiya mudofaa sanoatini demobilizatsiya qilishni eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;Civil-Military Relations&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Born|first=Hans|year=2006|chapter=The domestic subsonic L-159 ALCA fighter|title=Civil-Military Relations in Europe: Learning from Crisis and Institutional Change|language=inglizcha|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=9780203964927}}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay,1991-yilda [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] parchalanganidan keyin Chexiyaning Aero Vodochody kompaniyasi koʻproq eksport qilish maqsadida L-39 Albatrosning asosiy dizaynini ishlab chiqishda davom etdi. Olingan L-39MS, keyinchalik L-59 Super Albatros sifatida ishlab chiqilgan boʻlib, yanada kuchli turbofan dvigateli, ilgʻor avionika bilan jihozlangan va [[Misr]] va [[Tunis]] tomonidan sotib olingan&lt;ref&gt;Fredriksen 2001, p. 5.&lt;/ref&gt;. 1993-yilda chexiyalik harbiy ekspertlar guruhi eskirgan sovet samolyotlarini almashtirish uchun zamonaviy mahalliy qiruvchi samolyotni ishlab chiqarish loyihasini boshladilar&lt;ref name=&quot;Civil-Military Relations&quot; /&gt;. Taklif etilayotgan Aero LX tovushdan tez qiruvchi samolyotni ishlab chiqish moliyaviy jihatdan talabchan boʻlgani uchun (2 milliard AQSh dollarigacha), uning oʻrniga L-39 Albatrosdan olingan arzonroq L-159 subsonik hujum samolyoti xarid uchun maʼqullandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Aero L 159|url=http://www.cs-letectvi.cz/letadla/aero-l-159|ish=Československé letectví|qaralgan sana=15-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

1994-yildan 1997-yilgacha Aero Vodochody-da L-159 ALCA ning texnik rivojlanishi, asosan, L-59 samolyot korpusiga asoslangan ikkita oʻrindiqli bitta L-159 prototipini yaratish va gʻarbiy dvigatel, [[avionika]] va qurol tizimlaridan foydalanishdan iborat edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Aero L-159.5831, výr. č. 5831|url=http://www.vhu.cz/exhibit/aero-l-159-5831-vyr-c-5831/|ish=VHU|nashriyot=Vojenský historický ústav Praha|qaralgan sana=16-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.  Rokvell Kollinz (oxir-oqibat Boeing) bilan avionika integratori sifatida&lt;ref name=&quot;Frawley_Mil&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Frawley|first=Gerald|title=The International Directory of Military Aircraft, 2002/2003|url=https://archive.org/details/internationaldir0000fraw_b5f3|location=Fyshwick, ACT|publisher=Aerospace Publications|year=2002|isbn=1-875671-55-2}}&lt;/ref&gt;. 1995-yilda Chexiya hukumati 72 ta L-159A bir oʻrindiqli samolyotga 50 milliard CZK atrofida katta buyurtma berdi. Shartnoma 1997-yil 4-iyulda imzolangan. Yetkazib berilishi kerak boʻlgan samolyotlar soni Chexiya harbiy-havo kuchlarining oʻsha paytdagi hajmidan kelib chiqqan holda, MiG-23BN va Su-22 qiruvchi-bombardimonchi va [[Su-25]] [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] samolyotlarini almashtirish zarurati hisobga olindi. Loyihaning narxi tufayli Chexiya hukumati strategik hamkor [[Boeing|Boeing kompaniyasini]],1998-yil may oyida Aero Vodochody bilan hamkorlikka taklif qilishga qaror qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=L-159 ALCA (Advanced Light Combat Aircraft)|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/europe/l-159.htm|ish=GlobalSecurity.org|qaralgan sana=15-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:L-159_prototype.jpg|thumb|Praga aviatsiya muzeyida birinchi L-159 prototipi (5831).]]
Birinchi L-159 prototipining (5831, „376 oq“) birinchi parvozi 1997-yil 2-avgustda ikki oʻrindiqli versiyada amalga oshirildi. 1998-yil 18-avgustda bir oʻrindiqli L-159A prototipi (5832, „356 oq“) birinchi marta parvoz qildi; u Chexiya mijozlarining spetsifikatsiyalari bilan yakunlandi. 2000-yil 10-aprelda Chexiya havo kuchlariga L-159A birinchi yetkazib berildi&lt;ref name=&quot;Frawley_Mil&quot;/&gt;. Ikki oʻrindiqli L-159B variantining prototipi (6073) birinchi marta 2002-yil 1-iyunda parvoz qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.flightglobal.com/czechs-hope-trainer-has-export-potential-/44075.article|sarlavha=Czechs hope trainer has export potential|nashriyot=[[Flight International]]|sana=24-iyul 2002-yil}}&lt;/ref&gt;.

2004-yil oktyabr oyida Chexiya hukumati Aero Vodochody xususiylashtirilishini eʼlon qildi va Boeing ham L-159,ham umumiy kompaniyadagi ishtirokini bekor qilishga qaror qildi. 2006-yil oktyabr oyida Aero Vodochody Penta Investments kompaniyasiga sotildi&lt;ref name=&quot;official history2&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.aero.cz/en/about-us/about-aero/history/|title=History|publisher=aero.cz|access-date=2 August 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140811054421/http://www.aero.cz/en/about-us/about-aero/history/|archive-date=11 August 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda Aero Vodochody L-159 avionika integratori sifatida''V-Dot Systems'' (Boeing-dan ajratilgan)ni tanladi. V-Dot Honeywell koʻp funksiyali displeylarini (MFD)almashtiradi va yangi funksiyalarni qoʻllab-quvvatlash uchun missiya protsessorlarini yangilaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/iee-delivers-flight-worthy-display-head-to-vdot-systems-in-less-than-10-weeks---from-concept-to-aircraft-installation-127936288.html|sarlavha=IEE Delivers Flight-worthy Display Head to Vdot Systems in Less Than 10 Weeks - From Concept to Aircraft Installation|nashriyot=prnewswire.com|sana=17-avgust 2011-yil}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil 31-martda,Chexiya havo kuchlarining yakuniy namunasi yetkazib berilgandan soʻng L-159 ishlab chiqarish 13 yil davomida toʻxtatilgandan soʻng, Aero Vodochody ishlab chiqarishni qayta tiklashni nishonlash marosimini oʻtkazdi;Iroq havo kuchlari uchun moʻljallangan yangi L-159 samolyoti mavjud edi&lt;ref name=&quot;restart janes2017&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://quwa.org/2017/04/03/aero-vodochody-formally-revives-l-159/|sarlavha=Aero Vodochody formally revives L-159|nashriyot=quwa.org|ism=Bilal|muallif=Khan|sana=3-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Samolyotlarning ushbu partiyasi nam qanotdan foydalanish va chidamlilikni oshirish kabi bir qancha yaxshilanishlarga ega edi;Oʻsha paytda qoʻshimcha takomillashtirish ustida ish olib borildi. Xabar qilinishicha, kompaniya [[Argentina]] bilan L-159 mavzusi boʻyicha muzokaralar olib borgan, xabarlarga koʻra, bu mamlakatda konveyerni tashkil etishni oʻz ichiga olgan boʻlishi mumkin&lt;ref name=&quot;restart janes2017&quot; /&gt;.

== Dizayn ==
[[Fayl:Cockpit-L159.jpg|thumb|Asl Honeywell 4x4 bilan L-159 kokpiti&amp;nbsp;dyuymli MFDlar]]
L-159 ALCA engil jangovar samolyotlar (bir oʻrindiqli L-159A varianti)yoki engil hujum reaktivi va ilgʻor / qoʻrgʻoshin qiruvchi trenerning (ikki oʻrindiqli L-159B va T variantlari) asosiy roli uchun moʻljallangan&lt;ref name=&quot;MOD L-159&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=L-159 ALCA|url=http://www.army.cz/en/armed-forces/equipment/air-force/aircraft/l-159-alca-38156/|ish=Ministry of Defence|nashriyot=Ministerstvo obrany|qaralgan sana=15-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;aero.cz L-159&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=L-159 Aircraft|url=http://www.aero.cz/en/products-services/programs/l-159-aircraft/#scrollTo=obsah|ish=Aero Vodochody|nashriyot=AERO Vodochody AEROSPACE a.s.|qaralgan sana=15-mart 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171204025715/http://www.aero.cz/en/products-services/programs/l-159-aircraft/#scrollTo=obsah|arxivsana=4 December 2017}}&lt;/ref&gt;. L-159 dizayni aerodinamik konfiguratsiya nuqtai nazaridan L-39/59 dan olingan, ammo uning jangovar qobiliyatini yaxshilash uchun bir qator oʻzgarishlar kiritildi. Samolyot korpusini mustahkamlash, kokpitni kompozit va keramik ballistik zirhlar bilan mustahkamlash va radarni joylashtirish uchun samolyot burnini kattalashtirish shular jumlasidandir. L-59 bilan solishtirganda, qanot ostidagi ustunlar soni toʻrttadan oltitaga koʻpaytirildi va GSh-23L toʻpi oʻrniga fyuzelaj ostidagi yangi qattiq nuqta qoʻshildi&lt;ref name=&quot;MILAVIA L-159&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Hillebrand|ism=Niels|sarlavha=Aero L-159 ALCA (Advanced Light Combat Aircraft)|url=http://www.milavia.net/aircraft/l-159/l-159.htm|ish=MILAVIA|qaralgan sana=15-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

Samolyot maksimal quvvati 28 boʻlgan Honeywell/ITEC F124-GA-100 turbofan dvigateli bilan ishlaydi kN.Deyarli 2000 litr yoqilgʻi sakkizta ichki bakda (oltitasi korpusda, ikkitasi qanot uchida) saqlanadi, toʻrttagacha tashqi tushirish tanklari (ikkitasi 500 L va ikkita 350 litrli tank) qanotlari ostida olib yuriladi. Yengil zirhli kokpit uchuvchini nol parvoz darajasida va nol tezlikda katapult qila oladigan VS-2B ejeksiyon oʻrindigʻi bilan jihozlangan. MIL-STD-1553 [[Kompyuter shinasi|maʼlumotlar avtobusiga]] asoslangan samolyotning avionikasi Selex Navigation va Attack Suite,Ring Laser Gyro-ga asoslangan inertial Navigatsiya tizimi (INS) va [[Global joylashuv tizimi|Global Positioning System]] (GPS)ni oʻz ichiga oladi. Parvoz maʼlumotlari FV-3000 bosh ekranida (HUD) va ikkita koʻp funksiyali displeyda (MFD) koʻrsatiladi&lt;ref name=&quot;MOD L-159&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;aero.cz L-159&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Draken L-159E&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Aero Vodochody L-159E ALCA|url=http://www.drakenintl.com/catalog/aircraft-inventory/all-mission-sets/aero-vodochody-l-159e-alca-advanced-light-combat-aircraft|ish=Draken International|qaralgan sana=15-mart 2017-yil|arxivsana=2017-02-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170223212721/http://www.drakenintl.com/catalog/aircraft-inventory/all-mission-sets/aero-vodochody-l-159e-alca-advanced-light-combat-aircraft}}&lt;/ref&gt;.

Aloqa Collins ARC-182 qabul qiluvchi juftlik orqali amalga oshiriladi. L-159 ning oʻzini himoya qilish Sky Guardian 200 radar ogohlantirish qabul qilgichi (RWR) va Vinten Vicon 78 Series 455 chigʻanoq va olov dispenserlari tomonidan taʼminlanadi&lt;ref&gt;Puttré 2004, p. 106.&lt;/ref&gt;. L-159A va T2 versiyalari har qanday ob-havo, kunduzi va tungi operatsiyalar uchun italyan FIAR Grifo L koʻp rejimli Doppler radarlari bilan jihozlangan. L-159 ning barcha variantlari 2340 tagacha tashqi yuklarni koʻtarishga qodir boʻlgan jami ettita qattiq nuqta bilan jihozlangan (bitta fyuzelyaj ostida va oltita qanot ostida oʻrnatish)kg. Samolyot boshqarilmaydigan bombalar va raketa qutilaridan tortib, havo-yer va havo-havo yoʻnalishidagi boshqariladigan raketalar yoki [[Havo razvedkasi|havodan razvedka]] yoki elektron urush oʻtkazish uchun maxsus qurilmalar bilan jihozlangan turli xil qurollar bilan jihozlanishi mumkin. Misol uchun, u AN/AAQ-28 (V) LITENING kabi ilgʻor maqsadli podkastlarni olib yurishga qodir&lt;ref name=&quot;MOD L-159&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;aero.cz L-159&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Draken L-159E&quot;/&gt;.
[[Fayl:CIAF_2009_Alca_L-159_1.jpg|thumb|Chexiya havo kuchlari L-159A qurollari bilan]]
[[Fayl:ZVI_Plamen_PL-20_Gun_Pod.jpg|thumb|PL-20 qurol podasi]]
Chexiya havo kuchlari L-159 ning asosiy operatori hisoblanadi. 1995-yil davomida Chexiya hukumati 72 ta samolyotga buyurtma berdi, ammo koʻrib chiqqach, parkni 24 ta L-159gacha kamaytirishni maʼqul koʻrdi, ular eng soʻnggi avionikani yangiladi, qolgan samolyotlar esa uzoq muddatli saqlash uchun joylashtirildi.2016-yilga kelib, Chexiya harbiy-havo kuchlarida 16 ta L-159A va 5 ta L-159T1 samolyotlari xizmat koʻrsatdi&lt;ref name=&quot;CAFY2016&quot;&gt;Soušek 2016, p. 4–8.&lt;/ref&gt;. 2016-yil 1-iyunda Aero Vodochody Chexiya harbiy-havo kuchlarining L-159 samolyotlarining 16 ta boshlangʻich partiyasini yangilash boʻyicha buyruq oldi&lt;ref name=&quot;Aero upgrade&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Warnes|ism=Alan|sarlavha=Aero to upgrade Czech L-159s|url=http://www.airforcesmonthly.com/2017/06/02/aero-to-upgrade-czech-l-159s/|ish=Air Forces Monthly|nashriyot=KEY PUBLISHING|qaralgan sana=26-iyul 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Iroq ===
2012-yil 15-oktyabrda Iroq Chexiya hukumatidan 28 ta L-159 sotib olishga rozi boʻlgani eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.ainonline.com/aviation-news/2012-10-19/iraq-selects-aero-vodochody-l-159-training-needs|title=Iraq Selects Aero Vodochody L-159 for Training Needs|publisher=ainonline.com|first=David|last=Donald|date=19-oktabr 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://english.radio.cz/breakthrough-sales-l-159-iraq-sight-8299195|title=Breakthrough for sales of L-159 to Iraq in sight|publisher=english.radio.cz|first=Chris|last=Johnstone|date=4-avgust 2014-yil}}&lt;/ref&gt;. 2015-yil boshida Iroq Iroq havo kuchlari uchun 12 ta L-159A va ikkita L-159T1dan iborat 14 ta L-159 samolyoti boʻyicha shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=9-mart 2015-yil |title=Czech government approves sale of fighter jets to Iraq |work=Reuters |location=Prague |url=https://www.reuters.com/article/us-iraq-security-czech-idUSKBN0M51QI20150309?feedType=RSS&amp;feedName=worldNews}}&lt;/ref&gt;. Ushbu savdo [[Birlashgan Qirollik]]da siyosiy jihatdan ziddiyatli edi, chunki bu Britaniya radar texnologiyasini Iroqqa eksport qilish boʻyicha uzoq yillik taqiqni bekor qilishni talab qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/politics/2016/feb/14/cameron-lifts-ban-czech-fighter-plane-sale-to-iraq|sarlavha=David Cameron in hot water over lifting ban on Czech fighter jets sale|ish=The Guardian|ism=Daniel|muallif=Boffey|sana=14-fevral 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. Birinchi ikkita Chexiya L-159 samolyoti 2015-yil 5-noyabrda Iroqqa yetkazildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=First Czech redundant L-159 aircraft delivered to Iraq |work=České noviny |agency=Czech News Agency (CTK) |url=http://www.ceskenoviny.cz/zpravy/first-czech-redundant-l-159-aircraft-delivered-to-iraq/1277926 |access-date=5-noyabr 2015-yil |archive-date=2015-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151124100523/http://www.ceskenoviny.cz/zpravy/first-czech-redundant-l-159-aircraft-delivered-to-iraq/1277926 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Jennings |first=Gareth |title=Iraq receives first L-159 jets from the Czech Republic |work=IHS Jane's 360 |agency=IHS |url=http://www.janes.com/article/55766/iraq-receives-first-l-159-jets-from-the-czech-republic |access-date=5-noyabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. 2016-yil may oyida Iroqning koʻplab L-159 samolyotlari Falluja shahrida [[Iroq va Shom Islom Davlati|Iroq va Shom islomiy davlati]] (IShID) isyonchilarning pozitsiyalariga hujum qilishda ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2016/05/160525084652172.html|sarlavha=A new formula in the battle for Fallujah|nashriyot=AlJazeera|sana=25-may 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. 2016-yil oktyabr va noyabr oylarida 115-sonli otryad tomonidan boshqariladigan L-159 samolyotlari [[Mosul]]ning janubiy chekkasida IShID kuchlariga qarshi janglarda qatnashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ceskatelevize.cz/ct24/svet/1944762-letouny-l-159-poprve-v-boji-proti-islamistum-iracka-armada-je-nasadila-u-mosulu|sarlavha=Letouny L-159 poprvé v boji proti islamistům. Irácká armáda je nasadila u Mosulu|nashriyot=ceskatelevize.cz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://english.radio.cz/czech-made-l-159-aircraft-used-fighting-outskirts-mosul-8210352|sarlavha=Czech made L-159 aircraft used in fighting on outskirts of Mosul|nashriyot=english.radio.cz|ism=Chris|muallif=Johnstone|sana=27-oktabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

Iroqda IShID tahdidi kamayganligi sababli, L-159 samolyotlari 2017 yoki 2018-yillarda vaqtinchalik omborga joylashtirilgan.2022-yil fevral oyida Iroqning L159 samolyotlari dastlab cheklangan operatsiyalarga qodir boʻlsa-da, faol xizmatga qaytarilgani eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.iraq-businessnews.com/2022/02/18/iraq-air-force-resumes-use-of-l-159-strike-aircraft/|sarlavha=Iraq Air Force resumes use of L-159 Strike Aircraft|nashriyot=iraq-businessnews.com|sana=18-fevral 2022-yil|qaralgan sana=2023-05-12|arxivsana=2023-05-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230512095123/https://www.iraq-businessnews.com/2022/02/18/iraq-air-force-resumes-use-of-l-159-strike-aircraft/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.janes.com/defence-news/news-detail/iraqs-l-159s-return-to-operational-service|sarlavha=Iraq's L-159s return to operational service|nashriyot=janes.com|ism=Jeremy|muallif=Binnie|sana=15-fevral 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Maʼlumotlarga koʻra, u 2021-yil oxirida [[Diyala muhofazoti|Diyala viloyatining]] Hamrin togʻlaridagi IShID yashiringan joylarida isyonchilarga bir necha marta zarba berishda foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.al-monitor.com/originals/2021/11/iraqi-air-force-bombs-islamic-state-hideouts-mountains|sarlavha=Iraqi air force bombs Islamic State hideouts in mountains|nashriyot=|sana=22-noyabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. 2022-yil boshida Iroq Aero Vodochody bilan L-159 parkini modernizatsiya qilish mavzusida aloqada boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.aero.cz/en/media/news/iraqi-minister-defence-visited-aero-vodochody-discuss-curren/|sarlavha=Iraqi Minister of Defence visited Aero Vodochody to discuss current and future business relations|nashriyot=aero.cz|sana=13-may 2022-yil|qaralgan sana=2023-05-12|arxivsana=2023-05-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230512095129/https://www.aero.cz/en/media/news/iraqi-minister-defence-visited-aero-vodochody-discuss-curren/}}&lt;/ref&gt;.

=== Ispaniya ===
2009-yilda [[Ispaniya]]ning EADS-CASA kompaniyasi CzAF bilan toʻrtta CASA C-295 ni uchta L-159A, ikkita L-159T1 va 130 million evroga almashtirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.infodefensa.com/?noticia=la-republica-checa-adquiere-cuatro-aviones-c-295m-a-eads-casa-por-130-millones-de-euros-y-cinco-cazas-l-159|sarlavha=La República checa adquiere cuatro aviones C-295M a EADS-CASA por 130 millones de euros y cinco cazas L-159|til=ispancha|ish=Noticias Infodefensa España [Defence News Spain]|sana=21-aprel 2009-yil|nashriyot=Infodefensa.com|qaralgan sana=23-aprel 2014-yil}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik, ikkita L-159T1 EADS-CASA tomonidan Chexiya Respublikasiga C-295M uchun kompensatsiya sifatida qaytarib berildi, etkazib berish paytida CzAFning qarshi choralari talablariga javob bermaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ceskatelevize.cz/ct24/domaci/188174-do-cr-se-vratil-l-159-jako-kompenzace-za-letouny-casa/|sarlavha=Do ČR se vrátil L-159 jako kompenzace za letouny CASA|til=cs|ish=ČT24—Česká televize [CT24 – Czech TV]|nashriyot=Ceskatelevize.cz|sana=30-iyul 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. Ushbu muammo EADS-CASA tomonidan uch yil oʻtib hal qilindi va qolgan uchta L-159A EADS-CASA tomonidan Lewis Fighter Fleet MChJga qayta sotilgan&lt;ref name=&quot;Echo Lewis&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Visingr |first=Lukáš |date=10-noyabr 2015-yil |title=Naše L-159 v Iráku. Konec nekonečného příběhu? |language=cs |trans-title=L-159s in Iraq. The end of the endless story? |work=Echo 24 |agency=ECHO MEDIA |url=http://echo24.cz/a/i4Ytx/nase-l-159-v-iraku-konec-nekonecneho-pribehu |access-date=27-iyul 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Altair Lewis&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=25-mart 2017-yil |title=Wznowienie produkcji L-159 ALCA |language=polyakcha |trans-title=L-159 ALCA production to be restarted |work=Altair |agency=Agencja Lotnicza Altair |url=http://www.altair.com.pl/news/view?news_id=21883 |access-date=27-iyul 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

2014-yil davomida AQSh harbiylari bilan uchuvchilarni tayyorlash boʻyicha hamkorlik qiluvchi fuqarolik Amerika kompaniyasi Draken International Inc. Chexiya harbiy-havo kuchlarining 21 ta sobiq L-159 samolyotlarini sotib olish jarayonida ekanligi eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=5-yanvar 2014-yil |title=Czech L-159s: Cheap to Good Home |work=Defense Industry Daily |url=http://www.defenseindustrydaily.com/czech-l-159s-cheap-to-good-home-03494/ |access-date=23-aprel 2014-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ds.242902&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2-yanvar 2014-yil |title=Czechs to deliver military planes to U.S. |work=The Daily Star – Lebanon |location=Lebanon |url=http://www.dailystar.com.lb/News/International/2014/Jan-02/242902-czechs-to-deliver-military-planes-to-us.ashx#axzz2pEPYQrRB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AvLeak-L39NG&quot;&gt;{{jurnal manbasi|date=4-avgust 2014-yil|title=Aero Vodochody Relaunching L-39|journal=[[Aviation Week &amp; Space Technology]]|publisher=Penton Media|place=New York|volume=176|issue=27|page=10|issn=0005-2175}}&lt;/ref&gt;. Bitim Draken Internationalni dunyodagi eng yirik xususiy havo kuchlariga aylantirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.flightglobal.com/analysis-how-draken-international-became-the-worlds-biggest-private-air-force/114265.article|sarlavha=ANALYSIS: How Draken International became the world's biggest private air force|nashriyot=Flight International|sana=3-sentabr 2014-yil}}&lt;/ref&gt;. Aero Vodochody birinchi L-159 samolyotini 2015-yil 30-sentyabrda kompaniyaga topshirdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30-sentabr 2015-yil |title=USA's Draken to buy 21 L-159 planes, gets 8 planes by year's end |work=ČeskéNoviny.cz |url=http://www.ceskenoviny.cz/zpravy/usa-s-draken-to-buy-21-l-159-planes-gets-8-planes-by-year-s-end/1264524/ }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Vrublová|ism=Tereza|sarlavha=Aero Hands Over First L-159 Aircraft to Draken|url=http://www.aero.cz/en/defence-mro/news/aero-hands-over-first-l-159-aircraft-draken/|ish=Aero Vodochody|nashriyot=AERO Vodochody AEROSPACE a.s.|qaralgan sana=23-fevral 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160311050132/http://www.aero.cz/en/defence-mro/news/aero-hands-over-first-l-159-aircraft-draken/|arxivsana=11 March 2016}}&lt;/ref&gt;.Draken International oʻzining L-159 samolyotlaridan uchuvchilarni tayyorlash uchun tajovuzkor samolyot sifatida foydalanish uchun [[Amerika Qoʻshma Shtatlari havo kuchlari|Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy havo kuchlari]] va Qirollik havo kuchlari bilan aloqalarni taʼminladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://ukdefencejournal.org.uk/draken-to-provide-aggressor-aircraft-to-fight-raf-jets/|sarlavha=Draken to provide 'aggressor' aircraft to fight RAF jets|nashriyot=ukdefencejournal.org.uk|ism=George|muallif=Allison|sana=8-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.edrmagazine.eu/new-aggressor-training-for-raf-fighter-squadrons|sarlavha=New Aggressor training for RAF Fighter Squadrons|nashriyot=edrmagazine.eu|ism=David|muallif=Oliver|sana=19-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

Alohida kompaniya, [[Lewis Fighter Fleet LLC|Lewis Fighter Fleet MChJ]] ham oʻz maqsadlari uchun uchta L-159A ni boshqaradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://forum.valka.cz/viewtopic.php/t/162290|sarlavha=3 Aero L-159 ALCA prodány do USA|til=cs|nashriyot=Forum.valka.cz|sana=29-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.Ilgari EADS-CASA kompaniyasiga tegishli boʻlgan bu samolyotlar firma tomonidan 2013-yilning iyul oyida sotib olingan&lt;ref name=&quot;Echo Lewis&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Altair Lewis&quot;/&gt;.

=== Bir kishilik ===
[[Fayl:Airpower_2011_Aero-159A_Czech_Airforce_04.jpg|right|thumb| L-159A]]

; L-159A
: L-159A ALCA bir oʻrindiqli yengil koʻp funksiyali jangovar samolyot boʻlib, turli havo-havo, havo-yer va [[razvedka]] missiyalari uchun moʻljallangan. Samolyot koʻp rejimli Doppler Grifo-L radar (Grifo-F x diapazonli koʻp rejimli, impuls-doppler radar varianti)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.aiad.it/upload/aziende/azienda_110/grifi.pdf|sarlavha=GRIFO – A family of pulse Doppler radar|nashriyot=Galileo Avionica|arxivsana=2-noyabr 2004-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20041102062310/http://www.aiad.it/upload/aziende/azienda_110/grifi.pdf}}&lt;/ref&gt;. Barcha ob-havo sharoitida, kunduzi va tungi operatsiyalar uchun. U [[NATO]] standartidagi keng assortimentdagi doʻkonlarni, shu jumladan havo-havo va havo-yer raketalari va lazer bilan boshqariladigan bombalarni olib yurishi mumkin. L-159A Chexiya va Iroq havo kuchlari bilan operativ xizmatda. Chexiya Harbiy havo kuchlari tomonidan ikkita turli xil konfiguratsiyalar qoʻllanadi – Honeywell 4x4 yordamida&amp;nbsp;dyuymli MFD yoki Vdot 5x6.7&amp;nbsp;dyuymli MFDlar. Avionik yangilanishlar V-Dot Systems Inc tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqilgan.
; L-159E
: L-159E ALCA bu Draken International bilan xizmat koʻrsatuvchi L-159A ning eksport belgisidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.drakenintl.com/catalog/aircraft-inventory/all-mission-sets/aero-vodochody-l-159e-alca-advanced-light-combat-aircraft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170223212721/http://www.drakenintl.com/catalog/aircraft-inventory/all-mission-sets/aero-vodochody-l-159e-alca-advanced-light-combat-aircraft|arxivsana=23 February 2017|sarlavha=Aero Vodochody L-159E ALCA|nashriyot=Draken International}}&lt;/ref&gt;.
; F/A-259
: Jangga yaroqli variant birinchi marta 2018-yil 16-iyulda Farnboro aviakoʻrgazmasida namoyish etilgan. Israel Aerospace Industries bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan va [[Honeywell]] F124-GA-100 dvigateli bilan jihozlangan. Samolyot AQSh harbiy-havo kuchlarining engil hujum/qurolli razvedka dasturi uchun moʻljallangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Jennings|ism=Gareth|sarlavha=Farnborough 2018: Aero reveals F/A-259 light attack jet|url=http://www.janes.com/article/81774/farnborough-2018-aero-reveals-f-a-259-light-attack-jet|ish=IHS Jane's 360|qaralgan sana=17-iyul 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180716200053/http://www.janes.com/article/81774/farnborough-2018-aero-reveals-f-a-259-light-attack-jet|arxivsana=16 July 2018|sana=16-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Morrison|ism=Murdo|sarlavha=FARNBOROUGH: Aero Vodochody unveils F/A-259 for OA-X bid|url=https://www.flightglobal.com/news/articles/farnborough-aero-vodochody-unveils-fa-259-for-oa-x-450219/|ish=Flight Global|qaralgan sana=17-iyul 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180717080636/https://www.flightglobal.com/news/articles/farnborough-aero-vodochody-unveils-fa-259-for-oa-x-450219/|arxivsana=17 July 2018|sana=16-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Ikki oʻrindiqli ===
[[Fayl:Czech_Air_Force_Aero_L-159B_Alca.jpg|right|thumb| L-159B]]

; L-159B
: L-159B,shuningdek,L-159B Albatros II nomi bilan ham tanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://technet.idnes.cz/podivejte-se-na-vyrobu-cvicneho-letounu-pro-armadni-piloty-p43-/vojenstvi.aspx?c=A070419_223149_tec_reportaze_rja|sarlavha=Podívejte se na výrobu cvičného letounu pro armádní piloty|nashriyot=technet.idnes.cz|sana=17-may 2007-yil}}&lt;/ref&gt;. Ikki oʻrindiqli versiya boʻlib, asosan ilgʻor va tezkor qoʻrgʻoshin qiruvchi samolyotlarni tayyorlash uchun moʻljallangan. L-159B konfiguratsiyasi, shuningdek, mijozning maxsus talablariga moslashtirilishi va asosiy tayyorgarlik ehtiyojlariga, shuningdek, havo-yer, patrul va razvedka missiyalari kabi jangovar missiyalarga moslashtirilishi mumkin. 2002-yil 23-iyulda Chexiya harbiylari birinchi ikkita L-159B samolyotini sotib olish toʻgʻrisidagi niyat xatini imzoladilar. Biroq, byudjet cheklovlari tufayli savdo amalga oshmadi. Yagona prototip Aero Vodochody tomonidan '''L-159T2X''' demonstratoriga qayta qurilgan. Samolyotning nomi 2015-yil 14-dekabrda oʻzgartirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vydavatelstvo-mps.sk/letectvi-kosmonautika/236-aero-l-159t2-alca.html|sarlavha=Aero L-159T2 ALCA|nashriyot=Magnet Press}}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:L159_-_RIAT_2008_(3153741944).jpg|right|thumb| L-159T1]]

; L-159T1
: L-159T1-Chexiya va Iroq harbiy-havo kuchlari tomonidan qoʻllanadigan ikki oʻrindiqli trenajyor hosilasi. Barcha L-159T1 samolyotlari (Iroq Harbiy-havo kuchlari uchun yangi qurilgan L-159T1 bundan mustasno) ombordan olingan modifikatsiyalangan L-159A samolyotlari hisoblanadi. L-159A dan farqli oʻlaroq, ular har bir kokpitda faqat bitta MFDga ega va radar yoʻq. L-159T1 S/N 6069 birinchi parvozini 2007-yil 8-martda amalga oshirdi va toʻrtta samolyotning birinchi partiyasi 2007-yil 23-noyabrda Chexiya harbiy-havo kuchlariga topshirildi. Yana ikkita samolyot mos ravishda 2010-yil avgust va dekabr oylarida yetkazib berildi. L-159T1 S/N 6069 2015-yil 30-iyunda Aero Vodochody kompaniyasiga Iroq harbiy-havo kuchlariga toʻrtta faol foydalanilgan samolyotlarni – uchta L-159A va bitta L-159T1ni topshirishni oʻz ichiga olgan shartnomaning bir qismi sifatida topshirildi.
; L-159T1+
: L-159T1+ S/N 6067 prototipi (2003-yilda L-159A sifatida ishlab chiqarilgan va 2007-yilda L-159T1 ga aylantirilgan)2017-yil mart oyida Aero Vodochody tomonidan taqdim etilgan. L-159T1+ samolyotlari takomillashtirilgan missiya tizimi, avionika va yangi oʻrnatilgan Grifo-L radarlari bilan ajralib turadi, ular bir oʻrindiqli L-159A kabi bir xil jangovar qobiliyatni taklif qiladi&lt;ref name=&quot;AFM L-159T1+&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Aero upgrade&quot;/&gt;. Chexiya harbiy-havo kuchlarining 4 ta L-159T1 samolyotini T1+ modernizatsiyasi 2019-yil dekabr oyida yakunlanishi rejalashtirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Hottmar|ism=Aleš|sarlavha=Dvoumístné Alcy procházejí revizí PP2000 a modernizací|url=http://czechairforce.com/news/dvoumistne-alcy-prochazeji-revizi-pp2000-a-modernizaci/|ish=czechairforce.com|qaralgan sana=18-noyabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.
; L-159T2
: L-159T2 saqlangan L-159A samolyotlaridan oʻzgartirilgan toʻliq jangovar qobiliyatga ega ikki oʻrindiqli trener. L-159T1 bilan solishtirganda, u yangi ishlab chiqarilgan komponentlar va Grifo-L radarlari oʻrnatilgan. Asboblarni orqa oʻrindiqda aks ettirish oʻrniga, yangi ikki oʻrindiqli bir xil [[dasturiy taʼminot]] konfiguratsiyasidan foydalangan holda L-159A bilan almashtiriladigan mustaqil asboblarga ega boʻladi. Chexiya harbiy-havo kuchlari 2018-yil noyabr oyida yetkazib berilishi rejalashtirilgan 3 ta L-159T2 samolyotiga buyurtma berdi&lt;ref name=&quot;Aero-zakázky&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=23-sentabr 2016-yil |title=Aero bude dál servisovat armádní stroje, získalo zakázky za 2,5 miliardy |language=cs |work=iDNES.cz |agency=MAFRA |url=http://zpravy.idnes.cz/aero-vodochody-zakazka-servis-l-159-l-39-ds5-/domaci.aspx?c=A160923_102600_domaci_hro |access-date=21-dekabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Harbiy operatorlar ===

; {{CZE}}

* Chexiya Harbiy havo kuchlari – 2016-yil avgust holatiga koʻra 16 ta L-159A, 5 ta L-159T1 va 3 ta L-159T2 samolyotlari xizmat koʻrsatmoqda&lt;ref name=&quot;CAFY2016&quot;&gt;Soušek 2016, p. 4–8.&lt;/ref&gt;.

; Iraq

* Iroq havo kuchlari – 12 ta L-159A va 2 ta L-159T1 samolyotlariga buyurtma berildi; 6 L-159A va 1 L-159T1 2016-yil sentyabr holatiga koʻra xizmatda

=== Fuqarolik operatorlari ===
[[Fayl:N265EM_AERO_VODOCHODY_AEROSPACE_AS_L-159E_ALCA_C-N_156020_(36891432910).jpg|thumb|Draken International L-159E]]

; {{GBR}}

* Draken Europe (sobiq Cobham) – CAA (G-XXXX) reestriga kiritilgan Draken International kompaniyasining 8 ta L-159E samolyotidan iborat rejalashtirilgan parki&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=20-iyul 2022-yil|sarlavha=Czech L-159s go on the offense in training of British RAF pilots|url=https://aero-space.eu/2022/07/20/czech-l-159s-go-on-the-offense-in-training-of-british-raf-pilots/|qaralgan sana=26-sentabr 2022-yil|ish=ACE|til=inglizcha|arxivsana=2023-04-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230402023616/https://aero-space.eu/2022/07/20/czech-l-159s-go-on-the-offense-in-training-of-british-raf-pilots/}}&lt;/ref&gt;.

; United States

* Draken International – 21 ta L-159E samolyoti.
* [[Lewis Fighter Fleet LLC|Lewis Fighter Fleet MChJ]] – uchta L-159A samolyoti&lt;ref name=&quot;Echo Lewis&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Altair Lewis&quot;/&gt;; FAA reestriga kiritilgan. Samolyot Italiya hukumatidan Selex Grifo-L radarlari uchun eksport litsenziyasiga ega emas&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Make / Model Inquiry|url=http://registry.faa.gov/aircraftinquiry/Mms_Results.aspx?Mmstxt=05632SE&amp;conVal=0&amp;PageNo=1|ish=FAA Registry|nashriyot=Federal Aviation Administration|qaralgan sana=27-mart 2017-yil|arxivsana=2017-03-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170328195122/http://registry.faa.gov/aircraftinquiry/Mms_Results.aspx?Mmstxt=05632SE&amp;conVal=0&amp;PageNo=1}}&lt;/ref&gt;.

=== Faqat baholash operatorlari ===

; {{HUN}}

* [[Vengriya]] havo kuchlari – bitta L-159B 2008-yildan 2010-yilgacha ijaraga olingan&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Fojtík|first1=Jakub|title=Nové zálety a dodávky – Vojenská divize Aera|journal=L+K|date=2015-yil oktabr|issue=10|pages=4–9|trans_title=Recent test flights and deliveries – military division of Aero|issn=0024-1156}}&lt;/ref&gt;.

; {{IRL}}

* Irlandiya havo korpusi – L-159A oltita [[Fouga СМ.170 Magister|Fouga CM.170 Magisters]] of Light Strike Squadron oʻrniga baholandi. Chexiya, agar Irlandiya oltita L-159A sotib olsa, Irlandiyaga 3 L-39ZA samolyotini bepul taklif qildi. Irlandiya hukumati bu taklifni qabul qilmaslikka qaror qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.irishecho.com/2015/6/irish-sovereignty-extends-only-so-high|sarlavha=Irish sovereignty extends only so high|nashriyot=Irishecho.com|sana=23-iyun 2015-yil|qaralgan sana=2-may 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Samolyotlar]]
[[Turkum:Qurollar]]
[[Turkum:Havo kemalari]]
[[Turkum:Havo kuchlari]]</text>
      <sha1>8rfwpnlo55tlu9axbqjqk5gt4f104bu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aktivatsion tahlil metodi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>954426</id>
    <revision>
      <id>6156335</id>
      <parentid>5391696</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:22:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10976" sha1="eeoipeno3no6af8ezod9nx1i10opiy1" xml:space="preserve">'''Aktivatsion tahlil metodi''' – [[modda]] tarkibini aniqlovchi metod boʻlib, u [[atom]] yadrosini aktivatsiya qilish va [[yadro]]ning nuklon tarkibi yoki energetik holatlarining oʻzgarishlari natijasida vujudga keladigan radioaktiv nurlanishlarni tadqiq qilishga asoslangan.

Aktivatsion tahlil metodi modda tarkibini aniqlovchi yadro-fizikaviy metodlardan biridir. Ushbu metod birinchi boʻlib [[vengerlar|venger]] olimlari D. Xevishi (D. Hevesy) va G. Levi (Levi) tomonidan 1936-yilda taklif etilgan. D. Xevishi radiokimyoviy va aktivatsion tahlil sohasida olib borgan ilmiy ishlari uchun 1943-yilda Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan. Hozirgi kunda aktivatsion tahlil metodining sanoatda, geologiyada va xalq hoʻjaligining turli sohalarida keng qoilanishiga misol qilib, Navoiy kon – metallurgiya kombinatida [[oltin|oltin]] miqdorini aniqlash va [[Polsha]]ning Lyubinskiy [[mis]] ruda kombinatidagi ruda tarkibidagi mis miqdorlarini aniqlash boʻyicha sanoat miqyosidagi ishlayotgan aktivatsion laboratoriyalarni aytish mumkin.

== Miqdoriy natija ==
Olingan (yoki induksiyalangan) aktivlik '''''(A (t)''''' kattaligi bombardion qilinayotgan nurlanish oqimi '''''(f)''''' , aktivatsiya qilinayotgan elementdagi yadrolar soni '''''(N),''''' aktivatsiya kesimi '''''([[σ|σ]]),''''' hosil boʻlgan [[izotoplar|izotop]]larning yarim parchalanish davri '''''(T(1/2))''''' va aktivatsiya vaqtiga bogʻliq boʻlib, quyidagi munosabatga boʻysunadi: ''''' A(t)=fσN(1- ⅇ^(-0.693⋅t/T_(1/2))'''''

Aktivatsion tahlil metodida miqdoriy natijalarni olish uchun absolut, nisbiy va monitor metodlari qoilanishi mumkin.

=== Absolyut metod ===
Absolyut metod aktivatsiya qilinayotgan element yadrolar sonini (N) kiritilgan aktivlik kattaligini oʻlchash yoʻli bilan aniqlashga asoslangan. Yuqorida keltirilgan tenglamadan kelib chiqqan holda, oʻlchangan absolut [[aktivlik]] A(, maʼlum nurlanish va oʻlchash shartlari (f, t(nur), t (oʻlch) va yadro parametrlarining jadvaldagi qiymatlari (σ, A, θ, λ) boʻyicha element miqdorini aniqlash mumkin. Shunday oʻlchashlar borki, bu oʻlchashlarda [[etalon|etalon]] manbalari tayyorlab boʻlmaydi. Bunday holatda oʻlchashning absolut metodini qoʻllashga toʻgʻri keladi. Absolut metodni amalga oshirishda bir qator qiyinchiliklar mavjud. Buning uchun bir nechta qiymatlarni son kattaliklarni bilishga toʻgʻri keladi. Bu kattaliklarga quyidagilar kiradi:

– nurlanishlar oqimining quvvati;

– reaksiyaning kesim kattaligi;

– detektoming effektivligi:

– oʻlchash geometriyasiga kiritilgan tuzatma.

Absolyut metodning yaʼna bir kamchiligi bu aktivatsiya kesimining aniqlash xatoligiga bogʻlanishidir. Bu kattalik nisbatan katta xatolik bilan aniqlanadi.

=== Nisbiy (Etalon) metod ===
Absolyut metodga xos boʻlgan ayrim kamchiliklardan xoli boigan metod etalonlar metodi hisoblanadi. Ushbu metodda tahlil qilinayotgan namuna bilan birgalikda tarkibida aniqlanayotgan elementning miqdori maʼlum boʻlgan yoki asosan shu elementdan tashkil topgan modda – etalon nurlantiriladi. Nurlanish tugagandan keyin aktivatsion tahlilning instrumental yoki radiokimyoviy varianti qoʻllanilishi mumkin. Ikkala holda ham tekshirilayotgan namuna va etalon aktivligi bir xil tajriba geometriyasida oʻlchanadi. Bunda aniqlanishi lozim boʻlgan element miqdori quyidagi munosabat yordamida aniqlanadi: '' m_x/m_et =A_x/A_et. ,'' bu yerda '''''mx''''' va '''''met -''''' mos holda namuna va etalondagi element miqdori, '''''A(x)''''' va '''''A(et) —''''' mos holda namuna va etalonlarning aktivligi. Agar oʻlchashlar γ-spektrometrda va bir xil sharoitda (bir xil oʻlchash vaqti va geometriyasida) olib borilayotgan boʻlsa, unda aktivlik oʻrniga γ-spektrdagi fotochoʻqqi yuzasini ishlatish mumkin. Etalon metodida nurlantirilayotgan zarralar yoki γ-[[kvant|kvant]]lar oqim zichligini aniq bilishga hojat qolmaydi. Bu holdagi muhim shartlardan biri, etalon va namuna egallagan [[hajm|hajm]]da oqim zichligi bir xil boʻlishi lozim. Shuningdek, nurlanish davomida oqim intensivligi oʻzgarmasdan turishga ham talab shart boʻlmay qoladi. Aktivatsiya kesimi kattaligining xatoligiga va nurlanish spektridagi energetik oʻzgarishlar oxirgi natijaga taʼsir qilmaydi. Absolut oʻlchashlar oʻrniga nisbiy oʻlchashlarni qoʻllash aktivatsion tahlil oʻtkazish jarayonini osonlashtiradi va metodining aniqligini oshiradi.

=== Monitor metodi ===
Monitor metodining asosiy mazmuni nurlanish jarayonini, yaʼni aktivatsiya qilayotgan zarralar (γ-kvantlar) oqimi yoki intesivligini nazorat qilishdan iboratdir. Ushbu metodda monitor va etalon birgalikda nurlantiriladi hamda ularning aktivliklari oʻlchanadi. Xuddi shunday jarayon namuna uchun ham bajariladi, yaʼni monitor va etalon birgalikda nurlantiriladi va ularning aktivliklari oʻlchanadi. Miqdoriy natija quyidagi munosabat yordamida aniqlanadi: '''''m_x=Ax/A_et ⋅A_met/A_mx''''' bu yerda '''''mx''''' va '''''met -''''' mos holda namuna va etalondagi element miqdori,

'''''Ax''''' va '''''Aet -''''' mos holda namuna va etalonlaming aktivligi, '''''Amx''''' va '''''Amet – mos''''' holda namuna va etalon monitorlarining aktivligi. Monitor metodi yordamida bir vaqtda bir nechta elementlarni aniqlash mumkin. Bu esa oʻz navbatida eksperess va koʻp elementli aktivatsion tahlilni amalga oshirishga imkon beradi. Monitor sifatida aktivatsiya kesimlari katta va yarim yemirilish davri oʻlchashga qoʻlay boʻlgan elementlar yoki birikmalar olinadi. Monitor tanlash aktivatsion tahlil turiga ham bogiiq boiadi. Masalan, [[issiqlik|issiqlik]] [[neytron|neytron]]lar taʼsiri ostida aktivatsion tahlil amalga oshirilayotgan boʻlsa, oltin, [[kobalt|kobalt]], marganes, [[mis|mis]] va boshqa elementlar, shuningdek, baʼzi bir qotishmalar (kobalt va [[aluminiy|aluminiy]] qotishmasi) ham qoʻllanadi. Aktivatsion tahlil jarayonini amalga oshirganda bitta yoki bir shaklda boʻlgan bir nechta monitorlar qoʻllanadi. Monitor sifatida ishlatilgan modda shunday koʻrinishda boʻlishi kerakki, undan bir nechta standart monitorlarni tayyorlash
mumkin boʻlsin. Koʻpchilik hollar monitor [[folga|folga]] yoki [[sim|sim]] koʻrinishda boʻladi. Hozirgi kunda aktivatsion tahlil metodida asosan monitor metodi keng qoʻllanadi.

== Tahlil ==
Neytron elektr zaryadga ega boʻlmagani uchun, u atom qobigʻidagi [[elektron|elektron]]lar va yadroning Kulon maydoni bilan oʻzaro taʼsirlashmaydi. Shu sababli neytron yadro ichiga kichik energiyaga ega boʻlgan taqdirda ham kirib boradi. Neytronning atom yadrosi bilan oʻzaro taʼsir turlari juda ham turli-tumandir. Bu oʻzaro taʼsirlar neytronning energiyasiga va atom yadrosining strukturasiga bogʻliq boʻladi. Neytronlar energiya boʻyicha bir necha guruhlarga boʻlingan boʻlib, bular orasidagi chegara maʼlum darajada shartlidir. Analitik maqsadlarda sovuq va oʻta tez [[neytron|neytron]]lar qoʻllanilmaydi.

Yadroga kelib tushayotgan neytron [[energiya|energiya]]siga bogʻliq holda har xil turdagi yadro reaksiyalari sodir boʻlishi mumkin.

== Ilova ==
Birinchi bosqichda analitik tadqiqotlar uchun yoki ilmiy yoki ishlab chiqarish masalalarini hal qilish uchun nazorat maqsadida obyekt (modda) tanlanadi. Ushbu modda yoki materialning analitik laboratoriyaga yetib kelguncha boʻlgan tarixi maʼlum boiishi shart. Bundan tashqari uning birlamcha tarkibi (makrokomponentalarining tarkibi) ham maʼlum boʻlishi kerak. Yana bir muhim shartlardan biri bu uning massasi yetarli miqdorda boiishidir. Chunki ayrim hollarda zarur boʻlib qolgan taqdirda qayta tahlil qilishga toʻgʻri keladi. Ikkinchi bosqichda tahlil uchun moljallangan namunani nurlanishga tayyorlash. Namuna bu tekshirish uchun berilgan modda yoki materialdan olinib tayyorlanadi. Namuna shakli, etalon va monitor shakllari bilan bir boʻlishi lozim. Koʻpchilik hollarda namunalar disk koʻrinishida tayyorlanadi. Agar namuna kukun koʻrinishida boisa unda bu kukundan tabletka tayyorlanadi. Buning uchun gidravlik presslardan foydalaniladi. Agar namuna metall koʻrinishida boʻlsa u holda stanokda disk shakliga keltiriladi. Namunaning massasi, aktivatsion tahlil turiga va nurlanish dozasiga yoki intensivligiga qarab aniqlanadi.
Konteynerga joylashtirilgan namuna va monitor pnevmopochta yordamida nurlantirish postiga (maydoniga) olib boriladi va maʼlum bir vaqt nurlantirilgandan keyin, konteyner oʻlchash xonasiga, yaʼni [[detektor|detektor]] joylashgan xonaga keltiriladi. Aktivatsiya tenglamasidan namunalarni nurlantirish vaqti kelib chiqadi, yaʼni namunadagi tekshirilayotgan radioizotopda (yoki analitik radioizotopda) maksimal aktivlikka erishish uchun uni yarim yemirilish davrgacha nurlantirish lozim. Ammo bunga hamma vaqt ham erishib boʻlmaydi. Sababi ayrim analitik radioizotoplarning yarim yemirilish davrlari bir necha kun yoki oy (uzoq yashovchi radioizotoplar) boʻlishi mumkin, bunday hollarda sharoitdan kelib chiqqan holda nurlanish vaqti aniqlanadi. Bir qator [[kimyoviy elementlar|kimyoviy elementlar]] nurlantirilganda yadro xarakteristikalari, xususan, yarim yemirilish davrlari har xil boʻlgan ikki yoki undan ortiq radioizotoplar hosil boʻlishi mumkin. U yoki bu radioizotopni element miqdorini aniqlash uchun tanlab olish bir necha omillarga bogʻliq boʻladi. Tadqiqotchi qisqa yoki uzoq yashovchi radioizotopni tanlab olishi mumkin. Tanlab olingan radioizotop '''''analitik radioizotop''''' deyiladi. Agar qisqa yashovchi radioizotop analitik radioizotop sifatida olinsa, u holda tezkor (yoki ekspress) tahlilni amalga oshirish mumkin. Qisqa yashovchi radioizotoplar bilan ishlaganda nurlantirilgan namuna tezkorlik bilan oichash qurilmasiga olib kelinishi kerak. Bu pnevmopochta yordamida amalga oshiriladi. Qisqa yashovchi radioizotoplar bilan tahlil oʻtkazishning kamchiliklaridan biri – bu usul bilan bir vaqtda koʻp elementni aniqlab boʻlmasligidir. Shunga qaramasdan hozirgi kunda sanoatda asosan ekspress tahlillar qoʻllanadi. Oʻrta va uzoq yashovchi radioizotoplar bilan bir vaqtda koʻp elementli tahlillarni amalga oshirish mumkin. Bu usul asosan ilmiy tadqiqot ishlarida qoʻllanadi.

== Adabiyotlar ==
* T. M. Muminov, A. B. Xoliqov. Sh. X. Xolmurodov. Atom yadrosi va zarralar fizikasi. T.: Oʻzbekiston faylasuflar jamiyati, 2009.
* Kadilin V. V., Miloserdin V.Yu., Samosadniy V. T. Prikladnayayadernaya fizika. Uchebnoe posobiye. M.: MIFI, 2007.
* Muxin, K. M. Eksperimentalnaya yadernaya fizika / K. N. Muxin. – SPb.-M.-Krasnodar: Lan, 2009. – T. 1. – S. 297-363.
* Polvonov S. R., Kanokov Z., Karaxodjayev A., Ruzimov Sh. M. Yadro fizikasidan masalalar toʻplami. Oʻquv qoʻllanma. Toshkent,OʻzMU, 2006.
* Bekjonov R. B. Atom yadrosi va zarralar fizikasi. Toshkent, Oʻqituvchi, 1994.

== Havolalar ==
* https://milliycha.uz/ru/aktivatsion-tahlil/
* https://malumot.ru/aktivatsion-tahlil/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230619150800/https://malumot.ru/aktivatsion-tahlil/ |date=2023-06-19 }}

{{no iwiki}}

[[Turkum:Fizika]]</text>
      <sha1>eeoipeno3no6af8ezod9nx1i10opiy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AQSh iqtisodiyoti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>956540</id>
    <revision>
      <id>6155748</id>
      <parentid>5977568</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:07:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>7 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="340005" sha1="6qwtid69tply21ipast3dovwjnx2e2k" xml:space="preserve">{{bu tanlangan maqola}}
{{Iqtisodiyot bilgiqutisi
|country=Amerika Qoʻshma Shtatlari
|image=Manhattan New York skyline by Don Ramey Logan.jpg
|image_size=325px|caption=[[Nyu York]] shahri — dunyoning yetakchi moliyaviy markazi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |url=https://www.reuters.com/business/new-york-widens-lead-over-london-top-finance-centres-index-2022-03-24/|title=New York widens lead over London in top finance centres index |website=www.reuters.com |date=March 24, 2022 |access-date=July 29, 2022|last1=Jones |first1=Huw }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url= https://www.longfinance.net/programmes/financial-centre-futures/global-financial-centres-index/gfci-32-explore-the-data/gfci-32-rank/|title=The Global Financial Centres Index 32|date=September 22, 2022|publisher=Long Finance|access-date=September 22, 2022}}&lt;/ref&gt;
|currency=[[AQSh dollari]] (USD) &lt;br /&gt; {{Oʻsish}} [[AQSh dollari indeksi]]
|year=2022-yil 1-oktyabr — 2023-yil 30-sentyabr
|organs=[[Jahon savdo tashkiloti|JST]], [[Katta yigirmatalik|G-20]], [[G7]], [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|OECD]], [[AQSh-Meksika-Kanada kelishuvi|USMCA]], [[Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorlik tashkiloti|APEC]] va boshqalar
| group = {{plainlist|
* [[Rivojlangan mamlakat|Rivojlangan/Yetakchi]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April |title=World Economic Outlook Database, April 2022 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=April 20, 2022}}&lt;/ref&gt;
* [[Yuqori daromadli iqtisodiyot]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-and-lending-groups |title=World Bank Country and Lending Groups |publisher=[[World Bank]] |website=datahelpdesk.worldbank.org |access-date=September 29, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
| population = 334,977,281 (2023-yil 6-iyun)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.census.gov/popclock/?intcmp=home_pop |title=U.S. and World Population Clock |publisher=[[United States census]] |access-date=2023-06-26}}&lt;/ref&gt;
| gdp = {{plainlist|
* {{Oʻsish}} $26.854 trillion ([[Yalpi ichki mahsulot|nominal]]; 2023)&lt;ref name=&quot;IMFWEOCN&quot;&gt;{{veb manbasi |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report?c=111,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2022&amp;ey=2027&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |title=Report for Selected Countries and Subjects: April 2023|publisher=[[International Monetary Fund]]|website=imf.org}}&lt;/ref&gt;
* {{Oʻsish}} $26.854 trillion ([[Xarid qobiliyati pariteti|XQP]]; 2023)&lt;ref name=&quot;IMFWEOCN&quot;/&gt;
}}
| gdp rank = {{plainlist|  
* [[YIM boʻyicha davlatlar roʻyxati|1-oʻrin (nominal; 2023)]]
* [[Dunyo mamlakatlarining YaIM (XQP)|2-oʻrin (XQP; 2023)]]
}}
| growth = {{plainlist|   
* {{Oʻsish}} 2.1%&amp;nbsp;(2022)&lt;ref name=&quot;IMF_forecast&quot;&gt;{{veb manbasi | url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2023/04/11/world-economic-outlook-april-2023 | title=The outlook is uncertain again amid financial sector turmoil, high inflation, ongoing effects of Russia's invasion of Ukraine, and three years of COVID|work=[[International Monetary Fund]]|date=April 11, 2023 }}&lt;/ref&gt;
* {{Oʻsish}} 1.6% &amp;nbsp;{{abbr|(2023t)|2023 prognoz}}&lt;ref name=&quot;IMF_forecast&quot;/&gt;
* {{Oʻsish}} 1.0%&amp;nbsp;{{abbr|(2024t)|2024 prognoz}}&lt;ref name=&quot;IMF_forecast&quot;/&gt;
}}
| per capita = {{plainlist|
* $80,034 (nominal; 2022)&lt;ref name=&quot;IMFWEOCN&quot;/&gt;
* $80,034 (XQP; 2022)&lt;ref name=&quot;IMFWEOCN&quot;/&gt;
}}
| per capita rank = {{plainlist|
* [[Yalpi ichki mahsulot kishi boshiga (nominal)|7-oʻrin (nominal; 2023)]]
* [[Aholi jon boshiga YIM (XQP) ga koʻra davlatlar roʻyxati|9-oʻrin (XQP; 2023)]]
}}
| sectors = {{plainlist|
* [[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|Qishloq xoʻjaligi]]: 0.9%
* [[Iqtisodiyotning ikkinchi sektori|Sanoat]]: 18.9%
* [[Iqtisodiyotning uchinchi sektori|Xizmatlar]]: 80.2%
* (2017)&lt;ref name=&quot;CIA_US&quot;&gt;{{veb manbasi|title=Field Listing: GDP – Composition, by Sector of Origin|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/|website=Central Intelligence Agency World Factbook|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=April 3, 2018|arxivsana=2021-12-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/}}&lt;/ref&gt;}}
| components = {{plainlist|
* Uy xoʻjaligi isteʼmoli: 68.4%
* Hukumat isteʼmoli: 17.3%
* Asosiy kapitalga investitsiyalar: 17.2%
* Tovar-moddiy zaxiralarga investitsiyalar: 0.1%
* Tovarlar va xizmatlar eksporti: 12.1% 
* Tovarlar va xizmatlar importi: −15% 
* (2017)&lt;ref name=&quot;CIA_US&quot; /&gt;}}
| inflation = {{plainlist|
* 6.4% (2023)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url= https://www.ft.com/content/38c56ada-dba3-425b-9d5e-5494d12a3877|title=US inflation eases to 4.9% in April as Fed tightening takes effect|website=[[Financial Times]] }}&lt;/ref&gt;}}
| poverty = {{plainlist|
*{{Salbiy oʻsish}} 11.6% (2021)&lt;ref name=&quot;PovertyCB&quot;&gt;{{veb manbasi|title=Poverty in the United States: 2021 |url=https://www.census.gov/library/publications/2022/demo/p60-277.html|date=September 13, 2022|publisher=[[United States Census Bureau]] |access-date=October 5, 2022}}&lt;/ref&gt;
* {{Salbiy oʻsish}} 38 million (2021)&lt;ref name=&quot;PovertyCB&quot; /&gt;
}}
| gini = {{plainlist|
*{{Salbiy oʻsish}} 48.9 {{color|red|yuqori}} (2020, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosi|USCB]])&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/2021/demo/p60-273/figure3.pdf |title=Income Distribution Measures and Percent Change Using Money Income and Equivalence-Adjusted Income |publisher=United States Census Bureau |website=census.gov|access-date=January 15, 2021}}&lt;/ref&gt;
* {{Salbiy oʻsish}} 43.4 {{color|darkorange|oʻrta}} (2017, [[Kongress byudjet idorasi|CBO]])&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=The Distribution of Household Income, 2017 |url=https://www.cbo.gov/system/files/2020-10/56575-Household-Income.pdf |pages=31, 32 |website=cbo.gov |publisher=[[Congressional Budget Office]] |date=October 2, 2020 |access-date=October 19, 2020}}&lt;/ref&gt;}}
| hdi = {{plainlist|
* {{Oʻsish}} 0.921 {{color|darkgreen|juda yuqori}} (2021)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://hdr.undp.org/en/indicators/137506 |title=Human Development Index (HDI) |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |website=hdr.undp.org |access-date=November 12, 2022}}&lt;/ref&gt; ([[Inson kamoloti indeksi|21-oʻrin]])
* {{Oʻsish}} 0.819 {{color|darkgreen|juda yuqori}} [[Tengsizlik boʻyicha tuzatilgan Inson taraqqiyoti indeksi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati|(25-oʻrin)]] (2021)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Inequality-adjusted HDI (IHDI) |url=http://hdr.undp.org/en/indicators/138806 |website=hdr.undp.org |publisher=[[United Nations Development Programme|UNDP]] |access-date=November 12, 2022}}&lt;/ref&gt;}}
| labor = {{plainlist|
* 161,200,000 (2023)&lt;ref name=&quot;BLS_JobsData&quot; /&gt;
* {{Oʻsish}} 62.4% bandlik darajasi (2022-yil mart)&lt;ref name=&quot;BLS_JobsData&quot; /&gt;}}
| unemployment = {{plainlist|
* {{Oʻrinli pasayish}} 3.4% (2023-yil yanvar)&lt;ref name=&quot;BLS_JobsData&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.bls.gov/news.release/empsit.t01.htm |title=Employment status of the civilian population by sex and age |publisher=[[Bureau of Labor Statistics]] |website=BLS.gov |access-date=October 4, 2020}}&lt;/ref&gt;
* {{Oʻrinli pasayish}} 10.4% yoshlar ishsizligi (2022-yil dekabr; 16 dan 19 yoshgacha)&lt;ref name=&quot;BLS_JobsData&quot; /&gt;
* {{Oʻrinli pasayish}} 5.7 million ishsiz (2022-yil iyul)&lt;ref name=&quot;BLS_JobsData&quot; /&gt;}}
| average gross salary = {{Oʻsish}} $60,575 (2021), yillik&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.ssa.gov/oact/cola/AWI.html|title = National Average Wage Index}}&lt;/ref&gt;
| average net salary = {{Oʻsish}} $50,354 (2021), yillik&lt;ref&gt;{{citation|title= $60,575【 USA Salary Calculator 】 - Salary After Taxes|website=goodcalculators.com|url=https://goodcalculators.com/us-salary-tax-calculator/}}&lt;/ref&gt;
| gross median = {{Oʻsish}} $1,041 haftalik (Ch2, 2022)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Usual Weekly Earnings Summary |url=https://www.bls.gov/news.release/pdf/wkyeng.pdf |website=www.bls.gov |publisher=Bureau of Labor Statistics |date=January 17, 2020}}&lt;/ref&gt;
| occupations = {{plainlist|
* [[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|Qishloq xoʻjaligi]]: 1.0%
* [[Iqtisodiyotning ikkinchi sektori|Sanoat]]: 19%
* [[Iqtisodiyotning uchinchi sektori|Xizmatlar]]: 80% 
* (2018)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Employment by major industry sector|url=https://www.bls.gov/emp/tables/employment-by-major-industry-sector.htm|publisher=Bureau of Labor Statistics|access-date=July 5, 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| industries = {{hlist| [[Neft]] | [[poʻlat]] | [[transport vositasi]] | [[aerokosmika]] | [[telekommunikatsiya]] | [[kimyoviy modda]] | [[elektronika]] | [[oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash]] | [[axborot texnologiyasi]] | [[isteʼmol tovarlari]] | [[yogʻoch]]| [[kon sanoati]] }}
| exports = $3.009 trillion (2022)&lt;ref name=bea&gt;{{veb manbasi|title=us-international-trade-goods-and-services-december-2021 |url=https://www.bea.gov/news/2022/us-international-trade-goods-and-services-december-2021|work=[[Bureau of Economic Analysis]]|access-date=April 16, 2022}}&lt;/ref&gt;
| export-goods = {{ublist|[[Qishloq xoʻjaligi]] mahsulotlari 10.7%| [[Yoqilgʻi]] va [[kon sanoati]] mahsulotlari 9.4%| [[Ishlab chiqarish|Ishlab chiqaruvchilar]] 74.8%| Boshqalar 5.1%&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.census.gov/foreign-trade/statistics/historical/SAEXP.pdf|title=Exports of goods by principal end-use category|work=Census Bureau}}&lt;/ref&gt;}}
| export-partners = {{ublist|{{flag|Yevropa Ittifoqi}}(+) 18.7%| {{flag|Kanada}}(+) 18.3%| {{flag|Meksika}}(+) 15.9%| {{flag|Xitoy}}(-) 8%| {{flag|Yaponiya}}(+) 4.4%||Boshqa mamlakatlar 34.8%&lt;ref name=wto&gt;{{veb manbasi|title=U.S. trade in goods with World, Seasonally Adjusted |url=https://www.census.gov/foreign-trade/Press-Release/current_press_release/ft900.pdf|work=[[United States Census Bureau]]|access-date=June 1, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
| imports = $3.957 trillion (2022)&lt;ref name=bea /&gt;
| import-goods = {{ublist|[[Qishloq xoʻjaligi]] mahsulotlari 10.5%| [[Yoqilgʻi]] va [[kon sanoati]] mahsulotlari 10.7%| [[Ishlab chiqarish|Ishlab chiqaruvchilar]] 78.4%| Boshqalar 4.2%&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.census.gov/foreign-trade/statistics/historical/SAIMP.pdf|title=Imports of goods by principal end-use category|work=Census Bureau}}&lt;/ref&gt;}}
| import-partners = {{ublist|{{flag|Xitoy}}(-) 21.4%| {{flag|Yevropa Ittifoqi}}(+) 18.9%| {{flag|Meksika}}(+) 13.2%| {{flag|Kanada}}(+) 12.6%| {{flag|Yaponiya}}(+) 6%||Boshqalar 27.9%&lt;ref name=wto /&gt;}}
| current account = {{plainlist|
* {{Salbiy oʻsish}} −$985.25 milliard (2022)&lt;ref name=&quot;IMF_Finance&quot;/&gt;
* {{Salbiy oʻsish}} −3.93% YaIM hisobida (2022)&lt;ref name=&quot;IMF_Finance&quot;/&gt;
}}
| FDI =
| debt = {{plainlist|  
* {{Salbiy oʻsish}} $30.568 trillion
* {{Salbiy oʻsish}} 122.1% YaIM hisobida (2022)&lt;ref name=&quot;IMF_Finance&quot;&gt;{{veb manbasi |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=111,&amp;s=NID_NGDP,NGSD_NGDP,GGR,GGR_NGDP,GGX,GGX_NGDP,GGXWDG,GGXWDG_NGDP,BCA,BCA_NGDPD,&amp;sy=2022&amp;ey=2027&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1  |title=Report for Selected Countries and Subjects: October 2022|publisher=[[International Monetary Fund]]|website=imf.org}}&lt;/ref&gt;
}}
| gross external debt = {{Salbiy oʻsish}} $27 trillion (2023)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|publisher=U.S. Department of the Treasury|url=https://ticdata.treasury.gov/Publish/debta2022q3.html|title=Treasury TIC Data|access-date=2022-01-30 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
| revenue = $8.371 trillion&lt;ref name=&quot;IMF_Finance&quot;/&gt;&lt;br /&gt;33.4% YaIM hisobida (2022)
| expenses = $9.379 trillion&lt;ref name=&quot;IMF_Finance&quot;/&gt;&lt;br /&gt;37.4% YaIM hisobida (2022)
| balance = −5.5% YaIM hisobida (2022)&lt;ref name=&quot;CBO_Hist_20&quot;&gt;[https://www.cbo.gov/about/products/budget-economic-data#2 CBO-Historical Budget Data-Retrieved January 28, 2020]&lt;/ref&gt;
| reserves =
| credit =
| aid = ''donor'': [[Rasmiy rivojlanish yordami|ODA]], $35.26 milliard (2017)&lt;ref name=&quot;oecd-aid&quot;&gt;{{veb manbasi|title=Development aid rises again in 2016 but flows to poorest countries dip |url=http://www.oecd.org/dac/development-aid-rises-again-in-2016-but-flows-to-poorest-countries-dip.htm |website=[[OECD]] |access-date=2017-09-25 |date=2017-04-11 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
| cianame = Qoʻshma Shtatlar
| spelling = AQSh
}}

'''AQSh iqtisodiyoti''' — oʻta yuqori darajadagi rivojlangan [[aralash iqtisodiyot]]&lt;ref&gt;[http://usa.usembassy.de/economy-conditions.htm &quot;U.S. Economy - Basic Conditions &amp; Resources&quot;]. U.S. Diplomatic Mission to Germany. &quot;The United States is said to have a mixed economy because privately owned businesses and government both play important roles.&quot; Retrieved October 24, 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120114051146/http://infopedia.usembassy.or.kr/ENG/_f_030401.html (4)Outline of the U.S. Economy – (2)How the U.S. Economy Works]. U.S. Embassy Information Resource Center. &quot;As a result, the American economy is perhaps better described as a 'mixed' economy, with the government playing an important role along with private enterprise. Although Americans often disagree about exactly where to draw the line between their beliefs in both free enterprise and government management, the mixed economy they have developed has been remarkably successful.&quot; Retrieved October 24, 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |editor-last1=Karagiannis|editor-first1=Nikolaos|editor-last2= Madjd-Sadjadi|editor-first2=Zagros|editor-last3= Sen|editor-first3=Swapan |date=2013 |title=The US Economy and Neoliberalism: Alternative Strategies and Policies|url=https://books.google.com/books?id=aYKfai1RlPYC&amp;pg=PA1|location= |publisher=[[Routledge]]|page=1–2|isbn=978-1138904910}}&lt;/ref&gt;. [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]] dunyodagi eng katta [[YIM boʻyicha davlatlar roʻyxati|nominal YaIMga]] hamda juda katta iqtisodiy boyliklarga egalik qilib, hozirda [[Dunyo mamlakatlarining YaIM (XQP)|dunyo mamlakatlarining xarid qobiliyati pariteti (XQP) boʻyicha hisoblangan yalpi ichki mahsuloti]] boʻyicha [[Xitoy]]dan keyingi 2-oʻrinni egallab turibdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report?c=111,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2022&amp;ey=2027&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title=Report for Selected Country Groups and Subjects (PPP valuation of country GDP)|publisher=IMF|language=en-US|access-date=20 April 2022}}&lt;/ref&gt;. Mamlakat yaqin vaqtlarga qadar [[YIM jon boshi hisobi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati|jon boshiga toʻgʻri keladigan YaIM (nominal)]] boʻyicha dunyoda 8-oʻrinni egallab turgan, ammo 2022-yil holatiga koʻra, aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan YaIM boʻyicha toʻqqizinchi oʻrinni qayd etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April|sarlavha=World Economic Outlook Database, April 2022|nashriyot=[[International Monetary Fund]]|ish=IMF.org|kirish sanasi=April 20, 2022}}&lt;/ref&gt;. AQShning [[2022-yil|2022-yildagi]] nominal YaIM hajmi jahon iqtisodiyotining 25,4 foizini, XQP boʻyicha YaIM hajmi esa taxminan 15,6 foizini tashkil etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.pwc.com/gx/en/issues/economy/global-economy-watch/projections.html|website=PWC|title=Global Economy Watch - Projections &gt; Real GDP / Inflation &gt; Share of 2016 world GDP|access-date=23 June 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |title=United States' share of global gross domestic product (GDP) adjusted for purchasing power parity (PPP) |url=https://www.statista.com/statistics/270267/united-states-share-of-global-gross-domestic-product-gdp/#:~:text=In%202021%2C%20the%20United%20States,purchasing%20power%20parity%20(PPP). |website=Statiata}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshma Shtatlar dunyodagi eng taraqqiy etgan [[Texnologiya|texnologik]] va innovatsion iqtisodiyotga ega mamlakatlardan biri sanaladi&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] firmalari texnologik yutuqlarda, ayniqsa, [[Sunʼiy ong|sunʼiy intellekt]], [[kompyuter]], [[Dori|farmatsevtika]], [[tibbiyot]], [[Aerokosmik strukturalar|aerokosmika]] va [[Harbiy muhandislik|harbiy texnika]] sohalarida yetakchi oʻrinlarni band etib turibdi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/|sarlavha=United States reference resource|ish=[[The World Factbook]] [[Central Intelligence Agency]]|kirish sanasi=May 31, 2019|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2021-12-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/}}&lt;/ref&gt;. [[AQSh dollari|AQSH dollari]] [[xalqaro savdo]]da eng keng qoʻllanadigan yetakchi valyuta boʻlib, u mamlakat iqtisodiyoti, barqaror hukumati, armiyasi hamda [[neft]]-[[dollar]] tizimiga mos standart valyuta sifatida qoʻllanishi sabab dunyo boʻylab keng tarqalgan, shuningdek, [[Yevrodollarlar|yevrodollar]] AQShning ulkan tashqi bozori bilan bogʻliq boʻlgan dunyodagi eng yirik zaxira valyutasi sanaladi&lt;ref name=&quot;federalreserve.gov&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.federalreserve.gov/pf/pdf/pf_4.pdf|sarlavha=The Implementation of Monetary Policy – The Federal Reserve in the International Sphere|kirish sanasi=August 24, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Zaw Thiha Tun|sarlavha=How Petrodollars Affect The U.S. Dollar|url=http://www.investopedia.com/articles/forex/072915/how-petrodollars-affect-us-dollar.asp|sana=July 29, 2015|kirish sanasi=October 14, 2016}}&lt;/ref&gt;. Baʼzi mamlakatlarda dollar rasmiy valyuta sifatida qabul qilingan&lt;ref name=&quot;Benjamin J. Cohen 2006, p. 17&quot; /&gt;. Boshqa mamlakatlarda esa [[De facto valyuta|asosiy toʻlov valyutasi]] sifatida foydalanib kelinadi&lt;ref name=&quot;Benjamin J. Cohen 2006, p. 17&quot;&gt;Benjamin J. Cohen, ''The Future of Money'', Princeton University Press, 2006, {{ISBN|0691116660}}; ''cf.'' „the dollar is the de facto currency in Cambodia“, Charles Agar, ''[[Frommer|Frommer’s]] Vietnam'', 2006, {{ISBN|0471798169}}, p. 17&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.multpl.com/us-gdp-growth-rate/table/by-year|sarlavha=US GDP Growth Rate by Year|sana=March 31, 2014|kirish sanasi=June 18, 2014|ish=multpl.com|nashriyot=US Bureau of Economic Analysis}}&lt;/ref&gt;. AQShning eng yirik savdo hamkorlari [[Xitoy]], [[Yevropa Ittifoqi]], [[Kanada]], [[Meksika]], [[Hindiston]], [[Yaponiya]], [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreya]], [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] va [[Xitoy Respublikasi|Tayvandir]]&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.census.gov/foreign-trade/statistics/highlights/top/top1612yr.html|sarlavha=Top Trading Partners|sana=December 2016|kirish sanasi=July 8, 2017|nashriyot=U.S. Census Bureau}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshma Shtatlar dunyodagi eng yirik [[import]] qiluvchi davlat boʻlishi bilan birgalikda [[eksport]] borasida ikkinchi oʻrinda turuvchi davlat hamdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.wto.org/english/res_e/statis_e/wts2019_e/wts2019_e.pdf|sarlavha=World Trade Statistical Review 2019|ish=[[World Trade Organization]]|kirish sanasi=May 31, 2019}}&lt;/ref&gt;. AQSh bir qancha davlatlar, jumladan, USMCA (''United States-Mexico-Canada Agreement'') mamlakatlari, [[Avstraliya]], [[Janubiy Koreya]], [[Shveysariya]], [[Isroil]] kabi davlatlar bilan shartnoma asosida savdo munosabatlarini oʻrnatgan&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. Mamlakat, shuningdek, muzokaralar olib borilayotgan bir qator boshqa davlatlar bilan ham erkin savdo aloqalariga ega&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://ustr.gov/trade-agreements/free-trade-agreements|sarlavha=United States free trade agreements|ish=[[Office of the United States Trade Representative]]|kirish sanasi=May 31, 2019}}&lt;/ref&gt;.

AQSh iqtisodiyoti moʻl-koʻl [[Tabiat resurslari|tabiiy resurslar]], rivojlangan [[infratuzilma]] va yuqori mahsuldorligi bilan ajralib turadi&lt;ref name=&quot;Wright, Gavin 2007 p. 185&quot;&gt;Wright, Gavin, and Jesse Czelusta, „Resource-Based Growth Past and Present“, in ''Natural Resources: Neither Curse Nor Destiny'', ed.&lt;/ref&gt;. 2019-yil holatiga koʻra, mamlakat 44,98 trillion [[AQSh dollari|AQSh dollarlik]] tabiiy resurslarning umumiy hisoblangan qiymati boʻyicha dunyoda ikkinchi oʻrinda ekanligi aytilgan, ammo manbalarda bu hisob-kitoblarni ifodalovchi raqamlar farqli keltirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.investopedia.com/articles/markets-economy/090516/10-countries-most-natural-resources.asp|sarlavha=10 Countries With The Most Natural Resources|sana=September 12, 2016|muallif=Anthony|ism=Craig|ish=[[Investopedia]]}}&lt;/ref&gt;. Amerikaliklar [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|''Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotiga'']] aʼzo davlatlar orasida uy-xoʻjalik buyumlarining moʻlligi va ishchi-xodimlari yuqori daromadga egaligi bilan ajralib turadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.oecdbetterlifeindex.org/topics/income/|sarlavha=Income|ish=Better Life Index|nashriyot=OECD|kirish sanasi=September 28, 2019|iqtibos=In the United States, the average household net adjusted disposable income per capita is USD 45 284 a year, much higher than the OECD average of USD 33 604 and the highest figure in the OECD.}}&lt;/ref&gt;. 2013-yilda amerikalik ishchi-xodimlar [[Mediana daromad|oʻrtacha daromadi]] boʻyicha dunyoda oltinchi oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;Household Income&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|title=Household Income|url=http://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/society-at-a-glance-2014_soc_glance-2014-en|journal=Society at a Glance 2014: OECD Social Indicators|publisher=OECD Publishing|access-date=May 29, 2014|doi=10.1787/soc_glance-2014-en|date=March 18, 2014|series=Society at a Glance|isbn=9789264200722 |issn=1995-3984}}&lt;/ref&gt;. Bu koʻrsatkich amerikalik fuqarolar daromadi boʻyicha 2010-yildagi toʻrtinchi oʻrindan biroz pastga tushib qolganini koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;autogenerated4&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=OECD Better Life Index|url=http://www.oecdbetterlifeindex.org/#/11111111111|nashriyot=OECD|kirish sanasi=November 25, 2012}}&lt;/ref&gt;.

1890-yilga kelib, Qoʻshma Shtatlar iqtisodiyoti [[Britaniya imperiyasi]]ni ortda qoldirib, dunyodagi yetakchi iqtisodiyotga aylandi&lt;ref name=&quot;Digital History&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Digital History|url=http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display.cfm?HHID=188|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040302193732/http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display.cfm?HHID=188|arxivsana=2004-03-02|sarlavha=Digital History|nashriyot=Digitalhistory.uh.edu|kirish sanasi=April 21, 2012}}&lt;/ref&gt;. Bu ayni paytda dunyodagi eng yirik [[Neft qazib olish boʻyicha davlatlar roʻyxati|neft]] va [[Tabiiy gaz qazib olish boʻyicha davlatlar roʻyxati|tabiiy gaz]] ishlab chiqaruvchi davlat maqomining AQShga oʻtishi bilan bogʻliq boʻlgan&lt;ref name=&quot;lop&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.eia.gov/todayinenergy/detail.php?id=36292|sarlavha=United States remains the world's top producer of petroleum and natural gas hydrocarbons|ish=EIA}}&lt;/ref&gt;. [[2016-yil|2016-yili]] [[AQSh]] dunyodagi eng yirik savdo mamlakati hamda jahon ishlab chiqarish sanoatining beshdan bir qismini oʻzida toʻplagan eng yirik [[iqtisodiyot]]&lt;nowiki/&gt;li davlatga aylandi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Katsuhiko Hara |last2=Issaku Harada (staff writers) |date=April 13, 2017 |title=US overtook China as top trading nation in 2016 |work=Nikkei Asian Review |location=Tokyo |url=http://asia.nikkei.com/Politics-Economy/Economy/US-overtook-China-as-top-trading-nation-in-2016 |access-date=2017-06-22 |archive-date=2022-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220223111822/https://asia.nikkei.com/Politics-Economy/Economy/US-overtook-China-as-top-trading-nation-in-2016 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. AQSh nafaqat tovarlarning eng katta ichki bozoriga ega, balki xizmatlar savdosida ham hukmronlik qilib kelmoqda&lt;ref name=&quot;Vargo, Frank&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://shopfloor.org/2011/03/u-s-manufacturing-remains-worlds-largest/18756|sarlavha=U.S. Manufacturing Remains World's Largest|nashriyot=Shopfloor|sana=March 11, 2011|kirish sanasi=March 28, 2012|muallif=Vargo, Frank|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120404234310/http://shopfloor.org/2011/03/u-s-manufacturing-remains-worlds-largest/18756|arxivsana=April 4, 2012}}&lt;/ref&gt;. AQSh savdosining umumiy hajmi 2018-yilda 4,2 trillion dollarni tashkil etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.wto.org/english/news_e/pres17_e/pr791_e.htm|sarlavha=Trade recovery expected in 2017 and 2018, amid policy uncertainty|nashriyot=World Trade Organization|sana=April 12, 2017|kirish sanasi=2017-06-22}}&lt;/ref&gt;. Dunyodagi 500 ta eng yirik kompaniyalardan 121 tasining shtab-kvartirasi AQShda joylashgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://fortune.com/global500/list/filtered?hqcountry=U.S.|sarlavha=Global 500 2016|ish=Fortune|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2018-09-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180921142659/http://fortune.com/global500/list/filtered?hqcountry=U.S.}}&lt;/ref&gt;. AQSh milliarderlar soni boʻyicha dunyoda birinchi oʻrinda turadi, ularning umumiy boyligi 3,0 trillion dollarni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cnbc.com/2019/05/09/the-countries-with-the-largest-number-of-billionaires.html|sarlavha=The US is home to more billionaires than China, Germany and Russia combined|sana=May 9, 2019|nashriyot=CNBC|kirish sanasi=May 9, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://hk.asiatatler.com/life/top-10-countries-with-the-most-billionaires-in-2019|sarlavha=Wealth-X's Billionaire Census 2019 report reveals insights and trends about the world's top billionaires|ish=hk.asiatatler.com|kirish sanasi=May 14, 2019|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2020-01-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200131114329/https://hk.asiatatler.com/life/top-10-countries-with-the-most-billionaires-in-2019}}&lt;/ref&gt;. Mamlakat tijorat banklarida 2020-yil holatiga koʻra, 20 trillion dollarlik aktivlar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/TLAACBW027SBOG/|sarlavha=Total Assets, All Commercial Banks|sana=January 3, 1973}}&lt;/ref&gt;. AQShning global aktivlari qiymati 30 trillion dollardan koʻproqni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.agefi.fr/sites/agefi.fr/files/fichiers/2016/07/bcg-doubling-down-on-data-july-2016_tcm80-2113701.pdf|sarlavha=Doubling Down on Data|ish=|kirish sanasi=5 March 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://repositorio.cepal.org/bitstream/handle/11362/45045/1/S1900994_en.pdf|sarlavha=The asset management industry in the United States|ish=|kirish sanasi=5 March 2022}}&lt;/ref&gt;.

Amerikaning [[New York fond birjasi|Nyu York fond birjasi]] va [[Nasdaq|NASDAQ fond birjasi]] bozor kapitallashuvi hamda savdo hajmi boʻyicha dunyodagi eng yirik [[Fond birjasi|fond birjalari]] hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.world-exchanges.org/our-work/statistics|sarlavha=Monthly Reports - World Federation of Exchanges|nashriyot=WFE}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sfc.hk&quot;&gt;[http://www.sfc.hk/web/doc/EN/research/stat/a01.pdf Table A — Market Capitalization of the World’s Top Stock Exchanges (As at end of June 2012)].&lt;/ref&gt;. AQShga kiritilgan xorijiy investitsiyalar deyarli 4,0 trillion dollarni tashkil etadi&lt;ref name=&quot;CIA – The World Factbook&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2198rank.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071211224222/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2198rank.html|arxivsana=December 11, 2007|sarlavha=CIA – The World Factbook|nashriyot=Cia.gov|kirish sanasi=April 21, 2012}}&lt;/ref&gt;, mamlakatning  xorijiy mamlakatlarga kiritgan sarmoyasi esa 5,6 trillion dollardan koʻproq&lt;ref name=&quot;cia.gov&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2199rank.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071211224610/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2199rank.html|arxivsana=December 11, 2007|sarlavha=CIA – The World Factbook|nashriyot=Cia.gov|kirish sanasi=April 21, 2012}}&lt;/ref&gt;. AQSh iqtisodiyoti [[Venchur kapitalini moliyalashtirish|venchur kapitali]] hamda global [[Tadqiqot va texnologik ishlanmalar|tadqiqot va ishlanmalarni]] moliyalashtirish boʻyicha xalqaro reytingda birinchi oʻrinni egallab turibdi&lt;ref&gt;[http://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/Global_venture_capital_insights_and_trends_2014/$FILE/EY_Global_VC_insights_and_trends_report_2014.pdf Adapting and evolving{{snd}}Global venture capital insights and trends 2014] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200804135427/https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/Global_venture_capital_insights_and_trends_2014/$FILE/EY_Global_VC_insights_and_trends_report_2014.pdf |date=2020-08-04 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.battelle.org/docs/tpp/2014_global_rd_funding_forecast.pdf?sfvrsn=4|sarlavha=2014 Global R&amp;D Funding Forecast|sana=December 16, 2013|ish=battelle.org|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140209171411/http://www.battelle.org/docs/tpp/2014_global_rd_funding_forecast.pdf?sfvrsn=4|arxivsana=February 9, 2014}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilda isteʼmol xarajatlari AQSh iqtisodiyotining 68% ini tashkil etgan boʻlsa, 2017-yilda bu xarajatlarning mehnat daromadi bilan qondirilgan ulushi 43% ni tashkil etgan&lt;ref name=&quot;consumerecon&quot;&gt;[https://fred.stlouisfed.org/graph/?g=ntyj „Personal consumption expenditures (PCE)/gross domestic product (GDP)“] ''FRED Graph'', Federal Reserve Bank of St. Louis&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://fred.stlouisfed.org/series/W270RE1A156NBEA „Shares of gross domestic income: Compensation of employees, paid: Wage and salary accruals: Disbursements: To persons“] ''FRED Graph'', Federal Reserve Bank of St. Louis&lt;/ref&gt;. AQSh dunyodagi eng katta [[isteʼmol bozori]]ga ega mamlakatdir&lt;ref name=&quot;unstats.un.org&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=United Nations Statistics Division – National Accounts Main Aggregates Database|url=http://unstats.un.org/unsd/snaama/selbasicFast.asp|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2016-02-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160205025204/http://unstats.un.org/unsd/snaama/selbasicFast.asp}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatning mehnat bozori butun dunyodan [[Qoʻshma Shtatlarga immigratsiya|immigrantlarni]] oʻziga jalb qilib keladi va migratsiya darajasi boʻyicha dunyodagi eng yuqori koʻrsatkichlardan birini qayd etib turibdi&lt;ref name=&quot;The World Factbook&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2112rank.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080709064749/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2112rank.html|arxivsana=July 9, 2008|sarlavha=Country comparison :: net migration rate|sana=2014|kirish sanasi=June 18, 2014|ish=Central Intelligence Agency|nashriyot=The World Factbook}}&lt;/ref&gt;. AQSh [[Biznes yuritish qulayligi indeksi|biznes yuritish qulayligi indeksi]], [[global raqobatbardoshlik indeksi]] va boshqa shu kabi tadqiqotlar boʻyicha eng yaxshi natijalar koʻrsatgan davlatlardan biri sanaladi&lt;ref name=&quot;World Economic Forum&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www3.weforum.org/docs/GCR2013-14/GCR_Rankings_2013-14.pdf|sarlavha=Rankings: Global Competitiveness Report 2013–2014|nashriyot=World Economic Forum|kirish sanasi=June 1, 2014}}&lt;/ref&gt;.

AQSh iqtisodiyoti 2007-yil dekabridan 2009-yil iyuniga qadar davom etgan [[Jahon moliyaviy inqirozi]] davrida jiddiy iqtisodiy tanazzulni boshidan kechirgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.federalreservehistory.org/essays/great-recession-of-200709 |sarlavha=The Great Recession |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Mamlakat YaIM inqirozdan oldingi (2007-yil oxiri) darajaga 2011-yilda&lt;ref name=&quot;FRED – Real GDP&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/GDPC1|sarlavha=FRED – Real GDP}}&lt;/ref&gt;, ishchi-xodimlarning sof daromadi 2012-yil 2-choragida&lt;ref name=&quot;FRED – Household Net Worth&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/TNWBSHNO|sarlavha=FRED – Household Net Worth}}&lt;/ref&gt;, qishloq xoʻjaligidan tashqari ish haqi 2014-yil may oyida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/PAYEMS|sarlavha=FRED-Total Non-Farm Payrolls}}&lt;/ref&gt;, ishsizlik darajasi 2015-yil sentyabr oyida erishgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/UNRATE|sarlavha=FRED-Civilian Unemployment Rate}}&lt;/ref&gt;. Ushbu sohalarda qayd etilgan umumiy oʻsish keyinchalik ham rekord darajada davom etgan&lt;ref name=&quot;The New York Times&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2018/03/20/business/economy/economy-recovery.html ''The New York Times''. ]&lt;/ref&gt;. 2017-yilda AQSh 156 ta davlat orasida [[Iqtisodiy tengsizlik|daromadlar tengsizligi]] boʻyicha 41-oʻrinni egalladi, bu Gʻarb olamida eng yuqori koʻrsatkich edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2172rank.html#us|sarlavha=''CIA World Factbook'' &quot;Distribution of Family Income&quot;|kirish sanasi=June 17, 2018|arxivsana=June 4, 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110604005151/http://www.forbes.com/feeds/afx/2007/06/12/afx3810988.html#us}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gray |first=Sarah |date=June 4, 2018 |title=Trump Policies Highlighted in Scathing U.N. Report On U.S. Poverty |work=[[Fortune (magazine)|Fortune]] |url=http://fortune.com/2018/06/04/trump-policies-u-n-report-u-s-poverty/ |access-date=September 13, 2018 |quote=&quot;The United States has the highest rate of income inequality among Western countries&quot;, the report states.}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
{{Asosiy|AQShning iqtisodiy tarixi}}

=== Mustamlaka davri va &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr ===
AQShning iqtisodiy tarixi &lt;nowiki&gt;XVII—XVIII&lt;/nowiki&gt; asrlarda Sharqiy dengiz sohillari boʻylab joylashgan Britaniya aholi punktlaridan boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://oxfordre.com/economics/display/10.1093/acrefore/9780190625979.001.0001/acrefore-9780190625979-e-480 |sarlavha=Economic History of the United States: Precolonial and Colonial Periods |qaralgan sana=2023-yil 9-iyul}}&lt;/ref&gt;. Amerikada 1700-yillardan keyin aholi soni, [[import]] va [[eksport]] tez surʼatlar bilan oʻsib bordi. Mamlakat [[Afrika]], [[Osiyo]] mamlakatlari va asosan [[Yevropa]] koloniyalari bilan savdo aloqalarini yoʻlga qoʻygan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2018-05-24|sarlavha=Colonial Economy|url=https://americanhistory.si.edu/american-revolution/colonial-economy|kirish sanasi=2022-05-20|ish=National Museum of American History|til=en|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2023-09-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230913035149/https://americanhistory.si.edu/american-revolution/colonial-economy}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr oxirida AQShni tashkil etgan [[Oʻn uchta koloniyalar|oʻn uchta koloniya]] [[Britaniya imperiyasi]] hukmronligidan ozod boʻlib, mustaqillikka erishgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Digital History|url=https://www.digitalhistory.uh.edu/active_learning/explorations/revolution/declaration_of_independence.cfm|kirish sanasi=2022-05-20|ish=www.digitalhistory.uh.edu}}&lt;/ref&gt;. Ozod etilgan koloniyalar iqtisodiyoti tez orada mustamlakachilikka ixtisoslashgan iqtisodiyotdan [[qishloq xoʻjaligi]]ga yoʻnaltirilgan iqtisodiyotga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2018-05-24|sarlavha=Territory Worth Contesting|url=https://americanhistory.si.edu/american-revolution/territory-worth-contesting|kirish sanasi=2022-05-20|ish=National Museum of American History|til=en|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2023-07-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230712081109/https://americanhistory.si.edu/american-revolution/territory-worth-contesting}}&lt;/ref&gt;.

=== &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr ===
[[Fayl:LOSSING(1876)_p293_WASHBURN'S_&amp;_MOEN_MANUFACTURING_CO.,_WORCESTER,_MA.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/LOSSING%281876%29_p293_WASHBURN%27S_%26_MOEN_MANUFACTURING_CO.%2C_WORCESTER%2C_MA.jpg/220px-LOSSING%281876%29_p293_WASHBURN%27S_%26_MOEN_MANUFACTURING_CO.%2C_WORCESTER%2C_MA.jpg|thumb| Worcesterdagi Washburn va Moen ishlab chiqarish kompaniyasi, Massachusetts, [[1876-yil]]]]

180 yil ichida AQSh jahon iqtisodiyotining beshdan bir qismini oʻzida jamlagan ulkan, integratsiyalashgan va sanoatlashgan iqtisodiyotga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.loc.gov/classroom-materials/united-states-history-primary-source-timeline/rise-of-industrial-america-1876-1900/overview/ |sarlavha=U.S. History Primary Source Timeline |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Natijada, [[YaIM jon boshi hisobi bo’yicha mamlakatlar ro’yhati|yalpi ichki mahsulotining aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan]] katta ulushi mamlakatning [[Britaniya imperiyasi]]dan, shuningdek, ilgari iqtisodiy jihatdan yetakchi boʻlgan boshqa mamlakatlardan oʻzib ketishini taʼminladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://cepr.org/voxeu/columns/understanding-global-role-us-economy |sarlavha=Understanding the global role of the US economy |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. AQSh iqtisodiyoti yuqori ish haqi toʻlash tizimini saqlab qoldi va butun dunyodan millionlab muhojirlarni oʻz sanoatiga jalb qilib keldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=19th century: Immigration Galore – Peopling of NYC: The Immigrant Experience|url=https://peopleofnyc.commons.gc.cuny.edu/19th-century-immigration-galore/|kirish sanasi=2022-05-20|til=en-CAC}}&lt;/ref&gt;. Ommaviy ishlab chiqarish 1820—1830-yillarda hunarmandlarning oʻz ishini sanoat darajasida yoʻlga qoʻyishiga olib keldi&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;. Yangi hukumat bu jarayonda [[patent]]lash ishiga alohida eʼtibor berdi&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=2018-05-24|sarlavha=A Market Revolution|url=https://americanhistory.si.edu/american-revolution/market-revolution|kirish sanasi=2022-05-20|ish=National Museum of American History|til=en|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2022-05-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220520213132/https://americanhistory.si.edu/american-revolution/market-revolution}}&lt;/ref&gt;.

1800-yillarning boshlarida Qoʻshma Shtatlar asosan qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullangan va aholisining 80 foizdan ortigʻi dehqonchilik bilan mashgʻul boʻlgan agrar davlat boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.nass.usda.gov/About_NASS/pdf/The%20Story%20of%20U.S.%20Agricultural%20Estimates.pdf |sarlavha=The Story of U.S. Agricultural Estimates |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Mamlakat ishlab chiqarishining katta qismi birlamchi xom ashyo, yogʻoch ishlab chiqarish, tegirmon hamda toʻqimachilik sohasi, etik va poyabzallar ishlab chiqarishga yoʻnaltirilgan edi&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;. Oʻz navbatida AQShda boy resurs fondlarining mavjudligi &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda jadal iqtisodiy oʻsishga, ekin maydonlarining koʻpligi fermerlar sonining ortishiga imkon berdi&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;. Mamlakatda ishlab chiqarish, xizmat koʻrsatish, transport va boshqa sohalardagi faollik sabab qishloq xoʻjaligiga nisbatan aynan bu sohalarning ancha tez surʼatlar bilan oʻsib borishi kuzatildi&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;. Shu tariqa 1860-yilga kelib AQShda qishloq aholisining ulushi 80 foizdan 50 foizga qisqardi&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Baten, Jörg|title=A History of the Global Economy. From 1500 to the Present|date=2016|publisher=Cambridge University Press|page=88ff|isbn=978-1107507180|url=https://books.google.com/books?id=xYEGswEACAAJ}}&lt;/ref&gt;.

Mamlakatda XIX asrda yuz bergan inqirozlar koʻplab moliyaviy pasayishga yoʻl ochdi&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;. 1837-yilda yuz bergan inqiroz banklarning ishdan chiqishi va oʻsha paytdagi rekord darajadagi ishsizlik darajasiga sabab boʻlib, besh yil davom etgan iqtisodiy depressiyaga aylandi&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=W. J. Rorabaugh|title=America's Promise: A Concise History of the United States|url=https://books.google.com/books?id=VL_6X5zWOokC&amp;pg=PA210|year=2004|publisher=Rowman &amp; Littlefield|isbn=978-0742511897|page=210}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Iqtisodiyotda asrlar davomida sodir boʻlgan katta oʻzgarishlar sababli hozirgi yaqin tarixda roʻy bergan zamonaviy iqtisodiy inqirozlarni dastlabki Jahon iqtisodiy inqirozi bilan solishtirish biroz mushkul&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|year=1986|title=Appendix A The Development and Role of the National Bureau of Economic Research's Business Cycle Chronologies|last=Moore|first=Geoffrey H.|url=https://www.nber.org/chapters/c10035|pages=735–780|publisher=University of Chicago Press}}&lt;/ref&gt;. Ikkinchi jahon urushidan keyingi iqtisodiy inqirozlar avvalgi inqirozlarga nisbatan unchalik ham jiddiy oqibatlar bilan kechmagan, ammo buning aniq sabablari hozirga qadar nomaʼlum&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Recessions and Depressions: Understanding Business Cycles|last=Knoop|first=Todd A.|publisher=Praeger Publishers|date=July 30, 2004|isbn=978-0275981624|pages=166–71|url=https://books.google.com/books?id=Ak_PQO2NprUC}}&lt;/ref&gt;.

=== &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr ===
[[Fayl:NIE_1905_Petroleum_-_oil_wells_at_Los_Angeles.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/NIE_1905_Petroleum_-_oil_wells_at_Los_Angeles.jpg/220px-NIE_1905_Petroleum_-_oil_wells_at_Los_Angeles.jpg|thumb| Los Anjelesdagi neft quduqlari, Kaliforniya, 1905-yil]]
Asr boshlarida yangi [[innovatsiya]]lar qilish va mavjud innovatsiyalarning takomillashtirilishi amerikalik isteʼmolchilarning turmush darajasini yaxshilash uchun xizmat qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=U.S. Productivity Growth: The Slowdown Has Returned After a Temporary Revival |journal=International Productivity Monitor, Centre for the Study of Living Standards |date=Spring 2013 |last=Gordon |first=Robert J. |volume=25 |pages=13–19 |url=http://faculty-web.at.northwestern.edu/economics/Gordon/SAN-to-NBER%20Baily-Sharpe%20as%20published_130327.pdf |access-date=July 19, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140809065612/http://faculty-web.at.northwestern.edu/economics/Gordon/SAN-to-NBER%20Baily-Sharpe%20as%20published_130327.pdf |archive-date=August 9, 2014 }}&lt;/ref&gt;. Koʻpgina firmalar umummilliy faoliyatlarni amalga oshirish uchun keng miqyosdagi iqtisodiyot va yaxshi aloqa imkoniyatlaridan foydalangan holda yiriklashdi&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;. Ushbu sohalarda narxlarning oshishiga va ishlab chiqarishning pasayishiga olib keladigan monopoliyalar qurish imkoni  kuchaydi, ammo bu firmalarning koʻpchiligi xarajatlarni shunchalik tez qisqartirdiki, maqsad ushbu tarmoqlarda narxlarni pasaytirish va koʻproq tovar ishlab chiqarishga qaratildi&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;. Koʻpgina ishchilar dunyodagi eng yuqori ish haqini taklif qiladigan ushbu yirik firmalarda ishlash uchun keng miqyosdagi raqobatga kirishdilar&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Baten, Jörg|title=A History of the Global Economy. From 1500 to the Present|date=2016|publisher=Cambridge University Press|page=95|isbn=978-1107507180|url=https://books.google.com/books?id=xYEGswEACAAJ}}&lt;/ref&gt;.

Qoʻshma Shtatlar kamida 1920-yillardan beri YaIM boʻyicha dunyodagi eng yirik milliy iqtisodiyot boʻlib kelgan&lt;ref name=&quot;Digital History&quot;/&gt;. 1930-yillardagi [[Buyuk Depressiya|Buyuk depressiyadan]] keyingi koʻp yillar davomida, iqtisodiy inqiroz xavfi jiddiy paydo boʻlganida, hukumat isteʼmolchilarning koʻproq pul sarflashini ragʻbatlantirish uchun soliqlarni qisqartirish va pul massasining tez oʻsishiga yordam berish orqali iqtisodiyotni mustahkamladi&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;. Iqtisodiyotni barqarorlashtirishning eng yaxshi vositalari haqidagi gʻoyalar 1930- va 1980-yillar orasida sezilarli darajada oʻzgardi&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;. 1933-yilda boshlangan [[Yangi shartnoma]] davridan 1960-yillardagi [[Buyuk jamiyat]] tashabbuslarigacha milliy siyosatchilar iqtisodiyotga taʼsir koʻrsatish uchun asosan fiskal siyosatga tayandilar&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://open.lib.umn.edu/macroeconomics/chapter/17-1-the-great-depression-and-keynesian-economics/|sarlavha=17.1 the Great Depression and Keynesian Economics|sana=December 2016|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2023-07-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230726224459/https://open.lib.umn.edu/macroeconomics/chapter/17-1-the-great-depression-and-keynesian-economics/}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:B-24_Liberator_Consolidated-Vultee_Plant,_Fort_Worth_Texas.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/B-24_Liberator_Consolidated-Vultee_Plant%2C_Fort_Worth_Texas.jpg/220px-B-24_Liberator_Consolidated-Vultee_Plant%2C_Fort_Worth_Texas.jpg|thumb| Consolidated-Vultee zavodida yigʻilgan Consolidated B-24 Liberators, [[Fort Worth (Texas)]], 1943-yil]]
Yigirmanchi asrdagi jahon urushlari paytida Qoʻshma Shtatlar qolgan jangchi davlatlarga qaraganda yaxshiroq natijaga erishdi, chunki Birinchi jahon urushi va Ikkinchi jahon urushining aksariyat janglari Amerika hududida (va oʻsha paytdagi 48 shtatda) boʻlmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://crsreports.congress.gov/product/pdf/RL/RL32492 |sarlavha=American War and Military Operations Casualties: Lists and Statistics |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, hatto Qoʻshma Shtatlarda ham urushlar qurbonlikni anglatardi. Ikkinchi jahon urushi kechayotgan davrning eng yuqori choʻqqisida AQSh yalpi ichki mahsulotining qariyb 40 foizi urush uchun tovar ishlab chiqarishga ajratilgan. Iqtisodiyotning katta sohalari toʻgʻrisidagi qarorlar asosan harbiy maqsadlarda qabul qilingan va deyarli barcha tegishli mablagʻlar urush harakatlariga ajratilgan. Koʻpgina tovarlar ratsionga olingan, narxlar hamda ish haqi nazorat qilingan va koʻplab uzoq muddatli isteʼmol tovarlari ishlab chiqarilmagan. Ishchi kuchining katta qismi harbiy xizmatga jalb qilingan, qolgan ishchilar yarim oylik maosh uchun ishlagan va ularning ham qariyb yarmi qiyinchilikdan aziyat chekkan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Baten, Jörg|title=A History of the Global Economy. From 1500 to the Present|date=2016|publisher=Cambridge University Press|page=97f|isbn=978-1107507180|url=https://books.google.com/books?id=xYEGswEACAAJ}}&lt;/ref&gt;.

Britaniyalik iqtisodchi [[John Maynard Keynes]] tomonidan ilgari surilgan yondashuv hukumat ishlariga saylangan mansabdor shaxslarga iqtisodiyotni boshqarishda yetakchi rolni berdi, chunki xarajatlar va soliqlar [[AQSh prezidenti]] hamda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi|Kongress]] tomonidan nazorat qilinadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.investopedia.com/terms/j/john_maynard_keynes.asp |sarlavha=Who Was John Maynard Keynes &amp; What Is Keynesian Economics? |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. „&lt;nowiki/&gt;[[XX asr oʻrtalarida chaqaloqlar tugʻilish darajasining ortishi|Baby Boom]]&lt;nowiki/&gt;“ davrida, 1942—1957-yillarda tugʻilishning keskin oʻsishi kuzatildi; Bunga tushkunlik yillarida kechikkan nikohlar va farzand koʻrish, farovonlikning oʻsishi, shahar atrofidagi yakka tartibdagi uylarga boʻlgan talab (shahar ichidagi kvartiralardan farqli oʻlaroq) va porloq kelajakka qaratilgan yangi optimistik fikrlar sabab boʻlgan. „Boom“ taxminan 1957-yilda koʻtarildi, keyin asta-sekin pasaydi&lt;ref name=&quot;Susan Kellogg 1988&quot;&gt;Steven Mintz and Susan Kellogg, ''Domestic Revolutions: a Social History of American Family Life'' (1988) ch 9&lt;/ref&gt;. 1973-yildan keyingi yuqori inflyatsiya, foiz stavkalarining oʻsishi va ishsizlik davri iqtisodiy faoliyatning umumiy surʼatini tartibga solish vositasi sifatida olib borilayotgan fiskal siyosatga ishonchni zaiflashtirdi&lt;ref name=&quot;buchanan1977&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Buchanan|first=James M.|title=Democracy in Deficit: The Political Legacy of Lord Keynes|year=1977|publisher=Academic Press|location=New York|isbn=978-0865972278|pages=1–55|url=https://books.google.com/books?id=6RgARQAACAAJ}}&lt;/ref&gt;.

AQSh iqtisodiyoti 1946-yildan 1973-yilgacha oʻrtacha 3,8% ga [[Oʻsish|oʻsib]], xususiy biznes egalarining real daromadi oʻrtacha 74% ga (yoki yiliga 2,1%) oshgan&lt;ref name=&quot;hhes&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www2.census.gov/prod2/popscan/p60-162.pdf|sarlavha=Current Population Reports: Money Income of Households and Persons in the United States (1987)|nashriyot=U.S. Department of Commerce}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www2.census.gov/prod2/popscan/p60-001.pdf|sarlavha=Current Population Reports: Income of nonfarm families and individuals (1946)|nashriyot=U.S. Department of Commerce}}&lt;/ref&gt;.

Mamlakatda soʻnggi oʻn yilliklardagi ishlab chiqarish hajmining tushib ketishi boʻyicha eng past natija 2007—2008-yillardagi moliyaviy inqiroz davrida kuzatilgan&lt;ref name=&quot;gcn&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.globalcrisisnews.com/usa/us-out-of-recession-as-economy-grows-by-3-5-percent/id=1238/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20091103100949/http://www.globalcrisisnews.com/usa/us-out-of-recession-as-economy-grows-by-3-5-percent/id%3D1238/|sarlavha=Global Crisis News|nashriyot=GCN|sana=October 30, 2009|arxivsana=November 3, 2009}}&lt;/ref&gt;. Oʻshanda YaIM 2008-yil bahoridan 2009-yilning bahoriga qadar 5,0% ga kamaydi. Boshqa yirik inqirozlar 1957—1958-yillarda sodir boʻldi, 1973-yildagi neft inqirozidan keyin YaIM 3,7% ga, 1973-yil oxiridan 1975-yil boshigacha 3,1% ga va 1981—1982-yillarda 2,9% ga kamaydi&lt;ref name=&quot;cnn1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://edition.cnn.com/2008/BUSINESS/03/21/us.recession.ap/index.html|sarlavha=Worries grow of deeper U.S. recession|nashriyot=CNN|kirish sanasi=November 17, 2008|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080611130336/http://edition.cnn.com/2008/BUSINESS/03/21/us.recession.ap/index.html|arxivsana=June 11, 2008}}&lt;/ref&gt;. Eng soʻnggi moliyaviy inqiroz 1990—1991-yillardagi pasayishni ichiga olgan boʻlib, bunda ishlab chiqarish 1,3% ga va 2001-yildagi retsessiyada YaIM 0,3% ga pasaydi; 2001-yildagi pasayish atigi sakkiz oy davom etgan&lt;ref name=&quot;cnn1&quot; /&gt;. Boshqa tomondan, iqtisodiy oʻsishning eng kuchli, barqaror davrlari 1961-yil boshidan 1969-yil oʻrtalarigacha kechgan boʻlib, 53% ga (yiliga 5,1%), 1982-yil oxiridan 1990-yil oʻrtalarigacha esa 37% ga (yiliga 4%), 1991-yil oʻrtalaridan 2000-yil oxirigacha 43% ga (yiliga 3,8%) oʻsib, ijobiy natija qayd etgan&lt;ref name=&quot;gcn&quot; /&gt;.
[[Fayl:New_McDonald's_restaurant_in_Mount_Pleasant,_Iowa.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/New_McDonald%27s_restaurant_in_Mount_Pleasant%2C_Iowa.jpg/220px-New_McDonald%27s_restaurant_in_Mount_Pleasant%2C_Iowa.jpg|thumb| [[Mount Pleasant (Iowa)|Iyova shtatining Mount Pleasant]] shahridagi [[McDonald's]] restorani]]
1970—1980-yillarda „[[Yaponiya iqtisodiyoti]] AQShnikidan oshib ketadi“, — degan taxmin AQShda keng tarqalgan, ammo bu jarayon sodir boʻlmadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://business.time.com/2011/02/14/is-china-facing-a-japanese-future/|sarlavha=Is China facing a Japanese future?|kirish sanasi=February 27, 2012|sana=February 14, 2011|muallif=Schuman|ism=Michael}}&lt;/ref&gt;.

1970-yillardan boshlab bir qancha rivojlangan davlat maqomiga oʻtishga harakat qilayotgan davlatlar AQSh bilan iqtisodiy farqlarini yoʻq qila boshladilar&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://business.time.com/2011/02/14/is-china-facing-a-japanese-future/ |title=Is China facing a Japanese future?|magazine=Time |access-date=February 27, 2012|date=February 14, 2011|last1=Schuman|first1=Michael}}&lt;/ref&gt;. Koʻpgina hollarda, mamlakatlar buni ilgari AQShda ishlab chiqarilgan tovarlarni yetkazib berish xarajatlarini kamaytirish va yuqori foyda olish uchun kamroq pul evaziga ishlab chiqarishi mumkin boʻlgan boshqa mamlakatlardan import qilish bilan amalga oshirdilar. Boshqa hollarda, baʼzi mamlakatlar asta-sekin ilgari faqat AQSh va bir nechta boshqa mamlakatlarda ishlab chiqarilishi mumkin boʻlgan mahsulot yoki xizmatlarni ishlab chiqarishni oʻrgandilar. Shu sababli AQShda real daromad oʻsishi sekinlashdi.

=== &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asr ===
Amerika Qoʻshma Shtatlari iqtisodiyoti 2001-yilda retsessiyani boshdan kechirdi, ish oʻrinlarining qayta tiklanishi gʻayrioddiy darajada sekinlik bilan kechdi, ish oʻrinlari soni 2005-yil yanvarigacha 2001-yil fevralidagi darajasiga qaytmadi&lt;ref name=&quot;Payems&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/PAYEMS|sarlavha=FRED – Total Non-Farm Payrolls|sana=January 1939}}&lt;/ref&gt;. Ushbu „ishsizlikni tiklash“ uy-joy qarzlari va toʻlanmagan boshqa kattaroq qarzlar muammosi bilan bir vaqtda sodir boʻldi, uy xoʻjaliklari qarzining YaIMga nisbati 2001-yil 1-chorakdagi rekord daraja boʻlgan 70% dan 2008-yilning 1-choragida 99% gacha koʻtarildi. 2006-yilda uy-joy narxlari pasayishni boshlaganida, [[Ipoteka|ipoteka kreditlari]] uchun berilgan qimmatli qogʻozlarning qiymati keskin pasayib ketdi. Koʻpgina ipoteka kompaniyalari va boshqa depozitar boʻlmagan banklar (masalan, investitsiya banklari) 2007—2008-yillarda ogʻir iqtisodiy inqirozga duch kelishdi. Bank inqirozi 2008-yil sentyabr oyida [[Lehman Brothers]]ning bankrot boʻlishiga yoʻl ochib berdi&lt;ref name=&quot;FCIC_1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://fcic.law.stanford.edu/report/conclusions|sarlavha=Financial Crisis Inquiry Report-Conclusions-January 2011|nashriyot=Fcic.law.stanford.edu|sana=March 10, 2011|kirish sanasi=April 22, 2013}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Donald_Trump_and_Mike_Pence_meet_with_automobile_industry_leaders.jpg|thumb| Prezident Donald Trump [[Amerika Qoʻshma Shtatlari avtomobilsozlik sanoati|avtomobil sanoatining]] asosiy yetakchilari bilan, 2017-yil]]
[[George W. Bush|Bush]] maʼmuriyati (2001—2009) va [[Barack Obama|Obama]] maʼmuriyati (2009—2017) banklarni inqirozdan qutqarish dasturlari va yuqori davlat taqchilligi orqali [[2009-yildagi Amerika tiklanish va qayta investitsiyalash qonuni|Keynes ragʻbatlantirishini]] qoʻllagan, Federal zaxira banki esa deyarli nol foizda berilayotgan stavkalarni qoʻllashni davom ettirgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2018/08/12-Fiscal-Policy-Prelim-Disc-Draft-2018.09.11.pdf |sarlavha=RESPONDING to the GLOBAL FINANCIAL CRISIS What We Did and Why We Did It |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Bu chora-tadbirlar iqtisodiyotning tiklanishiga yordam berdi, 1947-yildan sodir boʻlayotgan va iqtisodiyotning rivojlanishiga jiddiy toʻsiq boʻlayotgan omillar bartaraf etildi&lt;ref name=&quot;FCIC_1&quot;/&gt;, uy xoʻjaliklari 2009—2012-yillarda qarzlarni toʻladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/graph/?graph_id=111185|sarlavha=FRED – Household Debt Changes|sana=October 1945}}&lt;/ref&gt;. Real YaIM 2011-yil&lt;ref name=&quot;FRED – Real GDP&quot;/&gt;, uy xoʻjaliklarining sof boyligi 2012-yil 2-choragi&lt;ref name=&quot;FRED – Household Net Worth&quot;/&gt;, qishloq xoʻjaligiga oid boʻlmagan ish haqi 2014-yil may&lt;ref name=&quot;Payems&quot;/&gt;, ishsizlik darajasi 2015-yil sentyabriga kelib&lt;ref name=&quot;fred.stlouisfed.org&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/UNRATE|sarlavha=FRED – Civilian Unemployment Rate|sana=January 1948}}&lt;/ref&gt; inqirozdan oldingi (2007-yil oxiri) holatiga qaytdi&lt;ref name=&quot;fred.stlouisfed.org&quot;/&gt;. Ushbu oʻzgarishlarning har biri oʻsha sanalardan soʻng iqtisodiy inqirozni boshdan kechirgan hududlarga kirib bordi va 2018-yil aprel oyida avvalgi darajasiga yetdi, bu AQSh iqtisodiyotining shu davrgacha kechirgan inqirozlaridan tiklanishi boʻyicha ikkinchi eng uzun muddat boʻldi&lt;ref name=&quot;The New York Times&quot;/&gt;.

AQShda davlat qarzining oʻlchovi boʻlgan xalqning qarzi &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asr davomida oʻsib bordi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://fiscaldata.treasury.gov/americas-finance-guide/national-debt/What is the national debt? |sarlavha=What is the national debt? |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 2000-yildagi 31% dan 2009-yilda 52% ga koʻtarilib, 2017-yilda YaIMning 77% iga yetgan AQSh qarzi boʻyicha 207 ta mamlakat ichida 43-oʻrinni egalladi. Daromadlar tengsizligi 2007-yilda eng yuqori choʻqqisiga chiqdi va Jahon moliyaviy inqirozi davrida pasaydi, AQSh bu koʻrsatkich boʻyicha 2017-yilda 156 ta mamlakat orasida 41-oʻrinni egalladi (yaʼni, boshqa mamlakatlarning 74% i daromadlarini AQShga qaraganda yaxshiroq taqsimlagan)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2186rank.html#us|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070613005546/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2186rank.html#us|arxivsana=June 13, 2007|sarlavha=CIA World Factbook – Debt to GDP}}&lt;/ref&gt;.

==== COVID-19 pandemiyasi davri ====
2020-yilning birinchi ikki choragida, [[Donald Trump]] prezidentligi davrida mart oyida chiqqan [[koronavirus]] tufayli AQSh iqtisodiyotining asosiy tarmoqlarini „yopib qoʻyishga“ toʻgʻri keldi&lt;ref name=&quot;CNBC_Q3&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Pound |first=Jesse |date=28 August 2020 |title=Fed's Bullard says the recession is over but rates will 'stay low for a long time' |url=https://www.cnbc.com/2020/08/28/feds-bullard-says-the-recession-is-over-but-rates-will-stay-low-for-a-long-time.html |access-date=September 4, 2020}}&lt;/ref&gt; va bu katta muvaffaqiyatsizlikka olib keldi&lt;ref&gt;President Trump’s statements to reporters gathered at [[Joint Base Andrews]] on 5 May 2020, before his departure en route to Phoenix, Arizona, {{YouTube|DYZNpBhBkws|President Donald J. Trump departs from Joint Base Andrews en route to Phoenix}}, May 5, 2020, minutes 10:06-10:14.&lt;/ref&gt;. 2020-yil mart oyi holatiga koʻra, butun dunyo boʻylab [[pandemiya]] natijasida AQShning avtomobillar va sanoat mashinalari eksporti keskin kamaydi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|last=Wiseman|first=Paul|date=May 5, 2020|title=US trade gap rises to $44.4 billion as virus slams commerce|language=en|agency=Associated Press|url=https://www.yahoo.com/news/us-trade-gap-rises-44-125440989.html}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil mart oyida kuchga kirgan va tovar/xizmatlarga boʻlgan talabga salbiy taʼsir koʻrsatgan ijtimoiy masofa saqlash choralari AQSh yalpi ichki mahsulotining birinchi chorakda yillik 4.8% ga pasayishiga olib keldi, bu 2008-yilning toʻrtinchi choragidan beri kuzatilgan ishlab chiqarish qisqarishining eng yuqori koʻrsatkichi boʻldi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|last=Mutikani|first=Lucia|date=May 5, 2020|title=U.S. trade deficit widens, services sector contracts amid coronavirus|language=en|publisher=Reuters|url=https://finance.yahoo.com/news/u-trade-deficit-widens-services-123754175.html}}&lt;/ref&gt;. AQShning [[chakana savdo]]si 2020-yilning mart oyida rekord darajada 8,7% ga kamaydi. AQSh aviakompaniyasi ham daromadlari keskin kamayib ketgach jiddiy zarar koʻrdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|last1=Shepardson|first1=David|last2=Rucinski|first2=Tracy|date=May 6, 2020|title=Exclusive: U.S. airlines burn through 60 billion a month as traffic plummets|language=en|publisher=Reuters|url=https://finance.yahoo.com/news/exclusive-u-airlines-burn-10-212139039.html}}&lt;/ref&gt;. [[COVID-19 retsessiyasi]] [[Buyuk depressiya]]dan keyingi eng ogʻir va [[Buyuk turgʻunlik davri|Jahon moliyaviy inqirozidan]] ham „yomonroq“ global iqtisodiy tanazzul deb taʼriflangan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.bloombergquint.com/business/global-great-lockdown-will-dwarf-the-great-recession |title=The Great Recession Was Bad. The 'Great Lockdown' Is Worse. |website=BloombergQuint |access-date=April 15, 2020 |arxivsana=2020-06-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200625010400/https://www.bloombergquint.com/business/global-great-lockdown-will-dwarf-the-great-recession }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.nysscpa.org/news/publications/the-trusted-professional/article/imf-says-%27great-lockdown%27-worst-recession-since-depression-far-worse-than-last-crisis-041420 |title=IMF Says 'Great Lockdown' Worst Recession Since Depression, Far Worse Than Last Crisis |website=nysscpa.org |access-date=April 15, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|author=Ben Winck |url=https://www.businessinsider.com/imf-economic-outlook-great-lockdown-worst-recession-century-coronavirus-pandemic-2020-4 |title=IMF economic outlook: 'Great Lockdown' will be worst recession in century |publisher=Business Insider |date=April 14, 2020 |access-date=April 27, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|editor=Larry Elliott Economics |url=https://www.theguardian.com/business/2020/apr/14/great-lockdown-coronavirus-to-rival-great-depression-with-3-hit-to-global-economy-says-imf |title='Great Lockdown' to rival Great Depression with 3% hit to global economy, says IMF &amp;#124; Business |work=The Guardian |date=April 14, 2020 |access-date=April 27, 2020}}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:West side of Manhattan from Hudson Commons (95103p).jpg|thumb|right|250px|[[Midtown Manhattan]] — dunyodagi eng katta markaziy biznes hududi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.reuters.com/business/new-york-widens-lead-over-london-top-finance-centres-index-2022-03-24/ |title=New York widens lead over London in top finance centres index |website=www.reuters.com |date= March 24, 2022|access-date=June 25, 2022|last1= Jones|first1= Huw}}&lt;/ref&gt;]]
2020-yil may oyida [[CNN]] ishsizlik maʼlumotlarini tahlil qilib, AQSh iqtisodiyoti 1930-yillardan buyon eng yomon koʻrsatkichga ega boʻlganini aniqladi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|last=Collinson|first=Stephen|date=May 7, 2020|title=Trump economy faces long-term disaster as jobs data looms|language=en|publisher=CNN|url=https://edition.cnn.com/2020/05/07/politics/donald-trump-coronavirus-economy/index.html}}&lt;/ref&gt;. 8-mayga kelib, AQShda 14,7 foiz ishsizlik darajasi aniqlanib, rekord darajaga yetgan va aprel oyida 20,5 million ish oʻrinlari yoʻqolgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|last=Ross|first=Jamie|date=May 8, 2020|title=Trump's Live Reaction to Record Unemployment: Don't Blame Me|language=en|publisher=[[Yahoo! News|Yahoo Business]]|url=https://www.yahoo.com/news/trump-live-reaction-record-unemployment-133210016.html}}&lt;/ref&gt;. AQSh Federal zaxira tizimi raisi [[Jerome Powell]] pandemiya tufayli AQSh iqtisodiyoti zaif iqtisodiy oʻsishdan toʻliq tiklanishi uchun „uzoq vaqt“ ketishi mumkinligi va yaqin kelajakda AQShdan „unumdorlikning past darajada oʻsishi va turgʻun daromadlar“ni kutish mumkinligi haqida ogohlantirdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|last1=Schneider|first1=Howard|last2=Saphir|first2=Ann|date=May 13, 2020|title=In nod to grim U.S. outlook, Fed's Powell calls for more fiscal support|language=en|publisher=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-fed-powell/in-nod-to-grim-us-outlook-feds-powell-calls-for-more-fiscal-support-idUSKBN22P1FG}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil 31-mayga kelib, qirq milliondan ortiq amerikaliklar [[ishsizlik nafaqasi]]ni olish uchun ariza topshirgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|last=Fottrell|first=Quentin|date=May 31, 2020|title=Over 40 million people filed for unemployment since March – 15,200 stimulus checks are a mere Band-Aid for Americans|language=en|publisher=[[MarketWatch]] (for Yahoo! Finance)|url=https://www.marketwatch.com/story/heres-how-much-trouble-laid-off-americans-are-in-and-why-1200-stimulus-checks-are-only-a-band-aid-2020-05-19?siteid=yhoof2&amp;yptr=yahoo,}}&lt;/ref&gt;.

2020-yilning iyuniga kelib, [[COVID-19 pandemiyasi|koronavirus pandemiyasi]] tufayli AQShning kontinental parvozlariga talabning pasayishi 15 ta aviakompaniyaning 75 ta mahalliy aeroportga xizmat koʻrsatishini hukumat tomonidan vaqtincha toʻxtatilishiga olib keldi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|last=Shepardson|first=David|date=June 4, 2020|title=U.S. airlines gain final approval to drop services to 75 domestic airports|language=en|publisher=Reuters|url=https://www.yahoo.com/news/u-finalizes-order-allowing-15-035146552.html}}&lt;/ref&gt;. ''[[The New York Times]]'' 2020-yil 10-iyun kuni „AQSh byudjeti taqchilligi joriy moliya yilining dastlabki sakkiz oyi davomida rekord darajadagi 1,88 trillion dollargacha oʻsganini“ xabar qildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|date=June 10, 2020|title=Fed Expects Unemployment Rate to Stay High: Live Updates|language=en|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2020/06/10/business/stock-market-today-coronavirus.html}}&lt;/ref&gt;.

AQSh iqtisodiyoti 2021-yilda COVID-19 pandemiyasidan oldingi darajasiga tiklanib, 5,7 foizga oʻsdi, bu [[Ronald Reagan]] prezidentligidan (1981—1989) buyon eng yaxshi koʻrsatkich boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=US economy grew 5.7% in 2021 in rebound from 2020 recession|url=https://abcnews.go.com/US/wireStory/us-economy-grew-57-2021-rebound-2020-recession-82507751|access-date=2022-01-28|website=ABC News|language=en}}&lt;/ref&gt;.

2021—2022-yillar Qoʻshma Shtatlarda tarixan juda yuqori inflyatsiya oʻsishi qayd etildi, [[isteʼmol narxlari indeksi]] inflyatsiya darajasi 2022-yil iyun oyida 2021-yil iyuniga nisbatan 9,1 foizga yuqori boʻldi, bu mamlakatdagi soʻnggi 41 yil ichidagi eng yuqori inflyatsiya darajasi edi, tanqidchilar inflyatsiya oʻsishida Federal zaxira bankini boshqa omillar qatorida ayblamoqda&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Inflation Hits 9.1 Percent, Highest Level in 41 Years|url=https://reason.com/2022/07/13/inflation-hits-9-1-percent-highest-level-in-41-years/|date=July 13, 2022}}&lt;/ref&gt;. Inflyatsiya darajasi 2023-yil aprel oyida 4,9% ga yetdi, bu Federal zaxira banki ajratadigan 2% maqsadli kredit stavkasidan deyarli 3% yuqori edi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last1=Aratani |first1=Lauren |title=US jobs market remains strong despite high interest rates and debt ceiling fight |url=https://www.theguardian.com/business/2023/jun/02/us-jobs-report-may-unemployment-rate |agency=The Guardian |date=2023}}&lt;/ref&gt;.

== Maʼlumotlar ==
Quyidagi jadvalda 1980—2021-yillardagi asosiy iqtisodiy koʻrsatkichlar (XVF xodimlarining 2022—2027-yillardagi hisob-kitoblariga koʻra) keltirilgan. 5% dan past inflyatsiya yashil rangda koʻrsatilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=111,&amp;s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,LUR,GGXWDG_NGDP,&amp;sy=1980&amp;ey=2027&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|sarlavha=Report for Selected Countries and Subjects}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Yil
!YaIM
&lt;small&gt;(milliard AQSh$da XQP)&lt;/small&gt;
!Aholi jon boshiga YaIM
&lt;small&gt;(AQSh$da XQP)&lt;/small&gt;
!YaIM
&lt;small&gt;(milliard AQSh$da nominal)&lt;/small&gt;
!Aholi jon boshiga YaIM
&lt;small&gt;(AQSh$da nominal)&lt;/small&gt;
!YaIM oʻsishi
&lt;small&gt;(real)&lt;/small&gt;
!Inflyatsiya darajasi
&lt;small&gt;(foizda)&lt;/small&gt;
!Ishsizlik darajasi
&lt;small&gt;(foizda)&lt;/small&gt;
!Davlat qarzi
&lt;small&gt;(YaIMning foizida)&lt;/small&gt;
|-
|1980
|2,857.3
|12,552.9
|2,857.3
|12,552.9
|{{Loss}}-0.3%
|{{Salbiy oʻsish}}13.5%
|7.2%
|n/a
|-
|1981
|{{Oʻsish}}3,207.0
|{{Oʻsish}}13,948.7
|{{Oʻsish}}3,207.0
|{{Oʻsish}}13,948.7
|{{Oʻsish}}2.5%
|{{Salbiy oʻsish}}10.4%
|{{Salbiy oʻsish}}7.6%
|n/a
|-
|1982
|{{Oʻsish}}3,343.8
|{{Oʻsish}}14,405.0
|{{Oʻsish}}3,343.8
|{{Oʻsish}}14,405.0
|{{Loss}}-1.8%
|{{Salbiy oʻsish}}6.2%
|{{Salbiy oʻsish}}9.7%
|n/a
|-
|1983
|{{Oʻsish}}3,634.0
|{{Oʻsish}}15,513.7
|{{Oʻsish}}3,634.0
|{{Oʻsish}}15,513.7
|{{Oʻsish}}4.6%
|{{Oʻsish}}3.2%
|{{Oʻrinli pasayish}}9.6%
|n/a
|-
|1984
|{{Oʻsish}}4,037.7
|{{Oʻsish}}17,086.4
|{{Oʻsish}}4,037.7
|{{Oʻsish}}17,086.4
|{{Oʻsish}}7.2%
|{{Oʻsish}}4.4%
|{{Oʻrinli pasayish}}7.5%
|n/a
|-
|1985
|{{Oʻsish}}4,339.0
|{{Oʻsish}}18,199.3
|{{Oʻsish}}4,339.0
|{{Oʻsish}}18,199.3
|{{Oʻsish}}4.2%
|{{Oʻsish}}3.5%
|{{Oʻrinli pasayish}}7.2%
|n/a
|-
|1986
|{{Oʻsish}}4,579.6
|{{Oʻsish}}19,034.8
|{{Oʻsish}}4,579.6
|{{Oʻsish}}19,034.8
|{{Oʻsish}}3.5%
|{{Oʻsish}}1.9%
|{{Oʻrinli pasayish}}7.0%
|n/a
|-
|1987
|{{Oʻsish}}4,855.3
|{{Oʻsish}}20,001.0
|{{Oʻsish}}4,855.3
|{{Oʻsish}}20,001.0
|{{Oʻsish}}3.5%
|{{Oʻsish}}3.6%
|{{Oʻrinli pasayish}}6.2%
|n/a
|-
|1988
|{{Oʻsish}}5,236.4
|{{Oʻsish}}21,376.0
|{{Oʻsish}}5,236.4
|{{Oʻsish}}21,376.0
|{{Oʻsish}}4.2%
|{{Oʻsish}}4.1%
|{{Oʻrinli pasayish}}5.5%
|n/a
|-
|1989
|{{Oʻsish}}5,641.6
|{{Oʻsish}}22,814.1
|{{Oʻsish}}5,641.6
|{{Oʻsish}}22,814.1
|{{Oʻsish}}3.7%
|{{Oʻsish}}4.8%
|{{Oʻrinli pasayish}}5.3%
|n/a
|-
|1990
|{{Oʻsish}}5,963.1
|{{Oʻsish}}23,848.0
|{{Oʻsish}}5,963.1
|{{Oʻsish}}23,848.0
|{{Oʻsish}}1.9%
|{{Salbiy oʻsish}}5.4%
|{{Salbiy oʻsish}}5.6%
|n/a
|-
|1991
|{{Oʻsish}}6,158.1
|{{Oʻsish}}24,302.8
|{{Oʻsish}}6,158.1
|{{Oʻsish}}24,302.8
|{{Loss}}-0.1%
|{{Oʻsish}}4.2%
|{{Salbiy oʻsish}}6.9%
|n/a
|-
|1992
|{{Oʻsish}}6,520.3
|{{Oʻsish}}25,392.9
|{{Oʻsish}}6,520.3
|{{Oʻsish}}25,392.9
|{{Oʻsish}}3.5%
|{{Oʻsish}}3.0%
|{{Salbiy oʻsish}}7.5%
|n/a
|-
|1993
|{{Oʻsish}}6,858.6
|{{Oʻsish}}26,364.2
|{{Oʻsish}}6,858.6
|{{Oʻsish}}26,364.2
|{{Oʻsish}}2.8%
|{{Oʻsish}}3.0%
|{{Oʻrinli pasayish}}6.9%
|n/a
|-
|1994
|{{Oʻsish}}7,287.3
|{{Oʻsish}}27,674.0
|{{Oʻsish}}7,287.3
|{{Oʻsish}}27,674.0
|{{Oʻsish}}4.0%
|{{Oʻsish}}2.6%
|{{Oʻrinli pasayish}}6.1%
|n/a
|-
|1995
|{{Oʻsish}}7,639.8
|{{Oʻsish}}28,671.5
|{{Oʻsish}}7,639.8
|{{Oʻsish}}28,671.5
|{{Oʻsish}}2.7%
|{{Oʻsish}}2.8%
|{{Oʻrinli pasayish}}5.6%
|n/a
|-
|1996
|{{Oʻsish}}8,073.1
|{{Oʻsish}}29,947.0
|{{Oʻsish}}8,073.1
|{{Oʻsish}}29,947.0
|{{Oʻsish}}3.8%
|{{Oʻsish}}2.9%
|{{Oʻrinli pasayish}}5.4%
|n/a
|-
|1997
|{{Oʻsish}}8,577.6
|{{Oʻsish}}31,440.1
|{{Oʻsish}}8,577.6
|{{Oʻsish}}31,440.1
|{{Oʻsish}}4.4%
|{{Oʻsish}}2.3%
|{{Oʻrinli pasayish}}4.9%
|n/a
|-
|1998
|{{Oʻsish}}9,062.8
|{{Oʻsish}}32,833.7
|{{Oʻsish}}9,062.8
|{{Oʻsish}}32,833.7
|{{Oʻsish}}4.5%
|{{Oʻsish}}1.5%
|{{Oʻrinli pasayish}}4.5%
|n/a
|-
|1999
|{{Oʻsish}}9,631.2
|{{Oʻsish}}34,496.2
|{{Oʻsish}}9,631.2
|{{Oʻsish}}34,496.2
|{{Oʻsish}}4.8%
|{{Oʻsish}}2.2%
|{{Oʻrinli pasayish}}4.2%
|n/a
|-
|2000
|{{Oʻsish}}10,251.0
|{{Oʻsish}}36,312.8
|{{Oʻsish}}10,251.0
|{{Oʻsish}}36,312.8
|{{Oʻsish}}4.1%
|{{Oʻsish}}3.4%
|{{Oʻrinli pasayish}}4.0%
|n/a
|-
|2001
|{{Oʻsish}}10,581.9
|{{Oʻsish}}37,101.5
|{{Oʻsish}}10,581.9
|{{Oʻsish}}37,101.5
|{{Oʻsish}}1.0%
|{{Oʻsish}}2.8%
|{{Salbiy oʻsish}}4.7%
|53.1%
|-
|2002
|{{Oʻsish}}10,929.1
|{{Oʻsish}}37,945.8
|{{Oʻsish}}10,929.1
|{{Oʻsish}}37,945.8
|{{Oʻsish}}1.7%
|{{Oʻsish}}1.6%
|{{Salbiy oʻsish}}5.8%
|{{Salbiy oʻsish}}55.5%
|-
|2003
|{{Oʻsish}}11,456.5
|{{Oʻsish}}39,405.4
|{{Oʻsish}}11,456.5
|{{Oʻsish}}39,405.4
|{{Oʻsish}}2.8%
|{{Oʻsish}}2.3%
|{{Salbiy oʻsish}}6.0%
|{{Salbiy oʻsish}}58.6%
|-
|2004
|{{Oʻsish}}12,217.2
|{{Oʻsish}}41,641.6
|{{Oʻsish}}12,217.2
|{{Oʻsish}}41,641.6
|{{Oʻsish}}3.9%
|{{Oʻsish}}2.7%
|{{Oʻrinli pasayish}}5.5%
|{{Salbiy oʻsish}}66.2%
|-
|2005
|{{Oʻsish}}13,039.2
|{{Oʻsish}}44,034.3
|{{Oʻsish}}13,039.2
|{{Oʻsish}}44,034.3
|{{Oʻsish}}3.5%
|{{Oʻsish}}3.4%
|{{Oʻrinli pasayish}}5.1%
|{{Oʻrinli pasayish}}65.5%
|-
|2006
|{{Oʻsish}}13,815.6
|{{Oʻsish}}46,216.9
|{{Oʻsish}}13,815.6
|{{Oʻsish}}46,216.9
|{{Oʻsish}}2.8%
|{{Oʻsish}}3.2%
|{{Oʻrinli pasayish}}4.6%
|{{Oʻrinli pasayish}}64.2%
|-
|2007
|{{Oʻsish}}14,474.3
|{{Oʻsish}}47,943.4
|{{Oʻsish}}14,474.3
|{{Oʻsish}}47,943.4
|{{Oʻsish}}2.0%
|{{Oʻsish}}2.9%
|{{Oʻzgarishsiz}}4.6%
|{{Salbiy oʻsish}}64.6%
|-
|2008
|{{Oʻsish}}14,769.9
|{{Oʻsish}}48,470.6
|{{Oʻsish}}14,769.9
|{{Oʻsish}}48,470.6
|{{Oʻsish}}0.1%
|{{Oʻsish}}3.8%
|{{Salbiy oʻsish}}5.8%
|{{Salbiy oʻsish}}73.5%
|-
|2009
|{{Loss}}14,478.1
|{{Loss}}47,102.4
|{{Loss}}14,478.1
|{{Loss}}47,102.4
|{{Loss}}-2.6%
|{{Oʻsish}}-0.3%
|{{Salbiy oʻsish}}9.3%
|{{Salbiy oʻsish}}86.7%
|-
|2010
|{{Oʻsish}}15,049.0
|{{Oʻsish}}48,586.3
|{{Oʻsish}}15,049.0
|{{Oʻsish}}48,586.3
|{{Oʻsish}}2.7%
|{{Oʻsish}}1.6%
|{{Salbiy oʻsish}}9.6%
|{{Salbiy oʻsish}}95.2%
|-
|2011
|{{Oʻsish}}15,599.7
|{{Oʻsish}}50,008.1
|{{Oʻsish}}15,599.7
|{{Oʻsish}}50,008.1
|{{Oʻsish}}1.6%
|{{Oʻsish}}3.1%
|{{Oʻrinli pasayish}}8.9%
|{{Salbiy oʻsish}}99.5%
|-
|2012
|{{Oʻsish}}16,254.0
|{{Oʻsish}}51,736.7
|{{Oʻsish}}16,254.0
|{{Oʻsish}}51,736.7
|{{Oʻsish}}2.3%
|{{Oʻsish}}2.1%
|{{Oʻrinli pasayish}}8.1%
|{{Salbiy oʻsish}}103.1%
|-
|2013
|{{Oʻsish}}16,843.2
|{{Oʻsish}}53,245.5
|{{Oʻsish}}16,843.2
|{{Oʻsish}}53,245.5
|{{Oʻsish}}1.8%
|{{Oʻsish}}1.5%
|{{Oʻrinli pasayish}}7.4%
|{{Salbiy oʻsish}}104.6%
|-
|2014
|{{Oʻsish}}17,550.7
|{{Oʻsish}}55,083.5
|{{Oʻsish}}17,550.7
|{{Oʻsish}}55,083.5
|{{Oʻsish}}2.3%
|{{Oʻsish}}1.6%
|{{Oʻrinli pasayish}}6.2%
|{{Oʻrinli pasayish}}104.6%
|-
|2015
|{{Oʻsish}}18,206.0
|{{Oʻsish}}56,729.7
|{{Oʻsish}}18,206.0
|{{Oʻsish}}56,729.7
|{{Oʻsish}}2.7%
|{{Oʻsish}}0.1%
|{{Oʻrinli pasayish}}5.3%
|{{Salbiy oʻsish}}105.2%
|-
|2016
|{{Oʻsish}}18,695.1
|{{Oʻsish}}57,840.0
|{{Oʻsish}}18,695.1
|{{Oʻsish}}57,840.0
|{{Oʻsish}}1.7%
|{{Oʻsish}}1.3%
|{{Oʻrinli pasayish}}4.9%
|{{Salbiy oʻsish}}107.2%
|-
|2017
|{{Oʻsish}}19,479.6
|{{Oʻsish}}59,885.7
|{{Oʻsish}}19,479.6
|{{Oʻsish}}59,885.7
|{{Oʻsish}}2.3%
|{{Oʻsish}}2.1%
|{{Oʻrinli pasayish}}4.4%
|{{Oʻrinli pasayish}}106.2%
|-
|2018
|{{Oʻsish}}20,527.2
|{{Oʻsish}}62,769.7
|{{Oʻsish}}20,527.2
|{{Oʻsish}}62,769.7
|{{Oʻsish}}2.9%
|{{Oʻsish}}2.4%
|{{Oʻrinli pasayish}}3.9%
|{{Salbiy oʻsish}}107.5%
|-
|2019
|{{Oʻsish}}21,372.6
|{{Oʻsish}}65,051.9
|{{Oʻsish}}21,372.6
|{{Oʻsish}}65,051.9
|{{Oʻsish}}2.3%
|{{Oʻsish}}1.8%
|{{Oʻrinli pasayish}}3.7%
|{{Salbiy oʻsish}}108.8%
|-
|2020
|{{Loss}}20,893.8
|{{Loss}}63,078.5
|{{Loss}}20,893.8
|{{Loss}}63,078.5
|{{Loss}}-3.4%
|{{Oʻsish}}1.2%
|{{Salbiy oʻsish}}8.1%
|{{Salbiy oʻsish}}134.5%
|-
|2021
|{{Oʻsish}}22,996.1
|{{Oʻsish}}69,227.1
|{{Oʻsish}}22,996.1
|{{Oʻsish}}69,227.1
|{{Oʻsish}}5.7%
|{{Oʻsish}}4.7%
|{{Oʻrinli pasayish}}5.4%
|{{Oʻrinli pasayish}}128.1%
|-
|2022
|{{Oʻsish}}25,035.2
|{{Oʻsish}}75,179.6
|{{Oʻsish}}25,035.2
|{{Oʻsish}}75,179.6
|{{Oʻsish}}1.6%
|{{Salbiy oʻsish}}8.1%
|{{Oʻrinli pasayish}}3.7%
|{{Oʻrinli pasayish}}122.1%
|-
|2023
|{{Oʻsish}}26,185.2
|{{Oʻsish}}78,421.9
|{{Oʻsish}}26,185.2
|{{Oʻsish}}78,421.9
|{{Oʻsish}}1.0%
|{{Oʻsish}}3.5%
|{{Salbiy oʻsish}}4.6%
|{{Salbiy oʻsish}}122.9%
|-
|2024
|{{Oʻsish}}27,057.2
|{{Oʻsish}}80,779.3
|{{Oʻsish}}27,057.2
|{{Oʻsish}}80,779.3
|{{Oʻsish}}1.2%
|{{Oʻsish}}2.2%
|{{Salbiy oʻsish}}5.4%
|{{Salbiy oʻsish}}126.0%
|-
|2025
|{{Oʻsish}}28,045.3
|{{Oʻsish}}83,463.2
|{{Oʻsish}}28,045.3
|{{Oʻsish}}83,463.2
|{{Oʻsish}}1.8%
|{{Oʻsish}}2.0%
|{{Oʻzgarishsiz}}5.4%
|{{Salbiy oʻsish}}129.4%
|-
|2026
|{{Oʻsish}}29,165.5
|{{Oʻsish}}86,521.2
|{{Oʻsish}}29,165.5
|{{Oʻsish}}86,521.2
|{{Oʻsish}}2.1%
|{{Oʻsish}}2.0%
|{{Oʻrinli pasayish}}4.9%
|{{Salbiy oʻsish}}132.2%
|-
|2027
|{{Oʻsish}}30,281.5
|{{Oʻsish}}89,546.4
|{{Oʻsish}}30,281.5
|{{Oʻsish}}89,546.4
|{{Oʻsish}}1.9%
|{{Oʻsish}}2.0%
|{{Oʻrinli pasayish}}4.7%
|{{Salbiy oʻsish}}134.9%
|}
[[Fayl:CPI_1914-2022.webp|alt=CPI 1914-2022|center|thumb|400x400px|
{{legend|#0076BA|[[Inflyatsiya]]}}
{{legend|#EE220C |[[Deflyatsiya]]}}
{{legend-line|#1DB100 solid 3px|[[Pul massasi|M2 pul massasi]] yillik oʻsishi/yil}}]]

== YaIM ==
[[Fayl:United_States_GDP.webp|right|thumb|300x300px| Qoʻshma Shtatlar real choraklik YaIM (yillik) hajmi]]
[[Fayl:Presidential_Comparison_Real_GDP_-_v1.png|right|thumb|300x300px| AQSh prezidentlari (Reagandan Obamagacha) va AQShning umumiy real (inflyatsiyaga moslashtirilgan) YaIM oʻsishi&lt;ref&gt;[https://fred.stlouisfed.org/series/GDPC1 FRED-Real GDP-Retrieved July 1, 2018].&lt;/ref&gt;]]
AQShning nominal yalpi ichki mahsulot hajmi 2017-yilda 19,5 trillion dollarni tashkil etib, yillik nominal YaIM 2018-yilning 1-choragida ilk bor 20 trilliondan oshgan va 20,1 trillion dollarga yetgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi
|url=https://www.bea.gov/newsreleases/national/gdp/gdpnewsrelease.htm|title=BEA News Release{{snd}}GDP Second Quarter 2018{{snd}}July 27, 2018}}&lt;/ref&gt;. AQSh YaIMning 70% ga yaqinini shaxsiy isteʼmol, 18% ini biznes investitsiyalari, 17% ini hukumat (federal, shtat va mahalliy, lekin isteʼmolda boʻlgan ijtimoiy sugʻurta kabi transfert toʻlovlari bundan mustasno) va 3% ini sof eksportning AQSh hisobiga salbiy savdo taqchilligi tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bea.gov/newsreleases/national/gdp/gdpnewsrelease.htm|sarlavha=BEA News Release{{snd}}GDP Second Quarter 2018{{snd}}July 27, 2018}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatda real [[yalpi ichki mahsulot]] ishlab chiqarish va daromadning oʻlchovi boʻlib, 2017-yilda 2,3%, 2016-yilda 1,5% va 2015-yilda 2,9% ga oʻsdi. Real YaIM 2018-yilning 1-choragida 2,2%, 2018-yilning 2-choragida 4,2%, 2018-yilning 3-choragida 3,4% va 2018-yilning 4-choragida 2,2% yillik surʼatlarda oʻsdi; 2-chorak surʼati 2014-yilning 3-choragidan beri eng yaxshi oʻsish surʼati va 2018-yilda yalpi ichki mahsulotning 2,9% ga oʻsishi iqtisodiyotning oʻn yillikdagi eng yaxshi koʻrsatkichi boʻldi&lt;ref name=&quot;Real_GDP&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bea.gov/newsreleases/national/gdp/gdpnewsrelease.htm|sarlavha=Bureau of Economic Analysis|ism=US Department of Commerce, BEA, Bureau of Economic|muallif=Analysis|ish=bea.gov|kirish sanasi=May 7, 2018}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda oʻsish surʼati [[COVID-19 pandemiyasi]] natijasida pasayishni boshladi, natijada YaIM 2020-yilning 1-choragida choraklik oʻsish surʼati −5,0% ga va mos ravishda 2020-yilning 2-choragida −32,9% ga qisqardi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bea.gov/news/2020/gross-domestic-product-2nd-quarter-2020-advance-estimate-and-annual-update|sarlavha=Gross Domestic Product, 2nd Quarter 2020 (Advance Estimate) and Annual Update|sana=2020-yil 30-iyul|kirish sanasi=2022-yil 11-noyabr}}&lt;/ref&gt;.

2014-yil holatiga koʻra, Xitoy xarid qobiliyati paritetini konvertatsiya qilish stavkalari boʻyicha oʻlchanadigan yalpi ichki mahsulot boʻyicha AQShdan eng yirik iqtisodiyot sifatida oʻtib ketdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.everycrsreport.com/reports/RL33534.html|sarlavha=China’s Economic Rise: History, Trends, Challenges, and Implications for the United States|sana=June 25, 2019|kirish sanasi=2022-yil 11-noyabr}}&lt;/ref&gt;. Amerika Qoʻshma Shtatlari bu muhim bosqichdan oldin bir asrdan koʻproq vaqt davomida eng yirik iqtisodiyot edi; Xitoy soʻnggi 40 yil ichida AQShning oʻsish surʼatlaridan uch baravar koʻproq oʻsdi. 2017-yil holatiga koʻra, [[Yevropa Ittifoqi iqtisodiyoti|Yevropa Ittifoqi yalpi ichki mahsuloti]] AQShga qaraganda taxminan 5% ga koʻproq edi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070613003104/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html#us CIA World Factbook-United States-Retrieved July 29, 2018].&lt;/ref&gt;.

AQShda aholi jon boshiga real YaIM (2009-yil dollar bilan oʻlchangan) 2017-yilda 52 444 dollarni tashkil etdi va 2010-yildan buyon har yili oʻsib bormoqda, yaʼni 1960-yillarda yiliga oʻrtacha 3.0%, 1970-yillarda 2.1%, 1980-yillarda 2.4%, 1990-yillarda 2.2%, 2000-yillarda 0.7% va 2010—2017-yillarda 0.9% oʻsgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/A939RX0Q048SBEA|sarlavha=FRED{{snd}}Real GDP per Capita{{snd}}Annual Average|sana=January 1947}}&lt;/ref&gt;. 2000-yildan beri oʻsishning sekinlashuvi sabablari iqtisodchilar tomonidan muhokama qilinmoqda va ular orasiga qarish demografiyasi, populyatsiya, ishchi kuchining sekinroq oʻsishi, unumdorlikning sekin oʻsishi, korporativ investitsiyalarning kamayishi, talabning pasayishiga olib keladigan daromadlar tengsizligi, asosiy innovatsiyalarning yetishmasligi hamda ishchi kuchining qisqarishi kiritildi&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2016/02/21/magazine/are-we-doomed-to-slow-growth.html ''The New York Times''. ]&lt;/ref&gt;. AQSh 2017-yilda aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan yalpi ichki mahsulot boʻyicha 220 mamlakat ichida 20-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html#us|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070613004710/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html#us|arxivsana=June 13, 2007|sarlavha=''CIA World Factbook''. &quot;USA Economy&quot;.}}&lt;/ref&gt;. Zamonaviy AQSh prezidentlari orasida [[Bill Clinton]] prezidentlik muddati davomida ikki marta real YaIMning eng yuqori umumiy foiz oʻsishiga erishdi, bu koʻrsatkich boʻyicha Reagan ikkinchi va Obama uchinchi oʻrinda boʻlgan&lt;ref name=&quot;Real_GDP&quot;/&gt;.

[[Jahon banki]] maʼlumotlariga koʻra, mamlakat YaIM rivojlanishi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.KD.ZG/countries|sarlavha=GDP growth (annual %)|nashriyot=Data.worldbank.org|kirish sanasi=December 8, 2014}}&lt;/ref&gt;: AQSh real YaIM hajmi 2000-yildan 2014-yilning birinchi yarmigacha oʻrtacha 1,7% ga oʻsdi, bu 2000-yilgacha boʻlgan davrdagi oʻsgan YaIM hajmi oʻrtacha koʻrsatkichining yarmini tashkil etdi&lt;ref name=&quot;bea.gov&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=National Income and Product Accounts Gross Domestic Product: Second Quarter 2014 (Advance Estimate) Annual Revision: 1999 through First Quarter 2014|url=https://www.bea.gov/newsreleases/national/gdp/gdpnewsrelease.htm|ish=Bureau of Economic Analysis|nashriyot=Bureau of Economic Analysis|kirish sanasi=July 31, 2014}}&lt;/ref&gt;.
{{Manzara|Midtown Manhattan from Weehawken September 2021 panorama 2.jpg|700px|Midtown Manhetten panoramasi}}

== Iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha ==

=== Nominal YaIMning tarmoqlardagi tarkibi ===
[[Fayl:Number_of_Businesses_by_Type_(US_Census_Bureau_2019).png|thumb|190x190px| Turlari boʻyicha korxonalar soni (AQSh aholini roʻyxatga olish byurosi, 2019-yil)]]
YaIMning tarmoqlardagi real tarkibi 2005-yilgi oʻzgarmas narxlarda (million dollarlarda)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://unctadstat.unctad.org/wds/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=95|sarlavha=UNCTADstat – Table view|ish=unctadstat.unctad.org|kirish sanasi=2017-11-26|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2017-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171020072414/http://unctadstat.unctad.org/wds/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=95}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! style=&quot;width:2%;&quot; |No.
! style=&quot;width:95%;&quot; | Mamlakat/Iqtisodiyot
! style=&quot;width:15%;&quot; | Real YaIM
! style=&quot;width:10%;&quot; | Qishloq xoʻjaligi
! style=&quot;width:10%;&quot; | Sanoat  
! style=&quot;width:10%;&quot; | Xizmat koʻrsatish
|-
| -
|'''{{Noflag}}Dunyo'''
| 60 093 221
| 1 968 215
| 16 453 140
| 38 396 695
|-
| 1
|{{Bayroq|AQSh}}
| 15 160 104
| 149 023
| 3 042 332
| 11 518 980
|}
Nominal YaIMning tarmoqlardagi tarkibi 2016-yil joriy narxlarda (million dollarlarda)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=57&amp;pr.y=7&amp;sy=2016&amp;ey=2020&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=111&amp;s=NGDPD,NGDPDPC,PPPGDP,PPPPC&amp;grp=0&amp;a=|sarlavha=Report for Selected Countries and Subjects|ish=imf.org|til=en-US|kirish sanasi=2017-11-26}}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! style=&quot;width:2%;&quot; |No.
! style=&quot;width:25%;&quot; | Mamlakat/Iqtisodiyot
! style=&quot;width:15%;&quot; | [[YIM boʻyicha davlatlar roʻyxati|Nominal YaIM]]
! style=&quot;width:10%;&quot; | Qishloq xoʻjaligi
! style=&quot;width:10%;&quot; | Sanoat
! style=&quot;width:10%;&quot; | Xizmat koʻrsatish
|-
| 1
|{{Bayroq|AQSh}}
| 18 624 450
| 204 868,95
| 3 613 143,3
| 14 806 437,75
|-
| colspan=&quot;6&quot; | * CIA World Factbookdan foizlar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/|sarlavha=The World Factbook – Central Intelligence Agency|ish=cia.gov|til=en|kirish sanasi=2017-11-26|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2021-12-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/}}&lt;/ref&gt;
|}

== Bandlik ==
[[Fayl:Jobs_and_quits_rate.webp|right|thumb|380x380px|{{legend-line|#AA4643 solid 3px|Jami ishsizlar}}{{legend-line|#89A54E solid 3px|Jami boʻsh ish oʻrinlari}}{{legend-line|#4572A7 solid 3px|Jami ishdan boʻshatilganlar}}]]
[[Fayl:Job_Growth_by_U.S._President_-_v1.png|right|thumb|300x300px| AQSh prezidentlari va ish oʻrinlarining oʻsishi (foiz oʻzgarishi sifatida oʻlchangan)&lt;ref&gt;[https://fred.stlouisfed.org/series/PAYEMS Federal Reserve Economic Data-All Employees Total Non-Farm-Retrieved July 29, 2018].&lt;/ref&gt;]]
[[Fayl:U.S._Econonomic_Trends_2014-2017_Nine_Panel.png|right|thumb|300x300px| Panel diagrammasi 2014—2017-yillarda har yili oʻlchanadigan toʻqqizta asosiy iqtisodiy oʻzgaruvchilarni koʻrsatadi. 2014—2016-yillar prezident Obama boshchiligining ikkinchi muddatiga toʻgʻri kelgan boʻlsa, 2017-yil prezident Trump davri boʻlgan.]]
[[2017-yil]]i [[AQSh]]dagi ishchi kuchi bozorida taxminan 160,4 million kishi faoliyat olib borgan boʻlib, bu [[Xitoy]], [[Hindiston]] va [[Yevropa Ittifoqi]]dan keyin dunyoda toʻrtinchi oʻrinda turuvchi eng koʻp sonli ishchi kuchidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/|sarlavha=''CIA World Factbook''. &quot;United States.|sana=February 16, 2022|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2021-12-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatning hukumatga qarashli sohalarida (federal, shtat va mahalliy) [[2010-yil]] hisobi boʻyicha 22 million kishi ishlab kelgan&lt;ref name=&quot;Mcfeatters&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McFeatters |first=Dale |date=September 6, 2010 |title=Saluting 154 million in workforce on Labor Day |work=Napa Valley Register |url=http://napavalleyregister.com/news/opinion/editorial/article_43f9e712-b96a-11df-9e2d-001cc4c002e0.html}}&lt;/ref&gt;. Kichik biznes sohasi AQShdagi eng yirik ish beruvchi boʻlib, unda ishlovchilar amerikalik ishchilarning 37% ini tashkil qiladi&lt;ref name=&quot;sba.gov&quot;/&gt;. Ish bilan band boʻlganlarning yana bir katta ulushi AQShdagi ishchi kuchining 36% i ishlab kelayotgan yirik korxonalarga tegishlidir&lt;ref name=&quot;sba.gov&quot; /&gt;.

Mamlakatdagi [[Xususiy sektor|xususiy tarmoqda]] amerikalik ishchilarning 85% i ishlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.brookings.edu/articles/public-service-and-the-federal-government/ |sarlavha=Public service and the federal government |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Davlat tarmogʻida ishlaydiganlar AQShdagi barcha ishchilarning 14% ini tashkil qiladi. Qoʻshma Shtatlardagi barcha xususiy ish beruvchi tashkilotlarning 99% dan ortigʻi kichik biznes ulushiga toʻgʻri keladi&lt;ref name=&quot;sba.gov&quot;/&gt;. Mamlakatdagi 30 milliondan ortiq kichik biznesdagi ish oʻrinlari yangi tashkil etilgan ish oʻrinlarining 64% ini tashkil qiladi&lt;ref name=&quot;sba.gov&quot; /&gt;. Kichik biznesdagi ish oʻrinlari soʻnggi oʻn yillikda yaratilgan ish oʻrinlarining 70% ini oʻz ichiga oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=if9NOcUK1F0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221016192056/https://www.youtube.com/watch?v=if9NOcUK1F0|arxivsana=2022-10-16|sarlavha=Obama: Small Business 'Heart' of Economy – YouTube|ish=Youtube|kirish sanasi=April 21, 2012|qaralgan sana=2023-07-04}}&lt;/ref&gt;.

Kichik biznesda band boʻlgan amerikaliklarning yirik biznesga nisbatan ulushi yildan-yilga bir xil boʻlib qolmoqda, chunki baʼzi kichik korxonalar yirik korxonalarga aylanib, kichik biznesning yarmidan koʻpi besh yildan koʻproq vaqt davomida omon qolmoqda&lt;ref name=&quot;sba.gov&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sba.gov/advo/stats/sbfaq.pdf|sarlavha=Office of Advocacy – Frequently Asked Questions – How important are small businesses to the U.S. economy?|nashriyot=SBA.gov|kirish sanasi=April 21, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101202170306/http://www.sba.gov/advo/stats/sbfaq.pdf|arxivsana=December 2, 2010}}&lt;/ref&gt;. Yirik bizneslar orasida dunyodagi bir qancha yirik kompaniyalar va ish beruvchilar Amerika kompaniyalari hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Global 500 2010: Global 500 1–100 |publisher=CNN |url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/full_list/ |access-date=2023-07-04 |archive-date=2019-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191005012317/https://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/full_list/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Ular orasida dunyodagi eng yirik kompaniya va [[Xususiy sektor|xususiy tarmoqning]] eng yirik ish beruvchisi boʻlgan [[Walmart]] ham bor. Walmartda butun dunyo boʻylab 2,1 million kishi va birgina AQShda 1,4 million kishi ishlaydi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090318030352/http://walmartstores.com/download/2230.pdf Walmart Corporate and Financial Facts].&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:US_Census_Bureau_Number_of_Employees_per_Business.png|thumb|300x300px| AQSh aholini roʻyxatga olish byurosi (har bir korxona uchun xodimlar soni)]]
AQShda 33 milliondan ortiq kichik biznes mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.oberlo.com/blog/small-business-statistics |sarlavha=10 SMALL BUSINESS STATISTICS YOU NEED TO KNOW FOR 2023 |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Ispanlar, afro-amerikaliklar, osiyolik-amerikaliklar va tubjoy amerikaliklar (mamlakat aholisining 35% i) kabi guruhlar mamlakatdagi 4,1 million biznesga egalik qiladi&lt;ref&gt;&quot;[https://articles.latimes.com/2010/jun/10/nation/la-na-census-20100611 Minority population growing in the United States, census estimates show]&quot;.&lt;/ref&gt;. Bu guruhlarga tegishli korxonalar ishlab chiqarishda deyarli 700 milliard dollar daromadga ega va ular AQShda deyarli 5 million ishchini ish bilan taʼminlaydi&lt;ref name=&quot;sba.gov&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.bls.gov/web/laus/lauhsthl.htm|sarlavha=Current Unemployment Rates for States and Historical Highs/Lows|nashriyot=BLS|sana=June 2012|kirish sanasi=June 15, 2012}}&lt;/ref&gt;. Amerikaliklar [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|OECD]] davlatlari orasida eng yuqori oʻrtacha [[Oʻrtacha oylik maosh boʻyicha davlatlar roʻyxati|xodimlar]] daromadiga ega&lt;ref name=&quot;autogenerated4&quot;/&gt;. 2008-yil holatiga koʻra, AQShda uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 52 029 dollarni tashkil qiladi&lt;ref&gt;[https://wayback.archive-it.org/all/20100223212411/http://www.census.gov/prod/2009pubs/acsbr08-2.pdf Median Household Income for States: 2007 and 2008], September 2009, [https://www.census.gov/ census.gov].&lt;/ref&gt;. AQShda 284 000 ga yaqin ishchilar ikkita toʻliq kunlik ish joyiga ega va 7,6 million kishi toʻliq kunlik ish bilan bir qatorda toʻliq boʻlmagan ish vaqtiga ega&lt;ref name=&quot;Mcfeatters&quot;/&gt;. Qoʻshma Shtatlardagi barcha ishlaydigan shaxslarning 12 foizi kasaba uyushmasiga tegishli va kasaba uyushma aʼzolarining aksariyati hukumat uchun ishlaydi&lt;ref name=&quot;Mcfeatters&quot; /&gt;. Soʻnggi bir necha oʻn yilliklarda AQShda kasaba uyushmalariga aʼzolikning kamayishi ishchi kuchining iqtisodiyotdagi ulushiga parallel ravishda kechdi&lt;ref&gt;Doree Armstrong (February 12, 2014).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Keith Naughton, Lynn Doan and Jeffrey Green (February 20, 2015).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Michael Hiltzik (March 25, 2015).&lt;/ref&gt;. Jahon bankining roʻyxatiga koʻra, AQSh ishchilarni yollash va ishdan boʻshatish qulayligi boʻyicha dunyoda birinchi oʻrinda turadi&lt;ref name=&quot;EDBI&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.doingbusiness.org/ExploreEconomies/?economyid=197|kirish sanasi=June 28, 2007|sarlavha=Doing Business in the United States (2006)|nashriyot=World Bank}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshma Shtatlar oʻz ishchilariga haq toʻlanadigan taʼtil yoki haq toʻlanadigan kasallik kunlarini qonuniy kafolatlamaydigan yagona ilgʻor iqtisodiyotli mamlakatdir va dunyoda qonuniy huquq sifatida haq toʻlanadigan oilaviy taʼtil bermaydigan bir necha mamlakatlardan biridir&lt;ref&gt;Rebecca Ray, Milla Sanes, and John Schmitt (May 2013).&lt;/ref&gt;, qolgan shu kabi mamlakatlar qatoriga [[Papua Yangi Gvineya]], [[Surinam]] va [[Liberiya]] kiradi&lt;ref&gt;Tara Siegel Bernard (February 22, 2013).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Maxwell Strachan, Alissa Scheller, Jan Diehm (October 29, 2013). [https://www.huffingtonpost.com/2013/10/29/american-exceptionalism_n_4170683.html?ncid=txtlnkushpmg00000029 15 Ways The United States Is The Best (At Being The Worst)].&lt;/ref&gt;. 2014-yilda va yana 2020-yilda Xalqaro kasaba uyushmalari konfederatsiyasi AQShni{{Nbsp}}Kasaba uyushmalariga berilgan vakolatlar va huquqlar boʻyicha 5+ ballik tizimda 4 ball bilan baholadi, bu uchinchi eng past balldir&lt;ref&gt;Ishaan Tharoor (May 20, 2014).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=O'Brien |first=Fergal |last2=Schneeweiss |first2=Zoe |date=June 18, 2020 |title=U.S. Ranked Worst for Workers' Rights Among Major Economies |work=Bloomberg |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-06-18/u-s-ranked-worst-for-workers-rights-among-major-economies |access-date=June 19, 2020}}&lt;/ref&gt;. Baʼzi olimlar, jumladan, biznes nazariyotchisi [[Jeffrey Pfeffer]] va siyosatshunos [[Deniel Kinderman]]: „Qoʻshma Shtatlardagi zamonaviy bandlik xodimlarga rahbariyat tomonidan ish samaradorligini oshirish uchun qilinadigan bosim va zaharli ish muhiti, xavfli ish vaqti hamda uzoq ish soatlari kabi qiyinchiliklardan iborat“, — deb taʼkidlaydilar, ushbu omillar mamlakatda har yili 120 000 ortiqcha oʻlimga sabab boʻlishi mumkin, bu esa ish joyini Qoʻshma Shtatlardagi eng koʻp oʻlimning beshinchi sababiga aylantiradi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Pfeffer|first=Jeffrey|date=2018|title=Dying for a Paycheck: How Modern Management Harms Employee Health and Company Performance – and What We Can Do About It|url=https://archive.org/details/dyingforpaycheck0000pfef|publisher=HarperBusiness|page=[https://archive.org/details/dyingforpaycheck0000pfef/page/38 38]|isbn=978-0062800923|authorlink=Jeffrey Pfeffer}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McGregor |first=Jena |date=March 22, 2018 |title=This professor says the workplace is the fifth leading cause of death in the U.S. |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/news/on-leadership/wp/2018/03/22/this-professor-says-the-workplace-is-the-fifth-leading-cause-of-death-in-the-u-s/ |access-date=July 5, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Kinderman|first1=Daniel|date=2019|title=The Neoliberal Revolution in Industrial Relations|journal=Catalyst|volume=2|issue=4|pages=117–118|issn=2475-7365|quote=Neoliberal industrial relations reform and increased employer discretion has enabled employers to significantly increase the performance pressure, with serious repercussions for employees. In the United States, work-related issues including layoffs, job insecurity, toxic cultures, and long hours may be responsible for up to 120,000 deaths a year.}}&lt;/ref&gt;.

=== Ishsizlik ===
{{Asosiy|AQShda ishsizlik}}
[[Fayl:U1-U6_unemployment_rate.webp|thumb|450x450px| U1-U6 ishsizlik darajasi]]
2017-yil dekabr holatiga koʻra, AQShda [[ishsizlik]] darajasi 4,1%&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://research.stlouisfed.org/fred2/series/UNRATE|sarlavha=Federal Reserve Database-FRED-Data Series UNRATE|nashriyot=Research.stlouisfed.org|sana=September 6, 2013|kirish sanasi=October 20, 2013}}&lt;/ref&gt; yoki 6,6 million kishini tashkil etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://research.stlouisfed.org/fred2/series/UNEMPLOY|sarlavha=Federal Reserve Database-FRED-Data Series Unemploy|sana=January 1948|nashriyot=Research.stlouisfed.org|kirish sanasi=October 20, 2013}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatning toʻliq boʻlmagan ish bilan band boʻlganlarni oʻz ichiga olgan U-6 ishsizlik darajasi 8,1% yoki 8,2 million kishini tashkil etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://research.stlouisfed.org/fred2/series/U6RATE|sarlavha=Federal Reserve Database-FRED-Data Series U6RATE-March 2013|nashriyot=Research.stlouisfed.org|sana=September 6, 2013|kirish sanasi=October 20, 2013}}&lt;/ref&gt;. Bu raqamlar taxminan 327 million kishilik AQSh aholisi tarkibidagi&lt;ref name=&quot;research.stlouisfed.org&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://research.stlouisfed.org/fred2/series/CLF16OV|sarlavha=Federal Reserve Database-CLF160V Data Series|sana=January 1948|nashriyot=Research.stlouisfed.org|kirish sanasi=October 20, 2013}}&lt;/ref&gt; 160,6 million kishilik ishchi kuchi asosida hisoblangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://research.stlouisfed.org/fred2/series/POP|sarlavha=FRED Database – POP Data Series – U.S. Population. November 2012|sana=January 1952|nashriyot=Research.stlouisfed.org|kirish sanasi=October 20, 2013}}&lt;/ref&gt;.

Mamlakatda 2009- va 2010-yillar oraligʻida, Jahon moliyaviy inqirozidan soʻng, ishsizlikni tiklash muammosi 2010-yil yanvar holatiga koʻra, olti oydan ortiq ish izlayotgan 6 milliondan ortiq ishchi sababli [[Ishsizlik|uzoq muddatli ishsizlikning]] rekord darajasiga olib keldi, bu, ayniqsa, keksa ishchilarga taʼsir qildi&lt;ref name=&quot;Goodman&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2010/02/21/business/economy/21unemployed.html „Millions of Unemployed Face Years Without Jobs“] article by [[Peter S. Goodman]] in ''[[The New York Times]]'' February 20, 2010.&lt;/ref&gt;. 2009-yil iyun oyida inqiroz tugaganidan bir yil oʻtib, immigrantlar AQShda 656 000 ish joyiga ega boʻlishdi, AQShda tugʻilgan ishchilar esa, qisman qarigan mamlakat (oq tanli nafaqaxoʻrlar hisobiga nisbatan) va demografik siljishlar tufayli bir milliondan ortiq ish joyini yoʻqotdilar&lt;ref&gt;&quot;[https://money.cnn.com/2010/10/29/news/economy/jobs_immigrants/ Immigrants top native born in U. S. job hunt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20101103040943/http://money.cnn.com/2010/10/29/news/economy/jobs_immigrants/ |date=2010-11-03 }}&quot;.&lt;/ref&gt;. 2010-yil aprel oyida rasmiy ishsizlik darajasi 9,9% ni tashkil etdi, ammo hukumatning [[Ishsizlik|U-6 ishsizlik]] darajasi 17,1% ni tashkil etdi&lt;ref&gt;&quot;[https://blogs.wsj.com/economics/2010/05/07/broader-u-6-unemployment-rate-increases-to-171-in-april/ Broader U-6 Unemployment Rate Increases to 17.1% in April]&quot;.&lt;/ref&gt;. 2008-yilning fevralidan 2010-yilning fevraligacha boʻlgan davrda iqtisodiy sabablarga koʻra, yarim kunlik ishlaydigan (yaʼni, toʻliq vaqtli ishlashni afzal koʻrgan) odamlar soni 4,0 millionga koʻpayib, 8,8 million kishini tashkil etdi, bu ikki yillik davr davomida toʻliq boʻlmagan ishda ishlaydigan ishchilar soni 83 foizga oʻsdi&lt;ref name=&quot;EconPost&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Four million more people working part time than 2 years ago|nashriyot=EconPost.com|sana=March 17, 2010|url=http://econpost.com/unitedstateseconomy/four-million-more-people-working-part-time-2-years-ago|kirish sanasi=March 30, 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100711052533/http://econpost.com/unitedstateseconomy/four-million-more-people-working-part-time-2-years-ago|arxivsana=July 11, 2010}}&lt;/ref&gt;.

2013-yilga kelib, ishsizlik darajasi 8% dan pastga tushgan boʻlsa-da, uzoq muddatli ishsizlarning rekord ulushi va uy xoʻjaliklari daromadlarining doimiy ravishda qisqarishi ishsizlikning tiklanishidan dalolat beradi&lt;ref name=&quot;SchwartzJobless&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Schwartz |first=Nelson |date=March 3, 2013 |title=Recovery in U.S. Is Lifting Profits, but Not Adding Jobs |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2013/03/04/business/economy/corporate-profits-soar-as-worker-income-limps.html?pagewanted=all |access-date=March 18, 2013}}&lt;/ref&gt;. Biroq, ish haqi toʻlash boʻyicha ish oʻrinlari soni 2014-yil may oyiga kelib, retsessiyadan oldingi (2007-yil noyabr) darajasiga qaytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/PAYEMS|sarlavha=FRED – All Employees Total Non-farm Payrolls|sana=January 1939}}&lt;/ref&gt;.

AQShda ishsizlik darajasi urushdan keyingi davrda yuqoriroq boʻlganidan soʻng, 1980-yillarning oʻrtalarida yevro hududidagi ishsizlik darajasining oʻsishidan pastga tushdi va shundan beri deyarli doimiy ravishda sezilarli darajada past boʻlib qoldi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Constance Sorrentino|last2=Joyanna Moy|title=U.S. labor market performance in international perspective|journal=Monthly Labor Review|date=June 2002|url=http://www.bls.gov/opub/mlr/2002/06/art2full.pdf|access-date=August 22, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Chronic Unemployment in the Euro Area: Causes and Cures|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/1999/01/0599ch4.pdf|ish=World Economic Outlook|nashriyot=International Monetary Fund|kirish sanasi=August 22, 2013|yil=1999}}&lt;/ref&gt;. 1955-yilda amerikaliklarning 55% qismi xizmat koʻrsatish sohasida, 30% dan 35% gacha qismi sanoatda va 10% dan 15% gacha qismi qishloq xoʻjaligida ishlagan. 1980-yilga kelib 65% dan ortiq qismi xizmat koʻrsatish sohasida, 25% dan 30% gacha qismi sanoatda va 5% dan kamroq qismi qishloq xoʻjaligida band edi&lt;ref&gt;Time-Life Books, Library of Nations: United States, Sixth European English language printing, 1989&lt;/ref&gt;. Amerikada [[Ishsizlik|erkaklar ishsizligi]] ayollarnikidan sezilarli darajada yuqori boʻlishda davom etdi (2009-yilda 9,8% ga nisbatan 7,5%)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Unemployment|url=http://www.unc.edu/depts/europe/euroeconomics/Unemployment.php|ish=Euro Economics|nashriyot=University of North Carolina|kirish sanasi=August 22, 2013|iqtibos=Chart}}&lt;/ref&gt;. Kavkazliklar orasidagi ishsizlik afro-amerikaliklarga qaraganda ancha past boʻlib qolgan (2009-yilda 8,5% ga nisbatan 15,8%)&lt;ref name=&quot;CPS06052009&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.bls.gov/cps/|sarlavha=Current Population Survey|nashriyot=Bureau of Labor Statistics, U.S. Government|sana=June 5, 2009|kirish sanasi=June 19, 2009}}&lt;/ref&gt;.

Yoshlar orasidagi ishsizlik darajasi 2009-yil iyul oyida 18,5% ni tashkil etdi, bu 1948-yildan beri oʻsha oydagi eng yuqori koʻrsatkich edi&lt;ref&gt;&quot;[https://web.archive.org/web/20100327214616/http://www.bls.gov/news.release/youth.nr0.htm Employment and Unemployment Among Youth Summary]&quot;.&lt;/ref&gt;. Yosh afro-amerikaliklarning ishsizlik darajasi 2013-yil may oyida 28,2% ni tashkil etdi&lt;ref&gt;&quot;[https://www.forbes.com/sites/susanadams/2013/06/07/the-unemployment-news-is-worse-for-many/ The Unemployment News Is Worse For Many]&quot;.&lt;/ref&gt;.

Ishsizlik darajasi 2020-yil aprel oyida 14,7% ni tashkil etdi va 2020-yil iyun oyida 11,1% ga tushdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=The U.S. economy added 4.8 million jobs in June, but fierce new headwinds have emerged |language=en-US |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/business/2020/07/02/june-2020-jobs-report/ |access-date=2021-06-08 |issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;. [[Amerika Qoʻshma Shtatlarida COVID-19 pandemiyasi|COVID-19 pandemiyasining]] oqibatlari tufayli 2020-yilda AQShda 2-chorak YaIM 32,9% ga kamaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gross Domestic Product, 2nd Quarter 2020 (Advance Estimate) and Annual Update {{!}} U. S. Bureau of Economic Analysis (BEA)|url=https://www.bea.gov/news/2020/gross-domestic-product-2nd-quarter-2020-advance-estimate-and-annual-update|kirish sanasi=2021-06-08|ish=www.bea.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Cox|ism=Jeff|sana=2020-07-30|sarlavha=Second-quarter GDP plunged by worst-ever 32.9% amid virus-induced shutdown|url=https://www.cnbc.com/2020/07/30/us-gdp-q2-2020-first-reading.html|kirish sanasi=2021-06-08|ish=CNBC|til=en}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatda ishsizlik darajasi tez pasayishda davom etdi va 2021-yilda 3,9% gacha tushdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2022-01-07|sarlavha=The US labor market recovered rapidly in 2021 but still fell short even before Omicron wave|url=https://www.piie.com/blogs/realtime-economic-issues-watch/us-labor-market-recovered-rapidly-2021-still-fell-short-even|kirish sanasi=2022-04-12|ish=PIIE|til=en}}&lt;/ref&gt;.

=== Tarmoqlar boʻyicha bandlik ===
2012-yildagi hisob-kitoblarga koʻra, AQShda ishchi kuchi bandligi sohalar boʻyicha xizmat koʻrsatish sohasida 79,7%, ishlab chiqarish sohasida 19,2% va qishloq xoʻjaligida 1,1% ga boʻlingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/|sarlavha=The World Factbook (United States)|nashriyot=CIA.gov|sana=September 25, 2013|kirish sanasi=October 26, 2013|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2021-12-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/}}&lt;/ref&gt;.

* 2013-yil fevral sanoat tarmogʻi boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlarining qishloq xoʻjaligidan tashqari bandligi&lt;ref name=&quot;Inflation2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.bls.gov/cpi/cpid1302.pdf|sarlavha=CPI Detailed Report – Data for February 2013|nashriyot=Bureau of Labor Statistics|kirish sanasi=June 1, 2014}}&lt;/ref&gt;.

== Daromad va boylik ==
{{Asosiy|AQShda daromad}}
[[Fayl:Median_personal_income_after_taxes.webp|thumb|300x300px| Soliqlardan keyingi oʻrtacha shaxsiy daromad{{Legend|#FF2600|[[Daromad soligʻi|Davlat daromad soligʻi]]}}{{legend|#FFD932|[[Ishchi]] tomonidan [[AQShdagi ish haqi soligʻi|ish haqi soligʻi]]}}
{{legend|#B51700|[[Federal daromad soligʻi]]}}
{{legend|#1DB100|Soliqdan keyingi [[median daromad]]}}
{{legend|#FF95CA| [[Ish beruvchi]] tomonidan [[AQShdagi ish haqi soligʻi|ish haqi soligʻi]]}}
]]
{{Asosiy|AQShda daromad|AQShdagi farovonlik}}
[[Fayl:US_Real_Household_Median_Income_thru_2014.png|thumb|450x450px| AQShda uy xoʻjaliklarining real oʻrtacha daromadi (1984—2018)]]
[[Fayl:Top_1_pct_share_of_income_1979_2007_2014.png|thumb|450x450px| 1979—2007 va 2015-yillarda eng yaxshi 1% uy xoʻjaliklari tomonidan olingan daromadlarning AQSh ulushi (soliqdan oldingi va soliqdan keyin; CBO maʼlumotlari). Birinchi sana (1979) 1980-yilgacha tengsizlikka ega boʻlgan davrni aks ettiradi, 2007-yil 1980-dan keyingi davrdagi tengsizlikning eng yuqori choʻqqisiga toʻgʻri keldi va 2015-yilgi raqam Obama soliqlarining 1% ga oshganini hamda Jahon moliyaviy inqirozi qoldiq oqibatlarini aks ettiradi&lt;ref name=&quot;CBO_Dist2015&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cbo.gov/publication/54646|sarlavha=CBO. ''The Distribution of Household Income, 2015''|sana=November 8, 2018}}&lt;/ref&gt;.]]
[[Fayl:U.S._Income_and_Net_Worth_Distribution.png|thumb|450x450px| 2013—2016-yillardagi AQSh oilasining soliqqa tortilgunga qadar daromadi va sof boylik taqsimoti (Federal zaxira bankining Isteʼmolchi moliyasi tadqiqotidan)&lt;ref name=&quot;fed2017sept&quot;&gt;[[Federal Reserve Bulletin]].&lt;/ref&gt;]]

=== Daromad oʻlchovlari ===
Uy xoʻjaliklarining real (yaʼni, inflyatsiyaga moslashtirilgan) oʻrtacha daromadi oʻrta sinf daromadini belgilovchi yaxshi oʻlchovdir, u AQShda 2016-yilda rekord darajaga yetib, 59 039 dollarni tashkil etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/MEHOINUSA672N|sarlavha=FRED – Real Median Household Income|sana=January 1984}}&lt;/ref&gt;. Biroq, bu 1998-yilda oʻrnatilgan avvalgi rekorddan biroz yuqoriroq boʻlib, oʻrta sinf oilasining tovarlarni sotib olish qobiliyatining oʻsishi soʻnggi yigirma yil davomida toʻxtab qolgan yoki pasayganini ham koʻrsatadi. 2013-yil davomida xodimlarning tovon puli 8,969 trillion dollarni tashkil etdi, yalpi xususiy investitsiyalar esa 2,781 trillion dollarni tashkil etdi&lt;ref name=&quot;Fed Z.1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.federalreserve.gov/releases/z1/current/z1.pdf|sarlavha=Z.1: Financial Accounts of the United States|nashriyot=[[Federal Reserve Board of Governors]]|sana=March 6, 2014|kirish sanasi=May 31, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140527095440/http://www.federalreserve.gov/releases/z1/Current/z1.pdf|arxivsana=May 27, 2014}}&lt;/ref&gt;.

Amerikaliklar OECD davlatlari orasida uy xoʻjaliklarining eng yuqori oʻrtacha daromadiga ega va 2010-yilda [[Mediana daromad|uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi]] boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egallagan edi, bu mamlakatning 2007-yildagi ikkinchi oʻrnidan pastga tushganini anglatadi&lt;ref name=&quot;Household Income&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated4&quot;/&gt;. Tahlillardan biriga koʻra, Qoʻshma Shtatlardagi oʻrta sinf daromadlari 2010-yilda Kanadadagilar bilan tenglashgan va 2014-yilga kelib, undan ham ortda qolgan boʻlishi mumkin, ammo mamlakatdagi bir qancha ilgʻor iqtisodiyot sohalari soʻnggi yillarda bu farqni yopib ketgan&lt;ref&gt;David Leonhardt and Kevin Quealy (April 22, 2014).&lt;/ref&gt;.

=== Daromadlar tengsizligi ===
Daromadlar tengsizligi butun dunyoda qizgʻin muhokama qilinadigan mavzuga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/sdn/2015/sdn1513.pdf |sarlavha=Causes and Consequences of Income Inequality: A Global Perspective |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. ''CIA World Factbook'' maʼlumotlariga koʻra, 2017-yilda AQSh daromadlari tengsizligi boʻyicha 156 ta mamlakat orasida 41-oʻrinni egalladi (yaʼni, mamlakatlarning 74% i AQShdan koʻra, yaxshiroq natijaga erishgan)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2172rank.html#us|sarlavha=''CIA World Factbook''. &quot;Distribution of Family Income&quot;|kirish sanasi=June 17, 2018|arxivsana=June 4, 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110604005151/http://www.forbes.com/feeds/afx/2007/06/12/afx3810988.html#us}}&lt;/ref&gt;. [[Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi|Kongressning]] Byudjet boshqarmasi maʼlumotlariga koʻra, mamlakatdagi uy xoʻjaliklarining eng koʻp daromad oluvchi yuqori 1% qismi 1979-yilda soliqdan oldingi daromadning taxminan 9% qismini olgan boʻlsa, 2007-yilda 19% va 2014-yilda 17% qismiga ega boʻlgan. Soliqdan keyingi daromadlar uchun bu koʻrsatkichlar mos ravishda 7%, 17% va 13% ni tashkil etdi. Bu raqamlar 1979- hamda 2007-yillar orasida eng koʻp maosh oluvchilarning daromadlari ulushi ikki baravardan koʻproq oshganini, keyin esa Jahon moliyaviy inqirozidan keyin biroz pasayganini va 2013-yilda Prezident Barack Obama tomonidan qoʻllangan yuqori soliq stavkalari va qayta taqsimlash siyosatini koʻrsatadi (yaʼni, Bushning eng yuqori daromad oluvchi 1% aholi uchun soliq imtiyozlari va kam daromadli odamlar uchun Affordable Care Act orqali subsidiyalari)&lt;ref name=&quot;CBO_Dist2014&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cbo.gov/publication/53597|sarlavha=CBO. ''The Distribution of Household Income, 2014''|sana=March 19, 2018}}&lt;/ref&gt;. 1979-yilgi daromad taqsimotidan foydalangan holda 2012-yilgi daromadni qayta koʻrib chiqilsa, (1950—1980-yillardagi tenglik davrini ifodalaydi) eng quyi 99% daromad oluvchi oilalar oʻrtacha 7100 dollardan koʻproq daromad olgan boʻlar edi&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2013/11/13/business/rethinking-the-income-gap-and-a-college-education.html ''The New York Times''. ]&lt;/ref&gt;. Qoʻshma Shtatlardagi daromadlar tengsizligi 2005-yildan 2012-yilgacha uch metropolitenning ikkitasida koʻproq darajada oʻsdi&lt;ref name=&quot;Chokshi&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Chokshi |first=Niraj |date=August 11, 2014 |title=Income inequality seems to be rising in more than 2 in 3 metro areas |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/govbeat/wp/2014/08/11/income-inequality-seems-to-be-rising-in-more-than-2-in-3-metro-areas/ |access-date=September 13, 2014}}&lt;/ref&gt;.

AQShda eng yuqori daromad oluvchi 1% aholining daromadi 2009-yildan 2015-yilgacha boʻlgan jami daromadning 52 foizini tashkil etdi, bunda daromad davlat transfertlarini ichiga olmagan bozor daromadi sifatida belgilanadi&lt;ref&gt;[[Emmanuel Saez|Saez, Emmanuel]] (June 30, 2016).&lt;/ref&gt;, shu bilan birga ularning umumiy daromaddagi ulushi 1976-yildagi 9% dan 2011-yilda 20% ga ikki baravar koʻpaydi&lt;ref name=&quot;PikettySaez&quot;&gt;Alvaredo, Facundo; [[Anthony B. Atkinson|Atkinson, Anthony B.]]; [[Thomas Piketty|Piketty, Thomas]]; [[Emmanuel Saez|Saez, Emmanuel]] (2013).&lt;/ref&gt;. OECDning 2014-yilgi hisobotiga koʻra, 1975-yildan 2007-yilgacha soliqqa tortilgunga qadar jami bozor daromadining 80% oʻsishi eng yuqori daromad oluvchi 10% aholi hissasiga toʻgʻri keldi&lt;ref&gt;[http://www.oecd.org/els/soc/OECD2014-FocusOnTopIncomes.pdf Focus on Top Incomes and Taxation in OECD Countries: Was the crisis a game changer?]&lt;/ref&gt;.

Bir qator iqtisodchilar va boshqalar daromadlar tengsizligidan xavotir olayotganliklarini izhor qilib, buni „chuqur tashvishli“&lt;ref name=&quot;Noah1&quot;&gt;[http://www.tnr.com/blog/timothy-noah/99651/white-house-heres-why-you-have-care-about-inequality White House: Hereʼs Why You Have To Care About Inequality] Timothy Noah | tnr.com| January 13, 2012.&lt;/ref&gt;, adolatsiz&lt;ref name=&quot;Richer&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Krugman |first=Paul |date=October 20, 2002 |title=For Richer |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2002/10/20/magazine/20INEQUALITY.html?pagewanted=all}}&lt;/ref&gt;, demokratik/ijtimoiy barqarorlikka xavf&lt;ref name=&quot;Oligarchy&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2011/11/04/opinion/oligarchy-american-style.html?_r=1&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss ''The New York Times''. ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|title=Testing Theories of American Politics: Elites, Interest Groups, and Average Citizens|last=Martin Gilens|last2=Benjamin I. Page|journal=[[Perspectives on Politics]]|date=2014|volume=12|issue=3|pages=564–581|doi=10.1017/S1537592714001595|url=http://scholar.princeton.edu/sites/default/files/mgilens/files/gilens_and_page_2014_-testing_theories_of_american_politics.doc.pdf|qaralgan sana=2023-07-04|arxiv-sana=2020-04-06|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20200406221448/https://scholar.princeton.edu/sites/default/files/mgilens/files/gilens_and_page_2014_-testing_theories_of_american_politics.doc.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Piketty 2014&quot;&gt;[[Thomas Piketty|Piketty, Thomas]] (2014).&lt;/ref&gt; yoki milliy tanazzulning belgisi deb atashdi&lt;ref name=&quot;Packer&quot;&gt;&quot;The Broken Contract&quot;, By George Packer, ''[[Foreign Affairs]]'', November/December 2011&lt;/ref&gt;. [[Yale universiteti|Yale]] professori Robert Shiller bu haqida shunday dedi: „Bugungi kunda biz duch kelayotgan eng muhim muammo, menimcha, AQShda va dunyoning boshqa joylarida tengsizlikning kuchayishidir“&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Christoffersen |first=John |date=October 14, 2013 |title=Rising inequality 'most important problem,' says Nobel-winning economist |work=St. Louis Post-Dispatch |url=https://www.stltoday.com/business/local/rising-inequality-most-important-problem-says-nobel-winning-economist/article_a5065957-05c3-5ac0-ba5b-dab91c22973a.html |access-date=October 19, 2013}}&lt;/ref&gt;. Parij iqtisodiyot maktabidan Thomas Piketty 1980-yildan keyin tengsizlikning kuchayishi 2008-yilgi inqirozda mamlakatning moliyaviy beqarorligiga hissa qoʻshgan holda rol oʻynaganini taʼkidlaydi&lt;ref name=&quot;Piketty 2014&quot;/&gt;. 2016-yilda iqtisodchilar Peter H. Lindert va Jeffrey G. Williamson bu yilgi tengsizlik davlat tashkil topganidan beri eng yuqori koʻrsatkich ekanligini taʼkidladilar&lt;ref&gt;Jeff Guo (July 1, 2016).&lt;/ref&gt;. 2018-yilda daromadlar tengsizligi Aholini roʻyxatga olish byurosi tomonidan qayd etilgan eng yuqori darajaga yetdi va Gini indeksi 0,485 ni tashkil etdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Telford |first=Taylor |date=September 26, 2019 |title=Income inequality in America is the highest it's been since census started tracking it, data shows |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/business/2019/09/26/income-inequality-america-highest-its-been-since-census-started-tracking-it-data-show |access-date=September 27, 2019}}&lt;/ref&gt;.

Boshqalar esa tengsizlik muammosi surunkali ishsizlik va iqtisodiyotning sekin oʻsishi kabi haqiqiy muammolardan siyosiy chalgʻitish ekanligini aytishadi&lt;ref name=&quot;Winship&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Winship|ism=Scott|sarlavha=Overstating the Costs of Inequality|url=http://www.brookings.edu/~/media/research/files/articles/2013/03/overstating%20inequality%20costs%20winship/overstating%20inequality%20costs%20winship.pdf|ish=Brookings|kirish sanasi=August 12, 2014|sana=Spring 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131024141452/http://www.brookings.edu/~/media/Research/Files/Articles/2013/03/overstating%20inequality%20costs%20winship/overstating%20inequality%20costs%20winship.pdf|arxivsana=October 24, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Income Inequality in America: Fact and Fiction|url=http://www.economics21.org/files/e21ib_1.pdf|ish=e21|nashriyot=Manhattan Institute|kirish sanasi=August 14, 2014|sana=May 2014|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2018-01-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180103174659/https://economics21.org/files/e21ib_1.pdf}}&lt;/ref&gt;. George Mason universitetining iqtisodchi professori Tyler Cowen tengsizlikni „qizil seld“ deb atadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Porter |first=Eduardo |date=July 30, 2014 |title=Tyler Cowen on Inequality and What Really Ails America |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2014/07/31/upshot/tyler-cowen-on-inequality-and-what-really-ails-america.html |access-date=August 12, 2014}}&lt;/ref&gt;, uning millat ichida oʻsishiga turtki boʻlgan omillar bir vaqtning oʻzida global miqyosda uning qisqarishiga turtki boʻlishi mumkin va tengsizlikni kamaytirishga qaratilgan qayta taqsimlash siyosati ish haqining turgʻunligi muammosiga nisbatan foydadan koʻra koʻproq zarar keltirishi mumkinligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Cowen |first=Tyler |date=July 19, 2014 |title=Income Inequality Is Not Rising Globally. It's Falling |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2014/07/20/upshot/income-inequality-is-not-rising-globally-its-falling-.html |access-date=August 12, 2014}}&lt;/ref&gt;. Kichik Robert Lucasning taʼkidlashicha, Amerika turmush darajasi oldida turgan asosiy muammo bu iqtisodiyotga hukumat taʼsirining haddan tashqari oʻsganligidir va soʻnggi paytlarda Yevropa uslubidagi soliqqa tortish, farovonlik xarajatlari hamda tartibga solish yoʻnalishidagi oʻzgarishlar AQShni nomaʼlum muddatga Yevropa darajasidagi daromad traektoriyasidan sezilarli darajada pastga olib tushishi mumkinligidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lucas|ism=Robert E. Jr.|sarlavha=The U.S. Recession of 2007–201?|url=http://econ.washington.edu/files/2013/05/millimansl.pdf|kirish sanasi=August 12, 2014|sana=May 19, 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140812204022/http://econ.washington.edu/files/2013/05/millimansl.pdf|arxivsana=August 12, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Henninger |first=Daniel |date=July 13, 2011 |title=The Disappearing Recovery: What if the weak recovery is all the recovery we are going to get? |work=The Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304911104576443953024891120?mod=djemEditorialPage_h&amp;mg=reno64-wsj&amp;url=http%3A%2F%2Fonline.wsj.com%2Farticle%2FSB10001424052702304911104576443953024891120.html%3Fmod%3DdjemEditorialPage_h |access-date=August 12, 2014}}&lt;/ref&gt;. Baʼzi tadqiqotchilar tengsizlik tendensiyalari haqidagi daʼvolarga oid asosiy maʼlumotlarning toʻgʻriligiga eʼtiroz bildirishdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stiles |first=Andrew |date=May 28, 1014 |title=The Full Piketty: Experts raise questions about Frenchman's data on income inequality |work=The Washington Free Beacon |url=http://freebeacon.com/blog/the-full-piketty/ |access-date=August 12, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Feldstein |first=Martin |date=May 14, 2014 |title=Piketty's Numbers Don't Add Up: Ignoring dramatic changes in tax rules since 1980 creates the false impression that income inequality is rising |work=The Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304081804579557664176917086 |access-date=August 12, 2014}}&lt;/ref&gt; va iqtisodchilar Michael Bordo hamda Christopher M. Meissner „2008-yildagi moliyaviy inqiroz uchun tengsizlikni ayblab boʻlmaydi“, — deb taʼkidladilar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Michael Bordo|sarlavha=Does inequality lead to a financial crisis?|url=http://www.voxeu.org/article/does-inequality-lead-financial-crisis|nashriyot=Vox|kirish sanasi=August 12, 2014|sana=March 24, 2014}}{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Kongress tadqiqot xizmati hisobotiga koʻra, 1996-yildan 2006-yilgacha AQShda umumiy daromad tengsizligining oshishiga eng katta hissa qoʻshgan omil kapital daromad soligʻi boʻyicha progressivlikning pasayishi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Hungerford|first=Thomas L.|title=Changes in the Distribution of Income Among Tax Filers Between 1996 and 2006: The Role of Labor Income, Capital Income, and Tax Policy|publisher=Congressional Research Service|location=Washington, DC|url=http://taxprof.typepad.com/files/crs-1.pdf|accessdate=January 1, 2014|format=Report 7-5700/R42131|date=December 29, 2011}}&lt;/ref&gt;.

2010-yil holatiga koʻra, AQSh daromad taqsimoti boʻyicha [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|OECD]] davlatlari orasida Turkiya, Meksika va Chilidan keyin toʻrtinchi oʻrinda turadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Inequality and Poverty|url=http://www.oecd.org/els/soc/OECD2013-Inequality-and-Poverty-8p.pdf|nashriyot=OECD|kirish sanasi=July 30, 2014|sana=May 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.compareyourcountry.org/inequality?cr=usa&amp;cr1=oecd&amp;lg=en&amp;page=0 Compare your country: Income distribution and poverty].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;National Research Council&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=U.S. Health in International Perspective|url=http://www.nap.edu/openbook.php?record_id=13497&amp;page=171|publisher=National Research Council and Institute of Medicine|accessdate=April 8, 2013|last=Woolf, Steven|year=2013|pages=171–72|doi=10.17226/13497|isbn=978-0-309-26414-3}}&lt;/ref&gt;. Brookings instituti 2013-yil mart oyida AQShda daromadlar tengsizligi oshib borayotgani va oʻsish doimiy boʻlib borayotgani, bu esa mamlakatda ijtimoiy harakatchanlikni keskin kamaytirayotganini aytdi&lt;ref name=&quot;BrookingsPerm&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Inequality Rising and Permanent Over Past Two Decades|url=http://www.brookings.edu/about/projects/bpea/latest-conference/2013-spring-permanent-inequality-panousi|ish=Brookings Papers on Economic Activity|nashriyot=Brookings Institution|kirish sanasi=March 23, 2013|muallif=Vasia Panousi|sana=Spring 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130408151547/http://www.brookings.edu/about/projects/bpea/latest-conference/2013-spring-permanent-inequality-panousi|arxivsana=April 8, 2013}}&lt;/ref&gt;. [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] AQShni ijtimoiy harakatchanlik boʻyicha Shimoliy Afrika mamlakatlari, Avstraliya, Kanada, Germaniya, Ispaniya va Fransiyadan keyin 10-oʻringa qoʻydi&lt;ref&gt;Dave Serchuk.&lt;/ref&gt;. Mamlakatning harakatchanlik darajasi rivojlangan yirik davlatlardan faqat Italiya va Buyuk Britaniyanikidan pastdir&lt;ref&gt;Steve Hargreaves (December 18, 2013).&lt;/ref&gt;. Ushbu koʻrsatkich qisman Amerika qashshoqligining kengligi bilan bogʻliq boʻlib, bu kambagʻal bolalarni iqtisodiy jihatdan noqulay ahvolga solib qoʻyadi&lt;ref name=&quot;DeParle&quot;&gt;DeParle, Jason (January 4, 2012).&lt;/ref&gt;. AQShda mutlaq harakatchanlik oshsa ham sunʼiy daromad siqilishining yuz beraverishi va bunday xalqaro taqqoslashlar qanchalik toʻgʻri ekanligi haqida muhokamalar olib borilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Schneider|ism=Donald|sarlavha=A Guide to Understanding International Comparisons of Economic Mobility|url=http://www.heritage.org/research/reports/2013/07/a-guide-to-understanding-international-comparisons-of-economic-mobility|nashriyot=[[The Heritage Foundation]]|kirish sanasi=August 12, 2014|sana=July 29, 2013}}&lt;/ref&gt;.

AQShda 1970-yillardan boshlab unumdorlik va oʻrtacha daromadlar oʻrtasida katta farq kuzatildi&lt;ref&gt;Mishel, Lawrence (April 26, 2012).&lt;/ref&gt;. Unumdorlik va daromad oʻsishi oʻrtasidagi tafovutning asosiy sababi aholi jon boshiga ishlagan soatlarning qisqarishidir&lt;ref name=&quot;Gordon 2013&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|title=U.S. Productivity Growth: The Slowdown Has Returned After a Temporary Revival|journal=International Productivity Monitor, Centre for the Study of Living Standards|date=Spring 2013|last=Gordon|first1=Robert J.|volume=25|pages=13–19|url=http://faculty-web.at.northwestern.edu/economics/Gordon/SAN-to-NBER%20Baily-Sharpe%20as%20published_130327.pdf|access-date=2014-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140809065612/http://faculty-web.at.northwestern.edu/economics/Gordon/SAN-to-NBER%20Baily-Sharpe%20as%20published_130327.pdf|archivedate=August 9, 2014}}&lt;/ref&gt;. Boshqa shu kabi sabablar orasiga ishchilarga tovon puli ulushi sifatida naqd boʻlmagan nafaqalar berilishining koʻpayishi (ular CPS daromadlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarda hisobga olinmaydi), ishchi kuchi tarkibiga kiradigan immigrantlar, BLS va CPS tomonidan turli inflyatsiya rostlagichlaridan foydalanish sababli yuzaga kelgan statistik buzilishlar, daromadlarning kam mehnat talab qiladigan tarmoqlarga yoʻnaltirilganligi, daromadning mehnatdan kapitalga oʻtishi, malakaga bogʻliq boʻlgan ish haqining nomutanosibligi, texnologiya asosidagi yashirin amortizatsiya oʻsishi va import narxlarini oʻlchash muammolari tufayli unumdorlikning notoʻgʻri koʻtarilishi va/yoki urushdan keyingi gʻayritabiiy sharoitlarda daromadning oʻsishidan keyin tabiiy moslashish davri kiradi&lt;ref name=&quot;Winship&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Rose|ism=Stephen|sarlavha=Does Productivity Growth Still Benefit Working Americans?: Unraveling the Income Growth Mystery to Determine How Much Median Incomes Trail Productivity Growth|url=http://www.itif.org/files/DoesProductivityGrowthStillBenefitWorkingAmericans.pdf|nashriyot=The Information Technology and Innovation Foundation|kirish sanasi=August 12, 2014|sana=June 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ilo.org/global/about-the-ilo/newsroom/news/WCMS_324645/lang--en/index.htm|sarlavha=Global wage growth stagnates, lags behind pre-crisis rates|sana=December 5, 2014|kirish sanasi=August 10, 2017}}&lt;/ref&gt;.

[[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|OECD]] tomonidan 2018-yilda oʻtkazilgan tadqiqotga koʻra, ishsizlar hamda ishsizlik xavfi ostida boʻlgan ishchilar davlat tomonidan deyarli hech qanday qoʻllab-quvvatlanmaydilar va jamoaviy muzokaralar tizimi juda zaifligi hisobga olinsa, Qoʻshma Shtatlarda deyarli barcha rivojlangan davlatlarga qaraganda ancha yuqori daromadlar tengsizligi kuzatiladi va kam taʼminlangan ishchilar soni koʻproq&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Van Dam |first=Andrew |date=July 4, 2018 |title=Is it great to be a worker in the U.S.? Not compared with the rest of the developed world |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2018/07/04/is-it-great-to-be-a-worker-in-the-u-s-not-compared-to-the-rest-of-the-developed-world/ |access-date=July 6, 2018}}&lt;/ref&gt;.

=== Xususiy biznesning sof daromadi va ijtimoiy tengsizlik ===
{{Bar chart|float=right|title=Qoʻshma Shtatlardagi sof daromad, 2006—2018&lt;ref&gt;{{veb manbasi| url = https://fred.stlouisfed.org/series/TNWBSHNO| title = Federal Reserve Economic Data{{snd}}Households and Nonprofit Organizations{{snd}}Net Worth Level| date = October 1945}}&lt;/ref&gt;|table_width=20|bar_width=20&lt;!--must be an unformatted number--&gt;|data_max=110,000&lt;!--upper bound on the values in the data fields--&gt;|label_type=Yil|data_type={{center|Boylik (milliard [[AQSh dollari]]da)}}|label1=2006|data1=67,704|label2=2007|data2=68,156|label3=2008|data3=58,070|label4=2009|data4=60,409|label5=2010|data5=64,702|label6=2011|data6=66,457|label7=2012|data7=72,316|label8=2013|data8=81,542|label9=2014|data9=86,927|label10=2015|data10=89,614|label11=2016|data11=95,101|label12=2017|data12=103,484|label13=2018|data13=104,329|caption=}}2017-yilning 4-choragi holatiga koʻra, Qoʻshma Shtatlardagi xususiy bizneslarning umumiy boyligi rekord darajadagi 99 trillion dollarni tashkil etib, 2016-yildagidan 5,2 trillion dollarga oshgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.reuters.com/article/usa-economy-wealth-idUSN9N1PY00L |sarlavha=U.S. household net worth $98.7 trln in Q4 2017 |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Bu oʻsish ham fond bozori, ham uy-joy narxining oʻsishida oʻz aksini topgan. Ushbu koʻrsatkich 2012-yilning 4-choragidan buyon yangi rekordlar oʻrnatib kelmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/graph/?graph_id=369801|sarlavha=FRED &quot;Household and Non-Profit net worth{{snd}}Real and Nominal&quot;}}&lt;/ref&gt;. Agar 99{{Nbsp}}trillion dollarni teng boʻlinsa, har bir uy xoʻjaligiga oʻrtacha 782 000 dollardan (taxminan 126,2 million uy xoʻjaliklari uchun) yoki kishi boshiga 302 000 dollardan toʻgʻri keladi. Biroq, xususiy biznesdan keladigan daromadning oʻrtacha qiymati (yaʼni, bu darajadan yuqori va past oilalarning yarmi) 2016-yilda 97 300 dollarni tashkil etdi. Quyi daromadga ega 25% oilalarning oʻrtacha sof boyligi nolga teng boʻlsa, 25-50% oilalarning oʻrtacha sof boyligi 40 000 dollarni tashkil etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.federalreserve.gov/econres/scfindex.htm|sarlavha=Federal Reserve – Survey of Consumer Finances 2016}}&lt;/ref&gt;.

Ijtimoiy tengsiz aholi daromadining umumiy miqdoriga qaralganda yuqori va quyi daromadli aholi oʻrtasida ancha farq yuzaga kelganini koʻrish mumkin, 2012-yilda daromadi eng yuqori 1% uy xoʻjaliklari mamlakatdagi sof boylikning taxminan 42% iga egalik qilgan boʻlsa, 1979-yilda bu qism 24% ga egalik qilgan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://gabriel-zucman.eu/uswealth/|sarlavha=Economist Gabriel Zucman &quot;Wealth Inequality in the United States Since 1913&quot;|sana=October 12, 2014}}&lt;/ref&gt;. Federal zaxiraning 2017-yil sentyabr oyidagi hisobotiga koʻra, ijtimoiy tengsizlik eng yuqori daromadga ega boʻlgan 1% aholi 2016-yilga kelib mamlakat boyligining 38,6% ini nazorat qilganida koʻringan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Egan |first=Matt |date=September 27, 2017 |title=Record inequality: The top 1% controls 38.6% of America's wealth |work=[[CNNMoney]] |url=https://money.cnn.com/2017/09/27/news/economy/inequality-record-top-1-percent-wealth/index.html |access-date=October 12, 2017 |archive-date=2017-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170927232001/http://money.cnn.com/2017/09/27/news/economy/inequality-record-top-1-percent-wealth/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. [[Boston Consulting Group]] 2017-yil iyun oyida eʼlon qilgan hisobotiga koʻra, amerikaliklarning eng yuqori qatlamdagi 1% qismi 2021-yilga kelib mamlakat boyligining 70% ini nazorat qilib kelmoqda&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Steverman |first=Ben |date=June 16, 2017 |title=The U.S. Is Where the Rich Are the Richest |work=Bloomberg |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-06-16/the-u-s-is-where-the-rich-are-the-richest |access-date=October 22, 2017}}&lt;/ref&gt;.

Eng boy aholining 10% qismi barcha moliyaviy aktivlarning 80% qismiga egalik qiladi&lt;ref name=&quot;hurst34&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Hurst|first=Charles E.|title=Social Inequality: Forms, Causes, and Consequences|year=2007|publisher=Pearson Education, Inc.|isbn=978-0205698295|page=34|url=https://books.google.com/books?id=M0FVPwAACAAJ}}&lt;/ref&gt;. AQShda boylik tengsizligi Shvetsiyadan tashqari koʻplab rivojlangan mamlakatlarga qaraganda yuqori&lt;ref name=&quot;Weissmann&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=June 23, 2021 |title=Global Wealth Databook 2021 |pages=115–118 |work=Credit Suisse |url=https://www.credit-suisse.com/media/assets/corporate/docs/about-us/research/publications/global-wealth-databook-2021.pdf |access-date=March 4, 2022}}&lt;/ref&gt;. [[Meros|Meros boʻlgan boylik]] boyib ketgan koʻplab amerikaliklarning „boshlash uchun poydevor“ga ega boʻlganini tushuntirishga yordam berishi mumkin&lt;ref name=&quot;Salon-20140324&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Bruenig|ism=Matt|sarlavha=You call this a meritocracy? How rich inheritance is poisoning the American economy|url=http://www.salon.com/2014/03/24/death_of_meritocracy_how_inheritance_is_poisoning_the_american_economy/|sana=March 24, 2014|ish=[[Salon (website)|Salon]]|kirish sanasi=August 24, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ECO-20140318&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Staff |date=March 18, 2014 |title=Inequality – Inherited wealth |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/blogs/buttonwood/2014/03/inequality |access-date=August 24, 2014}}&lt;/ref&gt;. 2012-yil sentyabr oyida mamlakatdagi Siyosatshunoslik instituti maʼlumotlariga koʻra, Forbes jurnalining eng boy 400 nafar amerikaliklarining 60% idan ortigʻi „katta imtiyozga ega boʻlgan“&lt;ref name=&quot;OW-20120924&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Pizzigati|ism=Sam|sarlavha=The 'Self-Made' Hallucination of America's Rich|url=http://inequality.org/selfmade-myth-hallucinating-rich/|sana=September 24, 2012|ish=[[Institute for Policy Studies]]|kirish sanasi=August 24, 2014}}&lt;/ref&gt;. Yuz bergan buyuk iqtisodiy inqiroz tufayli AQShda uy xoʻjaliklarining oʻrtacha boyligi 35% ga, yaʼni 2005—2011-yillar oraligʻida 106,591 dollardan 68,839 dollargacha kamaygan, lekin yuqorida aytib oʻtilganidek, oʻsha paytdan boshlab iqtisodiyot qayta tiklana boshlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Median Household Net Worth by Quintile|url=https://www.census.gov/newsroom/releases/pdf/cb14-156_net_worth_graphic.pdf|ish=United States Census|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140912175408/http://www.census.gov/newsroom/releases/pdf/cb14-156_net_worth_graphic.pdf|arxivsana=September 12, 2014}}&lt;/ref&gt;.

Butun dunyo millionerlarining qariyb 30% qismi Qoʻshma Shtatlar hududida istiqomat qilib keladi (2009-yil holatiga koʻra)&lt;ref name=&quot;WorldWealthReport2010&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.capgemini.com/insights-and-resources/by-publication/world-wealth-report-2010/|sarlavha=World Wealth Report 2010 – Resource|sana=June 18, 2010|qaralgan sana=August 10, 2017|arxivsana=2012-04-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120406122836/http://www.capgemini.com/insights-and-resources/by-publication/world-wealth-report-2010/}}&lt;/ref&gt;. Economist Intelligence Unit 2008-yil hisobiga koʻra, AQShda 16 600 000 nafar millioner borligini taxmin qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.barclayswealth.com/files/volume5.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090326020703/http://www.barclayswealth.com/files/volume5.pdf|arxivsana=March 26, 2009|sarlavha=Barclays Wealth Insights|qaralgan sana=February 2, 2017}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, dunyodagi milliarderlarning 34% qismi amerikaliklardir (2011-yilda)&lt;ref name=&quot;forbes.com&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=March 14, 2011 |title=Forbes |url=https://www.forbes.com/wealth/billionaires}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ody |first=Elizabeth |date=March 10, 2011 |title=Carlos Slim Tops Forbes List of Billionaires for Second Year |publisher=Bloomberg |url=https://www.bloomberg.com/news/2011-03-09/carlos-slim-tops-forbes-list-of-billionaires-for-second-year.html |access-date=April 21, 2012}}&lt;/ref&gt;.

=== Uy egaligi ===
[[Fayl:Aerial_-_Interstate_805_in_San_Diego,_CA_01.jpg|thumb| [[San Diego]] chekka hududlarining havodan koʻrinishi]]
2018-yilning 1-choragida AQShda uy-joyga egalik qilish darajasi 64,2% ni tashkil etga boʻlib, bu 2004-yilning 4-choragida belgilangan 69,2% dan ancha past koʻrsatkichdir&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;. 2007—2009-yillarda yuz bergan iqtisodiy inqiroz davrida millionlab uylar garovga qoʻyilib, 2016-yilning 2-choragida egalik darajasi 62,9% ga pasaygan&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;. 1965-yildan 2017-yilga qadar boʻlgan davrda uyga egalik darajasi oʻrtacha 65,3% ni tashkil etgan&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/RHORUSQ156N|sarlavha=FRED &quot;Homeownership rate for the United States&quot;|sana=January 1965}}&lt;/ref&gt;.

Qoʻshma Shtatlardagi oʻrtacha uy kishi boshiga 700 kvadrat futdan (65 kvadrat metr) koʻproqni tashkil qiladi, bu boshqa yuqori daromadli mamlakatlarda kishi boshiga toʻgʻri keladigan oʻrtacha koʻrsatkichdan 50%—100% ga koʻproqdir&lt;ref name=&quot;Rector-Johnson&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.heritage.org/Research/Welfare/bg1713.cfm|sarlavha=Understanding Poverty in America|sana=January 5, 2004|muallif=Robert E. Rector|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100313053958/http://www.heritage.org/research/welfare/bg1713.cfm|arxivsana=March 13, 2010}}&lt;/ref&gt;. Xuddi shunday, uylarning gadjetlar va qulayliklarga egalik darajasi ham boshqa mamlakatlarga nisbatan yuqori&lt;ref name=&quot;Rector&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.heritage.org/Research/Welfare/bg2064.cfm|sarlavha=How Poor Are America's Poor? Examining the &quot;Plague&quot; of Poverty in America|sana=August 27, 2007|muallif=Robert Rector|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100312170900/http://www.heritage.org/Research/Welfare/bg2064.cfm|arxivsana=March 12, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;W. Michael Cox and Richard Alm (1999), The myths of rich and poor: why weʼre better off than we think.&lt;/ref&gt;.

2016-yilda Pew Research Center tomonidan maʼlum qilinishicha, soʻnggi 130 yil ichida ilk bor 18 yoshdan 34 yoshgacha boʻlgan amerikaliklar orasida alohida yashaganlardan koʻra ota-onalari bilan yashash holatlari koʻproq kuzatilgan&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/money/us-money-blog/2016/may/27/housing-market-real-estate-millennials-living-at-home-with-parents Millennials arenʼt buying homes right now. ]&lt;/ref&gt;.

''ATTOM Data Solutions'' kompaniyasi tomonidan olib borilgan bir tadqiqotda soʻrovda qatnashgan okruglarning 70% ida uylar oʻrtacha daromadga ega AQSh ishchilari uchun arzonlashib borayotganligi aniqlangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Min |first=Sarah |date=March 28, 2019 |title=Average Americans can't afford a home in 70 percent of the country |work=[[CBS News]] |url=https://www.cbsnews.com/news/housing-market-2019-americans-cant-afford-a-home-in-70-percent-of-the-country |access-date=April 1, 2019}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil holatiga koʻra, arzon uy-joy topa olmagani uchun oʻz avtomobillarida yashovchi AQSh fuqarolari soni koʻpayib ketgan, bu holat ayniqsa, [[Los-Anjeles]], [[Portland (Oregon)|Portland]] va [[San Francisco|San-Fransisko]] kabi uy-joy narxi keskin oshgan shaharlarda yuqoriroq darajada kuzatilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Berr |first=Johnathan |date=July 31, 2018 |title=More Americans are forced to &quot;reside&quot; in their vehicles |work=[[CBS MoneyWatch]] |url=https://www.cbsnews.com/news/more-americans-are-living-in-their-vehicles-amid-high-housing-prices/ |access-date=August 2, 2018}}&lt;/ref&gt;.

=== Daromad va ish haqi ===
[[Fayl:Wages_in_the_United_States.webp|thumb|300x300px| Qoʻshma Shtatlardagi ish haqi &lt;div class=&quot;legend&quot;&gt;&lt;span class=&quot;legend-line mw-no-invert&quot; style=&quot;display: inline-block; vertical-align: middle; width: 1.67em; height: 0; border-style: none; border-top: 2px dotted black;border-top:#5E5E5E solid 3px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[Nominalizm|Nominal]] ish haqi&lt;/div&gt;{{legend|#0094EC|Inflyatsiyaga moslashtirilgan ish haqi|outline=#0076BA}}]]

[[1970-yil]]da [[ish haqi]] AQSh yalpi ichki mahsulotining 51% dan ortigʻini tashkil etgan&lt;ref name=&quot;DThompson&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Derek |first=Thompson |date=March 4, 2013 |title=Corporate Profits Are Eating the Economy |work=The Atlantic |url=https://www.theatlantic.com/business/archive/2013/03/corporate-profits-are-eating-the-economy/273687/ |access-date=March 18, 2013}}&lt;/ref&gt;. Ammo [[2013-yil]]ga kelib, ish haqi YaIMning 44% iga qadar tushib, daromad ikki barobardan koʻproqqa oshgan va jami 11% ga yetgan. Aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan inflyatsiya darajasi shaxsiy daromadga nisbatan 1945-yildan 2008-yilgacha barqaror ravishda oʻsib borgan, biroq oʻsha davrdan buyon umumiy miqdor deyarli oʻzgarmagan&lt;ref&gt;[http://research.stlouisfed.org/fred2/graph/?g=f3v „Real Disposable Personal Income: Per capita“] ''Federal Reserve Bank of St. Louis'', 2013&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://thinkprogress.org/economy/2013/01/25/1495171/the-rich-are-enjoying-the-recovery-while-wages-fall-for-everyone-else/ „The Rich Are Enjoying The Recovery While Wages Fall For Everyone Else“] ''ThinkProgress'', January 25, 2013.&lt;/ref&gt;.

[[2005-yil]]da 18 yoshdan oshganlarning oʻrtacha shaxsiy daromadi ishsiz, turmushga chiqqan [[Osiyodan kelgan amerikalar|osiyolik amerikalik]] ayol uchun 3317 dollar&lt;ref name=&quot;US Census Bureau, females, 18 or older, unemployed, personal income, 2005&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://pubdb3.census.gov/macro/032006/perinc/new02_067.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120205211730/http://pubdb3.census.gov/macro/032006/perinc/new02_067.htm|arxivsana=February 5, 2012|sarlavha=US Census Bureau, females, 18 or older, unemployed, personal income, 2005|qaralgan sana=December 8, 2006}}&lt;/ref&gt;, toʻliq vaqtli, yil davomida ishlaydigan osiyolik amerikalik erkak uchun 55 935 dollar boʻlgan&lt;ref name=&quot;US Census Bureau, male, 18 or older, employed full-time year round, 2005&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://pubdb3.census.gov/macro/032006/perinc/new02_037.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120205211741/http://pubdb3.census.gov/macro/032006/perinc/new02_037.htm|arxivsana=February 5, 2012|sarlavha=US Census Bureau, male, 18 or older, employed full-time year round, 2005|qaralgan sana=December 8, 2006}}&lt;/ref&gt;. AQShda aholini roʻyxatga olish tashkilotlari bergan maʼlumotlariga koʻra, erkaklar ayollarga, shuningdek, osiyoliklar va oq tanli amerikaliklar [[Afroamerikaliklar|afro-amerikaliklar]] hamda ispaniyaliklarga qaraganda nisbatan koʻproq ish haqi olishgan. 2005-yilda 18 yoshdan oshgan barcha shaxslar uchun umumiy oʻrtacha shaxsiy daromad 24 062 AQSh dollarini&lt;ref name=&quot;US Census Bureau, 18+ age, 2005&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://pubdb3.census.gov/macro/032006/perinc/new02_001.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120205211745/http://pubdb3.census.gov/macro/032006/perinc/new02_001.htm|arxivsana=February 5, 2012|sarlavha=US Census Bureau, 18+ age, 2005|qaralgan sana=December 8, 2006}}&lt;/ref&gt; (25 yosh va undan yuqori boʻlganlar uchun 32 140 AQSh dollarini) tashkil etdi&lt;ref name=&quot;US Census Bureau, Personal income for all sexes, races in 2005&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://pubdb3.census.gov/macro/032006/perinc/new03_001.htm|sarlavha=US Census Bureau, Personal income for all sexes, races in 2005|qaralgan sana=November 19, 2006|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070319232115/http://pubdb3.census.gov/macro/032006/perinc/new03_001.htm|arxivsana=March 19, 2007}}&lt;/ref&gt;.

Maʼlumot sifatida, 2009- va 2017-yillarda eng kam ish haqi stavkasi soatiga 7,25 dollarni yoki odatdagi ish yilidagi 2080 soat uchun 15 080 dollarni tashkil etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://poverty.ucdavis.edu/faq/what-are-annual-earnings-full-time-minimum-wage-worker |sarlavha=What are the annual earnings for a full-time minimum wage worker? |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Eng kam ish haqi bir kishi uchun kambagʻallik darajasidan bir oz yuqoriroq darajada yashashga va toʻrt kishilik oila uchun qashshoqlik darajasining taxminan 50% ini tashkil qilgan holda yashashga yetadi.

[[Pyu tadqiqot markazi|Pew Research Center]] tomonidan 2014-yil oktyabr oyida eʼlon qilingan hisobotga koʻra, ish oʻrni oʻsishidan qatʼi nazar, soʻnggi besh oʻn yillikda koʻpchilik amerikalik ishchilar uchun [[real ish haqi]] bir xil boʻlgan yoki pasaygan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pewresearch.org/fact-tank/2014/10/09/for-most-workers-real-wages-have-barely-budged-for-decades/|sarlavha=For most workers, real wages have barely budged for decades|muallif=Desilver|ism=Drew|sana=October 9, 2014|nashriyot=Pew Research Center|qaralgan sana=July 20, 2018|iqtibos=But a look at five decades' worth of government wage data suggests that the better question might be, why should now be any different? For most U.S. workers, real wages{{snd}}that is, after inflation is taken into account{{snd}}have been flat or even falling for decades, regardless of whether the economy has been adding or subtracting jobs.|arxivsana=2018-08-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180806142636/http://www.pewresearch.org/fact-tank/2014/10/09/for-most-workers-real-wages-have-barely-budged-for-decades/}}&lt;/ref&gt;. Bloombergning 2018-yil iyul oyida bergan xabariga koʻra, Amerikada aholi jon boshiga real YaIM Jahon moliyaviy inqirozidan keyin sezilarli darajada oʻsgan, biroq real kompensatsiya, jumladan, imtiyozlar umuman oshgani yoʻq&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Smith |first=Noah |date=July 25, 2018 |title=How About a Free Market for Wages? |work=Bloomberg Opinion |url=https://www.bloomberg.com/view/articles/2018-07-25/states-should-ban-contracts-barring-workers-from-joining-rivals |access-date=August 31, 2018}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil avgust oyida CareerBuilder tomonidan oʻtkazilgan soʻrov shuni koʻrsatdiki, AQShda oʻn nafar ishchidan sakkiztasi maoshdan maoshgacha yashaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://press.careerbuilder.com/2017-08-24-Living-Paycheck-to-Paycheck-is-a-Way-of-Life-for-Majority-of-U-S-Workers-According-to-New-CareerBuilder-Survey |sarlavha=Living Paycheck to Paycheck is a Way of Life for Majority of U.S. Workers, According to New CareerBuilder Survey |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul |arxivsana=2023-07-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230711142002/https://press.careerbuilder.com/2017-08-24-Living-Paycheck-to-Paycheck-is-a-Way-of-Life-for-Majority-of-U-S-Workers-According-to-New-CareerBuilder-Survey }}&lt;/ref&gt;. CareerBuilder matbuot kotibi Mike Erwin „ish haqining turgʻunligi va taʼlimdan tortib koʻplab isteʼmol tovarlarigacha boʻlgan har bir narsaning oʻsishi“da mamlakatni aybladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Picchi |first=Aimee |date=August 24, 2017 |title=Vast number of Americans live paycheck to paycheck |work=[[CBS News]] |url=https://www.cbsnews.com/news/americans-living-paycheck-to-paycheck/ |access-date=August 25, 2017}}&lt;/ref&gt;. Isteʼmolchilarni moliyaviy himoya qilish federal byurosining AQSh fuqarolarining moliyaviy farovonligi boʻyicha oʻtkazgan soʻroviga koʻra, mamlakat aholisining qariyb yarmi toʻlovlarni toʻlashda muammolarga duch kelgan va uchdan biridan koʻprogʻi yashash joyiga ega boʻlmaslik, oziq-ovqat yetishmasligi yoki tibbiy yordamga toʻlash uchun yetarli pul yoʻqligidan aziyat chekkan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Albrecht |first=Leslie |date=September 27, 2017 |title=One-third of American households can't afford food, shelter or medical care |work=[[Marketwatch]] |url=http://www.marketwatch.com/story/one-third-of-american-households-cant-afford-food-shelter-or-medical-care-2017-09-27 |access-date=October 6, 2017}}&lt;/ref&gt;. Jurnalist va yozuvchi Alissa Quartning soʻzlariga koʻra, yashash narxi ish haqi va oyliklarning oʻsishiga qaraganda, jumladan, oʻqituvchilik kabi anʼanaviy xavfsiz kasblar uchun ham tez oʻsib bormoqda. Uning yozishicha, „oʻrta sinfning hayoti hozir 20 yil oldingiga qaraganda 30% qimmatroq“&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Getlen |first=Larry |date=July 23, 2018 |title=America's middle class is slowly being 'wiped out' |work=[[MarketWatch]] |url=https://www.marketwatch.com/story/americas-middle-class-is-slowly-being-wiped-out-2018-07-23 |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil fevral oyida Nyu York Federal zaxira banki AQShning yetti million fuqarosi avtomobil toʻlovlarini uch oy yoki undan koʻproq kechiktirib, rekord oʻrnatganini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.washingtonpost.com/business/2019/02/12/record-million-americans-are-months-behind-their-car-payments-red-flag-economy/ |sarlavha=A record 7 million Americans are 3 months behind on their car payments, a red flag for the economy |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Bu iqtisodchilar tomonidan „qizil bayroq“ deb hisoblanadi, chunki amerikaliklar ishsizlik darajasi past boʻlishiga qaramay, toʻlovlarni toʻlashda qiynalmoqda&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Long |first=Heather |date=February 13, 2019 |title=Record 7 million Americans are 3 months behind on car payments |work=boston.com |url=https://www.boston.com/cars/car-news/2019/02/13/record-7-million-americans-are-3-months-behind-on-car-payments |access-date=February 15, 2019}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil may oyida NPR tomonidan oʻtkazilgan soʻrov shuni koʻrsatdiki, amerikalik qishloq aholisining 40 foizi sogʻliqni saqlash, oziq-ovqat va uy-joy uchun pul toʻlashda qiynalmoqda, 49 foizi esa 1000 dollarlik kutilmagan favqulodda xarajatlar uchun naqd pul toʻlay olmagan va buning oʻrniga pulni toʻlash uchun qarz olishni afzal koʻrgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Neel |first=Joe |last2=Neighmond |first2=Patti |date=May 21, 2019 |title=Poll: Many Rural Americans Struggle With Financial Insecurity, Access To Health Care |work=NPR |url=https://www.npr.org/sections/health-shots/2019/05/21/725059882/poll-many-rural-americans-struggle-with-financial-insecurity-access-to-health-ca |access-date=May 21, 2019}}&lt;/ref&gt;. Baʼzi ekspertlarning taʼkidlashicha, Qoʻshma Shtatlar „ikki bosqichli tiklanish“ ni boshdan kechirgan, bu aholining 60 foiziga foyda keltirgan, „quyi darajadagi“ qolgan 40 foizi esa ish haqi turgʻun holda saqlanib qolgani bilan bir qatorda uy-joy, taʼlim va sogʻliqni saqlash xarajatlari hamda oʻsib borayotgan qarzlarining toʻlovlarini toʻlashda qiynalmoqda&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Long |first=Heather |date=July 4, 2019 |title='This doesn't look like the best economy ever': 40% of Americans say they still struggle to pay bills |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.msn.com/en-us/news/us/this-doesnt-look-like-the-best-economy-ever-40percent-of-americans-say-they-still-struggle-to-pay-bills/ar-AADRErK?li=BBnbcA1 |access-date=July 5, 2019}}&lt;/ref&gt;.

National Low Income Housing Coalitionning 2021-yildagi tadqiqoti shuni koʻrsatdiki, ishchilar standart ikki xonali uyni ijaraga olish imkoniyatiga ega boʻlishlari uchun (odam daromadining 30 foizi yoki undan kamini anglatadi) soatiga kamida 24,90 dollar yoki AQShning istalgan joyida bir yotoqxonali uy uchun 20,40 dollar ishlab topishlari kerak&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://nlihc.org/resource/nlihc-releases-out-reach-2021 |sarlavha=NLIHC Releases Out of Reach 2021 |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Birinchi turdagi ijara narxi amaldagi federal eng kam ish haqidan 3,4 baravar yuqoridir&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Romo |first=Vanessa |date=July 14, 2021 |title=Rents Are Out Of Reach For Most Americans Earning Minimum Wage, A Study Says |work=NPR |location= |url=https://www.npr.org/2021/07/14/1016230724/rents-are-out-of-reach-for-most-americans-earning-minimum-wage-a-study-says |access-date=July 15, 2021}}&lt;/ref&gt;.

=== Qashshoqlik ===
{{Asosiy|AQSHda qashshoqlik}}
[[Fayl:Number_in_Poverty_and_Poverty_Rate_1959_to_2011._United_States..PNG|thumb|AQShda qashshoqlar soni va qashshoqlik darajasi: 1959-yildan 2016-yilgacha.]]
AQShda 1980-yillardan boshlab nisbiy [[qashshoqlik]] darajasi boshqa badavlat davlatlarnikidan doimiy ravishda oshib bordi, ammo taqqoslash uchun umumiy maʼlumotlar toʻplamidan foydalangan holda kelib chiqqan tahlillar shuni koʻrsatadiki, mamlakatda bozor daromadlari boʻyicha mutlaq qashshoqlik darajasi boshqa badavlat davlatlarga qaraganda pastroq&lt;ref name=&quot;National Research Council&quot;/&gt;. Qoʻshma Shtatlardagi oʻta qashshoq, yaʼni hukumat tomonidan beriladigan nafaqalardan tashqari kuniga 2 dollardan kam daromad qiladigan uy xoʻjaliklari 1996-yildagi darajadan ikki baravar koʻpayib, 2011-yilda 1,5 million xonadonni, shu jumladan 2,8 million bolani qamrab oldi&lt;ref name=&quot;NatlPovertyCtr&quot;&gt;[http://npc.umich.edu/publications/policy_briefs/brief28/policybrief28.pdf „Extreme Poverty in the United States, 1996 to 2011“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191217142924/http://www.npc.umich.edu/publications/policy_briefs/brief28/policybrief28.pdf |date=2019-12-17 }} ''National Poverty Center'', February 2012.&lt;/ref&gt;. 2013-yilda bolalar qashshoqligi rekord hisobida yuqori darajaga yetdi, 16,7 million bola oziq-ovqat taʼminoti bilan taʼminlanmagan xonadonlarda yashaydi, bu 2007-yildagidan qariyb 35 foizga koʻp edi&lt;ref name=&quot;WalkerBBC&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Walker |first=Duncan |date=March 6, 2013 |title=The children going hungry in America |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-21636723 |access-date=March 13, 2013}}&lt;/ref&gt;. 2015-yil holatiga koʻra, Qoʻshma Shtatlardagi bolalarning 44 foizi kam taʼminlangan oilalarda yashaydi&lt;ref&gt;[https://www.pbs.org/newshour/rundown/nccp-finds-44-percent-u-s-children-live-low-income-families/ Report finds 44 percent of U. S. children live in low-income families].&lt;/ref&gt;.

2016-yilda AQSh aholisining 12,7 foizi qashshoqlikda yashadi, bu 2015-yildagi 13,5 foizdan kam koʻrsatkichdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.everycrsreport.com/reports/R44991.html |sarlavha=Poverty in the United States in 2016: In Brief |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Qashshoqlik darajasi 2007-yildagi 12,5% dan yuqorilab, 2010-yilda [[Buyuk turgʻunlik davri|Jahon moliyaviy inqirozidan]] oldingi davrdagidek 15,1% ga koʻtarildi. 1959—1962-yillarda mamlakatda qashshoqlik darajasi 20% dan oshgan, lekin [[Lyndon Johnson]] prezidentligi davrida boshlangan qashshoqlikka qarshi kurashdan keyin 1973-yilda 11,1% ga tushib ketgan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.census.gov/library/publications/2017/demo/p60-259.html|sarlavha=U.S. Census Bureau{{snd}}Income and Poverty in the United States 2016}}&lt;/ref&gt;. 2016-yil iyun oyida XVJ Qoʻshma Shtatlarni yuqori qashshoqlik darajasiga zudlik bilan qarshi turishi kerakligi haqida ogohlantirdi&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/business-36599316 IMF warns the US over high poverty].&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Total US family wealth timeline by wealth group.png|thumb|250x250px| Qoʻshma Shtatlarda 1989-yildan 2013-yilgacha oshib borgan daromadlar tengsizligi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 18, 2016 |title=Trends in Family Wealth, 1989 to 2013 |work=[[Congressional Budget Office]] |url=https://www.cbo.gov/publication/51846}}&lt;/ref&gt;]]
2000-yildan 2009-yilgacha qashshoqlik darajasi yuqori boʻlgan mahallalarda aholi soni uchdan bir qismga koʻpaydi&lt;ref name=&quot;Concentrated Poverty&quot;&gt;Kneebone, Elizabeth; Nadeau, Carey; Berube, Alan (November 3, 2011).&lt;/ref&gt;. Bunday mahallalarda yashovchi odamlar odatda sifatli taʼlim olish imkoniyati yetishmasligidan aziyat chekishadi, jinoyatlarning yuqori darajasi, jismoniy va ruhiy kasalliklarning yuqori darajasi, kreditni toʻlash va boylik toʻplashning qiyinligi, tovarlar va xizmatlar uchun toʻlanadigan yuqori narxlar va ish imkoniyatlaridan foydalanish cheklanganligi bu hududlar aholisi uchun xosdir&lt;ref name=&quot;Concentrated Poverty&quot; /&gt;. 2013-yil holatiga koʻra, Amerika kambagʻallarining 44 foizi „oʻta qashshoqlikda“ deb hisoblangan, ularning daromadi hukumat belgilagan rasmiy qashshoqlik chegarasidan 50 foiz yoki undan ham pastroqni tashkil etadi&lt;ref&gt;Shah, Neil (October 11, 2013).&lt;/ref&gt;.

AQSh uy-joy va shaharsozlik departamentining uysizlikni baholash boʻyicha yillik hisobotining 2017-yil holatiga koʻra, oʻrtacha bir kechada Qoʻshma Shtatlarda 554 000 nafar yoki aholining 0,17% qismi atrofida uysizlar bor edi&lt;ref name=&quot;bbc2017&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-42248999|sarlavha=US homeless people numbers rise for first time in seven years|nashriyot=BBC|sana=December 6, 2017}}&lt;/ref&gt;. Ularning deyarli uchdan ikki qismi favqulodda boshpana yoki vaqtinchalik uy-joy dasturi doirasidagi uylarda qolgan, qolgan uchdan bir qismi koʻchada, tashlandiq binoda yoki inson yashashi uchun moʻljallanmagan boshqa joyda yashagan&lt;ref name=&quot;HUDhomeless2009&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.huduser.org/publications/pdf/5thHomelessAssessmentReport.pdf|sarlavha=HUD 5th Annual Homelessness Assessment Report to Congress, June 2010|qaralgan sana=October 20, 2013}}&lt;/ref&gt;. 2008-yil 1-oktyabrdan 2009-yil 30-sentyabrgacha 1,56 million kishi yoki AQSh aholisining taxminan 0,5 foizi favqulodda boshpana yoki vaqtinchalik uy-joy dasturidan foydalangan. Uysizlarning qariyb 44 foizi ish bilan band aholidir&lt;ref&gt;[http://www.nationalhomeless.org/factsheets/employment.html Employment and Homelessness] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190526022516/http://www.nationalhomeless.org/factsheets/employment.html |date=2019-05-26 }}.&lt;/ref&gt;.

Qoʻshma Shtatlar rivojlangan dunyoda eng keng tarqalgan ijtimoiy xavfsizlik tarmoqlaridan biriga ega boʻlib, mamlakat nisbiy qashshoqlikni ham, mutlaq qashshoqlikni ham boy davlatlar uchun oʻrtacha koʻrsatkich boʻlgan darajadan sezilarli darajada kamaytirgan&lt;ref name=&quot;Sme&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|last=Smeeding|first1=T.M.|year=2005|title=Public Policy: Economic Inequality and Poverty: The United States in Comparative Perspective|journal=Social Science Quarterly|volume=86|pages=955–83|doi=10.1111/j.0038-4941.2005.00331.x}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Kenworthy|first1=L.|year=1999|title=Do Social-Welfare Policies Reduce Poverty? A Cross-National Assessment|journal=Social Forces|volume=77|issue=3|pages=1119–39|doi=10.1093/sf/77.3.1119|url=https://www.econstor.eu/bitstream/10419/160860/1/lis-wps-188.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Bradley, D.|last2=E. Huber|last3=S. Moller|last4=F. Nielsen|last5=J.D. Stephens|year=2003|title=Determinants of Relative Poverty in Advanced Capitalist Democracies|journal=American Sociological Review|volume=68|issue=1|pages=22–51|doi=10.2307/3088901|jstor=3088901}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kevin Drum (September 26, 2013).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gould, Elise and Wething, Hilary (July 24, 2012).&lt;/ref&gt;. Baʼzi ekspertlarning taʼkidlashicha, rivojlanayotgan dunyo bilan raqobatlashadigan sharoitlarda aholining sezilarli qismi qashshoqlikda yashaydi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Temin|first=Peter|authorlink=Peter Temin|date=2017|title=The Vanishing Middle Class: Prejudice and Power in a Dual Economy|url=https://mitpress.mit.edu/books/vanishing-middle-class|publisher=[[MIT Press]]|isbn=978-0262036160}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Alston |first=Philp |date=December 15, 2017 |title=Extreme poverty in America: read the UN special monitor's report |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2017/dec/15/extreme-poverty-america-un-special-monitor-report |access-date=December 16, 2017}}&lt;/ref&gt;. BMTning oʻta qashshoqlik va inson huquqlari boʻyicha maxsus maʼruzasining 2018-yil may oyidagi hisobotida aytilishicha, Qoʻshma Shtatlarda besh milliondan ortiq odam „Uchinchi dunyo“ sharoitida yashaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=June 4, 2018 |title=&quot;Contempt for the poor in US drives cruel policies,&quot; says UN expert |work=OHCHR |url=http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=23172&amp;LangID=E |access-date=June 6, 2018}}&lt;/ref&gt;. Soʻnggi oʻttiz yil ichida Amerikadagi kambagʻallar boshqa rivojlangan mamlakatlardagi kambagʻallarga qaraganda ancha yuqori darajada qamoqqa olingan va qamoqqa olinish „mehnat yoshidagi kambagʻal erkaklar uchun odatiy hol“ hisoblanadi&lt;ref&gt;Bruce Western.&lt;/ref&gt;. Baʼzi olimlarning taʼkidlashicha, 1970-yillarning oxirida boshlangan neoliberal ijtimoiy va iqtisodiy siyosatga oʻtish davlatdagi jazolanuvchilar sonini kengaytirdi, ijtimoiy farovonlik koʻrsatkichini kamaytirdi, iqtisodni tartibga solishni chekladi va qashshoq aholi orasidagi jinoyatchilikni avj oldirdi, natijada „Amerikada kambagʻal boʻlish qanday maʼnoni anglatishini oʻzgartirdi“&lt;ref&gt;Marie Gottschalk.&lt;/ref&gt;.

== Sogʻliqni saqlash ==
[[Fayl:Health_Insurance_Coverage_in_the_U.S._2016_-_v1.png|right|thumb|300x300px| 2016-yilda manba boʻyicha AQSh sogʻliqni saqlash sugʻurtasi qamrovi. CBO hisob-kitoblariga koʻra, ACA/Obamacare va Medicaid qamrab olingan 23 million kishi uchun javobgar boʻlgan&lt;ref name=&quot;CBO_Subsidy2016&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cbo.gov/publication/51385|sarlavha=Federal Subsidies for Health Insurance Coverage for People Under Age 65|nashriyot=CBO|sana=March 24, 2016}}&lt;/ref&gt;.]]
[[Fayl:OECD_life_expectacy_and_health_spending_per_capita_2013_v1.png|right|thumb|300x300px| 2013-yil holatiga koʻra, OECD mamlakatlari uchun tugʻilishda kutilayotgan umr koʻrish va aholi jon boshiga sogʻliqni saqlash xarajatlarini koʻrsatadigan jadval. Qoʻshma Shtatlar ancha yuqori xarajatlarga ega, ammo oʻrtacha umr koʻrish past&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.oecd.org/health/health-systems/health-at-a-glance-19991312.htm|sarlavha=OECD Health at a Glance 2015{{snd}}Table 3.3}}&lt;/ref&gt;.]]
[[Fayl:Healthcare_costs_to_GDP_OECD_2015_v1.png|right|thumb|300x300px| Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti mamlakatlari boʻyicha sogʻliqni saqlash xarajatlarini yalpi ichki mahsulotga nisbatini taqqoslaydigan chiziqli diagramma]]
[[Fayl:U.S._healthcare_coverage_2008-2026.png|right|thumb|300x300px| 2016-yilgacha boʻlgan tarixiy maʼlumotlarni va 2026-yilgacha boʻlgan ikki CBO prognozini (2016/Obama siyosati va 2018/Trump siyosati) ichiga olgan AQShda sugʻurtalanmaganlar soni (million) va stavkasi (%). Prezident Trump davrida koʻproq aholi sugʻurtalanmaganligining ikkita asosiy sababi quyidagilardan iborat: 1) Tibbiy sugʻurtaga ega boʻlish uchun individual mandatni bekor qilish; 2) Xarajatlarni taqsimlashni qisqartirish boʻyicha toʻlovlarni toʻxtatish&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cbo.gov/publication/53826|sarlavha=Federal Subsidies for Health Insurance Coverage for People Under Age 65: 2018 to 2028|sana=May 23, 2018|qaralgan sana=June 17, 2018}}&lt;/ref&gt;]]

{{Asosiy|AQShda sogʻliqni saqlash}}

=== Sugʻurta ===
Amerika [[Sugʻurta|sugʻurta tizimi]] davlat va xususiy sugʻurtaning aralashmasidan iborat&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=The American system is a mix of public and private insurance. |sarlavha=International Health Care System Profiles United States |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Hukumat Medicare orqali qariyb 53 million qariyani, Medicaid orqali 62 million kam taʼminlangan kishini va Veterans maʼmuriyati orqali 15 million harbiy faxriyni sugʻurta bilan taʼminlaydi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|title=How Much Has the Number of Uninsured Risen Since 2016-And At What Cost to Health and Life?|last=Gaffney|first=Adam|date=2020-10-29|doi=10.1377/forefront.20201027.770793|language=en-us|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;. Kompaniyalarda ishlaydigan qariyb 178 million kishi ish beruvchi orqali subsidiyalangan tibbiy sugʻurta oladi, 52 million kishi esa sugʻurtani „Affordable Care Act“ning bir qismi sifatida ishlab chiqilgan subsidiyalangan bozor birjalari orqali yoki toʻgʻridan-toʻgʻri sugʻurtachilardan sotib oladi&lt;ref name=&quot;Census_HistTable&quot; /&gt;. Xususiy tarmoqlar sugʻurta qilingan shaxslarga sogʻliqni saqlash xizmatlarini taqdim etadi (Veterans maʼmuriyati bundan mustasno) va bunda shifokorlar hukumat nazorati ostida ishlaydi&lt;ref name=&quot;Census2016&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.census.gov/library/publications/2017/demo/p60-260.html|sarlavha=Health Insurance Coverage in the United States: 2016|ism=US Census|muallif=Bureau|ish=census.gov}}&lt;/ref&gt;.

Koʻplab soʻrovlar, shuningdek, „ACA“ yoki „Obamacare“ deb ham ataladigan bemorlarni himoya qilish va arzon parvarishlash toʻgʻrisidagi qonun tufayli oʻrnatilgan Medicaid huquqi hamda sogʻliq sugʻurtasi miqyosi kengaytirilganligi sababli mamlakatda sugʻurtalanmaganlar soni 2013- va 2016-yillar oraligʻida kamaydi&lt;ref name=&quot;Census_HistTable&quot; /&gt;. Amerika Qoʻshma Shtatlari Aholini roʻyxatga olish byurosi maʼlumotlariga koʻra, 2012-yilda AQShda 45,6 million kishi (65 yoshgacha boʻlgan aholining 14,8 foizi) tibbiy sugʻurtaga ega boʻlmagan. Bu koʻrsatkich 2016-yilga kelib 18,3 millionga (40 foizga) kamayib, 27,3 millionni tashkil etdi (65 yoshgacha boʻlgan aholining 8,6 foizi)&lt;ref name=&quot;Census_HistTable&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.census.gov/data/tables/time-series/demo/health-insurance/historical-series/hic.html|sarlavha=Health Insurance Historical Tables –HIC Series|ism=US Census|muallif=Bureau|nashriyot=Census}}&lt;/ref&gt;.

Biroq, Prezident [[Donald Trump|Trump]] davrida sogʻliqni saqlash sohasidagi bu yutuqlarning oʻsishi orqaga qaytishni boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://trumpwhitehouse.archives.gov/briefings-statements/remarks-president-trump-america-first-healthcare-plan/ |sarlavha=Remarks by President Trump on the America First Healthcare Plan |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Hamdoʻstlik jamgʻarmasi 2018-yil may oyida sugʻurtalanmaganlar soni 2016-yil boshidan 2018-yil boshigacha toʻrt millionga oshganini taxmin qildi. Mamlakatda sugʻurtalanmaganlar darajasi 2016-yildagi 12,7 foizdan 15,5 foizgacha oʻsdi. Bu holat yuqori daromadli katta yoshdagi aholiga qaraganda yuqori sugʻurta stavkasiga ega boʻlgan kam daromadli katta yoshdagi aholi orasida koʻproq kuzatildi. Mintaqaviy nuqtai nazardan, janub va gʻarbda sugʻurtaga ega boʻlmaganlar soni shimol va sharqqa qaraganda yuqori edi. Bundan tashqari, Medicaid sugʻurta hajmini kengaytirmagan 18 ta shtatda sugʻurtalanmaganlik darajasi yuqori boʻlgan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|url=http://www.commonwealthfund.org/publications/blog/2018/apr/health-coverage-erosion|title=Commonwealth Fund – First Look at Health Insurance Coverage in 2018 Finds ACA Gains Beginning to Reverse|year=2018|doi=10.26099/aacp-5268|last=Collins|first1=Sara R.|last2=Gunja|first2=Munira Z.|last3=Doty|first3=Michelle M.|last4=Bhupal|first4=Herman K.|publisher=Commonwealth Fund}}&lt;/ref&gt;.

Mamlakat aholisining salomatligini saqlash uchun yoʻlga qoʻyilgan shifokorlik dasturiga koʻra, AQShda sugʻurta yetishmasligi yiliga taxminan 48,000 kishining oʻlimiga olib keladi&lt;ref name=&quot;uninsureddeaths&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Woolhandler|ism=S.|sana=September 12, 2012|sarlavha=Despite slight drop in uninsured, last year's figure points to 48,000 preventable deaths|nashriyot=Physicians for a National Health Program|url=http://www.pnhp.org/news/2012/september/despite-slight-drop-in-uninsured-last-year%E2%80%99s-figure-points-to-48000-preventable-|qaralgan sana=September 26, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120924021844/http://www.pnhp.org/news/2012/september/despite-slight-drop-in-uninsured-last-year%E2%80%99s-figure-points-to-48000-preventable-|arxivsana=September 24, 2012}}&lt;/ref&gt;. Dastur metodologiyasi Jon C. Goodman tomonidan oʻlim sababining koʻrib chiqilmagani yoki vaqt oʻtishi bilan sugʻurta holatining oʻzgarishi, shu jumladan, oʻlim vaqti kuzatilmaganligi uchun tanqid qilingan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Goodman|first1=John|title=Does Lack Of Insurance Cause Premature Death?|url=https://www.healthaffairs.org/do/10.1377/forefront.20090921.002196|publisher=Health Affairs|date=September 21, 2009|doi=10.1377/forefront.20090921.002196}}&lt;/ref&gt;. Ushbu holat yuzasidan [[Bill Clinton|Clintonning]] siyosat boʻyicha sobiq maslahatchisi Richard Kronik tomonidan 2009-yilda tadqiqot oʻtkazildi, uning natijalariga koʻra, sogʻliqning yomonlashishiga olib keluvchi maʼlum xavf omillari nazorat ostiga olingandan keyin sugʻurta qilinmaganligi uchun oʻlganlar soni koʻpayishi aniqlamagan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Kronick|first1=Richard|title=Health Insurance Coverage and Mortality Revisited|journal=Health Services Research|date=August 2009|volume=44|issue=4|pages=1211–31|doi=10.1111/j.1475-6773.2009.00973.x|pmid=19453392|pmc=2739025}}&lt;/ref&gt;.

=== Natijalar ===
AQSh sogʻliqni saqlashning umumiy koʻrsatkichlari boʻyicha ortda qolmoqda, ammo u tibbiy innovatsiyalar boʻyicha jahon yetakchisidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://edition.cnn.com/2023/01/31/health/us-health-care-spending-global-perspective/index.html |sarlavha=US spends most on health care but has worst health outcomes among high-income countries, new report finds |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. 2001-yilda shifokorlar oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrov natijalariga koʻra, Amerika 1975-yildan beri oʻnta eng muhim tibbiy innovatsiyalarning toʻqqiztasini ishlab chiqqan yoki ishlab chiqarishga sezilarli hissa qoʻshgan, Yevropa Ittifoqi va Shveysariya esa beshtasiga hissa qoʻshgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Cowen |first=Tyler |date=October 5, 2006 |title=Poor U.S. Scores in Health Care Don't Measure Nobels and Innovation |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2006/10/05/business/05scene.html?_r=1&amp; |access-date=October 9, 2012}}&lt;/ref&gt;. 1966-yildan beri amerikaliklar tibbiyot boʻyicha dunyoning qolgan qismidan koʻra koʻproq Nobel mukofotiga sazovor boʻlishdi. 1989-yildan 2002-yilgacha Amerikadagi xususiy biotexnologiya kompaniyalariga Yevropadagiga qaraganda toʻrt baravar koʻproq mablagʻ sarflangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Whitman, Glen|sarlavha=Bending the Productivity Curve: Why America Leads the World in Medical Innovation|url=http://www.cato.org/publications/policy-analysis/bending-productivity-curve-why-america-leads-world-medical-innovation|nashriyot=The Cato Institute|qaralgan sana=October 9, 2012}}&lt;/ref&gt;.

2013-yilda milliy sogʻliqni saqlash institutlari tomonidan oʻrganilgan 17 ta yuqori daromadli mamlakatlar orasida Qoʻshma Shtatlar semirish darajasi, avtomobillardan foydalanish orqali yuzaga kelgan baxtsiz hodisalar, qotilliklar, chaqaloqlar oʻlimi darajasi, yurak va oʻpka kasalliklari bilan kasallanish, jinsiy yuqadigan infeksiyalar, oʻsmirlar homiladorligi, giyohvand moddalar yoki spirtli ichimliklarni isteʼmol qilish natijasida oʻlim, jarohatlar va nogironlik darajasi boʻyicha yetakchi mamlakat boʻlib chiqqan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK154472/ |sarlavha=U.S. Health in International Perspective: Shorter Lives, Poorer Health |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Bunday turmush tarzi va ijtimoiy omillar sababli AQSh umr koʻrish davomiyligi boʻyicha mamlakatlar ichida roʻyxatning eng oxirida turadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://ourworldindata.org/us-life-expectancy-low |sarlavha=Why is life expectancy in the US lower than in other rich countries? |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Oʻrtacha umr koʻradigan amerikalik erkak bu roʻyxatda birinchi oʻrinni egallagan mamlakatdagi erkakka qaraganda deyarli toʻrt yil kam umr koʻrishi mumkin, ammo 75 yoshga toʻlgan amerikaliklar boshqa davlatlardagi bu yoshga yetganlarga qaraganda koʻproq yashashi kuzatilgan&lt;ref name=&quot;nihbph&quot;&gt;{{Kitob manbasi|url=http://books.nap.edu/openbook.php?record_id=13497|title=&quot;U.S. Health in International Perspective: Shorter Lives, Poorer Health&quot; (2013) National Institutes of Health Committee on Population, Board on Population Health and Public Health Practice|year=2013|publisher=Books.nap.edu|doi=10.17226/13497|isbn=978-0-309-26414-3|accessdate=October 20, 2013|last=National Research Council (US)}}&lt;/ref&gt;. Yuqorida tavsiflangan bir nechta kasalliklarni keltirib chiqaradigan bitta isteʼmol tanlovi sigaretalardir&lt;ref name=&quot;CDCTobaccoFree&quot; /&gt;. Amerikaliklar 2016-yilda 258 milliard sigareta chekishgan&lt;ref name=&quot;CDCTobaccoFree&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cdc.gov/tobacco/data_statistics/fact_sheets/economics/econ_facts/index.htm|sarlavha=Economic Trends in Tobacco|muallif=CDCTobaccoFree|sana=2018-05-04|ish=Centers for Disease Control and Prevention|til=en-us|qaralgan sana=2019-06-03}}&lt;/ref&gt;. Sigaretalar Qoʻshma Shtatlarga har yili toʻgʻridan-toʻgʻri sogʻliqni saqlash xarajatlari (170 milliard dollar) va unumdorlikni yoʻqotish (156 milliard dollar) natijasida 326 milliard dollarga tushadi&lt;ref name=&quot;CDCTobaccoFree&quot; /&gt;.

2007-yilda yevropalik shifokorlar tomonidan olib borilgan keng qamrovli tadqiqot shuni koʻrsatdiki, AQShda [[Saraton (kasallik)|saraton kasalligidan]] besh yil davomida omon qolish darajasi barcha oʻrganilgan Yevropaning 21 davlatiga qaraganda ancha yuqori&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martin |first=Nicole |date=August 21, 2007 |title=UK cancer survival rate lowest in Europe |work=The Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1560849/UK-cancer-survival-rate-lowest-in-Europe.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=August 19, 2013 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1560849/UK-cancer-survival-rate-lowest-in-Europe.html |archive-date=January 11, 2022}}&lt;/ref&gt;: erkaklar uchun 66,3% va ayollar uchun 62,9%, Yevropadagi oʻrtacha koʻrsatkich esa erkaklar uchun 47,3% va ayollar uchun 52,8%ni tashkil etgan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Verdecchia|first1=A|last2=Francisci, S|last3=Brenner, H|last4=Gatta, G|last5=Micheli, A|last6=Mangone, L|last7=Kunkler, I|last8=EUROCARE-4 Working, Group|title=Recent cancer survival in Europe: a 2000–02 period analysis of EUROCARE-4 data|journal=The Lancet Oncology|date=September 2007|volume=8|issue=9|pages=784–96|pmid=17714993|doi=10.1016/s1470-2045(07)70246-2}}&lt;/ref&gt;. Amerikaliklar boshqa rivojlangan mamlakatlardagi odamlarga qaraganda ancha yuqori surʼatlarda saraton tekshiruvidan oʻtadilar, shuningdek, [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|OECDning]] boshqa mamlakatlariga qaraganda [[MRT]] hamda [[kompyuter tomografiyasi]]dan eng yuqori tezlikda foydalanishadi&lt;ref name=&quot;Atlas&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=MD|first=Scott W. Atlas|title=In excellent health : setting the record straight on America's health care and charting a path for future reform|year=2011|publisher=Hoover Institution Press, Stanford University|location=Stanford, California|isbn=978-0817914448|pages=199–205|url=https://books.google.com/books?id=0qExi2-3m5IC}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshma Shtatlarda yuqori [[xolesterin]] yoki [[Arterial gipertenziya|gipertoniya]] tashxisi qoʻyilgan odamlar farmatsevtik muolajalardan boshqa rivojlangan mamlakatlarda tashxis qoʻyilgan kishilarga qaraganda yuqori tezlikda foydalanishadi va bu sharoitlar doimiy nazorat ostida boʻlishi ehtimoli koʻproqdir&lt;ref&gt;Atlas 2011, pp. 205-07&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Wolf-Maier|first1=K.|title=Hypertension Treatment and Control in Five European Countries, Canada, and the United States|journal=Hypertension|date=November 24, 2003|volume=43|issue=1|pages=10–17|doi=10.1161/01.HYP.0000103630.72812.10|pmid=14638619}}&lt;/ref&gt;. [[Qandli diabet]]ga chalinganlar Kanada, Angliya yoki Shotlandiyaga qaraganda AQShda davolanish maqsadlariga erishish ehtimoli koʻproq&lt;ref&gt;Atlas 2011, pp. 150-56&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|first1=June E.|last=O'Neill|first2=Dave M.|last2=O'Neill|title=Health Status, Health Care and Inequality: Canada vs. the U.S|journal=Forum for Health Economics &amp; Policy|volume=10|issue=1|doi=10.2202/1558-9544.1094|year=2008|url=http://www.nber.org/papers/w13429.pdf}}&lt;/ref&gt;.

Sogʻliqni saqlash oʻlchovlari va baholash instituti tomonidan eʼlon qilingan 2016-yilgi maʼlumotlarning 2018-yildagi tadqiqotiga koʻra, Qoʻshma Shtatlar sogʻliqni saqlash va taʼlim boʻyicha dunyoda 27-oʻrinni egallab, 1990-yildagi 6-oʻrnidan ancha pastga tushgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McDonald |first=Andy |date=September 28, 2018 |title=U.S. Drops To 27th In The World For Education And Health Care |work=The Huffington Post |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/whelp-the-us-now-ranks-27th-in-the-world-on-education-and-healthcare_us_5bae5d02e4b0425e3c23508f |access-date=October 6, 2018}}&lt;/ref&gt;.

=== Narxi ===
Qoʻshma Shtatlarda sogʻliqni saqlash xarajatlari boshqa koʻrsatkichlar qatorida YaIMdagi ulush sifatida boshqa mamlakatlarga qaraganda ancha yuqori&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.commonwealthfund.org/publications/issue-briefs/2023/jan/us-health-care-global-perspective-2022 |sarlavha=U.S. Health Care from a Global Perspective, 2022: Accelerating Spending, Worsening Outcomes |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|OECD]] maʼlumotlariga koʻra, 2015-yilda AQSh sogʻliqni saqlash xarajatlari YaIMning 16,9% ini tashkil etdi, bu AQShdan keyingi oʻrinda turuvchi OECDning YaIM hajmi eng yuqori mamlakatidan 5% ga koʻproq natijadir&lt;ref name=&quot;OECD1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SHA|sarlavha=OECD Statistical Database{{snd}}Health expenditure and financing}}&lt;/ref&gt;. YaIMning 5% farqi 1 trillion dollarni tashkil qiladi, bu kishi boshiga taxminan 3000 dollar yoki AQShdan keyingi oʻrinda turuvchi YaIM hajmi eng yuqori mamlakatga nisbatan uchdan bir qismga koʻp miqdorni tashkil etadi&lt;ref name=&quot;CDC1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cdc.gov/nchs/fastats/health-expenditures.htm|sarlavha=FastStats|sana=July 18, 2017|ish=cdc.gov}}&lt;/ref&gt;.

Qoʻshma Shtatlarda sogʻliqni saqlashning yuqori narxi texnologik taraqqiyot, maʼmuriy xarajatlar, dori narxi, yetkazib beruvchilarning tibbiy asbob-uskunalar uchun koʻproq haq olishi, boshqa mamlakatlardagi odamlarga qaraganda koʻproq tibbiy yordam olish, shifokorlarning yuqori maoshi, hukumat qoidalari, davolarning taʼsiri va uchinchi tomon toʻlov tizimlarining (sugʻurtalar) isteʼmolchilar davolanishi uchun toʻliq narxni qoplab berishi bilan bogʻliq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Conover|ism=Christopher J.|sarlavha=Health Care Regulation A 70869 Billion Hidden Tax|url=http://www.cato.org/sites/cato.org/files/pubs/pdf/pa527.pdf|nashriyot=Cato Institute|qaralgan sana=September 2, 2014|sana=October 4, 2004}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cutler&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Why Does Health Care Cost so Much in America? Ask Harvard's David Cutler|url=https://www.pbs.org/newshour/making-sense/why-does-health-care-cost-so-m/|ish=Public Broadcasting Service|sana=November 19, 2013}}&lt;/ref&gt;. Hukumat sugʻurtalarida dori-darmonlar, tibbiy asboblar va shifokorlarga toʻlovlar uchun eng past narxlarni keltirib oʻtadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Lawler|ism=Joseph|sarlavha=Health Care Economist John Goodman on Market-Based Health Care|url=http://www.realclearpolicy.com/blog/2012/09/19/health_care_economist_john_goodman_on_health_care_markets_290.html|nashriyot=Real Clear Policy|qaralgan sana=September 2, 2014|sana=September 19, 2012}}&lt;/ref&gt;. Amerikaliklar boshqa mamlakatlardagilarga qaraganda koʻproq tibbiy yordam olishadi, bu esa yuqori xarajatlarga sezilarli hissa qoʻshadi. Qoʻshma Shtatlarda yurak xurujidan soʻng, boshqa mamlakatlarga qaraganda, odam ochiq yurak operatsiyasini olish ehtimoli koʻproq&lt;ref name=&quot;Cutler&quot; /&gt;. Medicaid chegirmalari qonun orqali oʻrnatilganligi sababli, u koʻplab retsept boʻyicha dori-darmonlar uchun Medicaredan kamroq pul toʻlaydi, Medicare narxlari esa xususiy sugʻurtachilar va dori kompaniyalari tomonidan kelishib olinadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Medicaid Pays Less Than Medicare for Many Prescription Drugs, U.S. Report Finds |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2011/08/16/us/16drug.html}}&lt;/ref&gt;. Hukumat sugʻurtalari koʻpincha qoʻshimcha xarajatlardan kamroq pul toʻlaydi, natijada tibbiy xizmat koʻrsatuvchilar yuqori narxlar sabab xarajatlarni xususiy sugʻurtalangan kishilarga oʻtkazadilar&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Dobson|first1=A.|last2=DaVanzo|first2=J.|last3=Sen|first3=N.|title=The Cost-Shift Payment 'Hydraulic': Foundation, History, And Implications|journal=Health Affairs|date=January 1, 2006|volume=25|issue=1|pages=22–33|doi=10.1377/hlthaff.25.1.22|pmid=16403741}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Pope|ism=Christopher|sarlavha=Legislating Low Prices: Cutting Costs or Care?|url=http://www.heritage.org/research/reports/2013/08/legislating-low-prices-cutting-costs-or-care|nashriyot=The Heritage Foundation|qaralgan sana=September 2, 2014|sana=August 9, 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Iqtisodiyot tarmoqlarining tarkibi ==
{{Asosiy|Iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha AQSh iqtisodiyoti}}
[[Fayl:Wheat_harvest.jpg|thumb| [[Aydaho]]da [[bugʻdoy]] oʻrimi]]
Qoʻshma Shtatlar dunyodagi ikkinchi yirik tovar ishlab chiqaruvchi boʻlib, 2013-yilda sanoat ishlab chiqarishi 2,4 trillion AQSh dollarini tashkil etdi, yaʼni mamlakatning ishlab chiqarish hajmi Germaniya, Fransiya, Hindiston va Braziliyaning ishlab chiqarish hajmini birlashtirgandan koʻproq miqdorni tashkil etadi&lt;ref name=&quot;imt&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Manufacturing Output by Country|url=http://news.thomasnet.com/IMT/2013/03/14/china-widens-lead-as-worlds-largest-manufacturer/|nashriyot=imt|qaralgan sana=April 4, 2014|arxivsana=2013-07-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130727123309/http://news.thomasnet.com/IMT/2013/03/14/china-widens-lead-as-worlds-largest-manufacturer/}}&lt;/ref&gt;. Uning asosiy tarmoqlariga neft, poʻlat, avtomobilsozlik, qurilish mashinasozligi, aerokosmika, qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, telekommunikatsiya, kimyo, elektronika, oziq-ovqat, xalq isteʼmoli tovarlari, yogʻoch, togʻ-kon sanoati kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martin Crutsinger |date=April 20, 2007 |title=Factory jobs: 3 million lost since 2000 |work=USA Today |agency=Associated Press |url=https://www.usatoday.com/money/economy/2007-04-20-4155011268_x.htm |access-date=March 4, 2012}}&lt;/ref&gt;.

AQSh samolyot ishlab chiqarish boʻyicha dunyoda yetakchilik qiladi, bu esa mamlakat sanoat mahsulotining katta qismini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.cfr.org/backgrounder/how-us-aviation-infrastructure-works |sarlavha=How U.S. Aviation Infrastructure Works |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. [[Boeing]], [[Cessna]] (qarang: [[Textron]]), [[Lockheed Martin]] (qarang: [[Skunk Works]]) va [[General Dynamics]] kabi Amerika kompaniyalari dunyodagi fuqaro va harbiy samolyotlarning koʻp qismini Qoʻshma Shtatlardagi zavodlarda ishlab chiqaradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nasa.gov/worldbook/aviation_worldbook.html|sarlavha=World Book at NASA|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100731165241/http://www.nasa.gov/worldbook/aviation_worldbook.html|arxivsana=July 31, 2010|qaralgan sana=March 5, 2022}}&lt;/ref&gt;.

AQSh iqtisodiyotining ishlab chiqarish tarmogʻi soʻnggi bir necha yil ichida sezilarli ish oʻrinlarini yoʻqotdi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|url=http://prospect.org/article/cost-free-trade|title=The Cost of Free Trade|last=Michael Lind|date=December 1, 2011|journal=The American Prospect|access-date=March 3, 2012}}&lt;/ref&gt;. 2004-yil yanvar oyida bunday ish oʻrinlari soni 14,3 millionni tashkil etgan, bu 2000-yil iyulidan buyon 3 million ish oʻrni (17,5 foizga) va 1979-yildagi tarixiy choʻqqidan buyon taxminan 5,2 million ish oʻrni kamayganini koʻrsatadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cbo.gov/doc.cfm?index=5078&amp;type=0|sarlavha=What Accounts for the Decline in Manufacturing Employment?|sana=February 18, 2004|qaralgan sana=August 10, 2017}}&lt;/ref&gt;. Poʻlat ishlab chiqaruvchi ishchilar soni 1980-yildagi 500 ming kishidan 2000-yilda 224 ming kishiga qisqargan&lt;ref&gt;&quot;''[https://books.google.com/books?id=iOgfSDKecCcC&amp;pg=PA4557 Congressional Record V. 148, Pt. 4, April 11, 2002 to April 24, 2002]''&quot;.&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Survival rate of US start-ups, 1977–2012.svg|thumb|AQSh Aholini roʻyxatga olish byurosi tomonidan eʼlon qilingan statistik maʼlumotlarga koʻra, 2008-yilda biznesdagi „oʻlimlar“ soni biznesdagi „tugʻilganlar“ sonidan oʻzib keta boshlagan va bu tendensiya kamida 2012-yilgacha davom etgan &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=UNESCO Science Report: towards 2030|publisher=UNESCO Publishing|year=2015|isbn=978-9231001291|location=Paris|page=141|url=https://books.google.com/books?id=SDHwCgAAQBAJ}}&lt;/ref&gt;]]
AQSh jahonda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning qariyb 18% qismini ishlab chiqarayotgan edi, bu ulush boshqa davlatlar raqobatbardosh ishlab chiqarish tarmoqlarini rivojlantirishi natijasida kamaydi&lt;ref name=&quot;greyhill&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Manufacturing Output by Country|url=http://greyhill.com/blog/2011/10/5/manufacturing-output-by-country.html|nashriyot=Greyhill Advisors|qaralgan sana=October 5, 2011}}&lt;/ref&gt;. Ushbu doimiy hajmning oʻsishi davomida ish oʻrinlarining yoʻqolishi koʻplab omillar, jumladan, samaradorlikning oshishi, savdo va dunyoviy iqtisodiy tendensiyalarning natijasidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=What Accounts for the Decline in Manufacturing Employment?|url=http://www.cbo.gov/doc.cfm?index=5078&amp;type=0|nashriyot=Congressional Budget Office|qaralgan sana=October 5, 2011}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, telekommunikatsiya, farmatsevtika, samolyotsozlik, ogʻir mashinasozlik va boshqa sohalardagi oʻsish, kiyim-kechak, oʻyinchoqlar va boshqa yengil ishlab chiqarish kabi past darajadagi, past malakali sanoatdagi pasayish AQShdagi baʼzi ish joylarining yuqori malakali va yaxshi maoshli boʻlishiga olib keldi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|url=http://prospect.org/article/back-china|title=Back from China?|last=Harold Meyerson|date=November 29, 2011|journal=The American Prospect|access-date=March 4, 2012}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshma Shtatlarda ishlab chiqarishdagi ish oʻrinlarining qisqarishi Amerika kasaba uyushmalari bilan bogʻliqmi, xorijiy ish haqining kamayishi bilan bogʻliqmi yoki ikkalasi bilan bogʻliqmi degan koʻplab munozaralar boʻlib oʻtdi&lt;ref name=&quot;Pope_2012&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Carl Pope |author-link=Carl Pope (environmentalist) |date=January 18–20, 2012 |title=America's Dirty War Against Manufacturing: Part 1 |work=Bloomberg |url=https://www.bloomberg.com/news/2012-01-18/america-s-dirty-war-against-manufacturing-part-1-carl-pope.html |access-date=January 22, 2012}}&lt;/ref&gt;.

AQShda yetishtiriladigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari orasiga [[bugʻdoy]], [[makkajoʻxori]], boshqa don, [[meva]], [[sabzavot]]lar, [[paxta]], [[Goʻsht|mol goʻshti]], [[Goʻsht|choʻchqa goʻshti]], [[Goʻsht|parranda goʻshti]], [[sut mahsulotlari]], [[Oʻrmonchilik|oʻrmon mahsulotlari]] va [[Baliqchilik|baliq]] kiradi&lt;ref name=&quot;btb 22.01.2012&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cepr.net/index.php/blogs/beat-the-press/hasnt-anyone-at-the-nyt-heard-of-exchange-rates|sarlavha=Hasn't Anyone at the NYT Heard of Exchange Rates?|muallif=Dean Baker|muallifhavola=Dean Baker|sana=January 22, 2012|ish=Beat the Press|nashriyot=Center for Economic and Policy Research|qaralgan sana=January 22, 2012|arxivsana=2015-04-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150403000757/http://www.cepr.net/index.php/blogs/beat-the-press/hasnt-anyone-at-the-nyt-heard-of-exchange-rates}}&lt;/ref&gt;.

== Transport, energetika va telekommunikatsiya ==
{{Asosiy|AQShda energetika}}
[[Fayl:Map_of_current_Interstates.svg|thumb|Davlatlararo avtomobil yoʻllari tizimi {{Convert|46876|mi|km}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Interstate FAQ (Question #3)|nashriyot=Federal Highway Administration|yil=2006|url=http://www.fhwa.dot.gov/interstate/faq.htm#question3|qaralgan sana=March 4, 2009}}&lt;/ref&gt;]]
[[Fayl:Houston_Ship_Channel_Barbours_Cut.jpg|thumb|Xyuston porti — Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik portlardan biri.]]

=== Transport ===
==== Yoʻl ====
AQSh iqtisodiyotida odamlar va yuklarni tashiydigan avtomobil transport xizmati ham alohida oʻrin egallaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://heavyweighttransportinc.com/trucking-in-the-economy/ |sarlavha=The Role of Trucking in the U.S. Economy |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul }}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Mamlakatda shaxsiy transport uchun 4 million milya (6,4 million km) umumiy foydalanishdagi yoʻllar tarmogʻi mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Public Road and Street Mileage in the United States by Type of Surface|url=http://www.rita.dot.gov/bts/sites/rita.dot.gov.bts/files/publications/national_transportation_statistics/html/table_01_04.html|ish=United States Department of Transportation|qaralgan sana=January 13, 2015|arxivsana=January 2, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150102141414/http://www.rita.dot.gov/bts/sites/rita.dot.gov.bts/files/publications/national_transportation_statistics/html/table_01_04.html}}&lt;/ref&gt;, jumladan, AQShda 57,000 milya (91,700&amp;nbsp;km) boʻlgan dunyodagi eng uzun avtomobil yoʻllari tizimlaridan biri qurilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=January 22, 2011 |title=China Expressway System to Exceed US Interstates |work=New Geography |location=Grand Forks, ND |url=http://www.newgeography.com/content/002003-china-expressway-system-exceed-us-interstates |access-date=September 16, 2011}}&lt;/ref&gt;. Dunyodagi ikkinchi yirik avtomobil bozori boʻlgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=January 8, 2010 |title=China overtakes US in car sales |work=The Guardian |location=London |url=https://www.theguardian.com/business/2010/jan/08/china-us-car-sales-overtakes |access-date=July 10, 2011}}&lt;/ref&gt; Qoʻshma Shtatlar jon boshiga avtomobilga egalik qilish boʻyicha dunyodagi eng yuqori koʻrsatkichga ega, yaʼni 1000 amerikalikka 765 ta mashina toʻgʻri keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nationmaster.com/graph/tra_mot_veh-transportation-motor-vehicles|sarlavha=Motor vehicles statistics – countries compared worldwide|nashriyot=NationMaster|qaralgan sana=July 10, 2011}}&lt;/ref&gt;. Shaxsiy transport vositalarining qariyb 40% qismini [[furgon]]lar, sport mashinalari yoki [[Yuk mashinasi|yengil yuk mashinalari]] tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/html/section_01.html|sarlavha=Household, Individual, and Vehicle Characteristics|nashriyot=U.S. Dept. of Transportation, Bureau of Transportation Statistics|ish=2001 National Household Travel Survey|qaralgan sana=August 15, 2007|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070929125403/http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/html/section_01.html|arxivsana=September 29, 2007}}&lt;/ref&gt;.

==== Temir yoʻl ====
Ommaviy tranzit harakati AQShdagi umumiy ish safarlarining 9% ini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.policy.rutgers.edu/vtc/documents/TOD.Euro-Style_Planning-Renne-Wells.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140924071956/http://www.policy.rutgers.edu/vtc/documents/TOD.Euro-Style_Planning-Renne-Wells.pdf|muallif=Renne, John L.|sarlavha=Emerging European-Style Planning in the United States: Transit-Oriented Development|yil=2003|nashriyot=Rutgers University|qaralgan sana=June 11, 2007|arxivsana=September 24, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://switchboard.nrdc.org/blogs/kbenfield/natgeo_surveys_countries_trans.html|sarlavha=NatGeo surveys countries' transit use: guess who comes in last|muallif=Benfield|ism=Kaid|nashriyot=Natural Resources Defense Council|sana=May 18, 2009|qaralgan sana=January 6, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150120234533/http://switchboard.nrdc.org/blogs/kbenfield/natgeo_surveys_countries_trans.html|arxivsana=January 20, 2015}}&lt;/ref&gt;. Temir yoʻl orqali yuklarni tashish keng qamrovli boʻlsa-da, nisbatan kam sonli yoʻlovchilar (har yili taxminan 31 million) sayohat qilish uchun shaharlararo temir yoʻldan foydalanadilar, bu qisman mamlakat boʻylab aholi zichligi pastligiga ham bogʻliq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.gao.gov/products/GAO-07-15|sarlavha=Intercity Passenger Rail: National Policy and Strategies Needed to Maximize Public Benefits from Federal Expenditures|sana=November 13, 2006|nashriyot=U.S. Government Accountability Office|qaralgan sana=June 20, 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 29, 2013 |title=The Economist Explains: Why Americans Don't Ride Trains |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2013/08/economist-explains-18 |access-date=May 12, 2015}}&lt;/ref&gt;. Biroq, Amtrak milliy shaharlararo yoʻlovchi temir yoʻl tizimiga boʻlgan talab 2000- va 2010-yillar orasida deyarli 37% ga oʻsdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Amtrak Ridership Records|url=http://www.amtrak.com/servlet/BlobServer?blobcol=urldata&amp;blobtable=MungoBlobs&amp;blobkey=id&amp;blobwhere=1249227805921&amp;blobheader=application%2Fpdf&amp;blobhead|nashriyot=Amtrak|sana=June 8, 2011|qaralgan sana=February 29, 2012}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, soʻnggi yillarda yengil temir yoʻl xizmatining rivojlanishi ortdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McGill, Tracy |date=January 1, 2011 |title=3 Reasons Light Rail Is an Efficient Transportation Option for U.S. Cities |work=MetaEfficient |url=http://www.metaefficient.com/trains/master-2.html |access-date=June 14, 2013}}&lt;/ref&gt;. [[Kaliforniya|Kaliforniya shtati]] hozirda mamlakatdagi birinchi tezyurar temir yoʻl tizimini qurmoqda.

==== Havo yoʻli ====
AQShdagi fuqarolik aviakompaniyasi butunlay xususiy mulkdir va 1978-yildan beri tartibga solinmagan, aksariyat yirik aeroportlar esa davlatga tegishli&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Privatization|url=http://www.downsizinggovernment.org/privatization|ish=downsizinggovernment.org|nashriyot=Cato Institute|qaralgan sana=December 27, 2014}}&lt;/ref&gt;. Yoʻlovchilar tashish boʻyicha dunyodagi eng yirik uchta aviakompaniya AQShda joylashgan; American Airlines 2013-yilda US Airways tomonidan sotib olinganidan keyin birinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.iata.org/publications/pages/wats-passenger-carried.aspx|sarlavha=Scheduled Passengers Carried|nashriyot=International Air Transport Association (IATA)|yil=2011|qaralgan sana=February 17, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131113175503/http://www.iata.org/publications/pages/wats-passenger-carried.aspx|arxivsana=November 13, 2013}}&lt;/ref&gt;. Dunyodagi eng gavjum oʻttizta yoʻlovchi aeroportidan oʻn ikkitasi Qoʻshma Shtatlarda joylashgan, jumladan, ulardan eng gavjumi Hartsfield-Jackson Atlanta xalqaro aeroportidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.aci.aero/News/Releases/Most-Recent/2014/03/31/Preliminary-World-Airport-Traffic-and-Rankings-2013--High-Growth-Dubai-Moves-Up-to-7th-Busiest-Airport-|sarlavha=Preliminary World Airport Traffic and Rankings 2013 – High Growth Dubai Moves Up to 7th Busiest Airport – March 31, 2014|nashriyot=Airports Council International|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140401052319/http://www.aci.aero/News/Releases/Most-Recent/2014/03/31/Preliminary-World-Airport-Traffic-and-Rankings-2013--High-Growth-Dubai-Moves-Up-to-7th-Busiest-Airport-|arxivsana=April 1, 2014|sana=March 31, 2014|qaralgan sana=May 17, 2014}}&lt;/ref&gt;.

=== Energetika ===
[[Fayl:Countries_by_Natural_Gas_Proven_Reserves_(2014).svg|thumb| Tabiiy gazning tasdiqlangan zaxiralari boʻyicha mamlakatlar (2014). Qoʻshma Shtatlar [[Tabiiy gazlar|tabiiy gaz]] zaxiralari boʻyicha dunyoda toʻrtinchi oʻrinda turadi.]]
Qoʻshma Shtatlar umumiy foydalanish boʻyicha ikkinchi yirik [[Energetika sanoati|energiya]] isteʼmolchisidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Barr|ism=Robert|url=https://www.nbcnews.com/id/43327793|sarlavha=China surpasses US as top energy consumer – Business – Oil &amp; energy – NBC News|ish=NBC News|qaralgan sana=April 21, 2012}}&lt;/ref&gt;. AQSh aholi jon boshiga energiya isteʼmoli boʻyicha Kanada va boshqa qator mamlakatlardan keyin yettinchi oʻrinda turadi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20061013182222/http://www.eia.doe.gov/pub/international/iealf/tablee1c.xls World Per Capita Total Primary Energy Consumption,1980-2005] (MS Excel format)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;World Resources Institute „[https://web.archive.org/web/20041212020102/http://earthtrends.wri.org/text/energy-resources/variable-351.html Energy Consumption: Consumption per capita]“ (2001).&lt;/ref&gt;. Ushbu energiyaning asosiy qismi [[Qazib olinadigan yoqilg'i|qazib olinadigan yoqilgʻilardan]] olinadi: 2005-yilda mamlakat energiyasining 40 foizi neftdan, 23 foizi koʻmirdan va 23 foizi tabiiy gazdan olingani taxmin qilingan&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;. [[Yadro energetikasi|Yadro energiyasining]] 8,4% va [[qayta tiklanadigan energiya]]ning 6,8% ini gidroelektrik toʻgʻonlar taʼminlagan, ammo boshqa qayta tiklanadigan manbalar ham mavjud&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;US Dept. of Energy, „[http://www.eia.doe.gov/emeu/aer/pdf/pages/sec1_3.pdf Annual Energy Report]“ (July 2006), Energy Flow diagram&lt;/ref&gt;.

Amerikaning [[Neft import qiluvchi davlatlar|neft importiga]] qaramligi 1970-yildagi 24 foizdan 2005-yil oxiriga kelib 65 foizgacha oʻsdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Tertzakian |first=Peter |date=November 15, 2005 |title=The U.S. Senate's Oil Spill |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/home/energyspecial/2005/11/15/energy-oil-exxonmobil-cx_pt_1116energy_tertzakian.html |url-status=dead |access-date=April 21, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060214225748/http://www.forbes.com/home/energyspecial/2005/11/15/energy-oil-exxonmobil-cx_pt_1116energy_tertzakian.html |archive-date=February 14, 2006}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatda transport eng yuqori isteʼmol stavkalariga ega boʻlib, 2006-yilda Qoʻshma Shtatlarda ishlatilgan neftning taxminan 69% qismi va Hirsch hisobotida hujjatlashtirilganidek, butun dunyo boʻylab neftdan foydalanishning 55% ini sarflagan&lt;ref name=&quot;btstable4-3&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.rita.dot.gov/bts/sites/rita.dot.gov.bts/files/publications/national_transportation_statistics/html/table_04_03.html|sarlavha=Domestic Demand for Refined Petroleum Products by Sector|nashriyot=U.S. [[Bureau of Transportation Statistics]]|qaralgan sana=August 23, 2014|arxivsana=2013-03-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130330165545/http://www.rita.dot.gov/bts/sites/rita.dot.gov.bts/files/publications/national_transportation_statistics/html/table_04_03.html}}&lt;/ref&gt;.

2013-yilda Qoʻshma Shtatlar 2010-yildagi 3,377 milliard barrelga nisbatan kamroq, yaʼni 2,808 milliard barrel [[Neft|xom neft]] import qildi&lt;ref&gt;&quot;[https://www.census.gov/foreign-trade/statistics/historical/petr.txt U. S. Imports of Crude Oil]&quot;.&lt;/ref&gt;. Qoʻshma Shtatlar yoqilgʻining eng yirik importchisi boʻlsa-da, ''[[The Wall Street Journal]]'' 2011-yilda mamlakat soʻnggi 62 yil ichida birinchi marta yoqilgʻining sof eksportchisiga aylanish arafasida ekanligini xabar qildi. Gazetaning xabar berishicha, bu 2020-yilgacha davom etadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Pleven |first=Liam |date=November 30, 2011 |title=The Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970203441704577068670488306242 |access-date=April 21, 2012}}&lt;/ref&gt;. Aslida, 2011-yilda neft mamlakatdan eksport qilinadigan asosiy mahsulot edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kahn |first=Chris |date=December 31, 2011 |title=In a first, gas and other fuels top U.S. exports |page=4A |work=[[Florida Today]] |location=Melbourne, FL |url=http://www.floridatoday.com/usatoday/article/52298812?odyssey=mod_sectionstories |archive-url=https://web.archive.org/web/20120311011059/http://www.floridatoday.com/usatoday/article/52298812?odyssey=mod_sectionstories |archive-date=March 11, 2012}}&lt;/ref&gt;.

=== Telekommunikatsiya ===
[[Internet]] AQShda ishlab chiqarilgan va mamlakatda dunyodagi koʻplab eng yirik telekommunikatsiya markazlari joylashgan&lt;ref&gt;[http://www.livinginternet.com/i/ii_ipto.htm „IPTO — Information Processing Techniques Office“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140702210822/http://www.livinginternet.com/i/ii_ipto.htm}}, ''The Living Internet'', Bill Stewart (ed), January 2000.&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro savdo ==
{{Asosiy|AQShning xalqaro savdosi}}
[[Fayl:Protectionist measures taken 2008–2013 according to Global Trade Alert.png|thumb| Mamlakatlar boʻyicha 2008-yildan beri qoʻllangan [[Proteksionizm siyosati|proteksionizm]] choralari&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.globaltradealert.org/|sarlavha=Global Trade Alert – Independent monitoring of policies that affect world trade|ish=globaltradealert.org}}&lt;/ref&gt;]]
Qoʻshma Shtatlar dunyodagi ikkinchi yirik savdo davlatidir&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=China overtakes US as world's largest goods trader |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/cms/s/0/7c2dbd70-79a6-11e3-b381-00144feabdc0.html#axzz2q8OrFdV3 |access-date=January 10, 2014}}&lt;/ref&gt;. Butun sayyora boʻylab muomalada katta miqdorda [[AQSH dollari|AQSh dollari]] mavjud; xalqaro savdoda foydalaniladigan mablagʻlarning qariyb 60% qismi AQSh dollarini tashkil etadi. Dollar xalqaro bozorlarda oltin va neft kabi tovarlar uchun standart valyuta birligi sifatida ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Free exchange: Petrodollar profusion |work=The Economist |url=http://www.economist.com/node/21553424}}&lt;/ref&gt;.

[[Shimoliy Amerika erkin savdo bitimi]] yoki NAFTA 1994-yilda dunyodagi eng yirik savdo bloklaridan birini yaratdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=North American Free Trade Agreement {{!}} History, Purpose, &amp; Provisions|url=https://www.britannica.com/event/North-American-Free-Trade-Agreement|ish=Encyclopedia Britannica|qaralgan sana=March 24, 2020|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=North American Free Trade Agreement (NAFTA) {{!}} United States Trade Representative|url=https://ustr.gov/trade-agreements/free-trade-agreements/north-american-free-trade-agreement-nafta|ish=ustr.gov|qaralgan sana=March 24, 2020|arxivsana=2020-05-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200508182542/https://ustr.gov/trade-agreements/free-trade-agreements/north-american-free-trade-agreement-nafta}}&lt;/ref&gt;.

1976-yildan beri AQSh boshqa davlatlar bilan tovar savdosi defitsitini, 1982-yildan esa joriy hisob taqchilligini saqlab qoldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.jstor.org/stable/2534513 |sarlavha=The Persistence of the U.S. Trade Deficit |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, mamlakatning xizmatlar savdosidagi uzoq yillik profitsiti saqlanib qoldi va 2013-yilda rekord darajadagi 231 mlrd AQSh dollariga yetdi&lt;ref name=&quot;Exports-Imports&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bea.gov/newsreleases/international/trade/2015/pdf/trad1214.pdf|sarlavha=U.S. International Trade in Goods and Services|nashriyot=BEA|sana=February 5, 2015|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2017-09-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170906091430/https://www.bea.gov/newsreleases/international/trade/2015/pdf/trad1214.pdf}}&lt;/ref&gt;.

AQSh [[Savdo balansi|savdo kamomadi]] 2016-yildagi 502 milliard dollardan 2017-yilda 552 milliard dollarga, yaʼni 50 milliard dollarga yoki 10%ga oshgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/graph/?graph_id=474908&amp;rn=8252|sarlavha=FRED – Trade Balance, Goods and Services, Balance of Payments Basis|sana=January 1992}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil davomida umumiy import 2,90 trillion dollarni, eksport esa 2,35 dollarni tashkil etgan&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;. Tovarlarning sof taqchilligi 807 mlrd dollarni tashkil etib, xizmatlar boʻyicha sof profitsit esa 255 mlrd dollarni tashkil etgan&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.census.gov/foreign-trade/statistics/historical/index.html|sarlavha=U.S. International Trade in Goods and Services{{snd}}Historical Series}}&lt;/ref&gt;.

Amerikaning oʻnta yirik savdo hamkorlari — Xitoy, Kanada, Meksika, Yaponiya, Germaniya, Janubiy Koreya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Hindiston va Tayvan&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Xitoy bilan tovar savdosi kamomadi 2016-yildagi 347 mlrd dollardan oshdi va 2017-yilda 376 milliard dollarni tashkil etib, 30 milliard dollarga yoki 8% ga oshgan. 2017-yilda AQShda Meksika bilan 71 mlrd dollarlik va{{Nbsp}}Kanada bilan 17 mlrd dollarlik tovarlar savdosi kamomadi bor edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.census.gov/foreign-trade/balance/index.html|sarlavha=Census – Foreign Trade – Balance by Partner Country}}&lt;/ref&gt;.

KOF Globallashuv indeksi va AT Kearney/Foreign Policy Magazine tomonidan oʻtkazilgan Globallashuv indeksiga koʻra, AQSh nisbatan yuqori darajadagi [[globallashuv]] darajasiga ega. AQSh ishchilari dunyodagi barcha pul oʻtkazmalarining uchdan bir qismini joʻnatadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.finfacts.com/irelandbusinessnews/publish/article_10001284.shtml|sarlavha=IMF: US accounts for one-third of annual remittances to Developing Countries of 77200bn|nashriyot=Finfacts.com|qaralgan sana=April 21, 2012}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;10&quot; |&lt;big&gt;2014-yildagi savdo balansi (faqat tovarlar)&lt;/big&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=This chart shows how America stacks up in trade with everyone in the world |work=Business Insider |url=http://www.businessinsider.com/balance-of-goods-us-trading-partners-from-goldman-sachs-2017-5 |access-date=2018-03-20}}&lt;/ref&gt;
|-
!
!Xitoy
!Yevro hududi
!Yaponiya
!Meksika
!Tinch okeani
!Kanada
!Yaqin Sharq
!Lotin Amerikasi
! style=&quot;background: #91A3B0&quot; |Jami mahsulot boʻyicha
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Kompyuter'''
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−151.9
|3.4
|−8.0
|−11.0
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−26.1
| style=&quot;background: #A4C639&quot; |20.9
|5.8
|12.1
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−155.0'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Neft, gaz, minerallar'''
|1.9
|6.4
|2.4
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−20.8
|1.1
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−79.8
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−45.1
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−15.9
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−149.7'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Transport'''
|10.9
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−30.9
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−46.2
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−59.5
|−0.5
|−6.1
| style=&quot;background: #A4C639&quot; |17.1
|8.8
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−106.3'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Kiyim-kechak'''
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−56.3
|−4.9
|0.6
|−4.2
|−6.3
|2.5
|−0.3
|−1.1
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−69.9'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Elektr jihozlari'''
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−35.9
|−2.4
|−4.0
|−8.5
|−3.3
|10.0
|1.8
|2.0
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−40.4'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Boshqa ishlab chiqarish'''
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−35.3
|4.9
|2.7
|−2.8
|−1.4
|5.8
|−1.5
|1.8
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−25.8'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Mebel'''
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−18.3
|−1.2
|0.0
|−1.6
|−2.1
|0.4
|0.2
|0.0
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−22.6'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Mashinasozlik'''
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−19.9
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−27.0
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−18.8
|3.9
|7.6
| style=&quot;background: #A4C639&quot; |18.1
|4.5
|9.1
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−22.4'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Birlamchi metallar'''
|−3.1
|3.1
|−1.8
|1.0
|1.9
|−8.9
|−0.9
|−10.4
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−19.1'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Tayyor metallar'''
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−17.9
|−5.9
|−3.5
|2.8
|−4.3
|7.3
|1.2
|1.9
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−18.5'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Plastmassalar'''
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−15.7
|−1.9
|−2.0
|5.7
|−4.1
|2.6
|−0.1
|0.5
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−15.0'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Toʻqimachilik'''
|−12.3
|−1.1
|−0.3
|2.8
|−4.6
|1.5
|−0.9
|0.2
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−14.7'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Ichimliklar, tamaki'''
|1.3
|−9.9
|0.6
|−3.3
|0.0
|1.0
|0.2
|−0.6
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−10.6'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Metall boʻlmagan minerallar'''
|−6.1
|−1.9
|−0.4
|−1.2
|0.1
|1.9
|−0.5
|−0.8
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−8.9'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Qogʻoz'''
|−2.7
|1.2
|1.1
|4.3
|1.2
|−9.8
|0.9
|−1.9
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−5.8'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Kimyoviy moddalar'''
|−3.9
| style=&quot;background: #FA6E79&quot; |−39.5
|−1.5
| style=&quot;background: #A4C639&quot; |19.1
|3.2
|4.6
|−2.4
| style=&quot;background: #A4C639&quot; |15.8
| style=&quot;background: red&quot; |{{Center|'''−4.7'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Oziq-ovqat'''
|0.7
|−3.6
|6.1
|4.9
|0.9
|0.1
|1.4
|−1.1
| style=&quot;background: green&quot; |{{Center|'''9.5'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Qishloq xoʻjaligi'''
| style=&quot;background: #A4C639&quot; |17.8
|6.2
|7.3
|−3.0
|5.7
|−0.8
|2.8
|−6.5
| style=&quot;background: green&quot; |{{Center|'''29.5'''}}
|-
| style=&quot;background: #91A3B0&quot; |'''Neft va neft mahsulotlari'''
|0.6
|−1.2
|0.1
| style=&quot;background: #A4C639&quot; |16.6
|−2.0
|−0.1
|0.6
| style=&quot;background: #A4C639&quot; |18.3
| style=&quot;background: green&quot; |{{Center|'''32.9'''}}
|-
!Mamlakat/Hudud boʻyicha jami
! style=&quot;background: red&quot; |−346.1
! style=&quot;background: red&quot; |−106.1
! style=&quot;background: red&quot; |−65.6
! style=&quot;background: red&quot; |−54.9
! style=&quot;background: red&quot; |−33.0
! style=&quot;background: red&quot; |−29.0
! style=&quot;background: red&quot; |−15.1
! style=&quot;background: green&quot; |32.3
!
|}

== Moliyaviy holati ==
{{Asosiy|AQShning moliyaviy holati}}
AQShning uy xoʻjaliklari va notijorat sof boyligi 2018-yilning 1-choragida birinchi marta 100 trillion dollardan oshdi; 2012-yilning 4-choragidan buyon rekordlar oʻrnatayotgan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fred.stlouisfed.org/series/TNWBSHNO|sarlavha=FRED – Household and Non-Profit Net Worth|sana=October 1945}}&lt;/ref&gt;. AQSh federal hukumati qarzi yoki „milliy qarz“ 2018-yil may oyida 21,1 trillion dollarni tashkil etdi, bu esa 100% YaIMdan sal koʻproq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.treasurydirect.gov/govt/reports/pd/mspd/mspd.htm|sarlavha=Treasury Direct – Monthly Statement of the Public Debt|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2020-02-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200213153409/https://www.treasurydirect.gov/govt/reports/pd/mspd/mspd.htm}}&lt;/ref&gt;. Davlat qarzining „jamoat tomonidan ushlab turilgan qarz“ deb nomlangan kichik toʻplamidan foydalangan holda, AQSh qarzi 2017-yilda YaIMning taxminan 77% ini tashkil etdi va ushbu koʻrsatkich boʻyicha mamlakat jahon davlatlari orasida 43-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/|sarlavha=CIA World Factbook – USA|sana=February 16, 2022|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2021-12-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/}}&lt;/ref&gt;. [[Buyuk turgʻunlik davri|Jahon moliyaviy inqirozi]] va uning oqibatlari natijasida aholining qarzlari sezilarli darajada oshdi. Mamlakat qarzi 2028-yilga kelib 100% yalpi ichki mahsulotga yetgunicha oʻsishda davom etishi kutilmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cbo.gov/publication/53651|sarlavha=CBO. Budget &amp; Economic Outlook 2018–2028|sana=April 9, 2018}}&lt;/ref&gt;.

AQSh davlat qarzi 1980-yilda 909 mlrd dollarni tashkil etgan, bu Amerika yalpi ichki mahsulotining (YaIM) 33% iga teng edi; 1990-yilga kelib, bu raqam 3,2 trillion dollardan koʻproqqa oʻsdi — YaIMning 56% qismi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100201131532/http://www.whitehouse.gov/omb/budget/fy2010/assets/hist.pdf FY 2010 Budget Historical Tables. pp. 127-28].&lt;/ref&gt;. 2001-yilda davlat qarzi 5,7 trillion dollarni tashkil etdi; ammo qarzning YaIMga nisbati 1990-yildagi darajasida saqlanib qoldi&lt;ref&gt;&quot;[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article742188.ece US spends its way to 28 Eiffel towers: made out of pure gold] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070214085759/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article742188.ece |date=2007-02-14 }}&quot;.&lt;/ref&gt;. Keyingi oʻn yil ichida qarz darajasi tez oʻsdi va 2010-yil 28-yanvarda AQSh qarzining chegarasi 14,3 trillion dollarga koʻtarildi&lt;ref&gt;&quot;[https://www.reuters.com/article/idUSTRE60R5DK20100128?type=politicsNews Senate backs increase in debt limit to $14.3{{Nbsp}}trillion]&quot;.&lt;/ref&gt;. 2010-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari federal byudjetiga asoslanib, umumiy davlat qarzi 2009-yil boshidagi taxminan 80% darajasiga nisbatan yalpi ichki mahsulotning qariyb 100% qismigacha oʻsadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.gpoaccess.gov/usbudget/fy10/pdf/summary.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111010084418/http://www.gpoaccess.gov/usbudget/fy10/pdf/summary.pdf|arxivsana=October 10, 2011|sarlavha=2010 Budget-Summary Tables S-13 and S-14|qaralgan sana=July 21, 2014}}&lt;/ref&gt;. [[Oq uy]]ning hisob-kitoblariga koʻra, hukumatning xizmat koʻrsatish sohasidagi qarzi 2009-yildagi 202 mlrd dollardan&lt;ref&gt;&quot;[http://www.abc.net.au/news/stories/2009/12/15/2771641.htm?site=thedrum Debt has become Americaʼs life blood]&quot;.&lt;/ref&gt; 2019-yilda 700 mlrd dollargacha oshgan&lt;ref&gt;&quot;[https://www.nytimes.com/2009/11/23/business/23rates.html?_r=1 Wave of Debt Payments Facing US Government]&quot;.&lt;/ref&gt;.

AQSh gʻaznachiligi statistikasi shuni koʻrsatadiki, 2006-yil oxirida AQSH fuqarosi boʻlmagan kishilar va muassasalar federal qarzning 44 foiziga ega boʻlgan&lt;ref&gt;&quot;[http://www.gpoaccess.gov/usbudget/fy08/pdf/spec.pdf Analytical Perspectives of the FY 2008 Budget] {{webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100107153657/http://www.gpoaccess.gov//usbudget/fy08/pdf/spec.pdf |date=7-yanvar, 2010}}&quot;.&lt;/ref&gt;. 2014-yil holatiga koʻra, Xitoy 1,26 trillion dollarga ega gʻaznachilik obligatsiyalari bilan AQSh davlat qarzining eng yirik xorijiy moliyachisi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.treasury.gov/ticdata/Publish/mfh.txt|sarlavha=Major Foreign Holders of Treasury Securities|sana=July 2014|nashriyot=United States Department of the Treasury|qaralgan sana=August 23, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151017031710/http://www.treasury.gov/ticdata/Publish/mfh.txt|arxivsana=October 17, 2015}}&lt;/ref&gt;.

Qoʻshma Shtatlarning 2014-yildagi umumiy moliyaviy holati 269,6 trillion dollarlik uy xoʻjaliklari, korxonalar va hukumatlarga tegishli boʻlgan aktivlarni oʻz ichiga olgan va bu Amerika Qoʻshma Shtatlarining yillik yalpi ichki mahsulotidan 15,7 baravar koʻp edi&lt;ref name=&quot;2014Q1flowoffunds&quot;&gt;
{{Veb manbasi|url=http://www.federalreserve.gov/releases/z1/current/z1.pdf|sarlavha=Z.1 Financial Accounts of the United States – Flow of Funds, Balance Sheets, and Integrated Macroeconomic Accounts – First Quarter 2014|muallif=Federal Reserve|sana=2014-06-05|qaralgan sana=July 3, 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100702134328/http://www.federalreserve.gov/releases/Z1/current/z1.pdf|arxivsana=July 2, 2010|muallifhavola=Federal Reserve}}&lt;/ref&gt;. Shu davrdagi qarzlar 145,8 trillion dollarni tashkil etadi, bu esa yillik yalpi ichki mahsulotning qariyb 8,5 barobariga teng edi&lt;ref name=&quot;2005to2013flowoffunds&quot;&gt;
{{Veb manbasi|url=http://www.federalreserve.gov/releases/z1/current/annuals/a2005-2013.pdf|sarlavha=Z.1 Financial Accounts of the United States – Flow of Funds, Balance Sheets, and Integrated Macroeconomic Accounts – Historical Annual Tables 2005–2013|muallif=Federal Reserve|sana=2014-06-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140813015931/http://www.federalreserve.gov/releases/z1/Current/annuals/a2005-2013.pdf|arxivsana=August 13, 2014|muallifhavola=Federal Reserve}}&lt;/ref&gt;.

2010-yildan beri AQSh gʻaznachiligi davlat qarzi boʻyicha salbiy real foiz stavkalarini qayd etmoqda&lt;ref&gt;Saint Louis Federal Reserve (2012) [http://research.stlouisfed.org/fred2/series/DFII5 „5-Year Treasury Inflation-Indexed Security, Constant Maturity“] FRED Economic Data chart from government debt auctions (the x-axis at y=0 represents the inflation rate over the life of the security)&lt;/ref&gt;. [[Inflatsiya|Inflyatsiya]] darajasidan yuqori boʻlgan bunday koʻrsatkichlar bozor yetarlicha past xatarli alternativ tovarlar mavjud emasligiga ishonganda yoki sugʻurta kompaniyalari, [[pensiya]]lar hamda obligatsiyalar, pul bozori va muvozanatli investitsiya fondlari kabi mashhur institutsional investitsiyalar talab qilinganda yoki xavfdan himoya qilish uchun gʻaznachilik qimmatli qogʻozlariga yetarlicha katta miqdorda sarmoya kiritganida yuzaga keladi&lt;ref name=&quot;liquidation&quot;&gt;Carmen M. Reinhart and M. Belen Sbrancia (March 2011) [http://www.imf.org/external/np/seminars/eng/2011/res2/pdf/crbs.pdf „The Liquidation of Government Debt“] National Bureau of Economic Research working paper No. 16893&lt;/ref&gt;. Amerikalik iqtisodchi Lawrence Summersning taʼkidlashicha, bunday past stavkalarda davlat qarzi soliq toʻlovchining pulini tejaydi va kredit qobiliyatini yaxshilaydi&lt;ref&gt;Lawrence Summers (June 3, 2012) [https://web.archive.org/web/20120605042224/http://blogs.reuters.com/lawrencesummers/2012/06/03/breaking-the-negative-feedback-loop/ „Breaking the negative feedback loop“] ''Reuters''&lt;/ref&gt;.

1940-yillarning oxiri va 1970-yillarning boshlarida AQSh va Buyuk Britaniya salbiy real foiz stavkalaridan foydalangan holda oʻz qarz yukini har oʻn yilda YaIMning 30—40% qismigacha kamaytirdi, biroq davlat qarzi stavkalari bundan keyin ham shunday past darajada qolishiga kafolat yoʻq edi&lt;ref name=&quot;liquidation&quot; /&gt;&lt;ref&gt;William H. Gross (May 2, 2011) [http://www.pimco.com/EN/insights/pages/the-caine-mutiny-part-2.aspx „The Caine Mutiny (Part 2)“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121013181717/http://www.pimco.com/EN/Insights/Pages/The-Caine-Mutiny-Part-2.aspx |date=2012-10-13 }} ''PIMCO Investment Outlook''&lt;/ref&gt;. 2012-yil yanvar oyida qimmatli qogʻozlar sanoati va moliya bozorlari assotsiatsiyasining AQSh gʻaznachilik qarzlari boʻyicha maslahat qoʻmitasi bir ovozdan davlat qarzlarini manfiy mutlaq foiz stavkalaridan ham pastroq foizda auksionga qoʻyishga ruxsat berishni tavsiya qildi&lt;ref&gt;U. S. Treasury (January 31, 2012) [http://www.treasury.gov/press-center/press-releases/Pages/tg1404.aspx „Minutes of the Meeting of the Treasury Borrowing Advisory Committee of the Securities Industry and Financial Markets Association“]&lt;/ref&gt;.

== Valyuta va markaziy bank ==
{{Asosiy|AQSh dollari}}
[[Fayl:Marriner_S._Eccles_Federal_Reserve_Board_Building.jpg|right|thumb| Federal zaxira tizimi AQShning markaziy bank tizimidir.]]
[[AQSh dollari|Amerika Qoʻshma Shtatlari dollari]] AQShning milliy [[pul birligi]]dir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://investopedia.com/terms/forex/u/usd-united-states-dollar.asp |sarlavha=What Is USD (United States Dollar)? Definition, Uses, Importance |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul |arxivsana=2023-07-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230711153808/https://www.investopedia.com/terms/forex/u/usd-united-states-dollar.asp }}&lt;/ref&gt;. AQSh dollari xalqaro operatsiyalarda eng koʻp qoʻllanadigan valyuta hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.federalreserve.gov/pf/pdf/pf_4.pdf|sarlavha=The Implementation of Monetary Policy – The Federal Reserve in the International Sphere|qaralgan sana=April 21, 2012}}&lt;/ref&gt;. Bir qancha davlatlar undan [[Valyuta almashtirish|rasmiy valyuta]] sifatida foydalanadi, boshqa koʻp mamlakatlarda esa bu [[de facto valyuta]] hisoblanadi&lt;ref&gt;Benjamin J. Cohen, ''The Future of Money'', Princeton University Press, 2006, {{ISBN|0691116660}}; ''cf.'' „the dollar is the de facto currency in Cambodia“, Charles Agar, ''Frommer’s Vietnam'', 2006, {{ISBN|0471798169}}, p. 17&lt;/ref&gt;.

Federal hukumat past inflyatsiya, yuqori iqtisodiy oʻsish va past ishsizlikni saqlab qolish uchun [[pul-kredit siyosati]]dan (foiz stavkalarining oʻzgarishi kabi mexanizmlar orqali pul taklifini nazorat qilish) va fiskal siyosatdan (soliqlar va xarajatlar) foydalanishga harakat qiladi&lt;ref name=&quot;federalreserve.gov&quot;/&gt;. Mamlakatda Federal zaxira banki deb nomlanuvchi xususiy [[markaziy bank]] 1913-yilda barqaror valyuta va [[pul-kredit siyosati]]ni taʼminlash uchun tashkil etilgan. AQSh dollari dunyodagi eng barqaror valyutalardan biri sifatida qabul qilingan va koʻplab davlatlar oʻz valyutalarini AQSh dollari zaxiralari bilan saqlaydi&lt;ref name=&quot;Benjamin J. Cohen 2006, p. 17&quot;&gt;Benjamin J. Cohen, ''The Future of Money'', Princeton University Press, 2006, {{ISBN|0691116660}}; ''cf.'' „the dollar is the de facto currency in Cambodia“, Charles Agar, ''[[Frommer|Frommer’s]] Vietnam'', 2006, {{ISBN|0471798169}}, p. 17&lt;/ref&gt;.

AQSh dollari dunyoning asosiy zaxira valyutasi sifatidagi mavqeini saqlab qolgan&lt;ref&gt;&quot;[https://www.bbc.co.uk/blogs/thereporters/stephanieflanders/2009/01/biggest_game_in_town.html Biggest game in town]&quot;.&lt;/ref&gt;. Dunyo boʻylab saqlanadigan valyuta zaxiralarining deyarli uchdan ikki qismi AQSh dollarida saqlanadi, keyingi eng mashhur valyuta [[yevro]] esa taxminan 25% ni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/np/sta/cofer/eng/cofer.pdf|sarlavha=Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves (COFER) – June 30, 2011|qaralgan sana=April 21, 2012}}&lt;/ref&gt;. AQSh davlat qarzining oʻsishi va bu koʻrsatkichni miqdoriy yumshatish baʼzilarning AQSh dollarining jahon zaxira valyutasi maqomini yoʻqotishini taxmin qilishiga sabab boʻldi, ammo, bu bashoratlar hali amalga oshmadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Rooney, Ben |date=February 10, 2011 |title=IMF calls for dollar alternative |publisher=CNN |url=https://money.cnn.com/2011/02/10/markets/dollar/index.htm |access-date=March 28, 2012 |archive-date=2022-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210092957/https://money.cnn.com/2011/02/10/markets/dollar/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Korrupsiya ==
{{Asosiy|AQShda korrupsiya}}
2019-yilda Qoʻshma Shtatlar Transparency Internationalning [[korrupsiyani idrok etish indeksi]]da 100 balldan 69 ball bilan 23-oʻrinni [[AQShda korrupsiya|egalladi]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.transparency.org/cpi2019|sarlavha=2019 - Cpi|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2020-01-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200123102925/https://www.transparency.org/cpi2019}}&lt;/ref&gt;. Mamlakat bu indeksda 2018-yilda 100 balldan 71 ball olgan edi; kelasi yildagi koʻrsatkich korrupsiya darajasi yaxshilanganligini bildirmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.transparency.org/cpi2018|sarlavha=2018 - Cpi|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2019-04-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190427092026/https://www.transparency.org/cpi2018}}&lt;/ref&gt;.

== Qonun va hukumat ==
Qoʻshma Shtatlar biznes yuritish qulayligi indeksi boʻyicha 2012-yilda 4-oʻrinni, 2012-yilda Fraser instituti tomonidan aniqlangan dunyoning iqtisodiy erkinligi indeksida 18-oʻrinni, 2012-yilda ''[[The Wall Street Journal]]'' va The Heritage Foundation tomonidan tuzilgan [[iqtisodiy erkinlik indeksi]]da 10-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fraserinstitute.org/sites/default/files/economic-freedom-of-the-world-2012-rev.pdf |sarlavha=Economic Freedom of the World |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. 2014-yilgi global savdo hisobotida 15-oʻrin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Enabling Trade Index 2014|url=http://widgets.weforum.org/global-enabling-trade-report-2014/|ish=World Economic Forum}}&lt;/ref&gt; va [[Global raqobatbardoshlik indeksi|global raqobatbardoshlik hisobotida]] 3-oʻringa ega boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2014 Global Competitiveness Report|url=http://www3.weforum.org/docs/WEF_GlobalCompetitivenessReport_2014-15.pdf}}&lt;/ref&gt;.

''[[The Wall Street Journal]]'' va The Heritage Foundation tomonidan eʼlon qilingan 2014-yilgi [[iqtisodiy erkinlik indeksi]]ga koʻra, AQSh iqtisodiy jihatdan eng erkin davlatlar oʻntaligidan chiqib ketdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303848104579308811265028066 |sarlavha=America's Dwindling Economic Freedom |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshma Shtatlar yetti yillik iqtisodiy erkinlik barqaror ravishda pasayib borib, buni amalga oshirgan yagona davlatdir&lt;ref name=&quot;US economic freedom&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2014 Index of Economic Freedom – United States|url=http://www.heritage.org/index/country/unitedstates|nashriyot=Heritage Foundation|qaralgan sana=January 14, 2014|arxivsana=2012-03-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120320134206/http://www.heritage.org/index/country/unitedstates}}&lt;/ref&gt;. Indeks har bir davlatning erkin tadbirkorlikka boʻlgan majburiyatini 0 dan 100 gacha boʻlgan shkalada oʻlchaydi. Iqtisodiy erkinlikni yoʻqotgan va past koʻrsatkichlarga ega boʻlgan mamlakatlar iqtisodiy turgʻunlik, ishsizlikning yuqori darajasi va ijtimoiy sharoitlarning pasayishi xavfi ostida qolgan boʻladi&lt;ref name=&quot;wsj miller&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Terry |first=Miller |date=2014-yil 13-yanvar |title=America's Dwindling Economic Freedom Regulation, taxes and debt knock the U.S. out of the world's top 10 |work=The Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/news/articles/SB10001424052702303848104579308811265028066?mg=reno64-wsj&amp;url=http%3A%2F%2Fonline.wsj.com%2Farticle%2FSB10001424052702303848104579308811265028066.html |access-date=January 14, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Index of economic freedom&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=2014 Index of Economic Freedom|url=http://www.heritage.org/index/ranking|nashriyot=Heritage Foundation|qaralgan sana=January 14, 2014|arxivsana=2017-09-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170916153902/http://www.heritage.org/index/ranking}}&lt;/ref&gt;. 2014-yilgi iqtisodiy erkinlik indeksi Qoʻshma Shtatlarga 75,5 ball berdi va u dunyodagi eng erkin iqtisodiyot reytingida oʻn ikkinchi oʻrinni egalladi. Mamlakat ikki marta bu oʻrindan pastga tushdi va uning koʻrsatkichi 2013-yildagidan yarim ball past boʻldi&lt;ref name=&quot;US economic freedom&quot; /&gt;.

=== Tartibga solish ===
[[Fayl:BankingCrises.svg|thumb|1800-yildan beri har yili bank inqiroziga uchragan mamlakatlar soni. Bu „''This Time is Different: Eight Centuries of Financial Folly“ kitobida'' bor-yoʻgʻi 70 ta mamlakatni qamrab olgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.reinhartandrogoff.com/ |sarlavha=This Time is Different |muallif=Carmen M. Reinhart |nashriyot=Anchor Media Works |ish=reinhartandrogoff.com}}&lt;/ref&gt;. Umumiy oʻsish tendensiyasi koʻplab omillar bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Ulardan biri oʻz mehnati uchun pul oladigan odamlar foizining bosqichma-bosqich oʻsishidir. Ushbu grafikning dramatik xususiyati 1945-yildan 1971-yilgacha Bretton Woods kelishuvi davrida bank inqirozlarining deyarli yoʻqligidir. Reinhart va Rogoff (2009) tomonidan olib borilgan tahlil deyarli bir xil natija bergan (rasm).]]
AQSh federal hukumati xususiy tadbirkorlikni turli yoʻllar bilan tartibga soladi. Reglament ikkita umumiy toifaga boʻlinadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://usa.usembassy.de/etexts/oecon/chap6.htm |sarlavha=The Role of Government in the Economy |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul }}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Baʼzi harakatlar toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita narxlarni nazorat qilish bilan olib boriladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.imf.org/en/Publications/fandd/issues/Series/Back-to-Basics/Fiscal-Policy |sarlavha=FISCAL POLICY: TAKING AND GIVING AWAY |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Anʼanaga koʻra, hukumat elektr energiyasi kabi davlat tomonidan tartibga solinadigan [[monopoliya]]larni yaratishga harakat qildi va shu bilan birga narxlarni ularga normal foyda keltiradigan darajada qoʻyilishiga ruxsat berdi. Baʼzida hukumat iqtisodiy nazoratni boshqa sanoat turlariga nisbatan qoʻllashni ham kengaytirdi. [[Buyuk depressiya]]dan keyingi yillarda u tez oʻzgaruvchan talab va taklifga javoban vahshiyona oʻzgarib turadigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari narxlarini barqarorlashtirish uchun murakkab tizimni ishlab chiqdi. Bir qator boshqa sohalar — yuk tashish va keyinchalik aviakompaniyalar — narxlarni pasaytirish zararli deb hisoblagan narsalarni cheklash orqali mamlakat tartibga solishda muvaffaqiyat qozondi, bu jarayon tartibga solishni qoʻlga olish deb ataladi&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Regulation and Control in the U. S. Economy: About.com&lt;/ref&gt;.

Iqtisodiy tartibga solishning yana bir shakli, monopoliyaga qarshi qonun toʻgʻridan-toʻgʻri tartibga solishga ehtiyoj qolmasligi uchun bozor kuchlarini oshirishga qaratiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.thoughtco.com/regulation-and-control-in-the-us-economy-1147549 |sarlavha=Regulation and Control in the U.S. Economy |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Hukumat va baʼzan xususiy partiyalar monopoliyaga qarshi qonunni qoʻllab, raqobatni asossiz ravishda cheklaydigan amaliyotlar yoki qoʻshilishlarni taqiqlaydi&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;.

Qoʻshma Shtatlardagi banklarni tartibga solish, aksariyat faqat bitta bank regulyatoriga ega boʻlgan boshqa G10 mamlakatlariga nisbatan juda tarqoq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://thefinancialbrand.com/news/bank-culture/comparing-united-states-canadian-banking-systems-54467/ |sarlavha=The Differences Between Banking in the US and Canada |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. AQShda bank ishi federal va shtat darajasida tartibga solinadi. AQSh, shuningdek, dunyodagi eng yuqori tartibga solinadigan bank muhitiga ega mamlakat; biroq, bu koʻpgina meʼyoriy-huquqiy hujjatlar asosida emas, aksincha, shaxsiy daxlsizlik, oshkor qilish, firibgarlikning oldini olish, jinoiy daromadlarni legallashtirish, terrorizmga qarshi kurash, sudxoʻrlik bilan bogʻliq kreditlarga qarshi kurashish va daromadi past boʻlgan qatlamlarga kredit berishni ragʻbatlantirish bilan amalga oshirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://thefinancialbrand.com/news/bank-culture/comparing-united-states-canadian-banking-systems-54467/ |sarlavha=The Differences Between Banking in the US and Canada |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;.

1970-yillardan boshlab hukumat aholi salomatligi va xavfsizligini yaxshilash yoki sogʻlom atrof-muhitni saqlash kabi ijtimoiy maqsadlarga erishish uchun xususiy kompaniyalar ustidan nazoratni amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK218227/ |sarlavha=Public Health as a Problem-Solving Activity: Barriers to Effective Action |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Masalan, mehnatni muhofaza qilish va sogʻliqni saqlash boshqarmasi ish joyida xavfsizlik standartlarini taʼminlaydi va qoʻllaydi, shuningdek, Qoʻshma Shtatlar atrof-muhitni muhofaza qilish agentligi havo, suv va yer resurslarini saqlash uchun standartlar hamda qoidalarni taqdim etadi. AQSh [[oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi]] qaysi dorilar bozorga chiqishini tartibga soladi, shuningdek, oziq-ovqat mahsulotlariga qoʻyiladigan standartlarini taqdim etadi&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;.

Amerikaning tartibga solishga boʻlgan munosabati &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning oxirgi oʻttiz yilligida sezilarli darajada oʻzgardi&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://usa.usembassy.de/etexts/oecon/chap2.htm |sarlavha=How the U.S. Economy Works |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul |arxivsana=2023-06-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230623062815/https://usa.usembassy.de/etexts/oecon/chap2.htm }}&lt;/ref&gt;. 1970-yillardan boshlab siyosatchilar iqtisodiy tartibga solish aviakompaniyalar va yuk tashish kabi sohalaridagi isteʼmolchilarning hisobiga kompaniyalarni himoya qilishiga ishonchi ortdi. Shu bilan birga, texnologik oʻzgarishlar bir paytlar tabiiy monopoliya hisoblangan telekommunikatsiya kabi baʼzi tarmoqlarda yangi raqobatchilarni paydo qildi. Ikkala oʻzgarishlar ham tartibga solishni yengillashtiradigan bir qator qonunlar ishlab chiqarilishiga olib keldi&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;.

Amerikaning ikkita eng nufuzli siyosiy partiyalari rahbarlari 1970-, 1980- va 1990-yillarda iqtisodiy tartibga solishni umuman yoqlagan boʻlsa-da, ijtimoiy maqsadlarga erishish uchun moʻljallangan qoidalarga nisbatan kamroq eʼtibor qaratdi&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;. Ijtimoiy tartibga solish [[Buyuk depressiya|Depressiya]] hamda [[Ikkinchi jahon urushi]]dan keyingi yillarda va yana 1960- hamda 1970-yillarda tobora kuchli ahamiyat kasb etdi. 1980-yillarda hukumat bunday tartibga solish [[Erkin bozor|erkin tadbirkorlikka]] xalaqit beradi, biznesni yuritish xarajatlarini oshiradi va shu bilan inflyatsiyaga yordam beradi, degan gʻoyaga asoslanib, mehnat, isteʼmolchi va atrof-muhit qoidalarini yumshatdi. Bunday oʻzgarishlarga turli munosabatlar bildirildi, koʻplab amerikaliklar muayyan voqealar yoki tendensiyalar haqida xavotirlarini bildirishda davom etishdi, bu hukumatni baʼzi sohalar uchun, jumladan, atrof-muhitni muhofaza qilish uchun yangi qoidalar chiqarishga undadi&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;.

Qonunchilik javob bermagan hollarda, ayrim fuqarolar ijtimoiy muammolarni tezroq hal qilish uchun sudga murojaat qilishadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.uscourts.gov/about-federal-courts/federal-courts-public |sarlavha=Federal Courts &amp; the Public |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Misol uchun, 1990-yillarda baʼzi shaxslar va oxir-oqibat hukumatning oʻzi tamaki kompaniyalarini sigareta chekishning sogʻliq uchun xavfliligi sababli sudga berdi. 1998-yildagi [[Amaki boʻyicha asosiy hisob-kitob shartnomasi|Tobacco Master Settlement Agreement]] davlatlarga chekish bilan bogʻliq kasalliklarni davolashda sarflangan tibbiy xarajatlarni qoplash uchun uzoq muddatli toʻlovlarni taqdim etdi&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Regulation and Control in the U. S. Economy: About.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.naag.org/our-work/naag-center-for-tobacco-and-public-health/the-master-settlement-agreement/ |sarlavha=The Master Settlement Agreement |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;.

2000- va 2008-yillar oraligʻida Qoʻshma Shtatlardagi iqtisodiy tartibga solish 1970-yillarning boshidan beri eng tez kengayishga erishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/06/pb_deregulation_crandall.pdf |sarlavha=Extending Deregulation. Make the U.S. Economy More Efficient |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Iqtisodiy tartibga solish uchun vakolati boʻlgan Federal reestrdagi yangi sahifalar soni 2001-yildagi 64 438 yangi sahifadan 2007-yilda 78 090 ta yangi sahifaga oʻsdi, bu tartibga solishning rekord miqdori edi. Mamlakatda iqtisodiy ahamiyatga ega boʻlgan reglamentlar, 100 million dollardan ortiq turadigan qoidalar yiliga 70% ga oshdi. Tartibga solish xarajatlari 26,4 milliard dollardan 62 foizga oshib, 42,7 milliard dollargacha{{Nbsp}}koʻtarildi&lt;ref name=&quot;bushregulation&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=Bush's Regulatory Kiss-Off – Obama's assertions to the contrary, the 43rd president was the biggest regulator since Nixon|url=http://www.reason.com/news/show/130328.html|magazine=Reason magazine|date=January 2009|access-date=February 12, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20090902085717/http://www.reason.com/news/show/130328.html|archive-date=September 2, 2009|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

=== Soliq tizimi ===
{{Asosiy|AQSh soliq tizimi}}
Qoʻshma Shtatlardagi soliqqa tortish murakkab tizim boʻlib, u kamida toʻrt xil darajadagi hukumatga toʻlovlarni va soliqqa tortishning koʻplab usullarini oʻz ichiga oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.bu.edu/eci/files/2019/06/Taxes_in_the_United_States.pdf |sarlavha=Taxes in the United States: History, Fairness and Current Political Issues |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul |muallif=Brian Roach}}&lt;/ref&gt;. Soliqlar federal hukumat, shtat hukumatlari va koʻpincha mahalliy hukumatlar tomonidan undiriladi, ular orasiga [[Okrug (AQSh)|okruglar]], munitsipalitetlar, shaharchalar, maktab okruglari va boshqa maxsus maqsadli tumanlar ham kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Porter |first=Eduardo |date=August 14, 2012 |title=America's Aversion to Taxes |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2012/08/15/business/economy/slipping-behind-because-of-an-aversion-to-taxes.html?_r=1&amp;src=recg |access-date=August 15, 2012 |quote=In 1965, taxes collected by federal, state and municipal governments amounted to 24.7 percent of the nation's output. In 2010, they amounted to 24.8 percent. Excluding Chile and Mexico, the United States raises less tax revenue, as a share of the economy, than every other industrial country.}}&lt;/ref&gt;.

Soliq shakllariga daromad, mol-mulk, savdo, import, ish haqi, mulk va sovgʻa soliqlari, shuningdek, turli yigʻimlar kiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.coursehero.com/study-guides/boundless-politicalscience/taxes/ |sarlavha=Taxes |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Hukumatning barcha darajalari boʻyicha soliqqa tortish hisobga olinsa, 2011-yilda yalpi ichki mahsulotga nisbatan foiz sifatida soliqqa tortishning umumiy miqdori YaIMning chorak qismini tashkil etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.heritage.org/index/country/unitedstates|sarlavha=Index of Economic Freedom: United States|nashriyot=Index of Economic Freedom|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2012-03-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120320134206/http://www.heritage.org/index/country/unitedstates}}&lt;/ref&gt;. [[Qora bozor]]ning AQSh iqtisodiyotidagi ulushi boshqa mamlakatlarga nisbatan juda past&lt;ref name=&quot;Trans-Atlantic Comparisons 3-2&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=June 6, 2009 |title=Is the US Really a Nation of God-Fearing Darwin-Haters? |work=Der Spiegel |url=http://www.spiegel.de/international/europe/0,1518,628389-2,00.html}}&lt;/ref&gt;.

Federal [[mol-mulk soligʻi]] Amerika Qoʻshma Shtatlari Konstitutsiyasi tomonidan taqiqlangan boʻlsa-da, agar tushumlar shtatlarga ularning aholisi boʻyicha taqsimlanmasa, shtat va mahalliy hukumatlar undiradigan mulk soligʻi koʻchmas mulkka boʻlgan boylik soligʻini tashkil etishi mumkin va kapital daromadi soligʻidan (belgilab qoʻyilgan foyda soligʻi) inflyatsiya darajasi boʻyicha boylik soligʻi miqdori oʻrniga nominal boʻyicha soliq undiriladi&lt;ref name=&quot;YglesiasWealth&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Yglesias |first=Matthew |date=March 6, 2013 |title=America Does Tax Wealth, Just Not Very Intelligently |work=Slate |url=http://www.slate.com/blogs/moneybox/2013/03/06/america_s_wealth_tax_it_s_called_property_taxes_and_they_re_not_very_smart.html |access-date=March 18, 2013}}&lt;/ref&gt;.

AQSh soliqlari odatda progressiv xarakterga egadir, ayniqsa ular federal darajada va rivojlangan dunyoda eng oʻsib borayotgan soliqlar hisoblanadi&lt;ref name=&quot;CBO 2010&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://cbo.gov/publication/44604|sarlavha=The Distribution of Household Income and Federal Taxes, 2010|nashriyot=The US Congressional Budget Office (CBO)|sana=December 4, 2013|qaralgan sana=August 13, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Prasad|first1=M.|last2=Deng|first2=Y.|title=Taxation and the worlds of welfare|journal=Socio-Economic Review|date=April 2, 2009|volume=7|issue=3|pages=431–57|doi=10.1093/ser/mwp005|url=http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/480.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dylan47&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Matthews |first=Dylan |date=September 19, 2012 |title=Other countries don't have a &quot;47%&quot; |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/wonkblog/wp/2012/09/19/other-countries-dont-have-a-47/ |access-date=October 29, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stephen |first=Ohlemacher |date=March 3, 2013 |title=Tax bills for rich families approach 30-year high |work=The Seattle Times |agency=Associated Press |url=http://seattletimes.com/html/politics/2020475301_apustaxingtherich.html |access-date=April 3, 2013}}&lt;/ref&gt;. Bu boʻyicha „Soliqlar koʻproq progressiv boʻlishi kerakmi yoki kamroqmi?“ degan bahs-munozaralar ham mavjud&lt;ref name=&quot;YglesiasWealth&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;BairParity&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bair |first=Sheila |date=February 26, 2013 |title=Grand Old Parity |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2013/02/27/opinion/republicans-must-bridge-the-income-gap.html |access-date=March 18, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Hodge|ism=Scott A.|sarlavha=The Case for a Single-Rate Tax: Why Our Progressive Tax Code is Inconsistent with the Changing Face of American Taxpayers|url=http://taxfoundation.org/article/case-single-rate-tax-why-our-progressive-tax-code-inconsistent-changing-face-american-taxpayers|nashriyot=Tax Foundation|qaralgan sana=August 13, 2014|sana=April 29, 2005|arxivsana=2015-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151222115717/http://taxfoundation.org/article/case-single-rate-tax-why-our-progressive-tax-code-inconsistent-changing-face-american-taxpayers}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Frank |first=Robert |date=March 26, 2011 |title=The Price of Taxing the Rich: The top 1% of earners fill the coffers of states like California and New York during a boom – and leave them starved for revenue in a bust |work=The Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/news/articles/SB10001424052748704604704576220491592684626 |access-date=August 13, 2014}}&lt;/ref&gt;.

2022-yilgi Tax Justice tarmogʻi maʼlumotlariga koʻra, AQSh [[Shveysariyada bank ishi|Shveysariya]], [[Kayman orollari|Kayman]] va [[Bermud oroli|Bermud orollari]] jamlagandan koʻra koʻproq global moliyaviy sirlarga ega&lt;ref name=&quot;SWI swissinfo.ch 2022&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Switzerland ranked second-worst global facilitator of tax avoidance|ish=SWI swissinfo.ch|sana=2022-05-18|url=https://www.swissinfo.ch/eng/business/switzerland-ranked-second-worst-global-facilitator-of-tax-avoidance/47603522|qaralgan sana=2022-06-28}}&lt;/ref&gt;.

=== Xarajatlar ===
{{Asosiy|AQSh federal byudjeti}}
[[Fayl:2022_US_Federal_Budget_Infographic.png|right|thumb|401x401px| CBO: 2022-moliya yili uchun AQSh Federal xarajatlari va daromadlari komponentlari. Xarajatlarning asosiy toifalari sogʻliqni saqlash, ijtimoiy taʼminot va mudofaa uchun sarflangan; daromad va ish haqi soliqlari asosiy daromad manbalari hisoblanadi.]]
[[Fayl:CBO_Deficit_-_Baseline_Comparison_-_April_2018.png|right|thumb|350x350px| Kongress Byudjet byurosining (CBO) asosiy taqqoslashlari: 2017-yil iyun (asosan prezident Trumpga Prezident Obamadan meros boʻlib qolgan kamomad traektoriyasi), 2018-yil aprel (bu Trumpning soliqlarni qisqartirish va xarajatlarni toʻlashini aks ettiradi) va 2018-yil apreldagi muqobil davr (boshqa joriy siyosat kengaytmalari qatorida Trump soliq imtiyozlarini uzaytirishni nazarda tutadi)&lt;ref name=&quot;CBO_BOE2018&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cbo.gov/publication/53651|sarlavha=CBO Budget and Economic Outlook 2018–2028|sana=April 9, 2018}}&lt;/ref&gt;]]
Qoʻshma Shtatlarda davlat tarmogʻiga qarashli xarajatlar YaIMning taxminan 38% qismini tashkil qiladi (federal 21% atrofida, qolgani shtat va mahalliy)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://data.oecd.org/gga/general-government-spending.htm|sarlavha=General Government Spending}}&lt;/ref&gt;. Hukumat koʻplab xizmatlarni taqdim etib keladi. Federal hukumat, masalan, milliy mudofaa, asosan yangi mahsulotlarni ishlab chiqishga moʻljallangan tadqiqotlar uchun masʼuliyatni oʻz boʻyniga olgan boʻlib, kosmik tadqiqotlar olib boradi va ishchilarga ish joyidagi koʻnikmalarni rivojlantirish hamda ish topishga yordam berishga qaratilgan koʻplab dasturlarni amalga oshiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.defense.gov/News/Releases/Release/Article/3194361/dod-releases-report-on-defense-spending-by-state-in-fiscal-year-2021/ |sarlavha=DOD Releases Report on Defense Spending by State in Fiscal Year 2021 |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Davlat xarajatlari mahalliy va mintaqaviy iqtisodiyotlarga, iqtisodiy faoliyatning umumiy surʼatlariga sezilarli taʼsir koʻrsatadi.

Shu bilan birga, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari siyosati|shtat hukumatlari]] koʻplab avtomobil yoʻllarini qurish va saqlash uchun javobgardir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://usinfo.org/enus/government/forpolicy/chap2.html |sarlavha=How the U.S. Economy Works |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Davlat maktablarini moliyalashtirish va faoliyat yuritishda shtat, okrug yoki shahar hokimiyatlari yetakchi rol oʻynaydi. Mahalliy hukumatlar birinchi navbatda politsiya va yongʻindan himoya qilish uchun javobgardir. 2016-yilda AQSh shtatlari va mahalliy hukumat 3 trillion dollar hajmida qarzdor boʻlgan va yana 5 trillion dollarlik moliyalashtirilmagan loyihalarni oʻz boʻyniga olgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=December 1, 2016 |title=Debt Myths, Debunked |work=U.S. News |url=https://www.usnews.com/opinion/economic-intelligence/articles/2016-12-01/myths-and-facts-about-the-us-federal-debt}}&lt;/ref&gt;.

Qoʻshma Shtatlardagi farovonlik davri 1930-yillarda, Buyuk depressiya davri davomida, [[Yangi kelishuv]]ning yoʻlga qoʻyilishi bilan boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.loc.gov/classroom-materials/united-states-history-primary-source-timeline/great-depression-and-world-war-ii-1929-1945/franklin-delano-roosevelt-and-the-new-deal/ |sarlavha=President Franklin Delano Roosevelt and the New Deal |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik farovonlik davri 1960-yillarda Medicare, Medicaid, Older American Act va federal taʼlimni moliyalashtirishni oʻz ichiga olgan [[Buyuk jamiyat]] qonunchiligi orqali yanada mustahkam asosga ega boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.history.com/topics/1960s/great-society |sarlavha=Great Society |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;.

Umuman olganda, federal, shtat hamda mahalliy xarajatlar 1998-yilga kelib yalpi ichki mahsulotning deyarli 28% qismini tashkil etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.gpoaccess.gov/usbudget/fy01/guide01.html|sarlavha=U.S. Budget 2001|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120112170429/http://www.gpoaccess.gov/usbudget/fy01/guide01.html|arxivsana=January 12, 2012}}&lt;/ref&gt;.

=== Federal byudjet va qarz ===
2017-yilgi moliyaviy hisob-kitoblarga koʻra, federal hukumat xarajatlar uchun byudjet pul oʻtkazmalari yoki naqd pul asosida 3,98 trillion dollar sarflagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fiscal.treasury.gov/reports-statements/financial-report/2017/government-financial-position-and-condition.html |sarlavha=The Government´s Financial Position and Condition |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Moliyaviy xarajatlar 2016-yili 3,85 trillion dollarga teng boʻlib, bu xarajatlarning oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 128 milliard dollarga yoki 3,3% ga oshganini koʻrsatadi. 2017-yilgi moliya xarajatlarining asosiy tarkibi quyidagilardan iborat boʻlgan: Medicare va Medicaid (1,077 milliard dollar yoki xarajatlarning 27 foizi), ijtimoiy sugʻurta (939 milliard dollar yoki 24 foiz), federal departamentlar va agentliklarni boshqarish uchun foydalaniladigan mudofaadan tashqari ixtiyoriy xarajatlar (610 milliard dollar yoki 15%), Mudofaa vazirligi xarajatlari (590 milliard dollar yoki 15%) va boshqalar (263 milliard dollar yoki 7%)&lt;ref name=&quot;CBO_BOE2018&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cbo.gov/publication/53651|sarlavha=CBO Budget and Economic Outlook 2018–2028|sana=April 9, 2018}}&lt;/ref&gt;.

2017-yilgi hisob-kitoblarga koʻra, federal hukumat taxminan 3,32 trillion dollarlik soliq yigʻib olgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://1investing.in/new-york-city-is-the-worlds-wealthiest-with-us/ |sarlavha=New York City Is the World’s Wealthiest, With US$three Trillion in Total Wealth |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Bu 2017-yildagi soliq tushumi 2016-yilgi soliq tushumiga nisbatan 48 milliard dollarga yoki 1,5 foizga koʻp ekanligini bildiradi&lt;ref name=&quot;CBO_BOE2018&quot; /&gt;. Birlamchi tushum tarkibi shaxsiy daromad soligʻini ($1,587{{Nbsp}}milliard yoki umumiy tushumning 48%), ijtimoiy sugʻurta/ijtimoiy sugʻurta soliqlarini (1162 dollar milliard yoki 35%) va korporativ soliqlarni (297 dollar{{Nbsp}}milliard yoki 9%) oʻz ichiga oladi. Boshqa soliq tushumlari tarkibiga esa aksiz, mulk kabi soliqlar kiradi. 2017-yilgi daromad [[yalpi ichki mahsulot]]ning (YaIM) 17,3% ini tashkil etgan boʻlib, 2016-yilda bu koʻrsatkich 17,7% ga teng boʻlgan. 1980—2017-yillar davomida soliq tushumlari oʻrtacha yalpi ichki mahsulotning taxminan 17,4 foizini tashkil etgan&lt;ref name=&quot;CBO_BOE2018&quot; /&gt;.

Mamlakatda 2017-yilgi federal byudjet taqchilligi (yaʼni, xarajatlar daromadlarga nisbatan kattaroq) 665 milliard dollarni tashkil etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.cbo.gov/publication/53624 |sarlavha=The Federal Budget in 2017: An Infographic |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Byudjet taqchilligi 2016-yilda 585 milliard dollar boʻlgan. Bu byudjet taqchilligining oʻtgan yilgiga nisbatan 80 milliard dollarga yoki 14% ga koʻʻpayganini koʻrsatadi. Byudjet taqchilligi 2016-yilda YaIMga nisbatan 3,2 foiz boʻlgan boʻlsa, 2017-yilda bu koʻrsatkich 3,5 foizni tashkil etdi&lt;ref name=&quot;CBO_BOE2018&quot; /&gt;.

AQShda davlat qarzining asosiy oʻlchovi sanalgan milliy qarz 2017-yilda taxminan 14,7 trillion dollarni tashkil etgan, bu YaIMning 77 foiziga teng boʻlib, ayni paytda AQSh davlat qarzining koʻpligi boʻyicha 207 mamlakat orasida 43-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2186rank.html#us|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070613005546/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2186rank.html#us|arxivsana=June 13, 2007|sarlavha=CIA World Factbook-Debt to GDP}}&lt;/ref&gt;. Ushbu qarz YaIMning foiziga koʻra, Gʻarbiy Yevropadagi koʻplab davlatlarning umumiy qarziga teng&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.dailyfinance.com/story/is-rising-u-s-debt-inviting-trouble-ask-japan/19469343/|qaralgan sana=May 18, 2010|sarlavha=Is Rising U.S. Debt Inviting Trouble? Ask Japan|nashriyot=Daily Finance|ism=Vishesh|muallif=Kumar}}&lt;/ref&gt;.

== Biznes madaniyati ==
AQSh iqtisodiyotining oʻziga xos asosiy xususiyati ishlab chiqariladigan mahsulotning yoʻnalishi va koʻlamini belgilash boʻyicha koʻplab iqtisodiy qarorlarni qabul qilishida xususiy tarmoqqa beriladigan iqtisodiy erkinlikdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.investopedia.com/ask/answers/031815/united-states-considered-market-economy-or-mixed-economy.asp |sarlavha=Is the United States a Market Economy or a Mixed Economy? |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul}}&lt;/ref&gt;. Bu erkinlik iqtisodiyotni tartibga solishning nisbatan past darajalari va hukumat ishtiroki&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Jack|muallif=Anderson|url=https://www.forbes.com/global/2006/0522/032.html|sarlavha=Tax Misery &amp; Reform Index|ish=Forbes|sana=May 22, 2006|qaralgan sana=November 17, 2008}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, [[Egalik huquqi|mulk huquqlarini]] himoya qiluvchi va shartnomalar bajarilishini taʼminlaydigan sud tizimi bilan nazoratda ushlab turiladi. Bugungi kunda Qoʻshma Shtatlarda 29,6 million kichik biznes subyektlari, dunyodagi millionerlarning 30 foizi, milliarderlarning 40 foizi va dunyodagi 500 ta eng yirik kompaniyalardan 139 tasi joylashgan&lt;ref name=&quot;sba.gov&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;forbes.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Global 500 2010: Countries&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Global 500 2010: Countries |publisher=CNN |url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/countries/US.html |access-date=2023-07-04 |archive-date=2023-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928092023/https://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/countries/US.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://articles.moneycentral.msn.com/Investing/Extra/WhereTheMillionairesAreNow.aspx|sarlavha=Where the millionaires are now|nashriyot=MSN|sana=October 22, 2007|qaralgan sana=April 21, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110927143337/http://articles.moneycentral.msn.com/Investing/Extra/WhereTheMillionairesAreNow.aspx|arxivsana=September 27, 2011}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Boeing_787-10_rollout_with_President_Trump_(32335755473)_(cropped).jpg|thumb| [[Boeing]] bosh direktori Dennis Muilenburg [[Boeing 787 Dreamliner|787-10 Dreamlinerning]] taqdimot marosimida]]
Amerika Qoʻshma Shtatlari mustaqil davlat sifatida paydo boʻlganidan beri ilm-fan va innovatsiyalarni ragʻbatlantirib keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://usa.usembassy.de/technology.htm |sarlavha=Science &amp; Technology &gt; Introduction |qaralgan sana=2023-yil 11-iyul |arxivsana=2023-10-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231024053157/https://usa.usembassy.de/technology.htm }}&lt;/ref&gt;. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida AQSH sanoati va akademiyasining norasmiy hamkorligi natijasida ishlab chiqilgan tadqiqotlar tez surʼatlar bilan oʻsib borgan va 1930-yillarning oxiriga kelib Buyuk Britaniyada olib borilayotgan tadqiqotlar hajmidan oshib ketdi (biroq, bu vaqtda AQSh tadqiqotlarining sifati hali Britaniya va Germaniya tadqiqotlari bilan teng boʻlmagan edi). [[Ikkinchi jahon urushi]]dan keyin ilmiy-tadqiqotlarni qoʻllab-quvvatlash va monopoliyaga qarshi siyosatga ajratilgan federal xarajatlar AQShning innovatsiyalarida muhim rol oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://usinfo.state.gov/infousa/government/forpolicy/chap2.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081114043907/http://usinfo.state.gov/infousa/government/forpolicy/chap2.html|arxivsana=2008-11-14|sarlavha=U.S. Department of state: How the U.S. Economy Works}}&lt;/ref&gt;.

Qoʻshma Shtatlar tabiiy resurslarga, unumdor dehqonchilik tuproqlariga boy va moʻtadil iqlimga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.let.rug.nl/usa/outlines/economy-1991/how-the-united-states-economy-works/basic-ingredients-of-the-us-economy.php |title=Basic Ingredients Of The Us Economy |archivedate= |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, mamlakatning Atlantika, Tinch okeanlarida va Meksika koʻrfazida keng qirgʻoqlari mavjud. Qitʼa ichidan daryolar oqib oʻtadi va [[Buyuk koʻllar]] (Kanada chegarasidagi beshta yirik ichki koʻllar) qoʻshimcha yuk tashish imkoniyatini beradi. Ushbu keng koʻlamli suv yoʻllari yillar davomida mamlakatning iqtisodiy oʻsishini shakllantirish va AQShning asosi boʻlgan 50 ta shtat hamda 1 federal oʻlkani yagona iqtisodiy birlik atrofida birlashtirish uchun asosiy omil boʻldi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Walker, William|title=National innovation systems : a comparative analysis|date=1993|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0195076172|editor=Nelson|location=New York|pages=61–64|chapter=National Innovation Systems: Britain|ref=Walker1993|chapterurl=https://books.google.com/books?id=YFDGjgxc2CYC&amp;pg=PA61}}&lt;/ref&gt;.

AQShda [[isteʼmol xarajatlari]] 1960-yili YaIMning taxminan 62% igacha oʻsgan va taxminan 1981-yilga qadar bu koʻrsatkich saqlanib turdi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Remaking the Wealth of the Nations |author=Md Shamsul A. Chowdhury |date= |url=https://books.google.co.uz/books?id=RnpnDwAAQBAJ&amp;pg=PT56&amp;lpg=PT56&amp;dq=Consumer+spending+in+the+U.S.+rose+to+about+62%25+of+GDP+in+1960,+where+it+stayed+until+about+1981&amp;source=bl&amp;ots=g21T-NbKgk&amp;sig=ACfU3U0j_ar9Y3SOZVjhGlW3Le0QeSwi-g&amp;hl=uz&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj2yM_unoiAAxVvIBAIHYyTDnkQ6AF6BAgoEAM#v=onepage&amp;q=Consumer%20spending%20in%20the%20U.S.%20rose%20to%20about%2062%25%20of%20GDP%20in%201960%2C%20where%20it%20stayed%20until%20about%201981&amp;f=false |origdate=2018-yil 23-iyul |accessdate=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. 2013-yilga kelib esa bu koʻrsatkich 71% ga qadar koʻtarildi&lt;ref name=&quot;consumerecon&quot; /&gt;. Butun tarixi davomida Qoʻshma Shtatlarda ishchi kuchining barqaror oʻsishi kuzatildi. Bu, ayni paytda, doimiy iqtisodiy oʻsishning samarasi va natijasi boʻlgan. [[Birinchi jahon urushi]]dan koʻp oʻtmay, koʻpchilik ishchilar tarkibini Yevropadan kelgan muhojirlar, ularning avlodlari, Afrikadan olib kelingan qullar hamda ularning avlodlari boʻlgan afro-amerikaliklar tashkil etgan&lt;ref&gt;&quot;''[https://books.google.com/books?id=EB29BrnCMm4C&amp;pg=PA280 Trends in International Migration 2002: Continuous Reporting System on Migration]''&quot;.&lt;/ref&gt;.

== Demografik oʻzgarishlar ==
&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning oxiridan boshlab [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasi]] aholisi, keyinchalik esa immigratsiya kvotalari olib tashlanganidan soʻng koʻplab osiyoliklar AQShga immigratsiya qila boshlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.boston.com:80/news/politics/2008/articles/2008/11/11/obama_victory_took_root_in_kennedy_inspired_immigration_act/?page=full|sarlavha=Obama victory took root in Kennedy-inspired Immigration Act|muallif=Peter S. Canellos|sana=November 11, 2008|ish=The Boston Globe|qaralgan sana=November 14, 2008}}&lt;/ref&gt;. Vaʼda qilingan yuqori ish haqi butun dunyodan koʻplab malakali ishchilarni, shuningdek, norasmiy iqtisodiyotda ish izlayotgan millionlab noqonuniy immigrantlarni Qoʻshma Shtatlarga oqib kela boshlashiga yoʻl ochgan. Birgina &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 90-yillarida AQShga rasman 13 milliondan ortiq odam koʻchib kelgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Jeanette Altarriba|title=An Introduction to Bilingualism: Principles and Processes|url=https://books.google.com/books?id=87snuOaE7DwC&amp;pg=PA212|year=2007|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-0203927823|page=212}}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Philadelphia_-_panoramio_-_4net_(3).jpg|thumb|Chinatowndagi restoranlar va doʻkonlar, Filadelfiya]]
Ishchi kuchining harakatchanligi Amerika iqtisodiyotining oʻzgaruvchan sharoitlarga moslashish qobiliyati uchun muhim ahamiyat kasb etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecbwp1767.en.pdf |sarlavha=Labour market adjustments in Europe and the US: How different? |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatning sharqiy qirgʻoqdagi mehnat bozorlarini immigrantlar bosib ketganida, koʻplab ishchilar boshqa yerlarga koʻchib oʻta boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://usa.usembassy.de/etexts/oecon/chap2.htm |sarlavha=How the U.S. Economy Works |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Xuddi shunday, sanoat va shimoliy shaharlardagi iqtisodiy imkoniyatlar &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yarmida janubda yashovchi fermer xoʻjaliklaridagi qora tanli amerikaliklarni jalb qilish imkonini berdi. Bu koʻchish tarixga [[Buyuk migratsiya]] nomini bilan kirgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.archives.gov/research/african-americans/migrations/great-migration|title=The Great Migration (1910–1970)|date=May 20, 2021|access-date=March 21, 2022|archive-date=September 27, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220927001728/https://www.archives.gov/research/african-americans/migrations/great-migration|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Amerika Qoʻshma Shtatlarida korporatsiyalar aksiyadorlar deb nomlanuvchi mulkdorlar uyushmasi sifatida paydo boʻlgan boʻlib, bular murakkab qoidalar va urf-odatlar bilan boshqariladigan biznes korxonasini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://news.law.fordham.edu/jcfl/2018/11/18/a-brief-history-of-the-corporate-form-and-why-it-matters/ |sarlavha=A Brief History of the Corporate Form and Why it Matters |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Ommaviy ishlab chiqarish jarayoni natijasida yuzaga kelgan [[General Electric]] kabi korporatsiyalar Qoʻshma Shtatlarni shakllanishida muhim rol oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://richmondvale.org/blog/second-industrial-revolution/ |sarlavha=The Second Industrial Revolution: The Technological Revolution |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. [[Fond bozori|Qimmatli qogʻozlar bozori]] orqali Amerika banklari hamda investorlari daromadli korporatsiyalarga sarmoya kiritish va kapitalni olib qoʻyish orqali oʻz mablagʻalarini koʻpaytirib olishgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.reuters.com/article/us-investment-mutualfunds-lipper-idUSKBN1FS3D7 |sarlavha=Investors withdraw record $23.9 billion from U.S.-based stock funds: Lipper |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Bugungi kunda roʻy berayotgan [[globallashuv]] davrida amerikalik investorlar va korporatsiyalar butun dunyoga taʼsir oʻtkazib kelmoqda. Amerika hukumati ayni paytda Amerika iqtisodiyotining asosiy sarmoyadorlari qatoriga kiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.brookings.edu/articles/the-globalization-challenge-the-u-s-role-in-shaping-world-trade-and-investment/ |sarlavha=The “Globalization” Challenge: The U.S. Role in Shaping World Trade and Investment |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Hukumat asosiy investitsiyalarini keng koʻlamli jamoat ishlariga (masalan, Hoover toʻgʻonini qurishga), harbiy-sanoat shartnomalariga va moliya sanoatiga yoʻnaltirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://prezi.com/m2uf0p0ehwel/economy-of-the-united-states/ |sarlavha=Economy of the United States |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;.

=== Aholi qarishi ===
Bir qator tadqiqotlarga koʻra, AQSh aholisi tez qarib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.urban.org/policy-centers/cross-center-initiatives/program-retirement-policy/projects/data-warehouse/what-future-holds/us-population-aging |sarlavha=The US Population Is Aging |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Bu yalpi ichki mahsulotning oʻsishiga, shuningdek, iqtisodiy koʻrsatkichlar pasayishiga, innovatsiya va daromadlar tengsizligiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2018/01/wp405.pdf |sarlavha=The Long-term Impact of Aging on the Federal Budget |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. 2019-yili mamlakatdagi oʻrtacha ishchi yoshi 42 yosh, 2000-yilda 38 yosh edi. 2015-yilga kelib 16 yoshdan oshgan kattalarning qariyb 62 foizi turli ishlarga jalb qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.migrationpolicy.org/article/frequently-requested-statistics-immigrants-and-immigration-united-states |sarlavha=Frequently Requested Statistics on Immigrants and Immigration in the United States |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Tadqiqotlarga koʻra, 2000-yildan beri qarish yiliga 0,25% dan 0,7% gacha kamayishi taxmin qilinadi. YaIMning oʻsishi (bir ishchiga toʻgʻri keladigan mahsulot) va ishchilar soniga bogʻliq boʻlgani sababli, ikkala tendensiya ham YaIM oʻsish surʼatini sekinlashtiradi&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;. Keksa ishchilar daromadlarini koʻproq jamgʻarma qilishadi, bu esa foiz stavkalarini pasaytiradi, yalpi ichki mahsulot oʻsishining bir qismini qisqartiradi va Federal zaxira bankining foiz stavkalarini pasaytirish orqali [[retsessiya]]ni hal qilish qobiliyatini kamaytiradi. Mamlakatda qarish tendensiyasini hal qilish vositalari immigratsiya (nazariy jihatdan yosh ishchilarni jalb qiladi) va tugʻilishning yuqori koʻrsatkichlarini oʻz ichiga oladi, shuningdek, koʻproq farzand koʻrishni ragʻbatlantirish uchun soliq imtiyozlari, subsidiyalar hamda koʻproq taʼtillar berilishi ham mumkin&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Porter |first=Eduardo |date=June 15, 2019 |title=This Economy Is Not Aging Gracefully |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2019/06/15/sunday-review/work-age-economy.html? |access-date=June 15, 2019}}&lt;/ref&gt;.

Kongress Byudjet byurosi tomonidan [[2019|2019-yil]] may oyida amalga oshirilgan hisob-kitoblarga koʻra, majburiy xarajatlar (masalan, Medicare, Medicaid va ijtimoiy taʼminot) aholi yoshi oshib borgani sayin iqtisodiyot hajmiga (YaIMga) nisbatan oʻsishda davom etadi&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;. 2019—2029-yillar davomida 65 va undan katta yoshdagi aholi soni uchdan birga koʻpayishi prognoz qilinmoqda&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;. Majburiy dastur xarajatlari 2019-yilda YaIMning 12,7 foizini tashkil etgan va 2025—2029-yillar davomida bu koʻrsatkich YaIMning oʻrtacha 14,4 foizini tashkil etishi prognoz qilinmoqda&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=May 2, 2019 |title=Updated Budget Projections: 2019 to 2029 |work=[[Congressional Budget Office]] |url=https://www.cbo.gov/publication/55151 |access-date=June 15, 2019}}&lt;/ref&gt;.

== Tadbirkorlik ==
[[Fayl:Government_and_State-Owned_Enterprises_to_GDP_for_United_States.png|thumb|Davlat korxonalari yoki hukumat homiyligidagi korxonalarning AQSh iqtisodiyotidagi foizi]]
[[Fayl:PyramidParthenon.jpg|thumb|Tennessi, 1897-yil. Bu davrda elektr yoritishdan foydalanishda AQSh yetakchi edi.]]
Qoʻshma Shtatlar &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiridan boshlab texnologik innovatsiyalar va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalaridan boshlab ilmiy tadqiqotlar boʻyicha dunyoda yetakchi mamlakat sanaladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.bbvaopenmind.com/en/articles/technological-change-and-the-evolution-of-the-u-s-national-innovation-system-1880-1990/ |sarlavha=Technological Change and the Evolution of the U.S. “National Innovation System”, 1880-1990 |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. [[1876|1876-yili]] [[Alexander Graham Bell]] tlabtelki efon ishlab chiqarish uchun AQSh patentini olishga muvaffaqa boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.history.com/this-day-in-history/alexander-graham-bell-patents-the-telephone |sarlavha=Alexander Graham Bell patents the telephone |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. [[Thomas Edison]] laboratoriyasi [[fonograf]]ni, birinchi [[choʻgʻlanma lampa]]ni va birinchi koʻchma kinokamerani ijotaqdimldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.loc.gov/collections/edison-company-motion-pictures-and-sound-recordings/articles-and-essays/biography/life-of-thomas-alva-edison/ |sarlavha=Inventing Entertainment: The Early Motion Pictures and Sound Recordings of the Edison Companies |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Edison kompaniyasi, shuningdek, (toʻgʻridan-toʻgʻri oqimga asoslangan) elektr energiyasini yetkazib berish boʻyicha kashshof boʻlib, uni jahon bozorga olib chiqdi, keyinroq oʻzgaruvchan tokni yetkazib berishni keng yoʻlga qoʻygan Westinghouse Electric Corporation kabi yirik kompaniyalar paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.history.com/news/what-was-the-war-of-the-currents |sarlavha=How Edison, Tesla and Westinghouse Battled to Electrify America |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Ransom E. Olds va [[Henry Ford]]ning a&lt;nowiki/&gt;[[Henry Ford|g]]&lt;nowiki/&gt;tomobil kompaniyalari yigʻish liniyasiga asos soldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.britannica.com/technology/automotive-industry/Ford-and-the-assembly-line |sarlavha=Ford and the assembly line |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. [[Aka-uka Wrightlar]] 1903-yilga kelib aeroplanda ilk bor barqaror va boshqariladigan parvozni amalga oshirishga erishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Benedetti, François|url=http://www.fai.org/news_archives/fai/000295.asp|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070912065254/http://www.fai.org/news_archives/fai/000295.asp|arxivsana=September 12, 2007|sarlavha=100 Years Ago, the Dream of Icarus Became Reality|nashriyot=Fédération Aéronautique Internationale (FAI)|sana=December 17, 2003|qaralgan sana=August 15, 2007}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Steve_Jobs_and_Bill_Gates_(522695099).jpg|thumb| [[Steve Jobs]] va [[Bill Gates]] amerikalik eng taniqli tadbirkorlardandir.]]
Amerika jamiyati tadbirkorlik va biznesga katta eʼtibor berib keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.linkedin.com/pulse/10-definitions-business-entrepreneurship-america-mandalu-ph-d |sarlavha=10 Definitions of Business Entrepreneurship In America |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Tadbirkorlik — bu tadbirkor boʻlish harakati boʻlib, uni „innovatsiyalarni iqtisodiy mahsulotga aylantirish uchun [[innovatsiya]]lar, moliya va ishbilarmonlik qobiliyatini oʻz zimmasiga oladigan kishi“ deb taʼriflash mumkin&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.coursesidekick.com/business/study-guides/boundless-business/introduction-to-entrepreneurship |sarlavha=Introduction to Entrepreneurship |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Tadbirkorlik bilan shugʻullanishga harakat qilish yangi tashkilotlarning paydo boʻlishiga olib kelishi yoki berilgan imkoniyatlarga javoban yetuk tashkilotlarni yanada rivojlantirishda maʼlum rol oʻynashi mumkin&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;Shane, Scott „A General Theory of Entrepreneurship: the Individual-Opportunity Nexus“, Edward Elgar&lt;/ref&gt;. Amerikalik tadbirkorlar davlat-xususiy sheriklik orqali davlat xizmatlarini amalga oshirish bilan ham shugʻullanib keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://ppp.worldbank.org/public-private-partnership/library/ppp-unit-united-states-america |sarlavha=PPP Unit United States of America |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;.

Tadbirkorlikning eng keng tarqalgan davri yangi biznesni boshlash jarayoni va ishtirokini bildiradi (bu jarayon [[Startap]] deb ataladi); biroq soʻnggi yillarda bu muddat tadbirkorlik faoliyatining ijtimoiy va siyosiy shakllarini qamrab olgan holda kengaytirib borildi&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;. Tadbirkorlik firma yoki yirik tashkilot ichidagi faoliyatni tavsiflaganda, u ichki tadbirkorlik deb ataladi va yirik korxonalar tashkilotlardan ajralib chiqqach korporativ tadbirkorlikka aylanadi&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot; /&gt;.

Tadbirkorlik boʻyicha olim va Global Entrepreneurship Monitor yaratuvchisi Paul Reynoldsning soʻzlariga koʻra, „Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi barcha ishchilarning yarmi pensiya yoshiga yetganlarida, bir yoki bir necha yil oʻz-oʻzini ish bilan taʼminlash imkoniga ega boʻladi va har toʻrtdan biri olti yoki undan koʻp yil davomida mustaqil ish bilan shugʻullana oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.researchgate.net/publication/321611030_Entrepreneurship_in_The_United_States_The_Future_is_Now |sarlavha=Entrepreneurship in The United States: The Future is Now |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Yangi biznes yaratishda ishtirok etish amerikalik ishchilar orasida keng tarqalgan faoliyatdir“&lt;ref&gt;Reynolds, Paul D. „Entrepreneurship in the United States“, Springer, 2007, {{ISBN|978-0387456676}}&lt;/ref&gt;. Va soʻnggi yillarda biznesni yaratish Amerika Qoʻshma Shtatlarida ham, Gʻarbiy Yevropada ham iqtisodiy oʻsishning asosiy omili boʻlgani [[David Audretsch]] kabi olimlar tomonidan oʻrganib chiqilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://phys.org/tags/entrepreneurship/ |sarlavha=Entrepreneurship |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. 

[[Fayl:Survival rate of US start-ups, 1977–2012.svg|thumb| AQSh startaplarining omon qolish darajasi, [[1977]]—[[2012]]. Manba: AQSh aholini roʻyxatga olish byurosi, biznes dinamikasi statistikasi, Gallup tomonidan nashr etilgan, UNESCOning ilmiy hisobotida takrorlangan: 2030-yilga qadar, 5.7-rasm, 143-bet.]]

== Venchur kapitaliga investitsiyalar ==
[[Fayl:US_VC_funding.png|alt=Quarterly U. S. venture capital investments, 1995-2017|right|300x300px| 1995—2017-yillarda AQShning har chorakdagi venchur kapital qoʻyilmalari]]
[[Venchur kapitalini moliyalashtirish|Venchur kapitali]] sanoat tarkibi sifatida Amerika Qoʻshma Shtatlarida paydo boʻlgan va mamlakat hali ham bu yoʻnalishda hukmronlik qilib keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.briskfox.com/open/years/2009_q1/do_v_c44780.php|sarlavha=Mandelson, Peter. &quot;There is no Google, or Amazon, or Microsoft or Apple in the UK, Mandelson tells BVCA.&quot; BriskFox Financial News, March 11, 2009|nashriyot=Briskfox.com|qaralgan sana=April 21, 2012}}&lt;/ref&gt;. Milliy venchur kapital assotsiatsiyasi maʼlumotlariga koʻra, xususiy tarmoqdagi ish oʻrinlarining 11 foizi venchur kapitali qoʻllab-quvvatlanadigan kompaniyalarda tashkil etilgan va venchur kapitali bilan taʼminlangan sanoatdan keladigan daromad AQSh yalpi ichki mahsulotining 21 foizini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=http://www.nvca.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=255&amp;Itemid=103|title=Venture Impact|publisher=IHS Global Insight|year=2009|isbn=978-0978501570|edition=5|page=2}}&lt;/ref&gt;.

[[2014|2014-yilda]] AQShda venchur kapitali boʻyicha 4356 ta bitim tuzilib, jami sarmoya 48,3 milliard dollarni tashkil etdi&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.finsmes.com/2015/01/venture-capitalists-invested-48-3-billion-in-4356-deals-in-2014.html |sarlavha=US Venture Capitalists Invested $48.3 Billion in 4,356 Deals in 2014 |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Milliy venchur kapital assotsiatsiyasining xabar berishicha, bu „oldingi yilga nisbatan dollarda 61 foizga va bitimlar hajmi boʻyicha 4 foizga koʻproq“&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;. [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] hisob-kitoblariga koʻra, Qoʻshma Shtatlardagi venchur kapital investitsiyalari [[2014|2014-yilga]] kelib inqirozdan oldingi darajasiga toʻliq tiklangan&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://unctad.org/system/files/official-document/wir2014_en.pdf |sarlavha=World Investment Report 2014 |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Milliy venchur kapital assotsiatsiyasi 2014-yilda ijtimoiy hayot bilan bogʻliq yoʻnalishlarga venchur kapital qoʻyilmalari 2008-yildan beri eng yuqori darajada boʻlganini maʼlum qildi: biotexnologiya sohasidagi 470 ta bitimga 6,0 milliard dollar va umuman ijtimoiy sohalar boʻyicha (shu jumladan biotexnologiya va tibbiy asboblar) 789 ta bitimga 8,6{{Nbsp}}milliard dollar sarmoya kiritilgan&lt;ref name=&quot;:17&quot; /&gt;. Biotexnologiyaga sarflangan investitsiyalarning uchdan ikki qismi (68%) birinchi/dastlabki bosqichdagi rivojlanish bitimlariga, qolgan qismi esa rivojlanishning kengayish bosqichiga (14%), oʻsayotgan kompaniyalarga (11%) va oxirgi bosqichdagi kompaniyalarga (7%) toʻgʻri keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fiercebiotech.com/biotech/venture-capital-dollars-invested-life-sciences-companies-2014-at-highest-level-since-2007 |sarlavha=Venture Capital Dollars Invested in Life Sciences Companies in 2014 at Highest Level Since 2007, According to the MoneyTree Report |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://scalefinance.com/venture-capital-industry-update-2014/ |sarlavha=Venture Capital Industry Update – 2014 |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Biroq, mamlakatda dasturiy taʼminot sanoati eng koʻp bitimlarga sarmoya kiritgan sohadir: 1799 bitim uchun 19,8 milliard dollarlik sarmoya. Ikkinchi oʻrinni internetga oid kompaniyalar egalladi, ular kiritgan sarmoya 1005 ta bitimga 11,9 milliard AQSH dollarini tashkil qildi. Ushbu kompaniyalarning koʻpchiligi Kaliforniya shtatida joylashgan boʻlib, AQSh tadqiqot ishlarining atigi 28 foizi bu yerda olib boriladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

Baʼzi yangi Amerika korxonalari angel investorlaridan (venchur kapitalistlari) investitsiyalarni jalb qiladilar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://startupsavant.com/best-angel-investor-groups |sarlavha=19 Best Angel Investor Groups for Startups |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. 2010-yilda angel investitsiyalarining eng katta ulushi sogʻliqni saqlash/tibbiyot sohasiga toʻgʻri keldi, bu soha umumiy angel investitsiyalarining 30% (2009-yilda 17%) qismini qamrab oldi, undan keyin dasturiy taʼminot 16% (2007-yildagi 19%), biotexnologiya 15% (2009-yilda 8%), sanoat/energetika 8% (2009-yilda 17%), chakana savdo 5% (2009-yilda 8%) va IT xizmatlari (5%) uchun angel investitsiyalari jalb etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Sohl|ism=Jeffrey|sarlavha=Full Year 2009 Angel Market Trends|url=http://wsbe.unh.edu/files/2009_Angel_Market_Press_Release.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130120034841/http://wsbe.unh.edu/files/2009_Angel_Market_Press_Release.pdf|arxivsana=January 20, 2013|nashriyot=University of New Hampshire Center for Venture Research|qaralgan sana=September 27, 2011|sana=March 31, 2010}}&lt;/ref&gt;.

Amerikaliklar har xil turdagi yangi mahsulotlarni sinab koʻrishga intiladigan va mahsulotlarni yaxshilash uchun ishlab chiqaruvchilarni bezovta qiladigan gʻayrioddiy boʻlgan „tashabbuskor isteʼmolchilar“dir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.economist.com/node/13216037|sarlavha=The United States of Entrepreneurs|sana=March 12, 2009}}&lt;/ref&gt;.

== Birlashuv va sotib olish jarayoni ==
1985-yildan beri AQShda Birlashuv/Sotib olishning uchta asosiy toʻlqini roʻy berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://imaa-institute.org/mergers-and-acquisitions-statistics/united-states-ma-statistics/ |sarlavha=United States - M&amp;A Statistics |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil bitimlar soni boʻyicha (12 914 ta) eng faol yil boʻldi, 2015-yilda esa bitimlar oʻzining eng katta umumiy qiymatini (24 milliard dollar) tashkil etgan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://booksite.elsevier.com/samplechapters/9780750682893/02~Chapter_1.pdf |sarlavha=Understanding mergers and acquisitions: activity since 1990 |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;.

AQSh tarixidagi eng yirik birlashuv shartnomasi 2000-yilda America Online Inc. tomonidan Time Warner kompaniyasini sotib olish boʻlib, unda savdo uchun taklif qilingan miqdor 164 milliard dollardan ortiq boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.nytimes.com/2000/01/11/business/media-megadeal-overview-america-online-agrees-buy-time-warner-for-165-billion.html |sarlavha=MEDIA MEGADEAL: THE OVERVIEW; AMERICA ONLINE AGREES TO BUY TIME WARNER FOR $165 BILLION; MEDIA DEAL IS RICHEST MERGER |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. 2000-yildan beri xitoylik investorlar tomonidan AQSh kompaniyalarini sotib olish 368 foizga oʻsgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.reuters.com/article/usa-china-investment-idINL1N0EI1VB20130609 |sarlavha=Despite the politics, Chinese investment in U.S. grows |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Aksincha, Xitoy kompaniyalarini sotib olgan AQSh kompaniyalari 2007-yilgacha qisqa muddatli oʻsish tendensiyasini koʻrsatib, undan keyin esa 25% ga kamayib ketgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=M&amp;A US – Mergers &amp; Acquisitions in the United States |language=en-US |work=IMAA-Institute |url=https://imaa-institute.org/m-and-a-us-united-states/ |access-date=2018-02-22}}&lt;/ref&gt;.

== Tadqiqot va ishlanmalar ==
[[Fayl:GERD GDP ratio in the USA, 2002–2013.svg|thumb|AQShda ilmiy-tadqiqot ishlariga yalpi ichki xarajatlar YaIMning ulushi sifatida, 2002—2013. Taqqoslash uchun boshqa mamlakatlar berilgan. Manba: UNESCOning ilmiy hisoboti: 2030-yilga qadar]]
Qoʻshma Shtatlar tadqiqot va ishlanmalarga, umumiy qilib olganda G7ga kiruvchi boshqa davlatlarni jamlagandan koʻra koʻproq mablagʻ ajratib keladi: 2012-yilda 17,2% ga koʻproq mablagʻ sarflagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 2000-yildan beri AQShda ilmiy-tadqiqot ishlariga qilingan xarajatlar 31,2% ga oʻsdi va bu G7 davlatlarining ilmiy-tadqiqot ishlari uchun sarflagan umumiy xarajatlarining 54,0% (2000-yilda 54,2%) qismiga teng&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002354/235406e.pdf|title=United States of America. In: UNESCO Science Report: towards 2030|last=Stewart|first=Shannon|publisher=UNESCO|year=2015|isbn=978-9231001291|location=Paris|pages=129–55}}&lt;/ref&gt;.

=== Retsessiyaning tadqiqot xarajatlariga taʼsiri ===
Umuman olganda, AQShning ilmiy-tadqiqot ishlariga investitsiyalari &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yillarida iqtisod bilan birga oʻsib bordi, bundan oldin iqtisodiy inqiroz davrida bir oz pasaygan boʻlsa ham oʻsish tiklanishi bilan yana ijobiy darajaga erishdi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ilmiy-tadqiqot ishlariga qilingan xarajatlar 2009-yilda eng yuqori choʻqqisiga erishib, 406 milliard AQSh dollarini tashkil etdi (YaIMga nisbatan 2,82%). Retsessiyaga qaramay, u 2012-yilda YaIMning 2,79% qismini tashkil etishda davom etdi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002354/235406e.pdf|title=United States of America. In: UNESCO Science Report: towards 2030|last=Stewart|first=Shannon|publisher=UNESCO|year=2015|isbn=978-9231001291|location=Paris|pages=129–55}}&lt;/ref&gt;.

Federal hukumat 2012-yilda 52,6% ni tashkil etgan fundamental tadqiqotlarning asosiy moliyachisi hisoblanadi; shtat hukumatlari, universitetlar va boshqa notijorat tashkilotlar 26% tadqiqotlarni moliyalashtiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.nsf.gov/statistics/infbrief/nsf14318/ |sarlavha=Federal Funding for Basic Research at Universities and Colleges Essentially Unchanged in FY 2012 |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Boshqa tomondan, eksperimental rivojlanish asosan sanoat tarmoqlari tomonidan moliyalashtiriladi, yaʼni 2012-yilda bunday tadqiqotlarning 76,4% qismiga sanoat tarmoqlari mablagʻ ajratgan boʻlsa, federal hukumat 22,1% qismiga mablagʻ ajratgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

[[Fayl:World_shares_of_GDP,_GERD,_researchers_and_publications_for_the_G20,_2009_and_2013.svg|thumb|YaIMning jahon ulushlari, tadqiqot xarajatlari, tadqiqotchilar va ilmiy nashrlar, 2009—2013-yillar. Manba: UNESCOning ilmiy hisoboti: 2030-yilgacha, 1.7-rasmlar.]]
AQShning ilmiy-tadqiqot va ishlanmalarga sarmoyasi yuqori boʻlsa-da, 2016-yildagi Obamaning prezidentlik muddati yakuniga koʻra, bu xarajatlar YaIMning 3 foizini tashkil etish koʻrsatkichiga erisha olmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.aaas.org/news/new-data-says-us-rd-has-topped-3-gdp-first-time-ever |sarlavha=New Data Says U.S. R&amp;D Has Topped 3% of GDP For the First Time Ever |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. 2009- va 2012-yillar oraligʻida Qoʻshma Shtatlarning tadqiqot xarajatlaridagi dunyo ulushi 30,5% dan 28,1% gacha qisqardi. Ayni paytda bir qancha mamlakatlar yalpi ichki mahsulotning 4% dan ortigʻini ilmiy-tadqiqot ishlariga (Isroil, Yaponiya va Koreya Respublikasi) bagʻishlamoqda, boshqalari esa 2020-yilgacha (Finlandiya va Shvetsiya) ilmiy-tadqiqot ishlariga sarmoyalar/YaIM nisbatini 4% gacha oshirishni rejalashtirmoqda&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

=== Tadqiqot uchun tadbirkorlar xarajatlari ===
AQShda tadbirkorlik subyektlarining jami tadqiqot ishlariga qoʻshgan hissasi 2000-yildagi 59.1% dan koʻpayib, 2012-yilda 69,0% ni tashkil etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000235447 |sarlavha=Is the gender gap narrowing in science and engineering? |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Xususiy notijorat tashkilotlar va xorijiy tashkilotlar esa umumiy ilmiy-tadqiqot ishlarining kichik qismiga, mos ravishda 3,3% va 3,8% qismiga hissa qoʻshadilar&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.
[[Fayl:R&amp;D budget by US agency, 1994–2014.svg|thumb|1994—2014-yillar uchun davlat agentligi tomonidan taqdim etilgan AQSh tadqiqot va rivojlanish byudjeti. Manba: UNESCOning ilmiy hisoboti: 2030-yilga qadar, 5.4-rasm, Amerika fanni rivojlantirish assotsiatsiyasi maʼlumotlariga asoslangan]]
Qoʻshma Shtatlar tarixan tadbirkorlikdagi ilmiy-tadqiqot va innovatsiyalar sohasida yetakchi boʻlib kelgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/omb/factsheet/winning-the-future-through-innovation |sarlavha=Winning the Future through Innovation |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Biroq, bunga 2008—2009-yillardagi uzoq davom etgan iqtisodiy inqiroz taʼsir koʻrsatdi. Ilmiy-tadqiqot va ishlanmalarning asosiy ishtirokchilari bu vaqtda oʻz majburiyatlarini bajargan boʻlsalar-da, AQShdagi inqiroz toʻlqinini asosan kichik biznes va startaplar his qildi. AQSh aholini roʻyxatga olish byurosi tomonidan eʼlon qilingan statistik maʼlumotlar shuni koʻrsatdiki, 2008-yilda biznesdagi „oʻlimlar“ soni biznesdagi „tugʻilganlar“ sonini ortda qoldira boshladi va bu tendensiya kamida 2012-yilgacha davom etdi. 2003-yildan 2008-yilgacha biznes tadqiqotlari uchun sarf-xarajatlarning asosan oʻsishi kuzatildi. 2009-yilda oʻsayotgan egri chiziq teskari boʻlib ketdi, chunki xarajatlar oʻtgan yilga nisbatan 4% ga, keyin 2010-yilda yana 1—2% ga kamaydi. Sogʻliqni saqlash kabi imkoniyatlar yuqori boʻlgan sohalardagi kompaniyalar tadqiqotlar uchun qilinadigan xarajatlarni qazib olinadigan yoqilgʻi kabi yetukroq sohalarga qaraganda kamroq qisqartiradilar. Tadqiqot xarajatlarining eng katta qisqarishi qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga toʻgʻri keldi: oʻrtacha ilmiy-tadqiqot va sof sotish hajmiga nisbatan −3,5%. 2011-yilda ilmiy-tadqiqot va ishlanmalarga qilingan xarajatlarning tadbirkorlar tomonidan moliyalashtiriladigan qismining oʻsish surʼati tiklandi. Bu oʻsishning davom etishi, iqtisodiy tiklanish hamda oʻsishga intilish, federal tadqiqotlarni moliyalashtirish darajasi va umumiy biznes muhitiga bogʻliq boʻladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

=== Davlat darajasida tadqiqot xarajatlari ===
Amerikada har bir shtatning tadqiqot xarajatlari darajasi boshqasidan sezilarli darajada farq qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.statsamerica.org/sip/rank_list.aspx?rank_label=rnd1_a&amp;item_in=2016&amp;ct=S09 |sarlavha=R&amp;D Expenditures Over Time (2020 Adj. Dollars) in 2016 |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Oltita shtatning ([[Nyu-Meksiko|Nyu Meksiko]], [[Maryland|Merilend]], [[Massachusetts]], [[Vashington (shahar)|Vashington]], [[Kaliforniya]] va [[Michigan]]) har biri 2010-yilda yalpi ichki mahsulotining 3,9% yoki undan koʻproq qismini ilmiy-tadqiqot ishlariga bagʻishlagan va bu mamlakat jami milliy tadqiqot xarajatlarining 42% ini tashkil qilgan. 2010-yilda ilmiy-tadqiqot ishlarining toʻrtdan biridan koʻprogʻi Kaliforniya (28,1%), Massachusetts (5,7%), [[New Jersey|Nyu Jersi]] (5,6%), Vashington shtati (5,5%), Michigan (5,4%), [[Texas]] (5,2%), [[Illinoys]] (4,8%), Nyu York (3,6%) va [[Pennsilvaniya|Pensilvaniyada]] (3,5%) toʻplangan. Yetti shtat ([[Arkanzas]], [[Nevada]], [[Oklaxoma]], [[Luiziana]], [[Janubiy Dakota]] va [[Vayoming]]) yalpi ichki mahsulotining 0,8% dan kamrogʻini ilmiy-tadqiqot ishlariga ajratgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.
[[Fayl:Science_and_engineering_in_the_USA_by_state,_2010.svg|thumb|Shtat boʻyicha AQShda fan va muhandislik. Manba: UNESCO fan hisoboti: 2030-yilgacha, 5.6-rasm, Amerika fanni rivojlantirish assotsiatsiyasi maʼlumotlariga asoslangan]]
Kaliforniyada [[Silicon vodiysi|Silikon vodiysi]] joylashgan boʻlib, bu nom axborot texnologiyalari sohasidagi yetakchi korporatsiyalar va startaplar joylashgan hududga berilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.investopedia.com/terms/s/siliconvalley.asp |sarlavha=Silicon Valley: Definition, Where Is It and What It's Famous For |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Bu shtat, shuningdek, [[San Fransisko (daryo)|San-Fransisko koʻrfazi]] hududidagi, [[Los-Anjeles]] va [[San Diego|San-Diegodagi]] dinamik biotexnologiya klasterlariga mezbonlik qiladi. Kaliforniyadan tashqaridagi asosiy biotexnologiya klasterlari Boston/Kembrij, Massachusetts, Merilend, Vashingtonning shahar atrofi, Nyu York, Sietl, Filadelfiya va Chikago shaharlarida joylashgan. Kaliforniya butun mamlakat boʻylab fan va muhandislik boʻyicha barcha ish oʻrinlarining 13,7 foizini taʼminlaydi, bu koʻrsatkich boshqa shtatlarga qaraganda koʻproqdir. Kaliforniyaliklarning 5,7 foizi shu sohalarda ishlaydi. Ilmiy-tadqiqot ishlariga sarflangan xarajatlarning ushbu yuqori ulushi hududda kuchli biznes olib borilishini bildiradi va kuchli akademik bilimlarni talab etadi, masalan, nufuzli [[Stanford universiteti]] va [[Kaliforniya universiteti]] Silikon vodiysi bilan hamkorlikda faoliyat olib boradi. Xuddi shu tarzda, Massachusetts shtatining Boston atrofidagi 128-marshruti nafaqat koʻplab yuqori texnologiyali firma va korporatsiyalarga, balki mashhur [[Harvard universiteti]] va [[Massachusetts texnologiya instituti]]ga ham mezbonlik qiladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

Nyu Meksikoning yuqori tadqiqot intensivligini unda [[Los Alamos milliy laboratoriyasi]] joylashganligi bilan izohlash mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.britannica.com/topic/Los-Alamos-National-Laboratory |sarlavha=Los Alamos National Laboratory |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Merilend shtatining oʻrni u yerda federal moliyalashtiriladigan tadqiqot institutlarining kontsentratsiyasi yuqoriligi bilan ifodalanadi. Vashington shtatida Microsoft, Amazon hamda Boeing kabi yuqori texnologiyali firmalarning yuqori konsentratsiyasi mavjud va aksariyat avtomobil ishlab chiqaruvchilarning muhandislik binolari [[Michigan]] shtatida joylashgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Transmilliy korporatsiyalarning tadqiqot xarajatlari ===
Federal hukumat va Qoʻshma Shtatlar tarkibiga kiruvchi 50 ta shtatning aksariyati tadqiqot va ishlanmalar bilan shugʻullanishga ragʻbatlantirish uchun muayyan sanoat va kompaniyalarga soliq imtiyozlarini taklif qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.cbo.gov/sites/default/files/110th-congress-2007-2008/reports/06-18-research.pdf |sarlavha=Federal Support for Research and Development |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Kongress odatda bir necha yilda bir marta soliq imtiyozini yangilaydi. 2012-yilda ''[[The Wall Street Journal]]'' tomonidan oʻtkazilgan soʻrovga koʻra, kompaniyalar ilmiy-tadqiqot ishlariga sarmoya kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qilishda ushbu kreditlarga eʼtibor bermaydilar, chunki ular yangilangan kreditlarga tayanmaydilar&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

2014-yilda AQShning toʻrtta transmilliy korporatsiyasi ilmiy-tadqiqot ishlariga sarflagan xarajatlari boʻyicha Top 50 talikka kirdi: Microsoft, Intel, Johnson &amp; Johnson va Google&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.researchgate.net/publication/309457581_2014_global_RD_funding_forecast |sarlavha=2014 global R&amp;D funding forecast |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Eng kamida oʻn yil davomida bir nechtasi Top 20 talikka kirgan: Intel, Microsoft, Johnson &amp; Johnson, Pfizer va IBM. Google bu roʻyxatga birinchi marta 2013-yilda kiritilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Yuqori texnologiyali tovarlar va patentlar eksporti ===
[[Fayl:High-tech exports from the USA as a world share, 2008–2013.svg|thumb|2008—2013-yillardagi jahon ulushi sifatida aks ettirilgan AQShdan qilingan yuqori texnologiyali eksport. Manba: UNESCOning ilmiy hisoboti: 2030-yilga qadar, 5.10-rasm, Comtrade maʼlumotlar bazasiga asoslangan]]
Qoʻshma Shtatlar postindustrial mamlakatdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.thoughtco.com/post-industrial-society-3026457 |sarlavha=Post-Industrial Society in Sociology |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatda yuqori texnologiyali mahsulotlar importi eksportdan ancha yuqori. Biroq, Qoʻshma Shtatlarning texnologik jihatdan malakali ishchi kuchi katta hajmdagi patentlarni ishlab chiqaradi va hali ham ushbu patentlarni litsenziyalash yoki sotishdan foyda oladi. Amerika Qoʻshma Shtatlarining ilmiy-tadqiqot sohalarida faol boʻlgan kompaniyalari ishlab chiqargan mahsulot va xizmatlarning 9,1 foizi intellektual mulk huquqlarini litsenziyalash bilan bogʻliq&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Intellektual mulk savdosiga kelsak, Qoʻshma Shtatlar bu yoʻnalishda tengsizligicha qolmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/456368/IP_rights_in_USA.pdf |sarlavha=Intellectual Property Rights in the USA |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. AQShda 2013-yilda mualliflik huquqi va litsenziyalashdan tushgan daromad 129,2 milliard dollarni tashkil etdi, bu oʻsha yili dunyodagi eng yuqori koʻrsatkich edi. 2013-yilda Yaponiya 31,6 milliard dollarlik tushum bilan ikkinchi oʻrinni egallagan. Shu yili Qoʻshma Shtatlarning intellektual mulkdan foydalanganlik uchun toʻlovlari 39,0 milliard dollarni tashkil etdi, biroq Irlandiya bu koʻrsatkich boʻyicha mamlakatdan oshib ketgan (46,4 dollar{{Nbsp}}milliard)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Mashhur kompaniyalar va bozorlar ==
[[Fayl:Walmart_exterior.jpg|right|thumb| Oddiy [[Walmart]] chegirmali doʻkoni, [[Laredo (Texas)|Laredo, (Texas)]]]]
2011-yilda daromadlari boʻyicha AQShning 20 ta eng yirik kompaniyalari [[Walmart]], [[ExxonMobil]], [[Chevron Corporation|Chevron]], [[ConocoPhillips]], [[Fannie Mae]], [[General Electric]], [[Berkshire Hathaway]], [[General Motors]], [[Ford Motor Company]], [[Hewlett-Packard]], [[AT&amp;T]], [[Cargill]], [[McKesson Korporatsiyasi|McKesson Corporation,]] [[Bank of America]], [[Freddie Mac|Federal Home Loan Mortgage Corporation]], [[Apple Inc.]], [[Verizon Communications|Verizon]], [[JPMorgan Chase]] va [[Cardinal Health]] edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Revolution Planet Earth |url=https://books.google.co.uz/books?id=TalcDwAAQBAJ&amp;pg=PT139&amp;lpg=PT139&amp;dq=The+20+largest+US+companies+by+revenue+in+2011+are+Walmart,+ExxonMobil,+Chevron,+ConocoPhillips,+Fannie+Mae,+General+Electric,+Berkshire+Hathaway,+General+Motors,+Ford+Motor+Company,+Hewlett-Packard,+AT%26T,+Cargill,+McKesson+Corporation,+Bank+of+America,+were+Federal+Home+Loan+Mortgage+Corporation,+Apple+Inc.,+Verizon,+JPMorgan+Chase+and+Cardinal+Health.&amp;source=bl&amp;ots=ivDATX2c6g&amp;sig=ACfU3U2Xq7pMiAJKkZiK-PQNPcWtbigFew&amp;hl=uz&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiU4eCbxYSAAxXtIhAIHX2eCEAQ6AF6BAgDEAM#v=onepage&amp;q=The%2020%20largest%20US%20companies%20by%20revenue%20in%202011%20are%20Walmart%2C%20ExxonMobil%2C%20Chevron%2C%20ConocoPhillips%2C%20Fannie%20Mae%2C%20General%20Electric%2C%20Berkshire%20Hathaway%2C%20General%20Motors%2C%20Ford%20Motor%20Company%2C%20Hewlett-Packard%2C%20AT%26T%2C%20Cargill%2C%20McKesson%20Corporation%2C%20Bank%20of%20America%2C%20were%20Federal%20Home%20Loan%20Mortgage%20Corporation%2C%20Apple%20Inc.%2C%20Verizon%2C%20JPMorgan%20Chase%20and%20Cardinal%20Health.&amp;f=false |author=Paul Thor |accessdate=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;.

2013-yilda bozor kapitallashuvi boʻyicha dunyodagi eng yirik oʻnta kompaniyadan sakkiztasi Amerikada joylashgan: Apple Inc., ExxonMobil, Berkshire Hathaway, Walmart, General Electric, [[Microsoft]], [[IBM]] va Chevron Corporation&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ft.com/indepth/ft500|sarlavha=FT 500 2013|ish=ft.com|sana=June 19, 2015}}&lt;/ref&gt;.

Fortune Global 500ning 2011-yilgi maʼlumotlariga koʻra, AQShning eng yirik ish beruvchilari oʻntaligiga Walmart, [[AQSh pochta xizmati]], IBM, [[Birlashgan posilka xizmati|UPS]], [[McDonald's]], [[Target Corporation]], [[Kroger]], [[The Home Depot]], General Electric va [[Sears Holdings]] kiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://fortune.com/global500/2011/|sarlavha=Global 500|ish=Fortune}}&lt;/ref&gt;.

Apple Inc., [[Google]], IBM, McDonaldʼs va Microsoft Millward Brown tomonidan chop etilgan indeksda dunyodagi eng qimmat beshta brend hisoblangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=May 9, 2011 |title=Apple usurps Google as world's most valuable brand |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-apple-brand-idUSTRE74800D20110509 |access-date=August 10, 2017}}&lt;/ref&gt;.

Amerikaning eng yirik kompaniyalari har yili Fortune 500da daromadlari boʻyicha yuqori oʻrinlarni egallaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://fortune.com/ranking/fortune500/ |sarlavha=Fortune 500 |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Roʻyxatning 2000—2022-yillardagi nashrida Fortune 500 reytingida birinchi oʻrinni avtomobil ishlab chiqaruvchi General Motors (GM), neft va gaz giganti ExxonMobil yoki chakana sotuvchi Walmart egallagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last=Hoover |first=Gary |date=2022-06-26 |title=2022 UPDATED Largest Companies Charts |url=https://americanbusinesshistory.org/2022-updated-largest-companies-charts/ |access-date=2023-02-09 |website=Business History - The American Business History Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. AQSh bozor kapitallashuvi boʻyicha dunyodagi koʻplab yirik kompaniyalarning bosh qarorgohidir; 2023-yil 9-fevral holatiga koʻra, bozor kapitali boʻyicha Amerikaning eng yirik kompaniyalari Apple, Microsoft, Google ([[Alphabet Inc.|Alphabet]] xolding kompaniyasi orqali), Amazon Berkshire Hathaway, [[Tesla]] , [[Nvidia]], [[Visa payWave|Visa]], ExxonMobil va [[Meta Platforms]]  hisoblanadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Companies ranked by Market Cap - CompaniesMarketCap.com |url=https://companiesmarketcap.com/ |access-date=2023-02-09 |website=companiesmarketcap.com |language=en-us}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, ushbu kompaniyalarning aksariyati eng qimmat brendlar boʻlib, daromadlari va bozor kapitali boʻyicha [[Coca-Cola]], [[The Walt Disney Company]] va McDonaldʼs kabi koʻplab yirik kompaniyalar [[Forbes]] tomonidan eng qimmat brendlarning yillik reytingiga qoʻshiladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=The 2020 World's Most Valuable Brands |url=https://www.forbes.com/the-worlds-most-valuable-brands/ |access-date=2023-02-09 |website=Forbes |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Amerikadagi baʼzi sanoatlar hajmi bir nechta yirik kompaniyalar tomonidan belgilanadi, ular koʻpincha „katta uchlik“ yoki „katta toʻrtlik“ deb ataladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4406204 |sarlavha=Giant Asset Managers, the Big Three, and Index Investing |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Ushbu hodisaga misollar: Katta uchlik kredit hisobot agentliklari ([[Equifax Inc.|Equifax]], [[Experian]] va [[TransUnion]]), Katta uchlik avtomobil ishlab chiqaruvchilari ([[Ford]], [[General Motors]] va [[Stellantis]]), Katta toʻrtlik buxgalteriya firmalari ([[Deloitte Touche Tohmatsu|Deloitte]], [[Ernst &amp; Young]], [[KPMG]] va [[PricewaterhouseCoopers|PwC]]) va Katta toʻrtlik aloqa operatorlari ([[Verizon Communications|Verizon]], [[AT&amp;T]], [[T-Mobile US|T-Mobile]]/[[Sprint Corporation|Sprint]] va [[DISH Network|Dish Network]])&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=How to protect yourself against the theft of your identity |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/finance-and-economics/2017/09/14/how-to-protect-yourself-against-the-theft-of-your-identity |access-date=2023-02-10 |issn=0013-0613}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Big 4 wireless carriers spent 85800B on 5G spectrum: Was it worth it? |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/big-4-wireless-carriers-spent-100b-on-5g-spectrum-was-it-worth-it-68488095 |access-date=2023-02-10 |website=www.spglobal.com |language=en-us}}&lt;/ref&gt;. Amerika energetika sanoati dunyo boʻyicha eng yiriklaridan biri boʻlib, neft, tabiiy gaz, koʻmir va qayta tiklanadigan energiya manbalari boʻyicha yirik kompaniyalardan iborat. Bozor boʻyicha Amerikaning eng yirik energetika kompaniyalari neft va gaz sohasida joylashgan boʻlib, bunga ExxonMobilga Chevron, [[ConocoPhillips]] va [[Schlumberger]] qoʻshiladi; Britaniyaning [[BP]] hamda [[Royal Dutch Shell|Shell]] neft kompaniyalari ham Qoʻshma Shtatlar energetika sohasida sezilarli ishtirokka ega va London hamda Nyu York [[Fond birjasi|fond birjalarida]] savdo qiladi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Amerikaning koʻplab yirik neft kompaniyalari, shuningdek, BP ham John D. Rockefeller tomonidan boshqariladigan sobiq monopoliya boʻlgan [[Standard Oil]]dan kelib chiqqan. Amerika koʻmir sanoatida 30 milliard dollarlik aylanmaga ega [[Peabody Energy]] ustunlik qiladi, u 2021-yilda deyarli 23 milliard dollar daromad bilan dunyodagi eng yirik koʻmir kompaniyasi hisoblangan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=The 10 Largest Coal Mining Companies In The United States – Zippia |date=July 26, 2022 |url=https://www.zippia.com/advice/largest-coal-mining-companies/ |access-date=2023-02-10 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatda koʻmir qazib olishning katta qismi [[Gʻarbiy Virjiniya]], [[Pennsilvaniya]], [[Kentukki]] va [[Appalachia (Virginia)|Appalachia]] shtatlari hissasiga toʻgʻri keladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last=Desjardins |first=Jeff |date=2017-11-24 |title=Chart: The Evolution of Standard Oil |url=https://www.visualcapitalist.com/chart-evolution-standard-oil/ |access-date=2023-02-10 |website=Visual Capitalist |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

''STORES'' jurnalida eʼlon qilingan 2012-yilgi Deloitte hisobotiga koʻra, 2010-moliya yilida chakana savdodan tushgan daromad boʻyicha dunyodagi eng yirik 250 ta chakana sotuvchilardan 32% qismi AQShda joylashgan va bu 32% qism jahon jami chakana savdosining 41% ini tashkil qilgan&lt;ref&gt;Deloitte, ''Switching Channels: Global Powers of Retailing 2012'', ''STORES'', January 2012, G20.&lt;/ref&gt;. [[Amazon (shirkat)|Amazon]] dunyodagi eng yirik onlayn sotuvchi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Jopson |first=Barney |date=July 12, 2011 |title=Amazon urges California referendum on online tax |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/cms/s/0/61828252-ac1d-11e0-b85c-00144feabdc0.html#axzz1RxkefD8m |url-status=live |access-date=August 4, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714230245/http://www.ft.com/cms/s/0/61828252-ac1d-11e0-b85c-00144feabdc0.html |archive-date=July 14, 2011}}&lt;/ref&gt;.

Amerika [[yarimoʻtkazgich]] ishlab chiqarish boʻyicha dunyoda birinchi oʻrinda turadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://worldpopulationreview.com/country-rankings/semiconductor-manufacturing-by-country |sarlavha=Semiconductor Manufacturing by Country 2023 |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. 2011-yilda sotuvlar boʻyicha dunyodagi eng yirik 20 ta yarimoʻtkazgich ishlab chiqaruvchilarning yarmi amerikalik boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.isuppli.com/PublishingImages/Press%20Releases/2011-12-01_Market_Share_Table1.jpg|sarlavha=IHS iSuppli Semiconductor preliminary rankings for 2011|qaralgan sana=April 21, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131214152106/http://www.isuppli.com/PublishingImages/Press%20Releases/2011-12-01_Market_Share_Table1.jpg|arxivsana=December 14, 2013}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda [[Joe Biden]] boshchiligidagi Kongress yarimoʻtkazgich ishlab chiqarishni kuchaytiruvchi ikki partiyaviy qonun loyihasini, CHIPS and Science Act qonunini qabul qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last=House |first=The White |date=2022-08-09 |title=FACT SHEET: CHIPS and Science Act Will Lower Costs, Create Jobs, Strengthen Supply Chains, and Counter China |url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2022/08/09/fact-sheet-chips-and-science-act-will-lower-costs-create-jobs-strengthen-supply-chains-and-counter-china/ |access-date=2023-02-10 |website=The White House |language=en-US |arxivsana=2024-03-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240324054950/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2022/08/09/fact-sheet-chips-and-science-act-will-lower-costs-create-jobs-strengthen-supply-chains-and-counter-china/ }}&lt;/ref&gt;. Amerikaning eng yirik yarimoʻtkazgich firmalari va chip kompaniyalari [[Broadcom Inc.|Broadcom]], [[Intel]], [[Advanced Micro Devices|AMD]] va [[Qualcomm]]dir&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.isuppli.com/PublishingImages/Press%20Releases/2011-12-01_Market_Share_Table1.jpg |title=IHS iSuppli Semiconductor preliminary rankings for 2011 |access-date=April 21, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214152106/http://www.isuppli.com/PublishingImages/Press%20Releases/2011-12-01_Market_Share_Table1.jpg|archive-date=December 14, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Top 10 Semiconductor Manufacturers in the U.S. - IndustrySelect® |url=https://www.industryselect.com/blog/top-10-semiconductor-manufacturers-in-the-us |access-date=2023-02-10 |website=www.industryselect.com}}&lt;/ref&gt;.

Bozor kapitaliga koʻra, Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik firmalarning aksariyati texnologiya kompaniyalaridir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.investopedia.com/biggest-companies-in-the-world-by-market-cap-5212784 |sarlavha=Biggest Companies in the World by Market Cap |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Ushbu kompaniyalarda katta beshlik texnologiya gigantlari ([[Apple Inc.|Apple]], [[Amazon (shirkat)|Amazon]], [[Google]], [[Microsoft]] va [[Meta (Kampanien)|Meta]]) hukmronlik qiladi, shuningdek, Amerikadagi koʻplab [[dasturiy taʼminot]] firmalari ham texnologiya sanoatida hukmronlik qiladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last=Girardin |first=McKayla |date=2022-09-22 |title=Top Tech Companies in 2022 |url=https://www.theforage.com/blog/companies/what-companies-in-technology-field |access-date=2023-02-10 |website=Forage |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Mamlakatda [[Dell Technologies]], [[IBM]], [[Hewlett-Packard]] va [[Cisco]] kabi apparat ishlab chiqaruvchilardan tortib, [[Oracle]], [[Salesforce]], [[Adobe Inc.|Adobe]] va [[Intuit]] kabi dasturiy taʼminot hamda hisoblash infratuzilmasi dasturchilarigacha boʻlgan bunday firmalar faoliyat yuritadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Top 1000 Technology Companies United States 2023 |url=https://disfold.com/united-states/sector/technology/companies/ |access-date=2023-02-10 |website=Disfold Data |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Amerikalik prodyuserlar [[Eng kassabop filmlar roʻyxati|dunyodagi eng yuqori daromad keltiruvchi filmlarning]] deyarli barchasini yaratadilar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.dexerto.com/tv-movies/top-50-highest-grossing-movies-of-all-time-1856841/ |sarlavha=Top 50 highest-grossing movies of all time |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Dunyodagi eng koʻp sotilgan musiqalar sanʼatkorlarining aksariyati Qoʻshma Shtatlarda yashaydi. Amerikaning eng yirik media kompaniyalari: [[The Walt Disney Company]], [[Warner Bros.|Warner Bros. Discovery]], [[Netflix]], [[Comcast]], [[Paramount Global]] va [[Fox Corporation|Fox]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.investopedia.com/articles/investing/020316/worlds-top-10-entertainment-companies-cmcsa-cbs.asp |sarlavha=10 Biggest Entertainment Companies |qaralgan sana=30-iyun, 2023-yil |muallif=investopedia.com}}&lt;/ref&gt;.

[[AQShda turizm|AQSh turizm tarmogʻi]] har yili 60 millionga yaqin xalqaro tashrif buyuruvchilarni qabul qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.dreambigtravelfarblog.com/blog/us-travel-tourism-statistics |sarlavha=77+ US Travel &amp; Tourism Statistics (2023) |qaralgan sana=2023-yil 10-iyul}}&lt;/ref&gt;. Yaqinda Salam Standard tomonidan olib borilgan tadqiqotda maʼlum qilinishicha, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlar]] global [[musulmon]] turizmi xarajatlaridan eng koʻp foyda oluvchi davlat boʻlib, butun dunyo boʻylab musulmonlar [[sayohat]]i uchun sarflangan umumiy xarajatlarning 24 foizi yoki qariyb 35 milliard dollariga AQSh egalik qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ttnworldwide.com/Article/16895/Welcoming_the_halal_traveller|sarlavha=Speaking out Welcoming the halal traveller|ish=ttnworldwide.com|qaralgan sana=2016-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161220140833/http://www.ttnworldwide.com/Article/16895/Welcoming_the_halal_traveller|arxivsana=December 20, 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Moliya ==
{{Asosiy|AQSh bank tizimi}}
[[Fayl:NYC_NYSE.jpg|thumb| [[New York fond birjasi|Nyu York fond birjasi]] dunyodagi eng yirik fond birjasidir.]]
[[Listing]] kompaniyalari qimmatli qogʻozlari qiymati boʻyicha oʻlchanadigan boʻlsa, [[New York fond birjasi|Nyu York fond birjasi]] dunyodagi boshqa fond birjalaridan uch barobar koʻproq mablagʻga ega&lt;ref name=&quot;world-exchanges.org&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.world-exchanges.org/statistics/ytd-monthly|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111106005313/http://www.world-exchanges.org/statistics/ytd-monthly|arxivsana=November 6, 2011|sarlavha=WFE – YTD Monthly|sana=November 6, 2011|qaralgan sana=June 8, 2014}}&lt;/ref&gt;. 2008-yil oktyabr holatiga koʻra barcha mahalliy NYFB listing kompaniyalarining umumiy kapitallashuvi 10,1 trillion AQSh dollarini tashkil etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nyxdata.com/nysedata/default.aspx?tabid=115|sarlavha=&gt; Data Products &gt; NYSE &gt; Facts &amp; Figures|nashriyot=NYXdata|qaralgan sana=April 21, 2012|arxivsana=2009-02-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090228111716/http://www.nyxdata.com/nysedata/Default.aspx?tabid=115}}&lt;/ref&gt;. [[Nasdaq|NASDAQ]] yana bir Amerika fond birjasi hisoblanib, Nyu York fond birjasi va Yaponiyaning Tokio fond birjasidan keyin dunyodagi eng yirik uchinchi birjadir. Biroq, NASDAQning savdo qiymati Yaponiyaning TFBdan kattaroqdir&lt;ref name=&quot;world-exchanges.org&quot; /&gt;. NASDAQ AQShdagi eng yirik elektron ekran orqali amalga oshiriladigan qimmatli qogʻozlar savdosi bozori hamdir. Taxminan 3800 ta kompaniya va korporatsiyalar bilan u boshqa fond birjalariga qaraganda koʻproq savdo hajmiga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nasdaq.com/newsroom/stats/Performance_Report.stm#item_2|sarlavha=NASDAQ Performance Report|qaralgan sana=February 15, 2007|sana=January 12, 2007|ish=NASDAQ Newsroom|nashriyot=The Nasdaq Stock Market|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070210233035/http://www.nasdaq.com/newsroom/stats/Performance_Report.stm|arxivsana=February 10, 2007}}&lt;/ref&gt;.

AQSh moliya sanoati 1947-yilda qishloq xoʻjaligidan tashqari umumiy biznes daromadining atigi 10 foizini tashkil qilgan boʻlsa, 2010-yilga kelib bu 50 foizga oʻsdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://oa.mg/work/3138538489 |sarlavha=Post-Deregulation in the Financial Services Sector: The Birth of the Discount Brokerage Industry |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. Xuddi shu davrda moliya sanoatining daromadlari YaIMdagi ulushi sifatida 2,5% dan 7,5% gacha, moliya sanoatining barcha korporativ daromadlardagi ulushi esa 10% dan 20% gacha koʻtarildi. Nyu York shahridagi moliya sohasida oʻrtacha ish haqi 1981-yildagi 80 000 dollardan, 2011-yilda 360 000 dollargacha, Nyu York shahridagi oʻrtacha ish haqi 40 000 dollardan 70 000 dollargacha oʻsgan. 1988-yilda AQShda 900 dan ortiq depoziti boʻlgan va bu depozitlar qiymati 300 million dollardan kam boʻlgan 12 500 ga yaqin bank mavjud edi. 2012-yilga kelib, 1 800 dan ortiq depozitlari bilan 300 million dollardan kam boʻlgan depozit qiymatiga ega 4 200 ta bank faoliyat olib borgan&lt;ref&gt;[http://www.goldmansachs.com/investor-relations/index.html Investor Relations].&lt;/ref&gt;.

Aktivlari qiymati boʻyicha AQShning eng yaxshi oʻnta banki:&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.usbank.com/cgi_w/cfm/about/investor/index.cfm|sarlavha=Financial and investor information from U.S. Bank|ish=usbank.com|qaralgan sana=2023-07-04|arxivsana=2018-10-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181012182518/https://www.usbank.com/cgi_w/cfm/about/investor/index.cfm}}&lt;/ref&gt;: 
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;&quot;
|1.|| JP Morgan Chase
|-
|2.||Bank of America
|-
|3.||Citigroup
|-
|4.||Wells Fargo
|-
|5.||Goldman Sachs
|-
|6.||Morgan Stanley
|-
|7.||U.S. Bancorp
|-
|8.||Bank of NY Mellon
|-
|9.||HSBC North American Holdings
|-
|10.||Capital One Financial
|}
[[Xalqaro valyuta jamgʻarmasi]]ning 2012-yildagi tadqiqotiga koʻra AQSh moliya tarmogʻi shunchalik katta miqyosda oʻsishga erishganki, buning natijada [[Oʻsish|iqtisodiy oʻsish]] sekinlashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.imf.org/-/media/Websites/IMF/imported-flagship-issues/external/pubs/ft/GFSR/2012/01/pdf/_textpdf.ashx |sarlavha=Global Stability Report; April 2012 |qaralgan sana=2023-yil 12-iyul}}&lt;/ref&gt;. [[Nyu-York universiteti|Nyu York universiteti]] iqtisodchisi Thomas Philippon bu tadqiqotni qoʻllab-quvvatlab, AQSh moliyaviy xizmatlar uchun yiliga 300 milliard dollar sarflashini taxmin qildi. Bu juda koʻp tarmoqlarning 20% ga qisqartirilishi anglatadi. [[Harvard universiteti]] hamda [[Chicago universiteti|Chikago universiteti]] iqtisodchilari 2014-yilda tadqiqot va ishlanmalar bilan shugʻullanuvchi ishchilar ishlagan har bir dollar yalpi ichki mahsulotga 5 dollar qoʻshishini, biroq moliya sohasi xodimlari uchun toʻlanadigan ish haqining har bir dollari YaIMning 0,60 dollarga qisqarishiga olib kelishini hisoblab chiqishgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Tankersley |first=Jim |date=December 16, 2014 |title=A black hole for our best and brightest |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/sf/business/2014/12/16/a-black-hole-for-our-best-and-brightest/ |access-date=December 23, 2014}}&lt;/ref&gt;. Xalqaro hisob-kitoblar banki olib borgan tadqiqoti natijasida ham xuddi shunday xulosaga keldi, yaʼni moliya sanoati iqtisodiy oʻsish va tadqiqot/ishlanmalarga asoslangan sanoatlarga toʻsqinlik qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Cecchetti|ism=Stephen G|sarlavha=Why does financial sector growth crowd out real economic growth?|url=http://www.bis.org/publ/work490.pdf|ish=BIS Working Papers No 490|nashriyot=Bank for International Settlements|qaralgan sana=September 20, 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixiy statistika ==

=== Yalpi ichki mahsulot ===

==== 1790—2006-yilgi YaIM ====
{{hidden begin|titlestyle=background:#cff|title=Amerika Qoʻshma Shtatlarining yillik iqtisodiy maʼlumotlari|contentstyle=border:solid 1px silver; padding:8px; background:white;}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=6|Amerika Qoʻshma Shtatlarining yillik iqtisodiy maʼlumotlari&lt;ref&gt;GDP (nominal and adjusted) figures from 1929 to present are from the Bureau of Economic Analysis.&lt;br /&gt;Figures for before 1929 have been reconstructed by Johnston and Williamson based on various sources and are less reliable. See [http://www.measuringworth.org/usgdp/] for more information about sources and methods.&lt;br /&gt;[https://www.bea.gov/national/xls/gdplev.xls Current-dollar and real GDP] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200307152331/https://www.bea.gov/national/xls/gdplev.xls |date=2020-03-07 }}. United States Bureau of Economic Analysis. December 20, 2007.&lt;br /&gt;Louis D. Johnston and Samuel H. Williamson, „The Annual Real and Nominal GDP for the United States, 1790-present“. Economic History Services, July 27, 2007.&lt;br /&gt;Inflation-adjusted figures are for base year 2000.&lt;/ref&gt;
|-
!Yil
!YaIM,&lt;br /&gt;nominal&lt;br /&gt;($ milliard)
!YaIM,&lt;br /&gt;tuzatilgan&lt;br /&gt;($ milliard)
!Aholi&lt;br /&gt;(millions)
!Aholi jon boshiga YaIM,&lt;br /&gt;nominal ($)
!Aholi jon boshiga YaIM,&lt;br /&gt;tuzatilgan ($)
|-
|1790 || 0.19 || 3.60 || 3.929 || 48 || 916
|-
|1791 || 0.21 || 3.82 || 4.048 || 52 || 944
|-
|1792 || 0.22 || 4.10 || 4.171 || 53 || 983
|-
|1793 || 0.25 || 4.43 || 4.297 || 58 || 1031
|-
|1794 || 0.31 || 5.00 || 4.428 || 70 || 1129
|-
|1795 || 0.38 || 5.31 || 4.562 || 83 || 1164
|-
|1796 || 0.41 || 5.47 || 4.700 || 87 || 1164
|-
|1797 || 0.41 || 5.57 || 4.843 || 85 || 1150
|-
|1798 || 0.41 || 5.80 || 4.990 || 82 || 1162
|-
|1799 || 0.44 || 6.20 || 5.141 || 86 || 1206
|-
|1800 || 0.48 || 6.55 || 5.297 || 91 || 1237
|-
|1801 || 0.51 || 6.87 || 5.486 || 93 || 1252
|-
|1802 || 0.45 || 7.09 || 5.679 || 79 || 1248
|-
|1803 || 0.48 || 7.21 || 5.872 || 82 || 1228
|-
|1804 || 0.53 || 7.49 || 6.065 || 87 || 1235
|-
|1805 || 0.56 || 7.88 || 6.258 || 89 || 1259
|-
|1806 || 0.61 || 8.26 || 6.451 || 95 || 1280
|-
|1807 || 0.58 || 8.27 || 6.644 || 87 || 1245
|-
|1808 || 0.64 || 8.28 || 6.838 || 94 || 1211
|-
|1809 || 0.68 || 8.92 || 7.031 || 97 || 1269
|-
|1810 || 0.70 || 9.40 || 7.224 || 97 || 1301
|-
|1811 || 0.76 || 9.82 || 7.460 || 102 || 1316
|-
|1812 || 0.78 || 10.2 || 7.700 || 101 || 1326
|-
|1813 || 0.96 || 10.8 || 7.939 || 121 || 1358
|-
|1814 || 1.06 || 11.2 || 8.179 || 130 || 1372
|-
|1815 || 0.91 || 11.3 || 8.419 || 108 || 1342
|-
|1816 || 0.81 || 11.3 || 8.659 || 94 || 1304
|-
|1817 || 0.76 || 11.5 || 8.899 || 85 || 1297
|-
|1818 || 0.72 || 12.0 || 9.139 || 79 || 1308
|-
|1819 || 0.72 || 12.3 || 9.379 || 77 || 1309
|-
|1820 || 0.70 || 12.8 || 9.618 || 73 || 1328
|-
|1821 || 0.73 || 13.4 || 9.939 || 73 || 1351
|-
|1822 || 0.80 || 14.0 || 10.268 || 78 || 1360
|-
|1823 || 0.75 || 14.5 || 10.596 || 71 || 1364
|-
|1824 || 0.75 || 15.3 || 10.924 || 69 || 1400
|-
|1825 || 0.81 || 16.0 || 11.252 || 72 || 1421
|-
|1826 || 0.86 || 16.6 || 11.580 || 74 || 1431
|-
|1827 || 0.91 || 17.1 || 11.909 || 76 || 1433
|-
|1828 || 0.89 || 17.3 || 12.237 || 73 || 1415
|-
|1829 || 0.92 || 18.0 || 12.565 || 73 || 1431
|-
|1830 || 1.01 || 19.5 || 12.901 || 78 || 1518
|-
|1831 || 1.04 || 21.2 || 13.321 || 78 || 1591
|-
|1832 || 1.12 || 22.6 || 13.742 || 82 || 1646
|-
|1833 || 1.14 || 23.3 || 14.162 || 80 || 1647
|-
|1834 || 1.20 || 23.7 || 14.582 || 82 || 1625
|-
|1835 || 1.32 || 25.0 || 15.003 || 88 || 1664
|-
|1836 || 1.46 || 25.7 || 15.423 || 95 || 1667
|-
|1837 || 1.54 || 26.0 || 15.843 || 97 || 1639
|-
|1838 || 1.58 || 27.1 || 16.264 || 97 || 1663
|-
|1839 || 1.65 || 27.8 || 16.684 || 99 || 1666
|-
|1840 || 1.55 || 27.8 || 17.123 || 91 || 1622
|-
|1841 || 1.63 || 28.4 || 17.733 || 92 || 1603
|-
|1842 || 1.60 || 29.4 || 18.345 || 87 || 1600
|-
|1843 || 1.55 || 30.8 || 18.957 || 82 || 1623
|-
|1844 || 1.69 || 32.6 || 19.569 || 86 || 1665
|-
|1845 || 1.84 || 34.6 || 20.182 || 91 || 1715
|-
|1846 || 2.04 || 37.4 || 20.794 || 98 || 1799
|-
|1847 || 2.39 || 40.0 || 21.406 || 112 || 1870
|-
|1848 || 2.41 || 41.4 || 22.018 || 109 || 1881
|-
|1849 || 2.40 || 42.0 || 22.631 || 106 || 1855
|-
|1850 || 2.56 || 43.9 || 23.261 || 110 || 1889
|-
|1851 || 2.70 || 47.5 || 24.086 || 112 || 1972
|-
|1852 || 3.04 || 53.0 || 24.911 || 122 || 2128
|-
|1853 || 3.28 || 57.3 || 25.736 || 127 || 2226
|-
|1854 || 3.68 || 59.3 || 26.561 || 139 || 2232
|-
|1855 || 3.94 || 61.7 || 27.386 || 144 || 2254
|-
|1856 || 4.00 || 64.1 || 28.212 || 142 || 2270
|-
|1857 || 4.13 || 64.4 || 29.037 || 142 || 2218
|-
|1858 || 4.05 || 67.1 || 29.862 || 136 || 2247
|-
|1859 || 4.38 || 72.0 || 30.687 || 143 || 2346
|-
|1860 || 4.32 || 72.3 || 31.513 || 137 || 2296
|-
|1861 || 4.58 || 73.7 || 32.351 || 142 || 2277
|-
|1862 || 5.76 || 82.9 || 33.188 || 174 || 2497
|-
|1863 || 7.60 || 89.3 || 34.026 || 223 || 2624
|-
|1864 || 9.43 || 90.4 || 34.863 || 270 || 2592
|-
|1865 || 9.86 || 93.0 || 35.701 || 276 || 2606
|-
|1866 || 8.98 || 88.8 || 36.538 || 246 || 2430
|-
|1867 || 8.33 || 90.4 || 37.376 || 223 || 2418
|-
|1868 || 8.14 || 93.9 || 38.213 || 213 || 2458
|-
|1869 || 7.85 || 96.6 || 39.051 || 201 || 2473
|-
|1870 || 7.79 || 100 || 39.905 || 195 || 2509
|-
|1871 || 7.68 || 105 || 40.938 || 188 || 2573
|-
|1872 || 8.21 || 113 || 41.972 || 196 || 2683
|-
|1873 || 8.68 || 123 || 43.006 || 202 || 2824
|-
|1874 || 8.43 || 124 || 44.040 || 191 || 2815
|-
|1875 || 8.05 || 123 || 45.073 || 179 || 2726
|-
|1876 || 8.21 || 128 || 46.107 || 178 || 2781
|-
|1877 || 8.27 || 132 || 47.141 || 175 || 2804
|-
|1878 || 8.31 || 139 || 48.174 || 172 || 2894
|-
|1879 || 9.36 || 157 || 49.208 || 190 || 3188
|-
|1880 || 10.4 || 170 || 50.262 || 206 || 3379
|-
|1881 || 11.6 || 191 || 51.542 || 226 || 3708
|-
|1882 || 12.2 || 201 || 52.821 || 231 || 3800
|-
|1883 || 12.3 || 206 || 54.100 || 227 || 3808
|-
|1884 || 11.8 || 203 || 55.379 || 212 || 3667
|-
|1885 || 11.4 || 201 || 56.658 || 202 || 3552
|-
|1886 || 12.0 || 218 || 57.938 || 208 || 3764
|-
|1887 || 13.0 || 234 || 59.217 || 219 || 3944
|-
|1888 || 13.8 || 249 || 60.496 || 227 || 4108
|-
|1889 || 13.8 || 258 || 61.775 || 224 || 4169
|-
|1890 || 15.2 || 284 || 63.056 || 240 || 4502
|-
|1891 || 15.5 || 287 || 64.361 || 240 || 4459
|-
|1892 || 16.4 || 301 || 65.666 || 250 || 4590
|-
|1893 || 15.5 || 284 || 66.970 || 231 || 4242
|-
|1894 || 14.2 || 271 || 68.275 || 208 || 3972
|-
|1895 || 15.6 || 300 || 69.580 || 224 || 4313
|-
|1896 || 15.4 || 294 || 70.885 || 218 || 4153
|-
|1897 || 16.1 || 307 || 72.189 || 223 || 4256
|-
|1898 || 18.2 || 344 || 73.494 || 248 || 4685
|-
|1899 || 19.5 || 365 || 74.799 || 261 || 4884
|-
|1900 || 20.7 || 376 || 76.094 || 272 || 4943
|-
|1901 || 22.4 || 397 || 77.584 || 289 || 5112
|-
|1902 || 24.2 || 417 || 79.163 || 305 || 5261
|-
|1903 || 26.1 || 429 || 80.632 || 323 || 5317
|-
|1904 || 25.8 || 414 || 82.166 || 314 || 5034
|-
|1905 || 28.9 || 459 || 83.822 || 344 || 5480
|-
|1906 || 30.9 || 475 || 85.450 || 362 || 5564
|-
|1907 || 34.0 || 492 || 87.008 || 391 || 5649
|-
|1908 || 30.3 || 439 || 88.710 || 342 || 4949
|-
|1909 || 32.2 || 468 || 90.490 || 356 || 5169
|-
|1910 || 33.4 || 473 || 92.407 || 362 || 5116
|-
|1911 || 34.3 || 488 || 93.863 || 366 || 5200
|-
|1912 || 37.4 || 511 || 95.335 || 392 || 5359
|-
|1913 || 39.1 || 531 || 97.225 || 403 || 5462
|-
|1914 || 36.5 || 490 || 99.111 || 368 || 4948
|-
|1915 || 38.7 || 504 || 100.546 || 385 || 5011
|-
|1916 || 49.6 || 574 || 101.961 || 487 || 5626
|-
|1917 || 59.7 || 560 || 103.268 || 578 || 5418
|-
|1918 || 75.8 || 610 || 103.208 || 735 || 5910
|-
|1919 || 78.3 || 615 || 104.514 || 749 || 5883
|-
|1920 || 88.4 || 609 || 106.461 || 830 || 5721
|-
|1921 || 73.6 || 595 || 108.538 || 678 || 5483
|-
|1922 || 73.4 || 628 || 110.049 || 667 || 5708
|-
|1923 || 85.4 || 711 || 111.947 || 763 || 6350
|-
|1924 || 87.0 || 733 || 114.109 || 762 || 6422
|-
|1925 || 90.6 || 750 || 115.829 || 782 || 6475
|-
|1926 || 97.0 || 799 || 117.397 || 826 || 6806
|-
|1927 || 95.5 || 807 || 119.035 || 803 || 6777
|-
|1928 || 97.4 || 816 || 120.509 || 808 || 6771
|-
|1929 || 103.6 || 865.2 || 121.767 || 851 || 7105
|-
|1930 || 91.2 || 790.7 || 123.077 || 741 || 6424
|-
|1931 || 76.5 || 739.9 || 124.040 || 617 || 5965
|-
|1932 || 58.7 || 643.7 || 124.840 || 470 || 5156
|-
|1933 || 56.4 || 635.5 || 125.579 || 449 || 5061
|-
|1934 || 66.0 || 704.2 || 126.374 || 522 || 5572
|-
|1935 || 73.3 || 766.9 || 127.250 || 576 || 6027
|-
|1936 || 83.8 || 866.6 || 128.053 || 654 || 6768
|-
|1937 || 91.9 || 911.1 || 128.825 || 713 || 7072
|-
|1938 || 86.1 || 879.7 || 129.825 || 663 || 6776
|-
|1939 || 92.2 || 950.7 || 130.880 || 704 || 7264
|-
|1940 || 101.4 || 1034.1 || 131.954 || 768 || 7837
|-
|1941 || 126.7 || 1211.1 || 133.121 || 952 || 9098
|-
|1942 || 161.9 || 1435.4 || 133.920 || 1209 || 10718
|-
|1943 || 198.6 || 1670.9 || 134.245 || 1479 || 12447
|-
|1944 || 219.8 || 1806.5 || 132.885 || 1654 || 13594
|-
|1945 || 223.1 || 1786.3 || 132.481 || 1684 || 13483
|-
|1946 || 222.3 || 1589.4 || 140.054 || 1587 || 11348
|-
|1947 || 244.2 || 1574.5 || 143.446 || 1702 || 10976
|-
|1948 || 269.2 || 1643.2 || 146.093 || 1843 || 11248
|-
|1949 || 267.3 || 1634.6 || 148.665 || 1798 || 10995
|-
|1950 || 293.8 || 1777.3 || 151.235 || 1943 || 11752
|-
|1951 || 339.3 || 1915.0 || 153.310 || 2213 || 12491
|-
|1952 || 358.3 || 1988.3 || 155.687 || 2301 || 12771
|-
|1953 || 379.4 || 2079.5 || 158.242 || 2398 || 13141
|-
|1954 || 380.4 || 2065.4 || 161.164 || 2360 || 12816
|-
|1955 || 414.8 || 2212.8 || 164.308 || 2525 || 13467
|-
|1956 || 437.5 || 2255.8 || 167.306 || 2615 || 13483
|-
|1957 || 461.1 || 2301.1 || 170.371 || 2706 || 13506
|-
|1958 || 467.2 || 2279.2 || 173.320 || 2696 || 13150
|-
|1959 || 506.6 || 2441.3 || 176.289 || 2874 || 13848
|-
|1960 || 526.4 || 2501.8 || 179.979 || 2925 || 13901
|-
|1961 || 544.7 || 2560.0 || 182.992 || 2977 || 13990
|-
|1962 || 585.6 || 2715.2 || 185.771 || 3152 || 14616
|-
|1963 || 617.7 || 2834.0 || 188.483 || 3277 || 15036
|-
|1964 || 663.6 || 2998.6 || 191.141 || 3472 || 15688
|-
|1965 || 719.1 || 3191.1 || 193.526 || 3716 || 16489
|-
|1966 || 787.8 || 3399.1 || 195.576 || 4028 || 17380
|-
|1967 || 832.6 || 3484.6 || 197.457 || 4217 || 17647
|-
|1968 || 911.0 || 3652.7 || 199.399 || 4564 || 18319
|-
|1969 || 984.6 || 3765.4 || 201.385 || 4889 || 18698
|-
|1970 || 1038.5 || 3771.9 || 203.984 || 5091 || 18491
|-
|1971 || 1127.1 || 3898.6 || 206.827 || 5449 || 18850
|-
|1972 || 1238.3 || 4105.0 || 209.284 || 5917 || 19614
|-
|1973 || 1382.7 || 4341.5 || 211.357 || 6542 || 20541
|-
|1974 || 1500.0 || 4319.6 || 213.342 || 7031 || 20247
|-
|1975 || 1638.3 || 4311.2 || 215.465 || 7604 || 20009
|-
|1976 || 1825.3 || 4540.9 || 217.583 || 8389 || 20870
|-
|1977 || 2030.9 || 4750.5 || 219.760 || 9241 || 21617
|-
|1978 || 2294.7 || 5015.0 || 222.095 || 10332 || 22580
|-
|1979 || 2563.3 || 5173.4 || 224.567 || 11414 || 23037
|-
|1980 || 2789.5 || 5161.7 || 227.225 || 12276 || 22716
|-
|1981 || 3128.4 || 5291.7 || 229.466 || 13633 || 23061
|-
|1982 || 3255.0 || 5189.3 || 231.664 || 14051 || 22400
|-
|1983 || 3536.7 || 5423.8 || 233.792 || 15128 || 23199
|-
|1984 || 3933.2 || 5813.6 || 235.825 || 16678 || 24652
|-
|1985 || 4220.3 || 6053.7 || 237.924 || 17738 || 25444
|-
|1986 || 4462.8 || 6263.6 || 240.133 || 18585 || 26084
|-
|1987 || 4739.5 || 6475.1 || 242.289 || 19561 || 26725
|-
|1988 || 5103.8 || 6742.7 || 244.499 || 20875 || 27578
|-
|1989 || 5484.4 || 6981.4 || 246.819 || 22220 || 28286
|-
|1990 || 5803.1 || 7112.5 || 249.623 || 23247 || 28493
|-
|1991 || 5995.9 || 7100.5 || 252.981 || 23701 || 28067
|-
|1992 || 6337.7 || 7336.6 || 256.514 || 24707 || 28601
|-
|1993 || 6657.4 || 7532.7 || 259.919 || 25613 || 28981
|-
|1994 || 7072.2 || 7835.5 || 263.126 || 26878 || 29779
|-
|1995 || 7397.7 || 8031.7 || 266.278 || 27782 || 30163
|-
|1996 || 7816.9 || 8328.9 || 269.394 || 29017 || 30917
|-
|1997 || 8304.3 || 8703.5 || 272.647 || 30458 || 31922
|-
|1998 || 8747.0 || 9066.9 || 275.854 || 31709 || 32868
|-
|1999 || 9268.4 || 9470.3 || 279.040 || 33215 || 33939
|-
|2000 || 9817.0 || 9817.0 || 282.217 || 34785 || 34785
|-
|2001 || 10128.0 || 9890.7 || 285.226 || 35509 || 34677
|-
|2002 || 10469.6 || 10048.8 || 288.126 || 36337 || 34876
|-
|2003 || 10960.8 || 10301.0 || 290.796 || 37692 || 35423
|-
|2004 || 11685.9 || 10675.8 || 293.638 || 39797 || 36357
|-
|2005 || 12433.9 || 11003.4 || 296.507 || 41935 || 37110
|-
|2006 || 13194.7 || 11319.4 || 299.98 || 44071 || 37807
|}

{{Clear}}

{{hidden end}}

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:Contributions to Percent Change in Real GDP (the US 1930-1946).png|Real YaIMning foiz koʻrinishidagi oʻzgarishi (1930—1946); manba: [[Iqtisodiy tahlil byurosi]]
Fayl:Contributions to Percent Change in Real GDP (the US 1947-1973).png|Real YaIMning foiz koʻrinishidagi oʻzgarishi (1947—1973); manba: [[Iqtisodiy tahlil byurosi]]
Fayl:Contributions to Percent Change in Real GDP (the US 1974-1990).png|Real YaIMning foiz koʻrinishidagi oʻzgarishi (1974—1990); manba: [[Iqtisodiy tahlil byurosi]]
Fayl:Contributions to Percent Change in Real GDP (the US 1991-).png|Real YaIMning foiz koʻrinishidagi oʻzgarishi (1991—2008), manba: [[Bureau of Economic Analysis|I]][[Iqtisodiy tahlil byurosi|qtisodiy tahlil byurosi]]
Fayl:United States GDP per capita.png|alt=AQShda aholi jon boshiga real YaIM[449]|AQShda aholi jon boshiga real YaIM&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tradingeconomics.com/united-states/gdp-per-capita |sarlavha=United States GDP per capita |qaralgan sana=2023-yil 7-iyul |muallif=tradingeconomics.com}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Historical GDP growth of the United States.png|alt=1961—2015-yillarda AQSh iqtisodiyotining tarixiy oʻsishi[450]|1961—2015-yillarda AQSh iqtisodiyotining tarixiy oʻsishi&lt;ref name=&quot;macrotrends.net&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.macrotrends.net/countries/USA/united-states/gdp-growth-rate |sarlavha=U.S. GDP Growth Rate 1961-2023 |qaralgan sana=2023-yil 7-iyul |muallif=www.macrotrends.net}}&lt;/ref&gt;
Fayl:GDP per person in the United States.png|alt=Qoʻshma Shtatlarda kishi boshiga YaIM[450]|Qoʻshma Shtatlarda kishi boshiga YaIM&lt;ref name=&quot;macrotrends.net&quot;/&gt;
Fayl:US Real Gross Private Domestic Investment and Real Corporate Profits After Tax.png|alt=AQSh yalpi xususiy ichki investitsiyalari va soliqdan keyingi korporativ foyda yalpi ichki mahsulot ulushi sifatida[452]|AQSh yalpi xususiy ichki investitsiyalari va soliqdan keyingi korporativ foyda yalpi ichki mahsulot ulushi sifatida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://fred.stlouisfed.org/graph/?g=1Pik |sarlavha=Corporate Profits After Tax (without IVA and CCAdj)/Gross Domestic Product |qaralgan sana=2023-yil 7-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:US share of world GDP since 1980.jpg|alt=1980-yildan beri AQShning jahon yalpi ichki mahsulotidagi ulushi (%). AQSHning jahon yalpi ichki mahsulotidagi ulushi (nominal) 1985-yilda eng yuqori choʻqqisiga chiqdi va jahon YaIM hajmining 32,74 foizini (nominal) tashkil etdi. Ikkinchi eng yuqori ulush 2001-yilda 32,24% ni tashkil etdi. AQShning xarid qobiliyati boʻyicha jahon yalpi ichki mahsulotidagi ulushi 1999-yilda eng yuqori choʻqqisiga chiqdi va global YaIMning (XQP) 23,78% qismini tashkil etdi. Shundan beri ulush har yili pasayib bormoqda[453]|1980-yildan beri AQShning jahon yalpi ichki mahsulotidagi ulushi (%). AQShning jahon yalpi ichki mahsulotidagi ulushi (nominal) 1985-yilda eng yuqori choʻqqisiga chiqdi va jahon YaIM hajmining 32,74 foizini (nominal) tashkil etdi. Mamlakat keyingi eng yuqori ulushni 2001-yilda 32,24% bilan qayd etdi. AQShning xarid qobiliyati boʻyicha jahon yalpi ichki mahsulotidagi ulushi 1999-yilga kelib eng yuqori choʻqqisiga chiqdi va global YaIMning (XQP) 23,78% qismini tashkil etdi. Shundan buyon AQSh iqtisodiyotining jahondagi ulushi har yili pasayib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fs-public/legacy_files/files/publication/111103_Defense_Resources_Threats_update.pdf |sarlavha=Defense Budget Cuts and Non-Traditional Threats to US Strategy: An Update |qaralgan sana=2023-yil 7-iyul |muallif=Anthony H. Cordesman}}&lt;/ref&gt;.
&lt;/gallery&gt;
{{clear}}

=== Bandlik ===
{{Asosiy|AQShda ishsizlik}}
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:US employment 1995-2012.png|alt=AQShdagi mehnatga layoqatli aholining ish bilan band boʻlish ulushi, 1995—2012[454]|AQShdagi mehnatga layoqatli aholining ish bilan band boʻlish ulushi, 1995—2012&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.zippia.com/advice/working-age-population/ |sarlavha=WHAT IS THE WORKING AGE POPULATION IN THE U.S.? [2023]: STATISTICS ON PRIME WORKING AGE POPULATION IN AMERICA |qaralgan sana=2023-yil 7-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Us unemployment rates 1950 2005.png|alt=AQShdagi rasmiy ishsizlik darajasi, 1950—2005[455]|AQShdagi rasmiy ishsizlik darajasi, 1950—2005&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.thebalancemoney.com/unemployment-rate-by-year-3305506 |sarlavha=Historical US Unemployment Rate by Year |qaralgan sana=2023-yil 7-iyul |arxivsana=2023-07-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230707163006/https://www.thebalancemoney.com/unemployment-rate-by-year-3305506 }}&lt;/ref&gt;
Fayl:United States Mean Duration of Unemployment.jpg|alt=Qoʻshma Shtatlardagi ishsizlikning oʻrtacha davomiyligi (1948—2010)[456]|Qoʻshma Shtatlardagi ishsizlikning oʻrtacha davomiyligi (1948—2010)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tradingeconomics.com/united-states/unemployment-rate |sarlavha=United States Unemployment Rate |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Average annual hours worked.png|alt=Oʻrtacha yillik ish vaqti[457]|Oʻrtacha yillik ish vaqti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stats.oecd.org/index.aspx?DataSetCode=ANHRS |sarlavha=Average annual hours actually worked per worker |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul |muallif=stats.oecd.org}}&lt;/ref&gt;
Fayl:EmploymentUSbranchFredgr.png|alt=Xususiy sanoat filiallari boʻyicha barcha xodimlar[458]|Xususiy sanoat filiallari boʻyicha barcha xodimlar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://fred.stlouisfed.org/series/USPRIV |sarlavha=All Employees, Total Private |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Daromad ===
{{Asosiy|AQShda daromad|Qoʻshma Shtatlardagi farovonlik}}
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:Mean Quintile Household Income (1967-2015).png|alt=Mean Quintile Household Income (1967-2015)|Uy xoʻjaliklarining beshta daraja boʻyicha oʻrtacha daromadi (1967—2015)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://fas.org/sgp/crs/misc/R44705.pdf |title=The U.S. Income Distribution: Trends and Issues |website= |access-date=5 March 2022 |arxivsana=2020-01-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200115075605/https://fas.org/sgp/crs/misc/R44705.pdf }}&lt;/ref&gt;
Fayl:Real family income indexed to 1973, across the distribution 1947-2014.png|alt=Real family income indexed to 1973, across the distribution 1947-2014|1947—2014-yillardagi taqsimot boʻyicha 1973-yilga indekslangan real oila daromadlari&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.hbs.edu/competitiveness/Documents/problems-unsolved-and-a-nation-divided.pdf |title=Problems Unsolved and A Nation Divided |website= |access-date=5 March 2022}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Kompensatsiya ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:Realcompenstionusa.png|alt=AQShda soatiga real kompensatsiya (1947—2021)[461]|AQShda soatiga real kompensatsiya (1947—2021)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://fred.stlouisfed.org/tags/series?t=compensation%3Breal |sarlavha=Real Compensation |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Ish haqi ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:US Real Wages 1964-2004.gif|alt=1964-yildan 2005-yilgacha AQShda real ish haqining tarixiy grafigi[462]|1964-yildan 2005-yilgacha AQShda real ish haqining tarixiy grafigi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://journalistsresource.org/economics/real-earnings-inflation/ |sarlavha=Real earnings in America: Parsing strong wage growth amid high inflation |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Median Real Wages by Educational Attainment.png|alt=Median Real Wages by Educational Attainment.png|Taʼlim darajasi boʻyicha oʻrtacha real ish haqi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://fas.org/sgp/crs/misc/R45090.pdf |title=Real Wage Trends, 1979 to 2019 |website= |access-date=5 March 2022 |arxivsana=2020-02-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200212133754/https://fas.org/sgp/crs/misc/R45090.pdf }}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Unumdorlik ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:Productivity and Real Median Family Income Growth 1947-2009.png|alt=Unumdorlik va real oʻrtacha oila daromadining oʻsishi, 1947—2009[464]|Unumdorlik va real oʻrtacha oila daromadining oʻsishi, 1947—2009&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.researchgate.net/figure/USA-Productivity-and-Real-Median-Family-Income-Growth-1947-2006_fig7_228426170 |sarlavha=USA: Productivity and Real Median Family Income Growth, 1947-2006 |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

&lt;blockquote&gt;Hozirda milliy daromadning xodimlarga toʻgʻri keladigan ulushi taxminan olganda 1970-yildagi bilan bir xil darajada&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.nber.org/digest/oct08/total-compensation-reflects-growth-productivity|title=Total Compensation Reflects Growth in Productivity|website=NBER}}&lt;/ref&gt;. &lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;Ish haqi va unumdorlik oʻrtasidagi aniq tafovutlar inflyatsiyani hisoblash uchun oʻtkazilgan turli soʻrovlar va foydalanilgan formulalardan kelib chiqadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.americanexperiment.org/2017/09/when-you-measure-it-properly-workers-compensation-is-driven-by-productivity/|title=When you measure it properly, worker's compensation is driven by productivity|date=September 19, 2017}}&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;

=== Tengsizlik ===
{{Asosiy|AQShda daromadlar tengsizligi}}
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:Top income inequality in the United States.png|alt=Qoʻshma Shtatlar va Fransiya solishtirilgandagi daromad tengsizligi[467]|Qoʻshma Shtatlar va [[Fransiya]]ni solishtirilgandagi daromad tengsizligi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.pewresearch.org/short-reads/2020/02/07/6-facts-about-economic-inequality-in-the-u-s/ |sarlavha=6 facts about economic inequality in the U.S. |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Top 1% fiscal income share.png|alt=Mamlakatdagi eng yuqori daromadga ega 1% aholining  fiskal daromad ulushi[468]|Mamlakatdagi eng yuqori daromadga ega 1% aholining  fiskal daromad ulushi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://taxfoundation.org/publications/latest-federal-income-tax-data/ |sarlavha=Summary of the Latest Federal Income Tax Data, 2023 Update |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Sogʻliqni saqlash xarajatlari ===
{{Asosiy|AQShda sogʻliqni saqlash}}
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:Life expectancy vs healthcare spending.jpg|alt=Life expectancy vs healthcare spending of rich OECD countries.|OECD boy davlatlaridagi oʻrtacha umr koʻrishning sogʻliqni saqlash xarajatlariga nisbati&lt;ref name=&quot;life&quot;&gt;[https://ourworldindata.org/the-link-between-life-expectancy-and-health-spending-us-focus Link between health spending and life expectancy: US is an outlier]. May 26, 2017. By [[Max Roser]] at [[Our World in Data]]. Click the sources tab under the chart for info on the countries, healthcare expenditures, and data sources. See the later version of the chart [https://ourworldindata.org/us-life-expectancy-low here].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Kenworthy2011&gt;{{veb manbasi|last= Kenworthy|first= Lane|date= July 10, 2011|title= America's inefficient health-care system: another look|publisher= Consider the Evidence (blog)|url= http://lanekenworthy.net/2011/07/10/americas-inefficient-health-care-system-another-look/ |access-date=September 11, 2012}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Health spending as a share of GDP.png|alt=Sogʻliqni saqlash xarajatlarining YaIMdagi ulushi[471]|Sogʻliqni saqlash xarajatlarining YaIMdagi ulushi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://data.worldbank.org/indicator/SH.XPD.CHEX.GD.ZS |sarlavha=Current health expenditure (% of GDP) |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Tarif stavkalari ===
{{Asosiy|AQShdagi tariflar roʻyxati|3=Qoʻshma Shtatlardagi proteksionizm}}
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:Average Tariff Rates in USA (1821-2016).png|alt=AQShda oʻrtacha tarif stavkalari (1821—2016)[472]|AQShda oʻrtacha tarif stavkalari (1821—2016)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.economicshelp.org/blog/166756/economics/global-tariff-rates/ |sarlavha=Global Tariff Rates |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Average tariff rates (France, UK, US).png|alt=Oʻrtacha tarif stavkalari (Fransiya, Buyuk Britaniya, AQSh)[473]|Oʻrtacha tarif stavkalari (Fransiya, Buyuk Britaniya, AQSh)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.researchgate.net/figure/Average-tariff-rates-of-France-UK-and-US-1830-2010-Source-US-Department-of-Commence_fig2_339581042 |sarlavha=Average tariff rates of France, UK and US 1830-2010 |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Average Tariff Rates for Selected Countries (1913-2007).png|alt=Tanlangan mamlakatlar uchun oʻrtacha tarif stavkalari (1913—2007)[474]|Tanlangan mamlakatlar uchun oʻrtacha tarif stavkalari (1913—2007)&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://data.worldbank.org/indicator/TM.TAX.MRCH.WM.AR.ZS |sarlavha=Tariff rate, applied, weighted mean, all products (%) |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Average Tariff Rates on manufactured products.png|alt=Ishlab chiqarilgan mahsulotlarga oʻrtacha tarif stavkalari[474]|Ishlab chiqarilgan mahsulotlarga oʻrtacha tarif stavkalari&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Savdo balansi ===
{{Asosiy|Amerika Qoʻshma Shtatlari tashqi savdosi}}
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200&quot;&gt;
Fayl:Imports vs exports &amp; net imports.png|alt=Import, eksport va sof import[475]|Import, eksport va sof import&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://oec.world/en/profile/country/usa |sarlavha=United States (USA) Exports, Imports and Trade Partners |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:US Trade Balance from 1960.svg|alt=AQSh savdo balansi[476]|AQSh savdo balansi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.macrotrends.net/countries/USA/united-states/trade-balance-deficit |sarlavha=U.S. Trade Balance 1970-2023 |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Inflyatsiya ===
[[Fayl:US Historical Inflation Ancient.svg|thumb|left|1666-yildan beri Qoʻshma Shtatlar tarixiy inflyatsiya darajasi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.officialdata.org/us/inflation/1666 |sarlavha=The U.S. dollar has lost 99% its value since 1666 |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;]]
{{clear}}

=== Federal soliq ===
{{Asosiy|AQShda soliq tizimi}}
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:US federal effective tax rates by income percentile and component.gif|alt=U. S. federal effective tax rates by income percentile and component as projected for 2014 by the Tax Policy Center.|Soliq siyosati markazi tomonidan 2014-yil uchun prognoz qilingan daromad foizlari va komponentlari boʻyicha AQSh federal soliq stavkalari&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Effective tax rates: income, payroll, corporate and estate taxes combined|url=http://pgpf.org/Chart-Archive/0102_tax-rates|publisher=Peter G. Peterson Foundation|access-date=November 3, 2013|date=July 1, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=T13-0174 – Average Effective Federal Tax Rates by Filing Status; by Expanded Cash Income Percentile, 2014|url=http://www.taxpolicycenter.org/numbers/displayatab.cfm?DocID=3933|publisher=Tax Policy Center|access-date=November 3, 2013|date=July 25, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211105316/http://www.taxpolicycenter.org/numbers/displayatab.cfm?DocID=3933|archive-date=December 11, 2014|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Average US Federal Tax Rates 1979 to 2013.png|alt=CBO estimates of historical effective federal tax rates broken down by income level.|Kongress byudjet idorasi tomonidan tarixiy federal soliq stavkalarining daromad darajasi boʻyicha taqsimlangan hisob-kitoblari&lt;ref name = &quot;CBO 2010&quot; /&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Hukumat xarajatlari ===
{{Asosiy|AQSh federal byudjeti}}
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:Total government spending on all levels (United States).png|alt=Federal, state, and local government spending as a % of GDP history|Federal, shtat va mahalliy hukumat xarajatlari YaIMning %i sifatida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.urban.org/policy-centers/cross-center-initiatives/state-and-local-finance-initiative/state-and-local-backgrounders/state-and-local-expenditures |sarlavha=State and Local Expenditures |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:Global Military Spending.webp|alt=2021-yilda mamlakatlar boʻyicha global harbiy xarajatlar milliard AQSh dollarida koʻrsatilgan dumaloq diagramma[481]|2021-yilda mamlakatlar boʻyicha global harbiy xarajatlar milliard AQSh dollarida koʻrsatilgan dumaloq diagramma&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.sipri.org/sites/default/files/2022-04/fs_2204_milex_2021_0.pdf |sarlavha=TRENDS IN WORLD MILITARY EXPENDITURE, 2021 |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Qarz ===
{{Asosiy|AQShning davlat qarzi}}
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200&quot;&gt;
Fayl:Debt in the United States.jpg|alt=Qoʻshma Shtatlardagi qarz[482]|Qoʻshma Shtatlar qarzi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.statista.com/statistics/187867/public-debt-of-the-united-states-since-1990/ |sarlavha=Public debt of the United States from 1990 to 2022 |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:US federal government debt ceiling from 1990 to 2013.png|alt=Development of U. S. federal government debt ceiling from 1990 to January 2012.|1990-yildan 2012-yil yanvarigacha aniqlangan AQSh federal hukumati qarzining chegarasi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/omb/budget/historicals|title=Table 7.3 – Statutory Limits on Federal Debt: 1940–Current|publisher= [[Office of Management and Budget]]|access-date=December 25, 2013}}&lt;/ref&gt;
Fayl:USDebt.png|alt=AQSh sof davlat qarzi va umumiy davlat qarzi[484]|AQSh sof davlat qarzi va umumiy davlat qarzi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://fred.stlouisfed.org/series/GFDEGDQ188S |sarlavha=Federal Debt: Total Public Debt as Percent of Gross Domestic Product |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Defitsit ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;200px&quot;&gt;
Fayl:Annual Federal Deficit as a percent of GDP.pdf|alt=Yillik federal taqchillikning YaIMdagi ulushi (foizda)[485]|Yillik federal taqchillikning YaIMdagi ulushi (foizda)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.usgovernmentspending.com/federal_deficit_percent_gdp |sarlavha=Recent US Federal Deficits as Percent of GDP |qaralgan sana=2023-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
Fayl:TwinE.PNG|alt=Egizak defitsit, (1960—2006)[486]|Egizak defitsit, (1960—2006)&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=The United States: Resolving “Twin” Deficits |author=Vladimir Klyuev |url=https://www.elibrary.imf.org/downloadpdf/book/9781475573664/ch003.xml |accessdate=2021-yil 8-iyul}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;
{{clear}}

== Davlat va hudud iqtisodiyotlari roʻyxati ==
=== Shtat va federal okrug iqtisodiyotlari ===
{{Columns-list|colwidth=25em|
* [[Alabama iqtisodiyoti]]
* [[Alyaska iqtisodiyoti]]
* [[Arizona iqtisodiyoti]]
* [[Arkanzas iqtisodiyoti]]
* [[Kaliforniya iqtisodiyoti]]
* [[Kolorado iqtisodiyoti]]
* [[Konnektikut iqtisodiyoti]]
* [[Delaver iqtisodiyoti]]
* [[Kolumbiya okrugi iqtisodiyoti]]
* [[Florida iqtisodiyoti]]
* [[Jorjiya iqtisodiyoti]]
* [[Gavayi iqtisodiyoti]]
* [[Aydaho iqtisodiyoti]]
* [[Illinoys iqtisodiyoti]]
* [[Indiana iqtisodiyoti]]
* [[Ayova iqtisodiyoti]]
* [[Kanzas iqtisodiyoti]]
* [[Kentukki iqtisodiyoti]]
* [[Luiziana iqtisodiyoti]]
* [[Meyn iqtisodiyoti]]
* [[Merilend iqtisodiyoti]]
* [[Massachusetts iqtisodiyoti]]
* [[Michigan iqtisodiyoti]]
* [[Minnesota iqtisodiyoti]]
* [[Missisipi iqtisodiyoti]]
* [[Missuri iqtisodiyoti]]
* [[Montana iqtisodiyoti]]
* [[Nebraska iqtisodiyoti]]
* [[Nevada iqtisodiyoti]]
* [[Nyu Xempshir iqtisodiyoti]]
* [[Nyu Jersi iqtisodiyoti]]
* [[Nyu Meksiko iqtisodiyoti]]
* [[Nyu York iqtisodiyoti]]
* [[Shimoliy Karolina iqtisodiyoti]]
* [[Shimoliy Dakota iqtisodiyoti]]
* [[Ogayo iqtisodiyoti]]
* [[Oklaxoma iqtisodiyoti]]
* [[Oregon iqtisodiyoti]]
* [[Pensilvaniya iqtisodiyoti]]
* [[Rod Aylend iqtisodiyoti]]
* [[Janubiy Karolina iqtisodiyoti]]
* [[Janubiy Dakota iqtisodiyoti]]
* [[Tennessi iqtisodiyoti]]
* [[Texas iqtisodiyoti]]
* [[Yuta iqtisodiyoti]]
* [[Vermont iqtisodiyoti]]
* [[Virjiniya iqtisodiyoti]]
* [[Vashington iqtisodiyoti]]
* [[Gʻarbiy Virjiniya iqtisodiyoti]]
* [[Viskonsin iqtisodiyoti]]
* [[Vayoming iqtisodiyoti]]
}}

=== Hudud iqtisodiyotlari ===
* [[Amerika Samoasi iqtisodiyoti]]
* [[Guam iqtisodiyoti]]
* [[Shimoliy Mariana orollari iqtisodiyoti]]
* [[Puerto-Riko iqtisodiyoti]]
* [[Amerika Qoʻshma Shtatlari Virjiniya orollari iqtisodiyoti]]

== Yana qarang ==
* [[Bretton Woods tizimi]]
* [[AQShning energetika siyosati]]
* [[Amerika Qoʻshma Shtatlarining moliyaviy holati]]
* ''[[Amerika Qoʻshma Shtatlarining tarixiy statistikasi]]''
* [[Qoʻshma Shtatlardagi kasaba uyushmalari]]
* [[Qoʻshma Shtatlardagi sanoat savdo guruhlari roʻyxati]]
* [[2003-yildan beri jahon neft bozori xronologiyasi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{kitob manbasi |title=The American Business Cycle: Continuity and Change |date=1986 |publisher=Chikago universiteti nashriyoti |location=Chikago |isbn=0-226-30452-3 |url=https://www.nber.org/books-and-chapters/american-business-cycle-continuity-and-change |author=Robert J. Gordon}}
== Havolalar ==
{{AQSh iqtisodiyoti |holat=yigʻilgan}}
{{Portal bar|Amerika Qoʻshma Shtatlari}}
{{Tashqi havolalar}}
{{Commons|Category:Economy of the United States|AQSh iqtisodiyoti}}

[[Turkum:AQSh iqtisodiyoti| ]]
[[Turkum:TM-sinfi Amerika Qo‘shma Shtatlari loyihasining Eng ahamiyatli maqolalari]]</text>
      <sha1>6qwtid69tply21ipast3dovwjnx2e2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Haqida</title>
    <ns>4</ns>
    <id>961848</id>
    <revision>
      <id>6156336</id>
      <parentid>5389330</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:38:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32304-23</username>
        <id>274509</id>
      </contributor>
      <origin>6156336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4500" sha1="6lh0y053012we4flbi5nwtijbkouwk0" xml:space="preserve">[[Fayl:Wikipedia Community cartoon - high quality.png|Vikipediya foydalanuvchilari tomonidan barpo etilayotgan Vikipediya logotipi. Logotip muallifi Giulia Forsythedir. Shuningdek, ushbu logotipning faqat ayollardan iborat versiyasi ham [[:File:Wikipedia_Community_cartoon_-_for_International_Women%27s_Day.svg|mavjud]]|thumb]]
{{Qisqartma|[[VP:HAQIDA]]|[[VP:VIKIPEDIYA]]|[[VP:VP]]}}&lt;div style=&quot;width: 80%; margin-left: auto; margin-right: auto&quot;&gt;
{{Center|{{large|
„Tasavvur qiling-a, sayyoramizdagi har bir odamga insoniyat bilimlari yigʻindisidan erkin foydalanish huquqi berilgan. Biz shunday qilyapmiz“ {{nobreak|— [[Jimmy Wales]]}}}}}}
&lt;/div&gt;
'''[[Vikipediya]]''' — bu [[vikipediya:Bepul ensiklopediya|bepul onlayn ensiklopediya]] boʻlib, uni ''har kim'' yaxshi niyat bilan tahrir qilishi mumkin va [[Maxsus:RecentChanges|millionlab tahrirchilar esa allaqachon mavjud]].

[[vikipediya:Maqsad|Vikipediyaning maqsadi]] [[Bilim|bilimning]] barcha sohalari boʻyicha maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan holda oʻquvchilarga foyda keltirishdir. Vikipediya [[vikipediya:Vikimedia fondi|Vikimedia Jamgʻarmasi]] tomonidan tashkillashtirilgan boʻlib, u [[yordam:Maqola qanday yoziladi?|erkin tahrirlash]] imkoni mavjud. Uning maqolalarida oʻquvchilarni qoʻshimcha maʼlumotga yoʻnaltirish uchun koʻplab havolalar ham mavjud.

Koʻpincha anonim [[Vikipediya hamjamiyati|koʻngillilar]] tomonidan [[Birgalikda yozish|hamkorlikda yozilgan]] Vikipediya maqolalarini [[Internetga ulanish|Internetga kirish imkoniga]] ega (va hozirda [[vikipediya:Chetlashtirish qoidalari|chetlanmagan]]) har bir kishi tahrir qilishi mumkin. 2001-yil 15-yanvarda asos solinganidan beri Vikipediyaga [[stats:#/all-wikipedia-projects/reading/unique-devices|har oy milliarddan ortiq tashrif buyurishlar]] boʻlib, dunyodagi [[vikipediya:Vikipediya hajmi|eng yirik]] maʼlumot [[Veb-sayt|veb-saytiga]] aylandi. Hozirda Vikipediyada [[Maxsus:SiteMatrix|300 dan ortiq tilda]] 61 milliondan ortiq, jumladan, [[Ingliz tili|ingliz]] tilida 6,696,979 ta maqola mavjud..

Vikipediyaning asosiy tamoyillari uning [[vikipediya:Besh ustun|beshta ustunida]] jamlangan. [[Vikipediya hamjamiyati]] koʻplab [[vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|qoidalar va koʻrsatmalar]] ishlab chiqdi. Lekin tahrirchilar hissa qoʻshishdan oldin ular bilan tanishishlari shart emas.

[[vikipediya:Vikipediyani kim yozadi?|Har kim]] Vikipediya matni, havolalari va rasmlarini [[yordam:Maqola qanday yoziladi?|tahrirlashi]] mumkin. Kim yozganidan koʻra nima yozilgani muhimroq. Mazmun Vikipediya [[vikipediya:Tahrirlash siyosati|siyosatiga]] mos kelishi, jumladan, nashr etilgan [[vikipediya:Nufuzli manbalar|manbalar]] tomonidan [[vikipediya:Tasdiqlash imkoniyating mavjudligi|tasdiqlanishi]] kerak. Tahrirlovchilarning [[vikipediya:Betaraf nuqtai nazar|betaraf fikrlari]], eʼtiqodlari, shaxsiy tajribalari, [[vikipediya:Mustaqil tadqiqotlarning taqiqlanganligi|mustaqil tadqiqotlar]], tuhmatli materiallar va [[vikipediya:Mualliflik huquqining buzilishi|mualliflik huquqi buzilishi]] kabi holatlar Vikipediyada qoldirilmaydi va oʻchiriladi yoki tahrir ortga qaytariladi. Vikipediya dasturiy taʼminoti xatolarni osonlik bilan oʻzgartirish imkonini beradi. Tajribali tahrirchilar esa istalgan tahrirlarni [[Yordam:Kuzatuv roʻyxatim|kuzatadi]] va [[vikipediya:Oxirgi oʻzgarishlar patruli|nazorat qiladi]].

Vikipediya bosma havolalardan muhim jihatlari bilan farq qiladi. Unda doimiy ravishda maqolalar yaratiladi va yangilanadi. Shuningdek, yangi voqealar haqidagi ensiklopedik maqolalar oylar yoki yillar ichida emas, balki bir necha daqiqada paydo boʻladi. Har kim Vikipediyani yaxshilashi mumkinligi sababli, u boshqa ensiklopediyalarga qaraganda kengroq, aniq va muvozanatlidir. Uning tahrirchilari maqolalar sifati va miqdorini yaxshilaydi, shuningdek, notoʻgʻri maʼlumotlar, xatolar va [[vikipediya:Vandalizm|vandalizmni]] yoʻq qiladi. Har qanday oʻquvchi xatoni tuzatishi yoki maqolalarga qoʻshimcha maʼlumot qoʻshishi mumkin (qarang: [[vikipediya:Vikipediya yordamida tadqiqot|Vikipediya bilan tadqiqot qilish]]).
{{Blockquote|text=Boshlash uchun har qanday himoyalanmagan sahifa yoki boʻlimning tepasida, oddiygina {{tugma|[tahrir]}} yoki {{tugma|[manbasini&amp;nbsp;tahrirlash]}}{{nbsp}}tugmalari yoki qalam belgisi{{nbsp}}[[File:Pencil edit icon.jpg|baseline|22px]] tugmasini bosing.}}
Vikipediya 2001-yildan beri aholining donoligini sinab koʻrdi va u muvaffaqiyatga erishdi.
[[Turkum:Vikipediyaning asosiy maʼlumotlari]]</text>
      <sha1>6lh0y053012we4flbi5nwtijbkouwk0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Asmo vas-Sifat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>964724</id>
    <revision>
      <id>6156339</id>
      <parentid>3845458</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5188" sha1="ahdau812xd6pfjnybe43913ogsmztkw" xml:space="preserve">{{Kitob bilgiqutisi
| nomi                 = '''Al-Asmo vas-Sifat'''
| asl_nomi             = 
| tasvir               = 
| izoh                 = 
| muallif              = [[Bayhaqiy]]
| tarjimon             = 
| bezovchi             = 
| muqova_artist        = 
| til                  = [[Arabcha]]
| davlat               = [[Suriya]]
| seriya               = 
| janr                 = 
| nashriyot            = Dar Al-Taqva
| nashr_etilgan_sanasi = 2020
| isbn                 = 9789933610005
| oclc                 = 
| avvalgisi            = 
| keyingisi            = 
| sahifalar            = 560
}}

'''''Al-Asmo' va as-Sifat''''' ( {{Lang-ar|الأسماء والصفات}}  ), [[Al-Bayhaqi|Al-Bayhaqiy]] yozgan islom ilohiyotining yirik klassik asarlaridan biridir. Aytishlaricha, bunday kitob avvval yozilmagan,ungach bu turdagi asar bo'lmagan va shu sababli muallif bu sohada kashshof-asoschi hisoblangan &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.sifatusafwa.com/en/salaf-books-on-sunnah/al-asmaa-was-sifaat-lil-imam-al-bayhaqi.html |sarlavha=AL-ASMAA WAS-SIFAAT LIL-IMAM AL-BAYHAQI |ish=sifatusafwa.com |qaralgan sana=2023-08-28 |arxivsana=2023-09-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230921090300/https://www.sifatusafwa.com/en/salaf-books-on-sunnah/al-asmaa-was-sifaat-lil-imam-al-bayhaqi.html }}&lt;/ref&gt;.

== Tarkibi: ==
Al-Bayhaqiy [[Ashʼariylar|ash'ariy]] mashabining sodiq himoyachisi bo'lib, [[Hadis|matn]] dalillari va [[Salaf|taqvodor salaflarning]] so'zlari uning aqidasi eng qadimgi musulmonlarga mos kelishini isbotlagan. shuningdek U ikkita ekstremal metodologiyaga berilib ketgan turli mazhablarni rad etish imkoniyatidan foydalanadi: Xudoni yaratganiga qiyoslaydigan undan tashqari  haddan tashqari lug'at ilmi  bilan shug'ullanadiganlar va ma'noni buzib, bashoratli an'analarni rad etib, haddan tashqari majoziylik bilan shug'ullanadiganlarga.Bayhaqiyning bu muhtasham kitobi uning Alloh taoloning barcha ism va sifatlarini tasdiqlaganini isbotlashiddandir. Nafaqat naql bilan kifoyalanib qolmay, balki og'ir rivoyatlarni bayon qilish uchun aql-idrokdan foydalanadi va ba'zilarida sukut saqlaydi ( tafvid  &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kitaabun.com/shopping3/asma-sifat-imam-bayhaqi-arabic-book-p-2675.html |sarlavha=Al-Asma' Wal Sifat Lil Imam Al-Bayhaqi: Arabic Book |ish=kitaabun.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Brown |first=Jonathan |authorlink=Jonathan A. C. Brown |title=The Canonization of Al-Bukhārī and Muslim The Formation and Function of the Sunnī Ḥadīth Canon |publisher=[[Brill Academic Publishers|Brill]] |date=30 September 2007 |isbn=9789047420347 |pages=219-220}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Madani&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://islam786books.com/index.php?main_page=product_info&amp;products_id=4688 |sarlavha=Al Asma wa al-Sifat : Arabic |ish=islam786books.com}}&lt;/ref&gt;).&lt;blockquote&gt;“Shunday qilib, kitob  boblarida keltirilgan hadislarni tadqiq qilish, to'g'ri va nuqsonlarini aniqlab berish va rivoyatda keltirilgan matnlardagi nutqning yuzini tasdiqlash maqsadida kitob (ya'ni Asmoa val-sifat)ni yozdi. ism va sifatlar bobida , mutafakkirlar va tafsir ustalari nazdida tutgan ma'nolarni keltirganlar, shuning uchun u muruvvatda juda mohir va barcha mahoratda ustun edi. O‘z zamonasidagi va undan keyingi odamlardan, ularning fitnaga aralashganlaridan va nazarot ahli yolg‘on rivoyatlardan uni inkor etishga haqli emasliklarini to‘g‘ri xabarni bildilar, shuning uchun u shifo va yetarlidir” &lt;ref&gt;Presented by Sheikh Muhammad Zahed Al-Kawthari to the book “The Names and Attributes”, Al-Azhar Library, pg.4.&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;Bayhaqiy antropomorfik urf-odatlar to'plamida (Al-Asmo' va as-Sifat) ilohiy kulgi zikr qilingan hadislarga butun bir bobni bag'ishlagan. U kulgi klassik arab tiliga asoslangan holda “yorish” yo  “ochish” ma’nolarini anglatishi mumkinligini tushuntiradi&quot;- Badaviylar: “o‘simliklar o‘sganda yer kuladi”, deyishadi, chunki yer o‘simliklarning go‘zalligini ochib, gullarni ochadi”. Al-Bayhaqiyning ta’kidlashicha, Alloh aslida kulmagan, balki muruvvatini yerga nozil qilgan &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Al Ghouz |first=Abdelkader |authorlink= |title=Islamic Philosophy from the 12th to the 14th Century |publisher=[[University of Bonn|Bonn University Press]] |date=12 November 2018 |isbn=9783847009009 |pages=449}}&lt;/ref&gt;(tushirgan) .

== Qabuliyat ==
[[Zahabiy]] aytdilar: «Unga o'xshash narsa rivoyat qilinmagan». &lt;ref&gt; name=&quot;Madani&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://islam786books.com/index.php?main_page=product_info&amp;products_id=4688 |sarlavha=Al Asma wa al-Sifat : Arabic |ish=islam786books.com}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://islam786books.com/index.php?main_page=product_info&amp;products_id=4688 &quot;Al Asma wa al-Sifat : Arabic&quot;]. ''islam786books.com''.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

Ibn as-Subkiy kitobni yuqori baholab u haqida: “Men unga teng keladigan biror narsani bilmayman”, dedi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=[[Al-Bayhaqi]] |title=Allah's Names and Attributes |url=https://books.google.com/books?id=PM7wz92Tq6oC&amp;pg=PA22 |date=1999 |publisher=[[Islamic Supreme Council of America]] |isbn=9781930409033 |page=6}}&lt;/ref&gt;.

== manabalar: ==

[[Turkum:11-asr kitoblari]]</text>
      <sha1>ahdau812xd6pfjnybe43913ogsmztkw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdulla Abdullayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>964915</id>
    <revision>
      <id>6155649</id>
      <parentid>6068145</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:47:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anlztrk</username>
        <id>7677</id>
      </contributor>
      <origin>6155649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7612" sha1="qpy1oj59emnhc25w6lkekzefom8druw" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Abdulla Abdullayev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1997|9|1}}
 | toʻliqism          = Abdulla Qahramonjon oʻgʻli Abdullayev
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Qoʻrgʻontepa}} [[Oʻzbekiston]]
 | boʻyi              = {{height|cm=181}}
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = Dibba SCC
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 2012—2017
 | yoshlikklublari1   = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
 | yillar1            = 2016
 | klublar1           = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi ]]
 | isht1              = 12
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2017—2022
 | klublar2           = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
 | isht2              = 82
 | gollar2            = 2
 | yillar3            = 2022—2023
 | klublar3           = [[AGMK|OKMK]]
 | isht3              = 43
 | gollar3            = 2
 | yillar4            = 2023—2024
 | klublar4           = [[Khor Fakkan (futbol klubi)|Khor Fakkan]]
 | isht4              = 21
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2024—2025
 | klublar5           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht5              = 25
 | gollar5            = 1 
 | yillar6            = 2025—
 | klublar6           = Dibba SCC
 | isht6              = 1
 | gollar6            = 0 
 | milliyyillar1      = 2018—2019
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]]
 | milliyisht1        = 17
 | milliygollar1      = 1
 | milliyyillar2      = 2021—
 | milliyjamoa2       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht2        = 26
 | milliygollar2      = 0
 | club-update        = 2025-yil 2-avgust
 | ntupdate           = 2024-yil 2-avgust
 | medallar           = {{Oʻzbekiston iftixori sohibi}}
}}

'''Abdulla Abdullayev''' (Abdulla Qahramonjon oʻgʻli Abdullayev, 1997-yil 1-sentyabr [[Qoʻrgʻontepa]]&lt;nowiki/&gt;da tugʻilgan) – oʻzbekistonlik [[futbolchi]], [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi]] va [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasi futbolchisi. [[Yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp tepadi.

== Futbolchilik faoliyati ==
Abdulla Abdullayev futbolchilik faoliyatini Bunyodkor klubining yoshlar tizimidan boshlagan. Professional jamoalardagi debyutini 2015-yilda „[[Bunyodkor-2]]“ jamoasida oʻtkazgan. [[Oʻzbekiston Superligasi]]&lt;nowiki/&gt;dagi ilk debutini [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ jamoasi safida 2017-yilda oʻtkazgan. Bunyodkor klubi safida 5 yil davomida toʻp surdi va 2019-yilda qaldirgʻochlar bilan birgalikda Oʻzbekiston Superligasi bronza medallarini qoʻlga kiritgan. 2022-yilgi mavsum oldidan oʻz jamoasi [[Olmaliq]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[AGMK]]“ jamoasiga oʻzgartirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/eshitdik-da-bunyodkor-futbolchisi-agmkga-otadi |sarlavha=Эшитдик-да! &quot;Бунёдкор&quot; футболчиси АГМКга ўтади |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230829141809/https://championat.asia/ru/news/eshitdik-da-bunyodkor-futbolchisi-agmkga-otadi |arxivsana=2023-08-29 |qaralgan sana=2023-08-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/rasman-abdulla-abdullaev-agmk-futbolchisi |sarlavha=Расман: Абдулла Абдуллаев — АГМК футболчиси! |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230829143717/https://championat.asia/ru/news/rasman-abdulla-abdullaev-agmk-futbolchisi |arxivsana=2023-08-29 |qaralgan sana=2023-08-29 }}&lt;/ref&gt;. Olmaliq jamoasi tarkibida 2 mavsum davomida oʻynadi. Bu davr muobaynida Abdullar AFC Osiyo chempionlar ligasida ishtirok etdi va jamoasi bilan birgalikda 2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finaliga qadar yetib borgan.

2023-yil 8-sentyabrda BAAning [[Khor Fakkan (futbol klubi)|„]][[Khor Fakkan (futbol klubi)|Khor Fakkan]][[Paxtakor (futbol klubi)|&lt;nowiki/&gt;]]“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 2024-yil yozgi transfer oynasida BAA jamoasi tark etdi va Oʻzbekistonga qaytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/eshitdik-da-abdulla-abdullaev-qaysi-klubga-otishi-malum |sarlavha=Эшитдик-да! Абдулла Абдуллаев қайси клубга ўтиши маълум |sana=2024/07/13}}&lt;/ref&gt;. 2024-yil 15-iyulda „&lt;nowiki/&gt;[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]&lt;nowiki/&gt;“ jamooasi bilan bir yarim yillik shartnoma imzolagani eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/abdulla-abdullaev-paxtakor-bilan-bir-yarim-yillik-shartnoma-imzoladi |sarlavha=Абдулла Абдуллаев &quot;Пахтакор&quot; билан бир ярим йиллик шартнома имзолади |sana=2024/07/15}}&lt;/ref&gt;.

=== Terma jamoadagi faoliyati ===
Abdulla [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston yoshlar terma jamoalarining]] bir qator yosh toifalarida oʻynagan. Kattalar safidagi ilk debyutini 2021-yilda [[Srečko Katanec]] murabbiyligi ostida [[Shvetsiya milliy futbol terma jamoasi|Shvetsiya terma jamoasiga]] qarshi oʻyinda oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://int.soccerway.com/matches/2021/09/05/world/friendlies/sweden/uzbekistan/3619938/ |sarlavha=SWEDEN VS. UZBEKISTAN  2 - 1 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221221191637/https://int.soccerway.com/matches/2021/09/05/world/friendlies/sweden/uzbekistan/3619938/ |arxivsana=2022-12-21 |qaralgan sana=2023-08-29 }}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlari ==
2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori]] faxriy unvoni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://pfl.uz/ru/players/2132 Abdulla Abdullayev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230829141808/https://pfl.uz/ru/players/2132 |date=2023-08-29 }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] sayti
* [https://www.transfermarkt.world/abdulla-abdullaev/profil/spieler/570272 Abdulla Abdullayev] [[Transfermarkt]] sayti
* [https://int.soccerway.com/players/abdulla-abdullayev/554249/ Abdulla Abdullayev] [[Soccerway]] sayti
* {{FootballDatabase.eu|351848}}
* {{NFT|83726}}

{{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}}
{{Oʻzbekiston iftixori}}

{{DEFAULTSORT:Abdullayev, Abdulla}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Sementchi Quvasoy futbolchilari]]
[[Turkum:Bunyodkor-2 klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Khor Fakkan Club futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Dibba Al Fujairah FC futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:BAA Pro-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi Oʻzbekistonlik muhojir sportchilar]]</text>
      <sha1>qpy1oj59emnhc25w6lkekzefom8druw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Navo jome masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>965297</id>
    <revision>
      <id>6155842</id>
      <parentid>3850236</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32164-43</username>
        <id>274191</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Men bu maʼlumotlarni eski deb topdim va toʻgʻriladim</comment>
      <origin>6155842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1703" sha1="jfulxbdzgvwzcc13il346krefesmcib" xml:space="preserve">{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Navo jome masjidi
 |Asl nomi              =   
 |Tasvir                = Navo jome masjidi.jpg
 |Tasvir imzosi         = 
 |Tasvir kengligi       = 200px
 |Mamlakat              = Oʻzbekiston
 |Hudud turi            = [[Qashqadaryo viloyati]]
 |Hudud                 = [[Qarshi shahri]]
 |Joylashuv nomi        =  
 |Joylashuvi            = 
 |Manzil                = 
 |lat_deg =
 |region     =   UZ
 |CoordScale = 10000 
 |Maqomi                 = 
 |Maktab yoʻnalishi      =
 |IDB                    = 
 |Mulkdor                = 
 |Masjid turi            = Jomeʼ-masjid
 |Meʼmoriy uslub         = Anʼanaviy sharq va oʻzbek milliy meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi        = 
 |Meʼmor                 = 
 |Binokor                = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar               = 
 |Asosiy sana            = 
 |Qurila boshladi    = 2011
 |Qurilib bitkazildi = 2021
 |Imom                   = [[Xurshid Sharipov]]
 |Holati                 = 
 |Umumiy maydoni         = 
 |Oʻlchami               = 
 |Bino maydoni           = 
 |Hajmi                  = 
 |Gumbazlar soni         = 
 |Balandligi             = 
 |Gumbaz balandligi      = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi     = 
 |Minoralar soni         = 
 |Minoralar balandligi   =  
 |Qurilish materiali     = 
 |Tarovih                = +
 |Saharlik va iftor      = +
 |Kutubxona              =+ 
 |Madrasa                = 
 |Sayt                   =https://t.me/Navojomemasjidi 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar = 
}}
'''Navo jome masjidi''' — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahrida joylashgan jome masjid&lt;ref&gt;https://masjid.uz/qashqadaryo-v/207-qarshi-shahri/1273-navo.html&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}</text>
      <sha1>jfulxbdzgvwzcc13il346krefesmcib</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155850</id>
      <parentid>6155842</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32164-43</username>
        <id>274191</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */ Men masjid imomi tomonidan yuritiladigan rasmiy ijtimoiy tarmoqlarni kiritib qoʻydim</comment>
      <origin>6155850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1960" sha1="196nlsehrb5a4nntup3kc64qn1plclx" xml:space="preserve">{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Navo jome masjidi
 |Asl nomi              =   
 |Tasvir                = Navo jome masjidi.jpg
 |Tasvir imzosi         = 
 |Tasvir kengligi       = 200px
 |Mamlakat              = Oʻzbekiston
 |Hudud turi            = [[Qashqadaryo viloyati]]
 |Hudud                 = [[Qarshi shahri]]
 |Joylashuv nomi        =  
 |Joylashuvi            = 
 |Manzil                = 
 |lat_deg =
 |region     =   UZ
 |CoordScale = 10000 
 |Maqomi                 = 
 |Maktab yoʻnalishi      =
 |IDB                    = 
 |Mulkdor                = 
 |Masjid turi            = Jomeʼ-masjid
 |Meʼmoriy uslub         = Anʼanaviy sharq va oʻzbek milliy meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi        = 
 |Meʼmor                 = 
 |Binokor                = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar               = 
 |Asosiy sana            = 
 |Qurila boshladi    = 2011
 |Qurilib bitkazildi = 2021
 |Imom                   = [[Xurshid Sharipov]]
 |Holati                 = 
 |Umumiy maydoni         = 
 |Oʻlchami               = 
 |Bino maydoni           = 
 |Hajmi                  = 
 |Gumbazlar soni         = 
 |Balandligi             = 
 |Gumbaz balandligi      = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi     = 
 |Minoralar soni         = 
 |Minoralar balandligi   =  
 |Qurilish materiali     = 
 |Tarovih                = +
 |Saharlik va iftor      = +
 |Kutubxona              =+ 
 |Madrasa                = 
 |Sayt                   =https://t.me/Navojomemasjidi 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar = 
}}
'''Navo jome masjidi''' — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahrida joylashgan jome masjid&lt;ref&gt;https://masjid.uz/qashqadaryo-v/207-qarshi-shahri/1273-navo.html&lt;/ref&gt;.
== &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://t.me/Navojomemasjidi |sarlavha=Navo jome masjidi rasmiy telegram tarmogʻi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://youtube.com/@xurshid-shar1pov?si=rWLTafHpvfr9BxZX |sarlavha=Navo jome masjidi rasmiy you tube tarmogʻi}}&lt;/ref&gt;Manbalar ==
{{Manbalar}}</text>
      <sha1>196nlsehrb5a4nntup3kc64qn1plclx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155858</id>
      <parentid>6155850</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:31:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32164-43</username>
        <id>274191</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6155858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1932" sha1="6980p9b2asmhqj6yqzhw7fss1f2wna4" xml:space="preserve">{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Navo jome masjidi
 |Asl nomi              =   
 |Tasvir                = Navo jome masjidi.jpg
 |Tasvir imzosi         = 
 |Tasvir kengligi       = 200px
 |Mamlakat              = Oʻzbekiston
 |Hudud turi            = [[Qashqadaryo viloyati]]
 |Hudud                 = [[Qarshi shahri]]
 |Joylashuv nomi        =  
 |Joylashuvi            = 
 |Manzil                = 
 |lat_deg =
 |region     =   UZ
 |CoordScale = 10000 
 |Maqomi                 = 
 |Maktab yoʻnalishi      =
 |IDB                    = 
 |Mulkdor                = 
 |Masjid turi            = Jomeʼ-masjid
 |Meʼmoriy uslub         = Anʼanaviy sharq va oʻzbek milliy meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi        = 
 |Meʼmor                 = 
 |Binokor                = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar               = 
 |Asosiy sana            = 
 |Qurila boshladi    = 2011
 |Qurilib bitkazildi = 2021
 |Imom                   = [[Xurshid Sharipov]]
 |Holati                 = 
 |Umumiy maydoni         = 
 |Oʻlchami               = 
 |Bino maydoni           = 
 |Hajmi                  = 
 |Gumbazlar soni         = 
 |Balandligi             = 
 |Gumbaz balandligi      = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi     = 
 |Minoralar soni         = 
 |Minoralar balandligi   =  
 |Qurilish materiali     = 
 |Tarovih                = +
 |Saharlik va iftor      = +
 |Kutubxona              =+ 
 |Madrasa                = 
 |Sayt                   = 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar = 
}}
'''Navo jome masjidi''' — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahrida joylashgan jome masjid&lt;ref&gt;https://masjid.uz/qashqadaryo-v/207-qarshi-shahri/1273-navo.html&lt;/ref&gt;.
== &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://t.me/Navojomemasjidi |sarlavha=Navo jome masjidi rasmiy telegram tarmogʻi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://youtube.com/@xurshid-shar1pov?si=rWLTafHpvfr9BxZX |sarlavha=Navo jome masjidi rasmiy you tube tarmogʻi}}&lt;/ref&gt;Manbalar ==
{{Manbalar}}</text>
      <sha1>6980p9b2asmhqj6yqzhw7fss1f2wna4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdurayim Shayxzoda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>965384</id>
    <revision>
      <id>6156011</id>
      <parentid>5373606</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T21:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4462" sha1="jp0au7p0silq52wjg4bhqir3xfr706e" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Abdurayim Shayxzoda
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = &lt;!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). --&gt;
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = 1898-yil
| tavallud_joyi            = [[Rossiya Imperiyasi]]
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi va yoshi|1976|09|12|1898|01|01}}
| vafot_joyi =  [[Samarqand]]
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi = Shoir va oʻqituvchi
| dini =
| faoliyat_yillari =
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi =
}}
'''Abdurayim Ilyos Shayxzoda''' (taxallusi — '''Altanli'''; {{Lang-crh|Abdureim İlyas Şeyh-zade, Altañlı, Абдуреим Ильяс Шейх-заде, Алтанълы}} (1898-yil [[Qorasuvbozor]] — 12-sentyabr 1976-yil [[Samarqand]]) — sovet qrim-tatar shoiri va oʻqituvchisi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi (1934) va [[Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi|Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi]] aʼzosi.

== Biografiyasi ==
1898-yilda Qorasuvbozor (hozirgi — Belogorsk) Tavrid viloyatida ziyoli oilada tugʻilgan&lt;ref name=&quot;a1&quot;/&gt;.

U 1922-yilda ijodiy ishlarini nashr qilishni boshlagan. [[Katta sovet ensiklopediyasi|Buyuk Sovet Ensiklopediyasida]] Shayxzoda ijodi quyidagicha taʼriflanadi: „''Birinchi asarlarda („Traktor“ sheʼri va boshqalar) mantiqiylik, omadsiz soʻz yaratish va mavzularning soddalashtirilgan talqini ustunlik qilgan. Keyingi ijodida shoir ana shu kamchiliklarni tuzatgan. „Gʻalabalar yillarida“ soʻnggi sheʼrida sotsializm gʻalabasi uchun qahramonlik kurashi fonida eski turmush tarzining buzilishi va yangi odamning oʻsishi yorqin aks ettirilgan''“.  „Traktor“ (1928) sheʼridagi hikoyasi uchun u Butunittifoq adabiy tanlovida mukofotga sazovor boʻlgan&lt;ref name=&quot;a1&quot;/&gt;.

Leningrad Sharq institutida tahsil olgan (1926—1931)&lt;ref name=&quot;a1&quot;&gt;{{Veb manbasi |til=uk |url=https://esu.com.ua/search_articles.php?id=42166 |sarlavha=Абдуреїм Ільяс Шейх-заде |muallif=Османов Д. |ish=Енциклопедія Сучасної України |sana=2001 |qaralgan sana=2021-11-16 |arxivsana=2021-11-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211116191557/https://esu.com.ua/search_articles.php?id=42166}}&lt;/ref&gt;. [[Moskva davlat universiteti|Moskva davlat universitetining]] pedagogika fakultetini tamomlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://esu.com.ua/article-42166 |qaralgan sana=2023-09-02 |arxivsana=2023-09-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230902074435/https://esu.com.ua/article-42166 }}&lt;/ref&gt;.

Oʻqishni tugatgandan soʻng Qrimga qaytib kelgan va u yerda viloyat partiya maktabida ishlagan, M. V. Frunze nomidagi Qrim davlat pedagogika institutida qrim-tatar adabiyoti oʻqituvchisi, Proletar yozuvchilar uyushmasi mas’ul kotibi, Qrim-tatar musiqasi direktori boʻlib ishlagan. Bundan tashqari „Adabiyot va madaniyat“ („Edebiyat va madaniyat“) jurnali mas’ul kotibi. 1934-yildan — SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi&lt;ref name=&quot;a1&quot;/&gt;.

[[Ulugʻ Vatan urushi]] boshlanishi bilan Oʻzbekiston SSRning [[Samarqand]] shahriga evakuatsiya qilingan. Bu vaqtda, [[Şamil Alâdin|Sh. Alyadinning]] ''soʻzlariga koʻra, „Men Sevastopol mudofaasi qahramonlari haqida sheʼr, tatar ayolining sovet vataniga sadoqatini aks ettiruvchi „Ona“ sheʼri va Sovet xalqining fidokorona kurash haqida bir qancha sheʼrlar yozganman''“. 1944—1949-yillarda maktab oʻqituvchisi boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;a1&quot;/&gt;.

1950—1960-yillarda [[Samarqand davlat universiteti|Samarqand universitetining]] rus va chet el adabiyoti kafedrasida dars bergan, 1960-yildan esa universitet kutubxonasi katta ilmiy xodimi va mudiri boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;a1&quot;/&gt; .

1976-yil 12-sentyabrda Samarqandda vafot etgan&lt;ref name=&quot;a1&quot;/&gt;.

== Manbalar ==

[[Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari]]
[[Turkum:Samarqand davlat universiteti oʻqituvchilari]]
[[Turkum:Qrim-tatar shoirlar]]
[[Turkum:Samarqandda vafot etganlar]]
[[Turkum:1976-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:12-sentyabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1898-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzolari]]</text>
      <sha1>jp0au7p0silq52wjg4bhqir3xfr706e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agaboboev Tofiq Mamedali oʻgʻli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>968017</id>
    <revision>
      <id>6156073</id>
      <parentid>5853123</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:05:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3523" sha1="3qc864k32f5od30xsk9vx9d72nt46x1" xml:space="preserve">'''Agababaev Tofig Mamedali oʻgʻli''' (1928-yil 8-sentyabrda [[Boku]] shahrida tugʻilgan) – [[ozarbayjon]] rassomi. Ozarbayjon xalq artisti (2006), Ozarbayjonda xizmat koʻrsatgan [[artist]] (1992).

== Hayoti ==
Tofig Agaboboev 1928-yil 8-sentyabrda [[Boku]] shahrida harbiy oilada tugʻilgan. U oʻrta maktabning 9-sinfini tugatgach, A. Azimzoda nomidagi Ozarbayjon davlat rassomlik bilim yurtining rassomlik boʻlimiga oʻqishga kirgan (1946—1951). 1953—59-yillarda rassom Baron Shtiglits nomidagi Sankt-Peterburg rassomlik akademiyasining shisha-keramika fakultetida tahsil olgan (sobiq V. Muxina) va shisha keramika boʻyicha mutaxassislikni olgan.

== Faoliyati ==
Tofig Agaboboev monumental sanʼat va hunarmandchilik, grafika va rangtasvir yoʻnalishlarida asarlar yaratgan. „Ozarbayjon lirikasi“ [[Triptix|triptixi]] (kulolchilik, 1960, Ozarbayjon sanʼat muzeyi), Boku davlat sirkidagi „Ozarbayjon sirki“ mozaik taxtasi 1967-yilda Ozarbayjon SSR Vazirlar Sovetining mukofoti bilan taqdirlangan („Zorxona“ va b., smalt, 1967). Bokudagi Bolalar temir yoʻl bogʻi yonidagi miniatyura uslubidagi „Bahor“ mozaik pannosi (marmar, emal, 1970), shuningdek, „Absheron qoʻriqxonasi“, „Boku nefti frontga“, „Meshabayi“, „Yer nafasi“, „May 1945, Boku“ va boshqa bezak ishlari diqqatni tortgan. Uning moyli portretlari: „Talaba“ (1972); „Akademik Z.Bunyadov“ (1978); „Akademik I.Orujeva“ (1978); „Shoh Ismoil“ (1988-89); „U.Gajjibekov“ (1992). 1966—68 yillarda Boku shahar bosh rassomi boʻlib ishlagan. Tofig Agababayev nomi Boku Kengashi gerbining qayta tiklanishi va Boku ramziy kalitining yaratilishi bilan bogʻliq. Davlat statistika qoʻmitasining mozaik ishlari, Arxitektura-qurilish universitetining sport zali rassomga tegishli. Shoh Ismoil portreti [[Uffitsi|Uffizi]] galereyasida bir burchagida muhr bosilgan hujjat sifatida saqlanadi. Soʻnggi yillarda rassom rasm chizish bilan juda jiddiy shugʻullanadi. „Umid ranglari“, „Soʻzsiz“, „Bahor qoʻshigʻi“, „Sharq motivi“, „Bahor nafasi“ kabi asarlar qatoriga kiradi. Tofig Agabobayevning asarlari Ozarbayjon Davlat muzeyi, Ozarbayjon Rassomlar uyushmasi jamgʻarmasi, AQSh, London, Kanada muzeylari va boshqa koʻplab muzeylar va shaxsiy galereyalarda saqlanib kelmoqda&lt;ref name=&quot;ldf&quot;&gt;{{Kitob manbasi |last=. |authorlink=(25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.) |date=2009 |title=&quot;Azərbaycan Milli Ensiklopediyası&quot; Elmi Mərkəzi. |url= |location=Bakı |publisher= |pages=152-153 |id= |language=az}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ldы&quot;&gt;{{Kitob manbasi |last=. |authorlink= |date= |title=&quot; Tofiq Ağababayev:&quot;Bakının açarı Brejnevdə getdi&quot;. |url= |location=Bakı |publisher= |pages= |id= |language=az}}&lt;/ref&gt;.

== Havolalar ==

* [http://anl.az/down/meqale/palitra/2013/avqust/321907.htm Sanʼat izidan…] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241223171854/http://anl.az/down/meqale/palitra/2013/avqust/321907.htm |date=2024-12-23 }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=gGEjgsgKo40 Tofiq Agʻababoyev: „Ilgari qoʻshnim Sattor Bahlulzoda edi, endi kimligini bilmayman“]
* [https://news.day.az/culture/442132.html Tofiq Agaboboev: „Rassom ikki hayot kechirishi kerak“]
* [https://news.milli.az/culture/248615.html Xalq rassomi Tofig Agaboboyevning badiiy koʻrgazmasi boʻlib oʻtadi]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Bokuda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1928-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:8-sentyabrda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>3qc864k32f5od30xsk9vx9d72nt46x1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdurahmon Tanburiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>969051</id>
    <revision>
      <id>6156006</id>
      <parentid>4083909</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T21:44:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3523" sha1="n41dw0cs71aysif8y7ktacauwuxv35e" xml:space="preserve">{{Olim bilgiqutisi
| ismi                  = Abdurahmon Tanburiy Samarqandiy
| tasvir =
| tasvir_eni =
| izoh =
| tavallud_sanasi = [[1850]]
| tavallud_joyi = [[Samarqand]]
| vafot_sanasi = [[1900]]
| vafot_joyi = [[Samarqand]], [[Turkiston general-gubernatorligi]]
| istiqomat_joylari =
| fuqaroligi = [[Tasvir:Flag of the Emirate of Bukhara.svg|30px]] [[Buxoro amirligi]]
| millati =
| sohasi = Shashmaqom qoʻshiqchisi
| ish_joylari =
| institutlar =
| alma_mater =
| tezis_sarlavhasi =
| akademik_rahbarlari =
| mashhur_shogirdlari =
| mashhur_ishlari =
| oʻtkazayotgan_taʼsiri =
| koʻrsatgan_taʼsiri =
| mukofotlari =
| turmush_oʻrtogʻi =
| dini =
| vebsayt =
}}
'''Abdurahmon Tanburiy Samarqandiy''' ({{lang-tg|Абдурраҳмони Танбӯрии Самарқандӣ}}) – shu taxallus bilan ijod etgan va [[Tojik tili|tojik tilida]] kuylagan mashhur [[shashmaqom]] [[Ashulachi|xonandasi]].

== Hayoti ==
Abdurahmon Tanburiy [[1850|1850-yilda]] [[Samarqand|Samarqandda]] tugʻilgan. Taxminan [[1898|1898-yil]] yoki [[1900|1900-yilda]] Samarqandda vafot etgan.

[[1896|1896-yildagi]] „Risolai Shashmaqom“ risolasida Abdurahmon Tanburiy Samarqandiy haqida maʼlumot berilgan. Risolada taʼkidlanishicha u musiqa asboblarini mohirlik bilan chalishni biladigan, [[Buxoro|Buxoroda]] musiqa taʼlimini tugatgan mashhur va yaxshi xonanda sifatida koʻrsatilgan. Ustozlari [[Ahmad Donish]] va Karamat Dilkash Tanburiylar edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Ученик Ахмада Даниша. |url=https://dir.md/wiki/%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%B4_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%88?host=ru.wikipedia.org |website=www.dir.md |accessdate=12-sentabr 2023-yil }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

U asosan [[shashmaqom]] janridagi qoʻshiqlar kuylagan, qoʻshiqlariga musiqa bastalagan, mashhur shoirlarning turli gʻazallarini kuylagan, ayrim qoʻshiqlarini oʻz gʻazallari asosida yozgan. Abdurahmon Tanburiy Ahmad Donishdan oʻrgangan sheʼriyat va musiqa asoslarini rivojlantirdi. „Nasr“, „Savt“, „Mushkilot“, „Shashmaqom“ boʻyicha alohida bilim va mahoratga ega boʻlgan. U „Tasnifi Buzurg“, „Tarjee Buzurg“, „Gardun Buzurg“, „Muhammasi Nasrul-Lai“, „Sakili Islomi“, „Sakili Sultoniy“ning „Buzurg“ maqomida, „Rost“ maqomida, „Tasnifi Rost“, „Gardun Rost“, „Mahammasi Rost“, „Muhammasi Ushshoq“, „Muhammasi Panjgoh“; „Navo“ maqomida, „Tasnifi Navo“, „Nagʻmi Oraz“, „Muhammasi Navo“, „Sakili Navo“; „Dugoh“ maqomida, „Tasnifi Dugoh“, „Tarji Dugoh“, „Gardun Dugoh“, „Peshrav“, „Samoʻi Dugoh“, „Muhammasi Dugoh“ va „Segoh“, „Iroq“ va xalq kuylarini juda mahorat bilan ijro etgan. Tanburiy yaratgan ijod namunalari asosida koʻplab musiqa va vokal asarlar yaratilgan, xususan, „Tabur sadosi“, „Amali Bahor“, „Muhammasi Abdurrahmon“ musiqiy tomoshalarda foydalanilgan&lt;ref&gt;Donishnomai Shashmaqom./Zeri tahriri Olimov K., Abduvaliev A., Azizӣ F., Raҷabov A., Hakimov N. - Dushanbe, 2009. - s. 15 ISBN 978-99947-49-13-3&lt;/ref&gt;.

== Adabiyotlar ==
* Donishnomai Shashmaqom./Zeri tahriri Olimov K., Abduvaliev A., Azizӣ F., Raҷabov A., Hakimov N. - Dushanbe, 2009. – ISBN 978-99947-49-13-3. S. 16
* Ensiklopediyai adabiyot va sanʼati toҷik. Ҷildi I (ABAY – KALIM). Dushanbe, 1988

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Samarqandda vafot etganlar]]
[[Turkum:Samarqandda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1850-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>n41dw0cs71aysif8y7ktacauwuxv35e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iso Aliyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>974963</id>
    <revision>
      <id>6156205</id>
      <parentid>6076628</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:51:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4082" sha1="tn5ljnehh4ljjwoabyuvyn7f8tak096" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Iso Aliyev
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = 1938-yil
| tavallud_joyi            = [[Ozarbayjon]]
| vafot_sanasi             = 
| vafot_joyi               =  
| fuqaroligi               =  
| taʼlimi                  =
| kasbi                    =
| dini                     =
| faoliyat_yillari         =
| asarlari                 =
| boʻyi                    =
| unvoni                   = {{Sotsialistik Mehnat Qahramoni}}
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt =
| imzosi =
}}
'''Iso Musa oʻgʻli Aliyev''' ({{Lang-az|İsa Musa oğlu Əliyev}}; 1939-yil Norashen tumanida tavallud topgan – 1997-yil 24-dekabr Sharur tumanida vafot etgan) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet]] [[Ozarbayjon]] tamaki yetishtiruvchisi, [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] (1976)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=25177 |sarlavha=Iso Aliyev biografiyasi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.peoplelife.ru/8238 |sarlavha=Алиев, Иса Муса оглы биография, Литература }}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va faoliyati ==
1938-yilda [[Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ozarbayjon SSR]] Naxichevan ASSR Norashen tumani (hozirgi Ozarbayjon Respublikasi Naxichevan Muxtor Respublikasi Sharur tumani) Chomaxtur qishlogʻida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

Oʻrta taʼlimni tamomlagan. 1955—1958-yillarda Naxichevan MSSR Norashen tumanidagi 1-may kolxozida kolxozchi (sugʻoruvchi) boʻlgan. 1958—1961- yillarda Sovet Armiyasi saflarida xizmat qilgan.

Qurolli Kuchlar safidan boʻshatilgandan soʻng u kolxozchi, 1968-yildan Naxichevan Avtonom Sovetining Norashenskiy (1964—1991-yillarda – Ilyichevskiy, 1991-yildan – Sharurskiy) tumanidagi „1 May“ kolxozining brigadiri boʻlib ishlagan. 1965-yilda u [[Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi|KPSS]] aʼzoligiga qabul qilindi.

Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotishni koʻpaytirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlari va yigʻim-terim paytida koʻrsatgan mehnatsevarligi uchun 1972-yil oxirida „Shon-sharaf belgisi“ ordeni, 1973-yil oxirida – [[Lenin ordeni]] bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1976-yil 27-dekabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar uchun gʻalla, paxta, uzum, sabzavot va boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotishni koʻpaytirish boʻyicha rejalar va sotsialistik majburiyatlarni bajarishda mehnat jasorati koʻrsatgani uchun 1976-yilda Aliyev Iso Musa oʻgʻli Lenin ordeni, &quot;Oʻroq va Oʻroq“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://znanierussia.ru/articles/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%B2_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%A2%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%B0_(%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%E2%80%94_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B0) |sarlavha=Список Героев Социалистического Труда}}&lt;/ref&gt;. SSSR Oliy Kengashining X va XI chaqiriqlari deputati (1979—1989)&lt;ref&gt;Əliyev İsa Musa oğlu &lt;small&gt;(azerb.)&lt;/small&gt; // Naxçıvan ensiklopediyası. – Natsionalnaya Akademiya Nauk Azerbaydjana, 2005.&lt;/ref&gt;. Sharur tumanida yashagan. 1997-yil 24- dekabrda vafot etgan.

== Mukofotlari ==
Lenin ordeni (12.12.1973; 27.12.1976),

„Shon-sharaf belgisi“ ordeni (12.14.1972)

== Manbalar ==

[[Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1997-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:24-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1939-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>tn5ljnehh4ljjwoabyuvyn7f8tak096</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156206</id>
      <parentid>6156205</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6156206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4083" sha1="tc35xtopub33ox3sga9s8t5mvu2ta27" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Iso Aliyev
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = 1938-yil
| tavallud_joyi            = [[Ozarbayjon]]
| vafot_sanasi             = 
| vafot_joyi               =  
| fuqaroligi               =  
| taʼlimi                  =
| kasbi                    =
| dini                     =
| faoliyat_yillari         =
| asarlari                 =
| boʻyi                    =
| unvoni                   = {{Sotsialistik Mehnat Qahramoni}}
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt =
| imzosi =
}}

'''Iso Musa oʻgʻli Aliyev''' ({{Lang-az|İsa Musa oğlu Əliyev}}; 1939-yil Norashen tumanida tavallud topgan – 1997-yil 24-dekabr Sharur tumanida vafot etgan) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet]] [[Ozarbayjon]] tamaki yetishtiruvchisi, [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] (1976)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=25177 |sarlavha=Iso Aliyev biografiyasi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.peoplelife.ru/8238 |sarlavha=Алиев, Иса Муса оглы биография, Литература }}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va faoliyati ==
1938-yilda [[Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ozarbayjon SSR]] Naxichevan ASSR Norashen tumani (hozirgi Ozarbayjon Respublikasi Naxichevan Muxtor Respublikasi Sharur tumani) Chomaxtur qishlogʻida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

Oʻrta taʼlimni tamomlagan. 1955—1958-yillarda Naxichevan MSSR Norashen tumanidagi 1-may kolxozida kolxozchi (sugʻoruvchi) boʻlgan. 1958—1961- yillarda Sovet Armiyasi saflarida xizmat qilgan.

Qurolli Kuchlar safidan boʻshatilgandan soʻng u kolxozchi, 1968-yildan Naxichevan Avtonom Sovetining Norashenskiy (1964—1991-yillarda – Ilyichevskiy, 1991-yildan – Sharurskiy) tumanidagi „1 May“ kolxozining brigadiri boʻlib ishlagan. 1965-yilda u [[Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi|KPSS]] aʼzoligiga qabul qilindi.

Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotishni koʻpaytirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlari va yigʻim-terim paytida koʻrsatgan mehnatsevarligi uchun 1972-yil oxirida „Shon-sharaf belgisi“ ordeni, 1973-yil oxirida – [[Lenin ordeni]] bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1976-yil 27-dekabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar uchun gʻalla, paxta, uzum, sabzavot va boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotishni koʻpaytirish boʻyicha rejalar va sotsialistik majburiyatlarni bajarishda mehnat jasorati koʻrsatgani uchun 1976-yilda Aliyev Iso Musa oʻgʻli Lenin ordeni, &quot;Oʻroq va Oʻroq“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://znanierussia.ru/articles/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%B2_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%A2%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%B0_(%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%E2%80%94_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B0) |sarlavha=Список Героев Социалистического Труда}}&lt;/ref&gt;. SSSR Oliy Kengashining X va XI chaqiriqlari deputati (1979—1989)&lt;ref&gt;Əliyev İsa Musa oğlu &lt;small&gt;(azerb.)&lt;/small&gt; // Naxçıvan ensiklopediyası. – Natsionalnaya Akademiya Nauk Azerbaydjana, 2005.&lt;/ref&gt;. Sharur tumanida yashagan. 1997-yil 24- dekabrda vafot etgan.

== Mukofotlari ==
Lenin ordeni (12.12.1973; 27.12.1976),

„Shon-sharaf belgisi“ ordeni (12.14.1972)

== Manbalar ==

[[Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1997-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:24-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1939-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>tc35xtopub33ox3sga9s8t5mvu2ta27</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156208</id>
      <parentid>6156206</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:51:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4095" sha1="rzpq7jvnq88tk3u18uyrzlz8atsa0nu" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Iso Aliyev
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = 1938-yil
| tavallud_joyi            = [[Ozarbayjon]]
| vafot_sanasi             = 
| vafot_joyi               =  
| fuqaroligi               =  
| taʼlimi                  =
| kasbi                    =
| dini                     =
| faoliyat_yillari         =
| asarlari                 =
| boʻyi                    =
| unvoni                   = {{Sotsialistik Mehnat Qahramoni}}
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt =
| imzosi =
}}

'''Iso Musa oʻgʻli Aliyev''' ({{Lang-az|İsa Musa oğlu Əliyev}}; 1939-yil Norashen tumanida tavallud topgan – 1997-yil 24-dekabr Sharur tumanida vafot etgan) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet]] [[Ozarbayjon]] tamaki yetishtiruvchisi, [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] (1976)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=25177 |sarlavha=Iso Aliyev biografiyasi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.peoplelife.ru/8238 |sarlavha=Алиев, Иса Муса оглы биография, Литература }}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va faoliyati ==
1938-yilda [[Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ozarbayjon SSR]] Naxichevan ASSR Norashen tumani (hozirgi Ozarbayjon Respublikasi Naxichevan Muxtor Respublikasi Sharur tumani) Chomaxtur qishlogʻida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

Oʻrta taʼlimni tamomlagan. 1955—1958-yillarda Naxichevan MSSR Norashen tumanidagi 1-may kolxozida kolxozchi (sugʻoruvchi) boʻlgan. 1958—1961- yillarda Sovet Armiyasi saflarida xizmat qilgan.

Qurolli Kuchlar safidan boʻshatilgandan soʻng u kolxozchi, 1968-yildan Naxichevan Avtonom Sovetining Norashenskiy (1964—1991-yillarda – Ilyichevskiy, 1991-yildan – Sharurskiy) tumanidagi „1 May“ kolxozining brigadiri boʻlib ishlagan. 1965-yilda u [[Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi|KPSS]] aʼzoligiga qabul qilindi.

Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotishni koʻpaytirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlari va yigʻim-terim paytida koʻrsatgan mehnatsevarligi uchun 1972-yil oxirida „Shon-sharaf belgisi“ ordeni, 1973-yil oxirida – [[Lenin ordeni]] bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1976-yil 27-dekabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar uchun gʻalla, paxta, uzum, sabzavot va boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotishni koʻpaytirish boʻyicha rejalar va sotsialistik majburiyatlarni bajarishda mehnat jasorati koʻrsatgani uchun 1976-yilda Aliyev Iso Musa oʻgʻli Lenin ordeni, &quot;Oʻroq va Oʻroq“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://znanierussia.ru/articles/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%B2_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%A2%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%B0_(%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D1%83%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%E2%80%94_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B0) |sarlavha=Список Героев Социалистического Труда}}&lt;/ref&gt;. SSSR Oliy Kengashining X va XI chaqiriqlari deputati (1979—1989)&lt;ref&gt;Əliyev İsa Musa oğlu &lt;small&gt;(azerb.)&lt;/small&gt; // Naxçıvan ensiklopediyası. – Natsionalnaya Akademiya Nauk Azerbaydjana, 2005.&lt;/ref&gt;. Sharur tumanida yashagan. 1997-yil 24- dekabrda vafot etgan.

== Mukofotlari ==
Lenin ordeni (12.12.1973; 27.12.1976),

„Shon-sharaf belgisi“ ordeni (12.14.1972)

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:1997-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:24-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1939-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>rzpq7jvnq88tk3u18uyrzlz8atsa0nu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abashiri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>975955</id>
    <revision>
      <id>6155838</id>
      <parentid>4468887</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3413" sha1="ly0rvyjqqii9ooywdash3y3w555fiv0" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = Abashiri
| asl nomi             = {{nobold|{{nobold|{{lang|ja|網走市}}}}}}
| mavqe = Shahar
| tasvir = Abashiri Montage.jpg
| bayroq = Flag of Abashiri, Hokkaido.svg
| mamlakat = Yaponiya
| mintaqa turi = Viloyat
| mintaqa = Hokkaido
| tuman turi = Prefektura
| tuman = Hokkaido
| jamoat turi = Tuman
| jamoat = &lt;!-- established --&gt;
| rahbar turi = Mayor
| rahbar = Yōichi Mizutani
| asos solingan =
| maydon = 470.94
| balandlik_m = &lt;!-- population --&gt;
| aholi = 34,919
| sanalgan yil = February, 2020
| zichlik = 85.6
| telefon kodi = &lt;!-- blank fields (section 1) --&gt;
| pochta indeksi =
| sayt = {{URL|http://www.city.abashiri.hokkaido.jp/}}
| koordinatalar = {{coord|44|1|N|144|16|E|region:JP|display=inline,title}}
}}
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Nixongo|'''Abashiri'''|網走市|Abashiri-shi}} – [[Yaponiya|Yaponiyaning]] [[Hokkaido]] mintaqasida joylashgan shahardir.

Abashiri Abashiri qamoqxonasi bilan tanilgan. [[Meiji]] davridagi siyosiy mahbuslarni qamoqqa olish uchun foydalanilgan muassasa. Eski qamoqxona muzeyga aylantirilgan, biroq shahardagi yangi [[Turma|qattiq tartibli qamoqxonada]] hamon foydalanishadi.

2008-yil holatiga koʻra, shaharning taxminiy [[Populyatsiya|aholisi]] 40,333 kishini tashkil qilgan.

== Etimologiyasi ==
&quot;Abashiri&quot; nomining kelib chiqishi haqida turli xil nazariyalar mavjud va shuning uchun kelib chiqishi nomaʼlum. Bu nazariyalarning barchasi [[Ainu tili|Ainu tilining]] Kanji talqiniga asoslangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=市名の由来と紋章｜網走市の紹介｜網走市 |url=https://www.city.abashiri.hokkaido.jp/020syokai/shimei.html |qaralgan sana=2022-12-05 |ish=www.city.abashiri.hokkaido.jp |arxivsana=2022-12-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221205004006/https://www.city.abashiri.hokkaido.jp/020syokai/shimei.html }}&lt;/ref&gt;.

== Geografiyasi ==
Abashiri Okhotsk prefekturasining sharqiy qismida, [[Kitami|Kitamidan]] 50 km sharqda joylashgan. Baland togʻlar yoʻq, lekin tepaliklar koʻp. Shahar boʻylab [[Abasiri (daryo)|Abashiri daryosi]] oqib oʻtadi va shaharda uchta koʻl (Abashiri koʻli, Notoro koʻli va Tofutsu koʻli) mavjud.

=== Iqlimi ===
Iqlimi issiq yoz bilan nam kontinental (Köppen: ''Dfb'')&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.abashiri.climatemps.com/ |sarlavha=Abashiri Climate Abashiri Temperatures Abashiri Weather Averages |ish=www.abashiri.climatemps.com |qaralgan sana=2018-12-19 }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Iqtisodiyoti ==
130 kunlik vegetatsiya davri qisqa boʻlgani uchun mintaqadagi suli, kartoshka va loviya kabi ekinlar chidamli boʻlishi kerak. Pichan mahalliy sigirlar, otlar va qoʻylar uchun yetishtiriladi&lt;ref name=&quot;Colliers&quot;&gt;{{Ensiklopediya manbasi|last1=Kojima|first1=Reikichi|editor-first=Bernard|editor-last=Johnston|encyclopedia=Collier's Encyclopedia|title=Abashiri|edition=First|year=1997|publisher=P.F. Collier|volume=I A to Ameland|location=New York, NY|pages=7}}&lt;/ref&gt;. Dengiz jamiyatning, shuningdek, iqtisodiyotning muhim qismidir, chunki baliq ovlash va dengiz oʻtlari yashashning muhim vositasidir&lt;ref name=&quot;Colliers&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Yaponiyadagi port aholi punktlari]]
[[Turkum:Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari]]
[[Turkum:Hokkaido shaharlari]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]</text>
      <sha1>ly0rvyjqqii9ooywdash3y3w555fiv0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abrehot kutubxonasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>978422</id>
    <revision>
      <id>6156023</id>
      <parentid>3905623</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2621" sha1="ppq5lzx2e164u7y9tdmtugfpsuo3ea2" xml:space="preserve">'''Abrehot kutubxonasi''' – Addis-Abebadagi kutubxona, [[Efiopiya]].

U 2022-yil yanvar oyida loyiha tashabbuskori Bosh vazir Abiy Ahmad raisligidagi marosimda rasman ochildi&lt;ref&gt;[https://satenaw.com/2022/01/01/addis-ababa-gets-top-public-library-built-with-over-1-billion-birr/ Addis Ababa Gets Top Public Library Built with Over 1 Billion Birr] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220109232457/https://satenaw.com/2022/01/01/addis-ababa-gets-top-public-library-built-with-over-1-billion-birr/ |date=2022-01-09 }} January 1, 2022&lt;/ref&gt;.

1,1 milliard Birrdan ortiq mablagʻga qurilgan va 19 000 kvadrat metr hajmda bu Efiopiyadagi eng katta kutubxonadir&lt;ref&gt;[https://ethiopianmonitor.com/2022/01/02/abrehot-ethiopias-biggest-library-opens-to-public/ Abrehot, Ethiopiaʼs Biggest Library, Opens to Public] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230520044955/https://ethiopianmonitor.com/2022/01/02/abrehot-ethiopias-biggest-library-opens-to-public/ |date=2023-05-20 }} ''Ethiopian Monitor''&lt;/ref&gt;. Abrehot, amxar tilida „maʼrifat“ degan maʼnoni anglatadi, Efiopiya parlamenti binosi oldida joylashgan.

Bino ZIAS Design International PLC tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, 19 ming kvadrat metr maydonni egallagan ob’ektni qurish deyarli ikki yil davom etgan. Mamlakatdagi eng yirik ommaviy kutubxona boʻlgan 4 qavatli muassasa 1,4 million kitobni sigʻdira oladigan 1,5 km uzunlikdagi javonlar bilan jihozlangan va bir vaqtning oʻzida 2000 dan ortiq foydalanuvchini sigʻdira oladi. Abrehot dizayni uchta sohaga qaratilgan boʻlib&lt;ref&gt;https://ketemajournal.com/story/abrehot-library/ „Ketema Journal Sep-Oct 2022“&lt;/ref&gt;, ochiq va yopiq oʻquv maydonlaridan foydalanadi. ''Knowledge Garden'' – bu [[Zaytun|zaytun]] daraxtlari chizigʻi bilan chegaralangan va toʻrtta Sessa dukkakli daraxti oʻtqazilgan tashqi maydon. ''Knowledge Springs'' – bu maxsus onlayn taʼlim zonasi. ''Knowledge Centre'' kutubxonaning oʻzi. Shuningdek, 8 ta kitob doʻkoni, majlislar zali, choyxona, bolalar oʻqish maydoni mavjud.

Bir qator organlar va xususiy shaxslar hukumatning Abrehotga&lt;ref&gt;https://typicalethiopian.com/abrehot-library-%E1%8A%A0%E1%89%A5%E1%88%AD%E1%88%86%E1%89%B5-%E1%89%A4%E1%89%B0-%E1%88%98%E1%8C%BD%E1%88%90%E1%8D%8D%E1%89%B5-design-books-working-hour/ „Typical Ehtiopian“&lt;/ref&gt; kitoblarni sovgʻa qilish chaqirigʻiga javob berishdi, jumladan Book Aid International, Ethiopia Reads va Bosh vazir idorasi. Ayni paytda Abrehot kutubxonasida 300 000 dan ortiq mahalliy va 120 000 dan ortiq xalqaro ilmiy maqolalar mavjud.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Kutubxonalar]]</text>
      <sha1>ppq5lzx2e164u7y9tdmtugfpsuo3ea2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrius cingulata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>980282</id>
    <revision>
      <id>6156085</id>
      <parentid>3908581</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5627" sha1="4lsdhvhpngld51rdcuyfqvqedxx3ugu" xml:space="preserve">{{Taxobox 
| name               = Agrius cingulata
| image              = Pink-spotted hawk moth (Agrius cingulata) male.jpg
| image_caption      = erkagi, Mount Totumas tog'i, Panama
| status             = 
| status_system      = 
| status_ref         = 
| regnum             = Eukaryota
| phylum             =	Arthropoda
| classis            = 	Hasharot
| ordo               = 	Lepidoptera
| familia            = 	Sphingidae
| genus              = Agrius
| species            = 	A. cingulata
| binar              = ''Agrius cingulata''
| binomial_authority = ([[Johan Christian Fabricius|Fabricius]], 1775)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cate-sphingidae.org/taxonomy/Agrius/cingulata.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121113095012/http://www.cate-sphingidae.org/taxonomy/Agrius/cingulata.html|archivedate=13 November 2012|url-status=dead|title=CATE Creating a Taxonomic eScience – Sphingidae |publisher=Cate-sphingidae.org |accessdate=1 November 2011}}&lt;/ref&gt;
}}

'''''Agrius cingulata''''', '''pushti dogʻli kalxat''' yoki '''kartoshka shox qurti''', [[Sphingidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Tur 1775-yilda birinchi marta [[Iogan Kristian Fabrisius]] tomonidan tavsiflangan.

== Tavsifi ==
[[Lichinka]]sining qanotlari kengligi {{fraction|3|3|4}} dan {{fraction|4|3|4}} dyuymgacha (9,5–12&amp;nbsp;sm).Uning mustahkam tanasi pushti, kulrang, jigarrang ranglar bilan qoplangan. Tanasining tag qismi pastga tomon torayib borgan. Orqa qanotlarini kulrang, qora va pushti chiziqlar kesib oʻtgan.

&lt;gallery mode=packed&gt;
Agrius cingulata MHNT CUT 2010 0 208 Itatiaia National Park Brazil female dorsal.jpg|Urgʻochisi
Agrius cingulata MHNT CUT 2010 0 208 Itatiaia National Park Brazil female ventral.jpg|Urgʻochi pastki qismi
Agrius cingulata MHNT CUT 2010 0 208 Itatiaia National Park Brazil male dorsal.jpg|Nari
Agrius cingulata MHNT CUT 2010 0 208 Itatiaia National Park Brazil male ventral.jpg|Nar pastki qismi
&lt;/gallery&gt;

== Biologiyasi==
[[Lichinka]]si asosan tunda faol bo'ladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=da Paz|first1=Joicelene Regina Lima|last2=Gimenes|first2=Miriam|last3=Pigozzo|first3=Camila Magalhães|date=2013|title=Three diurnal patterns of anthesis in Ipomoea carnea subsp. fistulosa (Convolvulaceae): Implications for temporal, behavioral and morphological characteristics of pollinators?|journal=Flora – Morphology, Distribution, Functional Ecology of Plants|volume=208|issue=2|pages=138–146|doi=10.1016/j.flora.2013.02.007|issn=0367-2530}}&lt;/ref&gt;.U gullarning [[nektar]]lari bilan oziqlanadi, jumladan [[Calonyction aculeatum|oy guli]] (''Calonyction aculeatum''), [[Convolvulus|tonggi sharaf]] (''Convolvulus'') va [[petuniya]] shular jumlasidan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Halder|first1=Bani|last2=Sultana|first2=Shanjida|last3=Akter|first3=Tangin|last4=Begum|first4=Shefali|date=20 July 2018|title=Life cycle, feeding behavior and nature of damage of sweet potato leaf moth, Agrius cingulata (Fabricius) and Agrius Convolvuli (Linnaeus) (Lepidoptera: Sphingidae)|journal=Dhaka University Journal of Biological Sciences|volume=27|issue=2|pages=125–134|doi=10.3329/dujbs.v27i2.46461|issn=2408-8501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Johnson|first1=Steven D.|last2=Raguso|first2=Robert A.|date=7 September 2015|title=The long-tongued hawkmoth pollinator niche for native and invasive plants in Africa|journal=Annals of Botany|volume=117|issue=1|pages=25–36|doi=10.1093/aob/mcv137|pmid=26346719|pmc=4701141|issn=0305-7364|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;.

[[Tuxum]]i — shoxli, yirik, qalin [[qurt]]simon. Kechasi va kunduzi [[shirin kartoshka]] (''Ipomoea batatas''), ''[[Datura]]'' turlari va boshqa o'simliklar bilan oziqlanadi. Tuxumi shirin kartoshkaning zararkunandasi sifatida tanilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Tarqalishi ==
Bu tur asosan [[tropik]] tur boʻlib, katta kapalaklar shimoldan [[Kanada]]ga va janubdan [[Patagoniya]] va [[Folklend orollari]]ga koʻchib oʻtadi. Ularni [[Galapagos orollari]] va [[Gavayi]]da ham uchratish mumkin. Bu haqda [[Yevropa]], jumladan [[Portugaliya]] va [[Buyuk Britaniya]] davlatlari tomonidan xabar berilgan. Ularni yaqinda [[G'arbiy Afrika]] va [[Kabo-Verde]]da ham uchratish kuzatilgan. [[Braziliya]] esa ehtimol ularning vatani deb hisoblanmoqda&lt;ref&gt;{{cite web |last=Pittaway |first=A. R. |date=2018 |url=http://tpittaway.tripod.com/sphinx/a_cin.htm |title=''Agrius'' Hübner, [1819] |at=Distribution |website=Sphingidae of the Western Palaearctic |accessdate=18 December 2018 |arxivsana=2021-05-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210506192213/https://tpittaway.tripod.com/sphinx/a_cin.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal| last1 = Bauer| first1 = E.| last2 = Traub| first2 = B.|date=July 1980| title = Zur Macrolepidopterenfauna der Kapverdischen Inseln|trans-title=On the [[Macrolepidoptera]] [[fauna]] of the [[Cape Verde]] Islands| journal = Entomologische Zeitschrift| location = [[Frankfurt am Main]]| volume = 90| issue = 14| pages = 244–248 (&quot;Part 1: Sphingidae und Arctiidae&quot;)| language = German| editor = Dr. Heinz Schröder for the Society Internationaler Entomologischer Verein| publisher = Alfred Kernen Verlag in [[Stuttgart]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = The Occurrence Of A Neotropical Hawkmoth In Southern Portugal: ''Agrius cingulatus''|url = http://www.sea-entomologia.org/PHORON/pdf/PHO-B38-Agrius.pdf|author = Eduardo Marabuto|journal = Boletín Sociedad Entomológica Aragonesa|volume = 38|year = 2006|pages = 163–166}}&lt;/ref&gt;.

== Rasmlari ==
&lt;gallery&gt;
image:Agrius cingulata variation sjh.JPG|O'zgarish davri
File:Starr 020124 0026 agrius cingulata.jpg|Kapalak qurti
&lt;/gallery&gt;

== Havolalar ==</text>
      <sha1>4lsdhvhpngld51rdcuyfqvqedxx3ugu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>980470</id>
    <revision>
      <id>6155948</id>
      <parentid>5404853</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6387" sha1="4j0aejy6d3obb9g17r6ccg87a0zhu8i" xml:space="preserve">{{Kutubxona bilgiqutisi 2
|nomi			               = Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi
|asl nomi                      =
|logotip                       =
|tasvir		                   = {{Photomontage
| photo1a                            = Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi 1256.jpg
| photo2a                            = Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi 261.jpg
| photo2b                            = Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi 1257.jpg
| photo4a                            = Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi 1262.jpg
| size                               = 280
| spacing                            = 2
| color                              = transparent
| border                             = 0
}}
|tasvir izohi                  =
|tip                           = axborot-kutubxona markazi
|mamlakat                      = {{UZB}}
|manzil                        = 	Navoiy viloyati, Navoiy shahar, Turon MFY, Mirzo Ulugʻbek koʻchasi, 12 A-uy&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ABDULLA QODIRIY NOMIDAGI NAVOIY VILOYAT AXBOROT-KUTUBXONA MARKAZI, ИНН 206754832 - Реквизиты компании, Проверка контрагента|url=https://legat.by/?country=uz&amp;entity=206754832|access-date=2023-10-10|website=legat.by|language=ru-RU}}&lt;/ref&gt;.
|filiallar soni                = 252 ta (2004)
|ISIL                          =
|asoschisi                     = Navoiy viloyati hokimligi
|asos solingan sanasi          = [[1992-yil]] [[20-may]]
|tugatilgan sanasi             =
|avvalgi nomlari               = Viloyat birlashgan kutubxonasi ([[1992]])&lt;br/&gt;Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat universal kutubxonasi&lt;br/&gt;Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi ([[2006]])
|fond tarkibi                  =
|fonddagi kitoblar soni        = 271 495 ([[1992]])&lt;br/&gt;203 289 ([[2004]])&lt;br/&gt;165 738 ([[2021]])&lt;ref&gt;{{Cite web|last=uza.uz|date=2021-05-25|title=“Ахборот-кутубхона аълочиси” кўкрак нишони ўз эгаларига топширилди|url=https://uza.uz/uz/posts/axborot-kutubxona-alochisi-kokrak-nishoni-oz-egalariga-topshirildi_270090|access-date=2023-10-10|website=Uza.uz|language=uz}}&lt;/ref&gt;.
|majburiy depozit              =
|obuna shartlari               =
|kitob berilishi (yiliga)      =
|xizmat koʻrsatilishi (yiliga) =
|obunachilar soni              = 14 ming ([[2021]])
|yillik byudjeti               =
|direktor                      = Ramazon Rajabov&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Navoiy shahar hokimligi|url=https://t.me/Navoiy_shahar_axborot_xizmat/26576|access-date=2023-10-10|website=Telegram}}&lt;/ref&gt;.
|xodimlar soni                 =
|sayti                         =
|from                          =
|Commons                       =Navoi regional information-library center named after Abdulla Qadiri
}}
'''Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi''' – [[Navoiy viloyati]] hokimligi tomonidan [[1992-yil]] [[20-may]] kuni chiqarilgan PX-05/70 sonli „Viloyat birlashgan kutubxonasini tashkil etish toʻgʻrisida“gi qarori asosida [[1992-yil]] iyun oyida ish boshlagan kutubxona. Kutubxona viloyat bolalar kutubxonasi bilan birlashtirilgan holda tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kutubxonalar. Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat universal ilmiy kutubxonasi |url=https://shosh.uz/uz/kutubxonalar-abdulla-qodiriy-nomidagi-navoiy-viloyat-universal-ilmiy-kutubxonasi/ |website=Shosh.uz {{!}} Nafaqat Toshkent haqida... |access-date=2023-10-10 |language=uz-UZ}}&lt;/ref&gt;.

==Kutubxona fondi va faoliyati==
1992-yil 27-may holatiga koʻra kutubxonaning dastlabki fondi 263 300 nusxa boʻlib, 32 nafar kutubxona xodimlari xizmat koʻrsatgan. Keyingi yillarda kutubxona fondi 271 495 nusxadan iborat bo‘lgan. O‘sha davrlarda kutubxonaga Galina Kovilina rahbarlik qilgan.

Kutubxonada 6 tarkibiy boʻlim mavjud boʻlib, bular: Kitob saqlash, To‘kislash va adabiyotlarga ishlov berish, Kutubxonlarga xizmat ko‘rsatish, Ilmiy metodik, Bibliografiya, Ma’muriy va xo‘jalik kabilardir.

2001-yilga kelib, birlashgan viloyat kutubxonasi tarkibidan viloyat bolalar kutubxonasi ajratilgan va bolalarga moʻljallangan alohida kutubxona tashkil etilgan. 2001-yil aprelida viloyat kutubxonasi qoshida Huquqiy axborot markazi faoliyat boshlagan.

2004-yilgi maʼlumotlarga koʻra kutubxonada 203 289 nusxadagi adabiyotlar saqlangan. Ayni paytda kutubxona viloyatda faoliyat yuritayotgan 253 ta kutubxonaga metodik rahbarlik qilib keladi. Bu kutubxonalarning 43 tasi shaharda, 210 tasi qishloqlarda joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://library.navoiy-uni.uz/files/kutubxonashunoslik%20(zuhra%20berdiyeva).pdf |sarlavha=Kutubxonashunoslik. |arxivurl=http://library.navoiy-uni.uz |arxivsana=10.10.2023 |qaralgan sana=10.10.2023}}&lt;/ref&gt;. 2006-yilga kelib kutubxona Navoiy viloyat axborot-kutubxona markaziga aylantirilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-02-21|title=Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi ⋆ WWW.MALUMOT.RU - Malumotlar bazasi|url=http://malumot.ru/abdulla-qodiriy-nomidagi-navoiy-viloyat-axborot-kutubxona-markazi/|access-date=2023-10-10|website=WWW.MALUMOT.RU - Malumotlar bazasi|language=ru-RU|arxivsana=2025-01-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250125160045/https://malumot.ru/abdulla-qodiriy-nomidagi-navoiy-viloyat-axborot-kutubxona-markazi/}}&lt;/ref&gt;.

==Suratlari==
&lt;gallery&gt;
Abdulla_Qodiriy_nomidagi_Navoiy_viloyat_axborot-kutubxona_markazi_1273.jpg|Oʻlkashunoslik boʻlimi
Abdulla_Qodiriy_nomidagi_Navoiy_viloyat_axborot-kutubxona_markazi_1272.jpg|Oʻlkashunoslik boʻlimining Navoiy viloyati tumanlariga bagʻishlangan kitoblar qismi.
Abdulla_Qodiriy_nomidagi_Navoiy_viloyat_axborot-kutubxona_markazi_1270.jpg|Oʻlkashunoslik boʻlimi kitoblari.
Abdulla_Qodiriy_nomidagi_Navoiy_viloyat_axborot-kutubxona_markazi_1266.jpg|Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazining muzey qismi.
&lt;/gallery&gt;
== Yana qarang ==
* [[Oʻzbekiston milliy kutubxonasi]]
* [[Turon kutubxonasi]]
* [[Yangi Oʻzbekiston – yoshlar ziyo maskani axborot-kutubxonasi]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Oʻzbekistondagi kutubxonalar]]
[[Turkum:Zamonaviy kutubxonalar]]
[[Turkum:Navoiy shahridagi kutubxonalar]]
[[Turkum:Navoiy viloyatidagi kutubxonalar]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>4j0aejy6d3obb9g17r6ccg87a0zhu8i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agha Mirza Muhammad Baqir Chahar Suqi masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>983220</id>
    <revision>
      <id>6156082</id>
      <parentid>5910050</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:23:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1989" sha1="9k07m02isulwh42lhazlbq5o1brkmuz" xml:space="preserve">{{Masjid
|nomi=Agha Mirza Muhammad Baqir Chahar Suqi masjidi
|Maktab yoʻnalishi=[[Shialik]]
|Tasvir=صاحب روضات 02+.jpg
|Hudud = [[Eron]]
|province=[[Isfahan Province]]
}}
'''Agha Mirza Muhammad Baqir Chahar Suqi masjidi''' — [[Isfahon|Isfahonda]] joylashgan masjid. [[Qojarlar sulolasi|Qojarlar sulolasiga]] tegishli&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://web.archive.org/web/20150406043613/http://iranshahrpedia.ir/docs/Asar-e%20Sabti%20(Up%20to%2026666)%20(Version%2090%2008%2029).zip |sarlavha=Encyclopaedia of the Iranian Architectural History |muallif= |ism= |sana=19 May 2011 |ish= |nashriyot=Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization of Iran |arxivurl=http://iranshahrpedia.com/en/static/view/page/iranshahr |arxivsana=31 July 2019 |qaralgan sana=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://rasekhoon.net/article/show/1376698/%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%DB%8C-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%82%DB%8C |sarlavha=تکیه‌ی آقا سید محمدباقر چهارسوقی |muallif= |ism= |sana= |ish=rasekhoon.net |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180519111824/http://rasekhoon.net/article/show/1376698/%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%DB%8C-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%82%DB%8C/ |arxivsana=2018-05-19 |qaralgan sana=10 August 2019 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.karnaval.ir/blog/attraction-tourism-esfahan-mosque-historical |sarlavha=جاذبه های گردشگری اصفهان {{!}} مساجد تاریخی |muallif= |ism= |sana= |ish=www.karnaval.ir |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190820171557/https://www.karnaval.ir/blog/attraction-tourism-esfahan-mosque-historical |arxivsana=2019-08-20 |qaralgan sana=10 August 2019 }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[turkum:erondagi masjidlar]]
[[Turkum:Gumbazli masjidlar]]
[[Turkum:Eron milliy asarlari]]</text>
      <sha1>9k07m02isulwh42lhazlbq5o1brkmuz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adaptiv kutilmalar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>998290</id>
    <revision>
      <id>6156049</id>
      <parentid>5332283</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:52:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2566" sha1="3wir8yy4dthzm22rnngzmwpjwzsrvwc" xml:space="preserve">Adaptiv kutilmalar – kishilarning kelajakdagi kutilmalarining oʻtgan davrda sodir boʻlgan hodisalar asosida shakllanishi. Masalan, kelajakda sodir boʻluvchi inflyatsiya darajasining oʻtgan yillardagi [[inflyatsiya]] darajasiga koʻra hisoblanishi. Agar oʻtgan yili inflyatsiya darajasi oshgan boʻlsa, joriy yildagi inflyatsiya darajasi yanada yuqoriroq boʻladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.economicshelp.org/blog/glossary/adaptive-expectations/ |sarlavha=Adaptive expectations}}&lt;/ref&gt;.

== Qoʻllanilishi ==
=== Mikroiqtisodiy darajada ===
Mikroiqtisodiy darajada ishlab chiqaruvchilarning oʻtgan davrdagi parametrlarga (masalan, narxga) asoslanib xulosa qilishi bozorda taqchillik yoki tovarning kerakli miqdordan ortib ketishiga olib keladi. Ushbu oʻzgarishlar [[toʻrsimon model]]da aks etadi{{sfn|Poitras|2023|pp=152—153}}.

=== Makroiqtisodiy darajada ===

Adaptiv kutilmalar makroiqtisodiy darajada asosan [[Fillips egri chizigʻi]] misolida oʻrganiladi. Unga koʻra, ishsizlikni pasaytirish maqsadida iqtisodiyotni stimullashtirish har doim ham natija koʻrsatmaydi. Yaʼni, amalga oshirilayotgan oʻzgarishlardan kelib chiqqan holda iqtisodiy agentlarning inflyatsion kutilmalar darajasi ortadi. Oqibatda ishsizlik darajasi oʻzgarmagan holatda, inflyatsiya darajasi ortadi. Aynan adaptiv kutilmalar sababli, [[Richard Nixon]] yuritgan iqtisodiy siyosat samarasiz boʻlgani haqida fikrlar ham mavjud&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Estevez |first1=Eric |title=President Richard M. Nixon's Economic Policies |url=https://www.thebalancemoney.com/president-richard-m-nixon-s-economic-policies-3305562 |website=The Balance Money |accessdate=10-dekabr 2023-yil |arxivsana=2023-12-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231210070146/https://www.thebalancemoney.com/president-richard-m-nixon-s-economic-policies-3305562 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{YouTube|6QADHzGf54Q&amp;list=PLpmpdicfeBju0Jj5SPdBr3GMe_Kq2nn3-&amp;index=88| Почему монетарная политика может быть неэффективной, ВШЭ.|logo=1}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{Jurnal manbasi|last=Poitras|first=Geoffrey|title=Cobweb Theory, Market Stability and Price Expectations|journal=Journal of the History of Economic Thought|year=2023|volume=45|issue=1|pages=137—161|language=en|url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-history-of-economic-thought/article/abs/cobweb-theory-market-stability-and-price-expectations/EF014F2F0378CB5CE259E12E5CDD5C2D|doi=10.1017/S1053837222000116}}

[[Turkum:Iqtisodiyot]]
{{economy-stub}}</text>
      <sha1>3wir8yy4dthzm22rnngzmwpjwzsrvwc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC Osiyo kubogi tarkiblari 2023</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1000959</id>
    <revision>
      <id>6155677</id>
      <parentid>5408978</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:21:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142577" sha1="hpp9refzgcnlpwwumz3we5ydhnyi6n7" xml:space="preserve">'''[[AFC Osiyo kubogi 2023|2023-yilgi Osiyo kubogi]]''' xalqaro [[futbol]] turniri boʻlib, 2024-yilning 12-yanvaridan 10-fevraliga qadar [[Qatar]]da boʻlib oʻtdi. Turnirda ishtirok etayotgan 24 ta terma jamoa kamida 18 nafar va koʻpi bilan 26 nafar futbolchidan iborat tarkibni roʻyxatdan oʻtkazishi shart, ulardan kamida uchtasi darvozabon boʻlishi kerak. Turnirda faqat ushbu tarkibdagi futbolchilar qatnashish huquqiga ega.

Jamoalar oʻzlarining yakuniy tarkiblarini eʼlon qilishdan oldin AFCga 18 dan 50 gacha oʻyinchilardan iborat vaqtinchalik tarkibni yuborishlari kerak edi; har bir mamlakatning yakuniy tarkibi turnirning birinchi oʻyinidan kamida oʻn kun oldin taqdim etilishi kerak (26.7.3-qoida)&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://assets.the-afc.com/2023_AFC_Asian_Cup/Downloads/AFC-Asian-Cup-2023%E2%84%A2-Competition-Regulations%20(21%20Dec%202023).pdf |sarlavha=AFC Asian Cup 2023™ Competition Regulations |nashriyot=AFC}}&lt;/ref&gt;. Oʻyinchilarni almashtirishga jamoaning Osiyo Kubogidagi birinchi oʻyiniga olti soat qolganda ruxsat berildi (26.9-reglament)&lt;ref name=&quot;regulations&quot; /&gt;.

2023-yil dekabr oyida AFC yakuniy roʻyxatga kiritilgan futbolchilarning maksimal sonini 23 tadan 26 taga oshirishni maʼqulladi (26.7-band)&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;.

Har bir oʻyinchi uchun koʻrsatilgan yosh 2024-yil 12-yanvarda, turnirning birinchi kuniga toʻgʻri boʻlishi kerak. Har bir oʻyinchi uchun kiritilgan gollar va oʻyinlar soni turnir boshlanganidan keyin oʻtkazilgan oʻyinlarni oʻz ichiga olmaydi. Har bir klubning millati klub bogʻlangan milliy assotsiatsiyani (ligani emas) aks ettiradi. Oʻz milliy terma jamoasidan boshqa millatdagi murabbiylar uchun bayroq kiritilgan.

== A guruhi ==

=== Qatar ===
[[Qatar milliy futbol terma jamoasi|Qatar]] 2023-yil 22-dekabrda 27 kishidan iborat dastlabki tarkib roʻyxatini eʼlon qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=ماركيز لوبيز يختار 27 لاعباً في القائمة |url=https://www.qfa.qa/%d9%85%d8%a7%d8%b1%d9%83%d9%8a%d8%b2-%d9%84%d9%88%d8%a8%d9%8a%d8%b2-%d9%8a%d8%ae%d8%aa%d8%a7%d8%b1-27-%d9%84%d8%a7%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d9%8b-%d8%a8%d9%82%d8%a7%d8%a6%d9%85%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d8%b9%d9%86/ |nashriyot=Qatar Football Association |sana=22 December 2023 |qaralgan sana=23 December 2023 |til=ar}}&lt;/ref&gt;. 30-dekabr kuni futbolchi [[Osamah Al-Tairi|Osama At-Tairiy]] jarohat olib safdan chiqqanligi sababli tarkib 26 nafar futbolchiga qisqartirildi.

Murabbiy:{{Flagicon|ESP}} Tintín Markes
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Saad Al-Sheeb]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|2|19|df=y}}|caps=84|goals=0|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Meshaal Barsham]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|2|14|df=y}}|caps=33|goals=0|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Saoud Al Khater]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|4|9|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Salah Zakaria]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|4|24|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Boualem Khoukhi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|7|9|df=y}}|caps=110|goals=20|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ró-Ró|Pedro Miguel]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|8|6|df=y}}|caps=87|goals=1|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Tarek Salman]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|12|5|df=y}}|caps=71|goals=0|club=[[Al-Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Bassam Al-Rawi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|12|16|df=y}}|caps=69|goals=2|club=[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Al-Mahdi Ali Mukhtar]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|3|2|df=y}}|caps=58|goals=3|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Homam Ahmed]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|8|25|df=y}}|caps=47|goals=3|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Sultan Al-Brake]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|4|7|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Lucas Mendes (footballer, born 1990)|Lucas Mendes]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|7|3|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Hassan Al-Haydos]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|12|11|df=y}}|caps=176|goals=39|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT|other=[[Captain (association football)|captain]]}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Abdulaziz Hatem]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|1|1|df=y}}|caps=112|goals=11|club=[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ali Assadalla]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|1|19|df=y}}|caps=72|goals=12|club=[[Al-Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohammed Waad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|9|18|df=y}}|caps=36|goals=0|club=[[Al-Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ahmed Fatehi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|1|25|df=y}}|caps=22|goals=0|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mostafa Meshaal (footballer)|Mostafa Meshaal]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|3|28|df=y}}|caps=13|goals=2|club=[[Al-Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Jassem Gaber]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|2|20|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Akram Afif]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|11|18|df=y}}|caps=96|goals=26|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Almoez Ali]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|8|19|df=y}}|caps=95|goals=47|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ahmed Alaaeldin]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|1|31|df=y}}|caps=60|goals=7|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Mohammed Muntari]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|12|20|df=y}}|caps=59|goals=15|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Yusuf Abdurisag]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1999|8|6}}|caps=26|goals=3|club=[[Al-Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Khalid Muneer]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1998|2|24}}|caps=8|goals=1|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ahmed Al Ganehi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|9|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs end}}

=== Xitoy ===
[[Xitoy milliy futbol terma jamoasi|Xitoy]] oʻzining yakuniy tarkibini 2023 yil 12 dekabrda eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://news.youth.cn/zc/202312/t20231213_14961411.htm |sarlavha=中国男足亚洲杯集训名单出炉 唯一新面孔是个门将 |nashriyot=China Youth Net |sana=12 December 2023 |qaralgan sana=22 December 2023 |til=zh}}&lt;/ref&gt;. 21-dekabr kuni [[Li Ke (futbolchi)|Niko Yennaris]] shaxsiy sabablarga koʻra jamoadan chiqdi va uning oʻrniga [[Xu Xin|Syu Xin]] keldi.

Murabbiy: {{Flagicon|SRB}} [[Aleksandar Janković|Aleksandr Yankovich]]
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Saad Al-Sheeb]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|2|19|df=y}}|caps=84|goals=0|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Meshaal Barsham]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|2|14|df=y}}|caps=33|goals=0|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Saoud Al Khater]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|4|9|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Salah Zakaria]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|4|24|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Boualem Khoukhi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|7|9|df=y}}|caps=110|goals=20|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ró-Ró|Pedro Miguel]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|8|6|df=y}}|caps=87|goals=1|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Tarek Salman]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|12|5|df=y}}|caps=71|goals=0|club=[[Al-Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Bassam Al-Rawi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|12|16|df=y}}|caps=69|goals=2|club=[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Al-Mahdi Ali Mukhtar]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|3|2|df=y}}|caps=58|goals=3|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Homam Ahmed]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|8|25|df=y}}|caps=47|goals=3|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Sultan Al-Brake]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|4|7|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Lucas Mendes (footballer, born 1990)|Lucas Mendes]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|7|3|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Hassan Al-Haydos]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|12|11|df=y}}|caps=176|goals=39|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT|other=[[Captain (association football)|captain]]}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Abdulaziz Hatem]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|1|1|df=y}}|caps=112|goals=11|club=[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ali Assadalla]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|1|19|df=y}}|caps=72|goals=12|club=[[Al-Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohammed Waad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|9|18|df=y}}|caps=36|goals=0|club=[[Al-Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ahmed Fatehi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|1|25|df=y}}|caps=22|goals=0|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mostafa Meshaal (footballer)|Mostafa Meshaal]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|3|28|df=y}}|caps=13|goals=2|club=[[Al-Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Jassem Gaber]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|2|20|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Akram Afif]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|11|18|df=y}}|caps=96|goals=26|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Almoez Ali]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|8|19|df=y}}|caps=95|goals=47|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ahmed Alaaeldin]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|1|31|df=y}}|caps=60|goals=7|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Mohammed Muntari]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|12|20|df=y}}|caps=59|goals=15|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Yusuf Abdurisag]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1999|8|6}}|caps=26|goals=3|club=[[Al-Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Khalid Muneer]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1998|2|24}}|caps=8|goals=1|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ahmed Al Ganehi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|9|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs end}}

=== Tojikiston ===
[[Tojikiston milliy futbol terma jamoasi|Tojikiston]] 2023-yil 12-dekabrda 27 kishilik dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://fft.tj/sostav-natsionalnoj-sbornoj-tadzhikistana-na-uchebno-trenirovochnyj-sbor-v-oae/ |sarlavha=Соств НаЦионалЬной Сборной Таджикистана На Учебно-Тренировочный Сбор В Оаэ |nashriyot=Football Federation of Tajikistan |til=ru |sana=12 December 2023 |qaralgan sana=22 December 2023}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy:{{Flagicon|CRO}} Petar Shegrt
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Rustam Yatimov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|7|13|df=y}}|caps=36|goals=0|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Daler Barotov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|1|29|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[FK Istaravshan|Istaravshan]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Mukhriddin Khasanov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|9|23|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Axtam Nazarov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|9|29|df=y}}|caps=76|goals=5|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Zoir Joʻraboyev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|9|16|df=y}}|caps=32|goals=1|club=[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Manuchehr Safarov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|5|31|df=y}}|caps=30|goals=0|club=[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Tabrezi Davlatmir]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|6|6|df=y}}|caps=28|goals=0|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Vakhdat Khanonov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|7|25|df=y}}|caps=25|goals=2|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Daler Imomnazarov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|5|31|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Eskhata Khujand]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Kholmurod Nazarov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|2|4|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Ravshan Kulob]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Sodikjon Kurbonov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|1|19|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Amirbek Joʻraboyev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|4|13|df=y}}|caps=55|goals=0|club=[[Kedah Darul Aman F.C.|Kedah Darul Aman]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Muhammadjon Rahimov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|10|15|df=y}}|caps=48|goals=3|club=[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Parvizdjon Umarbayev]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|11|1|df=y}}|caps=45|goals=9|club=[[FC CSKA 1948 Sofia|CSKA 1948]]|clubnat=BUL}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ehson Panjshanbe]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|5|12|df=y}}|caps=45|goals=6|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Komron Tursunov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|4|24|df=y}}|caps=28|goals=6|club=[[Gokulam Kerala FC|Gokulam Kerala]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Alisher Jalilov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|8|29|df=y}}|caps=20|goals=6|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Alidzhoni Ayni]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2004|8|6|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Vaisiddin Safarov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|4|15|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[CSKA Pamir Dushanbe]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Amadoni Kamolov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|1|16|df=y}}|caps=2|goals=2|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ruslan Khayloev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|10|29|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[FC Tyumen|Tyumen]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Alisher Shukurov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|3|30|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Kuktosh Rudaki|Kuktosh]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Shahrom Samiev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|2|8|df=y}}|caps=22|goals=7|club=[[FC Milsami Orhei|Milsami Orhei]]|clubnat=MDA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Shervoni Mabatshoev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|12|4|df=y}}|caps=17|goals=3|club=[[FC Istiklol|Istiklol]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Rustam Soirov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|9|12|df=y}}|caps=12|goals=2|club=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Nuriddin Khamrokulov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|10|25|df=y}}|caps=12|goals=1|club=[[Regar-TadAZ Tursunzoda]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Muhammadali Azizboyev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|1|4|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Khosilot Farkhor]]|clubnat=TJK}}
{{nat fs g end}} 

=== Livan ===
Livan 2023-yil 16-dekabrda 31 kishilik dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=رادولوفيتش يستدعي 29 لاعباً الى معسكر طرابلس |url=https://www.the-lfa.com.lb/news/2023/12/15/news733.php |nashriyot=The Lebanese Football Association |sana=16 December 2023 |qaralgan sana=22 December 2023 |til=ar}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2023-yil 30-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=منتخب لبنان يعلن تشكيلته إلى كأس آسيا |url=https://the-lfa.com.lb/news/Asian_cup23-squad-list.php |nashriyot=[[Lebanese Football Association]] |sana=30 December 2023 |qaralgan sana=30 December 2023 |til=ar}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy: {{Flagicon|MNE}} [[Miodrag Radulović|Miodrag Radulovich]]
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Mehdi Khalil]]|sortname=Khalil, Mahdi|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1991|9|19}}|caps=55|goals=0|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=2|pos=MF|name=[[Yahya El Hindi]]|sortname=Hindi, Yahya|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1998|9|24}}|caps=4|goals=0|club=[[Al Ansar FC|Ansar]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Maher Sabra]]|sortname=Sabra, Maher|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1992|1|14}}|caps=19|goals=1|club=[[Nejmeh SC|Nejmeh]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Nour Mansour]]|sortname=Mansour, Nour|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1989|10|22}}|caps=64|goals=3|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Nassar Nassar]]|sortname=Nassar, Nassar|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1992|1|1}}|caps=17|goals=0|club=[[Al Ansar FC|Ansar]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[Hussein Zein]]|sortname=Zein, Hussein|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1995|1|27}}|caps=29|goals=0|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Hassan Maatouk]]|sortname=Maatouk, Hassan|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1987|8|10}}|caps=115|goals=23|club=[[Al Ansar FC|Ansar]]|clubnat=LBN|other=[[captain (association football)|captain]]}}
{{nat fs g player|no=8|pos=FW|name=[[Soony Saad]]|sortname=Saad, Soony|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1992|8|17}}|caps=36|goals=7|club=[[Penang F.C.|Penang]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Hilal El-Helwe]]|sortname=Helwe, Hilal|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1994|11|24}}|caps=49|goals=9|club=[[Bourj FC|Bourj]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Mohamad Haidar]]|sortname=Haidar, Mohamad|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1989|11|8}}|caps=88|goals=5|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Omar Bugiel]]|sortname=Bugiel, Omar|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1994|1|3}}|caps=10|goals=1|club=[[AFC Wimbledon]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=12|pos=DF|name=[[Alexander Michel Melki|Robert Alexander Melki]]|sortname=Melki, Robert Alexander|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1992|11|14}}|caps=25|goals=0|club=[[Al Ansar FC|Ansar]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[Felix Michel Melki|George Felix Melki]]|sortname=Melki, George Felix|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1994|7|23}}|caps=32|goals=1|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Mouhammed-Ali Dhaini]]|sortname=Dhaini, Mouhammed-Ali|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1994|3|1}}|caps=25|goals=0|club=[[Al Ansar FC|Ansar]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[Jihad Ayoub]]|sortname=Ayoub, Jihad|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1995|3|30}}|caps=13|goals=0|club=[[PSS Sleman]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Walid Shour]]|sortname=Shour, Walid|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1996|6|10}}|caps=21|goals=0|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=17|pos=FW|name=[[Ali Al Haj]]|sortname=Haj, Ali|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|2001|2|2}}|caps=12|goals=1|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Kassem El Zein]]|sortname=Zein, Kassem|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1990|12|2}}|caps=39|goals=1|club=[[Nejmeh SC|Nejmeh]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name=[[Daniel Lajud]]|sortname=Lajud, Daniel|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1999|1|22}}|caps=5|goals=0|club=[[Atlante F.C.|Atlante]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Ali Tneich]]|sortname=Tneich, Ali|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1992|7|16}}|caps=15|goals=1|club=[[Al Ansar FC|Ansar]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=21|pos=GK|name=[[Mostafa Matar]]|sortname=Matar, Mostafa|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1995|9|10}}|caps=21|goals=0|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[Bassel Jradi]]|sortname=Jradi, Bassel|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1993|7|6}}|caps=20|goals=2|club=[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Ali Sabeh]]|sortname=Sabeh, Ali|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1994|6|24}}|caps=9|goals=0|club=[[Nejmeh SC|Nejmeh]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=24|pos=FW|name=[[Gabriel Bitar]]|sortname=Bitar, Gabriel|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1998|8|23}}|caps=2|goals=0|club=[[Vancouver FC]]|clubnat=CAN}}
{{nat fs g player|no=25|pos=MF|name=[[Hasan Srour]]|sortname=Srour, Hasan|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|2001|12|18}}|caps=8|goals=0|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=26|pos=DF|name=[[Hassan Chaitou]]|sortname=Chaitou, Hassan|age={{birth date and age2|df=y|2024|1|12|1991|6|16}}|caps=18|goals=0|club=[[Safa SC|Safa]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs end}}

== B guruhi ==

=== Avstraliya ===
[[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi|Avstraliya]] oʻzining yakuniy tarkibini 2023-yil 22-dekabrda eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.socceroos.com.au/news/subway-socceroos-afc-asian-cup-qatar-2023tm-squad-revealed-0 |sarlavha=Subway Socceroos AFC Asian Cup Qatar 2023™ Squad Revealed |nashriyot=[[Football Australia]] |ish=Socceroos |sana=22 December 2023 |qaralgan sana=22 December 2023}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy: [[Graham Arnold|Grem Arnold]]
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name={{sortname|Mathew|Ryan}}|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|4|8|df=y}}|caps=86|goals=0|club=[[AZ Alkmaar|AZ]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name={{sortname|Joe|Gauci}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|7|4|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Adelaide United FC|Adelaide United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name={{sortname|Lawrence|Thomas|dab=soccer}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|5|9|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name={{sortname|Aziz|Behich}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|12|16|df=y}}|caps=63|goals=2|club=[[Melbourne City FC|Melbourne City]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name={{sortname|Harry|Souttar}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|10|22|df=y}}|caps=21|goals=10|club=[[Leicester City F.C.|Leicester City]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name={{sortname|Kye|Rowles}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|6|24|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Heart of Midlothian F.C.|Heart of Midlothian]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name={{sortname|Nathaniel|Atkinson}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|6|13|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Heart of Midlothian F.C.|Heart of Midlothian]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name={{sortname|Jordan|Bos}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|10|29|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[K.V.C. Westerlo|Westerlo]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name={{sortname|Lewis|Miller|dab=soccer}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|8|24|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Hibernian F.C.|Hibernian]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name={{sortname|Cameron|Burgess}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|10|21|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Ipswich Town F.C.|Ipswich Town]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name={{sortname|Thomas|Deng}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|122|1997|3|20|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Albirex Niigata]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name={{sortname|Gethin|Jones|dab=footballer, born 1995}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|10|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name={{sortname|Jackson|Irvine}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|3|7|df=y}}|caps=60|goals=9|club=[[FC St. Pauli|St. Pauli]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name={{sortname|Riley|McGree}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|11|2|df=y}}|caps=18|goals=1|club=[[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name={{sortname|Connor|Metcalfe}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|11|5|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[FC St. Pauli|St. Pauli]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name={{sortname|Keanu|Baccus}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|6|7|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[St Mirren F.C.|St Mirren]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name={{sortname|Aiden|O'Neill}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|7|4|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Standard Liège]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name={{sortname|Patrick|Yazbek}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|4|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Viking FK|Viking]]|clubnat=NOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name={{sortname|Samuel|Silvera}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|10|25|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name={{sortname|Mitchell|Duke}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|1|18|df=y}}|caps=32|goals=11|club=[[FC Machida Zelvia|Machida Zelvia]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name={{sortname|Martin|Boyle}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|4|25|df=y}}|caps=23|goals=6|club=[[Hibernian F.C.|Hibernian]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name={{sortname|Craig|Goodwin}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|12|16|df=y}}|caps=20|goals=2|club=[[Al-Wehda Club (Mecca)|Al-Wehda]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name={{sortname|Marco|Tilio}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|8|23|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Celtic F.C.|Celtic]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name={{sortname|Bruno|Fornaroli}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1987|9|7|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name={{sortname|Kusini|Yengi}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|1|15|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name={{sortname|John|Iredale}}|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|8|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[SV Wehen Wiesbaden|Wehen Wiesbaden]]|clubnat=GER}}
{{nat fs end}} 

=== Oʻzbekiston ===
[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] 2023-yil 30-dekabrda 28 kishidan iborat dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=700581195522547&amp;set=a.612854900961844 |sarlavha=O'zbekiston milliy terma jamoasi tarkibi |nashriyot=Uzbekistan Football Association |ish=Facebook |sana=30 December 2023 |qaralgan sana=30 December 2023 |til=uz}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy:{{Flagicon|SLO}} [[Srečko Katanec]]
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Oʻtkir Yusupov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|1|4|df=y}}|caps=21|goals=0|club=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Abduvohid Nematov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|3|20|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Botirali Ergashev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|6|23|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[AGMK]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Farrux Sayfiyev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|1|17|df=y}}|caps=48|goals=1|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Xojiakbar Alijonov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|4|19|df=y}}|caps=32|goals=1|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Rustam Ashurmatov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|7|7|df=y}}|caps=28|goals=0|club=[[FC Rubin Kazan|Rubin Kazan]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Umar Eshmurodov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|11|30|df=y}}|caps=20|goals=0|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Husniddin Aliqulov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|4|4|df=y}}|caps=19|goals=1|club=[[Çaykur Rizespor]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Sherzod Nasrullayev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|7|23|df=y}}|caps=17|goals=0|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Abdulla Abdullayev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|9|1|df=y}}|caps=14|goals=0|club=[[Khor Fakkan (futbol klubi)|Khor Fakkan]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Abduqodir Xusanov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2004|2|29|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[RC Lens|Lens]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Muhammadqodir Hamroliyev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|7|6|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Zafarmurod Abdurahmatov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|4|28|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Otabek Shukurov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|6|22|df=y}}|caps=61|goals=7|club=[[Fatih Karagümrük S.K.|Fatih Karagümrük]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Jaloliddin Masharipov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|9|1|df=y}}|caps=54|goals=10|club=[[Panserraikos F.C.|Panserraikos]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Odiljon Hamrobekov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|2|13|df=y}}|caps=45|goals=0|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Jamshid Iskanderov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|10|16|df=y}}|caps=31|goals=4|club=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Azizbek Turgunboev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|10|1|df=y}}|caps=24|goals=2|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Oston Urunov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|12|19|df=y}}|caps=21|goals=5|club=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Xojimat Erkinov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|5|29|df=y}}|caps=19|goals=3|club=[[FC Torpedo Moscow|Torpedo Moscow]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Abbosbek Fayzullaev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|10|3|df=y}}|caps=7|goals=1|club=[[SSKA Moskva (futbol klubi)|CSKA Moscow]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Shahboz Umarov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|3|9|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Ordabasi (futbol klubi)|Ordabasy]]|clubnat=KAZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Jamshid Boltaboev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|10|3|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Diyor Xolmatov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|7|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Igor Sergeyev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|4|30|df=y}}|caps=70|goals=18|club=[[:en:BG Pathum United F.C.|BG Pathum United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Eldor Shomurodov]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|6|29|df=y}}|caps=69|goals=38|club=[[Cagliari Calcio|Cagliari]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Bobur Abduxoliqov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|4|23|df=y}}|caps=11|goals=1|club=[[Ordabasi (futbol klubi)|Ordabasy]]|clubnat=KAZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Azizbek Amonov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|10|30|df=y}}|caps=3|goals=1|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs end}}

=== Suriya ===
[[Suriya milliy futbol terma jamoasi|Suriya]] 2023-yil 20-dekabrda 33 kishidan iborat dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=القائمة الأولية لنسور قاسيون والتي سيتم اختيار 26 لاعب منها لتمثيل المنتخب الوطني في بطولة كأس آسيا 2023 في قطر |url=https://www.instagram.com/p/Cza3GsnAMqP/ |ish=Instagram |nashriyot=Syria Football Association |sana=20 December 2023 |qaralgan sana=22 December 2023 |til=ar}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2023-yil 31-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=قائمة نسور قاسيون لنهائيات كأس آسيا - قطر 2023. |url=https://www.instagram.com/p/C1eSUd0r-E3/ |ish=Instagram |nashriyot=Syria Football Association |sana=31 December 2023 |qaralgan sana=1 January 2024 |til=ar}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy:{{Flagicon|ARG}} [[Héctor Cúper|Ektor Kuper]]
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Ibrahim Alma]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|10|18|df=y}}|caps=79|goals=0|club=[[Tishreen SC|Tishreen]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Ahmad Madania]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|1|1|df=y}}|caps=22|goals=0|club=[[Jableh SC|Jableh]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Taha Mosa]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1987|5|24|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Al-Fotuwa SC|Al-Fotuwa]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Maksim Sarraf]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2005|3|15|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[PFC CSKA Moscow|CSKA Moscow]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Moayad Ajan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|2|16|df=y}}|caps=65|goals=1|club=[[Al-Jaish SC (Syria)|Al-Jaish]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Omar Midani]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|1|26|df=y}}|caps=60|goals=1|club=[[Al-Nasr SC (Kuwait)|Al-Nasr]]|clubnat=KUW}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Amro Jenyat]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|1|15|df=y}}|caps=44|goals=1|club=[[Al-Karamah SC|Al-Karamah]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Thaer Krouma]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|2|2|df=y}}|caps=33|goals=1|club=[[Al-Fotuwa SC|Al-Fotuwa]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Khaled Kurdaghli]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|1|31|df=y}}|caps=25|goals=0|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Muayad Al Khouli]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|10|16|df=y}}|caps=14|goals=0|club=[[Al-Jaish SC (Syria)|Al-Jaish]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Abdul Rahman Weiss]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|6|14|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Athens Kallithea F.C.|Athens Kallithea]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Aiham Ousou]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|1|9|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[BK Häcken|Häcken]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Fahd Youssef]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1987|5|15|df=y}}|caps=39|goals=7|club=[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Kamel Hmeisheh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|7|23|df=y}}|caps=27|goals=0|club=[[Al-Ahli Club (Manama)|Al-Ahli]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohammed Osman]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|1|1|df=y}}|caps=24|goals=1|club=[[Lamphun Warriors F.C.|Lamphun Warriors]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ezequiel Ham]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|1|10|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Independiente Rivadavia]]|clubnat=ARG}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ibrahim Hesar]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|11|15|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Club Atlético Belgrano|Belgrano]]|clubnat=ARG}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Elmar Abraham]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|3|1|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Skövde AIK|Skövde]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Jalil Elías]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|4|25|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo]]|clubnat=ARG}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Omar Khribin]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|1|15|df=y}}|caps=55|goals=21|club=[[Shabab Al Ahli Club|Shabab Al Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Mardik Mardikian]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|3|14|df=y}}|caps=43|goals=8|club=[[Al Hamriyah Club|Al-Hamriyah]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Alaa Al Dali]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|1|3|df=y}}|caps=18|goals=2|club=[[Naft Maysan SC|Naft Missan]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ammar Ramadan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|1|5|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[FC DAC 1904 Dunajská Streda|Dunajská Streda]]|clubnat=SVK}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Pablo Sabbag]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|6|11|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Alianza Lima]]|clubnat=PER}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Antonio Yakoub]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|6|12|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Gefle IF|Gefle]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Mahmoud Al Aswad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|9|14|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Karamah SC|Al-Karamah]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs end}} 

=== Hindiston ===
[[Hindiston milliy futbol terma jamoasi|Hindiston]] 2023-yil 12-dekabrda 50 kishilik dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.the-aiff.com/article/igor-stimac-names-50-member-list-of-probables-for-afc-asian-cup-qatar-2023 |sarlavha=Igor Stimac names 50-member list of probables for AFC Asian Cup Qatar 2023 |nashriyot=All India Football Federation |sana=12 December 2023 |qaralgan sana=23 December 2023}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2023-yil 30-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=India's 26-member squad for AFC Asian Cup Qatar 2023 announced |url=https://www.the-aiff.com/article/indias-26-member-squad-for-afc-asian-cup-qatar-2023-announced |sana=30 December 2023 |qaralgan sana=30 December 2023 |nashriyot=All India Football Federation}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy:{{Flagicon|CRO}} [[Igor Štimac|Igor Shtimac]]
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Gurpreet Singh Sandhu]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|2|3|df=y}}|caps=66|goals=0|club=[[Bengaluru FC|Bengaluru]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Amrinder Singh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|5|27|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Odisha FC|Odisha]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Vishal Kaith]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|7|22|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Mohun Bagan Super Giant|Mohun Bagan]]|clubnat=IND}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Sandesh Jhingan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|7|21|df=y}}|caps=60|goals=5|club=[[FC Goa|Goa]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Pritam Kotal]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|9|8|df=y}}|caps=52|goals=0|club=[[Kerala Blasters FC|Kerala Blasters]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Subhasish Bose]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|8|18|df=y}}|caps=35|goals=0|club=[[Mohun Bagan Super Giant|Mohun Bagan]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Rahul Bheke]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|12|06|df=y}}|caps=24|goals=1|club=[[Mumbai City FC|Mumbai City]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Akash Mishra]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|11|27|df=y}}|caps=24|goals=0|club=[[Mumbai City FC|Mumbai City]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Nikhil Poojary]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|9|3|df=y}}|caps=21|goals=1|club=[[Hyderabad FC|Hyderabad]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Mehtab Singh (footballer)|Mehtab Singh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|5|5|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Mumbai City FC|Mumbai City]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Lalchungnunga]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|12|25|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[East Bengal FC|East Bengal]]|clubnat=IND}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Anirudh Thapa]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|1|15|df=y}}|caps=53|goals=4|club=[[Mohun Bagan Super Giant|Mohun Bagan]]|clubnat=IND}}
{{Nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Udanta Singh Kumam]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|6|14|df=y}}|caps=48|goals=2|club=[[FC Goa|Goa]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Sahal Abdul Samad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|4|1|df=y}}|caps=35|goals=3|club=[[Mohun Bagan Super Giant|Mohun Bagan]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Brandon Fernandes]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|9|20|df=y}}|caps=22|goals=0|club=[[FC Goa|Goa]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Suresh Singh Wangjam]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|8|7|df=y}}|caps=22|goals=1|club=[[Bengaluru FC|Bengaluru]]|clubnat=IND}}
{{Nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Liston Colaco]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|11|12|df=y}}|caps=18|goals=0|club=[[Mohun Bagan Super Giant|Mohun Bagan]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Naorem Mahesh Singh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|3|1|df=y}}|caps=16|goals=3|club=[[East Bengal FC|East Bengal]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Lalengmawia Ralte]]|other=|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|10|17|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Mumbai City FC|Mumbai City]]|clubnat=IND}}
{{Nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Deepak Tangri]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|2|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Mohun Bagan Super Giant|Mohun Bagan]]|clubnat=IND}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Sunil Chhetri]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1984|8|3|df=y}}|caps=145|goals=93|club=[[Bengaluru FC|Bengaluru]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Manvir Singh (footballer, born 1995)|Manvir Singh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|11|7|df=y}}|caps=37|goals=7|club=[[Mohun Bagan Super Giant|Mohun Bagan]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Lallianzuala Chhangte]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|6|8|df=y}}|caps=32|goals=7|club=[[Mumbai City FC|Mumbai City]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ishan Pandita]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|5|26|df=y}}|caps=7|goals=1|club=[[Kerala Blasters FC|Kerala Blasters]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Rahul K. P.]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|2|16|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Kerala Blasters FC|Kerala Blasters]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Vikram Partap Singh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|1|16|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Mumbai City FC|Mumbai City]]|clubnat=IND}}
{{nat fs end}}

== C guruhi ==

=== Eron ===
[[Eron milliy futbol terma jamoasi|Eron]] 2023-yil 31-dekabrda 27 kishilik dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://the-ffiri.com/fa/news/19013/%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%A2%D9%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85-%D8%AF%DB%8C |sarlavha=دعوت از ٢٧ بازیکن برای حضور در اردوی تیم ملی فوتبال اعلام فهرست نهایی، دوازدهم دی |til=fa |nashriyot=Football Federation Islamic Republic of Iran |sana=31 December 2023 |qaralgan sana=31 December 2023 |arxivsana=2024-01-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240101154547/https://the-ffiri.com/fa/news/19013/%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%A2%D9%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85-%D8%AF%DB%8C }}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2024-yil 2-yanvarda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2 January 2024 |qaralgan sana=2 January 2024 |sarlavha=بخش رسانه‌ای تیم ملی فهرست نهایی این تیم برای حضور .در رقابتهای جام ملتهای آسیا را اعلام کرد |url=https://ffiri.ir/fa/news/19041/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF |ish=Football Federation Of Iran}}&lt;/ref&gt;.Coach: [[Amir Ghalenoei]]{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Alireza Beiranvand]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1992|9|21|df=y}}|caps=62|goals=0|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Hossein Hosseini (footballer, born 1992)|Hossein Hosseini]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1992|6|30|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Payam Niazmand]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1995|4|6|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Sepahan S.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ehsan Hajsafi]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1990|2|25|df=y}}|caps=135|goals=7|club=[[AEK Athens F.C.|AEK Athens]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ramin Rezaeian]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1990|3|21|df=y}}|caps=58|goals=6|club=[[Sepahan S.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Milad Mohammadi]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1993|9|29|df=y}}|caps=52|goals=1|club=[[AEK Athens F.C.|AEK Athens]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Hossein Kanaanizadegan]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1994|3|23|df=y}}|caps=44|goals=4|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Shojae Khalilzadeh]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1989|5|14|df=y}}|caps=32|goals=1|club=[[Tractor S.C.|Tractor]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Sadegh Moharrami]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1996|3|1|df=y}}|caps=26|goals=1|club=[[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]]|clubnat=CRO}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Majid Hosseini]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1996|6|20|df=y}}|caps=24|goals=0|club=[[Kayserispor]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Saman Fallah]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|2001|5|12|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Gol Gohar Sirjan F.C.|Gol Gohar]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Aria Yousefi]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|2002|4|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Sepahan S.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Alireza Jahanbakhsh]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1993|8|11|df=y}}|caps=74|goals=15|club=[[Feyenoord]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Saeid Ezatolahi]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1996|10|1|df=y}}|caps=58|goals=1|club=[[Vejle Boldklub|Vejle]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Omid Ebrahimi]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1987|9|15|df=y}}|caps=56|goals=0|club=[[Al-Shamal SC|Al-Shamal]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mehdi Torabi]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1994|9|10|df=y}}|caps=45|goals=7|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Saman Ghoddos]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1993|9|6|df=y}}|caps=40|goals=2|club=[[Brentford F.C.|Brentford]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ali Gholizadeh]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1996|3|10|df=y}}|caps=30|goals=6|club=[[Lech Poznań]]|clubnat=POL}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Rouzbeh Cheshmi]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1993|7|24|df=y}}|caps=29|goals=2|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohammad Mohebi]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1998|12|20|df=y}}|caps=14|goals=4|club=[[FC Rostov|Rostov]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=|pos=|name=|age=|caps=|goals=|club=|clubnat=}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Karim Ansarifard]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1990|4|3|df=y}}|caps=98|goals=29|club=[[AC Omonia|Omonia]]|clubnat=CYP}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Sardar Azmoun]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1995|1|1|df=y}}|caps=75|goals=49|club=[[AS Roma|Roma]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Mehdi Taremi]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1992|7|18|df=y}}|caps=74|goals=41|club=[[FC Porto|Porto]]|clubnat=POR}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Mehdi Ghayedi]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1998|12|5|df=y}}|caps=10|goals=2|club=[[Ittihad Kalba FC|Ittihad Kalba]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Reza Asadi]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1996|1|17|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Sepahan S.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Shahriyar Moghanlou]]|age={{Birth date and age2|2024|1|12|1994|12|21|df=y}}|caps=4|goals=1|club=[[Sepahan S.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs end}}

=== Birlashgan Arab Amirliklari ===
[[Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi|Birlashgan Arab Amirliklari]] 2023-yil 22-dekabrda 31 kishilik dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Our National team Squad List for the camp in Abu Dhabi from 26 Dec to 7 Jan .. |url=https://twitter.com/UAEFNT/status/1738229489778434505 |ish=Twitter |nashriyot=UAE National Football Team |sana=22 December 2023 |qaralgan sana=23 December 2023}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy: {{Flagicon|POR}} Paulo Bento
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Ali Khasif]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1987|6|9|df=y}}|caps=71|goals=0|club=[[Al Jazira Club|Al Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Khalid Eisa]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1989|9|15|df=y}}|caps=70|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Hassan Hamza]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|11|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Khaled Tawhid]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2004|2|16|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Sharjah FC|Sharjah]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs break|background=#0202FF}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Khalifa Al Hammadi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|11|7|df=y}}|caps=37|goals=1|club=[[Al Jazira Club|Al Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Mohammed Al-Attas]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|8|5|df=y}}|caps=26|goals=1|club=[[Al Jazira Club|Al Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Khaled Ibrahim]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|1|17|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Sharjah FC|Sharjah]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Khalid Al-Hashemi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|3|18|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ahmed Abdalla Jamil|Ahmed Abdalla]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|1|16|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Abdulla Idrees]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|8|16|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Al Jazira Club|Al Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Bader Nasser (Emirati footballer)|Bader Nasser]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|9|16|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Zayed Sultan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|4|11|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Al Jazira Club|Al Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Yousif Al-Mheiri]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|11|30|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Wasl F.C.|Al Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Omar Haikal]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|11|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al Wasl FC|Al Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Abdulrahman Saleh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|10|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Wasl F.C.|Al Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ali Salmeen]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|4|2|df=y}}|caps=56|goals=3|club=[[Al-Wasl F.C.|Al Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Abdullah Ramadan (footballer)|Abdullah Ramadan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|3|7|df=y}}|caps=42|goals=1|club=[[Al Jazira Club|Al Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Tahnoon Al-Zaabi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|4|10|df=y}}|caps=22|goals=1|club=[[Al Wahda FC|Al Wahda]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Majid Rashid]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|5|16|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Sharjah FC|Sharjah]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Abdulla Hamad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|9|18|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Al Wahda FC|Al Wahda]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Yahia Nader]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|9|11|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohammed Abbas (Emirati footballer)|Mohammed Abbas]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|9|30|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Hazem Mohammad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2005|3|18|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ali Mabkhout]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|10|5|df=y}}|caps=113|goals=84|club=[[Al Jazira Club|Al Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Caio Canedo]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|8|9|df=y}}|caps=36|goals=9|club=[[Al-Wasl F.C.|Al Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ali Saleh (footballer)|Ali Saleh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|1|22|df=y}}|caps=32|goals=3|club=[[Al-Wasl F.C.|Al Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Fábio Lima (footballer, born 1993)|Fábio Lima]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|6|30|df=y}}|caps=23|goals=10|club=[[Al-Wasl F.C.|Al Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Harib Abdalla]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|11|26|df=y}}|caps=21|goals=2|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Yahya Al-Ghassani]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|4|18|df=y}}|caps=12|goals=3|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Sultan Adil]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2004|5|4|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Al-Ittihad Kalba SC|Kalba]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Eisa Khalfan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|3|12|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs end}}

=== Gonkong ===
Gonkong 2023-yil 19-dekabrda 30 kishidan iborat dastlabki tarkibni eʼlon qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=中國香港代表隊 – 本地集訓決選名單 |url=https://www.hkfa.com/news/latest-news/20377/detail |sana=12 December 2023 |qaralgan sana=22 December 2023 |ish=Hong Kong Football Association |til=zh}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2023-yil 26-dekabrda eʼlon qilindi, unda ruxsat etilgan 26 futbolchi oʻrniga 25 nafar oʻyinchi bor edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=中國香港代表隊 – 決選名單 |url=https://www.hkfa.com/news/latest-news/20420/detail |sana=26 December 2023 |qaralgan sana=27 December 2023 |ish=Hong Kong Football Association |til=zh}}&lt;/ref&gt;. 2024-yil 1-yanvarda himoyachi Shon Tse ham tarkibga kiritildi.

Murabbiy: {{Flagicon|NOR}} Jorn Andersen
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Yapp Hung Fai]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|3|21|df=y}}|caps=88|goals=0|club=[[Eastern Sports Club|Eastern]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Sean Tse]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|5|3|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Radcliffe F.C.|Radcliffe]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Oliver Gerbig]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|12|12|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Kitchee SC|Kitchee]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Vas Nuñez]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|11|22|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Dalian Professional F.C.|Dalian Pro]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Hélio (footballer)|Hélio]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1986|1|31|df=y}}|caps=34|goals=1|club=[[Kitchee SC|Kitchee]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Wu Chun Ming]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|11|21|df=y}}|caps=16|goals=0|club=[[Lee Man FC|Lee Man]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=7|pos=DF|name=[[Law Tsz Chun]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|3|2|df=y}}|caps=24|goals=1|club=[[Kitchee SC|Kitchee]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Tan Chun Lok]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|1|15|df=y}}|caps=41|goals=3|club=[[Kitchee SC|Kitchee]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Matt Orr]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|1|1|df=y}}|caps=18|goals=3|club=[[Guangxi Pingguo Haliao F.C.|Guangxi Pingguo Haliao]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Wong Wai]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|9|17|df=y}}|caps=43|goals=4|club=[[Lee Man FC|Lee Man]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Everton Camargo]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|5|25|df=y}}|caps=4|goals=4|club=[[Lee Man FC|Lee Man]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=12|pos=MF|name=[[Lam Hin Ting]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|12|9|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Hong Kong Rangers FC|Rangers]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[Li Ngai Hoi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|10|15|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Hong Kong Rangers FC|Rangers]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=14|pos=FW|name=[[Poon Pui Hin]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|10|3|df=y}}|caps=6|goals=2|club=[[Kitchee SC|Kitchee]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[Chang Hei Yin]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|4|6|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Lee Man FC|Lee Man]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Chan Siu Kwan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|8|1|df=y}}|caps=17|goals=3|club=[[Tai Po FC|Tai Po]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player||no=17|pos=DF|name=[[Shinichi Chan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|9|5|df=y}}|caps=10|goals=1|club=[[Kitchee SC|Kitchee]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=18|pos=GK|name=[[Ng Wai Him]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|6|30|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Southern District FC|Southern]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=19|pos=GK|name=[[Tse Ka Wing]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|9|4|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Tai Po FC|Tai Po]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Michael Udebuluzor]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2004|4|1|df=y}}|caps=5|goals=2|club=[[FC Ingolstadt 04|Ingolstadt]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=21|pos=DF|name=[[Yue Tze Nam]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|5|12|df=y}}|caps=16|goals=0|club=[[Meizhou Hakka F.C.|Meizhou Hakka]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[Yu Joy Yin]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|10|8|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Eastern SC|Eastern]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=23|pos=DF|name=[[Sun Ming Him]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|6|19|df=y}}|caps=23|goals=2|club=[[Eastern Sports Club|Eastern]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=24|pos=MF|name=[[Ju Yingzhi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1987|7|24|df=y}}|caps=44|goals=4|club=[[Southern District FC|Southern]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=25|pos=FW|name=[[Stefan Pereira]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1988|4|16|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Southern District FC|Southern]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=26|pos=FW|name=[[Juninho (footballer, born December 1990)|Juninho]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|12|11|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Kitchee SC|Kitchee]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs end}}

=== Falastin ===
[[Falastin milliy futbol terma jamoasi|Falastin]] 2024-yil 1-yanvarda yakuniy tarkibini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=الإعلان عن قائمة منتخبنا الوطني المشاركة في كأس آسيا 2023 |url=https://www.pfa.ps/news/4076.html |sana=1 January 2024 |qaralgan sana=1 January 2024 |ish=Palestinian Football Association |til=ar}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy: {{Flagicon|TUN}} Makram Daboub
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Rami Hamadeh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|3|24|df=y}}|caps=42|goals=0|club=[[Jabal Al Mukaber]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Amr Kaddoura]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|7|1|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Landskrona BoIS]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Naim Abuaker]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|1|20|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Shabab Al-Dhahiriya SC|Shabab Al-Dhahiriya]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Baraa Kharoub]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|3|20|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Markaz Balata]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Musab Al-Battat]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|11|12|df=y}}|caps=56|goals=1|club=[[Shabab Al-Dhahiriya SC|Shabab Al-Dhahiriya]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Mohammed Saleh (footballer, born 1993)|Mohammed Saleh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|7|18|df=y}}|caps=26|goals=0|club=''[[Free agent]]''|clubnat=}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Yaser Hamed]]|sortname=|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|12|9|df=y}}|caps=26|goals=5|club=[[North East United FC|North East United]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Mousa Farawi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|3|22|df=y}}|caps=14|goals=0|club=[[Hilal Al-Quds Club|Hilal Al-Quds]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Mohammed Khalil]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|4|5|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[Hilal Al-Quds Club|Hilal Al-Quds]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Michel Termanini]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|5|8|df=y}}|caps=9|goals=1|club=[[Kazma SC|Kazma]]|clubnat=KUW}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Samer Jundi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|9|27|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Hilal Al-Quds Club|Hilal Al-Quds]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Camilo Saldaña]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|7|13|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Unión San Felipe]]|clubnat=CHI}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Amid Mahajna]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|11|11|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Hapoel Umm al-Fahm F.C.|Hapoel Umm al-Fahm]]|clubnat=ISR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Mahdi Issa]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|11|3|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Jabal Al-Mukaber Club|Jabal Al-Mukaber]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohammed Rashid]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|1|29|df=y}}|caps=36|goals=2|club=[[Bali United]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mahmoud Abu Warda]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|5|31|df=y}}|caps=29|goals=3|club=[[Markaz Balata]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Oday Kharoub]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|2|5|df=y}}|caps=23|goals=0|club=[[Hilal Al-Quds Club|Hilal Al-Quds]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ataa Jaber]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|10|3|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Neftçi PFK|Neftchi Baku]]|clubnat=AZE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Samer Zubaida]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|4|26|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Hilal Al-Quds]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Tamer Seyam]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|11|25|df=y}}|caps=59|goals=12|club=[[PT Prachuap F.C.|PT Prachuap]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Oday Dabbagh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|12|3|df=y}}|caps=29|goals=10|club=[[R. Charleroi S.C.|Charleroi]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Islam Batran]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|10|1|df=y}}|caps=27|goals=5|club=''[[Free agent]]''|clubnat=}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Mahmoud Wadi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|12|19|df=y}}|caps=20|goals=0|club=[[Al Mokawloon Al Arab SC|Al Mokawloon Al Arab]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Alaa Aldeen Hassan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|1|31|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Bnei Sakhnin F.C.|Bnei Sakhnin]]|clubnat=ISR}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Zaid Qunbar]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|9|4|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Jabal Al-Mukaber Club|Jabal Al-Mukaber]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Shehab Qumbor]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|8|10|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Jabal Al-Mukaber Club|Jabal Al-Mukaber]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs end}} 

== D guruhi ==

=== Yaponiya ===
[[Yaponiya milliy futbol terma jamoasi|Yaponiya]] oʻzining yakuniy tarkibini 2024-yilning 1-yanvarida eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://twitter.com/jfa_samuraiblue/status/1741755851583676710 |sarlavha=🔹𝗦𝗔𝗠𝗨𝗥𝗔𝗜 𝗕𝗟𝗨𝗘🔹⚽メンバー発表⚽ |nashriyot=Japanese Football Association |ish=Twitter |sana=1 January 2024 |qaralgan sana=1 January 2024 |til=ja}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy: [[Hajime Moriyasu]]
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Daiya Maekawa]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|9|8|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Vissel Kobe]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Yukinari Sugawara]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|6|28|df=y}}|caps=9|goals=1|club=[[AZ Alkmaar|AZ]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Shogo Taniguchi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|7|15|df=y}}|caps=24|goals=1|club=[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Ko Itakura]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|1|27|df=y}}|caps=22|goals=1|club=[[Borussia Mönchengladbach]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[Hidemasa Morita]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|5|10|df=y}}|caps=28|goals=2|club=[[Sporting CP]]|clubnat=POR}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Wataru Endō]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|2|9|df=y}}|caps=55|goals=2|club=[[Liverpool F.C.|Liverpool]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Kaoru Mitoma]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|5|20|df=y}}|caps=18|goals=7|club=[[Brighton &amp; Hove Albion F.C.|Brighton &amp; Hove Albion]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Takumi Minamino]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|1|16|df=y}}|caps=52|goals=18|club=[[AS Monaco FC|Monaco]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Ayase Ueda]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|8|28|df=y}}|caps=19|goals=7|club=[[Feyenoord]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Ritsu Dōan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|6|16|df=y}}|caps=42|goals=7|club=[[SC Freiburg|Freiburg]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Mao Hosoya]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|9|7|df=y}}|caps=4|goals=1|club=[[Kashiwa Reysol]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[Taishi Brandon Nozawa]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|12|25|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Tokyo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Keito Nakamura]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|7|28|df=y}}|caps=5|goals=5|club=[[Stade de Reims|Reims]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Junya Itō (footballer, born 1993)|Junya Itō]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|3|9|df=y}}|caps=51|goals=13|club=[[Stade de Reims|Reims]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Koki Machida]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|8|25|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Royale Union Saint-Gilloise|Union SG]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=16|pos=DF|name=[[Seiya Maikuma]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|10|16|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Cerezo Osaka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Reo Hatate]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|11|21|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Celtic F.C.|Celtic]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name=[[Takuma Asano]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|11|10|df=y}}|caps=48|goals=9|club=[[VfL Bochum|Bochum]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[Yuta Nakayama]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|2|16|df=y}}|caps=20|goals=0|club=[[Huddersfield Town A.F.C.|Huddersfield Town]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Takefusa Kubo]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|6|4|df=y}}|caps=29|goals=3|club=[[Real Sociedad]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=21|pos=DF|name=[[Hiroki Ito (footballer, born 1999)|Hiroki Ito]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|5|12|df=y}}|caps=13|goals=1|club=[[VfB Stuttgart|Stuttgart]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[Takehiro Tomiyasu]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|11|5|df=y}}|caps=37|goals=1|club=[[Arsenal F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Zion Suzuki]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|8|21|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Sint-Truidense V.V.|Sint-Truiden]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=24|pos=DF|name=[[Tsuyoshi Watanabe]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|2|5|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[K.A.A. Gent|Gent]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=25|pos=FW|name=[[Daizen Maeda]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|10|20|df=y}}|caps=13|goals=3|club=[[Celtic F.C.|Celtic]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=26|pos=MF|name=[[Kaishu Sano]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|12|30|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Kashima Antlers]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs end}}

=== Indoneziya ===
[[Indoneziya milliy futbol terma jamoasi|Indoneziya]] 2023-yil 19-dekabrda 29 kishilik dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=29 Pemain Timnas Indonesia Pilihan Shin Tae-yong untuk TC di Turki |url=https://www.pssi.org/national-team/mens-seniors/news/29-pemain-timnas-indonesia-pilihan-shin-tae-yong-untuk-tc-di-turki |nashriyot=PSSI - Football Association of Indonesia |sana=19 December 2023 |qaralgan sana=22 December 2023 |til=id |arxivsana=2023-12-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231221060032/https://www.pssi.org/national-team/mens-seniors/news/29-pemain-timnas-indonesia-pilihan-shin-tae-yong-untuk-tc-di-turki }}&lt;/ref&gt;. Futbolchi Yans Sayuri jarohat olib maydonni tark etgani sababli tarkibdagi futbolchilari 28 nafar futbolchiga qisqardi.

Murabbiy: {{Flagicon|KOR}} Shin Tae Yong
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Daiya Maekawa]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|9|8|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Vissel Kobe]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Yukinari Sugawara]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|6|28|df=y}}|caps=9|goals=1|club=[[AZ Alkmaar|AZ]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Shogo Taniguchi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|7|15|df=y}}|caps=24|goals=1|club=[[Al-Rayyan SC|Al-Rayyan]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Ko Itakura]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|1|27|df=y}}|caps=22|goals=1|club=[[Borussia Mönchengladbach]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[Hidemasa Morita]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|5|10|df=y}}|caps=28|goals=2|club=[[Sporting CP]]|clubnat=POR}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Wataru Endō]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|2|9|df=y}}|caps=55|goals=2|club=[[Liverpool F.C.|Liverpool]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Kaoru Mitoma]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|5|20|df=y}}|caps=18|goals=7|club=[[Brighton &amp; Hove Albion F.C.|Brighton &amp; Hove Albion]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Takumi Minamino]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|1|16|df=y}}|caps=52|goals=18|club=[[AS Monaco FC|Monaco]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Ayase Ueda]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|8|28|df=y}}|caps=19|goals=7|club=[[Feyenoord]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Ritsu Dōan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|6|16|df=y}}|caps=42|goals=7|club=[[SC Freiburg|Freiburg]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Mao Hosoya]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|9|7|df=y}}|caps=4|goals=1|club=[[Kashiwa Reysol]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[Taishi Brandon Nozawa]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|12|25|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Tokyo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Keito Nakamura]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|7|28|df=y}}|caps=5|goals=5|club=[[Stade de Reims|Reims]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Junya Itō (footballer, born 1993)|Junya Itō]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|3|9|df=y}}|caps=51|goals=13|club=[[Stade de Reims|Reims]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Koki Machida]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|8|25|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Royale Union Saint-Gilloise|Union SG]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=16|pos=DF|name=[[Seiya Maikuma]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|10|16|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Cerezo Osaka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Reo Hatate]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|11|21|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Celtic F.C.|Celtic]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name=[[Takuma Asano]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|11|10|df=y}}|caps=48|goals=9|club=[[VfL Bochum|Bochum]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[Yuta Nakayama]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|2|16|df=y}}|caps=20|goals=0|club=[[Huddersfield Town A.F.C.|Huddersfield Town]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Takefusa Kubo]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|6|4|df=y}}|caps=29|goals=3|club=[[Real Sociedad]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=21|pos=DF|name=[[Hiroki Ito (footballer, born 1999)|Hiroki Ito]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|5|12|df=y}}|caps=13|goals=1|club=[[VfB Stuttgart|Stuttgart]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[Takehiro Tomiyasu]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|11|5|df=y}}|caps=37|goals=1|club=[[Arsenal F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Zion Suzuki]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|8|21|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Sint-Truidense V.V.|Sint-Truiden]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=24|pos=DF|name=[[Tsuyoshi Watanabe]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|2|5|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[K.A.A. Gent|Gent]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=25|pos=FW|name=[[Daizen Maeda]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|10|20|df=y}}|caps=13|goals=3|club=[[Celtic F.C.|Celtic]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=26|pos=MF|name=[[Kaishu Sano]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|12|30|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Kashima Antlers]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs end}}

=== Iroq ===
Iroq 2023-yil 27-dekabrda yakuniy tarkibini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=شاهد: بطريقةٍ جديدةٍ.. مدربُ المنتخب الوطنيّ كاساس يعلنُ القائمةَ النهائية لكأسِ آسيا 2023 والمُؤلفة من 26 لاعباً. |url=https://twitter.com/IRAQFA/status/1740025730233421973 |ish=Twitter |nashriyot=Iraq Football Association |til=ar |sana=27 December 2023 |qaralgan sana=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;. 2024-yilning 1-yanvarida yarim himoyachi [[Akam Hashim|Akam Hoshim]] jarohat olgan Amjad Attvan oʻrniga chaqirildi. Montader Madjedning raqami 26 dan 14 ga almashtirildi va Hoshimga 26 raqamli futbolka berildi.

Murabbiy: {{Flagicon|ESP}} Iso Kasas
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Fahad Talib]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1994|10|21}}|caps=19|goals=0|club=[[Sanat Naft Abadan F.C.|Sanat Naft Abadan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Rebin Sulaka]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1992|4|12}}|caps=34|goals=0|club=[[Brommapojkarna]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Hussein Ali (footballer, born 2002)|Hussein Ali]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|2002|3|1}}|caps=4|goals=0|club=[[SC Heerenveen|Heerenveen]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Saad Natiq]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1994|3|19}}|caps=33|goals=0|club=[[Abha Club|Abha]]|clubnat=SAU}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Frans Putros]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|7|14|df=y}}|caps=14|goals=0|club=[[Port F.C.|Port]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[Ali Adnan Kadhim|Ali Adnan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|12|19|df=y}}|caps=90|goals=7|club=[[Mes Rafsanjan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Youssef Amyn]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|2003|8|21}}|caps=2|goals=1|club=[[Eintracht Braunschweig]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Ibrahim Bayesh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|2000|5|1}}|caps=46|goals=6|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Ali Al-Hamadi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|2002|3|1}}|caps=11|goals=3|club=[[AFC Wimbledon]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Mohanad Ali]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|2000|6|20}}|caps=40|goals=18|club=[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Zidane Iqbal]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|2003|4|27}}|caps=4|goals=0|club=[[FC Utrecht|Utrecht]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[Jalal Hassan]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|5|18|df=y}}|caps=75|goals=0|club=[[Al-Zawraa SC|Al-Zawraa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Bashar Resan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1996|12|22}}|caps=59|goals=4|club=[[Qatar SC|Qatar]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Montader Madjed]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|2005|4|24}}|caps=0|goals=0|club=[[Hammarby Fotboll|Hammarby]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Allan Mohideen]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1993|11|11}}|caps=2|goals=0|club=[[Utsiktens BK|Utsikten]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Amir Al-Ammari]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1997|7|27}}|caps=23|goals=1|club=[[Halmstads BK|Halmstad]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Ali Jasim]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|2004|1|20}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name=[[Aymen Hussein]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1996|3|22}}|caps=68|goals=17|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Danilo Al-Saed]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1999|2|24}}|caps=2|goals=0|club=[[Sandefjord Fotball|Sandefjord]]|clubnat=NOR}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Osama Rashid]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1992|1|17}}|caps=29|goals=1|club=[[F.C. Vizela|Vizela]]|clubnat=POR}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[Ahmad Allée]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1996|4|29}}|caps=3|goals=0|club=[[FC Rouen|Rouen]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[Ahmed Basil Fadhil|Ahmed Basil]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1996|8|19}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=23|pos=DF|name=[[Merchas Doski]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|12|7|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[1. FC Slovácko|Slovácko]]|clubnat=CZE}}
{{nat fs g player|no=24|pos=DF|name=[[Zaid Tahseen]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|1|29|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Talaba SC|Al-Talaba]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=25|pos=DF|name=[[Ahmed Yahya]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1997|5|27}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=26|pos=MF|name=[[Akam Hashim]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1998|8|16}}|caps=0|goals=0|club=[[Erbil SC|Erbil]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs end}}

=== Vetnam ===
Vetnam 2023-yil 25-dekabrda 34 kishidan iborat dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://vff.org.vn/doi-tuyen-viet-nam-chuan-bi-cho-vck-asian-cup-2023-voi-34-cau-thu-duoc-trieu-tap/ |sarlavha=Đội tuyển Việt Nam chuẩn bị cho VCK Asian Cup 2023 với 34 cầu thủ được triệu tập |nashriyot=Vietnam Football Federation |sana=25 December 2023 |qaralgan sana=25 December 2023 |til=vi}}&lt;/ref&gt;. Phạm Van Luan 2023-yil 28-dekabrda tarkibga kiritilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://vff.org.vn/doi-tuyen-viet-nam-chuan-bi-cho-vck-asian-cup-2023-voi-34-cau-thu-duoc-trieu-tap/ |sarlavha=Tiền vệ Phạm Văn Luân được triệu tập bổ sung lên đội tuyển Việt Nam |nashriyot=Vietnam Football Federation |sana=28 December 2023 |qaralgan sana=29 December 2023 |til=vi}}&lt;/ref&gt;. Nguyễn Thành Chung va Hoang Van Ton 29-dekabr kuni jarohat olib, oʻrnini Bùi Tiến Dũng va Hồ Tấn Tai egalladi. 2023-yil 31-dekabrda Đặng Văn Lâm, Bùi Tiến Dũng, Nguyễn Đức Chiến va Nguyễn Thanh Nhàn jarohat olgan holda safdan chiqdi&lt;ref&gt;https://vietnamnet.vn/dang-van-lam-chia-tay-tuyen-viet-nam-lo-hen-asian-cup-2233523.html&lt;/ref&gt;.

Murabbiy: {{Flagicon|FRA}} Filipp Troussier
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Nguyễn Đình Triệu]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1991|11|4}}|caps=2|goals=0|club=[[Haiphong FC|Haiphong]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Filip Nguyen]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1992|9|14}}|caps=0|goals=0|club=[[Hanoi Police FC|Hanoi Police]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Quế Ngọc Hải]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1993|5|15}}|caps=76|goals=6|club=[[Becamex Binh Duong]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Đỗ Duy Mạnh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1996|09|29}}|caps=55|goals=1|club=[[Hanoi FC]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Vũ Văn Thanh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1996|4|14}}|caps=44|goals=5|club=[[Cong An Ha Noi FC|Hanoi Police]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Hồ Tấn Tài]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1997|11|6}}|caps=23|goals=4|club=[[Cong An Ha Noi FC|Hanoi Police]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Nguyễn Thanh Bình (footballer, born 2000)|Nguyễn Thanh Bình]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2000|11|2}}|caps=16|goals=1|club=[[The Cong-Viettel FC|The Cong-Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Bùi Hoàng Việt Anh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1999|1|1}}|caps=15|goals=0|club=[[Hanoi Police FC|Hanoi Police]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Phan Tuấn Tài]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2001|1|7}}|caps=8|goals=0|club=[[The Cong-Viettel FC|The Cong-Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Võ Minh Trọng]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2001|10|24}}|caps=4|goals=0|club=[[Becamex Binh Duong]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Hồ Văn Cường]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|1|15|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Hanoi Police FC|Hanoi Police]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Giáp Tuấn Dương]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2002|9|7}}|caps=3|goals=0|club=[[Hanoi Police FC|Hanoi Police]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Lê Ngọc Bảo]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1998|3|27}}|caps=0|goals=0|club=[[Quy Nhon Binh Dinh FC|Quy Nhon Binh Dinh]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Đỗ Thanh Thịnh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1998|8|18}}|caps=0|goals=0|club=[[Quy Nhon Binh Dinh FC|Quy Nhon Binh Dinh]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Nguyễn Quang Hải (footballer, born 1997)|Nguyễn Quang Hải]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1997|4|12}}|caps=56|goals=10|club=[[Cong An Ha Noi FC|Hanoi Police]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Nguyễn Tuấn Anh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1995|5|16}}|caps=40|goals=1|club=[[LPBank Hoang Anh Gia Lai FC|LPBank Hoang Anh Gia Lai]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Đỗ Hùng Dũng]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1993|9|8}}|caps=37|goals=1|club=[[Hanoi FC]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Nguyễn Hoàng Đức]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1998|1|11}}|caps=32|goals=2|club=[[The Cong-Viettel FC|The Cong-Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Khuất Văn Khang]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2003|5|11}}|caps=8|goals=1|club=[[The Cong-Viettel FC|The Cong-Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Trương Tiến Anh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1999|4|25}}|caps=6|goals=0|club=[[The Cong-Viettel FC|The Cong-Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player||no=|pos=MF|name=[[Nguyễn Thái Sơn]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2003|7|13}}|caps=6|goals=0|club=[[Dong A Thanh Hoa]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Phạm Xuân Mạnh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1996|3|27}}|caps=5|goals=0|club=[[Hanoi FC]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Triệu Việt Hưng]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1997|1|19}}|caps=2|goals=0|club=[[Haiphong FC|Haiphong]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Phạm Văn Luân]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1999|5|26}}|caps=2|goals=0|club=[[Cong An Ha Noi FC|Hanoi Police]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Lê Phạm Thành Long]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1996|6|5}}|caps=1|goals=0|club=[[Hanoi Police FC|Hanoi Police]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Nguyễn Hai Long]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2000|8|27}}|caps=1|goals=0|club=[[Hanoi FC]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Nguyễn Văn Toàn (footballer)|Nguyễn Văn Toàn]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1996|4|12}}|caps=57|goals=7|club=[[Thep Xanh Nam Dinh F.C.|Thep Xanh Nam Dinh]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Nguyễn Tiến Linh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1997|10|20}}|caps=43|goals=18|club=[[Becamex Binh Duong]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Phạm Tuấn Hải]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1998|5|19}}|caps=24|goals=4|club=[[Hanoi FC]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player||no=|pos=FW|name=[[Nguyễn Đình Bắc]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2004|8|19}}|caps=5|goals=1|club=[[Quang Nam FC|Quang Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Nguyễn Văn Tùng]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2001|6|2}}|caps=3|goals=0|club=[[Hanoi FC]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs end}}

== E guruhi ==

=== Janubiy Koreya ===
[[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi|Janubiy Koreya]] 2023-yil 28-dekabrda yakuniy tarkibini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=2023 AFC 아시안컵에 참가하는 🇰🇷축구국가대표팀의 명단을 공개합니다! |url=https://twitter.com/theKFA/status/1740193864458350780 |ish=Twitter |nashriyot=Korea Football Association |sana=28 December 2023 |qaralgan sana=28 December 2023 |til=ko}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy: {{Flagicon|GER}} [[Jürgen Klinsmann|Yurgen Klinsmann]]
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=1|name=[[Kim Seung-gyu]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|9|30|df=y}}|caps=79|goals=0|club=[[Al Shabab FC (Riyadh)|Al-Shabab]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=2|name=[[Lee Ki-je]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|7|9|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Suwon Samsung Bluewings]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=3|name=[[Kim Jin-su]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|6|13|df=y}}|caps=69|goals=2|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=4|name=[[Kim Min-jae (footballer)|Kim Min-jae]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|11|15|df=y}}|caps=55|goals=4|club=[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=5|name=[[Park Yong-woo (footballer)|Park Yong-woo]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|9|10|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=6|name=[[Hwang In-beom]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|9|20|df=y}}|caps=49|goals=5|club=[[Red Star Belgrade]]|clubnat=SRB}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=7|name=[[Son Heung-min]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|7|8|df=y}}|caps=116|goals=41|club=[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=8|name=[[Hong Hyun-seok]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|6|16|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[K.A.A. Gent|Gent]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=9|name=[[Cho Gue-sung]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|1|25|df=y}}|caps=30|goals=8|club=[[FC Midtjylland|Midtjylland]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=10|name=[[Lee Jae-sung (footballer, born 1992)|Lee Jae-sung]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|8|10|df=y}}|caps=77|goals=9|club=[[1. FSV Mainz 05|Mainz 05]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=11|name=[[Hwang Hee-chan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|1|26|df=y}}|caps=59|goals=12|club=[[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=12|name=[[Song Bum-keun]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|10|15|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Shonan Bellmare]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=13|name=[[Lee Soon-min]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|5|22|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Gwangju FC|Gwangju]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=14|name=[[Moon Seon-min]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|6|9|df=y}}|caps=16|goals=2|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=15|name=[[Jung Seung-hyun]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|4|3|df=y}}|caps=19|goals=1|club=[[Ulsan HD FC|Ulsan HD]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=16|name=[[Park Jin-seop (footballer, born 1995)|Park Jin-seop]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|10|23|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=17|name=[[Jeong Woo-yeong]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|9|20|df=y}}|caps=15|goals=3|club=[[VfB Stuttgart|Stuttgart]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=18|name=[[Lee Kang-in]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|2|19|df=y}}|caps=18|goals=4|club=[[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=19|name=[[Kim Young-gwon]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|2|27|df=y}}|caps=103|goals=7|club=[[Ulsan HD FC|Ulsan HD]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=20|name=[[Oh Hyeon-gyu]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|4|12|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Celtic F.C.|Celtic]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=21|name=[[Jo Hyeon-woo]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|9|25|df=y}}|caps=24|goals=0|club=[[Ulsan HD FC|Ulsan HD]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=22|name=[[Seol Young-woo]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|12|5|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Ulsan HD FC|Ulsan HD]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=23|name=[[Kim Tae-hwan (footballer, born 1989)|Kim Tae-hwan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1989|7|24|df=y}}|caps=24|goals=0|club=[[Ulsan HD FC|Ulsan HD]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=24|name=[[Kim Ju-sung]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|12|12|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[FC Seoul|Seoul]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=25|name=[[Kim Ji-soo (footballer)|Kim Ji-soo]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2004|12|24|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Brentford F.C.#Brentford B|Brentford B]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=26|name=[[Yang Hyun-jun]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|5|25|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Celtic F.C.|Celtic]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs end}} 

=== Malayziya ===
Malayziya oʻzining yakuniy tarkibini 2023-yil 19-dekabrda eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=SIARAN MEDIA: SENARAI 26 PEMAIN KE KEM LATIHAN PUSAT HARIMAU MALAYA BERMULA 26 DISEMBER 2023 |url=https://www.fam.org.my/news/siaran-media-senarai-26-pemain-ke-kem-latihan-pusat-harimau-malaya-bermula-26-disember-2023 |sana=19 December 2023 |qaralgan sana=22 December 2023 |nashriyot=Malaysian Football Association |til=ms}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy: {{Flagicon|KOR}} Kim Pan-gon
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Azri Ghani]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|4|30|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Kuala Lumpur City F.C.|Kuala Lumpur City]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Matthew Davies (footballer)|Matthew Davies]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|2|7|df=y}}|caps=47|goals=0|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player||no=3|pos=DF|name=[[Shahrul Saad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|7|8|df=y}}|caps=54|goals=5|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Daniel Ting]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|12|1|df=y}}|caps=4|goals=1|club=[[Sabah F.C. (Malaysia)|Sabah]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Syahmi Safari]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|2|5|df=y}}|caps=26|goals=1|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[Dominic Tan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|3|12|df=y}}|caps=24|goals=0|club=[[Sabah F.C. (Malaysia)|Sabah]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Faisal Halim]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|1|7|df=y}}|caps=29|goals=14|club=[[Selangor F.C.|Selangor]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Stuart Wilkin]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|3|12|df=y}}|caps=16|goals=4|club=[[Sabah F.C. (Malaysia)|Sabah]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Darren Lok]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|12|14|df=y}}|caps=30|goals=6|club=[[Sabah F.C. (Malaysia)|Sabah]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Endrick (footballer, born 1995)|Endrick]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|3|7|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Safawi Rasid]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|3|5|df=y}}|caps=58|goals=20|club=[[Terengganu F.C.|Terengganu]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=12|pos=FW|name=[[Arif Aiman Hanapi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|5|4|df=y}}|caps=23|goals=6|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=13|pos=FW|name=[[Mohamadou Sumareh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|9|20|df=y}}|caps=31|goals=7|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS|latest=}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Syamer Kutty Abba]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|10|1|df=y}}|caps=32|goals=1|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Junior Eldstål]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|9|16|df=y}}|caps=21|goals=0|club=[[Dewa United F.C.|Dewa United]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Syihan Hazmi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|2|22|df=y}}|caps=18|goals=0|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=17|pos=FW|name=[[Paulo Josué]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1989|3|13|df=y}}|caps=8|goals=4|club=[[Kuala Lumpur City F.C.|Kuala Lumpur City]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[Brendan Gan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1988|6|3|df=y}}|caps=34|goals=1|club=[[Selangor F.C.|Selangor]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name=[[Akhyar Rashid]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|5|1|df=y}}|caps=46|goals=10|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Afiq Fazail]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|9|29|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|||no=21|pos=DF|name=[[Dion Cools]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|6|4|df=y}}|caps=21|goals=4|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[La'Vere Corbin-Ong]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|4|22|df=y}}|caps=31|goals=4|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Sikh Izhan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|3|22|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Negeri Sembilan FC|Negeri Sembilan]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=24|pos=DF|name=[[Khuzaimi Piee]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|11|11|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[Selangor F.C.|Selangor]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=25|pos=MF|name=[[Natxo Insa]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1986|6|9|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Johor Darul Ta'zim F.C.|Johor Darul Taʼzim]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=26|pos=FW|name=[[Romel Morales]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|8|23|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Kuala Lumpur City F.C.|Kuala Lumpur City]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs end}} 

=== Iordaniya ===
Iordaniya 2023-yil 20-dekabrda 30 kishilik dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20 December 2023 |title=قائمة النشامى الأولية للنهائيات الآسيوية 🇯🇴 |language=ar |trans-title=Al-Nashama preliminary list for the Asian Finals 🇯🇴 |work=Twitter |publisher=Jordan Football Association |url=https://twitter.com/JordanFA/status/1737197089174540493 |access-date=23 December 2023}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2023-yil 31-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 December 2023 |title=قائمة النشامى لنهائيات كأس آسيا 🇯🇴 |language=ar |trans-title=Al-Nashama list for the Asian Cup Finals 🇯🇴 |work=Twitter |publisher=Jordan Football Association |url=https://twitter.com/JordanFA/status/1741356148530299195 |access-date=1 January 2024}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy:{{Flagicon|MAR}} Husayn Ammouta
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Yazid Abu Layla]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|1|8|df=y}}|caps=26|goals=0|club=[[Al-Jabalain FC|Al-Jabalain]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Abdallah Al-Fakhouri]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|1|22|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Ahmad Al-Juaidi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|4|9|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Shabab Al-Ordon SC|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Anas Bani Yaseen]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1988|11|29|df=y}}|caps=100|goals=5|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ihsan Haddad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|2|5|df=y}}|caps=50|goals=1|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Yazan Al-Arab]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|1|31|df=y}}|caps=37|goals=1|club=[[Selangor F.C.|Selangor]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Abdallah Nasib]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|2|25|df=y}}|caps=22|goals=2|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Mohammad Abu Hasheesh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|5|9|df=y}}|caps=22|goals=0|club=[[Al Ahed FC|Al-Ahed]]|clubnat=LBN}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Feras Shelbaieh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|11|27|df=y}}|caps=21|goals=1|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Salem Al-Ajalin]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1988|2|18|df=y}}|caps=19|goals=1|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Bara' Marei]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|4|15|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Rajaei Ayed]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|7|25|df=y}}|caps=47|goals=0|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Noor Al-Rawabdeh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|2|24|df=y}}|caps=35|goals=1|club=[[Selangor F.C.|Selangor]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mahmoud Al-Mardi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|10|6|df=y}}|caps=34|goals=6|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Saleh Rateb]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|12|18|df=y}}|caps=24|goals=0|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ibrahim Sadeh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|4|27|df=y}}|caps=20|goals=1|club=[[Al-Khor SC|Al-Khor]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Nizar Al-Rashdan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|3|23|df=y}}|caps=9|goals=1|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Fadi Awad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|3|26|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Polis Diraja Malaysia FC|PDRM]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Youssef Abu Jalbosh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|6|15|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohannad Abu Taha]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|2|2|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Hamza Al-Dardour]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|5|12|df=y}}|caps=106|goals=32|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Musa Al-Taamari]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|6|10|df=y}}|caps=58|goals=12|club=[[Montpellier HSC|Montpellier]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Yazan Al-Naimat]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|6|4|df=y}}|caps=30|goals=10|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ali Olwan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|3|26|df=y}}|caps=29|goals=8|club=[[Al-Shamal SC|Al-Shamal]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Mohammad Abu Zrayq]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|12|30|df=y}}|caps=19|goals=2|club=[[Espérance Sportive de Tunis|ES Tunis]]|clubnat=TUN}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Anas Al-Awadat]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|5|29|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs end}} 

=== Bahrayn ===
[[Bahrayn milliy futbol terma jamoasi|Bahrayn]] oʻzining yakuniy tarkibini 2023-yil 31-dekabrda eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=📝تعرّف على قائمة الأحمر النهائية لكأس آسيا لكرة القدم مع مدربنا خوان بيتزي 🕹️🇧🇭 |url=https://www.instagram.com/p/C1g6oyusZdI/ |ish=Instagram |nashriyot=Bahrain National Football Team |sana=31 December 2023 |qaralgan sana=1 January 2024 |til=ar}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy: {{Flagicon|ESP}} [[Juan Pizzi|Xuan Antonio Pitssi]]
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Sayed Mohammed Jaffer]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1985|8|25|df=y}}|caps=151|goals=0|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Ibrahim Lutfalla]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|9|24|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Al-Ahli Club (Manama)|Al-Ahli]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Abdulkarim Fardan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|4|25|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Waleed Al Hayam]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1988|11|4|df=y}}|caps=101|goals=0|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Mohamed Adel (footballer, born 1996)|Mohamed Adel]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|9|20|df=y}}|caps=25|goals=0|club=[[Al-Khaldiya SC|Al-Khaldiya]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ahmed Bughammar]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|12|30|df=y}}|caps=25|goals=1|club=[[Al-Khaldiya SC|Al-Khaldiya]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Sayed Baqer]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|4|14|df=y}}|caps=21|goals=0|club=[[Al-Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Amine Benadi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|5|9|df=y}}|caps=17|goals=0|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Hazza Ali]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|6|9|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Abdullah Al-Khalasi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|9|2|df=y}}|caps=2|goals=1|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Hussain Al-Eker]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|9|30|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Kamil Al-Aswad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|4|8|df=y}}|caps=92|goals=12|club=[[Al-Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Jasim Al-Shaikh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|2|1|df=y}}|caps=56|goals=4|club=[[Al-Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohamed Marhoon]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|2|12|df=y}}|caps=51|goals=13|club=[[Al-Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohamed Al-Hardan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|10|6|df=y}}|caps=25|goals=2|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohamed Abdulwahab]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1989|11|13|df=y}}|caps=12|goals=1|club=[[Al-Najma SC (Bahrain)|Al-Najma]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Jasim Khelaif]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|2|22|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[East Riffa Club|East Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Moses Atede]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1997|12|17}}|caps=3|goals=0|club=[[Kedah Darul Aman F.C.|Kedah Darul Aman]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ibrahim Al-Wali]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|6|12|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Najma SC (Bahrain)|Al-Najma]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohammed Abdul Qayoom]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|6|4|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ali Madan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|11|30|df=y}}|caps=76|goals=11|club=[[Ajman Club|Ajman]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Abdulla Yusuf Helal]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|6|12|df=y}}|caps=61|goals=5|club=[[FK Mladá Boleslav|Mladá Boleslav]]|clubnat=CZE}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Mahdi Al-Humaidan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|5|19|df=y}}|caps=47|goals=5|club=[[Al-Khaldiya SC|Al-Khaldiya]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ibrahim Al-Khatal]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|9|19|df=y}}|caps=14|goals=2|club=[[Manama Club (football)|Manama Club]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Abdullah Al-Hashsash]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|8|17|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Al-Ahli Club (Manama)|Al-Ahli]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ali Hassan Isa]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|5|21|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs end}}

== F guruhi ==

=== Saudiya Arabistoni ===
[[Saudiya Arabistoni milliy futbol terma jamoasi|Saudiya Arabistoni]] 2023-yil 30-dekabrda 30 kishilik dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=مانشيني يعلن قائمة الأخضر في المعسكر الإعدادي لكأس آسيا |url=https://www.saff.com.sa/news.php?id=2731 |nashriyot=Saudi Arabia Football Federation |sana=30 December 2023 |qaralgan sana=31 December 2023 |til=ar |arxivsana=2024-01-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240104061349/https://www.saff.com.sa/news.php?id=2731 }}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2024-yil 2-yanvarda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=مانشيني يعلن قائمة الأخضر المشاركة في كأس آسيا 2023 |url=https://www.saff.com.sa/news.php?id=2736 |nashriyot=Saudi Arabia Football Federation |sana=2 January 2024 |qaralgan sana=2 January 2024 |til=ar |arxivsana=2024-01-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240121110525/https://www.saff.com.sa/news.php?id=2736 }}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy:{{Flagicon|ITA}} [[Roberto Mancini|Roberto Manchini]]
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Nawaf Al-Aqidi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|5|10|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Ahmed Al-Kassar]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|5|8|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Fayha FC|Al-Fayha]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Raghed Al-Najjar]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|12|20|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ali Al-Bulaihi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1989|11|21|df=y}}|caps=47|goals=1|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Saud Abdulhamid]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1999|7|18}}|caps=31|goals=1|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Hassan Al-Tambakti]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|2|9|df=y}}|caps=26|goals=0|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Abdullah Al-Khaibari]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1996|8|16}}|caps=18|goals=0|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Fawaz Al-Sqoor]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1996|4|23}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Shabab FC (Riyadh)|Al-Shabab]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ali Lajami]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|4|24|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Hassan Kadesh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1992|9|27}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Awn Al-Saluli]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|9|02|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Al-Taawoun FC|Al-Taawoun]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Salem Al-Dawsari]]|other=[[Sardor (futbol)|sardor]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|8|19|df=y}}|caps=78|goals=22|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player||no=|pos=MF|name=[[Fahad Al-Muwallad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1994|9|14}}|caps=76|goals=17|club=[[Al-Shabab FC (Riyadh)|Al-Shabab]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mohamed Kanno]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|9|22|df=y}}|caps=47|goals=2|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Abdulellah Al-Malki]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|10|11|df=y}}|caps=32|goals=0|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Abdulrahman Ghareeb]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|3|31|df=y}}|caps=21|goals=2|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Sami Al-Najei]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1997|2|7}}|caps=18|goals=2|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Nasser Al-Dawsari]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|1998|12|19}}|caps=16|goals=0|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Ayman Yahya]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|5|14|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mukhtar Ali]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|10|30|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Al-Fateh SC|Al-Fateh]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Faisal Al-Ghamdi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2001|8|13}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Abbas Al-Hassan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2004|2|22|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Al-Fateh SC|Al-Fateh]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Eid Al-Muwallad]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2001|12|14}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Okhdood Club|Al-Okhdood]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Firas Al-Buraikan]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|5|14|df=y}}|caps=36|goals=6|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Saleh Al-Shehri]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|11|1|df=y}}|caps=29|goals=15|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Abdullah Radif]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=y|2003|1|20}}|caps=7|goals=1|club=[[Al-Shabab FC (Riyadh)|Al-Shabab]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs end}}

=== Tailand ===
Murabbiy: {{Flagicon|JAP}} Masatada Ishii

=== Qirgʻiziston ===
[[Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi|Qirgʻiziston]] 2023-yil 1-dekabrda 32 kishilik dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=РАСШИРЕННЫЙ СОСТАВ НАЦИОНАЛЬНОЙ СБОРНОЙ НА УТС В РАМКАХ ПОДГОТОВКИ К КУБКУ АЗИИ 2023 |url=https://kfu.kg/news/245 |nashriyot=Kyrgyz Football Union |qaralgan sana=23 December 2023 |sana=1 December 2023 |til=ru}}&lt;/ref&gt;. Azim Azarov 25-dekabr kuni tarkibga kiritildi. Erbol Otaboyev 30-dekabr kuni jarohatini olib tashladi.

Murabbiy:{{Flagicon|SVK}} [[Štefan Tarkovič]]
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Erjan Tokatayev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|7|17|df=y}}|caps=18|goals=0|club=[[Şanlıurfaspor]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Marsel Islamkulov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|4|18|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Kurmanbek Nurlanbekov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2004|4|1|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Dordoy Bishkek (futbol klubi)|Dordoy Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Sultan Chomoev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|1|20|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Dordoy Bishkek (futbol klubi)|Dordoy Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Qayrat Jirgʻalbek oʻgʻli]]|other=[[Sardor (futbol)|sardor]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|6|13|df=y}}|caps=65|goals=4|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Tamirlan Kozubaev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|7|1|df=y}}|caps=48|goals=2|club=[[Eastern SC|Eastern]]|clubnat=HKG}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Valery Kichin]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1992|10|12|df=y}}|caps=41|goals=4|club=[[FC Yenisey Krasnoyarsk|Yenisey Krasnoyarsk]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Bahtiyor Duyshobekov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|6|3|df=y}}|caps=41|goals=3|club=[[Muras Yunayted]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Bekjan Saginboyev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|9|11|df=y}}|caps=35|goals=4|club=[[Dordoy Bishkek (futbol klubi)|Dordoy Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ayzar Akmatov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|8|24|df=y}}|caps=21|goals=1|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Aleksandr Mishchenko]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|7|30|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[Dordoy Bishkek (futbol klubi)|Dordoy Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Khristiyan Brauzman]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2003|8|15|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Suyuntbek Mamyraliev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|1|7|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Dordoy Bishkek (futbol klubi)|Dordoy Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Akramjon Umarov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|2|7|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Neftchi (Qoʻchqor-Ota futbol klubi)|Neftchi Qoʻchqor-Ota]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Amantur Shamurzaev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|1|25|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Alay (futbol klubi)|Alay]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Farhod Musabekov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|1|3|df=y}}|caps=55|goals=2|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Odiljon Abdurahmonov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|3|18|df=y}}|caps=34|goals=2|club=[[FC Maktaaral|Maktaaral]]|clubnat=KAZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Alimardon Shukurov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|9|28|df=y}}|caps=28|goals=5|club=[[FC Neman Grodno|Neman Grodno]]|clubnat=BLR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Guljigit Aliqulov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|11|25|df=y}}|caps=27|goals=4|club=[[FC Neman Grodno|Neman Grodno]]|clubnat=BLR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mirbek Akhmataliyev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|2|7|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Kai Merk]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|8|28|df=y}}|caps=7|goals=1|club=[[Union Titus Pétange]]|clubnat=LUX}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Azim Azarov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|9|20|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Atay Jumashev]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|9|15|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Beknaz Almazbekov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2005|6|23|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Amir Zhaparov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|2|25|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Alga (futbol klubi)|Alga Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Kimi Merk]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2004|7|6|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Adil Kadyrzhanov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|7|14|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Dordoy Bishkek (futbol klubi)|Dordoy Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Nurdoolot Stalbekov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|9|13|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Alay (futbol klubi)|Alay]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Eldiyar Zarypbekov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|9|14|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Chayka Peschanokopskoye|Chayka Peschanokopskoye]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Ernist Batyrkanov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|2|21|df=y}}|caps=27|goals=3|club=[[FC Abdysh-Ata Kant|Abdysh-Ata Kant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Joel Kojo]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|8|21|df=y}}|caps=8|goals=2|club=[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Dostonbek Toktosunov]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2002|9|2|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Neftchi (Qoʻchqor-Ota futbol klubi)|Neftchi Qoʻchqor-Ota]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs end}}

=== Ummon ===
[[Ummon milliy futbol terma jamoasi|Ummon]] 2023-yil 10-dekabrda 29 kishilik dastlabki tarkibni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=📋 قائمة منتخبنا الوطني الأول للمعسكرين الداخلي والخارجي في دولة الإمارات العربية المتحدة |url=https://www.instagram.com/p/C0q21itK3MT/?hl=en |nashriyot=Oman Football Association |sana=10 December 2023 |qaralgan sana=30 December 2023 |til=ar}}&lt;/ref&gt;. [[Muhammad Al-Amiri]]y 19 dekabr kuni jarohat olib, oʻrniga Juma Al-Habsi keldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=الجهاز الفني للأحمر يقرر استبعاد محمد العامري للإصابة واستدعاء جمعة الحبسي |url=https://www.instagram.com/p/C1B02bIKxa9/?hl=en |nashriyot=Oman Football Association |sana=19 December 2023 |qaralgan sana=30 December 2023 |til=ar}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy: {{Flagicon|CRO}} Branko Ivankovich
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Faiz Al-Rushaidi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1988|7|19|df=y}}|other=[[Captain (association football)|captain]]|caps=67|goals=0|club=[[Manama Club (football)|Manama]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Ibrahim Al-Mukhaini (footballer, born 1997)|Ibrahim Al-Mukhaini]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|6|20|df=y}}|caps=21|goals=0|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Ahmed Al-Rawahi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|5|5|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[Bilal Al-Balushi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|5|29|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Sur SC|Sur]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ali Al-Busaidi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|3|21|df=y}}|caps=75|goals=1|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ahmed Al-Khamisi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1991|11|26|df=y}}|caps=35|goals=0|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Khalid Al-Braiki]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|df=yes|1993|7|3}}|caps=31|goals=0|club=[[Al-Shabab SC (Seeb)|Al-Shabab]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Fahmi Durbin]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|10|10|df=y}}|caps=30|goals=0|club=[[Al-Nasr SC (Salalah)|Al-Nasr]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ahmed Al-Kaabi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|9|15|df=y}}|caps=30|goals=0|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Mahmood Al-Mushaifri]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1993|1|14|df=y}}|caps=28|goals=0|club=[[Suwaiq Club|Al-Suwaiq]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Juma Al-Habsi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|1|28|df=y}}|caps=27|goals=0|club=[[Ibri Club|Ibri]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Amjad Al-Harthi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|1|1|df=y}}|caps=25|goals=1|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Abdulaziz Al-Gheilani]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1995|5|14|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=DF|name=[[Ghanim Al-Habashi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|8|4|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs break|background=#FF0000}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Harib Al-Saadi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1990|2|1|df=y}}|caps=77|goals=1|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Jameel Al-Yahmadi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|7|27|df=y}}|caps=58|goals=3|club=[[Al Kharaitiyat SC|Al Kharaitiyat]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Salaah Al-Yahyaei]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1998|8|17|df=y}}|caps=47|goals=8|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Zahir Al-Aghbari]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|5|28|df=y}}|caps=33|goals=0|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Abdullah Fawaz]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|10|3|df=y}}|caps=32|goals=5|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Mataz Saleh]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1996|5|28|df=y}}|caps=23|goals=3|club=[[Dhofar Club|Dhofar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Arshad Al-Alawi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2024|1|12|2000|4|12|df=y}}|caps=30|goals=6|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Musab Al-Mamari]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2000|1|22|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[Al-Nasr SC (Salalah)|Al-Nasr]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Tamim Al-Balushi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1999|11|3|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMN}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Nasser Al-Rawahi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|2001|6|26|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Oman Club|Oman]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Muhsen Al-Ghassani]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|3|27|df=y}}|caps=45|goals=8|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Issam Al-Sabhi]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|5|1|df=y}}|caps=34|goals=8|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=MF|name=[[Omar Al-Malki]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1994|1|4|df=y}}|caps=13|goals=4|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Abdulrahman Al-Mushaifri]]|age={{Tugʻilgan sanasi va yoshi2|2024|1|12|1997|11|28|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Al-Seeb Club|Al-Seeb]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=|pos=FW|name=[[Abdullah Al-Mushaifri]]|age=|caps=0|goals=0|club=[[Dhofar Club|Dhofar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs end}}

== Oʻyinchi vakili ==

=== Yoshi boʻyicha ===

==== Oʻyinchilar ====

* Eng qadimgi: {{Flagicon|IND}} [[Sunil Chhetri|Sunil Chxetri]] ({{Age in years and days|1984|08|03|2024|01|12}})
* Eng yoshi: {{Flagicon|KGZ}} Beknaz Almazbekov ({{Age in years and days|2005|06|23|2024|01|12}})

==== Darvozabonlar ====

* Eng qadimgi: {{Flagicon|BHR}} Sayid Muhammad Jaffer ({{Age in years and days|1985|08|25|2024|01|12}})
* Eng yoshi: {{Flagicon|SYR}} [[Maksim Sarraf]] ({{Age in years and days|2005|03|15|2024|01|12}})

==== Kapitanlar ====

* Eng qadimgi: {{Flagicon|IND}} [[Sunil Chhetri|Sunil Chxetri]] ({{Age in years and days|1984|08|03|2024|01|12}})
* Eng yoshi: {{Flagicon|INA}} Asnaviy Mangkualam ({{Age in years and days|1999|10|04|2024|01|12}})

==== Murabbiylar ====

* Eng qadimgi: {{Flagicon|CRO}} Branko Ivankovich ({{Age in years and days|1954|02|28|2024|01|12}})
* Eng yoshi: {{Flagicon|ESP}} Xesus Kasas ({{Age in years and days|1973|10|23|2024|01|12}})

=== Klub tomonidan ===
5 yoki undan ortiq oʻyinchi ishtirok etgan klublar roʻyxatga olingan.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Futbolchilar
! Klub
|-
| align=&quot;center&quot; | 12
|{{Flagicon|MAS}} [[Johor Darul Ta'zim]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 9
|{{Flagicon|BHR}} [[Al-Riffa SC|Al-Riffo]], {{Flagicon|LIB}} [[Al Ahed FK|Al-Ahd]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 8
|{{Flagicon|KSA}} [[Al Hilal SFC|Al-Hilol]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 7
|{{Flagicon|HKG}}&lt;/img&gt; [[Kitchee SC|Oshxona]] ,{{Flagicon|IND}}&lt;/img&gt; [[Mohun Bagan Super Giant|Mohun Bagan]] ,{{Flagicon|JOR}}&lt;/img&gt; [[Al-Faisaly SC|Al-Faysaliy]] ,{{Flagicon|KSA}}&lt;/img&gt; [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 6
|{{Flagicon|IND}}&lt;/img&gt; [[Mumbai City FC|Mumbay shahri]] ,{{Flagicon|JOR}}&lt;/img&gt; [[Al-Vehdat SC|Al-Vehdat]] ,{{Flagicon|LIB}}&lt;/img&gt; [[Al Ansor FK|Al-Ansor]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 5
|{{Flagicon|BHR}}&lt;/img&gt; [[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]] ,{{Flagicon|CHN}}&lt;/img&gt; [[Shanxay Port FK|Shanxay porti]] ,{{Flagicon|IRI}}&lt;/img&gt; [[Sepahan S.C.|Sepaxon]] ,{{Flagicon|KOR}}&lt;/img&gt; [[Ulsan HD FC|Ulsan HD]] ,{{Flagicon|MAS}}&lt;/img&gt; [[Selangor FK|Selangor]] ,{{Flagicon|PLE}}&lt;/img&gt; [[Hilol al-Quds klubi|Hilol al-Quds]] ,{{Flagicon|SCO}}&lt;/img&gt; [[Seltik FK|Keltlar]]
|-
|}

=== Klub millatiga koʻra ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Oʻyinchilar
! OFK klublari
|-
| align=&quot;center&quot; | 30
|{{Flagicon|KSA}}&lt;/img&gt; Saudiya Arabistoni
|-
| align=&quot;center&quot; | 29
|{{Flagicon|MAS}}&lt;/img&gt; Malayziya
|-
| align=&quot;center&quot; | 28
|{{Flagicon|CHN}}&lt;/img&gt; Xitoy
|-
| align=&quot;center&quot; | 27
|{{Flagicon|IND}}&lt;/img&gt; Hindiston
|-
| align=&quot;center&quot; | 24
|{{Flagicon|BHR}}&lt;/img&gt; Bahrayn
|-
| align=&quot;center&quot; | 21
|{{Flagicon|HKG}}&lt;/img&gt; Gonkong
|-
| align=&quot;center&quot; | 20
|{{Flagicon|LIB}}&lt;/img&gt; Livan
|-
| align=&quot;center&quot; | 18
|{{Flagicon|JOR}}&lt;/img&gt; Iordaniya
|-
| align=&quot;center&quot; | 14
|{{Flagicon|IRI}}&lt;/img&gt; Eron
|-
| align=&quot;center&quot; | 13
|{{Flagicon|PLE}}&lt;/img&gt; Falastin
|-
| align=&quot;center&quot; | 11
|{{Flagicon|IRQ}}&lt;/img&gt; Iroq,{{Flagicon|KOR}}&lt;/img&gt; Janubiy Koreya
|-
| align=&quot;center&quot; | 8
|{{Flagicon|JPN}}&lt;/img&gt; Yaponiya,{{Flagicon|SYR}}&lt;/img&gt; Suriya
|-
| align=&quot;center&quot; | 6
|{{Flagicon|QAT}}&lt;/img&gt;Qatar
|-
| align=&quot;center&quot; | 5
|{{Flagicon|THA}}&lt;/img&gt;Tailand,{{Flagicon|UAE}}&lt;/img&gt; Birlashgan Arab Amirliklari
|-
| align=&quot;center&quot; | 4
|{{Flagicon|AUS}}&lt;/img&gt;Avstraliya
|-
| align=&quot;center&quot; | 3
|{{Flagicon|INA}}&lt;/img&gt;Indoneziya
|-
| align=&quot;center&quot; | 2
|{{Flagicon|KUW}}&lt;/img&gt;Quvayt
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Oʻyinchilar
! OFKdan tashqari klublar
|-
| align=&quot;center&quot; | 17
|{{Flagicon|ENG}} Angliya
|-
| align=&quot;center&quot; | 12
|{{Flagicon|GER}} Germaniya
|-
| align=&quot;center&quot; | 10
|{{Flagicon|SCO}} Shotlandiya
|-
| align=&quot;center&quot; | 8
|{{Flagicon|SWE}} Shvetsiya
|-
| align=&quot;center&quot; | 7
|{{Flagicon|BEL}} Belgiya
|-
| align=&quot;center&quot; | 6
|{{Flagicon|FRA}} Fransiya, {{Flagicon|NED}} Niderlandiya
|-
| align=&quot;center&quot; | 3
|{{Flagicon|ARG}} Argentina, {{Flagicon|GRE}} Gretsiya, {{Flagicon|POR}} Portugaliya
|-
| align=&quot;center&quot; | 2
|{{Flagicon|CZE}} Chex Respublikasi, {{Flagicon|DEN}} Daniya, {{Flagicon|ISR}} Isroil, {{Flagicon|NOR}} Norvegiya, {{Flagicon|RUS}} Rossiya, {{Flagicon|TUR}} Turkiya
|-
| align=&quot;center&quot; | 1
|{{Flagicon|AZE}} Ozarbayjon, {{Flagicon|CAN}} Kanada, {{Flagicon|CHI}} Chili, {{Flagicon|CRO}} Xorvatiya, {{Flagicon|CYP}} Kipr, {{Flagicon|EGY}} Misr, {{Flagicon|ITA}} Italiya, {{Flagicon|MEX}} Meksika, {{Flagicon|PER}} Peru, {{Flagicon|POL}} Polsha, {{Flagicon|SRB}} Serbiya, {{Flagicon|SVK}} Slovakiya, {{Flagicon|ESP}} Ispaniya, {{Flagicon|TUN}} Tunis
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Klubsiz futbolchilar
! Jamoa
|-
| align=&quot;center&quot; | 2
|{{Fb|PLE}}
|}

=== Klub federatsiyasi tomonidan ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Oʻyinchilar
! Federatsiya
|-
| align=&quot;center&quot; | 287
| [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|OFK]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 92
| [[UEFA]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 5
| [[CONMEBOL|KONMEBOL]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 2
| [[Afrika Futbol Konfederatsiyasi|CAF]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 2
| [[CONCACAF|KONKAKAF]]
|}

=== Mahalliy liga vakillari tomonidan ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Milliy terma jamoa
! Oʻyinchilar
|-
|{{Fb|IND}}
| 26
|-
|{{Fb|KSA}}
| 26
|-
|{{Fb|CHN}}
| 25
|-
|{{Fb|MAS}}
| 24
|-
|{{Fb|BHR}}
| 23
|-
|{{Fb|HKG}}
| 21
|-
|{{Fb|LIB}}
| 19
|-
|{{Fb|JOR}}
| 16
|-
|{{Fb|PLE}}
| 13
|-
|{{Fb|IRI}}
| 12
|-
|{{Fb|KOR}}
| 11
|-
|{{Fb|IRQ}}
| 9
|-
|{{Fb|SYR}}
| 8
|-
|{{Fb|JAP}}
| 5
|-
|{{Fb|AUS}}
| 4
|-
|{{Fb|QAT}}
| 18-26
|-
|{{Fb|UAE}}
| 18-26
|-
|{{Fb|VIE}}
| 18-26
|-
|{{Fb|OMA}}
| 16-24
|}

=== Jamoalarning oʻrtacha yoshi ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Oʻrtacha yosh
! Mamlakatlar
|-
| align=&quot;center&quot; | 29
|{{Fb|CHN}} ,{{Fb|LIB}}
|-
| align=&quot;center&quot; | 28
|{{Fb|KOR}}, {{Fb|MAS}}, {{Fb|BHR}}, {{Fb|SYR}}
|-
| align=&quot;center&quot; | 27
|{{Fb|HKG}}, {{Fb|IND}}, {{Fb|JOR}}
|-
| align=&quot;center&quot; | 26
|{{Fb|AUS}}, {{Fb|IRQ}}, {{Fb|JPN}}
|}

=== Murabbiylarning mamlakat boʻyicha vakili ===
'''Qalin harflar''' bilan yozilgan murabbiylar oʻz davlatlarini namoyish qilishdi.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Raqam
! Mamlakat
! Murabbiylar
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | 3
|&lt;/img&gt; Xorvatiya
| Branko Ivankovich (Ummon), Petar Shegrt (Tojikiston), [[Igor Štimac|Igor Shtimac]] (Hindiston)
|-
|&lt;/img&gt; Ispaniya
| Xesus Kasas (Iroq), Tintín Markes (Qatar), [[Juan Pizzi|Xuan Antonio Pitssi]] (Bahrayn)
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | 2
|&lt;/img&gt; Yaponiya
| '''[[Hajime Moriyasu|Xajime Moriyasu]]''', Masatada Ishii (Tailand)
|-
|&lt;/img&gt; Janubiy Koreya
| Kim Pan-gon (Malayziya), Shin Tae-yong (Indoneziya)
|-
| rowspan=&quot;14&quot; align=&quot;center&quot; | 1
|&lt;/img&gt; Argentina
| [[Héctor Cúper|Ektor Kuper]] (Suriya)
|-
|&lt;/img&gt; Avstraliya
| '''[[Graham Arnold|Grem Arnold]]'''
|-
|&lt;/img&gt; Fransiya
| Filipp Troussier (Vetnam)
|-
|&lt;/img&gt; Germaniya
| [[Jürgen Klinsmann|Yurgen Klinsmann]] (Janubiy Koreya)
|-
|&lt;/img&gt; Eron
| '''[[Amir Ghalenoei]]'''
|-
|&lt;/img&gt; Italiya
| [[Roberto Mancini|Roberto Manchini]] (Saudiya Arabistoni)
|-
|&lt;/img&gt; Chernogoriya
| [[Miodrag Radulović|Miodrag Radulovich]] (Livan)
|-
|&lt;/img&gt; Marokash
| Husayn Ammouta (Iordaniya)
|-
|&lt;/img&gt; Norvegiya
| Jorn Andersen (Gonkong)
|-
|&lt;/img&gt; Portugaliya
| Paulo Bento (Birlashgan Arab Amirliklari)
|-
|&lt;/img&gt; Serbiya
| [[Aleksandar Janković|Aleksandr Yankovich]] (Xitoy)
|-
|&lt;/img&gt; Slovakiya
| Shtefan Tarkovich (Qirgʻiziston)
|-
|&lt;/img&gt; Sloveniya
| [[Srečko Katanec]] (Oʻzbekiston)
|-
|&lt;/img&gt; Tunis
| Makram Daboub (Falastin)
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|https://www.the-afc.com/en/national/afc_asian_cup/home.html}}
{{AFC Osiyo Kubogi 2023}}{{Futbol boʻyicha Osiyo kubogi}}

[[Turkum:AFC Osiyo Kubogi 2023]]
[[Turkum:AFC Osiyo kubogi tarkiblari]]</text>
      <sha1>hpp9refzgcnlpwwumz3we5ydhnyi6n7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC U-23 Osiyo chempionati 2020 jamoalar tarkibi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1001140</id>
    <revision>
      <id>6155690</id>
      <parentid>6079748</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:31:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82826" sha1="no9gkjq1029d492ulokiyh0ic2wsm0p" xml:space="preserve">Quyida 2020-yilgi 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida ishtirok etgan har bir terma jamoa uchun tarkiblar roʻyxati keltirilgan. Turnir [[Tailand|Tailandda]] 2020-yilning 8-26-yanvar kunlari boʻlib oʻtdi. Bu Osiyo Futbol Konfederatsiyasi tomonidan 23 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasida oʻtkazilgan toʻrtinchi musobaqa edi. Turnir FIFA xalqaro oʻyinlar taqvimi vaqtida oʻtkazilmagani uchun klublar oʻyinchilarni qoʻyib yuborishlari shart emas edi.

Turnirga jalb qilingan oʻn oltita terma jamoadan kamida 18 va koʻpi bilan 23 nafar oʻyinchidan iborat tarkibni roʻyxatdan oʻtkazish talab qilingan, ulardan kamida uchtasi darvozabon boʻlishi kerak (Nizomning 24.1 va 24.2-moddalari)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-u-23-championship-thailand-2020-competition-regulations |sarlavha=Competition Regulations AFC U-23 Championship 2020 |nashriyot=AFC}}&lt;/ref&gt;. Turnirda faqat ushbu tarkibdagi futbolchilar qatnashish huquqiga ega edi. 1997-yil 1-yanvarda yoki undan keyin tugʻilgan oʻyinchilar turnirda ishtirok etishlari mumkin edi. AFC 2020-yil 2-yanvarda oʻz veb-saytida tarkib raqamlari bilan yakuniy roʻyxatlarni eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Official squad lists confirmed for Thailand 2020 |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/official-squad-lists-confirmed-for-thailand-2020 |nashriyot=AFC |sana=2 January 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=AFC U23 Championship Thailand 2020 Final Registration Form |url=https://www.the-afc.com/afc/documents/PDFFiles/afc-u23-championship-2020-final-squads |nashriyot=AFC |sana=2 January 2020}}&lt;/ref&gt;.

Toʻliq tarkib roʻyxati quyida keltirilgan. Har bir oʻyinchi uchun koʻrsatilgan yosh 2020-yil 8-yanvar, turnirning birinchi kuni. Har bir klubning millati klub bogʻlangan milliy assotsiatsiyani (ligani emas) aks ettiradi. Oʻz milliy terma jamoasidan boshqa millatdagi murabbiylar uchun bayroq kiritilgan. '''Qalin shrift''' bilan yozilgan oʻyinchilar oʻz faoliyati davomida toʻliq xalqaro miqyosda qatnashishgan.

== A guruhi ==

=== Tailand ===
Murabbiy: {{Flagicon|JPN}} [[Akira Nishino]]

Dastlabki tarkib 2019-yil 23-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=23 December 2019 |title=รายชื่อ 33 แข้ง ช้างศึก U23 ชุดเตรียมลุยศึกชิงแชมป์เอเชีย |language=th |publisher=[[Football Association of Thailand|FAT]] |url=http://fathailand.org/news/5064 |url-status=dead |access-date=25 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225215152/http://fathailand.org/news/5064 |archive-date=25 December 2019}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2019-yil 30-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30 December 2019 |title=ประกาศรายชื่อ 23 แข้งช้างศึก U23 ลุยชิงแชมป์เอเชีย |language=th |publisher=FAT |url=http://fathailand.org/news/5076 |url-status=dead |access-date=1 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191231113930/http://fathailand.org/news/5076 |archive-date=31 December 2019}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Korraphat Nareechan]]|sortname=Nareechan, Korraphat|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|7|df=y}}|club=[[Chiangmai F.C.|Chiangmai]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Thitawee Aksornsri]]|sortname=Aksornsri, Thitawee|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|11|8|df=y}}|club=[[Police Tero F.C.|Police Tero]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Thitathorn Aksornsri]]|sortname=Aksornsri, Thitathorn|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|11|8|df=y}}|club=[[Police Tero F.C.|Police Tero]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Chatchai Saengdao]]|sortname=Saengdao, Chatchai|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|11|df=y}}|club=[[Muangthong United F.C.|Muangthong United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Shinnaphat Leeaoh]]'''|sortname=Leeaoh, Shinnaphat|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|2|df=y}}|club=[[Chiangrai United F.C.|Chiangrai United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Airfan Doloh]]|sortname=Doloh, Airfan|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|1|26|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name='''[[Wisarut Imura]]'''|sortname=Imura, Wisarut|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|18|df=y}}|club=[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name='''[[Worachit Kanitsribampen]]'''|sortname=Kanitsribampen, Worachit|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|8|24|df=y}}|club=[[Chonburi F.C.|Chonburi]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name='''[[Supachai Chaided]]'''|sortname=Chaided, Supachai|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|12|1|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''[[Supachok Sarachat]]'''|sortname=Sarachat, Supachok|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|5|22|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name='''[[Anon Amornlerdsak]]'''|sortname=Amornlerdsak, Anon|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|11|6|df=y}}|club=[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=DF|name=[[Meechok Marhasaranukun]]|sortname=Marhasaranukun, Meechok|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|12|12|df=y}}|club=[[Suphanburi F.C.|Suphanburi]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FW|name='''[[Jaroensak Wonggorn]]'''|sortname=Wonggorn, Jaroensak|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|18|df=y}}|club=[[Samut Prakan City F.C.|Samut Prakan City]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name=[[Peerawat Akkratum]]|sortname=Akkratum, Peerawat|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|12|3|df=y}}|club=[[PT Prachuap F.C.|PT Prachuap]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Saringkan Promsupa]]|sortname=Promsupa, Saringkan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|29|df=y}}|club=[[Muangthong United F.C.|Muangthong United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=[[Sorawit Panthong]]|sortname=Panthong, Sorawit|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|20|df=y}}|club=[[Muangthong United F.C.|Muangthong United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name='''[[Suphanat Mueanta]]'''|sortname=Mueanta, Suphanat|age={{birth date and age2|2020|1|8|2002|8|2|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name='''[[Kritsada Kaman]]'''|sortname=Kaman, Kritsada|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|3|18|df=y}}|club=[[Chonburi F.C.|Chonburi]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name=[[Nantawat Suankaew]]|sortname=Suankaew, Nantawat|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|12|8|df=y}}|club=[[Rayong F.C.|Rayong]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=GK|name=Kiadtisak Chaodon|sortname=Chaodon, Kiadtisak|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|7|19|df=y}}|club=[[Udon Thani F.C.|Udon Thani]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name=[[Kannarin Thawornsak]]|sortname=Thawornsak, Kanarin|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|27|df=y}}|club=[[Port F.C.|Port]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=MF|name=[[Ben Davis (footballer, born 2000)|Ben Davis]]|sortname=Davis, Ben|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|11|24|df=y}}|club=[[Fulham F.C.|Fulham]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=[[Supawat Yokakul]]|sortname=Yokakul, Supawat|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|2|10|df=y}}|club=[[Samut Prakan City F.C.|Samut Prakan City]]|clubnat=THA}}
{{nat fs end}}

=== Iroq ===
Murabbiy: Abdul-Gʻani Shahad

Yakuniy tarkib 2020-yil 1-yanvarda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=1 January 2020 |title=قائمة لاعبي منتخبنا الأولمبي في بطولة كاس اسيا تحت 23 سنة - تايلاند 2020 |language=ar |work=Facebook |publisher=[[Iraq Football Association|IFA]] |url=https://www.facebook.com/iraqfa/photos/a.828166247234620/2819858238065401 |access-date=2 January 2020}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=Arian Sevok|sortname=Sevok, Arian|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|1|df=y}}|club=[[Zakho FC|Zakho]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name='''[[Mustafa Mohammed]]'''|sortname=Mohammed, Mustafa|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|14|df=y}}|club=[[Al-Zawraa SC|Al-Zawraa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name='''[[Mustafa Maan]]'''|sortname=Maan, Mustafa|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|15|df=y}}|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name='''[[Najm Shwan]]'''|sortname=Shwan, Najm|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|9|df=y}}|club=[[Al-Zawraa SC|Al-Zawraa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=Abdul-Abbas Ayad|sortname=Ayad, Abdul-Abbas|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|3|18|df=y}}|club=[[Al-Naft SC|Al-Naft]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name='''[[Amir Al-Ammari]]'''|sortname=Al-Ammari, Amir|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|27|df=y}}|club=[[Jönköpings Södra IF|Jönköpings Södra]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name='''[[Murad Mohammed]]'''|sortname=Mohammed, Murad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|1|df=y}}|club=[[Al-Kahrabaa FC|Al-Kahrabaa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=Ali Qasim|sortname=Qasim, Ali|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|17|df=y}}|club=[[Al-Najaf FC|Al-Najaf]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=Mohammed Nassif|sortname=Nassif, Mohammed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|8|25|df=y}}|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''[[Ridha Jalil]]'''|sortname=Jalil, Ridha|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|2|17|df=y}}|club=[[Al-Zawraa SC|Al-Zawraa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=Omer Assi|sortname=Assi, Omer|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|3|df=y}}|club=[[Al-Karkh SC|Al-Karkh]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=Ali Kadhim|sortname=Kadhim, Ali|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|24|df=y}}|club=[[Naft Al-Wasat SC|Naft Al-Wasat]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=Ihab Jarir|sortname=Jarir, Ihab|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|11|df=y}}|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name='''[[Hussein Jabbar]]'''|sortname=Jabbar, Hussein|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|9|df=y}}|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=Alaa Raed|sortname=Raed, Alaa|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|20|df=y}}|club=[[Al-Zawraa SC|Al-Zawraa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=Saad Al-Hasan|sortname=Al-Hasan, Saad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|9|df=y}}|club=[[Al-Karkh SC|Al-Karkh]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=DF|name='''[[Hassan Raed]]'''|sortname=Raed, Hassan|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|9|23|df=y}}|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name=Mueen Ahmed|sortname=Ahmed, Mueen|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|1|df=y}}|club=[[Al-Najaf FC|Al-Najaf]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=DF|name=Muntadher Abdul-Sada|sortname=Abdul-Sada, Muntadher|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|12|3|df=y}}|club=[[Al-Sinaat Al-Kahrabaiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name=Sadeq Zamil|sortname=Zamil, Sadeq|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|7|15|df=y}}|club=[[Naft Al-Wasat SC|Naft Al-Wasat]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=DF|name=Muntadher Sattar|sortname=Sattar, Muntadher|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|4|df=y}}|club=[[Al-Sinaat Al-Kahrabaiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=Husam Mahdi|sortname=Mahdi, Husam|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|6|df=y}}|club=[[Al-Minaa SC|Al-Minaa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=MF|name='''[[Mohammed Mezher]]'''|sortname=Mezher, Mohammed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|24|df=y}}|club=[[Naft Maysan FC|Naft Maysan]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs end}}

=== Avstraliya ===
Murabbiy: [[Graham Arnold|Grem Arnold]]

Yakuniy tarkib 2019-yil 30-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30 December 2019 |title=Graham Arnold reveals U-23 squad bound for Bangkok |publisher=[[Football Federation Australia]] |url=https://www.socceroos.com.au/news/graham-arnold-reveals-u-23-squad-bound-for-bangkok |access-date=1 January 2020}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilning 1-yanvarida Daniel Margush jarohati tufayli safdan chiqqan Tom Xevard-Belle oʻrniga maydonga tushgani maʼlum boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.adelaideunited.com.au/news/daniel-margush-replaces-thomas-heward-belle-australia-u-23-squad |sarlavha=Daniel Marguš replaces Thomas Heward-Belle in Australia U-23 squad |nashriyot=[[Adelaide United FC|Adelaide United]] |sana=1 January 2020}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Tom Glover (soccer)|Tom Glover]]|sortname=Glover, Tom|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|12|24|df=y}}|club=[[Melbourne City FC|Melbourne City]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Gabriel Cleur]]|sortname=Cleur, Gabriel|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|31|df=y}}|club=[[U.S. Alessandria Calcio 1912|Alessandria]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name='''[[Alex Gersbach]]'''|sortname=Gersbach, Alex|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|8|df=y}}|club=[[Aarhus Gymnastikforening|Aarhus]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Dylan Ryan (soccer)|Dylan Ryan]]|sortname=Ryan, Dylan|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|6|10|df=y}}|club=[[Willem II (football club)|Willem II]]|clubnat=NED}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=[[Joshua Laws]]|sortname=Laws, Joshua|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|26|df=y}}|club=[[Fortuna Düsseldorf]]|clubnat=GER}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name=[[Tass Mourdoukoutas]]|sortname=Mourdoukoutas, Tass|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|3|3|df=y}}|club=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name=[[Ramy Najjarine]]|sortname=Najjarine, Ramy|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|4|23|df=y}}|club=[[Melbourne City FC|Melbourne City]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Zach Duncan]]|sortname=Duncan, Zach|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|5|31|df=y}}|club=[[Aarhus Gymnastikforening|Aarhus]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Al Hassan Toure]]|sortname=Toure, Al Hassan|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|5|30|df=y}}|club=[[Adelaide United FC|Adelaide United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''[[Denis Genreau]]'''|sortname=Genreau, Denis|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|5|21|df=y}}|club=[[Melbourne City FC|Melbourne City]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=[[Reno Piscopo]]|sortname=Piscopo, Reno|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|5|27|df=y}}|club=[[Wellington Phoenix FC|Wellington Phoenix]]|clubnat=NZL}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Jordan Holmes]]|sortname=Holmes, Jordan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|8|df=y}}|club=[[Ebbsfleet United F.C.|Ebbsfleet United]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name='''[[Aiden O'Neill]]'''|sortname=O'Neill, Aiden|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|7|4|df=y}}|club=[[Brisbane Roar FC|Brisbane Roar]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name='''[[Thomas Deng]]'''|sortname=Deng, Thomas|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|20|df=y}}|club=[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=FW|name='''[[Nicholas D'Agostino (soccer)|Nicholas D'Agostino]]'''|sortname=D'Agostino, Nicholas|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|25|df=y}}|club=[[Perth Glory FC|Perth Glory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=FW|name=[[Trent Buhagiar]]|sortname=Buhagiar, Trent|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|27|df=y}}|club=[[Sydney FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name='''[[Keanu Baccus]]'''|sortname=Baccus, Keanu|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|6|7|df=y}}|club=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=GK|name=[[Daniel Margush]]|sortname=Margush, Daniel|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|11|28|df=y}}|club=[[Adelaide United FC|Adelaide United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name=[[Daniel Bouman]]|sortname=Bouman, Daniel|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|7|df=y}}|club=[[SC Cambuur]]|clubnat=NED}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name=[[Connor O'Toole]]|sortname=O'Toole, Connor|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|4|df=y}}|club=[[Brisbane Roar FC|Brisbane Roar]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=FW|name=[[Jacob Italiano]]|sortname=Italiano, Jacob|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|7|30|df=y}}|club=[[Borussia Mönchengladbach]]|clubnat=GER}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=FW|name='''[[Ben Folami]]'''|sortname=Folami, Ben|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|6|8|df=y}}|club=[[Ipswich Town F.C.|Ipswich Town]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=MF|name='''[[Connor Metcalfe]]'''|sortname=Metcalfe, Connor|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|11|5|df=y}}|club=[[Melbourne City FC|Melbourne City]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs end}}

=== Bahrayn ===
Murabbiy: {{Flagicon|TUN}} Samir Chammam

Yakuniy tarkib 2019-yil 28-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=28 December 2019 |title=الأولمبي يغادر إلى تايلند ب 23 لاعبًا |language=ar |work=[[Al Ayam (Bahrain)|Al Ayam]] |publisher=[[Bahrain Football Association|BFA]] |url=https://www.alayam.com/online/sport/833773/News.html}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=Anwar Ahmed|sortname=Ahmed, Anwar|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|9|19|df=y}}|club=[[Al-Najma SC (Bahrain)|Al-Najma]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=Sayed Mohamed Ameen|sortname=Ameen, Sayed Mohamed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|3|7|df=y}}|club=[[Sitra Club|Sitra]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name='''[[Ahmed Bughammar]]'''|sortname=Bughammar, Ahmed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|12|30|df=y}}|club=[[Hidd SCC|Al-Hidd]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=Husain Jameel|sortname=Jameel, Husain|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|3|df=y}}|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Hamad Al-Shamsan]]'''|sortname=Alshamsan, Hamad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|9|29|df=y}}|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name='''[[Abbas Al-Asfoor]]'''|sortname=Alasfoor, Abbas|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|3|2|df=y}}|club=[[Al-Shabab Club (Manama)|Al-Shabab]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name=Ahmed Al-Sherooqi|sortname=Alsherooqi, Ahmed|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|5|22|df=y}}|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FW|name='''[[Mohamed Marhoon]]'''|sortname=Marhoon, Mohamed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|12|df=y}}|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=Saleh Sanad|sortname=Sanad, Saleh|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|11|df=y}}|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''[[Mohammed Al-Hardan]]'''|sortname=Alhardan, Mohammed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|6|df=y}}|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=DF|name='''[[Abdulaziz Khalid]]'''|sortname=Khalid, Abdulaziz|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|17|df=y}}|club=Al-Qalali|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=DF|name=Ahmed Al-Zaimoor|sortname=Alzaimoor, Ahmed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|26|df=y}}|club=[[Al-Shabab Club (Manama)|Al-Shabab]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FW|name=Faisal Ebrahim|sortname=Ebrahim, Faisal|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|28|df=y}}|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name=Hamza Al-Juban|sortname=Aljuban, Hamza|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|4|17|df=y}}|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=FW|name=Hasan Al-Karrani|sortname=Alkarrani, Hasan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|11|27|df=y}}|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=FW|name='''[[Hashim Sayed Isa]]'''|sortname=Isa, Hashim Sayed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|3|df=y}}|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=Jasim Khelaif|sortname=Khelaif, Jasim|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|22|df=y}}|club=[[Al Hala SC|Al-Hala]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name=Adnan Fawaz|sortname=Fawaz, Adnan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|10|30|df=y}}|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name=Ahmadi Abdulrahman|sortname=Abdulrahman, Ahmadi|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|16|df=y}}|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name=Salem Adel|sortname=Adel, Salem|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|3|df=y}}|club=[[Al-Najma SC (Bahrain)|Al-Najma]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name=Yusuf Habib|sortname=Habib, Yusuf|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|9|df=y}}|club=[[Malkiya Club|Al-Malkiya]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=MF|name=Hasan Yahya|sortname=Yahya, Hasan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|10|27|df=y}}|club=[[Al-Shabab Club (Manama)|Al-Shabab]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=Ammar Jaafar|sortname=Jaafar, Ammar|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|2|10|df=y}}|club=[[Manama Club (football)|Al-Manama]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs end}}

== B guruhi ==

=== Qatar ===
Murabbiy: {{Flagicon|ESP}} [[Félix Sánchez|Feliks Sanches Bas]]

Dastlabki tarkib 2019-yil 29-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=29 December 2019 |title=الأوليمبي يصل تايلاند بقائمة تضم 26 لاعباً للمعسكر الحالي قبل انطلاق منافسات كأس آسيا تحت 23 عاماً - الاتحاد القطري لكرة القدم |language=ar |publisher=[[Qatar Football Association|QFA]] |url=https://www.qfa.qa/%d8%a7%d9%84%d8%a3%d9%88%d9%84%d9%8a%d9%85%d8%a8%d9%8a-%d9%8a%d8%b5%d9%84-%d8%aa%d8%a7%d9%8a%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%af-%d8%a8%d9%82%d8%a7%d8%a6%d9%85%d8%a9-%d8%aa%d8%b6%d9%85-26-%d9%84%d8%a7%d8%b9%d8%a8/}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name='''[[Meshaal Barsham]]'''|sortname=Barsham, Meshaal|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|14|df=y}}|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=MF|name=Abdullah Ali Saei|sortname=Saei, Abdullah Ali|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|3|17|df=y}}|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=Ali Malolah|sortname=Malolah, Ali|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|2|26|df=y}}|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name='''[[Tarek Salman]]'''|sortname=Salman, Tarek|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|12|5|df=y}}|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Ahmed Suhail]]'''|sortname=Suhail, Ahmed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|2|8|df=y}}|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name='''[[Mohammed Waad]]'''|sortname=Waad, Mohammed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|9|18|df=y}}|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name='''[[Yusuf Abdurisag]]'''|sortname=Abdurisag, Yusuf|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|8|6|df=y}}|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FW|name=[[Nasser Al Ahrak]]|sortname=Alahrak, Nasser|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|5|df=y}}|club=[[Al-Khor SC|Al-Khor]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Hassan Palang]]|sortname=Palang, Hassan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|2|df=y}}|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''[[Abdullah Al-Ahrak]]'''|sortname=Alahrak, Abdullah|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|10|df=y}}|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al-Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name='''[[Amro Surag]]'''|sortname=Surag, Amro|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|8|df=y}}|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=DF|name=Khalifah Al-Malki|sortname=Almalki, Khalifah|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|2|df=y}}|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=Mohammed Emad|sortname=Emad, Mohammed|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|2|27|df=y}}|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al-Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name=[[Adel Bader]]|sortname=Bader, Adel|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|17|df=y}}|club=[[Al-Sailiya SC|Al-Sailiya]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name='''[[Jassem Gaber]]'''|sortname=Gaber, Jassem|age={{birth date and age2|2020|1|8|2002|2|20|df=y}}|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=FW|name='''[[Hashim Ali]]'''|sortname=Ali, Hashim|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|8|17|df=y}}|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name='''[[Abdelrahman Moustafa]]'''|sortname=Moustafa, Abdelrahman|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|5|df=y}}|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al-Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=DF|name=[[Ahmed Al-Minhali]]|sortname=Alminhali, Ahmed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|5|5|df=y}}|club=[[Al-Sailiya SC|Al-Sailiya]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name=[[Abdulrasheed Umaru]]|sortname=Umaru, Abdulrasheed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|8|12|df=y}}|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al-Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=FW|name='''[[Khalid Muneer]]'''|sortname=Muneer, Khalid|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|24|df=y}}|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name=[[Yazan Naim]]|sortname=Naim, Yazan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|6|5|df=y}}|club=[[Umm Salal SC|Umm Salal]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name='''[[Mohammed Al-Bakri]]'''|sortname=Albakri, Mohammed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|28|df=y}}|club=[[Al-Shahania SC|Al-Shahania]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=DF|name='''[[Homam Ahmed]]'''|sortname=Ahmed, Homam|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|8|25|df=y}}|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs end}}

=== Yaponiya ===
Murabbiy: [[Hajime Moriyasu|Xajime Moriyasu]]

Yakuniy tarkib 2019-yil 29-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=29 December 2019 |title=U-23 Japan National Team Squad, Schedule - AFC U-23 Championship Thailand 2020 |publisher=[[Japan Football Association|JFA]] |url=http://www.jfa.jp/eng/national_team/u23_2020/afc_u23_championship_2020/news/00024121/ |access-date=2 January 2020}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Ryosuke Kojima]]|sortname=Kojima, Ryosuke|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|30|df=y}}|club=[[Oita Trinita]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name='''[[Yugo Tatsuta]]'''|sortname=Tatsuta, Yugo|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|6|21|df=y}}|club=[[Shimizu S-Pulse]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name='''[[Tsuyoshi Watanabe]]'''|sortname=Watanabe, Tsuyoshi|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|5|df=y}}|club=[[FC Tokyo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=MF|name='''[[Daiki Suga]]'''|sortname=Suga, Daiki|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|9|10|df=y}}|club=[[Hokkaido Consadole Sapporo|Consadole Sapporo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Daiki Sugioka]]'''|sortname=Sugioka, Daiki|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|9|8|df=y}}|club=[[Shonan Bellmare]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Mitsuki Saito]]|sortname=Saito, Mitsuki|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|10|df=y}}|club=[[Shonan Bellmare]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name='''[[Shunta Tanaka (footballer)|Shunta Tanaka]]'''|sortname=Tanaka, Shunta|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|26|df=y}}|club=[[Osaka University of Health and Sport Sciences|Osaka University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name='''[[Ao Tanaka]]'''|sortname=Tanaka, Ao|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|9|10|df=y}}|club=[[Kawasaki Frontale]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name='''[[Koki Ogawa (footballer)|Koki Ogawa]]'''|sortname=Ogawa, Koki|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|8|8|df=y}}|club=[[Mito HollyHock]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name=[[Ryotaro Meshino]]|sortname=Meshino, Ryotaro|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|6|18|df=y}}|club=[[Heart of Midlothian F.C.|Heart of Midlothian]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name='''[[Keita Endo]]'''|sortname=Endo, Keita|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|11|22|df=y}}|club=[[Yokohama F. Marinos]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name='''[[Keisuke Osako]]'''|sortname=Osako, Keisuke|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|7|28|df=y}}|club=[[Sanfrecce Hiroshima]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FW|name='''[[Ayase Ueda]]'''|sortname=Ueda, Ayase|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|9|10|df=y}}|club=[[Kashima Antlers]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name='''[[Tsukasa Morishima]]'''|sortname=Morishima, Tsukasa|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|25|df=y}}|club=[[Sanfrecce Hiroshima]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Makoto Okazaki (footballer)|Makoto Okazaki]]|sortname=Okazaki, Makoto|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|10|10|df=y}}|club=[[FC Tokyo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name='''[[Yuki Soma]]'''|sortname=Soma, Yuki|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|25|df=y}}|club=[[Kashima Antlers]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=DF|name='''[[Koki Machida]]'''|sortname=Machida, Koki|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|8|25|df=y}}|club=[[Kashima Antlers]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=FW|name='''[[Kyosuke Tagawa]]'''|sortname=Tagawa, Kyosuke|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|2|11|df=y}}|club=[[FC Tokyo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name='''[[Reo Hatate]]'''|sortname=Hatate, Reo|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|11|21|df=y}}|club=[[Juntendo University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name='''[[Taiyo Koga]]'''|sortname=Koga, Taiyo|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|10|28|df=y}}|club=[[Kashiwa Reysol]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name=[[Taishi Matsumoto]]|sortname=Matsumoto, Taishi|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|22|df=y}}|club=[[Sanfrecce Hiroshima]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=DF|name='''[[Daiki Hashioka]]'''|sortname=Hashioka, Daiki|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|5|17|df=y}}|club=[[Urawa Red Diamonds]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name='''[[Kosei Tani]]'''|sortname=Tani, Kosei|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|11|22|df=y}}|club=[[Gamba Osaka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs end}}

=== Saudiya Arabistoni ===
Murabbiy: Saad Al-Shehri

Dastlabki tarkib 2019-yil 14-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14 December 2019 |title=استعداداً لكأس آسيا 2020 في تايلان28 لاعباً في قائمة الأخضر الأولمبي بمعسكري الرياض وماليزيا |language=ar |work=[[Al Riyadh (newspaper)|Al Riyadh]] |publisher=[[Saudi Arabian Football Federation|SAFF]] |url=http://www.alriyadh.com/1793381 |access-date=15 December 2019}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2019-yil 31-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 December 2019 |title=الأخضر الأولمبي يعلن قائمته لآسيا.. والأحوال الجوية تلغي ودية كوريا |language=ar |publisher=SAFF |url=http://www.saff.com.sa/news.php?id=189 |access-date=2 January 2020 |archive-date=2020-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716183505/http://www.saff.com.sa/news.php?id=189 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Amin Bukhari]]|sortname=Bukhari, Amin|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|2|df=y}}|club=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name='''[[Abdullah Hassoun]]'''|sortname=Hassoun, Abdullah|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|19|df=y}}|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Abdulbasit Hindi]]|sortname=Hindi, Abdulbassit|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|2|df=y}}|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name='''[[Hassan Al-Tambakti]]'''|sortname=Altambakti, Hassan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|2|9|df=y}}|club=[[Al-Wehda Club (Mecca)|Al-Wehda]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Abdulelah Al-Amri]]'''|sortname=Alamri, Abdulelah|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|15|df=y}}|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name='''[[Sami Al-Najei]]'''|sortname=Alnajei, Sami|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|7|df=y}}|club=[[Damac F.C.|Damac]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name='''[[Abdulrahman Ghareeb]]'''|sortname=Ghareeb, Abdulrahman|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|31|df=y}}|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Nasser Al Omran]]|sortname=Alomran, Nasser|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|13|df=y}}|club=[[Al-Shabab FC (Riyadh)|Al-Shabab]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name='''[[Abdullah Al-Hamdan]]'''|sortname=Alhamdan, Abdullah|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|9|13|df=y}}|club=[[Al-Shabab FC (Riyadh)|Al-Shabab]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name='''[[Ayman Al-Khulaif]]'''|sortname=Alkhulaif, Ayman|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|22|df=y}}|club=[[Al-Wehda Club (Mecca)|Al-Wehda]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name='''[[Abdulrahman Al-Yami]]'''|sortname=Alyami, Abdulrahman|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|6|19|df=y}}|club=[[Al-Hazem F.C.|Al-Hazem]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=FW|name='''[[Ayman Yahya]]'''|sortname=Yahya, Ayman|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|5|14|df=y}}|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=[[Khalid Al-Dubaysh]]|sortname=Aldubaish, Khaled|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|11|27|df=y}}|club=[[Al-Adalah FC|Al-Adalah]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name='''[[Ali Al-Hassan]]'''|sortname=Alhassan, Ali|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|4|df=y}}|club=[[Al-Fateh SC|Al-Fateh]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=FW|name='''[[Hussain Al-Eisa]]'''|sortname=Aleisa, Hussain|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|12|29|df=y}}|club=[[Al-Adalah FC|Al-Adalah]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=[[Yousef Al-Harbi]]|sortname=Alharbi, Yousef|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|16|df=y}}|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=[[Saad Al-Selouli]]|sortname=Alselouli, Saad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|5|25|df=y}}|club=[[Ettifaq FC|Al-Ettifaq]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name='''[[Khalid Al-Ghannam]]'''|sortname=Alghannam, Khalid|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|11|8|df=y}}|club=[[Al-Qadsiah FC|Al-Qadsiah]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name='''[[Firas Al-Buraikan]]'''|sortname=Alburaikan, Firas|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|5|14|df=y}}|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name='''[[Mukhtar Ali]]'''|sortname=Ali, Mukhtar|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|30|df=y}}|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name=[[Saleh Al Ohaymid]]|sortname=Alohaymid, Saleh|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|5|21|df=y}}|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name='''[[Mohammed Al-Rubaie]]'''|sortname=Alrubaie, Mohammed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|8|14|df=y}}|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=DF|name='''[[Saud Abdulhamid]]'''|sortname=Abdulhamid, Saud|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|7|18|df=y}}|club=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs end}}

=== Suriya ===
Murabbiy: Ayman Hakim

Dastlabki tarkib 2019-yil 28-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=28 December 2019 |title=دعوة لاعبي المنتخب الأولمبي للتجمع بدمشق تحضيراً للسفر إلى تايلند من أجل خوض مباريات كأس آسيا تحت 23 |language=ar |work=[[Facebook]] |publisher=[[Syrian Arab Federation for Football|SAFF]] |url=https://www.facebook.com/syrianfa/photos/a.482630675204885/1732419683559305 |access-date=29 December 2019}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2019-yil 31-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=القائمة النهائية و الرسمية لمنتخب #سورية الاولمبي لخوض غمار منافسات #كأس_اسيا تحت ٢٣ عام والتي ستقام في تايلند |url=https://twitter.com/syria_pro_sport/status/1212129394371764226 |sana=31 December 2019 |qaralgan sana=1 January 2020 |nashriyot=Syria Pro Sport |ish=[[Twitter]] |til=ar}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=William Ghannam|sortname=Ghannam, William|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|1|df=y}}|club=[[Al-Wathba SC|Al-Wathba]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=Mustafa Safrani|sortname=Safrani, Mustafa|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|1|1|df=y}}|club=[[Nawair SC|Al-Nawair]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name='''Yousef Al-Hamwi'''|sortname=Alhamwi, Yousef|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|1|df=y}}|club=[[Al-Jaish SC (Syria)|Al-Jaish]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name='''[[Yousef Mohammad (footballer, born 1999)|Yosief Mohammad]]'''|sortname=Mohammad, Yosief|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|1|df=y}}|club=[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Fares Arnaout]]'''|sortname=Arnaout, Fares|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|31|df=y}}|club=[[Al-Jaish SC (Syria)|Al-Jaish]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name='''[[Kamel Hmeisheh]]'''|sortname=Hmeisheh, Kamel|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|1|df=y}}|club=[[Tishreen SC|Tishreen]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=DF|name=Khaled Kurdaghli|sortname=Kurdaghli, Khaled|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|31|df=y}}|club=[[Tishreen SC|Tishreen]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=Abdulkader Adi|sortname=Adi, Abdulkader|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|8|df=y}}|club=[[Taliya SC|Al-Taliya]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=Abd Al-Rahman Barakat|sortname=Barakat, Abdalrahman|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|1|df=y}}|club=[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name=Kamel Koaeh|sortname=Koaeh, Kamel|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|1|df=y}}|club=[[Al-Shorta SC (Syria)|Al-Shorta]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=Anas Alaji|sortname=Alaji, Anas|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|7|df=y}}|club=[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=FW|name=Milad Hamad|sortname=Hamad, Milad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|27|df=y}}|club=[[Al-Karamah SC|Al-Karamah]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FW|name=Mohamad Al-Barri|sortname=Albarri, Mohamad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|20|df=y}}|club=[[Al-Shorta SC (Syria)|Al-Shorta]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name=Zaid Ghareer|sortname=Ghareer, Zaid|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|10|df=y}}|club=[[Al-Karamah SC|Al-Karamah]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=MF|name='''[[Simon Amin]]'''|sortname=Amin, Simon|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|11|13|df=y}}|club=[[Örebro SK]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=Khalil Ibrahim|sortname=Ibrahim, Khalil|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|21|df=y}}|club=[[Al-Jazeera SC (Syria)|Al-Jazeera]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name='''[[Mohamad Rihanieh]]'''|sortname=Rihanieh, Mohamad|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|1|1|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Al-Ittihad]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=FW|name=Mohamad Al-Hallak|sortname=Alhallak, Mohamad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|1|df=y}}|club=[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name=Abdulhadi Shalha|sortname=Shalha, Abdulhadi|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|19|df=y}}|club=[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name=Zakria Hannan|sortname=Hannan, Zakria|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|8|21|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Al-Ittihad]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=FW|name=Alaa Aldin Dali|sortname=Dali, Alaaaldin|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|3|df=y}}|club=[[Tishreen SC|Tishreen]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=Yazan Ourabi|sortname=Ourabi, Yazan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|30|df=y}}|club=[[Al-Jaish SC (Syria)|Al-Jaish]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=Nabil Koro|sortname=Koro, Nabil|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|1|10|df=y}}|club=[[Al-Jazeera SC (Syria)|Al-Jazeera]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs end}}

== C guruhi ==

=== Oʻzbekiston ===
Murabbiy: {{Flagicon|SRB}} [[Ljubinko Drulović|Lyubinko Drulovich]]

Dastlabki tarkib 2019-yil 15-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 December 2019 |title=O'zbekiston U-23 terma jamoasi ertaga BAAga yo'l oladi |language=uz |publisher=[[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|UFA]] |url=http://www.ufa.uz/2019/12/15/ozbekiston-u-23-terma-jamoasi-ertaga-baaga-yol-oladi |url-status=dead |access-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216113412/http://www.ufa.uz/2019/12/15/ozbekiston-u-23-terma-jamoasi-ertaga-baaga-yol-oladi |archive-date=16 December 2019}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2019-yil 27-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 December 2019 |title=Ўзбекистон олимпия терма жамоасининг Осиё чемпионатида қатнашадиган якуний таркиби |language=uz |publisher=UFA |url=https://uff.uz/uz/article/208188/ |url-status=dead |access-date=27 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227205659/https://uff.uz/uz/article/208188/ |archive-date=27 December 2019}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name='''[[Abduvohid Neʼmatov]]'''|sortname=Nematov, Abduvohid|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|3|20|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name='''[[Islom Qobilov]]'''|sortname=Qobilov, Islom|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|6|1|df=y}}|club=[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name='''[[Xojiakbar Alijonov]]'''|sortname=Alijonov, Khojiakbar|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|19|df=y}}|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor ]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=MF|name='''[[Abdulla Abdullayev]]'''|sortname=Abdullayev, Abdulla|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|9|1|df=y}}|club=[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Dilshod Saitov]]'''|sortname=Saitov, Dilshod|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|2|2|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name='''[[Aziz Gʻaniyev]]'''|sortname=Gʻaniyev, Azizjon|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|22|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name='''[[Sharof Muhiddinov]]'''|sortname=Muhiddinov, Sharof|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|14|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name='''[[Nurillo Toʻxtasinov]]'''|sortname=Toʻxtasinov, Nurillo|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|19|df=y}}|club=[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name='''[[Jasurbek Yaxshiboyev]]'''|sortname=Yaxshiboyev, Jasurbek|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|6|24|df=y}}|club=[[AGMK|AGMK]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name='''[[Bobur Abduxoliqov]]'''|sortname=Abduxoliqov, Bobur|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|23|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=[[Mirjahon Mirahmadov]]|sortname=Mirakhmadov, Mirjakhon|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|15|df=y}}|club=[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Mashhur Muhammadjonov]]|sortname=Muhammadjonov, Mashhur|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|2|21|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name='''[[Sherzod Nasrullayev]]'''|sortname=Nasrullaev, Sherzod|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|7|23|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name='''[[Abror Ismoilov]]'''|sortname=Ismoilov, Abror|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|8|df=y}}|club=[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=MF|name=[[Oybek Rustamov]]|sortname=Rustamov, Oybek|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|2|df=y}}|club=[[Qoʻqon 1912]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=FW|name='''[[Azizbek Amonov]]'''|sortname=Amonov, Azizbek|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|30|df=y}}|club=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name='''[[Islom Kenjaboyev]]'''|sortname=Kenjaboyev, Islom|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|9|1|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=FW|name='''[[Doston Ibragimov]]'''|sortname=Ibragimov, Doston|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|23|df=y}}|club=[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=DF|name=[[Ilhom Alijonov]]|sortname=Alijonov, Ilhom|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|5|df=y}}|club=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name='''[[Husniddin Aliqulov]]'''|sortname=Aliqulov, Khusniddin|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|4|4|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name=[[Nizomiddin Ziyavutdinov]]|sortname=Ziyavutdinov, Nizomiddin|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|25|df=y}}|club=[[AGMK|AGMK]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=FW|name='''[[Sanjar Qodirqulov]]'''|sortname=Kodirkulov, Sanjar|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|27|df=y}}|club=[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=FW|name='''[[Oybek Bozorov]]'''|sortname=Bozorov, Oybek|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|8|7|df=y}}|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs end}}

=== Janubiy Koreya ===
Murabbiy: Kim Hak-Bum

Dastlabki tarkib 2019-yil 3-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=3 December 2019 |title=남자 U-22대표팀, 국내 소집훈련 28인 명단 발표…9일 강릉서 소집 |language=ko |publisher=[[Korea Football Association|KFA]] |url=https://www.kfa.or.kr/layer_popup/popup_live.php?act=news_tv_detail&amp;idx=22134&amp;div_code=news |access-date=22 December 2019}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2019-yil 24-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=24 December 2019 |title=AFC U-23 챔피언십 대비 소집명단 발표...28일 출국 |language=ko |publisher=KFA |url=https://www.kfa.or.kr/layer_popup/popup_live.php?act=news_tv_detail&amp;idx=22191&amp;div_code=news |access-date=25 December 2019}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name='''[[Song Bum-keun]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|15|df=y}}|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors FC|Jeonbuk Hyundai]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Lee You-hyeon]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|8|df=y}}|club=[[Jeonnam Dragons]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Kang Yoon-sung (footballer)|Kang Yoon-sung]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|1|df=y}}|club=[[Jeju United FC|Jeju United]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Lee Sang-min (footballer, born 1998)|Lee Sang-min]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|1|df=y}}|club=[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=[[Jeong Tae-wook]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|16|df=y}}|club=[[Daegu FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name='''[[Kim Dong-hyun (footballer, born 1997)|Kim Dong-hyun]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|6|11|df=y}}|club=[[Seongnam FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name='''[[Jeong Woo-yeong]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|9|20|df=y}}|club=[[SC Freiburg]]|clubnat=GER}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name='''[[Kim Jin-gyu (footballer, born 1997)|Kim Jin-gyu]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|24|df=y}}|club=[[Busan IPark]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name='''[[Cho Gue-sung]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|25|df=y}}|club=[[FC Anyang]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''[[Lee Dong-gyeong]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|9|20|df=y}}|club=[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name='''[[Lee Dong-jun (footballer)|Lee Dong-jun]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|1|df=y}}|club=[[Busan IPark]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=DF|name=[[Kim Jae-woo]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|6|df=y}}|club=[[Bucheon FC 1995]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name=[[Kim Jin-ya]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|6|30|df=y}}|club=[[FC Seoul]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name=[[Kim Dae-won (footballer, born 1997)|Kim Dae-won]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|10|df=y}}|club=[[Daegu FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Kim Tae-hyeon (footballer)|Kim Tae-hyeon]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|9|17|df=y}}|club=[[Daejeon Hana Citizen FC|Daejeon Citizen]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=[[Jeong Seung-won (footballer)|Jeong Seung-won]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|27|df=y}}|club=[[Daegu FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name='''[[Um Won-sang]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|6|df=y}}|club=[[Gwangju FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=FW|name=[[Oh Se-hun (footballer)|Oh Se-hun]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|15|df=y}}|club=[[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name=[[Maeng Seong-ung]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|4|df=y}}|club=[[FC Anyang]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name='''[[Won Du-jae]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|11|18|df=y}}|club=[[Avispa Fukuoka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name=[[An Chan-gi]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|6|df=y}}|club=[[Incheon National University]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=DF|name='''[[Yoon Jong-gyu]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|20|df=y}}|club=[[FC Seoul]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=[[Ahn Joon-soo]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|28|df=y}}|club=[[Kagoshima United FC|Kagoshima United]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs end}}

=== Xitoy PR ===
Murabbiy: Xao Vey

Dastlabki tarkib 2019-yil 28-noyabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=28 November 2019 |title=Hao Wei names China PR training squad for Thailand 2020 |publisher=AFC |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/hao-wei-names-china-pr-training-squad-for-thailand-2020 |access-date=29 November 2019}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2019-yil 31-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 December 2019 |title=China announce squad for 2020 AFC U-23 Championship |work=[[Xinhua News Agency]] |publisher=[[Chinese Football Association|CFA]] |url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-12/31/c_138669226.htm |url-status=dead |access-date=2 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102161506/http://www.xinhuanet.com/english/2019-12/31/c_138669226.htm |archive-date=January 2, 2020}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=Li Guanxi|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|9|25|df=y}}|club=[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Tong Lei]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|12|16|df=y}}|club=[[Zhejiang Greentown F.C.|Zhejiang Greentown]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=MF|name=[[Huang Zhengyu]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|24|df=y}}|club=[[Guangzhou R&amp;F F.C.|Guangzhou R&amp;F]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name='''[[Wei Zhen (footballer)|Wei Zhen]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|12|df=y}}|club=[[Shanghai SIPG F.C.|Shanghai SIPG]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Zhu Chenjie]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|8|23|df=y}}|club=[[Shanghai Greenland Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Huang Cong (footballer, born 1997)|Huang Cong]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|6|df=y}}|club=[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name='''[[Yang Liyu]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|13|df=y}}|club=[[Guangzhou Evergrande Taobao F.C.|Guangzhou Evergrande]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Duan Liuyu]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|7|24|df=y}}|club=[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name='''[[Zhang Yuning (footballer, born 1997)|Zhang Yuning]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|5|df=y}}|club=[[Beijing Sinobo Guoan F.C.|Beijing Guoan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name=[[Hu Jinghang]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|23|df=y}}|club=[[Shanghai SIPG F.C.|Shanghai SIPG]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name='''[[Chen Binbin]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|6|10|df=y}}|club=[[Shanghai SIPG F.C.|Shanghai SIPG]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Chen Wei (footballer, born 1998)|Chen Wei]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|2|14|df=y}}|club=[[Shanghai SIPG F.C.|Shanghai SIPG]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FW|name=[[Zhou Junchen]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|3|23|df=y}}|club=[[Shanghai Greenland Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name=[[Zhao Jianfei]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|21|df=y}}|club=[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Feng Boxuan]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|18|df=y}}|club=[[Guangzhou Evergrande Taobao F.C.|Guangzhou Evergrande]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=DF|name=[[Yang Shuai (footballer)|Yang Shuai]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|28|df=y}}|club=[[Chongqing Dangdai Lifan F.C.|Chongqing Lifan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name=[[Liu Ruofan]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|28|df=y}}|club=[[Shanghai Greenland Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=DF|name='''[[Jiang Shenglong]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|12|24|df=y}}|club=[[Shanghai Greenland Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name=[[Tian Xin]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|29|df=y}}|club=[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name=[[Dilmurat Mawlanyaz]]|sortname=Mawlanyaz, Dilmurat|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|8|df=y}}|club=[[Chongqing Dangdai Lifan F.C.|Chongqing Lifan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name=[[Zhang Lingfeng]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|28|df=y}}|club=[[Jiangsu Suning F.C.|Jiangsu Suning]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=[[Zhang Yan (footballer, born 1997)|Zhang Yan]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|30|df=y}}|club=[[Jiangsu Suning F.C.|Jiangsu Suning]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=FW|name='''[[Chen Pu]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|15|df=y}}|club=[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs end}}

=== Eron ===
Murabbiy: Hamid Estili

Yakuniy tarkib 2019-yil 30-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30 December 2019 |title=Iran finalize squad for AFC U23 Championship |work=[[Tehran Times]] |publisher=[[Football Federation Islamic Republic of Iran|FFIRI]] |url=https://www.tehrantimes.com/news/443575}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Habib Far Abbasi]]|sortname=Abbasi, Habib|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|9|4|df=y}}|club=[[Naft Masjed Soleyman F.C.|Naft Masjed Soleyman]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Hossein Saki]]|sortname=Saki, Hossein|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|10|df=y}}|club=[[Sanat Naft Abadan F.C.|Naft Abadan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Mehran Derakhshan Mehr]]|sortname=Derakhshanmehr, Mehran|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|8|10|df=y}}|club=[[Zob Ahan SC|Zob Ahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Mojtaba Najjarian]]|sortname=Najjarian, Mojtaba|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|25|df=y}}|club=[[Foolad F.C.|Foolad]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=[[Shahin Taherkhani]]|sortname=Taherkhani, Shahin|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|7|df=y}}|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Sina Zamehran]]|sortname=Zamehran, Sina|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|10|df=y}}|club=[[Shahr Khodro F.C.|Shahr Khodro]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name=[[Amir Roostaei]]|sortname=Roostaei, Amir|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|8|5|df=y}}|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Mohammad Mehdi Mehdikhani|Mehdi Mehdikhani]]|sortname=Mehdikhani, Mehdi|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|28|df=y}}|club=[[NK Varaždin (2012)|Varaždin]]|clubnat=CRO}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name='''[[Allahyar Sayyadmanesh]]'''|sortname=Sayyadmanesh, Allahyar|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|6|29|df=y}}|club=[[İstanbulspor]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name=[[Reza Shekari]]|sortname=Shekari, Reza|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|5|31|df=y}}|club=[[Tractor S.C.|Tractor]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name='''[[Mehdi Ghaedi]]'''|sortname=Ghaedi, Mehdi|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|12|5|df=y}}|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Meraj Esmaeili]]|sortname=Esmaeili, Meraj|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|1|13|df=y}}|club=[[Zob Ahan SC|Zob Ahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name='''[[Amir Hossein Hosseinzadeh|Amir Hosseinzadeh]]'''|sortname=Hosseinzadeh, Amir|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|10|30|df=y}}|club=[[Saipa F.C.|Saipa]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name=[[Reza Jabireh]]|sortname=Jabireh, Reza|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|7|df=y}}|club=[[Sanat Naft Abadan F.C.|Naft Abadan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=MF|name=[[Reza Dehghani]]|sortname=Dehghani, Reza|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|7|df=y}}|club=[[Nassaji Mazandaran F.C.|Nassaji Mazandaran]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name='''[[Mohammad Mohebi]]'''|sortname=Mohebi, Mohammad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|12|20|df=y}}|club=[[Sepahan S.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name='''[[Jafar Salmani]]'''|sortname=Salmani, Jafar|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|12|df=y}}|club=[[Sanat Naft Abadan F.C.|Naft Abadan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=FW|name=[[Ali Shojaei (footballer, born 1997)|Ali Shojaei]]|sortname=Shojaei, Ali|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|27|df=y}}|club=[[Nassaji Mazandaran F.C.|Nassaji Mazandaran]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name=[[Matin Karimzadeh]]|sortname=Karimzadeh, Matin|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|7|1|df=y}}|club=[[F.C. Pars Jonoubi Jam|Pars Jonoubi Jam]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name=[[Mohammad Khodabandelou]]|sortname=Khodabandelou, Mohammad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|9|7|df=y}}|club=[[Paykan F.C.|Paykan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=DF|name='''[[Omid Noorafkan]]'''|sortname=Noorafkan, Omid|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|9|df=y}}|club=[[Sepahan S.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=Mehdi Nourollahi|sortname=Nourollahi, Mehdi|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|24|df=y}}|club=[[Saipa F.C.|Saipa]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=DF|name='''[[Aref Aghasi]]'''|sortname=Aghasi, Aref|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|2|df=y}}|club=[[Foolad F.C.|Foolad]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs end}}

== D guruhi ==

=== Vetnam ===
Murabbiy: {{Flagicon|KOR}} Park Hang-seo

Dastlabki tarkib 2019-yil 12-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 December 2019 |title=Vietnam name preliminary squad for Thailand 2020 |publisher=[[Vietnam Football Federation|VFF]] |url=http://en.vff.org.vn/vietnam-name-preliminary-squad-for-thailand-2020/}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2020-yil 6-yanvarda eʼlon qilindi.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name='''[[Bùi Tiến Dũng (footballer, born 1997)|Bùi Tiến Dũng II]]'''|sortname=Bui, Tien-dung II|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|28|df=y}}|club=[[Ho Chi Minh City FC|Ho Chi Minh City]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Đỗ Thanh Thịnh]]|sortname=Do, Thanh-thinh|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|8|18|df=y}}|club=[[CLB SHB Đà Nẵng|SHB Đà Nẵng]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[Huỳnh Tấn Sinh]]|sortname=Huynh, Tan-sinh|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|6|df=y}}|club=[[QNK Quảng Nam|Quảng Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name='''[[Hồ Tấn Tài]]'''|sortname=Ho, Tan-tai|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|11|6|df=y}}|club=[[Becamex Binh Duong FC|Becamex Bình Dương]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Nguyễn Đức Chiến]]'''|sortname=Nguyen, Duc-chien|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|8|24|df=y}}|club=[[CLB Viettel|Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name=[[Lê Ngọc Bảo]]|sortname=Le, Ngoc-bao|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|29|df=y}}|club=[[CLB Phố Hiến|Phố Hiến]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name='''[[Triệu Việt Hưng]]'''|sortname=Trieu, Viet-hung|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|19|df=y}}|club=[[CLB Hoàng Anh Gia Lai|HAGL]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Trần Thanh Sơn]]|sortname=Tran, Thanh-son|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|12|30|df=y}}|club=[[CLB Hoàng Anh Gia Lai|HAGL]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name='''[[Hà Đức Chinh]]'''|sortname=Ha, Duc-chinh|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|9|22|df=y}}|club=[[CLB SHB Đà Nẵng|SHB Đà Nẵng]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name=[[Nguyễn Hữu Thắng (footballer, born 2000)|Nguyễn Hữu Thắng]]|sortname=Nguyen, Huu-thang|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|5|19|df=y}}|club=[[CLB Viettel|Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=[[Nguyễn Trọng Hùng]]|sortname=Nguyen, Trong-hung|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|3|df=y}}|club=[[CLB Thanh Hóa|Thanh Hóa]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name='''[[Trương Văn Thái Quý]]'''|sortname=Truong, Van-thai-quy|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|8|22|df=y}}|club=[[Hanoi FC|Hanoi]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FW|name='''[[Nhâm Mạnh Dũng]]'''|sortname=Nham, Manh-dung|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|4|12|df=y}}|club=[[CLB Viettel|Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name='''[[Nguyễn Hoàng Đức]]'''|sortname=Nguyen, Hoang-duc|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|1|11|df=y}}|club=[[CLB Viettel|Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Bùi Tiến Dụng]]|sortname=Bui, Tien-dung|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|11|23|df=y}}|club=[[CLB SHB Đà Nẵng|SHB Đà Nẵng]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=DF|name='''[[Nguyễn Thành Chung]]'''|sortname=Nguyen, Thanh-chung|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|9|8|df=y}}|club=[[Hanoi FC|Hanoi]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=[[Trần Bảo Toàn]]|sortname=Tran, Bao-toan|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|7|14|df=y}}|club=[[CLB Hoàng Anh Gia Lai|HAGL]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=GK|name='''[[Nguyễn Văn Toản]]'''|sortname=Nguyen, Van-toan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|11|26|df=y}}|club=[[CLB Hải Phòng|Hải Phòng]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name='''[[Nguyễn Quang Hải (footballer, born 1997)|Nguyễn Quang Hải]]'''|sortname=Nguyen, Quang-hai|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|12|df=y}}|club=[[Hanoi FC|Hanoi]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name='''[[Bùi Hoàng Việt Anh]]'''|sortname=Bui, Hoang-viet-anh|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|1|df=y}}|club=[[Hanoi FC|Hanoi]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=DF|name='''[[Trần Đình Trọng]]'''|sortname=Tran, Dinh-trong|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|25|df=y}}|club=[[Hanoi FC|Hanoi]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=FW|name='''[[Nguyễn Tiến Linh]]'''|sortname=Nguyen, Tien-linh|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|20|df=y}}|club=[[Becamex Binh Duong FC|Becamex Bình Dương]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=[[Y Êli Niê]]|sortname=Y, Eli-nie|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|1|8|df=y}}|club=[[CLB Đắk Lắk|Đắk Lắk]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs end}}

=== Shimoliy Koreya ===
Murabbiy: Ri Yu-il{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name='''[[Kang Ju-hyok]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|31|df=y}}|club=[[Hwaebul Sports Club|Hwaebul]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=Pak Chol-ju|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|1|df=y}}|club=[[Sonbong Sports Club|Sonbong]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=Pak Kwang-chon|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|12|df=y}}|club=[[Ryomyong Sports Club|Ryomyong]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=MF|name=So Jong-gil|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|9|df=y}}|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=Jang Song-il|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|21|df=y}}|club=[[Ryomyong Sports Club|Ryomyong]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name='''[[Choe Jin-nam]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|11|20|df=y}}|club=[[Ryomyong Sports Club|Ryomyong]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name=Ri Chung-gyu|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|9|30|df=y}}|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=DF|name=[[Jong Kum-song]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|24|df=y}}|club=[[Rimyongsu Sports Club|Rimyongsu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=MF|name=Kim Kwang-hyok|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|24|df=y}}|club=[[Sobaeksu Sports Club|Sobaeksu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''[[Kim Kum-chol]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|7|df=y}}|club=[[Rimyongsu Sports Club|Rimyongsu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=Pak Kwang-hun|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|18|df=y}}|club=[[Rimyongsu Sports Club|Rimyongsu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name='''[[Kang Kuk-chol (footballer, born 1999)|Kang Kuk-chol]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|9|29|df=y}}|club=[[Rimyongsu Sports Club|Rimyongsu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FW|name=Sim Ju-il|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|2|23|df=y}}|club=[[Amnokgang Sports Club|Amnokgang]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name='''[[Choe Ok-chol]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|11|11|df=y}}|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=MF|name=[[Ryang Hyon-ju]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|5|31|df=y}}|club=[[Waseda University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=Mu In-ju|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|8|22|df=y}}|club=[[Korea University (Japan)|Korea University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=DF|name=Ri Yong-gwon|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|3|df=y}}|club=[[Hwaebul Sports Club|Hwaebul]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=GK|name=Kim Ju-song|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|11|13|df=y}}|club=[[Sobaeksu Sports Club|Sobaeksu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name=[[Kim Kyong-sok]]|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|2|19|df=y}}|club=[[Sonbong Sports Club|Sonbong]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name=Ri Chol-song|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|13|df=y}}|club=[[Ryomyong Sports Club|Ryomyong]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=FW|name='''[[Kim Kuk-jin]]'''|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|10|11|df=y}}|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=FW|name=Kim Hwi-hwang|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|1|25|df=y}}|club=[[Sonbong Sports Club|Sonbong]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs end}}

=== Iordaniya ===
Murabbiy: Ahmad Abdel-Qader

Yakuniy tarkib 2019-yil 20-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20 December 2019 |title=المنتخب الأولمبي يعلن قائمته لمعسكر ماليزيا والنهائيات الآسيوية |language=ar |publisher=[[Jordan Football Association|JFA]] |url=https://www.jfa.jo/news.php?id=27311&amp;title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D9%84%D9%85%D8%A8%D9%8A-%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%AA%D9%87-%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B3%D9%83%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%8A%D8%B2%D9%8A%D8%A7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A2%D8%B3%D9%8A%D9%88%D9%8A%D8%A9&amp;lang= |access-date=21 December 2019}}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name='''[[Abdallah Al-Fakhouri]]'''|sortname=Alfakhouri, Abdallah|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|1|22|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=Ihab Al-Khawaldeh|sortname=Alkhawaldeh, Ihab|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|11|df=y}}|club=FC Maʼan|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=Yazan Abdela'al|sortname=Abdelaal, Yazan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|7|df=y}}|club=FC Maʼan|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=Ahmad Haikal|sortname=Haikal, Ahmad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|2|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''Hadi Al-Hourani'''|sortname=Alhourani, Hadi|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|3|14|df=y}}|club=[[Al-Ramtha SC|Al-Ramtha]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name=Danial Afaneh|sortname=Afaneh, Danial|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|3|24|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name='''[[Omar Hani]]'''|sortname=Hani, Omar|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|6|27|df=y}}|club=[[APOEL FC|APOEL]]|clubnat=CYP}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name='''[[Noor Al-Rawabdeh]]'''|sortname=Alrawabdeh, Noor|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|24|df=y}}|club=[[Al-Jazeera Club (Jordan)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=MF|name='''Mohammad Bani Atieh'''|sortname=Baniatieh, Mohammad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|2|13|df=y}}|club=[[Al-Faisaly SC (Amman)|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''[[Musa Al-Taamari]]'''|sortname=Altaamari, Musa|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|6|10|df=y}}|club=[[APOEL FC|APOEL]]|clubnat=CYP}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=Mohammad Masheh|sortname=Masheh, Mohammad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|30|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ordon Club|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=Ahmad Ju'aidi|sortname=Juaidi, Ahmad|age={{birth date and age2|2020|1|8|2001|4|9|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ordon Club|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=Shoqi Al-Quz'a|sortname=Alquza, Shoqi|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|14|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ordon Club|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name='''[[Ali Olwan]]'''|sortname=Olwan, Ali|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|3|26|df=y}}|club=[[Al-Jazeera Club (Jordan)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=Saed Al-Rosan|sortname=Alrosan, Saed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|2|1|df=y}}|club=FC Maʼan|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=Nizar Al-Rashdan|sortname=Alrashdan, Nizar|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|3|23|df=y}}|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name=Mohammad Aburiziq|sortname=Aburiziq, Mohammad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|2|1|df=y}}|club=[[Al-Baqa'a Club|Al-Baqaʼa]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name='''[[Ibrahim Sadeh]]'''|sortname=Sadeh, Ibrahim|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|4|27|df=y}}|club=[[Al-Jazeera Club (Jordan)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name='''[[Yazan Al-Naimat]]'''|sortname=Alnaimat, Yazan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|6|4|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ordon Club|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=FW|name='''Mohammad Al-Zu'bi'''|sortname=Alzubi, Mohammad|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|4|15|df=y}}|club=[[Al-Ramtha SC|Al-Ramtha]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name='''Ward Al-Barri'''|sortname=Albarri, Ward|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|6|29|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ordon Club|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=Ra'fat Al-Rabie|sortname=Alrabie, Rafat|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|7|31|df=y}}|club=[[Al-Ramtha SC|Al-Ramtha]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=FW|name=Mo'ath Al-Ammouri|sortname=Alammouri, Moath|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|8|29|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs end}}

=== Birlashgan Arab Amirliklari ===
Murabbiy: {{Flagicon|POL}} Maciej Skorża

Dastlabki tarkib 2019-yil 31-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 December 2019 |title=27 PLAYERS IN OUR OLYMPIC TEAM IN PREPARATION FOR U23 ASIAN CUP |publisher=[[United Arab Emirates Football Association|UAEFA]] |url=https://www.uaefa.ae/#/en/news/28185/27-Players-in-our-Olympic-Team-in-preparation-for-U23-Asian-Cup |access-date=3 January 2020 |archive-date=2021-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511101930/https://www.uaefa.ae/#/en/news/28185/27-Players-in-our-Olympic-Team-in-preparation-for-U23-Asian-Cup |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name='''[[Mohamed Al-Shamsi]]'''|sortname=Alshamsi, Mohamed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|4|df=y}}|club=[[Al Wahda FC|Al-Wahda]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Hamdan Nasser]]|sortname=Nasser, Hamdan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|24|df=y}}|club=[[Al-Ittihad Kalba SC|Al-Ittihad Kalba]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name='''[[Mohammed Ali Shaker]]'''|sortname=Shaker, Mohammed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|27|df=y}}|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=MF|name='''[[Mohammed Al Attas]]'''|sortname=Alattas, Mohammed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|8|5|df=y}}|club=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name='''[[Khalifa Al-Hammadi]]'''|sortname=Alhammadi, Khalifa|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|11|7|df=y}}|club=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name='''[[Majed Suroor]]'''|sortname=Suroor, Majed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|10|14|df=y}}|club=[[Sharjah FC|Al-Sharjah]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name='''[[Zaid Al-Ameri]]'''|sortname=Alameri, Zaid|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|14|df=y}}|club=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=Tahnoon Al-Zaabi|sortname=Alzaabi, Tahnoon|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|4|10|df=y}}|club=[[Al Wahda FC|Al-Wahda]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=MF|name='''[[Ali Saleh (footballer)|Ali Saleh]]'''|sortname=Saleh, Ali|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|1|22|df=y}}|club=[[Al-Wasl F.C.|Al-Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''[[Jassem Yaqoub]]'''|sortname=Yaqoub, Jassem|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|3|16|df=y}}|club=[[Al-Nasr SC (Dubai)|Al-Nasr]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=[[Mohammed Al-Hammadi (footballer, born 1997)|Mohammed Al-Hammadi]]|sortname=Alhammadi, Mohammed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|11|df=y}}|club=[[Baniyas Club|Baniyas]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=DF|name='''[[Khaled Ibrahim]]'''|sortname=Ibrahim, Khaled|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|1|17|df=y}}|club=[[Baniyas Club|Baniyas]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name='''[[Abdullah Ramadan (footballer)|Abdullah Ramadan]]'''|sortname=Ramadan, Abdullah|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|7|df=y}}|club=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name=[[Abdulrahman Saleh]]|sortname=Saleh, Abdulrahman|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|6|3|df=y}}|club=[[Al-Wasl F.C.|Al-Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=MF|name=Khalfan Hassan|sortname=Hassan, Khalfan|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|1|7|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name='''[[Yahia Nader]]'''|sortname=Nader, Yahia|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|9|11|df=y}}|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=GK|name=Khalid Abdulrahman|sortname=Abdulrahman, Khalid|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|4|18|df=y}}|club=[[Baniyas Club|Baniyas]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name='''[[Majed Rashed]]'''|sortname=Rashed, Majed|age={{birth date and age2|2020|1|8|2000|5|16|df=y}}|club=[[Al-Ittihad Kalba SC|Al-Ittihad Kalba]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name=Ali Eid|sortname=Eid, Ali|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|3|1|df=y}}|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name='''[[Yahya Al-Ghassani (footballer)|Yahya Al Ghassani]]'''|sortname=Alghassani, Yahya|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|18|df=y}}|club=[[Al Wahda FC|Al-Wahda]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name=Eid Khamis|sortname=Khamis, Eid|age={{birth date and age2|2020|1|8|1999|5|20|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=Abdulrahman Al-Ameri|sortname=Alameri, Abdulrahman|age={{birth date and age2|2020|1|8|1998|4|30|df=y}}|club=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=DF|name=Saeed Suwaidan|sortname=Suwaidan, Saeed|age={{birth date and age2|2020|1|8|1997|5|19|df=y}}|club=[[Al-Nasr SC (Dubai)|Al-Nasr]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs end}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}{{AFC U-23 Osiyo kubogi}}

[[Turkum:AFC U-23 Osiyo chempionati 2020]]
[[Turkum:AFC U-23 Osiyo kubogi jamoalar tarkiblari]]</text>
      <sha1>no9gkjq1029d492ulokiyh0ic2wsm0p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Sabah duosi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1001299</id>
    <revision>
      <id>6156386</id>
      <parentid>5967069</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:16:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7836" sha1="n5z90kbp9n018h5xllad7bynrt6rdjr" xml:space="preserve">'''Al-Sabah duosi''' ({{Lang-ar|دُعاء الصَّباح}}) (soʻzma-soʻz Saboh duosi {{Small|means:}} ''tong otilishi'' degan maʼnoni anglatadi) [[Shialik|shialarning]] birinchi [[Imom|imomi]] [[Ali|Ali ibn Abu Tolib]] tomonidan ertalab oʻqilishi tavsiya etilgan duodir&lt;ref name=&quot;das6&quot;&gt;
{{Veb manbasi |url=https://www.iribnews.ir/fa/news/3027435/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D9%85%D9%88%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%B9 |sarlavha=دعای صباح مولا امیرالمومنین (ع) - خبرگزاری صدا و سیما |til=fa |qaralgan sana=21 October 2021}}&lt;/ref&gt;. Bu duoni 646-yilning 28-sentyabrida ([[Hijriy yil hisobi|hijriy]] 25-yil [[Zulhijja|zilhijja]] oyining 11-sanasida)&lt;ref name=&quot;das7&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://rasekhoon.net/article/show/1456143/%D9%81%D8%B6%DB%8C%D9%84%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86 |sarlavha=فضیلت خواندن دعای صباح امیرالمومنین - راسخون |til=fa |qaralgan sana=21 October 2021 |arxivsana=2024-01-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240105051240/https://rasekhoon.net/article/show/1456143/%D9%81%D8%B6%DB%8C%D9%84%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86 }}&lt;/ref&gt; [[Islom]] paygʻambari [[Muhammad|Muhammad ibn Abdullohdan]] saboq olgan [[Ali|Ali ibn Abu Tolib]] yozgan. ''Al-Sabah'' duosini Muhammad-Baqir Majlesiy oʻzining ''„Bihorul-anvar“'' va ''„Saloh“'' kitoblarida zikr qilingan. Yahyo ibn Qosim Alaviyning (VII asr) risolasida bu duoning nusxasini [[Kufiy|kufiy xatida]] [[Ali|Imom Alining]] oʻzi yozganligi iddao qilinadi&lt;ref name=&quot;das9&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.islamquest.net/fa/archive/fa73554 |sarlavha=دعای صباح از کیست؟ |til=fa |qaralgan sana=21 October 2021 |arxivsana=2024-01-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240105051241/https://www.islamquest.net/fa/archive/fa73554 }}&lt;/ref&gt;. ''Sabah duosi''&lt;ref name=&quot;das12&quot;&gt;
{{Veb manbasi |url=https://www.mashreghnews.ir/news/958961/%D8%B5%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%AB%D9%85-%D9%85%D8%B7%DB%8C%D8%B9%DB%8C |sarlavha=صوت دعای صباح با نوای میثم مطیعی - مشرق نیوز |til=fa |qaralgan sana=21 October 2021}}&lt;/ref&gt; bilan bogʻliq eng qadimiy tasdiq ''Sayid Ali ibn al-Husayn ibn Hesan ibn al-Baqiy al-Qurashiy'' tomonidan 1255-yilda (hijriy 653-yil) yozilgan „''Ixtiyor al-Misboh''“ kitobi hisoblanadi.
[[Fayl:Al-Sabah_Dua_by_Omme_Salmeh,_No._70_(01).jpg|right|thumb| [[Fath Alishoh|Fath-Ali Shoh Qojarning]] qizi ''Omm Salmeh Xonim'' tomonidan yozilgan ''al-Saboh duosi'']]

Bu namoz ''[[Amir al-Moʻminin unvoni|Amir al-Moʻminin]] duosi''&lt;ref name=&quot;das15&quot;&gt;
{{Veb manbasi |url=https://www.erfan.ir/mafatih40/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C(%D8%B9)-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 |sarlavha=دعای صباح امیرالمومنین (ع) - متن و ترجمه استاد انصاریان |til=fa |qaralgan sana=21 October 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{Kitob manbasi |last=حسینی نیریزی |first=سید قطب‌الدین محمد |authorlink= |date= |title=مفتاح الفتوح و رموز الکنوز: ترجمه منظوم دعای صباح امیرالمومنین (ع) |url=http://www.lib.ir/book/77419816/%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D9%88%D8%AD-%D9%88-%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%86%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C/ |location= |publisher= |language=fa |page= |isbn=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;das17&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://article.tebyan.net/472168/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86 |sarlavha=دعای صباح حضرت امیرالمومنین - تبیان |til=fa |qaralgan sana=21 October 2021 |arxivsana=2024-01-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240105051240/https://article.tebyan.net/472168/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86 }}&lt;/ref&gt; nomi bilan ham tanilgan va mazkur namozdagi koʻpchilik holatlar&lt;ref name=&quot;das19&quot;&gt;
{{Veb manbasi |url=https://hawzah.net/fa/Article/View/45769/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%22%D8%B9%22 |sarlavha=شرح دعای صباح امیر المؤمنین علی (ع) - حوزه |til=fa |qaralgan sana=21 October 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;das20&quot;&gt;
{{Veb manbasi |url=http://ahlolbait.com/doa/1396/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D9%86%D8%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B5%D9%88%D8%AA |sarlavha=دعای صباح (متن، ترجمه و صوت) - موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت علیهم السلام |til=fa |qaralgan sana=21 October 2021}}&lt;/ref&gt; oʻzaro mos keladi. „[[Qurʼon|Qur’on]] va islom rivoyatlari“&lt;ref name=&quot;das21&quot;&gt;
{{Veb manbasi |url=http://ahlolbait.com/article/19188/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B9 |sarlavha=آشنایی با دعای صباح امیرالمؤمنین علی (ع) - اهل البیت |til=fa |qaralgan sana=21 October 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;das23&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.hawzahnews.com/news/372403/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%B9 |sarlavha=کتاب شرح دعای صباح امیرالمؤمنین (ع) - خبرگزاری حوزه |til=fa |qaralgan sana=21 October 2021 |arxivsana=2024-01-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240105051241/https://www.hawzahnews.com/news/372403/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%B9 }}&lt;/ref&gt; taʼlimotlari va boshqa duolarda ham u haqida zikr qilingan. Muhammad-Baqir Majlesi bu duoni [[Bomdod namozi|bomdod]] [[Namoz|namozidan]] keyin oʻqishni tavsiya qilgan. Sayyid ibn Boqiy ham [[bomdod]] [[Nafl namozi|nafl]] [[Namoz|namozidan]] keyin oʻqishlikni tavsiya etgan&lt;ref name=&quot;das9&quot;&gt;
&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{portal|Islom}}
* [https://www.duas.org/sabah.htm Ingliz tilida Sabah duosi]
* [https://en.wikishia.net/view/Al-Sabah_Supplication As-Sabah duosi – WikiShia]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.qul.org.au/library/duas-supplications/345-dua-al-sabaah-imam-alis-supplication-for-the-morning Sabo duosi: Imom Alining bomdod duolari]
* [https://supplications.al-islam.org/adiya/dua-sabah.php Dua Sabah – Al-Islam.org]
* [https://www.youtube.com/watch?v=n2mwzHTodm8 Dua Al Sabah Inglizcha tarjimasi bilan – YouTube]
[[Turkum:Islom atamalari]]
[[Turkum:Islomiy ibodatlar]]</text>
      <sha1>n5z90kbp9n018h5xllad7bynrt6rdjr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC U-23 Osiyo chempionati 2020</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1018615</id>
    <revision>
      <id>6155687</id>
      <parentid>5870503</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53347" sha1="30zkp6e5vtu3vg767izn3lpt5yzk8og" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi bilgiqutisi
| tourney_name = AFC U-23 Osiyo chempionati 
| year = 2020
| other_titles = ฟุตบอลชิงชนะเลิศแห่งเอเชีย รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี 2020
| image = 2020 AFC U-23 Championship.svg.png
| size = 200px
| caption =
| country = Tailand
| dates = 8–26 January&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2020|title=AFC Competitions Calendar 2020|publisher=AFC|date=28 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180301045122/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2020|archive-date=1 March 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| num_teams = 16
| confederations = 1
| venues = 4
| cities = 4
| champion_other = {{fbu|23|KOR}}
| count = 1
| second_other = {{fbu|23|KSA}}
| third_other = {{fbu|23|AUS}}
| fourth_other = {{fbu|23|UZB}}
| matches = 32
| goals = 69
| attendance = {{#expr: &lt;!--Group A--&gt;+ 106 + 7076 + 112 + 22352 + 15342 + 123 &lt;!--Group B--&gt;+ 750 + 1433 + 150 + 1509 + 1362 + 87 &lt;!--Group C--&gt;+ 4180 + 6000 + 6000 + 6683 + 606 + 3567 &lt;!--Group D--&gt;+ 3967 + 305 + 1867 + 1089 + 1932 + 205 &lt;!--Quarter-finals--&gt;+ 14958 + 214 + 596 + 244 &lt;!--Semi-finals--&gt;+ 329 + 789 &lt;!--Third place match--&gt;+ 590 &lt;!--Final--&gt;+ 2879}}
| top_scorer = {{fbuicon|23|AUS}} [[Nicholas D'Agostino (soccer)|Nicholas D’Agostino]]&lt;br /&gt;{{fbuicon|23|IRQ}} [[Mohammed Nassif]]&lt;br /&gt;{{fbuicon|23|THA}} [[Jaroensak Wonggorn]]&lt;br /&gt;{{fbuicon|23|UAE}} [[Zaid Al-Ameri]]&lt;br /&gt;{{fbuicon|23|UZB}} [[Islom Qobilov]] {{nowrap|(har birida 3 gol)}}
| player = {{fbuicon|23|KOR}} [[Won Du-jae]]
| goalkeeper = {{fbuicon|23|KOR}} [[Song Bum-keun]]
| fair_play = {{fbu|23|KSA}}
|prevseason=[[AFC U-23 Osiyo chempionati 2018|2018]]
|nextseason=[[AFC U-23 Osiyo chempionati 2022|2022]]
}}

'''2020-yilgi [[AFC U-23 Osiyo kubogi|U-23 Osiyo chempionati]]''' 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoalar uchun [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (AFC) tomonidan ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan, yosh chegarasi qoʻyilgan erkaklar [[Futbol|futboli boʻyicha]] U-23 Osiyo chempionatining toʻrtinchi musoboqasi boʻldi. Turnirda jami 16 ta jamoa oʻzaro kuch sinashdi. U 2020-yil 8-26-yanvar kunlari [[Tailand|Tailandda]] boʻlib oʻtdi.

Turnir AFC tomonidan 2020-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarining erkaklar oʻrtasidagi futbol turniriga saralash bosqichi vazifasini oʻtadi. Turnirning kuchli uch jamoasi AFC vakillari sifatida Yaponiyadagi Olimpiadaga yoʻllanma oladi&lt;ref name=&quot;distribution&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=9/news=oc-for-fifa-competitions-approves-procedures-for-the-final-draw-of-the-2907924.html |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170914215739/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=9/news=oc-for-fifa-competitions-approves-procedures-for-the-final-draw-of-the-2907924.html |arxivsana=September 14, 2017 |sarlavha=OC for FIFA Competitions approves procedures for the Final Draw of the 2018 FIFA World Cup |nashriyot=FIFA.com |sana=14 September 2017}}&lt;/ref&gt;. Yaponiya mezbon sifatida allaqachon saralangan edi, agar ular yarim finalga chiqqanida edi, qolgan yarim finalchilarga bosqich boshlanishidan oldin ham saralash kafolatlangan edi&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-u-23-championship-thailand-2020-competition-regulations |sarlavha=Competition Regulations AFC U-23 Championship 2020 |nashriyot=Asian Football Confederation |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181129142335/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-u-23-championship-thailand-2020-competition-regulations |arxivsana=29 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston]] amaldagi chempion boʻlgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 January 2018 |title=Sidorov the hero as Uzbekistan emerge champions |work=AFC |url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/sidorov-the-hero-as-uzbekistan-emerge-champions |access-date=28 April 2019}}&lt;/ref&gt;, ammo yarim finalda oʻtkazib yuborilgan. Janubiy Koreya finalda Saudiya Arabistonini&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Jeong Tae-wook header seals Korea Republic title |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/final-jeong-tae-wook-header-seals-korea-republic-title |nashriyot=AFC |qaralgan sana=26 January 2020}}&lt;/ref&gt; magʻlub etib, turnirda gʻolib chiqqan toʻrtinchi turli davlat boʻldi, Avstraliya esa uchinchi oʻrin uchun oʻyinda Oʻzbekistonni 1:0 hisobida magʻlub etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=D'Agostino strike sends Australia to the Olympics |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/third-place-play-off-d-agostino-strike-sends-australia-to-the-olympics |nashriyot=AFC |qaralgan sana=26 January 2020 |sana=25 January 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Xost tanlash ==
Turnirga mezbonlik qilish istagini bir necha davlatlar, jumladan Avstraliya, Malayziya, Tailand va Vetnam bildirgan&lt;ref name=&quot;VNS&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=6 February 2018 |title=Việt Nam plans to host U23 champs in 2020 |work=Việt Nam News |url=http://vietnamnews.vn/sports/422571/viet-nam-plans-to-host-u23-champs-in-2020.html#Ux840tZGO4q0DpZk.99 |access-date=22 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Rosdi |first=Aziman |date=6 February 2018 |title=Malaysia to bid for the 2020 AFC Under-23 Championship |work=New Straits Times |url=https://www.nst.com.my/sports/football/2018/02/332709/malaysia-bid-2020-afc-under-23-championship |access-date=27 March 2018}}&lt;/ref&gt;. Tailand 2018-yil avgust oyida Tokioda boʻlib oʻtgan OFK Raqobat qoʻmitasi yigʻilishida musobaqa mezboni sifatida tanlangan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=FA Thailand proposed as 2020 AFC U-23 Championship host |url=http://www.the-afc.com/news/afcsection/fa-thailand-proposed-as-2020-afc-u23-championship-host |nashriyot=AFC |qaralgan sana=30 August 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Malaka ==
[[Fayl:2020_AFC_U23_Championship_Teams_Map.png|thumb|350x350px|{{legend|#0000ff|U23 Osiyo chempionatiga yo‘llanma oldi}}{{legend|#ff0000|Saralash muvaffaqiyatsiz tugadi}}{{legend|black|Chiqib ketdi yoki qatnashmadi}}{{legend|#dadada|OFK a'zosi emas}}]]
{{Asosiy|AFC U-23 Osiyo chempionati 2020 saralash bosqichi}}
Saralash oʻyinlari 2019-yilning 18-26-mart kunlari FIFA xalqaro oʻyinlar taqvimi davomida boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2019 |sarlavha=AFC Competitions Calendar 2019 |sana=28 February 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180216025100/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2019 |arxivsana=16 February 2018}}&lt;/ref&gt;.

=== Saralangan jamoalar ===
2018-yilgi 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan oʻn oltita jamoadan oʻn uchtasi (mezbon Tailand ham bor) yana 2020-yilgi final turniriga yoʻllanma oldi. 2013-yil chempioni Iroq, 2016-yil chempioni Yaponiya, 2018-yil chempioni Oʻzbekiston 2020-yilgi final turniriga yoʻllanma oldi. Jamoalar: Iroq, Yaponiya, Oʻzbekiston, Iordaniya, Suriya, Saudiya Arabistoni, Shimoliy Koreya, Janubiy Koreya, Xitoy PR, Avstraliya U-23 Osiyo chempionatining 2020-yilgacha boʻlgan barcha nashrlarida qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi.

Eron, Birlashgan Arab Amirliklari 2018-yilda imkoniyatni boy berib, Bahrayn turnir finalida debyut qilgan holda qaytib kelishdi.

Final turniriga quyidagi 16 ta jamoa yoʻllanma oldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=26 March 2019 |title=Cast for 2020 Finals confirmed |work=AFC |url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/cast-for-2020-finals-confirmed |access-date=1 May 2019}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Jamoa
! Sifatida malakali
! data-sort-type=&quot;number&quot; | Umumiy ishtirok
! Avvalgi eng yaxshi ishtirok
|-
|{{Fbu|23|THA}}
| {{Sort|*|Hosts}}
| 3
| {{Sort|06|Guruh bosqichi}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]], [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
|{{Fbu|23|QAT}}
| {{Sort|A1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group A|Group A]] winners}}
| 3
| {{Sort|03|Third place}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
|{{Fbu|23|BHR}}
| {{Sort|B1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group B|Group B]] winners}}
| 1
| {{Sort|99|Debut}}
|-
|{{Fbu|23|IRQ}}
| {{Sort|C1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group C|Group C]] winners}}
| 4
| {{Sort|01|'''Chempion'''}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|-
|{{Fbu|23|UAE}}
| {{Sort|D1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group D|Group D]] winners}}
| 3
| {{Sort|05|Chorak final}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]], [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|JOR}}
| {{Sort|E1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group E|Group E]] winners}}
| 4
| {{Sort|03|Third place}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|-
|{{Fbu|23|UZB}}
| {{Sort|F1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group F|Group F]] winners}}
| 4
| {{Sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
|{{Fbu|23|PRK}}
| {{Sort|G1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group G|Group G]] winners}}
| 4
| {{Sort|05|Chorak final}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|KOR}}
| {{Sort|H1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group H|Group H]] winners}}
| 4
| {{Sort|02|Runners-up}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|JPN}}
| {{Sort|I1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group I|Group I]] winners}}
| 4
| {{Sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|CHN}}
| {{Sort|J1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group J|Group J]] winners}}
| 4
| {{Sort|06|Guruh bosqichi}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]], [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]], [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
|{{Fbu|23|VIE}}
| {{Sort|K1|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group K|Group K]] winners}}
| 3
| {{Sort|02|Runners-up}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
|{{Fbu|23|AUS}}
| {{Sort|H2|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group H|Group H]] runners-up}} {{Refn|The four [[2020 AFC U-23 Championship qualification#Ranking of second-placed teams|best runners-up]] qualified for the final tournament.|group=&quot;note&quot;|name=&quot;runners-up&quot;}}
| 4
| {{Sort|05|Chorak final}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|-
|{{Fbu|23|IRN}}
| {{Sort|C2|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group C|Group C]] runners-up}} {{Refn|group=&quot;note&quot;|name=&quot;runners-up&quot;}}
| 3
| {{Sort|05|Chorak final}} ([[AFC U-23 Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
|{{Fbu|23|SYR}}
| {{Sort|E2|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group E|Group E]] runners-up}} {{Refn|group=&quot;note&quot;|name=&quot;runners-up&quot;}}
| 4
| {{Sort|05|Chorak final}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|-
|{{Fbu|23|KSA}}
| {{Sort|D2|[[2020 AFC U-23 Championship qualification#Group D|Group D]] runners-up}} {{Refn|group=&quot;note&quot;|name=&quot;runners-up&quot;}}
| 4
| {{Sort|02|Runners-up}} ([[2013 yil U-22 Osiyo chempionati|2013]])
|}

== Joylar ==
Musobaqa toʻrtta shahar/viloyat boʻylab toʻrtta maydonda oʻtkazildi.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin: 1em auto;&quot;
|-
![[Bangkok]]
! rowspan=&quot;8&quot; text-align=&quot;center&quot;|{{location map+ |Thailand |float=none |width=300 |caption= |places=
{{location map~ |Thailand |lat=13.756 |long=100.622 |label=[[Bangkok]] |position=left}}
{{location map~ |Thailand |lat=14.966 |long=103.095 |label=[[Buriram]] |position=top}}
{{location map~ |Thailand |lat=7.207 |long=100.599 |label=[[Songkhla]] |position=top}}
{{location map~ |Thailand |lat=14.068 |long=100.599 |label={{nowrap|[[Pathum Thani]]}} |position=right}}
}}
![[Buriram]]
|-
|[[Rajamangala Stadium]]
|[[Chang Arena|Buriram Stadium]]
|-
|Sigʻimi: '''49,722'''
|Sigʻimi: '''32,600'''
|-
|[[File:Rajamangala Stadium in Bangkok.jpg|230px]]
|[[File:ช้างอารีน่า อ.เมือง จ.บุรีรัมย์ Chang Arena,Buriram,Thailand (21).jpg|230px]]
|-
![[Songkhla]]
![[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|-
|[[Tinsulanon Stadium]]
|[[Thammasat Stadium]]
|-
|Sigʻimi: '''45,000'''
|Sigʻimi: '''25,000'''
|-
|[[File:Tinsulanonstadium2014.jpg|230px]]
|[[File:Thammasat Stadium.jpg|230px]]
|}


== Qur’a ==
Final turniriga qura tashlash marosimi 2019-yil 26-sentabr, 15:00 ICT (UTC+7), [[Bangkok|Bangkokdagi]] Swissotel Bangkok Ratchada mehmonxonasida boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=AFC issues RFP for EMC service for AFC U23 Championship 2020 Final Draw Ceremony |url=http://www.the-afc.com/news/afcsection/afc-issues-rfp-for-emc-service-for-afc-u23-championship-2020-final-draw-ceremony |nashriyot=AFC |qaralgan sana=2 August 2019 |sana=29 July 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/stars-of-tomorrow-set-for-thailand-2020-draw |sarlavha=Stars of tomorrow set for Thailand 2020 draw |nashriyot=AFC |sana=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/thailand-2020-draw-produces-exciting-groups |sarlavha=Thailand 2020: Draw produces exciting groups |nashriyot=AFC |sana=26 September 2019}}&lt;/ref&gt;. 16 ta jamoa toʻrtta jamoadan toʻrtta guruhga boʻlingan. Jamoalar [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2018|2018-yilgi 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionati]] final turniri va saralash bosqichidagi koʻrsatkichlariga koʻra saralangan, mezbon Tailand esa qur’a tashlash marosimida avtomatik ravishda A1 oʻrnini egalladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=xFdMbeX7AIg |sarlavha=#AFCU23 Thailand 2020 - Preview Show (Pre Draw) |nashriyot=YouTube |sana=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
! width=&quot;25%&quot; |1-savat
! width=&quot;25%&quot; | 2-savat
! width=&quot;25%&quot; | 3-savat
! width=&quot;25%&quot; | 4-savat
|-
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|23|THA}} (mezbon)|{{fbu|23|UZB}}|{{fbu|23|VIE}}|{{fbu|23|QAT}}}}
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|23|KOR}}|{{fbu|23|IRQ}}|{{fbu|23|JPN}}|{{fbu|23|PRK}}}}
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|23|CHN}}|{{fbu|23|AUS}}|{{fbu|23|JOR}}|{{fbu|23|KSA}}}}
| valign=&quot;top&quot; |{{Ordered list|{{fbu|23|SYR}}|{{fbu|23|IRN}}|{{fbu|23|UAE}}|{{fbu|23|BHR}}}}
|}

== Oʻyin rasmiylari ==
2020-yil 3-yanvar kuni AFC 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionati-2020 uchun tanlangan hakamlar roʻyxatini eʼlon qildi. Turnirga 34 nafar hakam, 26 nafar yordamchi va 2 nafar yordamchi hakam tayinlandi. Ushbu turnirda videoyordamchi hakamlardan foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/match-officials-for-thailand-2020-appointed |sarlavha=Match officials for Thailand 2020 appointed |nashriyot=the-afc.com |sana=3 January 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.the-afc.com/afc/documents/PDFFiles/match-officials-list-afc-u23-championship-thailand-2020 |sarlavha=Match officials |nashriyot=the-afc.com |sana=3 January 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200103084230/https://www.the-afc.com/afc/documents/PDFFiles/match-officials-list-afc-u23-championship-thailand-2020 |arxivsana=3 January 2020}}&lt;/ref&gt;.

;Referees
{{div col|colwidth=22em}}
* {{flagicon|AUS}} [[Chris Beath]]
* {{flagicon|AUS}} [[Shaun Evans (referee)|Shaun Evans]]
* {{flagicon|BHR}} [[Nawaf Shukralla]]
* {{flagicon|CHN}} [[Fu Ming]]
* {{flagicon|CHN}} [[Ma Ning (referee)|Ma Ning]]
* {{flagicon|HKG}} [[Liu Kwok Man]]
* {{flagicon|IRN}} [[Alireza Faghani]]
* {{flagicon|IRQ}} [[Ali Sabah]]
* {{flagicon|IRQ}} [[Mohanad Qasim Sarray]]
* {{flagicon|JPN}} [[Jumpei Iida]]
* {{flagicon|JPN}} Hiroyuki Kimura
* {{flagicon|JPN}} [[Ryuji Sato]]
* {{flagicon|JPN}} [[Minoru Tōjō]]
* {{flagicon|JOR}} [[Adham Makhadmeh]]
* {{flagicon|JOR}} Ahmad Faisal Al-Ali
* {{flagicon|KOR}} [[Kim Hee-gon]]
* {{flagicon|KOR}} [[Kim Jong-hyeok]]
* {{flagicon|KOR}} [[Ko Hyung-jin]]
* {{flagicon|MAS}} [[Mohd Amirul Izwan Yaacob]]
* {{flagicon|OMA}} [[Ahmed Al-Kaf]]
* {{flagicon|QAT}} Abdulla Al-Marri
* {{flagicon|QAT}} [[Abdulrahman Al-Jassim]]
* {{flagicon|QAT}} Khamis Al-Kuwari
* {{flagicon|QAT}} [[Khamis Al-Marri]]
* {{flagicon|KSA}} [[Turki Al-Khudhayr]]
* {{flagicon|SIN}} [[Muhammad Taqi (referee)|Muhammad Taqi]]
* {{flagicon|SRI}} [[Hettikamkanamge Perera]]
* {{flagicon|SYR}} Hanna Hattab
* {{flagicon|THA}} [[Sivakorn Pu-udom]]
* {{flagicon|UAE}} [[Ammar Al-Jeneibi]]
* {{flagicon|UAE}} [[Mohammed Abdulla Hassan Mohamed]]
* {{flagicon|UAE}} Omar Mohamed Al-Ali
* {{flagicon|UZB}} [[Valentin Kovalenko]]
* {{flagicon|UZB}} [[Ilgiz Tantashev]]
{{div col end}}

;Assistant referees
{{div col|colwidth=22em}}
* {{flagicon|AUS}} Anton Shchetinin
* {{flagicon|AUS}} Ashley Beecham
* {{flagicon|BHR}} Mohamed Salman
* {{flagicon|BHR}} Abdulla Al-Rowaimi
* {{flagicon|CHN}} Cao Yi
* {{flagicon|CHN}} Shi Xiang
* {{flagicon|IRN}} Mohammadreza Abolfazl
* {{flagicon|IRN}} [[Mohammadreza Mansouri]]
* {{flagicon|JOR}} Ahmad Al-Roalle
* {{flagicon|JOR}} Mohammad Al-Kalaf
* {{flagicon|JPN}} Jun Mihara
* {{flagicon|JPN}} Hiroshi Yamauchi
* {{flagicon|KOR}} Park Sang-jun
* {{flagicon|KOR}} Yoon Kwang-yeol
* {{flagicon|OMA}} Abu Bakar Al-Amri
* {{flagicon|OMA}} Rashid Al-Ghaithi
* {{flagicon|QAT}} Saud Al-Maqaleh
* {{flagicon|QAT}} Taleb Al-Marri
* {{flagicon|KSA}} Mohammed Al-Abakri
* {{flagicon|KSA}} Khalaf Al-Shammari
* {{flagicon|SIN}} Ronnie Koh Min Kiat
* {{flagicon|SRI}} Palitha Hemathunga
* {{flagicon|UAE}} Mohammed Al-Hammadi
* {{flagicon|UAE}} Hasan Al-Mahri
* {{flagicon|UZB}} [[Timur Gaynullin]]
* {{flagicon|UZB}} [[Andrey Tsapenko]]
{{div col end}}

;Support assistant referees
{{div col|colwidth=22em}}
* {{flagicon|MAS}} Mohd Yusri Muhamad
* {{flagicon|THA}} Rawut Nakarit
{{div col end}}

== Tarkiblar ==
{{Asosiy|AFC U-23 Osiyo chempionati 2020 jamoalar tarkibi}}
1997-yil 1-yanvarda yoki undan keyin tugʻilgan oʻyinchilar turnirda ishtirok etishlari mumkin edi. Har bir jamoa kamida 18 nafar va koʻpi bilan 23 nafar oʻyinchidan iborat tarkibni roʻyxatdan oʻtkazishi kerak edi, ulardan kamida uchtasi darvozabon boʻlishi kerak (reglamentning 24.1 va 24.2-moddalari)&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;.

== Guruh bosqichi ==
Har bir guruhdan eng yaxshi ikki jamoasi chorak finalga yoʻl oladi.

; Taybreykerlar

Jamoalar ochkolar boʻyicha (gʻalaba uchun 3 ochko, durang uchun 1 ochko, magʻlubiyat uchun 0 ochko) joylashadi va agar ochkolar boʻyicha teng boʻlsa, reytingni aniqlash uchun berilgan tartibda quyidagi taybrek mezonlari qoʻllanadi (reglamentning 9.3-moddasi):&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

# Teng jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda ochkolar;
# Teng jamoalar oʻrtasidagi toʻplar farqi ;
# Teng jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda urilgan gollar;
# Agar ikkitadan ortiq jamoalar teng boʻlsa va yuqoridagi barcha oʻzaro mezonlarni qoʻllaganidan soʻng, jamoalar kichik toʻplami hali ham teng boʻlsa, yuqoridagi barcha oʻzaro mezonlar faqat shu jamoalar toʻplamiga qaytadan qoʻllanadi;
# Guruhdagi barcha oʻyinlarda toʻplar farqi;
# Guruhdagi barcha oʻyinlarda kiritilgan gollar;
# [[O‘yindan keyingi penaltilar seriyasi|Penaltilar seriyasi,]] agar faqat ikkita jamoa durang boʻlsa va ular guruhning soʻnggi turida toʻqnash kelgan boʻlsa;
# Intizomiy ball (sariq kartochka = 1 ochko, ikkita sariq kartochka natijasida qizil kartochka = 3 ochko, toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 3 ochko, sariq kartochkadan keyin toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 4 ball);
# Qur’a chizish.

Barcha vaqtlar mahalliy, ICT (UTC+7)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.the-afc.com/afc/documents/PDFFiles/afc-u23-championship-thailand-2020-match-schedule |sarlavha=Match Schedule: AFC U-23 Championship Thailand 2020 |nashriyot=AFC |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190927215002/https://www.the-afc.com/afc/documents/PDFFiles/afc-u23-championship-thailand-2020-match-schedule |arxivsana=27 September 2019}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Jadval
! Oʻyin kuni
! Sanalar
! Matchlar
|-
| 1-tur kuni
| 2020-yil 8-10-yanvar
| 1 v 4, 2 v 3
|-
| 2-tur kuni
| 2020-yil 11-13-yanvar
| 4 v 2, 3 v 1
|-
| 3-tur kuni
| 2020-yil 14-16-yanvar
| 1 v 2, 3 v 4
|}

=== A guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/fixtures/ AFC]
|name_THA={{fbu|23|THA}}
|name_IRQ={{fbu|23|IRQ}}
|name_AUS={{fbu|23|AUS}}
|name_BHR={{fbu|23|BHR}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_THA=1 |draw_THA=1 |loss_THA=1 |gf_THA=7 |ga_THA=3 |status_THA=H
|win_IRQ=0 |draw_IRQ=3 |loss_IRQ=0 |gf_IRQ=4 |ga_IRQ=4
|win_AUS=1 |draw_AUS=2 |loss_AUS=0 |gf_AUS=4 |ga_AUS=3
|win_BHR=0 |draw_BHR=2 |loss_BHR=1 |gf_BHR=3 |ga_BHR=8

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=AUS |team2=THA |team3=IRQ |team4=BHR
|class_rules=[[#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]]

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Knockout stage|Knockout stage]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|8|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|IRQ}}
|score      = 1–1
|team2      = {{fbu|23|AUS}}
|goals1     =
*[[Mohammed Nassif|Nassif]] {{goal|77}}
|goals2     =
*[[Reno Piscopo|Piscopo]] {{goal|62}}
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 106
|referee    = [[Fu Ming]] ([[China Football Association|China PR]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031745 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16393 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|8|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|THA}}
|score      = 5–0
|team2      = {{fbu|23|BHR}}
|goals1     =
*[[Suphanat Mueanta|Suphanat]] {{goal|12||79}}
*[[Supachok Sarachat|Supachok]] {{goal|47}}
*[[Jaroensak Wonggorn|Jaroensak]] {{goal|89||90+2}}
|goals2     =
|stadium    = [[Rajamangala Stadium]], [[Bangkok]]
|attendance = 7,076
|referee    = [[Ryuji Sato]] ([[Japan Football Association|Japan]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031746 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16392 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|11|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|BHR}}
|score      = 2–2
|team2      = {{fbu|23|IRQ}}
|goals1     =
*[[Sayed Hashim Isa|Isa]] {{goal|44}}
*[[Mohamed Marhoon|Marhoon]] {{goal|86}}
|goals2     =
*[[Amir Al-Ammari|Al-Ammari]] {{goal|65}}
*[[Mohammed Nassif|Nassif]] {{goal|90+2}}
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 112
|referee    = [[Ko Hyung-jin]] ([[Korea Football Association|South Korea]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031753 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16394 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|11|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|AUS}}
|score      = 2–1
|team2      = {{fbu|23|THA}}
|goals1     =
*[[Nicholas D'Agostino (soccer)|D'Agostino]] {{goal|43||76}}
|goals2     =
*[[Anon Amornlerdsak|Anon]] {{goal|24}}
|stadium    = [[Rajamangala Stadium]], [[Bangkok]]
|attendance = 22,352
|referee    = [[Turki Al-Khudhayr]] ([[Saudi Arabian Football Federation|Saudi Arabia]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031754 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16395 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|14|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|THA}}
|score      = 1–1
|team2      = {{fbu|23|IRQ}}
|goals1     =
*[[Jaroensak Wonggorn|Jaroensak]] {{goal|6|pen.}}
|goals2     =
*[[Mohammed Nassif|Nassif]] {{goal|49}}
|stadium    = [[Rajamangala Stadium]], [[Bangkok]]
|attendance = 15,342
|referee    = [[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031761 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16396 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|14|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|AUS}}
|score      = 1–1
|team2      = {{fbu|23|BHR}}
|goals1     =
*[[Ramy Najjarine|Najjarine]] {{goal|34}}
|goals2     =
*[[Mohamed Marhoon|Marhoon]] {{goal|45+3}}
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 123
|referee    = [[Mohammed Abdulla Hassan Mohamed]] ([[United Arab Emirates Football Association|United Arab Emirates]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031762 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16397 Stats Report]
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/fixtures/ AFC]
|name_QAT={{fbu|23|QAT}}
|name_JPN={{fbu|23|JPN}}
|name_KSA={{fbu|23|KSA}}
|name_SYR={{fbu|23|SYR}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_QAT=0 |draw_QAT=3 |loss_QAT=0 |gf_QAT=3 |ga_QAT=3
|win_JPN=0 |draw_JPN=1 |loss_JPN=2 |gf_JPN=3 |ga_JPN=5
|win_KSA=2 |draw_KSA=1 |loss_KSA=0 |gf_KSA=3 |ga_KSA=1
|win_SYR=1 |draw_SYR=1 |loss_SYR=1 |gf_SYR=4 |ga_SYR=4

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=KSA |team2=SYR |team3=QAT |team4=JPN
|class_rules=[[#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]]

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Knockout stage|Knockout stage]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|9|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|QAT}}
|score      = 2–2
|team2      = {{fbu|23|SYR}}
|goals1     =
*[[Yusuf Abdurisag|Abdurisag]] {{goal|1}}
*[[Yousef Mohammad (footballer, born 1999)|Yousef]] {{goal|22|o.g.}}
|goals2     =
*[[Abd Al-Rahman Barakat|Barakat]] {{goal|31}}
*[[Alaa Aldin Dali|Dali]] {{goal|90+4}}
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 750
|referee    = Ilgiz Tantashev ([[Uzbekistan Football Federation|Uzbekistan]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031747 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16398 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|9|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|JPN}}
|score      = 1–2
|team2      = {{fbu|23|KSA}}
|goals1     =
*[[Ryotaro Meshino|Meshino]] {{goal|56}}
|goals2     =
*[[Ayman Al-Khulaif|Al-Khulaif]] {{goal|48}}
*[[Abdulrahman Ghareeb|Ghareeb]] {{goal|88|pen.}}
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 1,433
|referee    = [[Chris Beath]] ([[Football Federation Australia|Australia]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031748 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16399 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|12|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|KSA}}
|score      = 0–0
|team2      = {{fbu|23|QAT}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 150
|referee    = [[Ma Ning (referee)|Ma Ning]] ([[Chinese Football Association|China PR]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031755 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16401 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|12|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|SYR}}
|score      = 2–1
|team2      = {{fbu|23|JPN}}
|goals1     =
*[[Abd Al-Rahman Barakat|Barakat]] {{goal|9|pen.}}
*[[Alaa Aldin Dali|Dali]] {{goal|88}}
|goals2     =
*[[Yuki Soma|Soma]] {{goal|30}}
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 1,509
|referee    = [[Ali Sabah]] ([[Iraq Football Association|Iraq]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031756 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16400 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|15|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|QAT}}
|score      = 1–1
|team2      = {{fbu|23|JPN}}
|goals1     =
*[[Abdullah Al-Ahrak|Al-Ahrak]] {{goal|79|pen.}}
|goals2     =
*[[Koki Ogawa (footballer)|Ogawa]] {{goal|73}}
|stadium    = [[Rajamangala Stadium]], [[Bangkok]]
|attendance = 1,362
|referee    = [[Muhammad Taqi (referee)|Muhammad Taqi]] ([[Football Association of Singapore|Singapore]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031763 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16402 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|15|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|KSA}}
|score      = 1–0
|team2      = {{fbu|23|SYR}}
|goals1     =
*[[Firas Al-Buraikan|Al-Buraikan]] {{goal|80}}
|goals2     =
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 87
|referee    = [[Hettikamkanamge Perera]] ([[Football Federation of Sri Lanka|Sri Lanka]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031764 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16403 Stats Report]
}}

=== C guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/fixtures/ AFC]
|name_UZB={{fbu|23|UZB}}
|name_KOR={{fbu|23|KOR}}
|name_CHN={{fbu|23|CHN}}
|name_IRN={{fbu|23|IRN}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_UZB=1 |draw_UZB=1 |loss_UZB=1 |gf_UZB=4 |ga_UZB=3
|win_KOR=3 |draw_KOR=0 |loss_KOR=0 |gf_KOR=5 |ga_KOR=2
|win_CHN=0 |draw_CHN=0 |loss_CHN=3 |gf_CHN=0 |ga_CHN=4
|win_IRN=1 |draw_IRN=1 |loss_IRN=1 |gf_IRN=3 |ga_IRN=3

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=KOR |team2=UZB |team3=IRN |team4=CHN
|class_rules=[[#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]]

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Knockout stage|Knockout stage]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|9|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|UZB}}
|score      = 1–1
|team2      = {{fbu|23|IRN}}
|goals1     =
*[[Islom Qobilov|Qobilov]] {{goal|40|pen.}}
|goals2     =
*[[Reza Dehghani|Dehghani]] {{goal|58}}
|stadium    = [[Tinsulanon Stadium]], [[Songkhla Province|Songkhla]]
|attendance = 4,180
|referee    = [[Khamis Al-Marri]] ([[Qatar Football Association|Qatar]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031749 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16404 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|9|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|KOR}}
|score      = 1–0
|team2      = {{fbu|23|CHN}}
|goals1     =
*[[Lee Dong-jun (footballer)|Lee Dong-jun]] {{goal|90+3}}
|goals2     =
|stadium    = [[Tinsulanon Stadium]], [[Songkhla Province|Songkhla]]
|attendance = 6,000
|referee    = [[Mohammed Abdulla Hassan Mohamed]] ([[United Arab Emirates Football Association|United Arab Emirates]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031750 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16405 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|12|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|IRN}}
|score      = 1–2
|team2      = {{fbu|23|KOR}}
|goals1     =
*[[Reza Shekari|Shekari]] {{goal|54}}
|goals2     =
*[[Lee Dong-jun (footballer)|Lee Dong-jun]] {{goal|22}}
*[[Cho Gue-sung]] {{goal|35}}
|stadium    = [[Tinsulanon Stadium]], [[Songkhla Province|Songkhla]]
|attendance = 6,000
|referee    = [[Adham Makhadmeh]] ([[Jordan Football Association|Jordan]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031757 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16406 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|12|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|CHN}}
|score      = 0–2
|team2      = {{fbu|23|UZB}}
|goals1     =
|goals2     =
*[[Islom Qobilov|Qobilov]] {{goal|45+3|pen.}}
*[[Nurillo Toʻxtasinov|Toʻxtasinov]] {{goal|80}}
|stadium    = [[Tinsulanon Stadium]], [[Songkhla Province|Songkhla]]
|attendance = 6,683
|referee    = [[Abdulrahman Al-Jassim]] ([[Qatar Football Association|Qatar]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031758 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16407 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|15|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|UZB}}
|score      = 1–2
|team2      = {{fbu|23|KOR}}
|goals1     =
*[[Bobur Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|21}}
|goals2     =
*[[Oh Se-hun (footballer)|Oh Se-hun]] {{goal|5||71}}
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 606
|referee    = Hiroyuki Kimura ([[Japan Football Association|Japan]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031765 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16408 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|15|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|CHN}}
|score      = 0–1
|team2      = {{fbu|23|IRN}}
|goals1     =
|goals2     =
*[[Omid Noorafkan|Noorafkan]] {{goal|87|pen.}}
|stadium    = [[Tinsulanon Stadium]], [[Songkhla Province|Songkhla]]
|attendance = 3,567
|referee    = Hanna Hattab ([[Syrian Arab Federation for Football|Syria]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031766 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16409 Stats Report]
}}

=== D guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/fixtures/ AFC]
|name_VIE={{fbu|23|VIE}}
|name_PRK={{fbu|23|PRK}}
|name_JOR={{fbu|23|JOR}}
|name_UAE={{fbu|23|UAE}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_VIE=0 |draw_VIE=2 |loss_VIE=1 |gf_VIE=1 |ga_VIE=2
|win_PRK=1 |draw_PRK=0 |loss_PRK=2 |gf_PRK=3 |ga_PRK=5
|win_JOR=1 |draw_JOR=2 |loss_JOR=0 |gf_JOR=3 |ga_JOR=2
|win_UAE=1 |draw_UAE=2 |loss_UAE=0 |gf_UAE=3 |ga_UAE=1

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=UAE |team2=JOR |team3=PRK |team4=VIE
|class_rules=[[#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]]

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Knockout stage|Knockout stage]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|10|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|VIE}}
|score      = 0–0
|team2      = {{fbu|23|UAE}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = [[Chang Arena|Buriram Stadium]], [[Buriram Province|Buriram]]
|attendance = 3,967
|referee    = [[Muhammad Taqi (referee)|Muhammad Taqi]] ([[Football Association of Singapore|Singapore]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031751 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16410 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|10|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|PRK}}
|score      = 1–2
|team2      = {{fbu|23|JOR}}
|goals1     =
*[[Ryang Hyon-ju]] {{goal|90+1}}
|goals2     =
*[[Mohammad Bani Atieh|Bani Atieh]] {{goal|45+1|pen.}}
*[[Omar Hani|Hani]] {{goal|74}}
|stadium    = [[Chang Arena|Buriram Stadium]], [[Buriram Province|Buriram]]
|attendance = 305
|referee    = [[Alireza Faghani]] ([[Football Federation Islamic Republic of Iran|Iran]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031752 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16411 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|13|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|UAE}}
|score      = 2–0
|team2      = {{fbu|23|PRK}}
|goals1     =
*[[Khalifa Al-Hammadi|K. Al-Hammadi]] {{goal|17}}
*[[Zaid Al-Ameri|Z. Al-Ameri]] {{goal|30}}
|goals2     =
|stadium    = [[Chang Arena|Buriram Stadium]], [[Buriram Province|Buriram]]
|attendance = 1,867
|referee    = [[Ahmed Al-Kaf]] ([[Oman Football Association|Oman]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031759 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16412 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|13|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|JOR}}
|score      = 0–0
|team2      = {{fbu|23|VIE}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = [[Chang Arena|Buriram Stadium]], [[Buriram Province|Buriram]]
|attendance = 1,089
|referee    = [[Ryuji Sato]] ([[Japan Football Association|Japan]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031760 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16413 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|16|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|VIE}}
|score      = 1–2
|team2      = {{fbu|23|PRK}}
|goals1     =
*[[Nguyễn Tiến Linh]] {{goal|16}}
|goals2     =
*[[Bùi Tiến Dũng (footballer, born 1997)|Bùi Tiến Dũng]] {{goal|27|o.g.}}
*[[Ri Chung-gyu]] {{goal|90|pen.}}
|stadium    = [[Rajamangala Stadium]], [[Bangkok]]
|attendance = 1,932
|referee    = [[Mohanad Qasim Sarray]] ([[Iraq Football Association|Iraq]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031767 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16414 Stats Report]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|16|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|JOR}}
|score      = 1–1
|team2      = {{fbu|23|UAE}}
|goals1     =
*[[Ihab Al-Khawaldeh|Al-Khawaldeh]] {{goal|79}}
|goals2     =
*[[Zaid Al-Ameri|Z. Al-Ameri]] {{goal|41}}
|stadium    = [[Chang Arena|Buriram Stadium]], [[Buriram Province|Buriram]]
|attendance = 205
|referee    = [[Nawaf Shukralla]] ([[Bahrain Football Association|Bahrain]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031769 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16415 Stats Report]
}}

== Pley off bosqichi ==
Pley-off bosqichida, agar kerak boʻlsa, gʻolibni aniqlash uchun [[Qoʻshimcha vaqt (sport)|qoʻshimcha vaqt]] va [[O‘yindan keyingi penaltilar seriyasi|penaltilar seriyasidan]] foydalaniladi (Nizomning 12.1 va 12.2-moddalari)&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;.

=== Bosqichlar ===
{{#invoke:RoundN|N8
|3rdplace=yes|bold_winner=high|widescore=yes
|RD1=[[#Quarter-finals|Quarter-finals]]
|RD2=[[#Semi-finals|Semi-finals]]
|RD3=[[#Final|Final]]
|Consol=[[#Third place match|Third place match]]
&lt;!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--&gt;
&lt;!--Quarter-finals--&gt;
|18 January – [[Rajamangala Stadium|Bangkok]]|{{fbu|23|AUS}} |1|{{fbu|23|SYR}}|0
|19 January – [[Thammasat Stadium|Pathum Thani]]|{{fbu|23|KOR}}|2|{{fbu|23|JOR}}|1
|18 January – [[Thammasat Stadium|Pathum Thani]]|{{fbu|23|KSA}}|1|{{fbu|23|THA}}|0
|19 January – [[Rajamangala Stadium|Bangkok]]|{{fbu|23|UAE}}|1|{{fbu|23|UZB}}|5
&lt;!--Semi-finals--&gt;
|22 January – [[Thammasat Stadium|Pathum Thani]]|{{fbu|23|AUS}}|0|{{fbu|23|KOR}}|2
|22 January – [[Rajamangala Stadium|Bangkok]]|{{fbu|23|KSA}}|1|{{fbu|23|UZB}}|0
&lt;!--Final--&gt;
|26 January – [[Rajamangala Stadium|Bangkok]]|{{fbu|23|KOR}} {{After extra time}}|1|{{fbu|23|KSA}}|0
&lt;!--3rd Place--&gt;
|25 January – [[Rajamangala Stadium|Bangkok]]|{{fbu|23|AUS}}|1|{{fbu|23|UZB}}|0
}}

=== Chorak final ===
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|18|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|KSA}}
|score      = 1–0
|team2      = {{fbu|23|THA}}
|goals1     =
*[[Abdullah Al-Hamdan|Al-Hamdan]] {{goal|78|pen.}}
|goals2     =
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 14,958
|referee    = [[Ahmed Al-Kaf]] ([[Oman Football Association|Oman]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031771 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16418 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|18|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|AUS}}
|score      = 1–0
|aet        = yes
|team2      = {{fbu|23|SYR}}
|goals1     =
*[[Al Hassan Toure|Toure]] {{goal|103}}
|goals2     =
|stadium    = [[Rajamangala Stadium]], [[Bangkok]]
|attendance = 214
|referee    = [[Ryuji Sato]] ([[Japan Football Association|Japan]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031770 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16416 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|19|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|KOR}}
|score      = 2–1
|team2      = {{fbu|23|JOR}}
|goals1     =
*[[Cho Gue-sung]] {{goal|16}}
*[[Lee Dong-gyeong]] {{goal|90+5}}
|goals2     =
*[[Yazan Al-Naimat|Al-Naimat]] {{goal|75}}
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 596
|referee    = [[Abdulrahman Al-Jassim]] ([[Qatar Football Association|Qatar]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031772 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16417 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|19|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|UAE}}
|score      = 1–5
|team2      = {{fbu|23|UZB}}
|goals1     =
*[[Zaid Al-Ameri|Z. Al-Ameri]] {{goal|13}}
|goals2     =
*[[Ilhom Alijonov|Alijonov]] {{goal|16}}
*[[Islom Qobilov|Qobilov]] {{goal|26|pen.}}
*[[Oybek Bozorov|Bozorov]] {{goal|41}}
*[[Jasurbek Yaxshiboyev|Yaxshiboyev]] {{goal|84}}
*[[Nurillo Toʻxtasinov|Toʻxtasinov]] {{goal|90+3}}
|stadium    = [[Rajamangala Stadium]], [[Bangkok]]
|attendance = 244
|referee    = [[Fu Ming]] ([[China Football Association|China PR]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031773 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16419 Stats Report]
}}

=== Yarim final ===
Gʻoliblar 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlariga yoʻllanma oldi.
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|22|df=y}}
|time       = 17:15
|team1      = {{fbu-rt|23|KSA}}
|score      = 1–0
|team2      = {{fbu|23|UZB}}
|goals1     =
*[[Nasser Al Omran|Al Omran]] {{goal|87}}
|goals2     =
|stadium    = [[Rajamangala Stadium]], [[Bangkok]]
|attendance = 329
|referee    = [[Ryuji Sato]] ([[Japan Football Association|Japan]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031775 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16421 Stats Report]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|22|df=y}}
|time       = 20:15
|team1      = {{fbu-rt|23|AUS}}
|score      = 0–2
|team2      = {{fbu|23|KOR}}
|goals1     =
|goals2     =
*[[Kim Dae-won (footballer, born 1997)|Kim Dae-won]] {{goal|56}}
*[[Lee Dong-gyeong]] {{goal|76}}
|stadium    = [[Thammasat Stadium]], [[Pathum Thani province|Pathum Thani]]
|attendance = 789
|referee    = [[Nawaf Shukralla]] ([[Bahrain Football Association|Bahrain]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031774 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16420 Stats Report]
}}

===Uchinchi oʻrin uchun oʻyin===
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|25|df=y}}
|time       = 19:30
|team1      = {{fbu-rt|23|AUS}}
|score      = 1–0
|team2      = {{fbu|23|UZB}}
|goals1     =
*[[Nicholas D'Agostino (soccer)|D'Agostino]] {{goal|47}}
|goals2     =
|stadium    = [[Rajamangala Stadium]], [[Bangkok]]
|attendance = 590
|referee    = [[Mohammed Abdulla Hassan Mohamed]] ([[United Arab Emirates Football Association|United Arab Emirates]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031776 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16422 Stats Report]
}}

=== Final ===
{{Asosiy|AFC U-23 Osiyo chempionati finali 2020}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2020|1|26|df=y}}
|time       = 19:30
|team1      = {{fbu-rt|23|KOR}}
|score      = 1–0
|aet        = yes
|team2      = {{fbu|23|KSA}}
|goals1     =
*[[Jeong Tae-wook]] {{goal|113}}
|goals2     =
|stadium    = [[Rajamangala Stadium]], [[Bangkok]]
|attendance = 2,879
|referee    = [[Chris Beath]] ([[Football Federation Australia|Australia]])
|report     = [https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/matches/2019/2031777 Live Report]&lt;br /&gt;[http://stats.the-afc.com/match_report/16423 Stats Report]
}}

== Gʻoliblar ==
{{Gʻolib jamoa|AFC U-23 Osiyo chempionati 2020|KOR|[[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Janubiy Koreya]]|Birinchi}}

== Mukofotlar ==
Turnir yakunida quyidagi sovrinlar topshirildi:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;
!Eng yaxshi toʻpurar &lt;ref name=&quot;Awards&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/korea-republic-s-song-named-best-goalkeeper-thailand-s-wonggorn-wins-top-scorer- |sarlavha=Korea Republic's Song named Best Goalkeeper, Thailand's Wonggorn wins Top Scorer Award |nashriyot=AFC |sana=26 January 2020}}&lt;/ref&gt;
! Eng yaxshi futbolchi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/korea-republic-s-won-named-thailand-2020-mvp |sarlavha=Korea Republic's Won named Thailand 2020 MVP |nashriyot=AFC |sana=26 January 2020}}&lt;/ref&gt;
! Eng yaxshi darvozabon &lt;ref name=&quot;Awards&quot; /&gt;
! Fair Play mukofoti &lt;ref name=&quot;Awards&quot; /&gt;
|-
|{{Fbuicon|23|THA}} Jaroensak Vonggorn {{Refn|Playing fewer minutes than the other players scoring 3 goals, Wonggorn won the Top Scorer Award|group=&quot;note&quot;}}
|{{Fbuicon|23|KOR}} [[Won Du-jae]]
|{{Fbuicon|23|KOR}} [[Song Bum-keun]]
|{{Fbu|23|KSA}}
|}
{{Goalscorers}}

== Gol mualliflari ==
{{Goalscorers|goals=69|matches=32

|3 goals=

*{{fbuicon|23|AUS}} [[Nicholas D'Agostino (soccer)|Nicholas D'Agostino]]
*{{fbuicon|23|IRQ}} [[Mohammed Nassif]]
*{{fbuicon|23|THA}} [[Jaroensak Wonggorn]]
*{{fbuicon|23|UAE}} [[Zaid Al-Ameri]]
*{{fbuicon|23|UZB}} [[Islom Qobilov]]

|2 goals=*{{fbuicon|23|BHR}} [[Mohamed Marhoon]]
*{{fbuicon|23|KOR}} [[Cho Gue-sung]]
*{{fbuicon|23|KOR}} [[Lee Dong-gyeong]]
*{{fbuicon|23|KOR}} [[Lee Dong-jun (footballer)|Lee Dong-jun]]
*{{fbuicon|23|KOR}} [[Oh Se-hun (footballer)|Oh Se-hun]]
*{{fbuicon|23|SYR}} [[Abd Al-Rahman Barakat]]
*{{fbuicon|23|SYR}} [[Alaa Aldin Dali]]
*{{fbuicon|23|THA}} [[Suphanat Mueanta]]
*{{fbuicon|23|UZB}} [[Nurillo Toʻxtasinov]]

|1 goal=

*{{fbuicon|23|AUS}} [[Ramy Najjarine]]
*{{fbuicon|23|AUS}} [[Reno Piscopo]]
*{{fbuicon|23|AUS}} [[Al Hassan Toure]]
*{{fbuicon|23|BHR}} [[Sayed Hashim Isa]]
*{{fbuicon|23|IRN}} [[Reza Dehghani]]
*{{fbuicon|23|IRN}} [[Omid Noorafkan]]
*{{fbuicon|23|IRN}} [[Reza Shekari]]
*{{fbuicon|23|IRQ}} [[Amir Al-Ammari]]
*{{fbuicon|23|JPN}} [[Ryotaro Meshino]]
*{{fbuicon|23|JPN}} [[Koki Ogawa (footballer)|Koki Ogawa]]
*{{fbuicon|23|JPN}} [[Yuki Soma]]
*{{fbuicon|23|JOR}} [[Ihab Al-Khawaldeh]]
*{{fbuicon|23|JOR}} [[Yazan Al-Naimat]]
*{{fbuicon|23|JOR}} [[Mohammad Bani Atieh]]
*{{fbuicon|23|JOR}} [[Omar Hani]]
*{{fbuicon|23|PRK}} [[Ri Chung-gyu]]
*{{fbuicon|23|PRK}} [[Ryang Hyon-ju]]
*{{fbuicon|23|QAT}} [[Yusuf Abdurisag]]
*{{fbuicon|23|QAT}} [[Abdullah Al-Ahrak]]
*{{fbuicon|23|KSA}} [[Firas Al-Buraikan]]
*{{fbuicon|23|KSA}} [[Abdullah Al-Hamdan]]
*{{fbuicon|23|KSA}} [[Ayman Al-Khulaif]]
*{{fbuicon|23|KSA}} [[Nasser Al Omran]]
*{{fbuicon|23|KSA}} [[Abdulrahman Ghareeb]]
*{{fbuicon|23|KOR}} [[Jeong Tae-wook]]
*{{fbuicon|23|KOR}} [[Kim Dae-won (footballer, born 1997)|Kim Dae-won]]
*{{fbuicon|23|THA}} [[Anon Amornlerdsak]]
*{{fbuicon|23|THA}} [[Supachok Sarachat]]
*{{fbuicon|23|UAE}} [[Khalifa Al-Hammadi]]
*{{fbuicon|23|UZB}} [[Bobur Abduxoliqov]]
*{{fbuicon|23|UZB}} [[Ilkhom Alijonov]]
*{{fbuicon|23|UZB}} [[Oybek Bozorov]]
*{{fbuicon|23|UZB}} [[Jasurbek Yaxshiboyev]]
*{{fbuicon|23|VIE}} [[Nguyễn Tiến Linh]]|1 own goal=*{{fbuicon|23|SYR}} [[Yousef Mohammad (footballer, born 1999)|Yosief Mohammad]] (against Qatar)
*{{fbuicon|23|VIE}} [[Bùi Tiến Dũng (footballer, born 1997)|Bùi Tiến Dũng II]] (against North Korea)}}

=== Turnir jamoalari reytingi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|update=complete |source=[http://www.the-afc.com AFC]
&lt;!--Replace TXX with country code when final position is known--&gt;
|team1=KOR |team2=KSA |team3=AUS |team4=UZB |team5=JOR |team6=UAE |team7=THA |team8=SYR |team9=IRN |team10=PRK |team11=IRQ |team12=QAT |team13=VIE |team14=BHR |team15=JPN |team16=CHN

|result1=1st |result2=2nd |result3=3rd |result4=4th |result5=QF |result6=QF |result7=QF |result8=QF |result9=GS |result10=GS |result11=GS |result12=GS |result13=GS |result14=GS |result15=GS |result16=GS
|split4=yes |split8=yes

|win_AUS=3 |draw_AUS=2 |loss_AUS=1 |gf_AUS=6 |ga_AUS=5 |status_AUS=
|win_BHR=0 |draw_BHR=2 |loss_BHR=1 |gf_BHR=3 |ga_BHR=8 |status_BHR=
|win_CHN=0 |draw_CHN=0 |loss_CHN=3 |gf_CHN=0 |ga_CHN=4 |status_CHN=
|win_IRN=1 |draw_IRN=1 |loss_IRN=1 |gf_IRN=3 |ga_IRN=3 |status_IRN=
|win_IRQ=0 |draw_IRQ=3 |loss_IRQ=0 |gf_IRQ=4 |ga_IRQ=4 |status_IRQ=
|win_JPN=0 |draw_JPN=1 |loss_JPN=2 |gf_JPN=3 |ga_JPN=5 |status_JPN=
|win_JOR=1 |draw_JOR=2 |loss_JOR=1 |gf_JOR=4 |ga_JOR=4 |status_JOR=
|win_PRK=1 |draw_PRK=0 |loss_PRK=2 |gf_PRK=3 |ga_PRK=5 |status_PRK=
|win_KSA=4 |draw_KSA=1 |loss_KSA=1 |gf_KSA=5 |ga_KSA=2 |status_KSA=
|win_KOR=6 |draw_KOR=0 |loss_KOR=0 |gf_KOR=10|ga_KOR=3 |status_KOR=
|win_QAT=0 |draw_QAT=3 |loss_QAT=0 |gf_QAT=3 |ga_QAT=3 |status_QAT=
|win_SYR=1 |draw_SYR=1 |loss_SYR=2 |gf_SYR=4 |ga_SYR=5 |status_SYR=
|win_THA=1 |draw_THA=1 |loss_THA=2 |gf_THA=7 |ga_THA=4 |status_THA=H
|win_UAE=1 |draw_UAE=2 |loss_UAE=1 |gf_UAE=4 |ga_UAE=6 |status_UAE=
|win_UZB=2 |draw_UZB=1 |loss_UZB=3 |gf_UZB=9 |ga_UZB=6 |status_UZB=
|win_VIE=0 |draw_VIE=2 |loss_VIE=1 |gf_VIE=1 |ga_VIE=2 |status_VIE=

|name_AUS={{fbu|23|AUS}}
|name_BHR={{fbu|23|BHR}}
|name_CHN={{fbu|23|CHN}}
|name_IRN={{fbu|23|IRN}}
|name_IRQ={{fbu|23|IRQ}}
|name_JPN={{fbu|23|JPN}}
|name_JOR={{fbu|23|JOR}}
|name_PRK={{fbu|23|PRK}}
|name_KSA={{fbu|23|KSA}}
|name_KOR={{fbu|23|KOR}}
|name_QAT={{fbu|23|QAT}}
|name_THA={{fbu|23|THA}}
|name_SYR={{fbu|23|SYR}}
|name_UAE={{fbu|23|UAE}}
|name_UZB={{fbu|23|UZB}}
|name_VIE={{fbu|23|VIE}}

|res_col_header=Yakuniy natijalar
|col_1st=#FFD700 |text_1st=Chempion
|col_2nd=#C0C0C0 |text_2nd=Ikkinchi oʻrin
|col_3rd=#CD7F32 |text_3rd=Uchinchi oʻrin
|col_4th=#9ACDFF |text_4th=Toʻrtinchi oʻrin
|text_QF=Chorak final
|text_GS=Guruh bosqichi
}}

== Yozgi Olimpiya oʻyinlariga saralangan jamoalar ==
AFCning quyidagi toʻrtta jamoasi erkaklar futboli boʻyicha 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari turniriga yoʻllanma oldi, shu jumladan Yaponiya mezbon sifatida ishtirok etdi.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Jamoa
! Malakali
! data-sort-type=&quot;number&quot; | [[Futbol Olimpiada o‘yinlarida|Yozgi Olimpiya]] oʻyinlaridagi oldingi chiqishlar&lt;sup&gt;'''1'''&lt;/sup&gt;
|-
|{{Fbo|JPN}}
| {{Dts|2013|9|7|format=dmy}}
| 10 (1936, 1956, ''1964'', 1968, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016)
|-
|{{Fbo|KOR}}
| {{Dts|2020|1|22|addkey=2|format=dmy}} &lt;ref name=&quot;KSAKOR&quot; /&gt;
| 10 (1948, 1964, ''1988'', 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016)
|-
|{{Fbo|KSA}}
| {{Dts|2020|1|22|addkey=1|format=dmy}} &lt;ref name=&quot;KSAKOR&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fifa.com/mensolympic/news/saudi-arabia-secure-tokyo-2020-qualification |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200122152549/https://www.fifa.com/mensolympic/news/saudi-arabia-secure-tokyo-2020-qualification |arxivsana=January 22, 2020 |sarlavha=Korea Republic and Saudi Arabia secure Tokyo 2020 qualification |nashriyot=FIFA.com |sana=22 January 2020}}&lt;/ref&gt;
| 2 (1984, 1996)
|-
|{{Fbo|AUS}}
| {{Dts|2020|1|25|format=dmy}} &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fifa.com/mensolympic/news/australia-book-final-asian-ticket-to-tokyo-2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200125153619/https://www.fifa.com/mensolympic/news/australia-book-final-asian-ticket-to-tokyo-2020 |arxivsana=January 25, 2020 |sarlavha=Australia book final Asian ticket to Tokyo 2020 |nashriyot=FIFA.com |sana=25 January 2020}}&lt;/ref&gt;
| 7&lt;sup&gt;'''2'''&lt;/sup&gt; (''1956'', 1988, 1992, 1996, ''2000'', 2004, 2008)
|}

: &lt;div data-mw-cx-source=&quot;undefined&quot; data-mw-section-number=&quot;12&quot;&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ''Kursiv'' oʻsha yil uchun xostlarni bildiradi.&lt;/div&gt;
: &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; Avstraliya 1956 va 2004-yillar oraligʻida oltita turnir uchun [[Okeaniya Futbol Konfederatsiyasi|OFC]] aʼzosi sifatida qatnashdi.

== Eslatmalar ==
{{Manbalar|group=note}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Manbalar|2}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/|AFC U-23 Championship}}, the-AFC.com
* [http://stats.the-afc.com/tournaments/252 AFC U-23 Championship 2020] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190327091925/http://stats.the-afc.com/tournaments/252 |date=2019-03-27 }}, stats.the-AFC.com
{{AFC U-23 Osiyo kubogi}}
[[Turkum:AFC U-23 Osiyo chempionati 2020]]
[[Turkum:AFC U-23 Osiyo kubogi turnirlari]]
[[Turkum:2020-yilda Osiyo futboli]]</text>
      <sha1>30zkp6e5vtu3vg767izn3lpt5yzk8og</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Madina islom majmuasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1019582</id>
    <revision>
      <id>6156352</id>
      <parentid>4025273</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:38:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2961" sha1="2nl6k6034vrpo2lf4e5v8tx9nu7fogf" xml:space="preserve">'''Al-Madina islom majmuasi''' ({{lang-ar|مجمع مدينة الاسلامى}}), shuningdek, '''Al-Madina Yatim Xana''' ({{lang-ar|دار الايتام}}) nomi bilan tanilgan, [[Hindiston|Hindistonning]] [[Karnataka]] shtatidagi [[Mangalor]] shahrida joylashgan [[islom]] universiteti, 1994-yil 17-martda tashkil etilgan. Unda 500 nafar talaba (jumladan, 110 nafari [[Yetim|yetim bolalar]]) turli institutlarda [[Qurʼon]], [[Hadis]], [[Fiqh|Fiqʼh]], Sanʼat, Fan va Texnologiya fanlari boʻyicha tahsil olmoqda. Muassasaga Shayxuna Sharaful Ulamo Manjanadiy Abbos Musliyar tomonidan asos solingan. Kanthapuram AP Aboobacker Musliyar uning hozirgi prezidenti hisoblanadi.

== Ozchilik instituti ==
Diniy taʼlim markazi va mehribonlik uyidan iborat [[Bino|majmua]] [[musulmon]] ozchiliklar muassasasi hisoblanadi. Mehribonlik uyi, islom kolleji (Dars), ingliz tili oʻrta [[Maktab|maktabi]], litsey, hifzul qurʼon, [[tikuvchilik]] oʻquv markazi majmua tarkibiga kiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=46214&amp;n_tit=M%27lore%3A+Al+Madeena+Institute+Connects+Globally+-+Launches+Website |sarlavha=Recognizes as Muslim minority institution |qaralgan sana=16 June 2009 |arxivsana=28 November 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191128103213/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=46214&amp;n_tit=M%27lore%3A+Al+Madeena+Institute+Connects+Globally+-+Launches+Website}}&lt;/ref&gt;.

== Al-Madina nazorati ostidagi muassasalar ==

* Yetimxona (Mehribonlik uyi)
* [[Shariat]] [[Kollej|kolleji]] (islomshunoslik)
* [[Madrasa|Madrasaga]] kirish
* [[Islom]] [[Kutubxona|kutubxonasi]]
* Ingliz tili oʻrta maktabi
* Oʻrta maktab
* [[Tikuvchilik]] muassasasi
* Savdo majmuasi
* Jamoat [[Xoll|zali]]
* Al-Madina Dava kolleji
* Al-Madina Hiflul Qur’on kolleji
* Al-Madina ayollar kolleji
* Al-Madina ayollar Shariat kolleji
* Al-Madina Shimoliy Karnataka uyi
* Al Madina kompyuter texnologiyalari xizmatlari

== Yana qarang ==

* [[Abbos Msuliyar]]
* [[Mangalordagi taʼlim muassasalari roʻyxati]]
* [[Markazu Saqafathi Sunniya]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [http://www.udayavani.com/showstory.asp?news=0&amp;contentid=589475&amp;lang=1 Udayavani]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
* [[Category:Articles with permanently dead external links]] [https://web.archive.org/web/20190114035740/http://www.almadeenaonline.com/ Rasmiy] &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;&lt;span style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''&lt;nowiki&gt;&lt;span title=&quot;Dead link tagged October 2018&quot;&gt;doimiy o'lik havola&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt;'' &amp;#x5D;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;[https://web.archive.org/web/20190114035740/http://www.almadeenaonline.com/ veb-sayt]
[[Turkum:Hindistondagi islomiy universitet va kollejlar]]
[[Turkum:Barelvi islom universitetlari va kollejlari]]
[[Turkum:Hindistondagi mehribonlik uylari]]
[[Turkum:Barelvi tashkilotlari]]
[[Turkum:Mangalordagi universitet va kollejlar]]</text>
      <sha1>2nl6k6034vrpo2lf4e5v8tx9nu7fogf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Akkas gaz koni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1019754</id>
    <revision>
      <id>6156312</id>
      <parentid>4625641</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1637" sha1="fwn4boz47m1gp4fwtm1ns88j6bz79fg" xml:space="preserve">{{Neft koni bilgiqutisi
| name        = Akkas
| country     = [[Iroq]]
| region      = [[Al Anbar muhofazoti]]
| offonshore  = quruqlik
| operator    = [[Korea Gas Corporation]]
| discovery   = 1992
| start_production = 1993
| recover_gas_bft = 5600
| recover_gas_bcm = 160
}}

Akkas gaz koni [[Iroq]]da 1992-yil ochilgan [[Neft ombori#Gaz koni|tabiiy gaz koni]]dir. 1993-yilda ishga tushgan. Konda [[Tabiiy gazlar|tabiiy gaz]] va [[Tabiiy gaz kondensati|kondensat]] ishlab chiqariladi. Akkas gaz konining [[Tasdiqlangan zahiralar|tasdiqlangan umumiy zahiralar]]i taxminan 5,6 trillion kub futni (160×109m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) tashkil etadi. Ishlab chiqarish hajmi kuniga taxminan 400 million kub fut (11,4×106m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) boʻlishi rejalashtirilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iraq-businessnews.com/tag/akkas/|title=Akkas Attack – KOGAS Sticks to Schedule|date=2013|publisher=iraq-businessnews.com|accessdate=2013-06-04|arxivsana=2013-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130831110013/http://www.iraq-businessnews.com/tag/akkas/}}&lt;/ref&gt;. 2023-yilning 25-mayida [[Arab-amerika neft kompaniyasi|Saudi Aramco]] kuniga 400 million kub futdan ortiq gaz ishlab chiqarishi mumkin bo‘lgan Akkas gaz koniga sarmoya kiritishi va o‘zlashtirishi e’lon qilindi&lt;ref&gt;{{Cite web |date=25 May 2023 |title=Saudi Aramco to develop 400 mcf per day Iraqi gas field - Iraq oil minister |url=https://www.reuters.com/business/energy/saudi-aramco-develop-400-mcf-per-day-iraqi-gas-field-iraq-oil-minister-2023-05-25/ |website=Reuters}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Portal|Iroq}}

[[Turkum:Iroqning tabiiy gaz konlari]]

{{Iroq-geo-stub}}</text>
      <sha1>fwn4boz47m1gp4fwtm1ns88j6bz79fg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-barahima</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1020036</id>
    <revision>
      <id>6156390</id>
      <parentid>5430360</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2977" sha1="lgauuxhhbw0ugv8f89bbwfiq3kyuj70" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = 
| mavqe                = qishloq
| tasvir               = MbgIMG 0428.jpg
| bayroq               = 
| bayroq eni           = 
| mamlakat             = Misr
| mintaqa turi = Gubernatorlik
| mintaqa = Qena gubernatorligi
| tuman turi = Tuman
| tuman = Qift
| rahbar turi =
| rahbar =
| maydon =
| aholi = 43649
| sanalgan yil = yanvar 2023-yil
| zichlik = auto
| vaqt mintaqasi=+2
| pochta indeksi = 83733
| sayt =
| koordinatalar = {{coord|26|00|51|N|32|48|04|E|region:EG|display=inline,title}}
}}
'''Al-Barahima''' ({{Lang-ar|البراهمة}}) – [[Misr|Misrning]] Qena gubernatorligida joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=&amp;quot;البراهمة&amp;quot;.. أول قرية تصدر صحيفة محلية بالصعيد{{!}} صور |url=https://gate.ahram.org.eg/News/2923922.aspx |qaralgan sana=2023-05-10 |ish=بوابة الأهرام |til=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2022-08-18 |sarlavha=الاتحاد قوة.. بوابة لتزيين مدخل قرية البراهمة فى قنا بسواعد شبابها.. صور |url=https://www.youm7.com/story/2022/8/18/الاتحاد-قوة-بوابة-لتزيين-مدخل-قرية-البراهمة-فى-قنا-بسواعد/5874192 |qaralgan sana=2023-05-10 |ish=اليوم السابع |til=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Aholisi ==
Qishloq hududida 43 649 nafar aholi istiqomat qiladi. Ularning 22664 nafari erkak va 20985 nafari ayollardir&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=الکريم|first1=عبد|last2=إسماعيل|first2=أحمد|date=2013-12-01|title=لهجة قرية البراهمة دراسة صوتية|url=https://qarts.journals.ekb.eg/article_118412.html|journal=مجلة کلية الآداب بقنا|volume=22|issue=42|pages=203–284|doi=10.21608/qarts.2013.118412|issn=1110-614X|access-date=2024-01-20|archivedate=2023-09-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230907172838/https://qarts.journals.ekb.eg/article_118412.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Egyptcodebase |sarlavha=مكتب بريد البراهمة {{!}} كود مصر |url=https://egpostal.com/ar/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%85%D8%A9 |qaralgan sana=2023-05-10 |ish=Egyptcodebase |til=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2015-03-13 |sarlavha=البراهمة في كتب المسلمين - نصوص معاصرة |url=https://nosos.net/%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%85%d8%a9-%d9%81%d9%8a-%d9%83%d8%aa%d8%a8-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%b3%d9%84%d9%85%d9%8a%d9%86/ |qaralgan sana=2023-05-10 |til=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Dendera]]
* [[Al-Mahrousa]]
* [[Al-ashraf al-qibliya]]
* [[Al-ashraf al-bahriya]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [https://www.elwatannews.com/subsection/149 Qena gubernatorligining El-Vattan yangiliklari]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Misrdagi qishloqlar]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]


{{Egypt-geo-stub}}</text>
      <sha1>lgauuxhhbw0ugv8f89bbwfiq3kyuj70</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Jir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1022613</id>
    <revision>
      <id>6156348</id>
      <parentid>4051847</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2557" sha1="8fwgthuh3904pwgnj1iolkq0cncvzkn" xml:space="preserve">{{Orphan|date=Yanvar 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = الجير
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Birlashgan Arab Amirliklari
| mintaqa turi         = Amirlik
| mintaqa              = Ras al-Xayma
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| asos solingan        = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 180
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| zichlik              = 
| aglomeratsiya        = 
| vaqt mintaqasi       = 
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = {{coord|26|2|11|N|56|5|52|E|region:AE|display=inline,title}}
}}
'''Al-Jir''' ({{lang-ar|الجير}}) – [[Birlashgan Arab Amirliklari|Birlashgan Arab Amirliklarining (BAA)]] shimoliy qismi [[Ras al-Xayma]] shahrida joylashgan aholi punkti. Bugungi kunda ushbu hudud yirik port, marina hamda BAAning va [[Ummon Sultonligi|Ummonning]] Musandam [[eksklav]]i oʻrtasidagi gavjum koʻcha hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Khan |first=Dr Reza |date=2009-03-19 |title=Cheers to Al Jeer |work=GulfNews |url=https://gulfnews.com/xpress/cheers-to-al-jeer-1.475960 |access-date=2018-09-13}}&lt;/ref&gt;.

== Al-Jir porti ==
Al-Jir porti savdo porti, yaxta klubi va marina sifatida xizmat qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.askexplorer.com/uae/activities/boating/marinas-berths/directory/al-jeer-marina-131803 |sarlavha=Al Jeer Marina |muallif=Publishing |ism=Explorer |ish=www.askexplorer.com |qaralgan sana=2018-09-13 |arxivsana=2023-12-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231222123859/http://www.askexplorer.com/uae/activities/boating/marinas-berths/directory/al-jeer-marina-131803 }}&lt;/ref&gt;.

Tijorat porti chorva mollarini tashishga ixtisoslashgan, shuningdek, karantin obyektlarini ham oʻz ichiga oladi.

== Xavf ==
Mahalliy gazetalarda Al-Jir yaqinidagi gʻor haqida bir qancha xavfli maʼlumotlar berilgan va bu 50 ga yaqin mahalliy oilalarning ushbu xavf tufayli uylarini tark etishiga sabab boʻlgan. Berilgan maʼlumotga koʻra, gʻorga kirgan har bir kishi [[Ummon Sultonligi|Ummonga]] tushib qoladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Nazzal |first=Nasouh |date=2001-06-22 |title=Cave's mysterious voices drive frightened villagers away |work=GulfNews |url=https://gulfnews.com/news/uae/general/cave-s-mysterious-voices-drive-frightened-villagers-away-1.419482 |access-date=2018-09-13}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]


{{BirlashganArabAmirliklari-geo-stub}}</text>
      <sha1>8fwgthuh3904pwgnj1iolkq0cncvzkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Judit Rich Harris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1040471</id>
    <revision>
      <id>6156379</id>
      <parentid>5153709</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="608" sha1="21tusye4kuerl9vhfqhws4g99693cvz" xml:space="preserve">'''Judit Rich Harris''' (1938-yil 10–fevral—2018–yil 29–dekabr) – amerikalik psixologiya tadqiqotchisi va ota–onalar bola rivojlanishida eng muhim omil ekanligi haqidagi eʼtiqodni tanqid qiluvchi '''''&quot;The Nurture Assumption&quot;''''' kitobining muallifi. Professor emas balki, mustaqil tadqiqotchi boʻlgan.&quot;Tarbiyaviy faraz&quot; kitobida shunday degan: „Ota–onalar siz oʻylagandan kamroq, tengdoshlar esa koʻproq ahamiyatga ega“&lt;ref&gt;https://www.nationalreview.com/corner/r-i-p-judith-rich-harris-the-woman-who-showed-us-how-little-parents-matter/&lt;/ref&gt;.
{{chala}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>21tusye4kuerl9vhfqhws4g99693cvz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AQSh Respublikachilar partiyasining praymerizlari (2024)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1040907</id>
    <revision>
      <id>6155716</id>
      <parentid>5522755</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:47:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34479" sha1="fnbd0p8qxl7ge8vfmixj7m9wd5plca4" xml:space="preserve">
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
Mazkur bandda ko‘rsatilgan shaxslar partiya ichki saylovida o‘zlarini nomzod qilib ko‘rsatdi.

2023-yil 14-fevralda [[Karolina|Janubiy Karolinaning sobiq  gubernatori]], [[Donald Trump|Tramp]] prezidentligi davrida AQShning BMTdagi doimiy vakili lavozimida ishlagan [[Nikki Haley|Nikki Xeyli]] prezidentlikka nomzodini e’lon qildilar. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Meg Kinnard |url=https://apnews.com/article/nikki-haley-running-for-president-f28052019e8ac3846cd125b3d9614d4f |sarlavha=Nikki Haley announces run for president, challenging Trump |til=en |ish=apnews.com |nashriyot= |sana=2023-02-14 |qaralgan sana=2023-04-08 |arxivsana=2023-02-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230221040252/https://apnews.com/article/nikki-haley-running-for-president-f28052019e8ac3846cd125b3d9614d4f}}&lt;/ref&gt; . 21-fevral  [[Такер Карлсон|“Tucker Carlson Tonight”]] ko‘rsatuvi chog‘ida u Strive Asset Management ijrochi direktori va [[Roivant Sciences]]  sobiq bosh direktori [[Vivek Ramasvami]] prezident lavozimini egallash niyatini e’lon qilgan edi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Isla Binnie |url=https://www.reuters.com/world/us/anti-esg-crusader-ramaswamy-launches-us-presidential-bid-2023-02-22/ |sarlavha=Anti-ESG crusader Ramaswamy launches U.S. presidential bid |til=en |ish=reuters.com |nashriyot= |sana=2023-02-22 |qaralgan sana=2023-04-08 |arxivsana=2023-03-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230309022838/https://www.reuters.com/world/us/anti-esg-crusader-ramaswamy-launches-us-presidential-bid-2023-02-22/}}&lt;/ref&gt; . 2-aprel kuni [[Arkanzas|Arkanzas shtatining sobiq gubernatori]] [[Xatchinson, Asa|Asa Xatchinson]] &quot;ABC News&quot; telekanaliga bergan eksklyuziv intervyusida o'z nomzodini e'lon qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Veronica Stracqualursi, Gregory Krieg, Kaanita Iyer |url=https://edition.cnn.com/2023/04/02/politics/asa-hutchinson-2024-white-house-announcement/index.html |sarlavha=Former Arkansas Republican Gov. Asa Hutchinson announces White House bid |til=en |ish=edition.cnn.com |nashriyot= |sana=2023-04-02 |qaralgan sana=2023-04-08 |arxivsana=2023-04-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230408133640/https://edition.cnn.com/2023/04/02/politics/asa-hutchinson-2024-white-house-announcement/index.html}}&lt;/ref&gt; . 24-may kuni [[Florida|Florida gubernatori]] [[Ron DeSantis]] bo'lajak saylovlarda o'z nomzodini qo'yishini e'lon qildi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Adriana Gomez Licon, Anthony Izaguirre, Steve Peoples |url=https://apnews.com/article/ron-desantis-2024-presidential-election-live-updates-0495d567326db1e760179d01f1f7c45e |sarlavha=DeSantis launches GOP presidential campaign in Twitter announcement plagued by glitches |til=en |ish=apnews.com |nashriyot= |sana=2023-05-24 |qaralgan sana=2023-05-25 |arxivsana=2023-05-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230524042404/https://apnews.com/article/ron-desantis-2024-presidential-election-live-updates-0495d567326db1e760179d01f1f7c45e}}&lt;/ref&gt; . Nyu-Jersi shtatining sobiq gubernatori [[Kris Kristi]] 2023-yil 6-iyunda ariza bergan &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Gregory Krieg, Shania Shelton |url=https://edition.cnn.com/2023/06/06/politics/chris-christie-2024-announcement/index.html |sarlavha=Chris Christie kicks off 2024 campaign with sharp attacks on Trump |til=en |ish=cnn.com |nashriyot= |sana=2023-06-06 |qaralgan sana=2024-01-03}}&lt;/ref&gt;.

'''NOMZODLAR'''

2024-yil fevral oyi holatiga ko‘ra, 400 dan ortiq nomzod Respublikachilar partiyasidan prezidentlikka nomzod bo‘lish uchun Federal saylov komissiyasiga ariza topshirdi. Oldingi saylov davrlarida ariza beruvchilarning katta qismi saylov byulletenida bo‘lmagan, pul yig‘magan yoki umuman saylovoldi tashviqotini olib bormagan voyaga yetmagan nomzodlar bo`lgan edi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif= |url=https://www.fec.gov/data/candidates/president/?election_year=2024&amp;cycle=2024&amp;election_full=true&amp;party=REP |sarlavha=Browse Candidates for president:Republican Party |til=en |ish=fec.gov |nashriyot= |sana= |qaralgan sana=2023-09-23 |arxivsana=2023-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230708184849/https://www.fec.gov/data/candidates/president/?election_year=2024&amp;cycle=2024&amp;election_full=true&amp;party=REP}}&lt;/ref&gt; .
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+Nomzodlar partiya ichki saylovida rasman qatnashmoqda
! nomzod
! Tug'ilish
! class=&quot;unsortable&quot; | Faoliyat
! Davlat
! Kampaniya&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|Дата выдвижения}}
! Havola
|-
| data-sort-value=&quot;Трамп, Дональд&quot; |[[Fayl:Donald Trump (53807946692) (cropped).jpg|link=Файл:Donald_Trump_(53067468124)_(cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;/img&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; '''[[Donald Trump|Donald Tramp]]'''
| {{Dts|1946|06|14}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (77 yosh)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; [[Nyu-York|NY]]
| [[AQSh prezidenti|AQSh Prezidenti]] (2017-2021)
|[[Fayl:Flag-map_of_Florida.svg|center|90x90px]] [[Florida]]
|[[Fayl:Trump_MAGA_logo_2024.svg|link=Файл:Trump_MAGA_logo_2024.svg|frameless|150x150px]]&lt;/img&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; Kampaniya
---- {{Small|'''{{dts|2022|11|15}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author= |url= https://docquery.fec.gov/pdf/249/202211159546802249/202211159546802249.pdf |title= Statement of Candidacy |lang= en |website= |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2022-11-15 |access-date= 2023-04-08 |archive-date= 2022-11-20 |archive-url= https://web.archive.org/web/20221120201354/https://docquery.fec.gov/pdf/249/202211159546802249/202211159546802249.pdf |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Gabby Orr, Kristen Holmes, Veronica Stracqualursi |url=https://edition.cnn.com/2022/11/15/politics/trump-2024-presidential-bid/index.html |sarlavha=Former President Donald Trump announces a White House bid for 2024 |til=en |ish=edition.cnn.com |nashriyot= |sana=2022-11-16 |qaralgan sana=2023-04-08 |arxivsana=2022-11-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221116015054/https://edition.cnn.com/2022/11/15/politics/trump-2024-presidential-bid/index.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Хейли, Никки&quot; |[[Fayl:Nikki_Haley_(53299447738)_(cropped).jpg|link=Файл:Nikki_Haley_(53299447738)_(cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;/img&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; '''[[Nikki Haley|Nikki Xeyli]]'''
| {{Dts|1972|01|20}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (52 yosh)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Tarjima qilinmagan 5|Бамберг (Южная Каролина)|Бамберг|en|Bamberg, South Carolina}} 
| AQShning BMTdagi doimiy vakili (2017-2018)
|[[Fayl:Flag-map_of_South_Carolina.svg|center|90x90px]] [[Janubiy Karolina]]
|[[Fayl:Nikki_Haley_for_President_logo.png|link=Файл:Nikki_Haley_for_President_logo.png|frameless|150x150px]]&lt;/img&gt;
---- {{Small|'''{{dts|2023|2|14}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author= |url= https://docquery.fec.gov/pdf/646/202302149578308646/202302149578308646.pdf |title= Statement of Candidacy |lang= en |website= |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-02-14 |access-date= 2023-04-08 |archive-date= 2023-02-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230216100835/https://docquery.fec.gov/pdf/646/202302149578308646/202302149578308646.pdf |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Kate Sullivan, Terence Burlij, Kaitlan Collins |url=https://edition.cnn.com/2023/02/14/politics/nikki-haley-2024-announcement/index.html |sarlavha=Nikki Haley announces 2024 White House bid |til=en |ish=edition.cnn.com |nashriyot= |sana=2023-02-14 |qaralgan sana=2023-04-08 |arxivsana=2023-02-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230214121741/https://www.cnn.com/2023/02/14/politics/nikki-haley-2024-announcement/index.html}}&lt;/ref&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+Partiya ichki saylovlari boshlanganidan keyin arizasini qaytarib olgan nomzodlar
! nomzod
! Tug'ilish
! class=&quot;unsortable&quot; | Faoliyat
! Davlat
! Kampaniya&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|Дата выдвижения}}
! Sabab&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|Дата приостановления}}
! Havola
|-
|[[Fayl:Ron_DeSantis_(53299142646)_(cropped).jpg|link=Файл:Ron_DeSantis_(53299142646)_(cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;/img&gt;
'''[[Ron DeSantis|Ron Desantis]]'''
| {{Dts|1978|09|14}} (45 yil)

[[Jeksonvill]]
| Florida gubernatori (2019 yildan)
|[[Fayl:Flag-map_of_Florida.svg|center|90x90px]] [[Florida]]
|[[Fayl:Ron_DeSantis_2024_(DeSantis_for_President,_logo).svg|link=Файл:Ron_DeSantis_2024_(DeSantis_for_President,_logo).svg|frameless|150x150px]]&lt;/img&gt;
---- {{Small|'''{{dts|2023|5|24}}'''}} {{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author= |url= https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/C00841130/1705819 |title= Statement of Candidacy |lang= en |website= |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-05-24 |access-date= 2023-05-25 |archive-date= 2023-05-24 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230524184420/https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/C00841130/1705819 |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
| ''Trampni qoʻllab-quvvatladi''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|'''{{dts|2024|01|21}}'''}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif= |url=https://apnews.com/article/ron-desantis-2024-presidential-election-live-updates-0495d567326db1e760179d01f1f7c45e |sarlavha=DeSantis launches GOP presidential campaign in Twitter announcement plagued by glitches |til=en |ish=apnews.com |nashriyot= |sana=2023-05-25 |qaralgan sana=2024-01-27}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Nicholas Nehamas, Maggie Haberman, Jonathan Swan |url=https://www.nytimes.com/2024/01/21/us/politics/desantis-drops-out.html |sarlavha=Ron DeSantis Is Expected to Drop Out of the Presidential Race |til=en |ish=nytimes.com |nashriyot= |sana=2024-01-21 |qaralgan sana=2024-01-27}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Рамасвами, Вивек&quot; |[[Fayl:Vivek_Ramaswamy_by_Gage_Skidmore_(cropped).jpg|link=Файл:Vivek_Ramaswamy_by_Gage_Skidmore_(cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;/img&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; '''[[Vivek Ramasvami]]'''
| {{Dts|1985|08|09}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (38 yosh)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; [[Cincinnati]]
| Strive Asset Management ijrochi direktori
|[[Fayl:Ohio_Flag_Map_Accurate.png|center|90x90px]] [[Ogayo]]
|[[Fayl:Vivek_2024_Logo.png|link=Файл:Vivek_2024_Logo.png|frameless|150x150px]]&lt;/img&gt;
---- {{Small|'''{{dts|2023|2|21}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author= |url= https://docquery.fec.gov/pdf/467/202302219578712467/202302219578712467.pdf |title= Statement of Candidacy |lang= en |website= |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-02-21 |access-date= 2023-04-08 |archive-date= 2023-03-07 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230307211213/https://docquery.fec.gov/pdf/467/202302219578712467/202302219578712467.pdf |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
| ''Trampni qoʻllab-quvvatladi''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|'''{{dts|2024|01|15}}'''}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Joe Boccuzzi |url=https://www.wsj.com/articles/vivek-ramaswamy-for-president-republican-2024-ad9976c5 |sarlavha=Ramaswamy for President? Readers Respond |til=en |ish=wsj.com |nashriyot= |sana=2023-02-27 |qaralgan sana=2023-04-08 |arxivsana=2023-02-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230228003132/https://www.wsj.com/articles/vivek-ramaswamy-for-president-republican-2024-ad9976c5}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Jonathan Weisman |url=https://www.nytimes.com/2024/01/15/us/politics/vivek-ramaswamy-drops-out.html |sarlavha=Vivek Ramaswamy Drops Out of 2024 Presidential Race |til=en |ish=nytimes.com |nashriyot= |sana=2024-01-15 |qaralgan sana=2024-01-20}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Хатчинсон, Аса&quot; |[[Fayl:Asa_Hutchinson_by_Gage_Skidmore_(cropped).jpg|link=Файл:Asa_Hutchinson_by_Gage_Skidmore_(cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;/img&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; '''Asa Xatchinson'''
| {{Dts|1950|12|3}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (73 yosh)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; [[Bentonville (Arkansas) (AQSh)|Bentonvil]]
| Arkanzas gubernatori (2015-2023)
|[[Fayl:Flag-map_of_Arkansas.svg|center|90x90px]] [[Arkanzas]]
|[[Fayl:Asa_Hutchinson_2024_campaign_logo.png|link=Файл:Asa_Hutchinson_2024_campaign_logo.png|frameless|150x150px]]&lt;/img&gt;
---- {{Small|'''{{dts|2023|4|2}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author= |url= https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/P40011850/1696190 |title= Statement of Candidacy |lang= en |website= |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-04-02 |access-date= 2023-04-08 |archive-date= 2023-04-07 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230407015146/https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/P40011850/1696190 |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
| ''Hayleyni qo'llab-quvvatladi''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|'''{{dts|2024|01|16}}'''}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Alisa Wiersema |url=https://abcnews.go.com/Politics/abc-news-exclusive-former-arkansas-gov-asa-hutchinson/story?id=98238115 |sarlavha=ABC News exclusive: Former Arkansas Gov. Asa Hutchinson announces 2024 presidential run |til=en |ish=abcnews.go.com |nashriyot= |sana=2023-03-04 |qaralgan sana=2023-04-08 |arxivsana=2023-04-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230402134830/https://abcnews.go.com/Politics/abc-news-exclusive-former-arkansas-gov-asa-hutchinson/story?id=98238115}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Anjali Huynh |url=https://www.nytimes.com/2024/01/16/us/politics/asa-hutchinson-2024-campaign.html |sarlavha=Asa Hutchinson Suspends Republican Presidential Bid |til=en |ish=nytimes.com |nashriyot= |sana=2024-01-16 |qaralgan sana=2024-01-20}}&lt;/ref&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+Кандидаты, отозвавшие свою заявку до начала внутрипартийных выборов
!Кандидат
!Рождение
! class=&quot;unsortable&quot; |Деятельность
!Штат
!Кампания &lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|Дата выдвижения}}
!Причина &lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Small|Дата приостановления}}
!Ссылка
|-
| data-sort-value=&quot;Бёргам, Дуг&quot; |[[Fayl:Doug_Burgum_(53299217989)_(cropped)_2.jpg|link=Файл:Doug_Burgum_(53299217989)_(cropped)_2.jpg|border|160x160px]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''Дуг Бёргам'''
|{{Dts|1956|08|01}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(67 лет)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Tarjima qilinmagan 5|Артур (Северная Дакота)|Артур|en|Arthur, North Dakota}}
|Губернатор Северной Дакоты (с 2016 года)
|[[Fayl:Flag-map_of_North_Dakota.svg|center|90x90px]] [[Shimoliy Dakota|Северная Дакота]]
|[[Fayl:Doug_Burgum_2024_Logo_(cropped).png|link=Файл:Doug_Burgum_2024_Logo_(cropped).png|frameless|150x150px]]
----{{Small|'''{{dts|2023|6|7}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author=  |url= https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/C00842302/1706620 |title= Statement of Candidacy |lang= en |website=  |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-06-07 |access-date= 2023-06-10 |archive-date= 2023-06-07 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230607124632/https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/C00842302/1706620 |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
|''Поддержал Трампа''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.politico.com/live-updates/2024/01/14/iowa-caucus/burgum-endorses-trump-00135535 |sarlavha=Burgum endorses Trump for president |til=en |ish=POLITICO |sana=2024-01-14 |qaralgan sana=2024-01-22}}&lt;/ref&gt;
{{Small|'''{{dts|2023|12|4}}'''}}
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Doug Burgum |url=https://www.wsj.com/articles/north-dakota-to-the-white-house-economy-energy-presidential-announcement-election-2024-candidate-552a70a0 |sarlavha=Doug Burgum: Why I’m Running for President in 2024 |til=en |ish=wsj.com |nashriyot= |sana=2023-06-06 |qaralgan sana=2023-06-10 |arxivsana=2023-06-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606223507/https://www.wsj.com/articles/north-dakota-to-the-white-house-economy-energy-presidential-announcement-election-2024-candidate-552a70a0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Jonathan Weisman |url=https://www.nytimes.com/2023/12/04/us/politics/doug-burgum-2024-campaign.html |sarlavha=Doug Burgum, Wealthy North Dakota Governor, Ends White House Run |til=en |ish=nytimes.com |nashriyot= |sana=2023-12-04 |qaralgan sana=2024-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Джонсон, Перри&quot; |[[Fayl:Perry_Johnson_by_Gage_Skidmore_(cropped).jpg|link=Файл:Perry_Johnson_by_Gage_Skidmore_(cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''{{Tarjima qilinmagan 5|Джонсон, Перри|Перри Джонсон|en|Perry Johnson (businessman)}}'''
|{{Dts|1948|1|23}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(76 лет)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Tarjima qilinmagan 5|Долтон (Иллинойс)|Долтон|en|Dolton, Illinois}}
|Основатель Perry Johnson &lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Registrars, Inc. (с 1994 года)
|[[Fayl:Flag_map_of_Michigan.svg|center|90x90px]] [[Michigan|Мичиган]]
|[[Fayl:Perry_Johnson_2024_logo.png|link=Файл:Perry_Johnson_2024_logo.png|frameless|150x150px]]
----{{Small|'''{{dts|2023|3|2}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author=  |url= https://docquery.fec.gov/pdf/696/202302099578205696/202302099578205696.pdf |title= Statement of Candidacy |lang= en |website=  |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-03-02 |access-date= 2023-08-22 |archive-date= 2023-03-07 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230307013851/https://docquery.fec.gov/pdf/696/202302099578205696/202302099578205696.pdf |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
|''Поддержал Трампа''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|'''{{dts|2023|10|20}}'''}}
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif= |url=https://apnews.com/article/perry-johnson-2024-presidential-campaign-b734b469aa0b56a94e19ef0125cf5997 |sarlavha=Businessman Perry Johnson announces 2024 presidential bid |til=en |ish=apnews.com |nashriyot= |sana=2023-03-03 |qaralgan sana=2023-08-22 |arxivsana=2023-03-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230303173759/https://apnews.com/article/perry-johnson-2024-presidential-campaign-b734b469aa0b56a94e19ef0125cf5997}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Filip Timotija |url=https://thehill.com/homenews/campaign/4271100-ex-gop-presidential-candidate-perry-johnson-endorses-trump/ |sarlavha=Former GOP presidential candidate Perry Johnson endorses Trump |til=en |ish=thehill.com |nashriyot= |sana=2023-10-23 |qaralgan sana=2024-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Кристи, Крис&quot; |[[Fayl:Chris_Christie_(53297980082)_(double_cropped).jpg|link=Файл:Chris_Christie_(53297980082)_(double_cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''Крис Кристи'''
|{{Dts|1962|09|06}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(61 год)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Ньюарк (Нью-Джерси)|Ньюарк]]
|Губернатор Нью-Джерси (2010—2018)
|[[Fayl:Flag-map_of_New_Jersey.svg|center|90x90px]] [[New Jersey|Нью-Джерси]]
|[[Fayl:Chris_Christie_2024_presidential_campaign_logo.png|link=Файл:Chris_Christie_2024_presidential_campaign_logo.png|frameless|150x150px]]
----{{Small|'''{{dts|2023|6|6}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author=  |url= https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/C00842237/1706575 |title= Statement of Candidacy |lang= en |website=  |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-06-06 |access-date= 2023-06-10 |archive-date= 2023-06-06 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230606190821/https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/C00842237/1706575 |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
|{{Small|'''{{dts|2024|01|10}}'''}}
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Kevin Breuninger |url=https://www.cnbc.com/2023/06/06/chris-christie-top-gop-trump-critic-launches-presidential-bid.html |sarlavha=Former New Jersey Gov. Chris Christie, a top GOP Trump critic, launches 2024 presidential campaign |til=en |ish=cnbc.com |nashriyot= |sana=2023-06-06 |qaralgan sana=2023-06-10 |arxivsana=2023-06-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606193221/https://www.cnbc.com/2023/06/06/chris-christie-top-gop-trump-critic-launches-presidential-bid.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Emma Barnett, Garrett Haake, Brian Schwartz |url=https://www.nbcnews.com/politics/2024-election/chris-christie-drops-2024-presidential-race-rcna127993 |sarlavha=Chris Christie drops out of the 2024 presidential race |til=en |ish=nbcnews.com |nashriyot= |sana=2024-01-11 |qaralgan sana=2024-01-13}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Пенс, Майк&quot; |[[Fayl:Mike_Pence_(53299483780)_(double_cropped).jpg|link=Файл:Mike_Pence_(53299483780)_(double_cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''[[Mike Pence|Майк Пенс]]'''
|{{Dts|1959|06|07}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(64 года)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Columbus (Indiana)|Колумбус]]
|Вице-президент AQSH (2017—2021)
|[[Fayl:Flag_map_of_Indiana.svg|center|90x90px]] [[Indiana|Индиана]]
|[[Fayl:Mike_Pence_2024_presidential_campaign_logo.png|link=Файл:Mike_Pence_2024_presidential_campaign_logo.png|frameless|150x150px]]
----{{Small|'''{{dts|2023|6|5}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author=  |url= https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/P40013435/1706462/ |title= Statement of Candidacy |lang= en |website=  |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-06-05 |access-date= 2023-06-10 |archive-date= 2023-06-05 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230605152429/https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/P40013435/1706462/ |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
|{{Small|'''{{dts|2023|10|28}}'''}}
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Kevin Breuninger |url=https://www.cnbc.com/2023/06/05/mike-pence-launches-2024-presidential-campaign.html |sarlavha=Mike Pence files paperwork to launch 2024 Republican presidential campaign |til=en |ish=cnbc.com |nashriyot= |sana=2023-06-05 |qaralgan sana=2023-06-10 |arxivsana=2023-06-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230605154143/https://www.cnbc.com/2023/06/05/mike-pence-launches-2024-presidential-campaign.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Veronica Stracqualursi, Kristen Holmes, Kaitlan Collins, Jeff Zeleny, Kyung Lah |url=https://edition.cnn.com/2023/10/28/politics/pence-suspends-white-house-bid |sarlavha=Pence suspends campaign for president |til=en |ish=cnn.com |nashriyot= |sana=2023-10-28 |qaralgan sana=2024-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Скотт, Тим&quot; |[[Fayl:Tim_Scott_(53297754192)_(double_cropped).jpg|link=Файл:Tim_Scott_(53297754192)_(double_cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''Тим Скотт'''
|{{Dts|1965|09|19}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(58 лет)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[North Charleston (Janubiy Karolina)|Норт-Чарлстон]]
|Сенатор от [[Janubiy Karolina|Южной Каролины]] (с 2013 года)
|[[Fayl:Flag-map_of_South_Carolina.svg|center|90x90px]] [[Janubiy Karolina|Южная Каролина]]
|[[Fayl:Tim_Scott_2024_Presidential_Exploratory_Committee_logo.png|link=Файл:Tim_Scott_2024_Presidential_Exploratory_Committee_logo.png|frameless|150x150px]]
----{{Small|'''{{dts|2023|05|19}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author=  |url= https://docquery.fec.gov/pdf/862/202305199581555862/202305199581555862.pdf |title= Statement of Candidacy |lang= en |website=  |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-05-19 |access-date= 2023-05-20 |archive-date= 2023-05-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230519220937/https://docquery.fec.gov/pdf/862/202305199581555862/202305199581555862.pdf |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
|''Поддержал Трампа''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|'''{{dts|2023|11|12}}'''}}
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Natalie Allison |url=https://www.politico.com/news/2023/05/19/tim-scott-2024-presidential-race-00097878 |sarlavha=Tim Scott files paperwork to run for president |til=en |ish=politico.com |nashriyot= |sana=2023-05-19 |qaralgan sana=2023-05-20 |arxivsana=2023-05-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230519160150/https://www.politico.com/news/2023/05/19/tim-scott-2024-presidential-race-00097878}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Caroline Vakil |url=https://thehill.com/homenews/campaign/4290754-tim-scott-suspends-2024-gop-primary/ |sarlavha=Tim Scott suspends 2024 GOP primary bid |til=en |ish=thehill.com |nashriyot= |sana=2023-11-12 |qaralgan sana=2024-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Суарес, Фрэнсис&quot; |[[Fayl:Francis_Suarez_by_Gage_Skidmore_(cropped).jpg|link=Файл:Francis_Suarez_by_Gage_Skidmore_(cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''{{Tarjima qilinmagan 5|Суарес, Фрэнсис|Фрэнсис Суарес|en|Francis X. Suarez}}'''
|{{Dts|1977|10|06}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(46 лет)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Mayami|Майами]]
|Мэр Майами (с 2017 года)
|[[Fayl:Flag-map_of_Florida.svg|center|90x90px]] [[Florida|Флорида]]
|[[Fayl:Francis_Suarez_2024_logo_(transparent_background).svg|link=Файл:Francis_Suarez_2024_logo_(transparent_background).svg|frameless|150x150px]]
----{{Small|'''{{dts|2023|06|14}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author=  |url= https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/P40013765/1707313 |title= Statement of Candidacy |lang= en |website=  |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-06-14 |access-date= 2023-06-18 |archive-date= 2023-06-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616145120/https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/P40013765/1707313 |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
|''Поддержал Трампа''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|'''{{dts|2023|08|29}}'''}}
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Maggie Astor, Patricia Mazzei |url=https://www.nytimes.com/2023/06/14/us/politics/francis-suarez-2024-election-republican.html |sarlavha=Francis Suarez, Miami Mayor, Files for a Republican Presidential Run |til=en |ish=nytimes.com |nashriyot= |sana=2023-06-14 |qaralgan sana=2023-06-18 |arxivsana=2023-06-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230614214005/https://www.nytimes.com/2023/06/14/us/politics/francis-suarez-2024-election-republican.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.cnbc.com/2023/08/29/miami-mayor-francis-suarez-suspends-presidential-campaign.html |sarlavha=Miami Mayor Francis Suarez suspends presidential campaign after failing to qualify for debates |qaralgan sana=2023-10-18 |arxivsana=2023-10-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231005181826/https://www.cnbc.com/2023/08/29/miami-mayor-francis-suarez-suspends-presidential-campaign.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Херд, Уилл&quot; |[[Fayl:Will_Hurd_by_Gage_Skidmore.jpg|link=Файл:Will_Hurd_by_Gage_Skidmore.jpg|border|160x160px]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''Уилл Херд'''
|{{Dts|1977|08|19}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(46 лет)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[San Antonio|Сан-Антонио]]
|Член Палаты представителей &lt;br /&gt;&lt;br /&gt; от 23-го округа [[Texas|Техаса]] (2015—2021)
|[[Fayl:Flag-map_of_Texas.svg|center|90x90px]] [[Texas|Техас]]
|[[Fayl:Will_Hurd_2024_logo.svg|link=Файл:Will_Hurd_2024_logo.svg|frameless|150x150px]]
----{{Small|'''{{dts|2023|6|22}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author=  |url= https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/C00843540/1708715/ |title= Statement of Candidacy |lang= en |website=  |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-06-22 |access-date= 2023-07-07 |archive-date= 2023-06-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230626141807/https://docquery.fec.gov/cgi-bin/forms/C00843540/1708715/ |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
|''Поддержал Хейли''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|'''{{dts|2023|10|9}}'''}}
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Will Weisser |url=https://apnews.com/article/will-hurd-2024-republican-presidential-primary-710f6f0d4bb6cc1f5046e20ed17ef602 |sarlavha=Ex-Texas congressman Will Hurd calls Trump a ‘failed politician’ as he launches GOP presidential run |til=en |ish=apnews.com |nashriyot= |sana=2023-06-22 |qaralgan sana=2023-07-07 |arxivsana=2023-06-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230622121307/https://apnews.com/article/will-hurd-2024-republican-presidential-primary-710f6f0d4bb6cc1f5046e20ed17ef602}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://thehill.com/homenews/campaign/4246570-hurd-drops-out-of-2024-gop-race-endorses-haley/ |sarlavha=Hurd drops out of 2024 GOP race, endorses Haley |qaralgan sana=2023-10-18 |arxivsana=2023-10-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231014174707/https://thehill.com/homenews/campaign/4246570-hurd-drops-out-of-2024-gop-race-endorses-haley/}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Элдер, Ларри&quot; |[[Fayl:Larry_Elder_in_July_(cropped).jpg|link=Файл:Larry_Elder_in_July_(cropped).jpg|border|160x160px]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;'''Ларри Элдер'''
|{{Dts|1952|04|27}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(71 год)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Los-Anjeles|Лос-Анджелес]]
|Радиоведущий
|[[Fayl:Flag-map_of_California.svg|center|90x90px]] [[Kaliforniya|Калифорния]]
|[[Fayl:Larry_Elder_for_President_logo.png|link=Файл:Larry_Elder_for_President_logo.png|frameless|150x150px]]
----{{Small|'''{{dts|2023|4|20}}'''}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|Подача документов в [[Федеральная избирательная комиссия США|ФИК]]&lt;ref&gt;{{cite web |author=  |url= https://docquery.fec.gov/pdf/473/202305019581366473/202305019581366473.pdf |title= Statement of Candidacy |lang= en |website=  |publisher= [[Федеральная избирательная комиссия США]] |date= 2023-04-20 |access-date= 2023-08-22 |archive-date= 2023-05-13 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230513015837/https://docquery.fec.gov/pdf/473/202305019581366473/202305019581366473.pdf |deadlink= no }}&lt;/ref&gt;}}
|''Поддержал Трампа''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Small|'''{{dts|2023|10|26}}'''}}
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Kelly Garrity |url=https://www.politico.com/news/2023/04/20/larry-elder-2024-race-00093218 |sarlavha=Larry Elder enters 2024 presidential race |til=en |ish=politico.com |nashriyot= |sana=2023-04-20 |qaralgan sana=2024-01-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Julia Mueller |url=https://thehill.com/homenews/campaign/4248455-larry-elder-2024-gop-primary-donald-trump/ |sarlavha=Larry Elder drops out of 2024 GOP primary, backs Trump |til=en |ish=thehill.com |nashriyot= |sana=2023-10-26 |qaralgan sana=2024-01-03}}&lt;/ref&gt;
|}
[[Fayl:Nationwide_opinion_polling_for_the_2024_Republican_Party_presidential_primaries.svg|center|thumb|1100x1100px| 2023 yil yanvar oyidan boshlab barcha so'rovlar kiritilgan.]]

; Birlashtirilgan ma'lumotlar

{| class=&quot;wikitable tpl-blanktable&quot; style=&quot;font-size:90%;text-align:center;&quot;
!Manba
! Davr
! Sifatida
! Nikki&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; Xeyli
! Donald&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; Tramp
! style=&quot;width:100px;&quot; | Boshqa/qarorsiz&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; {{Efn|Рассчитывается вычитанием сумм долей всех кандидатов из 100%.|name=|group=}}
! Afzallik
|-
| [https://www.270towin.com/2024-republican-nomination/ G'alaba qozonish uchun 270]
| 2024 yil 5–27 fevral
| 2024 yil 28 fevral
| 15,6%
| {{Party shading/Republican}} | '''78,3%'''
| 6,1%
| {{Party shading/Republican}} | '''62,7%'''
|-
| [https://elections2024.thehill.com/national/gop_primary_averages Qaror qabul qilish stoli shtab-kvartirasi/The Hill]
| - 2024 yil 27 fevral
| 2024 yil 28 fevral
| 17,2%
| {{Party shading/Republican}} | '''78,7%'''
| 4,1%
| {{Party shading/Republican}} | '''61,5%'''
|-
| [https://projects.fivethirtyeight.com/polls/president-primary-r/2024/national/ Besh o'ttiz sakkiz] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230727015337/https://projects.fivethirtyeight.com/polls/president-primary-r/2024/national/ |date=2023-07-27 }}
| - 2024 yil 27 fevral
| 2024 yil 28 fevral
| 15,5%
| {{Party shading/Republican}} | '''76,9%'''
| 7,6%
| {{Party shading/Republican}} | '''61,4%'''
|-
| [https://www.racetothewh.com/2024/rep W.H.ga poyga.]
| - 2024-yil 23- fevral
| 2024- yil 28-fevral
| 16,1%
| {{Party shading/Republican}} | '''76,7%'''
| 7,2%
| {{Party shading/Republican}} | '''60,6%'''
|-
| [https://www.realclearpolling.com/polls/president/republican-primary/2024/national Haqiqiy aniq ovoz berish] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240306115543/https://www.realclearpolling.com/polls/president/republican-primary/2024/national |date=2024-03-06 }}
| 2024- yil 13-27- fevral
| 2024- yil 28 -fevral
| 14,5%
| {{Party shading/Republican}} | '''78,7%'''
| 6,8%
| {{Party shading/Republican}} | '''64,2%'''
|-
| colspan=&quot;3&quot; | '''O'rtacha qiymati'''
| 15,8%
| {{Party shading/Republican}} | '''77,9%'''
| 6,3%
| {{Party shading/Republican}} | '''62,1%'''
|}

== Izohlar == 
{{manbalar|group=lower-alpha}} 

== Manbalar == 
{{manbalar}}</text>
      <sha1>fnbd0p8qxl7ge8vfmixj7m9wd5plca4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Mustafa Islom madaniyat markazi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1077370</id>
    <revision>
      <id>6156361</id>
      <parentid>6082478</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8683" sha1="25ttjgho7ypoqqn7ztmfz0boosek9w9" xml:space="preserve">'''Irlandiya Al-Mustafa Islom madaniyat markazi''' – [[Irlandiya]] poytaxti [[Dublin]]ning Kloni qishlogʻida joylashgan Klon masjidi sifatida oʻz faoliyatini boshlagan, u Irlandiyadagi asosiy va yetakchi Islom markazi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://islaminireland.com/services/mosques-and-prayer-rooms/dublin/ |sarlavha=Islaminireland.com - Dublin |nashriyot=Islaminireland.com |qaralgan sana=23 August 2015}}&lt;/ref&gt;. U 2004-yilning yanvar oyida Klon masjidi sifatida tashkil etilgan boʻlib, Dublinning Kloni va uning atrofidagi [[Musulmon|musulmonlar]] jamoasi uchun ibodat joyi sifatida faoliyat yuritadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ireland's Muslims forging an identity |url=https://www.irishtimes.com/focus/gageby/underthecrescent/identity.htm |qaralgan sana=October 15, 2011 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110305070539/http://www.irishtimes.com/focus/gageby/underthecrescent/identity.htm |arxivsana=March 5, 2011}}&lt;/ref&gt;.

2007-yilda [[Juma namozi|juma namoziga]] tashrif buyuruvchilarning koʻpligi sababli Klon masjidi Damastowndagi sanoat boʻlimiga koʻchirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=COMHAIRLE CONTAE FHINE GALL FINGAL COUNTY COUNCIL |url=http://www.fingalcoco.ie/minutes/meeting_fulldoc.aspx?id=16 |qaralgan sana=October 15, 2011 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120528101146/http://www.fingalcoco.ie/minutes/meeting_fulldoc.aspx?id=16 |arxivsana=May 28, 2012}}&lt;/ref&gt;. Islom markazi koʻproq anʼanaviy [[Tasavvuf|soʻfiylarga]] yoʻnaltirilgan Barelviy harakatini ifodalaydi&lt;ref name=&quot;ScharbrodtSakaranaho2015&quot;&gt;{{Kitob manbasi |first=Oliver |last=Scharbrodt |title=Muslims in Ireland: Past and Present |url=https://books.google.com/books?id=1AvdCQAAQBAJ&amp;pg=PT103 |date=1 March 2015 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=978-1-4744-0347-4 |pages=103–}}&lt;/ref&gt;.

== Nomini oʻzgartirilishi va inauguratsiya ==
2008-yil yanvar oyida Klon masjidi oʻz nomini „Al-Mustafo Irlandiya Islom madaniyati markazi“ deb oʻzgartirgan va oʻsha paytdagi Adliya vaziri Brayan Lenixan tomonidan ochib berilgan. Al-Mustafo IMM Irlandiya Imomlar kengashida uning asoschisi va imomi Shayx Umar Al-Qadriy tomonidan vakillik qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.irishtimes.com/news/ireland/irish-news/irish-muslims-hear-fierce-denunciation-of-islamic-extremists-1.2060977 |sarlavha=Irish Muslims hear fierce denunciation of Islamic extremists |sana=10 January 2015 |ish=The Irish Times |qaralgan sana=23 August 2015}}&lt;/ref&gt;.

Al-Mustafo IMM 500 ga yaqin aʼzoga ega&lt;ref name=&quot;NielsenAkgönül2014&quot;&gt;{{Kitob manbasi |first=Jørgen |last=Nielsen |title=Yearbook of Muslims in Europe |url=https://books.google.com/books?id=a-NTBQAAQBAJ&amp;pg=PA322 |date=31 October 2014 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-28305-3 |pages=322–}}&lt;/ref&gt;.

== Maqsad va vazifalari ==
Al-Mustafo islom madaniyat markazining maqsad va vazifalari:

# Irlandiyadagi Musulmonlar Jamiyatiga ularning dini va maʼnaviyatini yaxshilash uchun diniy va maʼnaviy platformani taqdim etish
# Tinchlik, totuvlik, integratsiya va bagʻrikenglikni targʻib qiling
# Musulmonlar va musulmonlar oʻrtasida doʻstona munosabatlarni rivojlantirish
# Bolalar va yoshlarga yuqori sifatli haqiqiy anʼanaviy taʼlim berish
# Musulmon jamoatiga boshqa turli xizmatlarni taqdim etish: Islom haqida maʼlumot markazi, Juma namozi, Kundalik 5 namoz, [[Fatvo]] (Islom hukmlari), Nikoh Haj va [[Umra]] xizmatlari, Islom [[shariat]] kurslari, Dinlararo muloqot va goʻsht va goʻsht boʻlmagan mahsulotlarni [[halol]] sertifikati&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.islamiccentre.ie/objectives/ |sarlavha=Objectives |nashriyot=Al-Mustafa ICC |sana= |qaralgan sana=3 September 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211017025227/https://www.islamiccentre.ie/objectives/ |arxivsana=17 October 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyatlari ==
Al-Mustafo IMM tomonidan turli maʼrifiy, madaniy va maʼnaviy tadbirlar oʻtkazilinadi.

Al-Mustafa Qur’on maktabida 120 nafar talaba tahsil oladi. Dam olish kunlarida Qur’on maktabi oʻquvchilariga [[Qurʼon|Qur’on]] tilovati, Qur’on yod olish, [[Fiqh]], [[Siyra|Sira]], Ulum al-Quron, Ulum al-Hadis va Islom tarixi kabi fanlar oʻrgatiladi. Al-Mustafa Qur’on maktabida 6 nafar oʻqituvchi dars beradi&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[vikipediya:Manba kerak|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (September 2022)&quot;&gt;iqtibos kerak&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;.&lt;/sup&gt;

Opa-singillar Halaqah kursi har yakshanba kuni boʻlib oʻtadi&lt;ref name=&quot;activities&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.islamiccentre.ie/about/activities/ |sarlavha=Activities |nashriyot=Al-Mustafa ICC |sana= |qaralgan sana=3 September 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211017031403/https://www.islamiccentre.ie/about/activities/ |arxivsana=17 October 2021}}&lt;/ref&gt;.

Juma namozi (juma namozi) soat 13:30 da maʼruza bilan boshlanadi. Maʼruza toʻliq ingliz tilida boʻlib, qisqa arabcha [[xutba]] va 14:10 da oʻqiladigan peshin namozidan iborat&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[vikipediya:Manba kerak|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (September 2022)&quot;&gt;iqtibos kerak&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;.&lt;/sup&gt;

Har payshanba oqshomida [[zikr]] oʻqiladi&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[vikipediya:Manba kerak|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (September 2022)&quot;&gt;iqtibos kerak&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;.&lt;/sup&gt;

Al-Mustafo IMM yil davomida koʻplab maʼnaviy tadbirlar oʻtkazadi ([[Roʻza hayiti|Iyd ul-Fitr]]&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=B83C23QADvA |title=Message on Day of Eid in Dublin Ireland 2010 by Shaykh Umar Al-Qadri |date=10 September 2010 |access-date=23 August 2015}}&lt;/ref&gt;, Qurbon hayiti&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=4ucpkUzA20U |title=Eid ul Adha 2010 in Dublin, Ireland (Al-Mustafa Islamic Cultural Centre Ireland) |date=16 November 2010 |access-date=23 August 2015}}&lt;/ref&gt;, Qadr kechasi&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=Q4jd6QR-HaY |title=Lailat ul Qadr highlights 2011 in Dublin, Ireland |date=27 August 2011 |access-date=23 August 2015}}&lt;/ref&gt;, Laylat um [[Laylatul-qadr|-]] muboraka, Shab Meraj va Mavlid-un-Nabi&lt;ref&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=QAQ209A_m2M |title=Milad un Nabi juloos Dublin Ireland Procession organised by Shaykh Umar Al-Qadri |date=1 March 2011 |access-date=23 August 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;youtube.com&quot;&gt;&lt;/ref&gt;.

Irlandiyadagi birinchi Mavlid-un-Nabiy yurishi Al-Mustafo IMM tomonidan tashkil etilgan&lt;ref name=&quot;youtube.com&quot;&gt;{{Video manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=3dAIAp402q4 |title=Slide Show 1st Annual Mawlid Procession in Ireland (Dublin) |date=27 February 2011 |access-date=23 August 2015}}&lt;/ref&gt;. Islom madaniyat markazidagi Mavlid-un-Nabiy yurishidan soʻng oʻtkazilgan „Tinchlik paygʻambari konferensiyasi“da boshqa din yetakchilari taklif qilinib, soʻzga chiqqanlar.

== Ekstremizmga qarshilik ==
AMIMM ekstremizm va terrorizmga qarshi pozitsiyani egallagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.irishexaminer.com/ireland/muslims-in-irish-protest-against-is-atrocities-340407.html |sarlavha=Muslims in Irish protest against IS atrocities |nashriyot=Irishexaminer.com |qaralgan sana=23 August 2015 |sana=2015-07-02}}&lt;/ref&gt;. Al-Mustafo Islom madaniyat markazi Irlandiya aʼzolari [[Parij|Parijdagi]] Charlie Hebdo jurnali ofisiga sodir etilgan vahshiy va dahshatli terrorchilik hujumi munosabati bilan qurbonlarning oila aʼzolari va [[Fransiya]] xalqiga chuqur hamdardlik bildirganlar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uk.news.yahoo.com/opinion-gunmen-shouted-avenging-muhammad-dare-135251504.html#pONF5dU |sarlavha=Opinion: 'The gunmen shouted about &quot;avenging Muhammad&quot;. How dare they?' |sana=8 January 2015 |ish=Yahoo News UK |qaralgan sana=23 August 2015 }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Irlandiyaning „Al-Mustafa“ islom markazi [[Muhammad|Muhammad paygʻambar]] surati tasvirlangan multfilmlarga qanday yondashish boʻyicha koʻrsatmalar toʻplamini chop etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.newstalk.com/Irish-Islamic-Centre-publishes-guidelines-on-how-to-deal-with-cartoons |sarlavha=VIDEO: Irish Islamic Centre publishes guidelines on how to deal with cartoons |ish=Newstalk.com |qaralgan sana=23 August 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Islomiy taʼlim muassasalari roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Barelvi tashkilotlari]]
[[Turkum:Barelvi]]
[[Turkum:Sunniy tashkilotlar]]
[[Turkum:Irlandiya respublikasidagi masjidlar]]</text>
      <sha1>25ttjgho7ypoqqn7ztmfz0boosek9w9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adana katta masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1078593</id>
    <revision>
      <id>6156047</id>
      <parentid>5392819</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:45:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3710" sha1="lifrdrteeyfoo6p9ud9xp3lm7hfldet" xml:space="preserve">{{Bino bilgiqutisi
| name             = Adana katta masjidi
| native_name      = Ramazanoglu masjidi
| image            = Ulucamimeyavuz2008 12 26 01.JPG
| caption          = O'rta Yer dengizi
| location         = {{flagicon|TUR}} [[Adana]], [[Turkey]]
| coordinates = {{coord|36|59|06|N|35|19|51|E|region:TR_type:landmark |display=inline,title}}
| start_date = 1513
| stop_date = 1541
| building_type = Masjid
| architectural_style = Sharq islom meʼmorchiligi
}}
'''Adana katta masjidi'''— (turkcha : Adana Ulu Camii), shuningdek, Ramazanoglu masjidi (turkcha: Ramazanoğlu Camii) [[Turkiya]]ning [[Adana]] shahrida XVI asrda qurilgan masjiddir. U [[madrasa]] va [[maqbara]]ni (turbe) oʻz ichiga olgan majmua (kulliye) hisoblanadi. Bino Qizilay koʻchasida, [[Ramazanog'lu zali]] yonida joylashgan.
== Tarixi ==
Masjid qurilishi 1513-yilda [[Ramazano'g'li Halil Bey]] tomonidan boshlangan va uning oʻgʻli va vorisi [[Piri Mehmet Posho]] tomonidan 1541-yilda yakunlangan. [[Sabanji Merkez Camii binosi]]gacha 450 yil davomida masjid [[Adana]]dagi eng katta masjid hisoblangan. 1998-yilda [[Adana-Jayhon zilzilasi]]da vayron boʻlgan va 2004-yilda Vaqflar Bosh boshqarmasi (Vakıflar Genel Müdürlüğü) tomonidan qayta taʼmirlangan.
== Masjid ==
Bino [[Mamluklar]], [[Saljuqiylar]] va [[Usmonli]] meʼmoriy dizayn xususiyatlariga ega. Gʻarbiy kirish eshigi asosiy bino eshigidan eskiroq boʻlib, [[Ramazono'g'li Xalil Bey]] tomonidan qurilgan qismdan uslub jihatidan biroz farq qiladi. Kirish eshigidan qadam-baqadam koʻtarilgan konussimon stalaktit tomi saljuqiylar meʼmorchiligiga xos xususiyatlarga ega. Bu XVI asr boshlarida kichik beylik (amirlik) boʻlgan Ramazoniylar dastlab kichik masjid qurib, keyinchalik beylik kengayib, kichik masjid kichiklik qilib qolgandan soʻng, ikkinchi katta va asosiy binoni qurishganligini bildiradi.
Hovliga gʻarbiy va sharqiy tarafdagi katta darvozalar orqali kiriladi. Hovlining shimoliy qismi ustunlar ustiga qoʻyilgan yogʻoch tom bilan qoplangan va shuning uchun namoz zalining ayvoni yozda ham namoz oʻqish uchun ochiq maydon sifatida xizmat qilishi mumkin. Hovlining sharqiy chekkasida asosiy zalning yon tomonidagi kirish eshigi oq va qora marmar panellar bilan bezatilgan. Yarim uchli arklar stalaktit va gul naqshlari bilan bezatilgan&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://ww5.adanadan.biz/?subid1=93839c83-edf2-11ee-a602-b6cd0a477d43 |qaralgan sana=2024-03-29 |arxivsana=2024-03-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240329180903/http://ww5.adanadan.biz/?subid1=93839c83-edf2-11ee-a602-b6cd0a477d43 }}&lt;/ref&gt;.
Asosiy ibodatxona zal maydoni binoning asosiy qismini egallaydi. Mehrob Iznik koshinlari bilan bezatilgan va qora marmar panellar bilan hoshiyalangan. Qibla devorini ham bezab turgan iznik koshinlarni 1552-yildan keyin qayta tamirlash jarayonida qoʻshilgan&lt;ref&gt;*{{cite book |last=Goodwin | first=Godfrey |year=1971 | title=A History of Ottoman Architecture |url=https://archive.org/details/historyofottoman0000good_o1e5 |url-access=registration |publisher=Thames and Hudson |place=London |isbn=978-0-500-27429-3 }}&lt;/ref&gt;.
== Madrasa ==
Masjid madrasasi masjidning sharqiy tomonida joylashgan boʻlib, dastlabki hujjatlarda „Eski madrasa“ deb taʼriflangan.
Oddiy va tiniq toshdan yasalgan madrasa, piramidasimon tomni ushlab turuvchi sakkiz ustunli favvora keng koʻrinishda qurilgan. Shimoli-gʻarbiy burchagida kichik masjid boʻlganligi tufayli bu madrasaga qatnovchilar sezilarli darajada koʻp boʻlgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Adanadagi masjidlar]]
[[Turkum:16-asrda Turkiyada qurilgan masjidlar]]
[[Turkum:Turkiyadagi gumbazli masjidlar]]
[[Turkum:Turkiyadagi minorali masjidlar]]</text>
      <sha1>lifrdrteeyfoo6p9ud9xp3lm7hfldet</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC Futzal Osiyo Kubogi jamoalar tarkibi 2024</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1087471</id>
    <revision>
      <id>6155668</id>
      <parentid>4250878</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:11:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40545" sha1="puf8ix7c2n55r0baewjtpex3bvhe3fu" xml:space="preserve">2024-yilgi Futzal Osiyo kubogiga qatnashadigan har bir milliy jamoaning tarkiblari roʻyxati. Turnir 2024-yil 17-28-aprel kunlari Tailandda oʻtkazildi. Turnirda ishtirok etayotgan 16 ta milliy jamoalardan [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] tomonidan 14 nafar futzalchi, shu jumladan ikkita darvozabonning tarkibini roʻyxatdan oʻtkazish talab qilindi.

== A guruhi ==

=== Xitoy ===
Yakuniy guruh 2024-yil 7-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=中国足协关于组织中国国家男子五人制足球队赴泰国参加热身赛及2024五人制亚洲杯决赛的通知 |url=https://www.thecfa.cn/nzwrzwqmd/20240407/34040.html |ish=[[Chinese Football Association]] |til=zh |sana=2024-04-07}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{Flagicon|CHN}} Li Jiuquan{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Zhu Bei]] (朱蓓)|age={{birth date and age2|2024|4|17|1991|2|12|df=y}}|club=Nanling Tielang|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=GK|name=[[Song Zechao]] (宋泽超)|age=|club=Hangzhou Qiantang|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=FP|name=[[Wang Jialin]] (王佳林)|age=|club=Shanghai Jiading|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=FP|name=[[Wang Bo (futsal)|Wang Bo]] (王博)|age=|club=Nanling Tielang|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=FP|name=[[Kaisai'er Taximaimaiti]] (凯赛尔·塔西买买提)|age=|club=Nanling Tielang|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=FP|name=[[Xu Yang (futsal)|Xu Yang]] (徐洋)|age={{birth date and age2|2024|4|17|1993|2|14|df=y}}|club=Hangzhou Qiantang|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FP|name=[[Zhuang Jianfa]] (庄健发)|age={{birth date and age2|2024|4|17|1991|7|23|df=y}}|club=[[Levante UD|Levante]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FP|name=[[Chen Zhiheng]] (陈智恒)|age=|club=Nanling Tielang|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FP|name=[[Xiong Xiaoyi]] (熊霄毅)|age=|club=Hangzhou Qiantang|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FP|name=[[Yakepujiang Maimaiti]] (亚克普江·麦麦提)|age=|club=Nanling Tielang|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FP|name=[[Shen Siming]] (沈思明)|age={{birth date and age2|2024|4|17|1995|7|26|df=y}}|club=Hangzhou Qiantang|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=FP|name=[[Paihaier Tudahong]] (排黑尔·吐达洪)|age=|club=Shijiazhuang Fumei|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FP|name=[[Geng Deyang]] (耿德旸)|age=|club=Cixi Guanhaiwei University of Technology|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FP|name=[[Xie Zhuozhuang]] (谢茁壮)|age=|club=Hangzhou Qiantang|clubnat=CHN}}
{{nat fs end}}

=== Myanma ===
Yakuniy guruh 2024-yil 12-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ဖူဆယ် အသင်း အပြီးသတ် လူစာရင်း ထုတ်ပြန် |url=https://www.facebook.com/myanmarff/posts/pfbid02qFrGYSWEJnt1HVdn6AGpH8bPRKcyPm3ENWP8CfveXtnGa8MbFRiXP7KdgsGohyWpl |ish=[[Myanmar Football Federation]] (Facebook) |til=my |sana=2024-04-12}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{Flagicon|THA}} [[Bunlert Charoenwong]]{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[May Soe Myat Htwe]]|age=2003|club=MIU FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=GK|name=[[Nyi Nyi Thant]]|age=1997|club=MIU FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=MF|name=[[Ko Ko Lwin]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1996|11|4|df=y}}|club=MIU FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Myo Thet Aung]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1988|12|1|df=y}}|club=MIU FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=[[Wai Zin Oo]]|age=1992|club=VUC FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Tun Min Hlaing]]|age=2002|club=VUC FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name=[[Nyein Min Soe]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1996|5|19|df=y}}|club=VUC FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Myo Myint Soe]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1991|5|16|df=y}}|club=VUC FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Myo Thet Kyaw]]|age=2002|club=VUC FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name=[[Hlaing Min Tun]]|age=1993|club=MIU FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=[[Htut Wai Tun]]|age=2001|club=VUC FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=DF|name=[[Min Chit Thu]]|age=2002|club=M2K FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FW|name=[[Aung Zin Oo]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1993|12|19|df=y}}|club=VUC FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name=[[Naing Lin Tun Kyaw]]|age=1993|club=VUC FC|clubnat=MYA}}
{{nat fs end}}

=== Tailand ===
Yakuniy guruh 2024-yil 12-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=ประกาศรายชื่อ 14 นักฟุตซอลทีมชาติไทย ลุยศึก &quot;AFC Futsal Asian Cup2024&quot; ที่ประเทศไทย |url=https://www.facebook.com/FootballAssociationOfThailand/posts/pfbid0VUGhW2ecRzXMtQbP1QgRghfy1rg2KTsL5tBJ99FXGHpJXG7GrC9KnNXF3FS6q4oTl |ish=[[Football Association of Thailand]] (Facebook) |til=th |sana=2024-04-12}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: &lt;nowiki&gt;&lt;span typeof=&quot;mw:Transclusion&quot; data-mw=&quot;{&amp;amp;quot;parts&amp;amp;quot;:[{&amp;amp;quot;template&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;target&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;wt&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Flagicon&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;href&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;./Andoza:Flagicon&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;params&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;1&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;wt&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;ESP&amp;amp;quot;}},&amp;amp;quot;i&amp;amp;quot;:0}}]}&quot; data-cx=&quot;[{&amp;amp;quot;adapted&amp;amp;quot;:true,&amp;amp;quot;partial&amp;amp;quot;:false,&amp;amp;quot;targetExists&amp;amp;quot;:true,&amp;amp;quot;mandatoryTargetParams&amp;amp;quot;:[],&amp;amp;quot;optionalTargetParams&amp;amp;quot;:[]}]&quot; id=&quot;mwHQ&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt; Migel Rodrigro{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Arut|Senbat}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1988|11|26|df=y}}|club=Black Pearl United|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name={{sortname|Narongsak|Wingwon}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|2|18|df=y}}|club=Hongyen Thakam|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=MF|name={{sortname|Alongkorn|Janphon}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|9|16|df=y}}|club=[[Port Futsal Club|Port]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=MF|name={{sortname|Krit|Aransanyalak}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2001|3|27|df=y}}|club=[[Chonburi Bluewave Futsal Club|Chonburi Bluewave]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name={{sortname|Ronnachai|Jungwongsuk}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|3|4|df=y}}|club=[[Chonburi Bluewave Futsal Club|Chonburi Bluewave]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name={{sortname|Jirawat|Sornwichian}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1988|10|23|df=y}}|club=Black Pearl United|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name={{sortname|Panat|Kittipanuwong}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|5|14|df=y}}|club=Black Pearl United|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=DF|name={{sortname|Worasak|Srirangpirot}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1992|12|26|df=y}}|club=Hongyen Thakam|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name={{sortname|Suphawut|Thueanklang}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1989|7|14|df=y}}|club=[[Chonburi Bluewave Futsal Club|Chonburi Bluewave]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=DF|name={{sortname|Itticha|Praphaphan}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1991|12|31|df=y}}|club=[[Port Futsal Club|Port]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name={{sortname|Muhammad|Osamanmusa}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|1|19|df=y}}|club=[[Córdoba CF|Córdoba]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name={{sortname|Katawut|Hankampa}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1992|5|27|df=y}}|club=[[Bangkok Futsal Club|Bangkok BTS]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name={{sortname|Therdsak|Charoenphong}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1996|11|23|df=y}}|club=Hongyen Thakam|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name={{sortname|Apiwat|Chaemcharoen}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1991|3|31|df=y}}|club=[[Chonburi Bluewave Futsal Club|Chonburi Bluewave]]|clubnat=THA}}
{{nat fs end}}

=== Vyetnam ===
Yakuniy guruh 2024-yil 13-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Đội tuyển futsal Việt Nam công bố danh sách chính thức 14 cầu thủ tham dự VCK futsal châu Á 2024 |url=https://vff.org.vn/doi-tuyen-futsal-viet-nam-cong-bo-danh-sach-chinh-thuc-14-cau-thu-tham-du-vck-futsal-chau-a-2024/ |ish=[[Vietnam Football Federation]] |til=vi |sana=2024-04-13}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{Flagicon|ARG}} Diego Giustozzi{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Hồ Văn Ý]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|1|1|df=y}}|club=[[Thai Son Nam HCMC Futsal Club|Thai Son Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=GK|name=[[Nguyễn Hữu Phúc (futsal)|Nguyễn Hữu Phúc]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|12|7|df=y}}|club=[[Savinest Khánh Hòa Futsal Club|Savinest Khánh Hòa]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=MF|name=[[Ngô Ngọc Sơn]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1995|3|24|df=y}}|club=Sahako|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=MF|name=[[Châu Đoàn Phát]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1999|3|14|df=y}}|club=[[Thai Son Nam HCMC Futsal Club|Thai Son Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=[[Nguyễn Mạnh Dũng (futsal)|Nguyễn Mạnh Dũng]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|6|9|df=y}}|club=[[Thai Son Nam HCMC Futsal Club|Thai Son Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Phạm Đức Hòa]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1991|4|12|df=y}}|club=[[Thai Son Nam HCMC Futsal Club|Thai Son Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name=[[Nguyễn Anh Duy]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|9|20|df=y}}|club=[[Thai Son Nam HCMC Futsal Club|Thai Son Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FW|name=[[Đào Minh Quảng]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|2000|11|28|df=y}}|club=[[Thai Son Nam HCMC Futsal Club|Thai Son Nam]]|clubnat=VIE}}

{{nat fs player no caps|no=9|pos=MF|name=[[Trần Thái Huy]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1995|10|12|df=y}}|club=[[Thai Son Nam HCMC Futsal Club|Thai Son Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name=[[Nguyễn Thịnh Phát]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|6|10|df=y}}|club=[[Thai Son Nam HCMC Futsal Club|Thai Son Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=[[Chu Văn Tiến]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1996|9|19|df=y}}|club=Sahako|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name=[[Từ Minh Quang]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|11|1|df=y}}|club=Thái Sơn Bắc|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=[[Nhan Gia Hưng]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|2002|7|13|df=y}}|club=[[Thai Son Nam HCMC Futsal Club|Thai Son Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name=[[Trần Nhật Trung]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|3|21|df=y}}|club=Sahako|clubnat=VIE}}
{{nat fs end}}

== B guruhi ==

=== Avstraliya ===
Yakuniy guruh 2024-yil 3-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Futsalroos squad named for AFC Futsal Asian Cup Thailand 2024™ |url=https://www.footballaustralia.com.au/news/futsalroos-squad-named-afc-futsal-asian-cup-thailand-2024tm |ish=[[Football Australia]] |til=en |sana=2024-04-03}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{Flagicon|AUS}} Mayls Daunni{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Domenic|Badolato}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1996|7|23|df=y}}|club=Enfield Allstars|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name={{sortname|Tyler|Garner}}|age=|club=Rockingham Cambio Cumbre|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name={{sortname|Adam|Cooper|dab=futsal}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1992|4|18|df=y}}|club=Moreland|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=MF|name={{sortname|Dominic|Cox}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1996|8|4|df=y}}|club=Enfield Allstars|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=MF|name={{sortname|Jordan|Guerreiro}}|age=|club=Mountain Majik|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name={{sortname|Wade|Giovenali}}|age=|club=[[Dural Warriors]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps||no=7|pos=MF|name={{sortname|Scott|Rogan}}|age=|club=Fitzroy Tigers|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name={{sortname|Daniel|Fornito}}|age=|club=Mascot Vipers|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps||no=9|pos=FW|name={{sortname|Grant|Lynch}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1993|8|4|df=y}}|club=UTS Northside|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps||no=10|pos=FW|name={{sortname|Shervin|Adeli}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1992|5|4|df=y}}|club=Enfield Allstars|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name={{sortname|Ethan|De Melo}}|age=|club=Mascot Vipers|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps||no=12|pos=GK|name={{sortname|Aaron|Yu}}|age=|club=Western City|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps||no=13|pos=FW|name={{sortname|Michael|Kouta}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|9|4|df=y}}|club=Enfield Allstars|clubnat=AUS}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name={{sortname|Jamie|Dib}}|age=|club=Mountain Majik|clubnat=AUS}}
{{nat fs end}}

=== Iroq ===
Yakuniy guruh 2024-yil 17-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=القائمةُ الرسمية لمنتخبنا الوطنيّ لكرةِ الصالات للمشاركة في نهائيات كأس آسيا التي تستضيفها العاصمةُ التايلاندية بانكوك. |url=https://www.facebook.com/iraqfa/posts/pfbid0bo7ELnoaphQAVuT9qQMCjjBSohZFm5HZkrdXP6ueDATE6LZL2YhXGAiwPic8jcvZl |ish=[[Iraq Football Association]] (Facebook) |til=ar |sana=2024-04-17}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbi: {{Flagicon|BRA}} Ricardo Cámara{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Hussein|Ahmed}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=FP|name={{sortname|Fahad|Al-Azzawi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=FP|name={{sortname|Ali|Shihab}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=FP|name={{sortname|Muheb|Al-Taie}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=FP|name={{sortname|Mustafa|Al-Bayati}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=FP|name={{sortname|Harith|Al-Obaidi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FP|name={{sortname|Salim|Al-Husaynat}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FP|name={{sortname|Ghaith|Riyadh}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FP|name={{sortname|Salim|Kadhim}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FP|name={{sortname|Mohanad|Abdulhadi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FP|name={{sortname|Haedr|Al-Ogaili}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name={{sortname|Zaher|Mahdi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FP|name={{sortname|Tareq|Zeyad}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FP|name={{sortname|Waleed|Al-Mayali}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs end}}

=== Saudiya Arabistoni ===
Bosh murabbiy: {{Flagicon|ESP}} Andreu Plaza{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Humood|Al-Dahhan}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=GK|name={{sortname|Mohammed|Ahmed|dab=futsal}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=FP|name={{sortname|Nasser|Al-Harthi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=FP|name={{sortname|Nawaf|Aroan}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=FP|name={{sortname|Abdulilah|Al-Otaibi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=FP|name={{sortname|Abdullah|Al-Maghrabi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FP|name={{sortname|Eihab|Mohamed}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FP|name={{sortname|Fahad|Al-Johani|dab=futsal}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FP|name={{sortname|Abdulleh|Al-Dossary}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FP|name={{sortname|Moath|Al-Asiri}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FP|name={{sortname|Fares|Al-Maleh}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=FP|name={{sortname|Abdullah|Al-Aqeeli}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=GK|name={{sortname|Mahdi|Al-Harqan}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FP|name={{sortname|Farhan|Al-Asmari}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs end}}

=== Oʻzbekiston ===
Final guruh 2024-yil 11-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Futzal. Oʻzbekiston terma jamoasining Osiyo kubogi uchun yakuniy tarkibi |url=https://www.facebook.com/UzbekistanFA/posts/pfbid02UPUWMWR92WowzgAYms8Xhm7kFkfu3HTs8MjL5wHE4thZEh1Z3vq1cjxzeNmCwkUGl |ish=[[Uzbekistan Football Association]] (Facebook) |til=uz |sana=2024-04-11}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiyi: {{Flagicon|ESP}} [[José Venancio López Hierro]]{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Sunnatjon|Anvarov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|9|5|df=y}}|club=Bunyodkor|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=FP|name={{sortname|Fazliddin|Botirov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2004|11|12|df=y}}|club=Maxam Chirchiq|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=FP|name={{sortname|Mashrab|Adilov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|8|15|df=y}}|club=BMB|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=FP|name={{sortname|Ikhtiyor|Ropiev}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1993|9|19|df=y}}|club=Oil Star|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=FP|name={{sortname|Sunatulla|Juraev}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|12|24|df=y}}|club=OKMK|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=FP|name={{sortname|Ilkhomjon|Khamroev}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|9|25|df=y}}|club=Oil Star|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FP|name={{sortname|Dilshod|Rakhmatov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1989|12|4|df=y}}|club=Oil Star|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FP|name={{sortname|Khusniddin|Nishonov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|5|19|df=y}}|club=Oil Star|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FP|name={{sortname|Elbek|Tulkinov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2000|12|24|df=y}}|club=OKMK|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FP|name={{sortname|Akbar|Usmonov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|3|9|df=y}}|club=BMB|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FP|name={{sortname|Abror|Akhmetzyanov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2004|5|22|df=y}}|club=Maxam Chirchiq|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name={{sortname|Abbos|Elmurodov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|9|4|df=y}}|club=BMB|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FP|name={{sortname|Mekhroj|Khudoyberdiev}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1996|11|30|df=y}}|club=Dinamo|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FP|name={{sortname|Samariddin|Berkinov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2000|7|18|df=y}}|club=Dinamo|clubnat=UZB}}
{{nat fs end}}

== C guruhi ==

=== Yaponiya ===
Yakuniy guruh 2024-yil 28-mart kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=フットサル日本代表 メンバー・スケジュール　AFCフットサルアジアカップタイ2024（4.17-28＠タイ／バンコク） |url=https://www.jfa.jp/national_team/futsal_2024/news/00033806/ |ish=[[Japan Football Association]] |til=ja |sana=2024-03-28}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbi: {{Flagicon|JPN}} Kenichiro Kogure{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Higor|Pires}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1980|7|7|df=y}}|club=[[Bardral Urayasu]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=GK|name={{sortname|Guilherme|Kuromoto}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1986|5|16|df=y}}|club=[[Shinagawa City Futsal Club|Shinagawa City]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name={{sortname|Kaito|Yamada}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2000|3|30|df=y}}|club=[[Inter FS|Inter Movistar]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name={{sortname|Kentaro|Ishida}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|1|1|df=y}}|club=[[Bardral Urayasu]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name={{sortname|Kazuhiro|Nibuya}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1987|12|13|df=y}}|club=[[Vasagey Oita]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name={{sortname|Tomoki|Yoshikawa}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1989|2|3|df=y}}|club=[[Nagoya Oceans]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name={{sortname|Shoto|Yamanaka}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2002|7|30|df=y}}|club=[[Pescadola Machida]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name={{sortname|Yuta|Tsutsumi}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|10|7|df=y}}|club=[[Shinagawa City Futsal Club|Shinagawa City]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name={{sortname|António|Hirata}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1995|11|16|df=y}}|club=[[FS García]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name={{sortname|Sora|Kanazawa}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2001|12|26|df=y}}|club=[[Nagoya Oceans]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=DF|name={{sortname|Ryohei|Ando}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1988|2|3|df=y}}|club=[[Nagoya Oceans]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name={{sortname|Ryoto|Kai}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2001|7|20|df=y}}|club=[[Nagoya Oceans]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name={{sortname|Takumi|Nagasaka}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|11|8|df=y}}|club=[[Bardral Urayasu]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name={{sortname|Yusei|Arai}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1995|11|1|df=y}}|club=[[Shinagawa City Futsal Club|Shinagawa City]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs end}}

=== Qirgʻiziston ===
Yakuniy guruh 2024-yil 18-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Футзал боюнча улуттук кураманын 2024 Азия Кубогуна болгон курамы. |url=https://www.facebook.com/KyrgyzFootballUnion/posts/pfbid02L2FiZ48UHA3ifXUQU7LDLmWQR4AUntVAqrpTT59jJusngs7Tkqn23ShWpABDhTSzl |ish=[[Kyrgyz Football Union]] (Facebook) |til=ky |sana=2024-04-18}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbi: {{Flagicon|ESP}} Lluís Bernat{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Ulanbek|Chorobek uulu}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1980|7|7|df=y}}|club=Alay|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=GK|name={{sortname|Bekbolot|Akmataliev}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|11|13|df=y}}|club=[[Osh State University]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=FP|name={{sortname|Donierbek|Amanbaev}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|10|10|df=y}}|club=SIB-Tranzit|clubnat=RUS}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=FP|name={{sortname|Arstanbek|Tursunov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|12|16|df=y}}|club=Alay|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=FP|name={{sortname|Adil|Boskunchiev}}|age=|club=Naryn|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=FP|name={{sortname|Semetei|Murzakulov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2003|12|27|df=y}}|club=Unattached|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FP|name={{sortname|Shokhrukh|Makhmadaminov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|7|16|df=y}}|club=New Vision Georgians|clubnat=GEO}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FP|name={{sortname|Denisbek|Amandyk uulu}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|11|13|df=y}}|club=[[Osh State University]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FP|name={{sortname|Maksat|Alimov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1990|8|3|df=y}}|club=Forwater-Aman|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FP|name={{sortname|Mukhamed|Askarbekov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2001|6|29|df=y}}|club=[[Osh State University]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FP|name={{sortname|Daniiar|Talaibekov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1996|11|30|df=y}}|club=Dordoi|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=FP|name={{sortname|Daniiar|Abdurakhim uulu}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FP|name={{sortname|Kairat|Kubanychov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1999|6|16|df=y}}|club=Alay|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FP|name={{sortname|Samat|Dzhanat uulu}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2002|9|11|df=y}}|club=Forwater-Aman|clubnat=KGZ}}
{{nat fs end}}

=== Janubiy Koreya ===
Yakuniy guruh 2024-yil 4-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=풋살대표팀, 아시안컵 참가 위해 5일 출국 |url=https://www.kfa.or.kr/national/?act=nt_fs |ish=[[Korea Football Association]] |til=ko |sana=2024-04-04}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{Flagicon|KOR}} Lee Chang-hwan{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Han Sang-seok]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|5|14|df=y}}|club=[[Nowon FS]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=GK|name=[[Park Jun-su]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|10|16|df=y}}|club=[[Nowon FS]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=MF|name=[[Eom Ji-yong]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|2003|7|9|df=y}}|club=Kuala Lumpur City|clubnat=MAS}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Kyoung Jeong-soo]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|11|22|df=y}}|club=Goyang Bulls|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=MF|name=[[Lim Seung-ju]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|8|11|df=y}}|club=[[Nowon FS]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Kwak Ki-cheol]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|8|3|df=y}}|club=[[Nowon FS]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name=[[Moon Hee-jae]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1995|5|17|df=y}}|club=Gyeonggi LBFS|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Kim Seung-hyun (futsal)|Kim Seung-hyun]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|8|1|df=y}}|club=[[Nowon FS]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Lee Han-wool]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1992|9|3|df=y}}|club=Gangwon FC|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name=[[Eom Tae-youn]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1994|9|23|df=y}}|club=[[Nowon FS]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=[[Lee Jin-hyuk (futsal)|Lee Jin-hyuk]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1995|12|20|df=y}}|club=[[Yes Gumi FS|Gumi FS]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name=[[Kim Yun-young]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|2000|11|6|df=y}}|club=[[Nowon FS]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name=[[Park Jun-sung]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|3|24|df=y}}|club=[[Nowon FS]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name=[[Yoo Kyung-dong]]|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|12|11|df=y}}|club=Gyeonggi LBFS|clubnat=KOR}}
{{nat fs end}}

=== Tojikiston ===
Yakuniy guruh 2024-yil 7-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Сборная Таджикистана по футзалу прибыла на сбор в Бангкок перед Кубком Азии-2024 |url=https://fft.tj/sbornaya-tadzhikistana-po-futzalu-pribyla-na-sbor-v-bangkok-pered-kubkom-azii-2024/ |ish=[[Tajikistan Football Federation]] |til=ru |sana=2024-04-07}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiyi: {{Flagicon|TJK}} Pairav Vohidov{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Murodullo|Alikulov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1987|6|9|df=y}}|club=Amonatbank|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=GK|name={{sortname|Firuz|Bozmamadov}}|age=|club=Istiklol|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=FP|name={{sortname|Abduqaiyum|Umarov}}|age=|club=Istiklol|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=FP|name={{sortname|Nasratsho|Ismoilov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2002|1|20|df=y}}|club=Istiklol|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=FP|name={{sortname|Samandar|Rizomov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2001|1|5|df=y}}|club=Soro Company|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=FP|name={{sortname|Idris|Yorov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2000|9|18|df=y}}|club=Soro Company|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FP|name={{sortname|Bahodur|Khojaev}}|age=|club=Istaravshan|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FP|name={{sortname|Muhamadjon|Sharipov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|9|12|df=y}}|club=Istiklol|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FP|name={{sortname|Fayzali|Sardorov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|4|8|df=y}}|club=Soro Company|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FP|name={{sortname|Nekruz|Alimakhmadov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1995|8|10|df=y}}|club=Istiklol|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FP|name={{sortname|Komron|Aliev}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1998|10|15|df=y}}|club=UVD-Dinamo Grodno|clubnat=BLR}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=FP|name={{sortname|Umed|Kuziev}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|12|17|df=y}}|club=Amonatbank|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FP|name={{sortname|Bakhtiyor|Soliev}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2001|12|16|df=y}}|club=Soro Company|clubnat=TJK}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FP|name={{sortname|Dilshod|Salomov}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1995|10|5|df=y}}|club=Soro Company|clubnat=TJK}}
{{nat fs end}}

== D guruhi ==

=== Afgʻoniston ===
Yakuniy guruh 2024-yil 16-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=فهرست نهایی تیم ملی فوتسال کشور ما برای شرکت در مسابقات جام ملت های فوتسال آسیا 2024 |url=https://www.facebook.com/affofficial/posts/pfbid0xonTvqArBGLxqFEJnMz9TDQhZqEZgfToY8bJTxbJWioToxcpL1y9ef9sUGmJuD2ol |ish=[[Afghanistan Football Federation]] (Facebook) |til=ar |sana=2024-04-16}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{Flagicon|IRI}} Majid Mortezaei Abroudi{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Mohammad|Javad Safari}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=GK|name={{sortname|Alireza|Jafari|dab=futsal}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=GK|name={{sortname|Ali Ahmad|Mohseni}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name={{sortname|Mahdi|Norowzi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name={{sortname|Ali|Jafari|dab=futsal}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name={{sortname|Maysam|Faizi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=DF|name={{sortname|Reza|Hosseinpour}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name={{sortname|Mehran|Gholami}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=MF|name={{sortname|Omid|Qanbari}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name={{sortname|Akbar|Kazemi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name={{sortname|Mohammad|Moradi|dab=futsal}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2006|6|6|df=y}}|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=FW|name={{sortname|Farzad|Mahmoodi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FW|name={{sortname|Hussain|Mohammadi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name={{sortname|Sayed|Mojtaba}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs end}}

=== Bahreyn ===
Yakuniy guruh 2024-yil 10-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=أحمر الصالات يغادر إلى تايلند للمشاركة بكأس آسيا ٢٠٢٤ |url=https://www.bna.bh/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D9%8A%D8%BA%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A5%D9%84%D9%89%D8%AA%D8%A7%D9%8A%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%84%D9%84%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%83%D8%A9%D8%A8%D9%83%D8%A3%D8%B3%D8%A2%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D9%A2%D9%A0%D9%A2%D9%A4.aspx?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1%2bDg3FiBYeOhl731fCfIw4mf4%3d |ish=[[Bahrain News Agency]] |til=ar |sana=2024-04-10 |qaralgan sana=2024-04-21 |arxivsana=2024-12-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241227114400/https://www.bna.bh/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D9%8A%D8%BA%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A5%D9%84%D9%89%D8%AA%D8%A7%D9%8A%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%84%D9%84%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%83%D8%A9%D8%A8%D9%83%D8%A3%D8%B3%D8%A2%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D9%A2%D9%A0%D9%A2%D9%A4.aspx?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1+Dg3FiBYeOhl731fCfIw4mf4= }}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{Flagicon|POR}} Rafael Fogageiro{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Amin|Mohamed|dab=futsal}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=FP|name={{sortname|Saleh|Mukhallaf}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=FP|name={{sortname|Hasan|Ebrahim}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=FP|name={{sortname|Sayed|Al-Mahfoodh}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=FP|name={{sortname|Hamed|Abdulla}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=FP|name={{sortname|Ammar|Hasan|dab=futsal}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FP|name={{sortname|Hasan|Mohamed}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FP|name={{sortname|Mohamed|Al-Sandi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FP|name={{sortname|Mohamed|Abdulla|dab=futsal}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FP|name={{sortname|Jassam|Anan}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FP|name={{sortname|Mirza|Al-Noaimi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=FP|name={{sortname|Ali|Al-Araibi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=GK|name={{sortname|Sayed|Fadhel}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=GK|name={{sortname|Sayed|Mohamed|dab=futsal}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs end}}

=== Iran ===
Yakuniy guruh 2024-yil 13-aprel kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=شمسایی بازیکنان اعزامی به جام ملتهای فوتسال تایلند را اعلام کرد |url=https://the-ffiri.com/fa/news/20374/%D8%B4%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |ish=[[Football Federation Islamic Republic of Iran]] |til=fa |sana=2024-04-13 |qaralgan sana=2024-04-21 |arxivsana=2024-04-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240420092137/https://the-ffiri.com/fa/news/20374/%D8%B4%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF }}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: &lt;nowiki&gt;&lt;span typeof=&quot;mw:Transclusion&quot; data-mw=&quot;{&amp;amp;quot;parts&amp;amp;quot;:[{&amp;amp;quot;template&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;target&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;wt&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Flagicon&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;href&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;./Andoza:Flagicon&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;params&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;1&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;wt&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;IRI&amp;amp;quot;}},&amp;amp;quot;i&amp;amp;quot;:0}}]}&quot; data-cx=&quot;[{&amp;amp;quot;adapted&amp;amp;quot;:true,&amp;amp;quot;partial&amp;amp;quot;:false,&amp;amp;quot;targetExists&amp;amp;quot;:true,&amp;amp;quot;mandatoryTargetParams&amp;amp;quot;:[],&amp;amp;quot;optionalTargetParams&amp;amp;quot;:[]}]&quot; id=&quot;mwdQ&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt; Vahid Shamsaei{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Bagher|Mohammadi}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1991|6|21|df=y}}|club=[[Ghand Katrin F.C.|Ghand Katrin Amol]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=GK|name={{sortname|Saeid|Momeni}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1992|11|23|df=y}}|club=[[Crop Alvand FSC|Crop]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=FP|name={{sortname|Ali|Khalilvand}}|age=|club=[[Giti Pasand Isfahan FSC|Giti Pasand]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=FP|name={{sortname|Alireza|Rafieipour}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1993|10|9|df=y}}|club=[[Crop Alvand FSC|Crop]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=FP|name={{sortname|Hossein|Derakhshani}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1993|4|1|df=y}}|club=[[Giti Pasand Isfahan FSC|Giti Pasand]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=FP|name={{sortname|Mohammad Reza|Sangsefidi}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1989|11|2|df=y}}|club=[[Giti Pasand Isfahan FSC|Giti Pasand]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FP|name={{sortname|Ali Asghar|Hassanzadeh}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1987|11|2|df=y}}|club=[[Mes Sungun FSC|Mes Sungun]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FP|name={{sortname|Moslem|Oladghobad}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1995|11|29|df=y}}|club=[[AE Palma Futsal|Palma]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FP|name={{sortname|Saeid|Ahmadabbasi}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1992|7|31|df=y}}|club=Valdepeñas|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FP|name={{sortname|Salar|Aghapour}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2000|3|7|df=y}}|club=[[Mes Sungun FSC|Mes Sungun]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FP|name={{sortname|Mahdi|Karimi}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1997|1|28|df=y}}|club=[[Giti Pasand Isfahan FSC|Giti Pasand]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=FP|name={{sortname|Ali|Akrami}}|age=|club=[[Crop Alvand FSC|Crop]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FP|name={{sortname|Masoud|Yousef}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|2000|10|27|df=y}}|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FP|name={{sortname|Behrooz|Azimi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs end}}

=== Kuvayt ===
Bosh murabbiy: &lt;nowiki&gt;&lt;span typeof=&quot;mw:Transclusion&quot; data-mw=&quot;{&amp;amp;quot;parts&amp;amp;quot;:[{&amp;amp;quot;template&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;target&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;wt&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Flagicon&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;href&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;./Andoza:Flagicon&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;params&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;1&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;wt&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;IRI&amp;amp;quot;}},&amp;amp;quot;i&amp;amp;quot;:0}}]}&quot; data-cx=&quot;[{&amp;amp;quot;adapted&amp;amp;quot;:true,&amp;amp;quot;partial&amp;amp;quot;:false,&amp;amp;quot;targetExists&amp;amp;quot;:true,&amp;amp;quot;mandatoryTargetParams&amp;amp;quot;:[],&amp;amp;quot;optionalTargetParams&amp;amp;quot;:[]}]&quot; id=&quot;mweg&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt; Muhammad Nazemasharieh{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Mohammad|Al-Huzaim}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=FP|name={{sortname|Mohammad|Al-Ajmi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=FP|name={{sortname|Ahmad|Al-Farsi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=FP|name={{sortname|Bader|Al-Mansour}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=FP|name={{sortname|Sulaiman|Al-Omran}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FP|name={{sortname|Abdulrahman|Al-Tawail}}|age={{birth date and age2|2024|4|17|1991|2|3|df=y}}|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=FP|name={{sortname|Omar|Al-Mansour}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FP|name={{sortname|Naser|Al-Alban}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FP|name={{sortname|Abdullatif|Al-Abasi}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FP|name={{sortname|Najeeb|Ali}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name={{sortname|Mohammad|Majeki}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FP|name={{sortname|Salman|Al-Baeijan}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FP|name={{sortname|Saleh|Al-Fadhel}}|age=|club=|clubnat=}}
{{nat fs end}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Futzal boʻyicha Osiyo kubogi}}
[[Turkum:AFC Futzal Osiyo Kubogi jamoalar tarkibi]]
[[Turkum:Futzal musoboqalarida jamoalar tarkibi]]</text>
      <sha1>puf8ix7c2n55r0baewjtpex3bvhe3fu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ajiriya madrasasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1095175</id>
    <revision>
      <id>6156238</id>
      <parentid>4910875</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6665" sha1="qtrbm5viscj86xcv4zzjnwifwpihgp6" xml:space="preserve">{{Maktab|name=Ajiriya Aliya madrasasi|native_name=আজিরিয়া আলিয়া মাদরাসা|established={{start date and age|1860}}|type=[[Madrasa]]|principal=|founder=Muhammad Ajiruddin Ahmad|religious_affiliation=[[Islom]]|schoolboard=[[Bangladesh madrasasi taʼlim kengashi]]|country=Bangladesh|medium=[[Bengal tili|Bengal]], [[Arab tili|arabcha]]|location=Fulbari, Ward 6, Golapganj, [[Silhet tumani]]|homepage=}}
'''Ajiriya Aliya Madrasasi''' ({{Lang-bn|আজিরিয়া আলিয়া মাদরাসা}}, {{Lang-ar|المدرسة العالية الأجيرية}}) — ''aliya'' madrasasi, [[Bangladesh|Bangladeshning]] Silhet tumani, Golapganj Upazila, Fulbari shahrida joylashgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=সিলেট অঞ্চলের শিক্ষাঙ্গন: অতীত ও বর্তমান |language=bn |last=Mohanta, Rasamay |page=3 |year=1990 |publisher=Sarasvatī Mohānta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |page=247 |title=The Muslim Year Book of India and Who's who: With Complete Information on Pakistan, 1948-49 |year=1948 |publisher=Bombay Newspaper Company |editor=Jamil, SM}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Moʻgʻul davlat arbobi va zamindori Mir Hazoraning avlodlari Fulbari qishlogʻida madrasa tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;fazl&quot;&gt;&lt;/ref&gt;. Uning avlodlari orasida 19-asrning tasavvuf olimi Shoh Abduvahhob Choudhuriy ham boʻlgan, u madrasa hozirgi koʻrinishga aylantirilishidan oldin uni boshqargan. Uning [[Tasavvuf|soʻfiyligi]] madrasani Silhet Nagri yozuvida adabiy asarlar yaratish boʻyicha koʻzga koʻringan markazga aylantirgan va sobiq talabalar orasida soʻfiy shoirlar Shitalong Shoh va Ibrohim Ali Tashna ham boʻlgan&lt;ref name=&quot;fazl&quot; /&gt;.

1860-yilda Abduvahhob Choudhuriyning shogirdi Alloma Muhammad Ajiruddin Ahmad Choudhuriy oʻz oilasining boyligidan uni qayta vaqf qilish va Kalkuttadagi Aliya madrasasi uslubiga mos madrasasga aylantirish uchun foydalangan. Shundan keyin u Ajiriua Aliua madrasasi deb nomlana boshlgan&lt;ref name=&quot;kabya&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=সিলেটের কাব্য সাধনা |language=bn |last=Rahman |first=Fazlur |pages=101 |date=1993}}&lt;/ref&gt;. Ahmad mashhur forszabon muallif&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Sajjadi, Hasnain |title=গোলাপগঞ্জের প্রথম লিখিত ইতিহাসগ্রন্থ এবং একজন আনোয়ার শাহজাহান |language=bn |work=Anupom News 24 |url=https://anupomnews24.com/2021/02/19777/ |access-date=2024-04-24 |archive-date=2024-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240228153801/https://anupomnews24.com/2021/02/19777/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; boʻlib, uning kitoblari orasida ''Guldasta-i-Aqoid'' va ''Aqoid-i-Ajiria'' (Ajiriya aqidasi) bor. U [[urdu]] tilida ham kitoblar yozgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |page=610 |title=Sylhet: History and Heritage |publisher=[[Bangladesh Itihas Samiti]] |year=1999}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Husam, Shamshad |title=বাংলা সাহিত্যে সিলেট |language=bn |work=Thikana |url=https://thikana.us/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9F/ |access-date=2024-04-24 |archive-date=2022-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221026220509/https://thikana.us/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%9F/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 20-asrda soʻfiy Habibur Rahmon Choudhuriy madrasaga direktor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Biographical Encyclopedia of Pakistan |page=375-376 |publisher=Biographical Research Institute |location=[[Pakistan]] |year=1960}}&lt;/ref&gt;. Uning oʻgʻli Majdiddin Choudhuriy taniqli choy kashshofi va Murari Chand kollejining sobiq direktori boʻlgan. Shuningdek, u madrasaning rivojlanishida muhim rol oʻynagan Mohius Sunna Choudhuriyning otasi edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Siddiquee, Iqbal |date=7 Nov 2009 |title=Remembering Mohius Sunnah Chowdhury |work=[[The Daily Star (Bangladesh)]] |url=https://archive.thedailystar.net/starinsight/2009/11/01/scene.htm}}&lt;/ref&gt;.

Madrasa Pokiston Harakati uchun muhim markazga aylangan, uning bitiruvchilari orasida Gohorpur shahridan boʻlgan Silhet tumani musulmon talabalar uyushmasiga asos solgan Abdumusabbir va Balikandlik Sayad Naziruddin Ahmad kabilar bor{{Sfnp|Choudhury}}&lt;ref&gt;{{Citation |last=Laskar, Mahbubur Rahman |title=Madrassas and Partition 1940-1947: a study of the Madrassas of Surma-Barak Valley and their Responses to the Partition and Anti-partition Movement |year=2015 |chapter=Madrassas of Surma-Barak Valley in Partition |chapter-url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/292527/7/07_chapter5.pdf |publisher=[[Assam University]]}}&lt;/ref&gt;. Boshqa taniqli bitiruvchilari Ibrohim Chatuli va Ismoil Alam&lt;ref name=&quot;fazl&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=সিলেটের মাটি, সিলেটের মানুষ |chapter=ফুলবাড়ী আজিরিয়া মাদ্রাসা |language=bn |page=151 |year=1991 |last=Rahman, Fazlur}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFRahman,_Fazlur1991&quot;&gt;Rahman, Fazlur (1991). „ফুলবাড়ী আজিরিয়া মাদ্রাসা“ &amp;#x5B;Phulbari Ajiriya Madrasah&amp;#x5D;. ''সিলেটের মাটি, সিলেটের মানুষ'' &amp;#x5B;''Sylhetʼs soil, Sylhetʼs people''&amp;#x5D; (in Bengali). p.&amp;nbsp;151.&lt;/cite&gt;
[[Category:CS1 Bengali-language sources (bn)]]&lt;/ref&gt;. Institutning taniqli oʻqituvchilari orasida Deobandiy yetakchisi Mavlono Abdujalil Choudhuriy boʻlib, u mintaqadagi boʻlinishga qarshilik qilganlar orasida boʻlgan va oxir-oqibat Pokistonning yaratilishiga norozilik sifatida Hindistonga koʻchib oʻtgan.

== Yana qarang ==
* [[Abdumatin Choudhuriy Shayx-e-Fulbariy]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |last=Choudhury |first=Mustansirur Rahman |language=bn |title=আঞ্চলিক ইতিহাস: ফুলবাড়ী আজিরিয়া আলিয়া মাদ্রাসা}}
* {{Kitob manbasi |last=Choudhury, Mustansirur Rahman |language=bn |title=ফুলবাড়ী, ইতিহাস খ্যাত একটি গ্রাম |year=1992}}

&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Coord|22.973|N|90.228|E|region:BD_type:edu|display=title}}
[[Turkum:Golapganj Upazila]]
[[Turkum:Bangladeshdagi Aliya madrasalari]]</text>
      <sha1>qtrbm5viscj86xcv4zzjnwifwpihgp6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Malikiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1103480</id>
    <revision>
      <id>6156355</id>
      <parentid>5888168</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:47:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12510" sha1="276dw4wmxo3lmly22emmeq9fybji4hz" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi = Al-Malikiya
| asl nomi = ٱلْمَالِكِيَّة &lt;br&gt; دێرکا حەمکۆ
| tasvir= Al-Malikiyah.jpg
|tasvir_eni=280px
| mavqe = [[Suriya shaharlari|Shahar]]
| mamlakat = Suriya
| mintaqa turi = muhofaza
| mintaqa = Al-Hasaka muhofazasi{{!}}Al-Hasaka
| jadvalda mintaqa = Hasaka muhofazasi{{!}}Al-Hasaka
| tuman turi = Suriya okruglari{{!}}okrug
| tuman = Al-Malikiya okrugi{{!}}Al-Malikiya
| jadvalda tuman =
| jamoat turi =
| jamoat =
| jadvalda jamoat =
| qaram =
|lat_deg= 37|lat_min= 10|lat_sec=00
|lon_deg= 42|lon_min= 08|lon_sec=00
|CoordAddon = type:city(10034830)_region:SY
| CoordScale =
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 260
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mamlakat xaritasi =
| mintaqa xaritasi =
| tuman xaritasi =
| ichki bolinishi =
| rahbar turi =
| rahbar =
| asos solingan =
| ilk eslatilishi =
| avvalgi nomlari =
| qachondan beri =
| maydon =
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi = 500
| iqlim =
| rasmiy til = arab tili
| aholi = 26,311
| sanalgan yil = 2004
| zichlik =
| aglomeratsiya =
| milliy tarkib =
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxronim = ha
| vaqt mintaqasi = +2
| DST =
| telefon kodi =
| pochta indeksi =
| pochta indekslari =
| avtomobil kodi =
| identifikator turi =
| raqamli identifikator =
|sayt =
| Commons turkumi =
}}
'''Al-Malikiya''' ({{lang-ar|ٱلْمَالِكِيَّة|al-Mālikīyah}};&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|date=21 January 2020|title=سوريا.. توتر بين موسكو وواشنطن في القامشلي|language=ar|work=Al Arabiya|url=https://www.alarabiya.net/ar/arab-and-world/syria/2020/01/21/سوريا-توتر-بين-موسكو-وواشنطن-في-القامشلي|access-date=16 August 2020}}&lt;/ref&gt; {{lang-ku|دێرکا حەمکۆ|translit=Dêrika Hemko}};&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|date=2 March 2017|title=Li Dêrikê kurd, ereb û xirîstiyan bi hev re dijîn|language=ku|work=Rûdaw|url=https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/020320178|access-date=16 August 2020}}&lt;/ref&gt; {{Lang-syr|ܕܪܝܟ}}), '''Derik''' nomi bilan mashhur, [[Suriya]]ning kichik [[Shahar|shahri]] va [[Hasaka muhofazasi]]dagi okrugning maʼmuriy markazi. Tuman mamlakatning shimoli-sharqiy burchagini tashkil qiladi va Suriya demokratik kengashi yigʻiladigan joy hisoblanadi. Shahar [[Dajla]] daryosidan 20&amp;nbsp;km (12 milya) gʻarbda joylashgan boʻlib, Suriya, [[Turkiya]] va [[Iroq]] oʻrtasidagi uch tomonlama chegarani belgilaydi. Suriya Markaziy statistika byurosi maʼlumotlariga koʻra, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Al-Malikiya aholisi taxminan 26,311 kishidan iborat. U 125 ming aholi istiqomat qiladigan 108 ta aholi punktidan iborat nohiyaning („kichik okrug“) maʼmuriy markazidir. Aholi demografik va etnik xilma-xillikka ega, bu Al-Hasaka muhofazasining aksariyat qismiga xosdir. Shaharda [[Suriya kurdlari|kurdlar]], [[Suriya ossuriylari|ossuriylar]], [[arablar]] va [[Suriya armanlari|armanlar]] istiqomat qiladi.

== Nomlanishi ==
Shaharning mahalliy suryoniy va kurdcha nomi haqida ikkita nazariya mavjud. Birinchi nazariyaga koʻra, shahar uning yaqinida joylashgan qadimiy [[Monastirlar|monastir]] (suryoniy tilida „dayr“) sharafiga nomlangan boʻlsa, ikkinchisi „Dêrik“ nomi kurdcha du rek soʻzidan kelib chiqqan, „ikki yoʻl“ degan maʼnoni bildiradi. 1957-yilda shahar Suriya armiyasi zobiti Adnan al-Malkiy sharafiga „Al-Malikiya“ deb nomlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://npasyria.com/en/blog.php?id_blog=1053&amp;sub_blog=4%20&amp;name_blog=A%20light%20on%20Derik%20s%20history%20and%20churches|title=A light on Derik s history and churches|website=npasyria.com|language=en-US|access-date=2019-11-16}}&lt;/ref&gt;. 1977-yilda [[arabcha]] boʻlmagan barcha joy nomlarini taqiqlash toʻgʻrisida farmon chiqarildi. Shuning uchun kurd va suryoniy-oromiy nomlardan foydalanish taqiqlandi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=c8SHCwAAQBAJ&amp;q=al+malikiyah+Arabization+Michael+M.+Gunter&amp;pg=PA21|title=Out of Nowhere: The Kurds of Syria in Peace and War|last=Gunter|first=Michael|publisher=Hurst|year=2014|isbn=9781849044356|location=London |pages=21|language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Shahar Hesinyan tekisligining oʻrtasida Dajla va Safan daryolari oraligʻida joylashgan. Mintaqa 1848-yilgacha kurdlarning Botan knyazligi tomonidan nazorat qilingan va asosan kurdlarning Hesinyan qabilasi istiqomat qilgan va ular bu tekislikka oʻz nomini bergan. Shahzoda Bedirxon Botaniy tomonidan Derik qishlogʻi shahar kattaligiga erishmasdan oldin Botan knyazligining soʻnggi yillarida harbiy boshliq boʻlgan Hemko Hesinîga berilgan, shuning uchun shaharning muqobil nomi: Dêrka Hemko. [[Birinchi jahon urushi]]dan keyin fransuzlar Furot daryosining sharqida Dajlagacha boʻlgan butun hududni nazorat qilish uchun kurd milliy qabilasidan yordam soʻradilar. Fransuzlar viloyat markazi sifatida Ayn Devor qishlogʻini tanladilar, ammo 1927-yilda maʼmuriy markaz Derik shahriga koʻchirildi va shundan beri qishloq shaharga aylandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://assafir.com/Article/331189#.UrbZIuK_guh |title=صقر ابو فخر &amp;#124; التراجع المسيحي في الشرق: مشهد تاريخي :: &amp;#124; جريدة السفير |website=Assafir.com |date=2013-12-19 |access-date=2017-05-01 |arxivsana=2014-11-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141113055038/http://assafir.com/Article/331189#.UrbZIuK_guh }}&lt;/ref&gt;.

2004-yil holatiga koʻra, Al-Malikiya Hasaka muhofazasidagi beshinchi yirik shahardir.

== Fuqarolar urushi ==
Davom etayotgan [[Suriya fuqarolar urushi|fuqarolar urushi]] natijasida Al-Malikiya hozirda AANES tomonidan nazorat qilinadi. 2012-yil 21-iyulda YPG kuchlari [[Suriya va Turkiya chegarasi|Turkiya chegarasidan]] atigi 10 kilometr uzoqlikda joylashgan Al-Malikiya shahrini egallab olgani xabar qilingan edi, ammo boshqa bir xabarda shaharda janglar hali ham davom etayotgani aytilgan&lt;ref name=cnnsyr&gt;{{yangiliklar manbasi|url=http://edition.cnn.com/2012/07/21/world/meast/syria-unrest/index.html?hpt=hp_t2 |title=Ban: Syrian regime 'failed to protect civilians' |publisher=Edition.cnn.com |date= 22 July 2012|access-date=2013-08-29}}&lt;/ref&gt;. 22-iyul kuni kurd kuchlari Al-Malikiya uchun kurashni davom ettirayotgani va hukumat xavfsizlik kuchlari namoyishchilarga qarata oʻt ochishi ortidan bir yosh kurd faoli oʻldirilgani xabar qilingandi&lt;ref name=&quot;rudawarm&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.rudaw.net/english/news/syria/4984.html |title=Armed Kurds Surround Syrian Security Forces in Qamishli |publisher=Rudaw.net |access-date=2013-08-29}}&lt;/ref&gt;. 2012-yilning noyabrida Suriya hukumat kuchlari shaharni tark etgan edi.

Kurdlar boshchiligidagi rasmiylar keyinchalik al-Malikiya shahrida asirga olingan [[IShID|Islom davlati]] aʼzolari uchun „Dêrik qamoqxonasi“ni tashkil qildilar. 2019-yil aprel oyida qamoqxonada 200 ga yaqin IShID mahbuslari, jumladan bir necha fransuz jihodchilari qamoqdan qochishga urinishgan. Biroq, qochish toʻxtatildi va baʼzi mahbuslar boshqa hibsxonalarga joʻnatildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |url=https://www.lci.fr/terrorisme/info-tf1-lci-syrie-des-cadres-djihadistes-francais-de-daech-impliques-dans-une-mutinerie-a-la-prison-kurde-de-derik-2118134.html |title=INFO TF1/LCI - Syrie : des cadres français de Daech impliqués dans une mutinerie |author=Georges Brenier |work=LCI |date=11 April 2019 |access-date=12 April 2019 }}&lt;/ref&gt;.

2020-yil may oyida [[Rossiya]] al-Malikiyadan tashqarida joylashgan Qeser Dib qishlogʻida yangi harbiy baza qurishni boshlagani haqida xabarlar paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.syriahr.com/en/?p=166974|title=Russian military in NE Syria: Russia establishes new military base Al-Malikiyah (Dayrik)|website=SOHR|date=28 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 2021-yilda Qoʻshma Shtatlar armiyasi shahardan 3,8 kilometr janubda ilgʻor operatsiyalar bazasini qurdi. Baza Amerika Qoʻshma Shtatlarining maxsus kuchlari va Bredli jangovar mashinalarida patrullik qiluvchi jangovar harakatlar guruhi tomonidan boshqariladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/23976-Americans,-Russians-compete-for-Kurdish-support-in-northeast-Syrian-border-area|title=Americans, Russians compete for Kurdish support in northeast Syrian border area|website=www.kurdistan24.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://npasyria.com/en/57362/|title=US forces patrol in Syria's Derik countryside|date=April 10, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|url=https://npasyria.com/en/57908/|title=American forces conduct patrol in Syria's Derik countryside|newspaper=North Press Agency |date=April 20, 2021 |author1=Serbest }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://arab.news/zx3f8|title=Anti-Daesh coalition to set up military base along Turkish-Syrian border|date=February 16, 2021|website=Arab News}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil 2-fevralda qurolli turk dronining shahar yaqinidagi elektr stansiyasini bombalashi oqibatida toʻrt nafar tinch aholi halok boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.syriahr.com/en/237487/|title=Turkish offensive : Four people killed amid Turkish airstrikes on power station near Al-Malikiyah (Dayrek)|work=Syrian Observatory for Human Rights|date=2 February 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Aholisi ==
{{Historical populations
|type =
|1981|13225 |1994||2004|26,311
|
}}

2004-yilda Al-Malikiya aholisi 26 311 kishini tashkil qilgan. Aholisi asosan etnik [[Suriya kurdlari|kurdlar]] va [[Suriya ossuriylari|ossuriylardan]] iborat, bundan tashqari koʻp sonli [[arablar]] va ozroq [[Suriya armanlari|armanlar]] ham istiqomat qiladi. Shaharning shimoliy yarmida asosan musulmon [[kurdlar]], janubiy qismida esa ossuriylar va armanlar yashaydi. Tumanning iqtisodiy markazi boʻlgan shaharcha odatda, ayniqsa, ertalabki soatlarda atrofdagi qishloq va shaharlardan odamlar bilan gavjum boʻladi. Al-Malikiya soʻnggi yillarda shaharning keskin kengayishi va koʻchmas mulk rivojlanishi kuzatildi, bu koʻplab koʻchalarni yangi mahallalarga choʻzishga olib keldi, ular hozirda doimiy ravishda oʻsib borayotgan shaharning bir qismidir.

2014-yil noyabr holatiga koʻra, shaharda fuqarolar urushigacha boʻlgan 450 nafar etnik armandan atigi 200 nafari qolgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.dw.de/demoralized-syrian-refugees-return-home/a-18069604 |title=Demoralized, Syrian refugees return home &amp;#124; Middle East &amp;#124; DW.COM &amp;#124; 17.11.2014 |website=Dw.de |access-date=2017-05-01}}&lt;/ref&gt;.
   
== Shahar cherkovlari ==

* Bogomateri Suriya pravoslav cherkovi (كنيسة السيدة العذراء للسريان الأرثوذكس)
* Avliyo Shmouni Suriya pravoslav cherkovi (كنيسة القديسة مارت شموني للسريان الارثوذكس)
* Avliyo Dodo Suriya pravoslav cherkovi (كنيسة القديس مار دودو للسريان الارثوذكس)
* Avliyo Yakob Nisibi Suriya pravoslav mozori (مزار القديس مار يعقوب النصيبيني للسريان الارثوذكس)
* Avliyo Georgiy xaldean katolik cherkovi (كنيسة مار جرجس للكلدان الكاثوليك)
* Bogomateri arman pravoslav cherkovi (كنيسة السيدة العــذراء للأرمن الأرثوذكس)
* Milliy yevangeliya presviterian cherkovi (الكنيسة الإنجيلية المشيخية الوطنية)
* Iusus Dunyoga yorugʻlik milliy yevangeliya cherkovi (كنيسة الاتحاد المسيحي يسوع نور العالم)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.malikyadilan.com/churches/mary1/index.php|title=كنائس المالكية|qaralgan sana=2024-05-06|arxivsana=2022-02-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220217205231/http://www.malikyadilan.com/churches/mary1/index.php}}&lt;/ref&gt;

== Mashhur kishilari ==
* Jarjis Danho
* Hevrin Khalaf
* Faia Younan
* Sherwan Haji

== Galereya ==
&lt;gallery&gt;
File:Syriac Orthodox church in Al-Malikiyah, Syria.jpg|Asosiy ko'chadagi yangi suryoniy pravoslav cherkovi
File:Dome of Syriac Orthodox Church in Derik (al-Malikiyah).jpg|Yangi cherkov gumbazi
File:Chaldean church.JPG|Xaldean katolik cherkovi
File:Chaldean church school.JPG|Xaldean katolik cherkovi va maktabi binosi
File:Dereek looking east.JPG|Sharq tomonidan ko'rinishi
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
* [[Suriya fuqarolar urushi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Suriya shaharlari}}
{{Hasaka muhofazasi}}

{{DEFAULTSORT:Malikiyah}}
[[Turkum:Suriya shaharlari]]
[[Turkum:Al-Malikiya okrugi aholi punktlari]]
[[Turkum:Al-Malikiya okrugi]]
[[Turkum:Suriyadagi ossuriy jamoalari]]
[[Turkum:Suriyadagi kurd jamoalari]]</text>
      <sha1>276dw4wmxo3lmly22emmeq9fybji4hz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Zahra masjidi (AQSh)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1106936</id>
    <revision>
      <id>6156389</id>
      <parentid>5967197</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4473" sha1="rc267to65jzrxh5knoda43ggkwlvxss" xml:space="preserve">{{Masjid|Asl nomi=Al-Zahra Mosque (مسجد-الزهراء)|Mamlakat=AQSh|Hudud turi=Shtat|Hudud=[[Kaliforniya]]|Shahar=Los Anjeles|Koordinatalar={{coord|33.96304805753681|-118.22226987231745|type:landmark|display=inline,title}}|Holati=faol}}
'''Al-Zahra masjidi''' — Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi [[Shialik|shia]] ([[Shialik|shia]]) masjidlaridan biri&lt;ref&gt;[http://jjtvn.ir/news/107703 Al-Zahra Mosque (Los Angeles)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230406230246/http://jjtvn.ir/news/107703 |date=2023-04-06 }} jjtvn.ir&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.shia-news.com/fa/news/214924/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%A1%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%B3%E2%80%8C%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 Al-Zahra Mosque in Los Angeles, USA]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} shia-news.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.wocoshiac.org/en/shia-centers-en/america-en-c/usa-en/center72-en Al-Zahra Mosque] wocoshiac.org&lt;/ref&gt; boʻlib, 1990-yilda [[Kaliforniya]]ning [[Los-Anjeles]] shahrida tashkil etilgan. Ushbu [[Shialik|shia]] masjidi tashkil etilgan kundan boshlab Los-Anjelesdagi shia jamoatining ehtiyojlarini qondirish uchun shia musulmonlari uchun nomozgoh vazifasini oʻtab kelgan&lt;ref&gt;[https://iqna.ir/fa/news/3696774/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%87 Al-Zahra Mosque in Los Angeles] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241228223127/https://iqna.ir/fa/news/3696774/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%87 |date=2024-12-28 }} iqna.ir&lt;/ref&gt;.

„Az-Zahra“ masjidi rahbari „Sayyid-Ruholloh Jayediy“ fikrlariga koʻra: Bu masjid Amerikadagi birinchi shia masjidi yoki birinchi shia masjidi boʻlishi mumkin. Shuningdek, Los-Anjeles shahridagi boshqa baʼzi [[islom]] markazlari ushbu masjidning filiali hisoblanadi. Az-Zahra masjidi 1990-yilda Hakim ismli iroqlik tadbirkor tomonidan qurilgan&lt;ref&gt;[https://iqna.ir/fa/news/3699551/%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3 From Qom to the United States, the narrative of the spiritual propaganda efforts of the Los Angeles Mosque] iqna.ir&lt;/ref&gt;.

Az-Zahra masjidining nomi islom paygʻambari [[Muhammad]]ning qizi [[Fotima|Fotima Zahro]] nomidan olingan. „Az-Zahra“ masjidining kunlik/haftalik dasturlari qatoriga quyidagilar kiradi&lt;ref&gt;[https://khabarban.com/a/26704003 Introducing Al-Zahra Mosque in Los Angeles, USA]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} khabarban.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://tnews.ir/site/1710151465966.html?refc=4 Introducing Al-Zahra Mosque in Los Angeles]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} tnews.ir&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aparat.com/v/6nFxV A report from Al-Zahra Mosque in South Los Angeles] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241228215431/https://www.aparat.com/v/6nFxV |date=2024-12-28 }} [[Aparat|aparat.com]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://oldjjtvn.itsima.ir/fa/news/2331/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D9%84%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D9%84%D8%B3- AL-ZAHRA MOSQUE]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} itsima.ir&lt;/ref&gt;: kunlik [[Ibodat|namozlar]], [[juma namozi]] (juma kuni), duo-kumayl, duo-tavassul va boshqalar&lt;ref&gt;[http://shabestan.ir/detail/News/886707 Introducing Al-Zahra Mosque in Los Angeles, USA] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200129235801/http://www.shabestan.ir/detail/News/886707 |date=2020-01-29 }} shabestan.ir&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Ahli Bayt Jahon Assambleyasi]]
* [[Al-Zahra masjidi]] (Avstraliya)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi masjidlar]]
[[Turkum:AQShdagi shia masjidlari]]
[[Turkum:1990-yilda qurigan masjidlar]]</text>
      <sha1>rc267to65jzrxh5knoda43ggkwlvxss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC Osiyo kubogi tarkiblari 2019</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1106971</id>
    <revision>
      <id>6155676</id>
      <parentid>5772732</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147973" sha1="7sew1zmn3avcj6w1otjrbjbbz6ysz99" xml:space="preserve">'''[[AFC Osiyo kubogi 2019|2019-yilgi AFC Osiyo kubogi]]''' — 2019-yil 5-yanvardan 1-fevralgacha [[Birlashgan Arab Amirliklari]] oʻtkazilgan xalqaro [[futbol]] musobaqasi. Turnirda ishtirok etayotgan 24 ta milliy jamoalar kamida 18 va maksimal 23 nafar futbolchi boʻlgan jamoani roʻyxatdan oʻtkazishlari kerak edi.

Yakuniy guruhlarini eʼlon qilishdan oldin bir nechta jamoalar 18 dan 50 gacha oʻyinchilardan iborat vaqtinchalik tarkiblarni eʼlon qildilar. Har bir mamlakatning yakuniy guruhini turnirning birinchi oʻyinidan kamida oʻn kun oldin taqdim etish kerak edi&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-asian-cup-uae-2019-competition-regulations |sarlavha=AFC Asian Cup UAE 2019 Competition Regulations |nashriyot=AFC}}&lt;/ref&gt;. Oʻyinchilarni almashtirish jamoaning birinchi Osiyo kubogi oʻyinidan olti soat oldin ruxsat etilgan. AFC yakuniy roʻyxatlarni 2018-yil 27-dekabr kuni guruh raqamlari bilan eʼlon qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.the-afc.com/asiancup/news/complete-guide-to-official-uae-2019-squads |sarlavha=Complete guide to official UAE 2019 squads |nashriyot=[[Asian Football Confederation]] |sana=27 December 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;final lists&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-asian-cup-uae-2019-complete-squad-lists |sarlavha=AFC Asian Cup UAE 2019 Complete Squad Lists |nashriyot=[[Asian Football Confederation]] |format=PDF |sana=27 December 2018}}&lt;/ref&gt;.

Har bir futbolchi uchun roʻyxatga olingan lavozim AFC tomonidan nashr etilgan rasmiy tarkib roʻyxatiga koʻra. Har bir oʻyinchi uchun belgilangan yosh 2019-yil 5-yanvar kuni, turnirning birinchi kuni hisoblanadi. Har bir oʻyinchi uchun roʻyxatga olingan oʻyinlar va gollar soni turnir boshlanishidan keyin oʻtkazilgan oʻyinlarni oʻz ichiga olmaydi. Har bir klubning milliyligi klub aʼzo boʻlgan milliy uyushmani (liganing emas) aks ettiradi. Oʻz milliy jamoasidan boshqa millatdan boʻlgan murabbiylar uchun bayroq kiritilgan.

== A guruhi ==

=== Birlashgan Arab Amirliklari ===
Murabbiy:{{Flagicon|ITA}} Alberto Zakkeroni

Yakuniy tarkib 2018-yil 23-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=مقاتلو العين الأبطال يعودون إلى كتيبة الأبيض |url=http://uaefa.ae/index.php?go=news&amp;more=27308 |ish=[[United Arab Emirates Football Association|UAEFA]] |qaralgan sana=24 December 2018 |sana=23 December 2018 |til=ar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225030712/http://uaefa.ae/index.php?go=news&amp;more=27308 |arxivsana=25 December 2018}}&lt;/ref&gt;. 25-dekabr kuni Mahmud Xamees oʻrniga Al Hasan Solih keldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=إسماعيل مطر يخضع لبرنامج خاص |url=http://uaefa.ae/index.php?go=news&amp;more=27322 |ish=UAEFA |qaralgan sana=27 December 2018 |sana=25 December 2018 |til=ar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227230302/http://uaefa.ae/index.php?go=news&amp;more=27322 |arxivsana=27 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Rayan Yaslam jarohati sabab 31-dekabr kuni Muhammad Xalfan oʻrniga maydonga tushdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=إعداد الأبيض يدخل المرحلة الأخيرة والمنتخب يتوجه إلى أبوظبي الأربعاء |url=http://uaefa.ae/index.php?go=news&amp;more=27328 |ish=UAEFA |qaralgan sana=2 January 2019 |sana=31 December 2018 |til=ar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190103005113/http://uaefa.ae/index.php?go=news&amp;more=27328 |arxivsana=3 January 2019}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=1|name=[[Ali Khasif]]|sortname=Khasif, Ali|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|6|9|df=y}}|caps=52|goals=0|club=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=2|name=[[Ali Salmeen]]|sortname=Salmeen, Ali|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|2|4|df=y}}|caps=15|goals=1|club=[[Al-Wasl F.C.|Al-Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=3|name=[[Walid Abbas]]|sortname=Abbas, Walid|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|6|11|df=y}}|caps=78|goals=5|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=4|name=[[Khalifa Mubarak]]|sortname=Mubarak, Khalifa|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|10|30|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Al-Nasr Dubai SC|Al-Nasr]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=5|name=[[Amer Abdulrahman]]|sortname=Abdulrahman, Amer|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|7|3|df=y}}|caps=73|goals=2|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=6|name=[[Fares Juma Al Saadi|Fares Juma]]|sortname=Juma, Fares|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|12|30|df=y}}|caps=45|goals=2|club=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=7|name=[[Ali Mabkhout]]|sortname=Mabkhout, Ali|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|10|5|df=y}}|caps=73|goals=46|club=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=8|name=[[Majed Hassan]]|sortname=Hassan, Majed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|8|1|df=y}}|caps=33|goals=2|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=9|name=[[Bandar Al-Ahbabi]]|sortname=Ahbabi, Bandar|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|7|9|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=10|name=[[Ismail Matar]]|sortname=Matar, Ismail|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1983|4|7|df=y}}|caps=123|goals=42|club=[[Al Wahda FC|Al-Wahda]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=11|name=[[Ahmed Khalil]]|sortname=Khalil, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|6|8|df=y}}|caps=99|goals=46|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=12|name=[[Khalifa Al Hammadi]]|sortname=Hammadi, Khalifa|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|11|7|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=13|name=[[Khamis Esmaeel]]|sortname=Esmaeel, Khamis|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|8|16|df=y}}|caps=70|goals=0|club=[[Al-Wasl F.C.|Al-Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=14|name=[[Mohammed Khalfan (footballer, born 1992)|Mohammed Khalfan]]|sortname=Khalfan, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|12|29|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Fujairah FC|Fujairah]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=15|name=[[Ismail Al Hammadi]]|sortname=Hammadi, Ismail|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|7|1|df=y}}|caps=96|goals=13|club=[[Shabab Al-Ahli Dubai FC|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=16|name=[[Mohammed Abdulrahman (footballer, born February 1989)|Mohamed Abdulrahman]]|sortname=Abdulrahman, Mohamed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|2|4|df=y}}|caps=29|goals=1|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=17|name=[[Khalid Eisa]]|sortname=Eisa, Khalid|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|9|15|df=y}}|caps=39|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=18|name=[[Al Hassan Saleh]]|sortname=Saleh, Alhassan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|6|25|df=y}}|caps=3|goals=1|club=[[Sharjah FC|Sharjah]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=19|name=[[Mohamed Ismail Ahmed Ismail|Ismail Ahmed]]|sortname=Ahmed, Ismail|age={{birth date and age2|2019|1|5|1983|7|7|df=y}}|caps=34|goals=2|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=20|name=[[Saif Rashid (footballer, born 1994)|Saif Rashid]]|sortname=Rashid, Saif|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|11|25|df=y}}|caps=3|goals=1|club=[[Sharjah FC|Sharjah]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=21|name=[[Khalfan Mubarak]]|sortname=Mubarak, Khalfan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|5|9|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Al Jazira Club|Al-Jazira]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=22|name=[[Mohamed Al-Shamsi]]|sortname=Shamsi, Mohamed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|1|4|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al Wahda FC|Al-Wahda]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=23|name=[[Mohamed Ahmed (Emirati footballer)|Mohamed Ahmed]]|sortname=Ahmed, Mohamed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|4|16|df=y}}|caps=62|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs end}}

=== Tailand ===
Murabbiy: {{Flagicon|SRB}} Milovan Rajevac (6-yanvar 2019-yil) / Sirisak Yodyardthai (2019-yil 10-yanvardan)

27 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 14-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Thailand reveal preliminary squad |url=http://www.the-afc.com/asiancup/news/thailand-reveal-preliminary-squad |nashriyot=AFC |qaralgan sana=18 December 2018 |sana=14 December 2018 |arxivsana=10 July 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190710133255/http://www.the-afc.com/asiancup/news/thailand-reveal-preliminary-squad}}&lt;/ref&gt;. Kavin Thamsatchanan jarohati sabab maydonga tusha olmagani uchun 26 dekabr kuni tarkib 26 nafar futbolchiga qisqartirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=กวินทร์ ยืนยันหายเจ็บไม่ทัน ชวดลุยเอเชียนคัพ |url=http://www.fathailand.org/news/3411 |ish=[[Football Association of Thailand|FAT]] |qaralgan sana=26 December 2018 |til=th |sana=26 December 2018 |arxivsana=29 December 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181229171908/http://fathailand.org/news/3411}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 27-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 December 2018 |title=ประกาศรายชื่อ 23 แข้งช้างศึก ชุดลุยเอเชียน คัพ |language=th |trans-title=Announcement of the 23 players for the Asian Cup |work=FAT |url=http://fathailand.org/news/3413 |url-status=dead |access-date=27 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181230093543/http://fathailand.org/news/3413 |archive-date=30 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Ochilish oʻyinidan soʻng bosh murabbiy Milovan Rajevac ishdan boʻshatilib, uning oʻrniga 2019-yil 7-yanvarda Sirisak Yodyardtay tayinlandi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Poompanmoung |first=Somyot |author-link=Somyot Poompanmoung |date=7 January 2019 |title=ถ้อยแถลงของนายกสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ |language=th |trans-title=Statement of the President of the Football Association of Thailand Royal patronage |work=fathailand.org |publisher=[[Football Association of Thailand]] |url=http://fathailand.org/news/3474 |url-status=live |access-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107073309/http://fathailand.org/news/3474 |archive-date=7 January 2019}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Chatchai Budprom]]|sortname=Budprom, Chatchai|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|2|4|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[BG Pathum United F.C.|BG Pathum United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=2|pos=MF|name=[[Sasalak Haiprakhon]]|sortname=Haiprakhon, Sasalak|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|1|8|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Theerathon Bunmathan]]|sortname=Bunmathan, Theerathon|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|2|6|df=y}}|caps=52|goals=5|club=[[Muangthong United F.C.|Muangthong United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Chalermpong Kerdkaew]]|sortname=Kerdkaew, Chalermpong|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|10|7|df=y}}|caps=16|goals=0|club=[[Nakhon Ratchasima F.C.|Nakhon Ratchasima]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Adisorn Promrak]]|sortname=Promrak, Adisorn|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|10|21|df=y}}|caps=27|goals=0|club=[[Muangthong United F.C.|Muangthong United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[Pansa Hemviboon]]|sortname=Hemviboon, Pansa|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|7|8|df=y}}|caps=15|goals=4|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Sumanya Purisai]]|sortname=Purisai, Sumanya|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|12|5|df=y}}|caps=18|goals=0|club=[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Thitipan Puangchan]]|sortname=Puangchan, Thitipan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|9|1|df=y}}|caps=24|goals=5|club=[[BG Pathum United F.C.|BG Pathum United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Adisak Kraisorn]]|sortname=Kraisorn, Adisak|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|2|1|df=y}}|caps=33|goals=16|club=[[Muangthong United F.C.|Muangthong United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Teerasil Dangda]]|sortname=Dangda, Teerasil|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|6|6|df=y}}|caps=95|goals=42|club=[[Muangthong United F.C.|Muangthong United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=11|pos=DF|name=[[Korrakot Wiriyaudomsiri]]|sortname=Wiriyaudomsiri, Korrakot|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|1|19|df=y}}|caps=10|goals=1|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=12|pos=FW|name=[[Chananan Pombuppha]]|sortname=Pombuppha, Chananan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|3|17|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Suphanburi F.C.|Suphanburi]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=13|pos=GK|name=[[Saranon Anuin]]|sortname=Anuin, Saranon|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|3|24|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Chiangrai United F.C.|Chiangrai United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Sanrawat Dechmitr]]|sortname=Dechmitr, Sanrawat|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|8|3|df=y}}|caps=27|goals=0|club=[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Suphan Thongsong]]|sortname=Thongsong, Suphan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|8|26|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Suphanburi F.C.|Suphanburi]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=16|pos=DF|name=[[Mika Chunuonsee]]|sortname=Chunuonsee, Mika|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|3|26|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Tanaboon Kesarat]]|sortname=Kesarat, Tanaboon|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|9|21|df=y}}|caps=40|goals=1|club=[[BG Pathum United F.C.|BG Pathum United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[Chanathip Songkrasin]]|sortname=Songkrasin, Chanathip|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|10|5|df=y}}|caps=46|goals=5|club=[[Hokkaido Consadole Sapporo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[Tristan Do]]|sortname=Do, Tristan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|31|df=y}}|caps=24|goals=0|club=[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Siroch Chatthong]]|sortname=Chatthong, Siroch|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|12|8|df=y}}|caps=24|goals=3|club=[[PT Prachuap F.C.|PT Prachuap]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[Pokklaw Anan]]|sortname=Anan, Pokklaw|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|3|4|df=y}}|caps=40|goals=6|club=[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=22|pos=FW|name=[[Supachai Jaided]]|sortname=Jaided, Supachai|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|12|1|df=y}}|caps=8|goals=3|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Siwarak Tedsungnoen]]|sortname=Tedsungnoen, Siwarak|age={{birth date and age2|2019|1|5|1984|4|20|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs end}}

=== Hindiston ===
Murabbiy: {{Flagicon|ENG}} Stiven Konstantin

34 kishidan iborat vaqtinchalik tarkib 2018-yil 12-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 December 2018 |title=Constantine Summons 34 Probables for Preparatory Camp for AFC Asian Cup |work=[[All India Football Federation|AIFF]] |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9356 |url-status=dead |access-date=18 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123073612/https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9356 |archive-date=23 January 2019}}&lt;/ref&gt;. 19-dekabr kuni tarkib 28 nafar futbolchiga qisqartirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=India's 28-man initial squad |url=https://www.goal.com/en-in/news/india-afc-asian-cup-squad-indian-football/12kbes07tq25m15iqf56n56rfp |ish=[[Goal (website)|Goal.com]] |qaralgan sana=19 December 2018 |sana=19 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 26-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Mukherjee |ism=Soham |sarlavha=India announce final 23-man squad |url=https://www.goal.com/en-in/news/asian-cup-2019-india-squad-stephen-constantine/6eyskhluocir1arzjkqo18cgh |ish=Goal.com |qaralgan sana=26 December 2018 |sana=26 December 2018}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Gurpreet Singh Sandhu]]|sortname=Sandhu, Gurpreet|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|2|3|df=y}}|caps=26|goals=0|club=[[Bengaluru FC|Bengaluru]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Salam Ranjan Singh]]|sortname=Singh, Salam|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|12|4|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[East Bengal F.C.|East Bengal]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Subhasish Bose]]|sortname=Bose, Subhasish|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|8|18|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[Mumbai City FC|Mumbai City]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Sarthak Golui]]|sortname=Golui, Sarthak|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|11|3|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[FC Pune City|Pune City]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Sandesh Jhingan]]|sortname=Jhingan, Sandesh|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|7|21|df=y}}|caps=27|goals=4|club=[[Kerala Blasters FC|Kerala Blasters]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Germanpreet Singh]]|sortname=Singh, Germanpreet|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|6|24|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Chennaiyin FC|Chennaiyin]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Anirudh Thapa]]|sortname=Thapa, Anirudh|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|1|15|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Chennaiyin FC|Chennaiyin]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Vinit Rai]]|sortname=Rai, Vinit|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|11|10|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Delhi Dynamos FC|Delhi Dynamos]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Sumeet Passi]]|sortname=Passi, Sumeet|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|9|12|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Jamshedpur FC|Jamshedpur]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Balwant Singh (footballer)|Balwant Singh]]|sortname=Singh, Balwant|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|12|15|df=y}}|caps=9|goals=3|club=[[ATK (football club)|ATK]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Sunil Chhetri]]|sortname=Chhetri, Sunil|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1984|8|3|df=y}}|caps=104|goals=65|club=[[Bengaluru FC|Bengaluru]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=12|pos=FW|name=[[Jeje Lalpekhlua]]|sortname=Lalpekhlua, Jeje|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|1|7|df=y}}|caps=52|goals=22|club=[[Chennaiyin FC|Chennaiyin]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Ashique Kuruniyan]]|sortname=Kuruniyan, Ashique|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|6|14|df=y}}|caps=8|goals=1|club=[[FC Pune City|Pune City]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Pronay Halder]]|sortname=Halder, Pronay|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|2|25|df=y}}|caps=11|goals=1|club=[[ATK (football club)|ATK]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[Udanta Singh]]|sortname=Singh, Udanta|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|6|14|df=y}}|caps=13|goals=1|club=[[Bengaluru FC|Bengaluru]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Vishal Kaith]]|sortname=Kaith, Vishal|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|7|22|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[FC Pune City|Pune City]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Rowllin Borges]]|sortname=Borges, Rowllin|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|6|5|df=y}}|caps=25|goals=1|club=[[NorthEast United FC|NorthEast United]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[Jackichand Singh]]|sortname=Singh, Jackichand|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|3|17|df=y}}|caps=16|goals=3|club=[[FC Goa|Goa]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Halicharan Narzary]]|sortname=Narzary, Halicharan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|5|10|df=y}}|caps=21|goals=1|club=[[Kerala Blasters FC|Kerala Blasters]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=20|pos=DF|name=[[Pritam Kotal]]|sortname=Kotal, Pritam|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|9|8|df=y}}|caps=28|goals=0|club=[[Delhi Dynamos FC|Delhi Dynamos]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=21|pos=DF|name=[[Narayan Das (footballer)|Narayan Das]]|sortname=Das, Narayan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|9|25|df=y}}|caps=28|goals=1|club=[[Delhi Dynamos FC|Delhi Dynamos]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[Anas Edathodika]]|sortname=Edathodika, Anas|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|2|15|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Kerala Blasters FC|Kerala Blasters]]|clubnat=IND}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Amrinder Singh]]|sortname=Singh, Amrinder|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|5|27|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Mumbai City FC|Mumbai City]]|clubnat=IND}}
{{nat fs end}}

=== Bahrayn ===
Murabbiy: {{Flagicon|CZE}} Miroslav Sukup

28 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 7-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Soukup names 28 players gearing up for Asian Cup |url=http://www.gdnonline.com/Details/444636/Soukup-names-28-players-gearing-up-for-Asian-Cup |qaralgan sana=22 December 2018 |ish=[[Gulf Daily News]] |sana=7 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 27-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref name=&quot;final lists&quot;/&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Sayed Shubbar Alawi]]|sortname=Alawi, Sayed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|8|11|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Al-Najma SC (Bahrain)|Al-Najma]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Sayed Baqer]]|sortname=Bager, Sayed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|4|14|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Al-Nasr SC (Kuwait)|Al-Nasr]]|clubnat=KUW}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Waleed Al-Hayam]]|sortname=Hayam, Waleed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|2|3|df=y}}|caps=46|goals=0|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=4|pos=MF|name=[[Sayed Dhiya Saeed]]|sortname=Saeed, Sayed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|7|17|df=y}}|caps=66|goals=5|club=[[Al-Nasr SC (Kuwait)|Al-Nasr]]|clubnat=KUW}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Hamad Al-Shamsan]]|sortname=Shamsan, Hamad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|9|29|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[Ahmed Merza]]|sortname=Merza, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|2|24|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Hidd SCC|Al-Hidd]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Abdulwahab Al-Safi]]|sortname=Safi, Abdulwahab|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1984|6|4|df=y}}|caps=82|goals=1|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Mohamed Marhoon]]|sortname=Marhoon, Mohamed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|2|12|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Mahdi Al-Humaidan]]|sortname=Humaidan, Mahdi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|5|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Ahli Club (Manama)|Al-Ahli]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Abdulla Yusuf Helal]]|sortname=Helal, Abdulla|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|6|12|df=y}}|caps=37|goals=3|club=[[Bohemians 1905|Bohemians]]|clubnat=CZE}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Ali Madan]]|sortname=Madan, Ali|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|11|30|df=y}}|caps=17|goals=3|club=[[Al-Najma SC (Bahrain)|Al-Najma]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=12|pos=DF|name=[[Ahmed Juma]]|sortname=Juma, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|10|8|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=13|pos=FW|name=[[Mohamed Al-Romaihi]]|sortname=Romaihi, Mohamed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|9|9|df=y}}|caps=8|goals=2|club=[[Manama Club (football)|Manama Club]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Ali Haram]]|sortname=Haram, Ali|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|12|11|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[Jasim Al-Shaikh]]|sortname=Shaikh, Jasim|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|2|1|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Ahli Club (Manama)|Al-Ahli]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=16|pos=DF|name=[[Sayed Redha Isa]]|sortname=Isa, Sayed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|8|7|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Ahmed Bughammar]]|sortname=Bughammar, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|12|30|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Hidd SCC|Al-Hidd]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Ahmed Abdulla Ali]]|sortname=Abudlla, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|4|1|df=y}}|caps=17|goals=0|club=[[Al-Najma SC (Bahrain)|Al-Najma]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Kamil Al-Aswad]]|sortname=Aswad, Komail|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|4|8|df=y}}|caps=26|goals=2|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Sami Al-Husaini]]|sortname=Husaini, Sami|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|9|29|df=y}}|caps=53|goals=7|club=[[East Riffa Club|East Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=21|pos=GK|name=[[Yusuf Habib]]|sortname=Habib, Yusuf|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|1|9|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Malkiya Club]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[Abdulkarim Fardan]]|sortname=Fardan, Abdulkarim|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|4|25|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[Jamal Rashid]]|sortname=Rashid, Jamal|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|11|7|df=y}}|caps=30|goals=4|club=[[Al-Muharraq SC|Al-Muharraq]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs end}}

== B guruhi ==

=== Avstraliya ===
Murabbiy: [[Graham Arnold]]

Yakuniy tarkib 2018-yil 20-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Arnold names Australia squad |url=http://www.the-afc.com/asiancup/news/arnold-names-australia-squad |nashriyot=AFC |qaralgan sana=20 December 2018 |sana=13 December 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Caltex Socceroos squad for AFC Asian Cup UAE 2019 finalised |url=https://www.myfootball.com.au/news/caltex-socceroos-squad-afc-asian-cup-uae-2019tm-finalised |ish=myfootball.com.au |qaralgan sana=20 December 2018 |sana=13 December 2018}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilning 24-dekabrida jarohatlangan [[Aaron Mooy]] oʻrniga Jeyms Jeggo chaqirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.socceroos.com.au/news/james-jeggo-added-caltex-socceroos-squad-afc-asian-cup-uae-2019tm |sarlavha=James Jeggo added to Caltex Socceroos squad for AFC Asian Cup UAE 2019 |nashriyot=[[Football Federation Australia]] |sana=24 December 2018}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilning 2-yanvarida Martin Boyl jarohati sabab Apostolos Jannuga almashtirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.socceroos.com.au/news/apostolos-giannou-added-caltex-socceroos-squad-afc-asian-cup-uae-2019tm |sarlavha=Apostolos Giannou added to Caltex Socceroos squad for AFC Asian Cup UAE 2019 |nashriyot=[[Football Federation Australia]] |sana=3 January 2019}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=1|name=[[Mathew Ryan]]|sortname=Ryan, Mathew|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|4|8|df=y}}|caps=50|goals=0|club=[[Brighton &amp; Hove Albion F.C.|Brighton &amp; Hove Albion]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=2|name=[[Miloš Degenek]]|sortname=Degenek, Milos|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|4|28|df=y}}|caps=20|goals=1|club=[[Red Star Belgrade]]|clubnat=SRB}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=3|name=[[Alex Gersbach]]|sortname=Gersbach, Alex|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|5|8|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Rosenborg BK]]|clubnat=NOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=4|name=[[Rhyan Grant]]|sortname=Grant, Rhyan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|2|26|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Sydney FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=5|name=[[Mark Milligan]]|sortname=Milligan, Mark|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|8|4|df=y}}|caps=74|goals=6|club=[[Hibernian F.C.|Hibernian]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=6|name=[[Matthew Jurman]]|sortname=Jurman, Matthew|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|12|8|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=7|name=[[Mathew Leckie]]|sortname=Leckie, Mathew|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|2|4|df=y}}|caps=59|goals=9|club=[[Hertha BSC]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=8|name=[[Massimo Luongo]]|sortname=Luongo, Massimo|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|7|25|df=y}}|caps=38|goals=6|club=[[Queens Park Rangers F.C.|Queens Park Rangers]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=9|name=[[Jamie Maclaren]]|sortname=Maclaren, Jamie|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|7|29|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Hibernian F.C.|Hibernian]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=10|name=[[Robbie Kruse]]|sortname=Kruse, Robbie|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|10|5|df=y}}|caps=70|goals=5|club=[[VfL Bochum]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=11|name=[[Andrew Nabbout]]|sortname=Nabbout, Andrew|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|12|17|df=y}}|caps=8|goals=2|club=[[Urawa Red Diamonds]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=12|name=[[Mitchell Langerak]]|sortname=Langerak, Mitchell|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|8|22|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Nagoya Grampus]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=13|name=[[James Jeggo]]|sortname=Jeggo, James|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|2|12|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[FK Austria Wien|Austria Wien]]|clubnat=AUT}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=14|name=[[Apostolos Giannou]]|sortname=Giannou, Apostolos|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|1|25|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[AEK Larnaca FC|AEK Larnaca]]|clubnat=CYP}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=15|name=[[Chris Ikonomidis]]|sortname=Ikonomidis, Chris|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|5|4|df=y}}|caps=7|goals=1|club=[[Perth Glory FC|Perth Glory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=16|name=[[Aziz Behich]]|sortname=Behich, Aziz|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|12|16|df=y}}|caps=30|goals=2|club=[[PSV Eindhoven]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=17|name=[[Mustafa Amini]]|sortname=Amini, Mustafa|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|4|20|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Aarhus Gymnastikforening|AGF Aarhus]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=18|name=[[Danny Vukovic]]|sortname=Vukovic, Danny|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|3|27|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[K.R.C. Genk|Genk]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=19|name=[[Josh Risdon]]|sortname=Risdon, Josh|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|7|27|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=20|name=[[Trent Sainsbury]]|sortname=Sainsbury, Trent|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|1|5|df=y}}|caps=42|goals=3|club=[[PSV Eindhoven]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=21|name=[[Awer Mabil]]|sortname=Mabil, Awer|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|9|15|df=y}}|caps=4|goals=2|club=[[FC Midtjylland|Midtjylland]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=22|name=[[Jackson Irvine]]|sortname=Irvine, Jackson|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|3|7|df=y}}|caps=25|goals=3|club=[[Hull City A.F.C.|Hull City]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=23|name=[[Tom Rogic]]|sortname=Rogic, Tom|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|12|16|df=y}}|caps=42|goals=8|club=[[Celtic F.C.|Celtic]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs end}}

=== Suriya ===
Murabbiy: {{Flagicon|GER}} Bernd Stange (2019 yil 6-10-yanvar) / [[Fajr Ibrahim]] (2019-yil 15-yanvardan)

Yakuniy tarkib 2018-yil 23-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=إعلان القائمة النهائية لمنتخب سورية المشارك في نهائيات آسيا |url=http://www.alwehda.gov.sy/index.php/%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B6%D8%A9/60326-%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%83-%D9%81%D9%8A-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D8%B3%D9%8A%D8%A7 |ish=[[Al-Thawra (newspaper)|Al-Thawra]] |qaralgan sana=24 December 2018 |sana=23 December 2018 |til=ar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181226135353/http://www.alwehda.gov.sy/index.php/%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B6%D8%A9/60326-%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%83-%D9%81%D9%8A-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D8%B3%D9%8A%D8%A7 |arxivsana=26 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Bernd Stanj ishdan boʻshatildi va uning oʻrniga [[Fajr Ibrahim|Fajr Ibrohim]] tayinlandi, chunki jamoa dastlabki oʻyinda Iordaniyaga magʻlub boʻldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=11 January 2019 |title=Syria sack Stange after winless start in Asian Cup |work=uk.reuters.com |url=https://uk.reuters.com/article/soccer-asiancup-syr-stange/soccer-syria-sack-stange-after-winless-start-in-asian-cup-idUKL3N1ZB1PZ |access-date=14 January 2019 |archive-date=2019-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190114100504/https://uk.reuters.com/article/soccer-asiancup-syr-stange/soccer-syria-sack-stange-after-winless-start-in-asian-cup-idUKL3N1ZB1PZ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=1|name=[[Ibrahim Alma]]|sortname=Alma, Ibrahim|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|10|18|df=y}}|caps=43|goals=0|club=[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=2|name=[[Ahmad Al Saleh]]|sortname=Saleh, Ahmad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|5|20|df=y}}|caps=42|goals=2|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=3|name=[[Moayad Ajan]]|sortname=Ajan, Moayad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|1|df=y}}|caps=42|goals=1|club=[[Al-Jazeera Club (Jordan)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=4|name=[[Jehad Al Baour]]|sortname=Baour, Jehad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|6|27|df=y}}|caps=21|goals=0|club=[[Riffa SC|Al-Riffa]]|clubnat=BHR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=5|name=[[Omar Midani]]|sortname=Midani, Omar|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|1|26|df=y}}|caps=30|goals=1|club=[[Pyramids FC|Pyramids]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=6|name=[[Amro Jenyat]]|sortname=Jenyat, Amro|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|15|df=y}}|caps=17|goals=0|club=[[Al-Shabab SC (Seeb)|Al-Shabab]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=7|name=[[Omar Kharbin]]|sortname=Kharbin, Omar|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|1|15|df=y}}|caps=37|goals=16|club=[[Al-Hilal FC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=8|name=[[Mahmoud Al-Mawas]]|sortname=Mawas, Mahmoud|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|1|df=y}}|caps=54|goals=8|club=[[Umm Salal SC]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=9|name=[[Omar Al Somah]]|sortname=Somah, Omar|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|3|23|df=y}}|caps=17|goals=7|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=10|name=[[Mohammed Osman]]|sortname=Osman, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|1|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Heracles Almelo]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=11|name=[[Osama Omari]]|sortname=Omari, Osama|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|1|10|df=y}}|caps=29|goals=5|club=[[Qatar SC]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=12|name=[[Hussein Jwayed]]|sortname=Jwayed, Hussein|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|1|df=y}}|caps=19|goals=0|club=[[Al-Zawra'a SC|Al-Zawraʼa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=13|name=[[Nadim Sabagh]]|sortname=Sabagh, Nadim|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|8|4|df=y}}|caps=43|goals=4|club=[[Tishreen SC|Tishreen]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=14|name=[[Tamer Haj Mohamad]]|sortname=Mohamad, Tamerhaj|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|4|3|df=y}}|caps=25|goals=1|club=[[Ohod Club|Ohod]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=15|name=[[Abdul Malek Al Anizan]]|sortname=Anizan, Abdulmalek|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|2|25|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Al-Jaish SC (Syria)|Al-Jaish]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=16|name=[[Ahmed Ashkar]]|sortname=Ashkar, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|1|1|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[Al-Jaish SC (Syria)|Al-Jaish]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=17|name=[[Youssef Kalfa]]|sortname=Kalfa, Youssef|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|5|14|df=y}}|caps=19|goals=1|club=[[Al-Hazem F.C.|Al-Hazem]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=18|name=[[Zaher Midani]]|sortname=Midani, Zaher|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|4|13|df=y}}|caps=52|goals=2|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=19|name=[[Mardik Mardikian]]|sortname=Mardikian, Mardik|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|3|14|df=y}}|caps=26|goals=3|club=[[Al-Jazeera Club (Jordan)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=20|name=[[Khaled Mobayed]]|sortname=Mobayed, Khaled|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|10|df=y}}|caps=29|goals=2|club=[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=21|name=[[Fahd Youssef]]|sortname=Youssef, Fahd|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|5|15|df=y}}|caps=22|goals=0|club=[[Al-Sailiya SC|Al-Sailiya]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=22|name=[[Mahmoud Al-Youssef]]|sortname=Youssef, Mahmoud|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|1|20|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Jabalain FC|Al-Jabalain]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=23|name=[[Ahmad Madania]]|sortname=Madania, Ahmad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|1|1|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Al-Jaish SC (Syria)|Al-Jaish]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs end}}

=== Falastin ===
Murabbiy: {{Flagicon|ALG}} Nuriddin Uld Ali

28 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 5-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=&quot;الفدائي الكبير&quot; يدخل المرحلة الأخيرة من إعداده لكأس آسيا |url=http://www.palsport.com/more/40983-0/%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A8%D9%8A%D8%B1-%D9%8A%D8%AF%D8%AE%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D9%8A%D8%B1%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D8%A5%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%84%D9%83%D8%A3%D8%B3-%D8%A2%D8%B3%D9%8A%D8%A7 |qaralgan sana=20 December 2018 |ish=palsport.com |sana=8 December 2018 |til=ar}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 26-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=القائمة النهائية للمنتخب الوطني الفلسطيني |url=http://www.pfa.ps/details.php?get_id=3867&amp;title=%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9%20%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9%20%D9%84%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8%20%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A |ish=[[Palestinian Football Association|PFA]] |qaralgan sana=26 December 2018 |til=ar |sana=26 December 2018 |arxivsana=2018-12-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181228083048/http://www.pfa.ps/details.php?get_id=3867&amp;title=%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9%20%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9%20%D9%84%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8%20%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86%D9%8A }}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Tawfiq Ali]]|sortname=Ali, Tawfiq|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|11|8|df=y}}|caps=30|goals=0|club=[[Taraji Wadi Al-Nes]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Daniel Mustafá]]|sortname=Mustafa, Daniel|age={{birth date and age2|2019|1|5|1984|8|2|df=y}}|caps=10|goals=0|club={{ill|Sarmiento de Leones|es|Club Atlético Aeronáutico Biblioteca y Mutual Sarmiento}}|clubnat=ARG}}
{{nat fs g player|no=3|pos=MF|name=[[Mohammed Rashid]]|sortname=Bassim, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|7|3|df=y}}|caps=11|goals=1|club=[[Shabab Al-Bireh Institute|Shabab Al-Bireh]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Mohammed Saleh (Palestinian footballer)|Mohammed Saleh]]|sortname=Saleh, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|7|18|df=y}}|caps=25|goals=1|club=[[Floriana FC]]|clubnat=MLT}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Tamer Salah (footballer)|Tamer Salah]]|sortname=Salah, Tamer|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|4|3|df=y}}|caps=35|goals=2|club=[[Hilal Al-Quds Club|Hilal Al-Quds]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Shadi Shaban]]|sortname=Shaban, Shadi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|3|4|df=y}}|caps=30|goals=0|club=[[Ahli Al-Khaleel]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=7|pos=DF|name=[[Musab Al-Battat]]|sortname=Battat, Musab|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|11|12|df=y}}|caps=45|goals=4|club=[[Ahli Al-Khaleel]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Jonathan Cantillana]]|sortname=Cantillana, Jonathan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|5|26|df=y}}|caps=29|goals=10|club=[[Hilal Al-Quds Club|Hilal Al-Quds]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Tamer Seyam]]|sortname=Seyam, Tamer|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|11|25|df=y}}|caps=34|goals=11|club=[[Hassania Agadir]]|clubnat=MAR}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Sameh Maraaba]]|sortname=Maraaba, Sameh|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|3|19|df=y}}|caps=40|goals=15|club=[[Ahli Al-Khaleel]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Yashir Islame]]|sortname=Islame, Yashir|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|2|6|df=y}}|caps=12|goals=7|club=[[Coquimbo Unido]]|clubnat=CHI}}
{{nat fs g player|no=12|pos=FW|name=[[Khaled Salem]]|sortname=Salem, Khaled|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|11|17|df=y}}|caps=25|goals=8|club=[[Markaz Balata]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[Jaka Ihbeisheh]]|sortname=Ihbeisheh, Jaka|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|8|29|df=y}}|caps=20|goals=3|club=[[NK Bravo|Bravo]]|clubnat=SVN}}
{{nat fs g player|no=14|pos=DF|name=[[Abdullah Jaber]]|sortname=Jaber, Abdullah|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|2|17|df=y}}|caps=40|goals=3|club=[[Ahli Al-Khaleel]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Abdelatif Bahdari]]|sortname=Bahdari, Abdelatif|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1984|2|20|df=y}}|caps=89|goals=15|club=[[Markaz Balata]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Amr Kaddoura]]|sortname=Kaddura, Amr|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|7|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Landskrona BoIS]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Pablo Tamburrini]]|sortname=Tamburrini, Pablo|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|1|30|df=y}}|caps=19|goals=3|club=[[Shabab Al-Bireh Institute|Shabab Al-Bireh]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[Oday Dabbagh]]|sortname=Dabbagh, Oday|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|12|3|df=y}}|caps=10|goals=4|club=[[Hilal Al-Quds Club|Hilal Al-Quds]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name=[[Mahmoud Wadi]]|sortname=Wadi, Mahmoud|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|12|19|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Al-Masry SC|Al-Masry]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Nazmi Albadawi]]|sortname=Badawi, Nazmi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|8|24|df=y}}|caps=3|goals=1|club=[[FC Cincinnati]]|clubnat=USA}}
{{nat fs g player|no=21|pos=DF|name=[[Alexis Norambuena]]|sortname=Norambuena, Alexis|age={{birth date and age2|2019|1|5|1984|3|31|df=y}}|caps=30|goals=4|club=[[Deportes Melipilla]]|clubnat=CHI}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[Rami Hamadeh]]|sortname=Hamadeh, Rami|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|3|24|df=y}}|caps=16|goals=0|club=[[Hilal Al-Quds Club|Hilal Al-Quds]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[Mohammed Darweesh]]|sortname=Darweesh, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|6|2|df=y}}|caps=40|goals=5|club=[[Hilal Al-Quds Club|Hilal Al-Quds]]|clubnat=PLE}}
{{nat fs end}}

=== Iordaniya ===
Murabbiy: {{Flagicon|BEL}} Vital Borkelmans

29 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 13-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=&quot;النشامى&quot; ينهي تدريبه في عمان.. ويغادر لـ الدوحة |url=https://www.jfa.com.jo/%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%85%D9%89-%D9%8A%D9%86%D9%87%D9%8A-%D8%AA%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D8%A8%D9%87-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%88%D9%8A%D8%BA%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D9%80/ |qaralgan sana=20 December 2018 |ish=[[Jordan Football Association|JFA]] |sana=13 December 2018 |til=ar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181220230853/https://www.jfa.com.jo/%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%85%D9%89-%D9%8A%D9%86%D9%87%D9%8A-%D8%AA%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D8%A8%D9%87-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%88%D9%8A%D8%BA%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D9%80/ |arxivsana=20 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 26-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Jordan banking on experience |url=http://www.the-afc.com/asiancup/news/jordan-banking-on-experience |ish=AFC |qaralgan sana=26 December 2018 |sana=26 December 2018}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilning 5-yanvarida jarohati sabab Yazan Thalji oʻrniga Ihson Haddod maydonga tushdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=الاصابة تحرم ثلجي من كأس آسيا.. وحداد البديل |url=https://www.jfa.com.jo/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AB%D9%84%D8%AC%D9%8A-%D9%85%D9%86-%D9%83%D8%A3%D8%B3-%D8%A2%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84/ |qaralgan sana=5 January 2019 |ish=JFA |sana=5 January 2019 |til=ar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190105145434/https://www.jfa.com.jo/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AB%D9%84%D8%AC%D9%8A-%D9%85%D9%86-%D9%83%D8%A3%D8%B3-%D8%A2%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84/ |arxivsana=5 January 2019}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Amer Shafi]]|sortname=Shafi, Amer|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1982|2|14|df=y}}|caps=139|goals=1|club=[[Shabab Al-Ordon Club|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Feras Shelbaieh]]|sortname=Shelbaieh, Feras|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|11|27|df=y}}|caps=16|goals=0|club=[[Al-Jazeera Club (Jordan)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Tareq Khattab]]|sortname=Khattab, Tareq|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|5|6|df=y}}|caps=52|goals=2|club=[[Al-Salmiya SC|Al-Salmiya]]|clubnat=KUW}}
{{nat fs g player|no=4|pos=MF|name=[[Baha' Abdel-Rahman]]|sortname=Abdelrahman, Baha'|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|1|5|df=y}}|caps=120|goals=3|club=[[Al-Faisaly SC (Amman)|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Yazan Al-Arab]]|sortname=Arab, Yazan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|1|31|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[Al-Jazeera Club (Jordan)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Saeed Murjan]]|sortname=Murjan, Saeed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|2|10|df=y}}|caps=64|goals=12|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Yousef Al-Rawashdeh]]|sortname=Rawashdeh, Yousef|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|3|14|df=y}}|caps=37|goals=4|club=[[Al-Faisaly SC (Amman)|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Obaida Al-Samarneh]]|sortname=Samarneh, Obaida|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|2|17|df=y}}|caps=20|goals=0|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Baha' Faisal]]|sortname=Faisal, Baha'|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|5|30|df=y}}|caps=20|goals=6|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Ahmed Samir (footballer, born 1991)|Ahmed Samir]]|sortname=Samir, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|3|27|df=y}}|caps=26|goals=4|club=[[Al-Jazeera Club (Jordan)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Yaseen Al-Bakhit]]|sortname=Bakhit, Yaseen|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|1|29|df=y}}|caps=49|goals=14|club=[[Dibba Al-Fujairah Club|Dibba Al-Fujairah]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[Ahmed Abdel-Sattar]]|sortname=Abdelsattar, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1984|7|6|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[Al-Jazeera Club (Jordan)|Al-Jazeera]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Khalil Bani Attiah]]|sortname=Baniattiah, Khalil|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|6|8|df=y}}|caps=69|goals=8|club=[[Al-Faisaly SC (Amman)|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=14|pos=FW|name=[[Ahmed Hamdouni]]|sortname=Hamdouni, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|9|28|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Faisaly SC (Amman)|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Bara' Marei]]|sortname=Marei, Bara|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|4|13|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Al-Faisaly SC (Amman)|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Saleh Rateb]]|sortname=Rateb, Saleh|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|12|18|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Mohammad Al-Basha]]|sortname=Basha, Mohammad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|2|5|df=y}}|caps=31|goals=0|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name=[[Musa Al-Taamari]]|sortname=Taamari, Musa|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|6|10|df=y}}|caps=14|goals=11|club=[[APOEL FC|APOEL]]|clubnat=CYP}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[Anas Bani Yaseen]]|sortname=Baniyaseen, Anas|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|11|29|df=y}}|caps=110|goals=8|club=[[Al-Faisaly SC (Amman)|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Odai Khadr]]|sortname=Khadr, Odai|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|3|20|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Dhofar Club|Dhofar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=21|pos=DF|name=[[Salem Al-Ajalin]]|sortname=Ajalin, Salem|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|2|18|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Al-Faisaly SC (Amman)|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[Moataz Yaseen]]|sortname=Yaseen, Moataz|age={{birth date and age2|2019|1|5|1982|11|3|df=y}}|caps=26|goals=0|club=[[Al-Faisaly SC (Amman)|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs g player|no=23|pos=DF|name=[[Ihsan Haddad]]|sortname=Haddad, Ihsan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|2|5|df=y}}|caps=45|goals=3|club=[[Al-Faisaly SC (Amman)|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs end}}

== C guruhi ==

=== Janubiy Koreya ===
Murabbiy: {{Flagicon|POR}} Paulo Bento

Yakuniy tarkib 2018-yil 20-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=벤투호, 아시안컵 최종 명단 발표...지동원 발탁 |url=http://www.kfa.or.kr/layer_popup/popup_live.php?act=news_tv_detail&amp;idx=21074&amp;div_code=news&amp;check_url=bGF5ZXI=&amp;lang=KOR |nashriyot=[[Korea Football Association|KFA]] |qaralgan sana=20 December 2018 |til=ko |sana=20 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Na Sang Xo jarohati tufayli 2019-yilning 6-yanvarida Li Seung U bilan almashtirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=S. Korea to call up Hellas Verona attacker to replace injured forward |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20190106002300315 |qaralgan sana=6 January 2019 |ish=[[Yonhap]] |sana=6 January 2019}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=1|name=[[Kim Seung-gyu]]|sortname=Kim, Seung-gyu|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|9|30|df=y}}|caps=36|goals=0|club=[[Vissel Kobe]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=2|name=[[Lee Yong (footballer, born 1986)|Lee Yong]]|sortname=Lee, Yong|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|12|24|df=y}}|caps=37|goals=0|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=3|name=[[Kim Jin-su]]|sortname=Kim, Jin-su|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|6|13|df=y}}|caps=34|goals=0|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=4|name=[[Kim Min-jae (footballer)|Kim Min-jae]]|sortname=Kim, Min-jae|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|11|15|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=5|name=[[Jung Woo-young]]|sortname=Jung, Woo-young|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|12|14|df=y}}|caps=37|goals=2|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=6|name=[[Hwang In-beom]]|sortname=Hwang, In-beom|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|9|20|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Daejeon Hana Citizen|Daejeon Citizen]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=7|name=[[Son Heung-min]]|sortname=Son, Heung-min|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|7|8|df=y}}|caps=74|goals=23|club=[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=8|name=[[Ju Se-jong]]|sortname=Ju, Se-jong|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|10|30|df=y}}|caps=15|goals=1|club=[[Asan Mugunghwa FC|Asan Mugunghwa]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=9|name=[[Ji Dong-won]]|sortname=Ji, Dong-won|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|5|28|df=y}}|caps=49|goals=11|club=[[FC Augsburg]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=10|name=[[Lee Jae-sung (footballer, born 1992)|Lee Jae-sung]]|sortname=Lee, Jae-sung|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|8|10|df=y}}|caps=40|goals=7|club=[[Holstein Kiel]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=11|name=[[Hwang Hee-chan]]|sortname=Hwang, Hee-chan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|1|26|df=y}}|caps=20|goals=2|club=[[Hamburger SV]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=12|name=[[Lee Seung-woo]]|sortname=Lee, Seung-woo|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|1|6|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=13|name=[[Koo Ja-cheol]]|sortname=Koo, Ja-cheol|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|2|27|df=y}}|caps=71|goals=19|club=[[FC Augsburg]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=14|name=[[Hong Chul]]|sortname=Hong, Chul|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|9|17|df=y}}|caps=22|goals=0|club=[[Suwon Samsung Bluewings]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=15|name=[[Jung Seung-hyun]]|sortname=Jung, Seung-hyun|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|4|3|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Kashima Antlers]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=16|name=[[Ki Sung-yueng]]|sortname=Ki, Sung-yeung|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|1|24|df=y}}|caps=108|goals=10|club=[[Newcastle United F.C.|Newcastle United]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=17|name=[[Lee Chung-yong]]|sortname=Lee, Chung-yong|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|7|2|df=y}}|caps=81|goals=8|club=[[VfL Bochum]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=18|name=[[Hwang Ui-jo]]|sortname=Hwang, Ui-jo|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|8|28|df=y}}|caps=17|goals=4|club=[[Gamba Osaka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=19|name=[[Kim Young-gwon]]|sortname=Kim, Young-gwon|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|2|27|df=y}}|caps=62|goals=3|club=[[Guangzhou F.C.|Guangzhou Evergrande]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=20|name=[[Kwon Kyung-won]]|sortname=Kwon, Kyung-won|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|1|31|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Tianjin Tianhai F.C.|Tianjin Quanjian]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=21|name=[[Kim Jin-hyeon]]|sortname=Kim, Jin-hyeon|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|7|6|df=y}}|caps=16|goals=0|club=[[Cerezo Osaka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=22|name=[[Kim Moon-hwan]]|sortname=Kim, Moon-hwan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|8|1|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Busan IPark]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=23|name=[[Jo Hyeon-woo]]|sortname=Jo, Hyeon-woo|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|9|25|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Daegu FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs end}}

=== Xitoy ===
Murabbiy: {{Flagicon|ITA}} Marcello Lippi

25 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 17-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=曾诚张修维落选 四门将在列 |url=http://sports.sina.com.cn/china/national/2018-12-17/doc-ihqhqcir7548145.shtml |qaralgan sana=18 December 2018 |ish=[[Sina Sports]] |sana=17 December 2018 |til=zh}}&lt;/ref&gt;. 26-dekabr kuni [[Li Xuepeng]] jarohati tufayli maydonga tusha olmagani uchun tarkib 24 nafar futbolchiga qisqartirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=李学鹏受伤他或将迎来机会 武磊身边会是于大宝么 |url=http://sports.sina.com.cn/china/national/2018-12-26/doc-ihqhqcis0548115.shtml |ish=Sina Sports |qaralgan sana=26 December 2018 |til=zh |sana=26 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 27-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 December 2018 |title=国足亚洲杯名单初步敲定：郭全博留队，张鹭替补 |language=zh |trans-title=The squad of the national football team for the Asian Cup finalized: Guo Quanbo stayed in the team and Zhang Lu removed |work=Sina Sports |url=http://sports.sina.com.cn/zl/football/2018-12-27/zldoc-ihqfskcn1620880.shtml |access-date=27 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Chjan jarohatidan forigʻ boʻlgani uchun 2019-yilning 5-yanvarida Guo Quanbo oʻrniga [[Zhang Lu|Chjan Lu]] almashtirilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=5 January 2019 |title=张鹭入选国足亚洲杯23人大名单 |language=zh |work=Sina Sports |url=http://sports.sina.com.cn/china/national/2019-01-05/doc-ihqfskcn4370504.shtml |access-date=5 January 2019}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Yan Junling]]|sortname=Yan, Junling|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|1|28|df=y}}|caps=17|goals=0|club=[[Shanghai SIPG F.C.|Shanghai SIPG]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Liu Yiming (footballer)|Liu Yiming]]|sortname=Liu, Yiming|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|2|28|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Tianjin Quanjian F.C.|Tianjin Quanjian]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Yu Yang (footballer, born 1989)|Yu Yang]]|sortname=Yu, Yang|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|8|6|df=y}}|caps=14|goals=0|club=[[Beijing Sinobo Guoan F.C.|Beijing Guoan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Shi Ke]]|sortname=Shi, Ke|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|8|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Shanghai SIPG F.C.|Shanghai SIPG]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Zhang Linpeng]]|sortname=Zhang, Linpeng|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|5|9|df=y}}|caps=68|goals=5|club=[[Guangzhou Evergrande Taobao F.C.|Guangzhou Evergrande]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[Feng Xiaoting]]|sortname=Feng, Xiaoting|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|10|22|df=y}}|caps=71|goals=1|club=[[Guangzhou Evergrande Taobao F.C.|Guangzhou Evergrande]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Wu Lei]]|sortname=Wu, Lei|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|11|19|df=y}}|caps=59|goals=13|club=[[Shanghai SIPG F.C.|Shanghai SIPG]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Zhao Xuri]]|sortname=Zhao, Xuri|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|12|3|df=y}}|caps=83|goals=2|club=[[Tianjin Quanjian F.C.|Tianjin Quanjian]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Xiao Zhi (footballer)|Xiao Zhi]]|sortname=Xiao, Zhi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|5|28|df=y}}|caps=15|goals=2|club=[[Guangzhou R&amp;F F.C.|Guangzhou R&amp;F]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Zheng Zhi]]|sortname=Zheng, Zhi|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1980|8|20|df=y}}|caps=104|goals=15|club=[[Guangzhou Evergrande Taobao F.C.|Guangzhou Evergrande]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Hao Junmin]]|sortname=Hao, Junmin|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|3|24|df=y}}|caps=68|goals=12|club=[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[Zhang Lu (goalkeeper)|Zhang Lu]]|sortname=Zhang, Lu|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|9|6|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Tianjin Quanjian F.C.|Tianjin Quanjian]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Chi Zhongguo]]|sortname=Chi, Zhongguo|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|10|26|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Beijing Sinobo Guoan F.C.|Beijing Guoan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=14|pos=FW|name=[[Wei Shihao]]|sortname=Wei, Shihao|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|4|8|df=y}}|caps=8|goals=2|club=[[Beijing Sinobo Guoan F.C.|Beijing Guoan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[Wu Xi (footballer)|Wu Xi]]|sortname=Wu, Xi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|2|19|df=y}}|caps=55|goals=4|club=[[Jiangsu Suning F.C.|Jiangsu Suning]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Jin Jingdao]]|sortname=Jin, Jingdao|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|11|18|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Zhang Chengdong]]|sortname=Zhang, Chengdong|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|2|9|df=y}}|caps=29|goals=0|club=[[Hebei China Fortune F.C.|Hebei China]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name=[[Gao Lin]]|sortname=Gao, Lin|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|2|14|df=y}}|caps=104|goals=21|club=[[Guangzhou Evergrande Taobao F.C.|Guangzhou Evergrande]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[Liu Yang (footballer, born 1995)|Liu Yang]]|sortname=Liu, Yang|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|6|17|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Yu Hanchao]]|sortname=Yu, Hanchao|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|2|25|df=y}}|caps=57|goals=9|club=[[Guangzhou Evergrande Taobao F.C.|Guangzhou Evergrande]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[Piao Cheng]]|sortname=Piao, Cheng|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|8|21|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Beijing Sinobo Guoan F.C.|Beijing Guoan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=22|pos=FW|name=[[Yu Dabao]]|sortname=Yu, Dabao|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|4|18|df=y}}|caps=51|goals=17|club=[[Beijing Sinobo Guoan F.C.|Beijing Guoan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Wang Dalei]]|sortname=Wang, Dalei|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|1|10|df=y}}|caps=26|goals=0|club=[[Shandong Luneng Taishan F.C.|Shandong Luneng]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs end}}

=== Qirgʻiziston ===
Murabbiy:{{Flagicon|RUS}} [[Aleksandr Krestinin]]

35 kishidan iborat vaqtinchalik tarkib 2018-yil 3-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://ffkr.kg/sostav-nacionalnoj-sbornoj-kr-na-uts-v-katare/ |sarlavha=Состав Национальной сборной КР на УТС в Катаре |ish=[[Football Federation of the Kyrgyz Republic|FFKR]] |qaralgan sana=21 December 2018 |sana=3 December 2018 |til=ru |arxivsana=11 September 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200911150007/http://ffkr.kg/sostav-nacionalnoj-sbornoj-kr-na-uts-v-katare/}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 27-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Кубок Азии-2019: окончательный состав сборной Кыргызстана |url=https://sport.kg/main_news/49924-kubok-azii-2019-okonchatelnyy-sostav-sbornoy-kyrgyzstana.html |ish=Ежедневная спортивная газета Кыргызстана Sport.kg |qaralgan sana=2023-06-26 |til=ru |sana=2018-12-27}}&lt;/ref&gt;. Viktor Mayer jarohati tufayli 2019-yilning 2-yanvarida Pavel Sidorenkoga almashtirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://ffkr.kg/viktor-majer-ne-sygraet-na-kubke-azii-2019-iz-za-travmy/ |sarlavha=Виктор Майер не сыграет на Кубке Азии – 2019 из-за травмы |ish=FFKR |qaralgan sana=2 January 2019 |sana=2 January 2018 |til=ru |arxivsana=3 January 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190103045117/http://ffkr.kg/viktor-majer-ne-sygraet-na-kubke-azii-2019-iz-za-travmy/}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Pavel Matyash]]|sortname=Matyash, Pavel|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1987|7|11|df=y}}|caps=37|goals=0|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Valery Kichin]]|sortname=Kichin, Valery|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1992|10|12|df=y}}|caps=25|goals=1|club=[[FC Yenisey Krasnoyarsk|Yenisey Krasnoyarsk]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Tamirlan Kozubaev]]|sortname=Kozubaev, Tamirlan|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|7|1|df=y}}|caps=16|goals=1|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Mustafa Iusupov]]|sortname=Iusupov, Mustafa|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1995|7|1|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Aizar Akmatov]]|sortname=Akmatov, Aizar|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1998|8|24|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[FC Alga Bishkek|Alga Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Pavel Sidorenko]]|sortname=Sidorenko, Pavel|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1987|3|26|df=y}}|caps=27|goals=0|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Tursunali Rustamov]]|sortname=Rustamov, Tursunali|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1990|1|31|df=y}}|caps=11|goals=2|club=[[FC Alga Bishkek|Alga Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Aziz Sydykov]]|sortname=Sydykov, Aziz|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1992|6|23|df=y}}|caps=25|goals=1|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Edgar Bernhardt]]|sortname=Bernhardt, Edgar|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1986|3|30|df=y}}|caps=27|goals=1|club=[[GKS Tychy]]|clubnat=POL}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Mirlan Murzaev]]|sortname=Murzaev, Mirlan|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1990|3|29|df=y}}|caps=35|goals=8|club=[[Somaspor Kulübü]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=11|pos=DF|name=[[Bekzhan Sagynbaev]]|sortname=Sagynbaev, Bekhzan|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|9|11|df=y}}|caps=8|goals=3|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=12|pos=MF|name=[[Odiljon Abdurakhmanov]]|sortname=Abdurakhmanov, Odiljon|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1996|3|18|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[FC Alay]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=13|pos=GK|name=[[Kutman Kadyrbekov]]|sortname=Kadyrbekov, Kutman|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1997|6|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=14|pos=FW|name=[[Ernist Batyrkanov]]|sortname=Batyrkanov, Ernist|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1998|2|21|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[Murolimzhon Akhmedov]]|sortname=Akhmedov, Murolimzhon|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1992|1|5|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Valery Kashuba]]|sortname=Kashuba, Valery|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1984|9|14|df=y}}|caps=23|goals=0|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Daniel Tagoe]]|sortname=Tagoe, Daniel|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1986|3|3|df=y}}|caps=19|goals=0|club=[[Abahani Limited (Chittagong)|Chittagong Abahani]]|clubnat=BAN}}
{{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Kairat Zhyrgalbek Uulu]]|sortname=Zhyrgalbek Uulu, Kairat|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|6|13|df=y}}|caps=31|goals=2|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name=[[Vitalij Lux]]|sortname=Lux, Vitalij|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1989|2|27|df=y}}|caps=22|goals=5|club=[[SSV Ulm 1846|SSV Ulm]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Bakhtiyar Duyshobekov]]|sortname=Duyshobekov, Bakhtiyar|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1995|6|3|df=y}}|caps=23|goals=1|club=[[Bashundhara Kings]]|clubnat=BAN}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[Farhat Musabekov]]|sortname=Musabekov, Farhat|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|1|3|df=y}}|caps=26|goals=0|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[Anton Zemlianukhin]]|sortname=Zemlianukhin, Anton|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1990|12|11|df=y}}|caps=26|goals=12|club=[[Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[Akhlidin Israilov]]|sortname=Israilov, Akhlidin|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|9|16|df=y}}|caps=20|goals=2|club=[[UiTM FC|UiTM]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs end}}

=== Filippin ===
Murabbiy: {{Flagicon|SWE}} Sven-Göran Eriksson

Yakuniy tarkib 2018-yil 27-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://pff.org.ph/2018/12/27/philippines-squad-for-afc-asian-cup-announced/ |sarlavha=Philippines Squad for AFC Asian Cup Announced |ish=[[Philippine Football Federation|PFF]] |sana=27 December 2018 |qaralgan sana=27 December 2018 |arxivsana=2018-12-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227181702/http://pff.org.ph/2018/12/27/philippines-squad-for-afc-asian-cup-announced/ }}&lt;/ref&gt;. Pol Mulders 2019-yil 6-yanvarda Amani Aguinaldoga almashtirilgan.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Nathanael Villanueva]]|sortname=Villanueva, Nathanael|age={{Birth date and age2|2019|1|5|df=y|1995|10|25}}|caps=0|goals=0|club=[[Kaya F.C.–Iloilo|Kaya FC-Iloilo]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Álvaro Silva (footballer)|Álvaro Silva]]|sortname=Silva, Alvaro|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1984|3|30}}|caps=4|goals=0|club=[[Kedah F.C.|Kedah]]|clubnat=MAS}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Carli de Murga]]|sortname=De Murga, Carli|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1988|11|30}}|caps=36|goals=4|club=[[Ceres–Negros F.C.|Ceres-Negros]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[John-Patrick Strauß]]|sortname=Strauss, John-Patrick|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1996|1|28}}|caps=5|goals=0|club=[[FC Erzgebirge Aue|Erzgebirge Aue]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[Mike Ott]]|sortname=Ott, Mike|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1995|3|2}}|caps=17|goals=2|club=[[Ceres–Negros F.C.|Ceres-Negros]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[Luke Woodland]]|sortname=Woodland, Luke|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1995|7|21}}|caps=14|goals=0|club=[[Suphanburi F.C.|Suphanburi]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Iain Ramsay]]|sortname=Ramsay, Iain|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1988|2|27}}|caps=30|goals=7|club=[[Sukhothai F.C.|Sukhothai]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Manuel Ott]]|sortname=Ott, Manuel|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1992|5|6}}|caps=47|goals=4|club=[[Ceres–Negros F.C.|Ceres-Negros]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Jovin Bedic]]|sortname=Bedic, Jovin|age={{Birth date and age2|2019|1|5|df=y|1990|6|8}}|caps=9|goals=2|club=[[Kaya F.C.–Iloilo|Kaya FC-Iloilo]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Phil Younghusband]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|sortname=Younghusband, Phil|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1987|8|4}}|caps=105|goals=52|club=[[Davao Aguilas F.C.|Davao Aguilas]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=11|pos=DF|name=[[Daisuke Sato (footballer)|Daisuke Sato]]|sortname=Sato, Daisuke|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1994|9|20}}|caps=41|goals=3|club=[[ACS Sepsi OSK Sfântu Gheorghe|Sepsi OSK]]|clubnat=ROU}}
{{nat fs g player|no=12|pos=MF|name=[[Stephan Palla]]|sortname=Palla, Stephan|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1989|5|15}}|caps=10|goals=0|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Adam Reed (footballer, born 1991)|Adam Reed]]|sortname=Reed, Adam|age={{Birth date and age2|2019|1|5|df=y|1991|5|8}}|caps=7|goals=0|club=[[Chainat Hornbill F.C.|Chainat Hornbil]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Kevin Ingreso]]|sortname=Ingreso, Kevin|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1993|2|10}}|caps=22|goals=3|club=[[Ceres–Negros F.C.|Ceres-Negros]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=15|pos=GK|name=[[Michael Falkesgaard]]|sortname=Falkesgaard, Michael|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1991|4|9}}|caps=6|goals=0|club=[[Bangkok United F.C.|Bangkok United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Kevin Ray Mendoza|Kevin Ray Hansen]]|sortname=Hansen, Kevin|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1994|9|29}}|caps=0|goals=0|club=[[AC Horsens|Horsens]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Stephan Schröck]]|sortname=Schrok, Stephan|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1986|8|21}}|caps=33|goals=4|club=[[Ceres–Negros F.C.|Ceres-Negros]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[Patrick Reichelt]]|sortname=Reichelt, Patrick|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1988|6|15}}|caps=53|goals=9|club=[[Ceres–Negros F.C.|Ceres-Negros]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[Curt Dizon]]|sortname=Dizon, Curt|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1994|2|4}}|caps=12|goals=1|club=[[Ceres–Negros F.C.|Ceres-Negros]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Javier Patiño]]|sortname=Patino, Javier|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1988|2|14}}|caps=14|goals=6|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{Nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[Miguel Tanton]]|sortname=Tanton, Miguel|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1989|7|5}}|caps=1|goals=0|club=[[Ceres–Negros F.C.|Ceres-Negros]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[Amani Aguinaldo]]|sortname=Aguinaldo, Amani|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1995|4|24}}|caps=31|goals=0|club=[[Ceres–Negros F.C.|Ceres-Negros]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs g player|no=23|pos=FW|name=[[James Younghusband]]|sortname=Younghusband, James|age={{birth date and age2|2019|1|5|df=y|1986|9|4}}|caps=100|goals=12|club=[[Davao Aguilas F.C.|Davao Aguilas]]|clubnat=PHI}}
{{nat fs end}}

== D guruhi ==

=== Eron ===
Murabbiy:{{Flagicon|POR}} [[Carlos Queiroz]]

35 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 10-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.ffiri.ir/news/detail/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF/185311/news.aspx |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181213055745/http://www.ffiri.ir/news/detail/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF/185311/news.aspx |arxivsana=2018-12-13 |sarlavha=لیست اولیه بازیکنان تیم ملی اعلام شد |nashriyot=[[Football Federation Islamic Republic of Iran|FFIRI]]}}&lt;/ref&gt;. 25-dekabr kuni Said Ezatolaxi jarohati sabab safdan chiqqani uchun tarkib 34 nafar futbolchiga qisqartirildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=25 December 2018 |title=Injured Ezatolahi ruled out of AFC Asian Cup |work=[[Tehran Times]] |url=https://www.tehrantimes.com/news/431116/Injured-Ezatolahi-ruled-out-of-AFC-Asian-Cup}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 26-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=26 December 2018 |title=Iran announce final squad for AFC Asian Cup |work=[[Tehran Times]] |url=https://www.tehrantimes.com/news/431139/Iran-announce-final-squad-for-AFC-Asian-Cup}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Alireza Beiranvand]]|sortname=Beiranvand, Alireza|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1992|9|21|df=y}}|caps=28|goals=0|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Voria Ghafouri]]|sortname=Ghafouri, Vouria|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1987|9|20|df=y}}|caps=25|goals=0|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Ehsan Hajsafi]]|sortname=Hajsafi, Ehsan|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1990|2|25|df=y}}|caps=101|goals=7|club=[[Tractor Sazi F.C.|Tractor Sazi]]|clubnat=IRI}}
{{nat fs g player|no=4|pos=MF|name=[[Rouzbeh Cheshmi]]|sortname=Cheshmi, Rouzbeh|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|7|24|df=y}}|caps=15|goals=1|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Milad Mohammadi]]|sortname=Mohammadi, Milad|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|9|29|df=y}}|caps=27|goals=0|club=[[FC Akhmat Grozny|Akhmat Grozny]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Ahmad Nourollahi]]|sortname=Nourollahi, Ahmad|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|2|1|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Masoud Shojaei]]|sortname=Shojaei, Massoud|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1984|6|9|df=y}}|caps=84|goals=8|club=[[Tractor Sazi F.C.|Tractor Sazi]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=8|pos=DF|name=[[Morteza Pouraliganji]]|sortname=Pouraliganji, Morteza|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1992|4|19|df=y}}|caps=33|goals=2|club=[[K.A.S. Eupen|Eupen]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Omid Ebrahimi]]|sortname=Ebrahimi, Omid|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1987|9|16|df=y}}|caps=40|goals=0|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al-Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Karim Ansarifard]]|sortname=Ansarifard, Karim|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1990|4|3|df=y}}|caps=72|goals=21|club=[[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Vahid Amiri]]|sortname=Amiri, Vahid|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1988|4|2|df=y}}|caps=44|goals=1|club=[[Trabzonspor]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[Amir Abedzadeh]]|sortname=Abedzadeh, Amir|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|4|26|df=y}}|caps=5|goals=1|club=[[C.S. Marítimo|Marítimo]]|clubnat=POR}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[Hossein Kanaanizadegan]]|sortname=Kanaanizadegan, Hossein|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|3|23|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Machine Sazi F.C.|Machine Sazi]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Saman Ghoddos]]|sortname=Ghoddos, Saman|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|9|6|df=y}}|caps=16|goals=4|club=[[Amiens SC|Amiens]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Pejman Montazeri]]|sortname=Montazeri, Pejman|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1983|9|6|df=y}}|caps=50|goals=2|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Mehdi Torabi]]|sortname=Torabi, Mehdi|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|9|10|df=y}}|caps=24|goals=9|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=17|pos=FW|name=[[Mehdi Taremi]]|sortname=Taremi, Mehdi|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1992|7|18|df=y}}|caps=35|goals=13|club=[[Al-Gharafa Sports Club|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[Alireza Jahanbakhsh]]|sortname=Jahanbakhsh, Alireza|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|8|11|df=y}}|caps=45|goals=5|club=[[Brighton &amp; Hove Albion F.C.|Brighton &amp; Hove Albion]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[Majid Hosseini]]|sortname=Hosseini, Majid|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1996|6|20|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Trabzonspor]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Sardar Azmoun]]|sortname=Azmoun, Sardar|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1995|1|1|df=y}}|caps=41|goals=24|club=[[FC Rubin Kazan|Rubin Kazan]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[Ashkan Dejagah]]|sortname=Dejagah, Ashkan|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1986|7|5|df=y}}|caps=52|goals=10|club=[[Tractor Sazi F.C.|Tractor Sazi]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[Payam Niazmand]]|sortname=Niazmand, Payam|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1995|4|6|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Sepahan S.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player||no=23|pos=DF|name=[[Ramin Rezaeian]]|sortname=Rezaeian, Ramin|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1990|3|21|df=y}}|caps=36|goals=2|club=[[Al-Shahania SC|Al-Shahania]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs end}}

=== Iroq ===
Murabbiy:{{Flagicon|SVN}} [[Srečko Katanec]]The 27-man provisional squad was announced on 4 December 2018.&lt;ref&gt;{{cite web |title=كاتانيتش يدعو ٢٨ لاعبا للانخراط بمعسكر الدوحة تحضيرا للاسيوية |url=http://ifa.iq/%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA%D8%B4-%D9%8A%D8%AF%D8%B9%D9%88-%D9%A2%D9%A8-%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%A7-%D9%84%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D8%A8%D9%85%D8%B9%D8%B3%D9%83-4840/ |publisher=[[Iraq Football Association|IFA]] |access-date=18 December 2018 |date=4 December 2018 |arxivsana=2020-11-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201130105908/https://ifa.iq/%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA%D8%B4-%D9%8A%D8%AF%D8%B9%D9%88-%D9%A2%D9%A8-%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%A7-%D9%84%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D8%A8%D9%85%D8%B9%D8%B3%D9%83-4840/ }}&lt;/ref&gt; The final squad was announced on 27 December 2018.&lt;ref&gt;{{cite web |title=العراق يعلن قائمته النهائية لامم اسيا |url=http://www.shafaaq.com/ar/Ar_NewsReader/2b63f181-f500-43da-a805-03265fa50f96 |website=shafaaq.com |access-date=27 December 2018 |language=ar |date=27 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130091543/http://www.shafaaq.com/ar/Ar_NewsReader/2b63f181-f500-43da-a805-03265fa50f96 |archive-date=30 January 2019 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; On 30 December 2018, [[Mahdi Kamel]] was replaced by [[Mohammed Dawood Yaseen|Mohammed Dawood]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=رسمياً.. محمد داود بدلاً من مهدي كامل في القائمة النهائية لاسود الرافدين |url=https://www.alsumaria.tv/news/256567 |language=ar}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- (Caps and goals officially recognized by FIFA - 27 December 2018) --&gt;
{{National football squad start (goals)}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Jalal Hassan]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Ahmed Ibrahim Khalaf|Ahmed Ibrahim]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Frans Dhia Putros]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Saad Natiq]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Ali Faez]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Ali Adnan Kadhim|Ali Adnan]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Safaa Hadi]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Osama Rashid]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Ahmed Yasin Ghani|Ahmed Yasin]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Mohanad Ali]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Humam Tariq]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Mohammed Gassid]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Bashar Resan]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Amjad Attwan]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Ali Husni]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Hussein Ali Al-Saedi|Hussein Ali]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Alaa Mhawi]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Aymen Hussein]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Mohammed Dawood Yaseen|Mohammed Dawood]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Mohammed Hameed Farhan|Mohammed Hameed]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Alaa Abbas]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Rebin Sulaka]]}}
{{National football squad player (goals)|name=[[Waleed Salim Al-Lami|Waleed Salim]]}}
{{National football squad end}}

=== Vyetnam ===
Murabbiy: {{Flagicon|KOR}} Park Hang-seo

27 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 18-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=HLV Park Hang-seo triệu tập 27 cầu thủ cho chiến dịch VCK Asian Cup 2019 |url=https://vff.org.vn/cac-doi-tuyen-quoc-gia-29/hlv-park-hangseo-trieu-tap-27-cau-thu-cho-chien-dich-vck-asian-cup-2019-31336.html |ish=[[Vietnam Football Federation|VFF]] |qaralgan sana=20 December 2018 |sana=18 December 2018 |til=vi}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilning 25-dekabrida Lục Xuân Xưng jarohati sabab Xồ Tấn Tai bilan almashtirilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=25 December 2018 |title=HLV Park gấp rút triệu tập Hồ Tấn Tài lên tuyển Việt Nam |language=vi |publisher=zing.vn |url=https://news.zing.vn/hlv-park-gap-rut-trieu-tap-ho-tan-tai-len-tuyen-viet-nam-post903319.html |url-status=dead |access-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201123202/https://news.zing.vn/hlv-park-gap-rut-trieu-tap-ho-tan-tai-len-tuyen-viet-nam-post903319.html |archive-date=1 February 2020}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilning 26-dekabrida tarkib 24 nafar futbolchiga qisqartirildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=ĐT Việt Nam chốt danh sách 24 cầu thủ cho chuyến tập huấn trước thềm VCK Asian Cup 2019 |url=https://vff.org.vn/cac-doi-tuyen-quoc-gia-29/dt-viet-nam-chot-danh-sach-24-cau-thu-cho-chuyen-tap-huan-truoc-them-vck-asian-cup-2019-31363.html |ish=VFF |qaralgan sana=26 December 2018 |til=vi |sana=26 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 27-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;final lists&quot;/&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Bùi Tiến Dũng (footballer, born 1997)|Bùi Tiến Dũng]]|sortname=Bui, Tien-dung|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1997|2|28|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FLC Thanh Hóa F.C.|FLC Thanh Hóa]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Đỗ Duy Mạnh]]|sortname=Do, Duy-Manh|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1996|9|29|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[Hà Nội F.C.|Hà Nội]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Quế Ngọc Hải]]|other=[[Captain (association football)|captain]]|sortname=Que, Ngoc-hai|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|5|15|df=y}}|caps=35|goals=1|club=[[Sông Lam Nghệ An F.C.|Sông Lam Nghệ An]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Bùi Tiến Dũng (footballer, born 1995)|Bùi Tiến Dũng]]|sortname=Bui, Tien-dung|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1995|10|2|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Viettel F.C.|Viettel]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Đoàn Văn Hậu]]|sortname=Doan, Van-hau|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1999|4|19|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Hà Nội F.C.|Hà Nội]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Lương Xuân Trường]]|sortname=Luong, Xuan-truong|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1995|4|28|df=y}}|caps=23|goals=1|club=[[Hoàng Anh Gia Lai F.C.|Hoàng Anh Gia Lai]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Nguyễn Huy Hùng]]|sortname=Nguyen, Huy-hung|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1992|3|2|df=y}}|caps=19|goals=2|club=[[Quảng Nam F.C.|Quảng Nam]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Nguyễn Trọng Hoàng]]|sortname=Nguyen, Trong-hoang|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1989|4|14|df=y}}|caps=57|goals=12|club=[[FLC Thanh Hóa F.C.|FLC Thanh Hóa]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Nguyễn Văn Toàn (footballer, born 1996)|Nguyễn Văn Toàn]]|sortname=Nguyen, Van-toan|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1996|4|12|df=y}}|caps=18|goals=4|club=[[Hoàng Anh Gia Lai F.C.|Hoàng Anh Gia Lai]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Nguyễn Công Phượng]]|sortname=Nguyen, Cong-phuong|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1995|1|21|df=y}}|caps=25|goals=6|club=[[Hoàng Anh Gia Lai F.C.|Hoàng Anh Gia Lai]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Ngân Văn Đại]]|sortname=Ngan, Van-dai|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1992|2|9|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Hà Nội F.C.|Hà Nội]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=12|pos=MF|name=[[Nguyễn Phong Hồng Duy]]|sortname=Nguyen, Phong-hong-duy|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1996|6|13|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Hoàng Anh Gia Lai F.C.|Hoàng Anh Gia Lai]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=13|pos=GK|name=[[Nguyễn Tuấn Mạnh]]|sortname=Nguyen, Tuan-manh|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|7|31|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Sanna Khánh Hòa BVN F.C.|Sanna Khánh Hòa BVN]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Trần Minh Vương]]|sortname=Tran, Minh-vuong|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1995|3|28|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Hoàng Anh Gia Lai F.C.|Hoàng Anh Gia Lai]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[Phạm Đức Huy]]|sortname=Pham, Duc-huy|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1995|1|20|df=y}}|caps=5|goals=1|club=[[Hà Nội F.C.|Hà Nội]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Đỗ Hùng Dũng]]|sortname=Do, Hung-dung|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|9|8|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Hà Nội F.C.|Hà Nội]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Hồ Tấn Tài]]|sortname=Ho, Tan-tai|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1997|11|6|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Becamex Bình Dương F.C.|Becamex Bình Dương]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name=[[Hà Đức Chinh]]|sortname=Ha, Duc-chinh|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1997|9|22|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[SHB Đà Nẵng F.C.|SHB Đà Nẵng]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Nguyễn Quang Hải (footballer, born 1997)|Nguyễn Quang Hải]]|sortname=Nguyen, Quang-hai|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1997|4|12|df=y}}|caps=12|goals=4|club=[[Hà Nội F.C.|Hà Nội]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Phan Văn Đức]]|sortname=Phan, Van-duc|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1996|4|11|df=y}}|caps=9|goals=2|club=[[Sông Lam Nghệ An F.C.|Sông Lam Nghệ An]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=21|pos=DF|name=[[Nguyễn Thành Chung]]|sortname=Nguyen, Thanh-chung|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1997|9|8|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Hà Nội F.C.|Hà Nội]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=22|pos=FW|name=[[Nguyễn Tiến Linh]]|sortname=Nguyen, Tien-linh|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1997|10|20|df=y}}|caps=4|goals=2|club=[[Becamex Bình Dương F.C.|Becamex Bình Dương]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Đặng Văn Lâm]]|sortname=Dang, Van-lam|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|8|13|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Hải Phòng F.C.|Hải Phòng]]|clubnat=VIE}}
{{nat fs end}}

=== Yaman ===
Murabbiy:{{Flagicon|SVK}} Jan Kocian

35 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 4-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.alkass.net/alkass/Ramadan_news_details.aspx?news_id=137664 |sarlavha=مدرب منتخب اليمن يختار قائمة معسكر قطر استعدادا لكأس اسيا |til=ar |nashriyot=Alkass |sana=4 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 27-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;final lists&quot;/&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Mohammed Ayash]]|sortname=Ayash, Mohammed|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1986|3|6|df=y}}|caps=60|goals=0|club=[[Erbil SC|Erbil]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Rami Al-Wasmani]]|sortname=Wasmani, Rami|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1997|2|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Ahli Club Sana'a|Al-Ahli Sanaʼa]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Mohammed Fuad Omar]]|sortname=Omar, Fuad|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1989|3|13|df=y}}|caps=30|goals=4|club=[[Muaither SC|Muaither]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Mudir Al-Radaei]]|sortname=Radaei, Mudir|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1993|1|1|df=y}}|caps=27|goals=1|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Abdulaziz Al-Gumaei]]|sortname=Gumaei, Abdulaziz|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1990|1|8|df=y}}|caps=20|goals=0|club=[[Al-Mesaimeer SC|Al-Mesaimeer]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Ahmed Abdulrab]]|sortname=Abdulrab, Ahmed|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|4|27|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Al-Wehda SC (Aden)|Al-Wehda Aden]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Ahmed Al-Sarori]]|sortname=Sarori, Ahmed|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1998|8|9|df=y}}|caps=9|goals=3|club=[[Al-Markhiya SC|Al-Markhiya]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Wahid Al Khyat]]|sortname=Khyat, Wahid|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1986|1|1|df=y}}|caps=23|goals=0|club=[[Al-Ahli Club Sana'a|Al-Ahli Sanaʼa]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Alaa Al-Sasi]]|sortname=Sasi, Alaa|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1987|7|2|df=y}}|caps=87|goals=14|club=[[Al-Sailiya SC|Al-Sailiya]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Ahmed Dhabaan]]|sortname=Dhabaan, Ahmed|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|7|9|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Dibba Club (Oman)|Dibba Club]]|clubnat=OMN}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Abdulwasea Al-Matari]]|sortname=Matari, Abdulwasea|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|7|4|df=y}}|caps=26|goals=7|club=[[Dibba Al-Hisn Sports Club|Dibba Al-Hisn]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=12|pos=MF|name=[[Ahmed Al-Haifi]]|sortname=Haifi, Ahmed|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|1|1|df=y}}|caps=31|goals=0|club=[[Al Kharaitiyat SC|Al-Kharaitiyat]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[Ala Addin Mahdi]]|sortname=Mahdi, Alaaddin|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|1|1|df=y}}|caps=16|goals=0|club=[[Al-Rustaq SC|Al-Rustaq]]|clubnat=OMN}}
{{nat fs g player|no=14|pos=FW|name=[[Ali Hafeedh]]|sortname=Hafeedh, Ali|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1997|2|21|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Al-Wehda SC (Aden)|Al-Wehda Aden]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Ammar Hamsan]]|sortname=Hamsan, Ammar|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|11|5|df=y}}|caps=20|goals=0|club=[[Qatar SC]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=16|pos=FW|name=[[Salem Al-Omzae]]|sortname=Omzae, Salem|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1992|1|1|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al-Tilal SC|Al-Tilal]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Hussein Al-Ghazi]]|sortname=Ghazi, Hussein|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1990|5|7|df=y}}|caps=35|goals=0|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name=[[Ahmed Alos]]|sortname=Alos, Ahmed|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|4|3|df=y}}|caps=20|goals=0|club=[[Al-Wehda SC (Aden)|Al-Wehda Aden]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[Mohammed Boqshan]]|sortname=Boqshan, Mohammed|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1994|3|10|df=y}}|caps=25|goals=3|club=[[Al-Khor SC|Al-Khor]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Emad Mansoor]]|sortname=Mansoor, Emad|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1992|4|15|df=y}}|caps=10|goals=1|club=[[Bidiyah Club]]|clubnat=OMN}}
{{nat fs g player|no=21|pos=DF|name=[[Mohammed Ba Rowis]]|sortname=Rowis, Ba|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1988|12|4|df=y}}|caps=21|goals=1|club=[[Al-Wehda SC (Aden)|Al-Wehda Aden]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[Salem Al-Harsh]]|sortname=Harsh, Salem|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1998|10|7|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Al-Wehda SC (Aden)|Al-Wehda Aden]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Saoud Al-Sowadi]]|sortname=Sowadi, Saoud|age={{Birth date and age2|2019|1|5|1988|4|10|df=y}}|caps=43|goals=0|club=[[Al-Saqr SC|Al-Saqr]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs end}}

== E guruhi ==

=== Saudiya Arabistoni ===
Murabbiy:{{Flagicon|ESP}} [[Juan Pizzi|Xuan Antonio Pitssi]]

Yakuniy tarkib 2018-yil 20-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=الكشف عن قائمة المنتخب الوطني استعدادا لكأس آسيا 2019 بالإمارات |url=http://www.saff.com.sa/News/Saudi-National-Team/national-team-squad-afc2019 |ish=[[Saudi Arabian Football Federation|SAFF]] |qaralgan sana=20 December 2018 |sana=20 December 2018 |til=ar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181223205603/http://www.saff.com.sa/News/Saudi-National-Team/national-team-squad-afc2019 |arxivsana=23 December 2018}}&lt;/ref&gt;. [[Salman Al-Faraj|Salmon Al-Faraj]] jarohati sabab 2019-yilning 6-yanvarida Nuh Al-Musaga almashtirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=قرر الجهاز الفني في المنتخب الوطني استبعاد لاعب الوسط سلمان الفرج من القائمة النهائية |url=https://twitter.com/SaudiNT/status/1082021237914824704 |qaralgan sana=6 January 2019}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilning 7-yanvarida jarohati sabab Abdulla Al-Xaybariy oʻrniga Sulton Al-Gʻanam tayinlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=مدرب المنتخب خوان بيتزي يستدعي اللاعب سلطان الغنام للمشاركة مع المنتخب الوطني |url=https://twitter.com/SaudiNT/status/1082281126788558848 |qaralgan sana=7 January 2019}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=1|name=[[Waleed Abdullah]]|sortname=Abdullah, Waleed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|4|19|df=y}}|caps=72|goals=0|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=2|name=[[Mohammed Al-Breik]]|sortname=Breik, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|9|15|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[Al-Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=3|name=[[Abdulelah Al-Amri]]|sortname=Amri, Abdulelah|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|1|15|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Wehda FC|Al-Wehda]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=4|name=[[Ali Al-Bulaihi]]|sortname=Bulaihi, Ali|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|11|21|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Al-Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=5|name=[[Omar Hawsawi]]|sortname=Hawsawi, Omar|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|9|27|df=y}}|caps=51|goals=3|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=6|name=[[Ayman Al-Khulaif]]|sortname=Khulaif, Ayman|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|5|22|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=7|name=[[Nooh Al-Mousa]]|sortname=Mousa, Nooh|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|2|23|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=8|name=[[Yahya Al-Shehri]]|sortname=Shehri, Yahya|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|6|26|df=y}}|caps=63|goals=8|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=9|name=[[Mohammed Al-Saiari]]|sortname=Saiari, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|5|2|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Hazem F.C.|Al-Hazem]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=10|name=[[Salem Al-Dawsari]]|sortname=Dawsari, Salem|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|8|19|df=y}}|caps=37|goals=6|club=[[Al-Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=11|name=[[Hattan Bahebri]]|sortname=Bahebri, Hattan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|7|16|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Al-Shabab FC (Riyadh)|Al-Shabab]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=12|name=[[Hamdan Al-Shamrani]]|sortname=Shamrani, Hamdan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|12|14|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Faisaly FC|Al-Faisaly]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=13|name=[[Yasser Al-Shahrani]]|sortname=Shahrani, Yasser|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|5|25|df=y}}|caps=42|goals=0|club=[[Al-Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=14|name=[[Abdullah Otayf]]|sortname=Otayf, Abdullah|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|8|3|df=y}}|caps=25|goals=1|club=[[Al-Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=15|name=[[Ibrahim Ghaleb]]|sortname=Ghaleb, Ibrahim|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|9|28|df=y}}|caps=21|goals=0|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=16|name=[[Housain Al-Mogahwi]]|sortname=Mogahwi, Housain|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|3|24|df=y}}|caps=23|goals=1|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=17|name=[[Sultan Al-Ghannam]]|sortname=Ghannam, Sultan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|5|6|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=18|name=[[Abdulrahman Ghareeb]]|sortname=Ghareeb, Abdulrahman|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|3|31|df=y}}|caps=4|goals=1|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=19|name=[[Fahad Al-Muwallad]]|sortname=Muwallad, Fahad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|9|14|df=y}}|caps=51|goals=11|club=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=20|name=[[Abdulaziz Al-Bishi]]|sortname=Bishi, Abdulaziz|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|3|11|df=y}}|caps=4|goals=1|club=[[Al-Faisaly FC|Al-Faisaly]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=21|name=[[Mohammed Al-Owais]]|sortname=Owais, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|10|10|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=22|name=[[Mohammed Al-Rubaie]]|sortname=Rubaie, Mohamed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|8|14|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Batin F.C.|Al-Batin]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=23|name=[[Mohammed Al-Fatil]]|sortname=Fatil, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|1|4|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs end}}

=== Qatar ===
Murabbiy: {{Flagicon|ESP}} [[Félix Sánchez|Feliks Sanches]]

27 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 12-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=27 لاعباً في قائمة منتخبنا الوطني الأول لوديات ديسمبر في محطة الإعداد الأخيرة لكأس آسيا |url=https://www.qfa.qa/27-%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D9%8B-%D9%81%D9%8A-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D9%84/ |ish=[[Qatar Football Association|QFA]] |qaralgan sana=20 December 2018 |sana=12 December 2018 |til=ar}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 27-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref name=&quot;final lists&quot;/&gt;. 2019-yilning 3-yanvarida jarohati sabab Ahmad Moin oʻrniga Xolid Muhammad almashtirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=فيليكس سانشيز يضم خالد محمد لقائمة منتخبنا الوطني الأول في كأس آسيا واستبعاد أحمد معين للإصابة – الاتحاد القطري لكرة القدم |url=https://www.qfa.qa/%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%8A%D9%83%D8%B3-%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%8A%D8%B2-%D9%8A%D8%B6%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D9%85%D9%86%D8%AA/ |ish=QFA |qaralgan sana=5 January 2019 |sana=3 January 2019 |til=ar}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Saad Al-Sheeb]]|sortname=Sheeb, Saad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|2|19|df=y}}|caps=41|goals=0|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Ró-Ró|Pedro Miguel]]|sortname=Miguel, Pedro|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|8|6|df=y}}|caps=34|goals=1|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Abdelkarim Hassan]]|sortname=Hassan, Abdelkarim|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|8|28|df=y}}|caps=71|goals=9|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Tarek Salman]]|sortname=Salman, Tarek|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|12|5|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[Ahmed Fatehi]]|sortname=Fatehi, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|25|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Abdulaziz Hatem]]|sortname=Hatem, Abdulaziz|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|10|28|df=y}}|caps=44|goals=1|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Ahmed Alaaeldin]]|sortname=Alaaeldin, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|31|df=y}}|caps=15|goals=1|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=8|pos=DF|name=[[Hamid Ismail]]|sortname=Ismail, Hamid|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|6|16|df=y}}|caps=56|goals=0|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Khaled Mohammed]]|sortname=Mohammed, Khaled|age={{Birth date and age2|df=y|2019|1|5|2000|6|7}}|caps=0|goals=0|club=[[Cultural y Deportiva Leonesa|Cultural Leonesa]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Hassan Al-Haydos]]|sortname=Haydos, Hassan|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|12|11|df=y}}|caps=105|goals=23|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Akram Afif]]|sortname=Afif, Akram|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|11|18|df=y}}|caps=35|goals=11|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=12|pos=MF|name=[[Karim Boudiaf]]|sortname=Boudiaf, Karim|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|9|16|df=y}}|caps=56|goals=4|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[Tameem Al-Muhaza]]|sortname=Muhaza, Tameem|age={{Birth date and age2|df=y|2019|1|5|1996|7|21}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Salem Al-Hajri]]|sortname=Hajri, Salem|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|4|10|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Bassam Al-Rawi]]|sortname=Rawi, Bassam|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|12|16|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Boualem Khoukhi]]|sortname=Khoukhi, Boualem|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|7|9|df=y}}|caps=49|goals=12|club=[[Al Sadd SC|Al-Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=17|pos=FW|name=[[Abdelrahman Moustafa]]|sortname=Moustafa, Abdelrahman|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|4|5|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al-Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Abdulkarim Al-Ali]]|sortname=Ali, Abdulkarim|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|3|25|df=y}}|caps=16|goals=1|club=[[Al-Sailiya SC|Al-Sailiya]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name=[[Almoez Ali]]|sortname=Ali, Almoez|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|8|19|df=y}}|caps=29|goals=9|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=20|pos=DF|name=[[Ali Afif]]|sortname=Afif, Ali|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|1|20|df=y}}|caps=52|goals=9|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=21|pos=GK|name=[[Yousef Hassan]]|sortname=Hassan, Yousef|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|5|24|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[Mohammed Al-Bakri]]|sortname=Bakri, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|3|28|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Al-Khor SC|Al-Khor]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[Assim Madibo]]|sortname=Madibo, Assim|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|10|22|df=y}}|caps=14|goals=0|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs end}}
Murabbiy:{{Flagicon|MNE}} [[Miodrag Radulović|Miodrag Radulovich]]

27 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 18-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Newcomers get Lebanon chance |url=http://www.the-afc.com/asiancup/news/newcomers-get-lebanon-chance |nashriyot=AFC |sana=18 December 2018}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 26-dekabrda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Radulovic finalises Lebanon squad |url=https://falebanon.com/radulovic-finalises-lebanon-squad/ |ish=falebanon.com |qaralgan sana=26 December 2018 |sana=26 December 2018}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=1|name=[[Mehdi Khalil]]|sortname=Khalil, Mehdi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|9|19|df=y}}|caps=30|goals=0|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=2|name=[[Kassem El Zein]]|sortname=Zein, Kassem|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|12|2|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Nejmeh SC|Nejmeh]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=3|name=[[Mootaz Jounaidi]]|sortname=Jounaidi, Mootaz|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|1|20|df=y}}|caps=42|goals=0|club=[[Al Ansar FC|Ansar]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=4|name=[[Nour Mansour]]|sortname=Mansour, Nour|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|10|22|df=y}}|caps=43|goals=2|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=5|name=[[Samir Ayass]]|sortname=Ayass, Samir|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|12|24|df=y}}|caps=9|goals=1|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=6|name=[[Joan Oumari]]|sortname=Oumari, Joan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|8|19|df=y}}|caps=19|goals=2|club=[[Al-Nasr Dubai SC|Al-Nasr]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=7|name=[[Hassan Maatouk]]|sortname=Maatouk, Hassan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|8|10|df=y}}|other=[[Captain (association football)|captain]]|caps=72|goals=19|club=[[Nejmeh SC|Nejmeh]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=8|name=[[Hassan Chaito]]|sortname=Chaito, Hassan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|3|20|df=y}}|caps=49|goals=5|club=[[Al Ansar FC|Ansar]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=9|name=[[Hilal El-Helwe]]|sortname=Helwe, Hilal|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|11|24|df=y}}|caps=17|goals=3|club=[[Apollon Smyrni F.C.|Apollon Smyrnis]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=10|name=[[Mohamad Haidar]]|sortname=Haidar, Mohamad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|11|8|df=y}}|caps=54|goals=4|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=11|name=[[Robert Alexander Melki]]|sortname=Melki, Robert Alexander|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|11|14|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[AFC Eskilstuna]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=12|name=[[Adnan Haidar]]|sortname=Haidar, Adnan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|8|3|df=y}}|caps=30|goals=1|club=[[Al Ansar FC|Ansar]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=13|name=[[George Felix Melki]]|sortname=Melki, George Felix|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|7|23|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[AFC Eskilstuna]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=14|name=[[Nader Matar]]|sortname=Matar, Nader|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|5|12|df=y}}|caps=25|goals=0|club=[[Nejmeh SC|Nejmeh]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=15|name=[[Haytham Faour]]|sortname=Faour, Haytham|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|2|27|df=y}}|caps=56|goals=0|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=16|name=[[Hassan Chaitou]]|sortname=Chaitou, Hassan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|6|16|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al Ansar FC|Ansar]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=17|name=[[Mohamed Zein Tahan]]|sortname=Tahan, Zein|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|4|20|df=y}}|caps=29|goals=1|club=[[Safa SC|Safa]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=18|name=[[Walid Ismail]]|sortname=Ismail, Walid|age={{birth date and age2|2019|1|5|1984|11|10|df=y}}|caps=63|goals=1|club=[[Salam Zgharta FC|Salam Zgharta]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=19|name=[[Ali Hamam]]|sortname=Hamam, Ali|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|8|25|df=y}}|caps=50|goals=3|club=[[Nejmeh SC|Nejmeh]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=20|name=[[Rabih Ataya]]|sortname=Ataya, Rabih|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|7|16|df=y}}|caps=24|goals=4|club=[[Al Ahed FC|Ahed]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=21|name=[[Ahmad Taktouk]]|sortname=Taktouk, Ahmad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1984|9|29|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Safa SC|Safa]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=22|name=[[Bassel Jradi]]|sortname=Jradi, Bassel|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|7|6|df=y}}|caps=4|goals=1|club=[[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]]|clubnat=CRO}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=23|name=[[Mostafa Matar]]|sortname=Matar, Mostafa|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|9|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Salam Zgharta FC|Salam Zgharta]]|clubnat=LIB}}
{{nat fs end}}

=== Shimoliy Koreya ===
Murabbiy: Kim Yong Jun

Yakuniy tarkib 2018-yil 27-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;final lists&quot;/&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=1|name=[[Ri Myong-guk]]|sortname=Ri, Myong-guk|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|9|9|df=y}}|caps=102|goals=0|club=[[Pyongyang City Sports Club|Pyongyang City]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=2|name=[[Kim Chol-bom]]|sortname=Kim, Chol-bom|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|7|16|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[April 25 Sports Club|April 25]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=3|name=[[Jang Kuk-chol]]|sortname=Jang, Kuk-chol|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|2|16|df=y}}|caps=39|goals=5|club=[[Hwaebul Sports Club|Hwaebul]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=4|name=Kim Song-gi|sortname=Kim, Song-gi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|10|23|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Fujieda MYFC]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=5|name=An Song-il|sortname=An, Song-il|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|11|30|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[April 25 Sports Club|April 25]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=6|name=[[Ri Thong-il]]|sortname=Ri, Tong-il|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|11|20|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=7|name=[[Han Kwang-song]]|sortname=Han, Kwang-song|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|9|11|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[A.C. Perugia Calcio|Perugia]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=8|name=Ri Hyok-chol|sortname=Ri, Hyok-chol|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|1|27|df=y}}|caps=19|goals=8|club=[[Rimyongsu Sports Club|Rimyongsu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=9|name=[[Kim Yong-il (footballer)|Kim Yong-il]]|sortname=Kim, Yong-il|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|7|6|df=y}}|caps=10|goals=1|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=10|name=[[Pak Kwang-ryong]]|sortname=Pak, Kwang-ryong|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|9|27|df=y}}|caps=34|goals=13|club=[[SKN St. Pölten|St. Pölten]]|clubnat=AUT}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=11|name=[[Jong Il-gwan]]|sortname=Jong, Il-gwan|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|10|30|df=y}}|caps=62|goals=21|club=[[Rimyongsu Sports Club|Rimyongsu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=12|name=Kim Kyong-hun|sortname=Kim, Kyong-hun|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|8|11|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Kyonggongop Sports Club|Kyonggongop]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=13|name=[[Sim Hyon-jin]]|sortname=Sim, Hyon-jin|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|1|1|df=y}}|caps=30|goals=5|club=[[April 25 Sports Club|April 25]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=14|name=[[Kang Kuk-chol (footballer, born 1999)|Kang Kuk-chol]]|sortname=Kang, Kuk-chol|age={{birth date and age2|2019|1|5|1999|9|29|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[Rimyongsu Sports Club|Rimyongsu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=15|name=[[Ri Un-chol]]|sortname=Ri, Un-chol|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|7|13|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[Sonbong Sports Club|Sonbong]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=16|name=[[Ri Yong-jik]]|sortname=Ri, Yong-jik|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|2|8|df=y}}|caps=14|goals=3|club=[[Tokyo Verdy]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=17|name=[[Ri Chang-ho]]|sortname=Ri, Chang-ho|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|1|4|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Hwaebul Sports Club|Hwaebul]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=18|name=Sin Hyok|sortname=Sin, Hyok|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|7|3|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=FW|no=19|name=[[Rim Kwang-hyok]]|sortname=Rim, Kwang-hyok|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|8|5|df=y}}|caps=6|goals=3|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=20|name=[[Choe Song-hyok]]|sortname=Choe, Song-hyok|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|2|8|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[U.S. Arezzo|Arezzo]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|pos=GK|no=21|name=[[Kang Ju-hyok]]|sortname=Kang, Ju-hyok|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|5|31|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Hwaebul Sports Club|Hwaebul]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=MF|no=22|name=[[Ri Kum-chol (footballer, born 1991)|Ri Kum-chol]]|sortname=Ri, Kum-chol|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|12|9|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Wolmido Sports Club|Wolmido]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs g player|pos=DF|no=23|name=[[Ri Il-jin]]|sortname=Ri, Il-jin|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|8|20|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Sobaeksu Sports Club|Sobaeksu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs end}}

== F guruhi ==

=== Yaponiya ===
Murabbiy: [[Hajime Moriyasu|Xajime Moriyasu]]

Yakuniy tarkib 2018-yil 13-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Japan announce squad for UAE 2019 |url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-asian-cup/latest/news/japan-announce-squad-for-uae-2019 |nashriyot=AFC |qaralgan sana=13 December 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=SAMURAI BLUE森保監督、「成長しながら王座奪還を目指す」 |url=http://www.jfa.jp/samuraiblue/asiancup2019/news/00019980/ |nashriyot=[[Japan Football Association|JFA]] |qaralgan sana=13 December 2018 |til=ja |sana=13 December 2018}}&lt;/ref&gt;. [[Takuma Asano]] jarohati tufayli 2018-yilning 19-dekabrida [[Yoshinori Muto]]&lt;nowiki/&gt;ga almashtirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=SAMURAI BLUE（日本代表）選手変更のお知らせ |url=http://www.jfa.jp/samuraiblue/news/00020066/ |nashriyot=JFA |qaralgan sana=20 December 2018 |til=ja |sana=19 December 2018}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilning 5-yanvarida jarohati tufayli [[Shoya Nakajima]] oʻrniga [[Takashi Inui]], [[Hidemasa Morita]] esa [[Tsukasa Shiotani]] almashtirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=選手変更のお知らせせ |url=http://www.jfa.jp/news/00020217/ |nashriyot=JFA |qaralgan sana=5 January 2019 |til=ja |sana=5 January 2019}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Masaaki Higashiguchi]]|sortname=Higashiguchi, Masaaki|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|5|12|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Gamba Osaka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Genta Miura]]|sortname=Miura, Genta|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|3|1|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Gamba Osaka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Sei Muroya]]|sortname=Muroya, Sei|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|4|5|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[FC Tokyo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Sho Sasaki (footballer)|Sho Sasaki]]|sortname=Sasaki, Sho|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|10|2|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Sanfrecce Hiroshima]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Yuto Nagatomo]]|sortname=Nagatomo, Yuto|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|9|12|df=y}}|caps=110|goals=3|club=[[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Wataru Endō]]|sortname=Endo, Wataru|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|2|9|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[Sint-Truidense V.V.|Sint-Truiden]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Gaku Shibasaki]]|sortname=Shibasaki, Gaku|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|5|28|df=y}}|caps=26|goals=3|club=[[Getafe CF|Getafe]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=8|pos=FW|name=[[Genki Haraguchi]]|sortname=Haraguchi, Genki|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|5|9|df=y}}|caps=40|goals=8|club=[[Hannover 96]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Takumi Minamino]]|sortname=Minamino, Takumi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|1|16|df=y}}|caps=7|goals=4|club=[[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]]|clubnat=AUT}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Takashi Inui]]|sortname=Inui, Takashi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|6|2|df=y}}|caps=31|goals=6|club=[[Real Betis]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Koya Kitagawa]]|sortname=Kitagawa, Koya|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|7|26|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Shimizu S-Pulse]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[Shūichi Gonda]]|sortname=Gonda, Shūichi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|3|3|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Sagan Tosu]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=13|pos=FW|name=[[Yoshinori Muto]]|sortname=Muto, Yoshinori|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|7|15|df=y}}|caps=25|goals=2|club=[[Newcastle United F.C.|Newcastle United]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=14|pos=FW|name=[[Junya Itō (footballer, born 1993)|Junya Itō]]|sortname=Ito, Junya|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|3|9|df=y}}|caps=7|goals=2|club=[[Kashiwa Reysol]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=15|pos=FW|name=[[Yuya Osako]]|sortname=Osako, Yuya|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|5|18|df=y}}|caps=37|goals=10|club=[[SV Werder Bremen|Werder Bremen]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=16|pos=DF|name=[[Takehiro Tomiyasu]]|sortname=Tomiyasu, Takehiro|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|11|5|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Sint-Truidense V.V.|Sint-Truiden]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Toshihiro Aoyama]]|sortname=Aoyama, Toshihiro|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|2|22|df=y}}|caps=11|goals=1|club=[[Sanfrecce Hiroshima]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Tsukasa Shiotani]]|sortname=Shiotani, Tsukasa|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|12|5|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Al Ain FC|Al-Ain]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[Hiroki Sakai]]|sortname=Sakai, Hiroki|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|4|12|df=y}}|caps=49|goals=1|club=[[Olympique de Marseille|Marseille]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=20|pos=DF|name=[[Tomoaki Makino]]|sortname=Makino, Tomoaki|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|5|11|df=y}}|caps=36|goals=4|club=[[Urawa Red Diamonds]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=21|pos=FW|name=[[Ritsu Dōan]]|sortname=Doan, Ritsu|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|6|16|df=y}}|caps=5|goals=1|club=[[FC Groningen|Groningen]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[Maya Yoshida]]|sortname=Yoshida, Maya|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|8|24|df=y}}|caps=89|goals=10|club=[[Southampton F.C.|Southampton]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Daniel Schmidt (footballer)|Daniel Schmidt]]|sortname=Schmidt, Daniel|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|2|3|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Vegalta Sendai]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs end}}

=== Oʻzbekiston ===
Murabbiy: {{Flagicon|ARG}} [[Héctor Cúper|Ektor Kuper]]

27 kishidan iborat vaqtinchalik tarkib 2018-yil 15-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Сборная Узбекистана отправилась в Турцию для проведения УТС |url=https://www.sports.uz/news/view/-Sbornaya-Uzbekistana-otpravilas-v-Turtsiyu-dlya-provedeniya-UTS--15-12-2018 |ish=sports.uz |qaralgan sana=21 December 2018 |sana=15 December 2018 |til=ru}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 24-dekabrda eʼlon qiligan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Kuper Osiyo kubogida ishtirok etadigan 23 futbolchi nomini ma'lum qildi |url=https://sports.uz/oz/news/view/Kuper-Osiyo-kubogida-ishtirok-etadigan-23-futbolchi-nomini-ma%E2%80%99lum-qildi-24-12-2018 |ish=sports.uz |qaralgan sana=24 December 2018 |sana=24 December 2018 |til=uz}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Ignatiy Nesterov]]|sortname=Nesterov, Ignatiy|age={{birth date and age2|2019|1|5|1983|6|20|df=y}}|caps=99|goals=0|club=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Tashkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Akmal Shorahmedov]]|sortname=Shorahmedov, Akmal|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|5|10|df=y}}|caps=32|goals=0|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Dostonbek Tursunov]]|sortname=Tursunov, Dostonbek|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|6|13|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Renofa Yamaguchi FC|Renofa Yamaguchi]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Farrux Sayfiyev]]|sortname=Sayfiev, Farrukh|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|1|17|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Anzur Ismoilov]]|sortname=Ismailov, Anzur|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|4|21|df=y}}|caps=93|goals=2|club=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Tashkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[Davron Hoshimov]]|sortname=Khashimov, Davron|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|11|24|df=y}}|caps=19|goals=0|club=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Sardor Rashidov]]|sortname=Rashidov, Sardor|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|6|14|df=y}}|caps=45|goals=12|club=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Tashkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Ikrom Aliboyev]]|sortname=Alibaev, Ikromjon|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|1|9|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[FC Seoul]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Odil Ahmedov]]|sortname=Ahmedov, Odil|other=[[Sardor (futbol)|Sardor]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|11|25|df=y}}|caps=91|goals=17|club=[[Shanghai SIPG F.C.|Shanghai SIPG]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Marat Bikmayev]]|sortname=Bikmaev, Marat|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|1|1|df=y}}|caps=51|goals=9|club=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Tashkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Jaloliddin Masharipov]]|sortname=Masharipov, Jaloliddin|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|9|1|df=y}}|caps=14|goals=1|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[Sanjar Quvvatov]]|sortname=Kuvvatov, Sanjar|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|1|8|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf ]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[Oleg Zoteyev]]|sortname=Zoteev, Oleg|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|7|5|df=y}}|caps=17|goals=1|club=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Tashkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=14|pos=FW|name=[[Eldor Shomurodov]]|sortname=Shomurodov, Eldor|age={{birth date and age2|2019|1|5|1995|6|29|df=y}}|caps=28|goals=6|club=[[FC Rostov]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Egor Krimets]]|sortname=Krimets, Egor|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|1|27|df=y}}|caps=34|goals=3|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Azizbek Turgʻunboev]]|sortname=Turgunboev, Azizbek|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|10|1|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Dostonbek Hamdamov]]|sortname=Khamdamov, Dostonbek|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|7|24|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[FC Anzhi Makhachkala|Anzhi Makhachkala]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[Fozil Musayev]]|sortname=Musaev, Fozil|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|1|2|df=y}}|caps=22|goals=0|club=[[Júbilo Iwata]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Otabek Shukurov]]|sortname=Shukurov, Otabek|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|6|22|df=y}}|caps=21|goals=2|club=[[Sharjah FC|Al-Sharjah]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=20|pos=DF|name=[[Islom Toʻxtaxoʻjayev]]|sortname=Toʻxtaxoʻjayev, Islom|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|10|30|df=y}}|caps=60|goals=1|club=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Tashkent]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=21|pos=GK|name=[[Oʻtkir Yusupov]]|sortname=Yusupov, Utkir|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|1|4|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Qoʻqon 1912]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[Javohir Siddiqov]]|sortname=Sidikov, Javokhir|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|12|8|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Qoʻqon 1912]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[Odiljon Hamrobekov]]|sortname=Hamrobekov, Odiljon|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|2|13|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf ]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs end}}

=== Ummon ===
Murabbiy:{{Flagicon|NED}} Pim Verbek

26 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 18-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=قبل استبعاده 3 لاعبين: فيربيك يستدعي 26 لاعبًا لمعسكر أبوظبي |url=http://www.atheer.om/archives/486513/%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%87-3-%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D9%81%D9%8A%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D9%83-%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D8%B9%D9%8A-26-%D9%84%D8%A7/ |ish=atheer.om |qaralgan sana=21 December 2018 |sana=18 December 2018 |til=ar}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilning 25-dekabrida jarohati sabab [[Ali Al-Habsi|Ali Al-Habsining]] oʻrniga [[Ammar Al-Rushaidi|Ammar Al-Rushaydiy]] maydonga tushdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Oman goalkeeper Ali Al Habsi to miss Asian Cup due to injury |url=https://timesofoman.com/article/657820/Sports/Football/Football-Oman-goalkeeper-Ali-Al-Habsi-to-miss-Asian-Cup-due-to-injury |ish=[[Times of Oman]] |qaralgan sana=25 December 2018 |sana=25 December 2018 |arxivsana=2020-11-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201108113128/https://timesofoman.com/article/657820/Sports/Football/Football-Oman-goalkeeper-Ali-Al-Habsi-to-miss-Asian-Cup-due-to-injury }}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 26-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=باستبعاده 3 لاعبين: فيربيك يعتمد القائمة النهائية المشاركة في آسيا 2019 |url=http://www.atheer.om/archives/487255/%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%87-3-%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D9%81%D9%8A%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D9%83-%D9%8A%D8%B9%D8%AA%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85/ |ish=atheer.om |qaralgan sana=26 December 2018 |sana=26 December 2018 |til=ar}}&lt;/ref&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Ammar Al-Rushaidi]]|sortname=Rushaidi, Ammar|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|2|14|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Suwaiq]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Mohammed Al-Musalami]]|sortname=Musalami, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|4|27|df=y}}|caps=80|goals=2|club=[[Dhofar Club|Dhofar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Mohammed Al-Rawahi|Mohammed Faraj]]|sortname=Faraj, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|4|26|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=4|pos=FW|name=[[Mohamed Khasib]]|sortname=Khasib, Mohamed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|3|24|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Mohammed Al-Balushi]]|sortname=Balushi, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|8|27|df=y}}|caps=63|goals=1|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=6|pos=FW|name=[[Raed Ibrahim Saleh]]|sortname=Ibrahim Saleh, Raed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|6|9|df=y}}|caps=84|goals=5|club=[[Valletta F.C.|Valletta FC]]|clubnat=MLT}}
{{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Khalid Al-Hajri]]|sortname=Hajri, Khalid|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|3|10|df=y}}|caps=20|goals=11|club=[[Al-Nasr SC (Salalah)|Al-Nasr]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Yaseen Al-Sheyadi]]|sortname=Sheyadi, Yaseen|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|2|5|df=y}}|caps=21|goals=0|club=[[Al-Suwaiq Club|Al-Suwaiq]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Mohammed Al-Ghassani]]|sortname=Ghassani, Mohammed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|4|1|df=y}}|caps=20|goals=3|club=[[Saham Club]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Mohsin Al-Khaldi]]|sortname=Khaldi, Mohsin|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|8|16|df=y}}|caps=44|goals=6|club=[[Sohar SC]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=11|pos=DF|name=[[Saad Al-Mukhaini]]|sortname=Mukhaini, Saad|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|9|6|df=y}}|caps=104|goals=1|club=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=12|pos=MF|name=[[Ahmed Mubarak Al-Mahaijri|Ahmed Kano]]|sortname=Kano, Ahmed|other=[[Captain (association football)|captain]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1985|2|23|df=y}}|caps=163|goals=21|club=[[Al-Mesaimeer SC|Al-Mesaimeer]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[Khalid Al-Braiki]]|sortname=Braiki, Khalid|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|7|3|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Al-Nasr SC (Salalah)|Al-Nasr]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Ali Al-Jabri]]|sortname=Jabri, Ali|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|1|29|df=y}}|caps=51|goals=0|club=[[Al-Nahda Club (Oman)|Al-Nahda]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=15|pos=FW|name=[[Jameel Al-Yahmadi]]|sortname=Yahmadi, Jameel|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|7|27|df=y}}|caps=25|goals=2|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=16|pos=FW|name=[[Muhsen Al-Ghassani]]|sortname=Ghassani, Muhsen|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|3|27|df=y}}|caps=11|goals=1|club=[[Al-Suwaiq Club|Al-Suwaiq]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Ali Al-Busaidi]]|sortname=Busaidi, Ali|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|1|21|df=y}}|caps=53|goals=1|club=[[Dhofar Club|Dhofar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=18|pos=GK|name=[[Faiz Al-Rushaidi]]|sortname=Rushaidi, Faiz|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|7|19|df=y}}|caps=36|goals=0|club=[[Al-Ain FC (Saudi football club)|Al-Ain]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[Mahmood Al-Mushaifri]]|sortname=Mushaifri, Mahmood|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|1|14|df=y}}|caps=21|goals=0|club=[[Al-Nasr SC (Salalah)|Al-Nasr]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Salaah Al-Yahyaei]]|sortname=Yahyaei, Salaah|age={{birth date and age2|2019|1|5|1998|8|17|df=y}}|caps=9|goals=3|club=[[Dhofar Club|Dhofar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[Mataz Saleh]]|sortname=Saleh, Mataz|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|5|28|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Dhofar Club|Dhofar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[Ahmed Al-Rawahi]]|sortname=Rawahi, Ahmed|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|5|5|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Nasr SC (Salalah)|Al-Nasr]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[Harib Al-Saadi]]|sortname=Saadi, Harib|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|2|1|df=y}}|caps=26|goals=0|club=[[Dhofar Club|Dhofar]]|clubnat=OMA}}
{{nat fs end}}

=== Turkmaniston ===
Murabbiy: [[Yazguli Xoʻjageldiyev]]

29 kishilik vaqtinchalik tarkib 2018-yil 20-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=По итогом второго сбора определится имя 23 игроков |url=http://www.tff.com.tm/ru/news/%D0%BF%D0%BE-%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%BC-%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%81%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0-%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%82%D1%81%D1%8F-%D0%B8%D0%BC%D1%8F-23-%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%B2 |ish=[[Football Federation of Turkmenistan|FFT]] |qaralgan sana=20 December 2018 |sana=20 December 2018 |til=ru |arxivsana=4 October 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201004004315/http://www.tff.com.tm/ru/news/%D0%BF%D0%BE-%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%BC-%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%81%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0-%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%82%D1%81%D1%8F-%D0%B8%D0%BC%D1%8F-23-%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%B2}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2018-yil 27-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;final lists&quot;/&gt;.
 {{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Mammet Orazmuhammedow]]|sortname=Orazmulhammedow, Mammet|age={{birth date and age2|2019|1|5|1986|12|20|df=y}}|caps=17|goals=0|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Zafar Bobojonov]]|sortname=Babajanow, Zafar|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|2|9|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Güýçmyrat Annagulyýew]]|sortname=Annagulyyew, Guycmyrat|age={{birth date and age2|2019|1|5|1996|6|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal FK|Ahal]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Mekan Saparow]]|sortname=Saparow, Mekan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1994|4|22|df=y}}|caps=18|goals=1|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Wezirgeldi Ylýasow]]|sortname=Ylyasow, Wezirgeldi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|1|18|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal FK|Ahal]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[Gurbangeldi Batyrow]]|sortname=Batyrow, Gurbangeldi|age={{birth date and age2|2019|1|5|1988|7|28|df=y}}|caps=7|goals=1|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[Arslonmurat Amanov]]|sortname=Amanow, Arslanmyrat|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|3|28|df=y}}|caps=35|goals=8|club=[[FK Buxoro]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Ruslan Mingazow]]|sortname=Mingazow, Ruslan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|11|23|df=y}}|caps=20|goals=4|club=[[SK Slavia Prague|Slavia Prague]]|clubnat=CZE}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Wahyt Orazsähedow]]|sortname=Orazsahedow, Wahyt|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|1|26|df=y}}|caps=4|goals=2|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[Süleýman Muhadow]]|sortname=Muhadow, Suleyman|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|12|24|df=y}}|caps=18|goals=4|club=[[Ahal FK|Ahal]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Myrat Ýagşyýew]]|sortname=Yagsyyew, Myrat|age={{birth date and age2|2019|1|5|1992|1|12|df=y}}|caps=5|goals=2|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=12|pos=DF|name=[[Serdar Annaorazow]]|sortname=Annaorazow, Serdar|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|6|29|df=y}}|caps=29|goals=0|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Merdan Gurbanow]]|sortname=Gurbanow, Merdan|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|8|30|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Ahal FK|Ahal]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Ilýa Tamurkin]]|sortname=Tamurkin, Ilya|age={{birth date and age2|2019|1|5|1989|5|9|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[FC Alga Bishkek|Alga Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs g player|no=15|pos=FW|name=[[Mihail Titow]]|sortname=Titow, Mihail|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|10|18|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Botir Boboyev (futbolchi)|Botir Boboyev]]|sortname=Babayew, Batyr|age={{birth date and age2|2019|1|5|1991|8|21|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal FK|Ahal]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=17|pos=FW|name=[[Altymyrat Annadurdyýew]]|sortname=Annadurdyyew, Altymyrat|other=[[Sardor (futbol)|sardor]]|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|4|13|df=y}}|caps=11|goals=3|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[Serdar Geldiýew]]|sortname=Geldiyew, Serdar|age={{birth date and age2|2019|1|5|1987|10|1|df=y}}|caps=20|goals=0|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Ahmet Ataýew]]|sortname=Atayew, Ahmet|age={{birth date and age2|2019|1|5|1990|9|19|df=y}}|caps=22|goals=0|club=[[Persela Lamongan]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Myrat Annaýew]]|sortname=Annayew, Myrat|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|5|6|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Ahal FK|Ahal]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[Resul Hojaýew]]|sortname=Hojayew, Resul|age={{birth date and age2|2019|1|5|1997|1|7|df=y}}|caps=1|goals=1|club=[[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[Nikita Gorbunow]]|sortname=Gorbunow, Nikita|age={{birth date and age2|2019|1|5|1984|2|14|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Şagadam FK|Şagadam]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[Döwran Orazalyýew]]|sortname=Orazalyyew, Dowran|age={{birth date and age2|2019|1|5|1993|10|14|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Ahal FK|Ahal]]|clubnat=TKM}}
{{nat fs end}}

== Oʻyinchi vakili ==

=== Yoshi boʻyicha ===

==== Oʻyinchilar ====

* Eng qadimgi:{{Flagicon|CHN}} Chjen Chji ({{Age in years and days|1980|8|20|2019|01|5}})
* Eng yoshi:{{Flagicon|Qatar}} Xolid Muhammad ({{Age in years and days|2000|6|7|2019|01|5}})

==== Darvozabonlar ====

* Eng qadimgi:{{Flagicon|JOR}} Amer Shafi ({{Age in years and days|1982|2|14|2019|01|5}})
* Eng yoshi:{{Flagicon|BHR}} [[Yusuf Habib]] ({{Age in years and days|1998|1|9|2019|01|5}})

==== Kapitanlar ====

* Eng qadimgi:{{Flagicon|CHN}} Chjen Chji ({{Age in years and days|1980|8|20|2019|01|5}})
* Eng yoshi:{{Flagicon|TKM}} [[Altymyrat Annadurdyýew|Altimirat Annadurdiyev]] ({{Age in years and days|1993|4|13|2019|01|5}})

=== Klub tomonidan ===
5 yoki undan ortiq futbolchisi ishtirok etgan klublar roʻyxatga olingan.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Oʻyinchilar
! Klub
|-
| align=&quot;center&quot; | 12
|{{Flagicon|KGZ}} [[Dordoy Bishkek (futbol klubi)|Dordoy Bishkek]], {{Flagicon|TKM}} [[Altyn Asyr FK|Oltin Asir]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 10
|{{Flagicon|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 9
|{{Flagicon|JOR}} [[Al-Faisaly SC|Al-Faysaliy]], {{Flagicon|PHI}} [[Seres – Negros FK|Ceres — Negros]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 7
|{{Flagicon|BHR}} [[Riffa SC|Al-Riffo]], {{Flagicon|LIB}} [[Al Ahed FK|Ahed]], {{Flagicon|KSA}} [[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]], {{Flagicon|THA}} [[Buriram Yunayted FK|Buriram Yunayted]], {{Flagicon|TKM}} [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]], {{Flagicon|VIE}} [[Ha Nội FK|Ha Nội]], {{Flagicon|UAE}} [[Al Ain FC|Al-Ayn]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 6
|{{Flagicon|CHN}} [[Guangzhou F.C.|Guanchjou Evergrand]], {{Flagicon|OMA}} [[Dofar klubi|Dufar]], {{Flagicon|KSA}} [[Al Hilal SFC|Al-Hilol]], {{Flagicon|KSA}} [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]], {{Flagicon|THA}} [[Bangkok Yunayted FK|Bangkok Yunayted]], {{Flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 5
|{{Flagicon|CHN}} [[Beijing Sinobo Guoan FK|Pekin Guoan]], {{Flagicon|IRQ}} [[Al-Shorta SC|Al-Shorta]], {{Flagicon|JOR}} [[Al-Vehdat SC|Al-Vehdat]], {{Flagicon|PLE}} [[Hilol al-Quds klubi|Hilol al-Quds]], {{Flagicon|QAT}} [[Al-Duhail SC|Al-Duhayl]], {{Flagicon|QAT}} [[Al-Gharafa|al-Garafa]], {{Flagicon|VIE}} [[Xoang An Gia Lai FK|Hoang Anh Gia Lai]], {{Flagicon|UAE}} [[Al-Jazira Club|Al-Jazira]], {{Flagicon|YEM}} [[Al-Vehda SC (Aden)|Al-Vehda]]
|}

=== Davlatlar boʻyicha futbolchilar musoboqaga tashrifi ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Futbolchilar
!AFC klublari
|-
| align=&quot;center&quot; |46
|{{Flagicon|QAT}} Qatar
|-
| align=&quot;center&quot; |31
|{{Flagicon|KSA}} Saudiya Arabistoni
|-
| align=&quot;center&quot; |29
|{{Flagicon|THA}} Tailand
|-
| align=&quot;center&quot; |28
|{{Flagicon|UAE}} Birlashgan Arab Amirliklari
|-
| align=&quot;center&quot; |26
|{{Flagicon|CHN}} Xitoy
|-
| align=&quot;center&quot; |23
|{{Flagicon|IND}} Hindiston, {{Flagicon|VIE}} Vyetnam
|-
| align=&quot;center&quot; |22
|{{Flagicon|OMA}} Ummon
|-
| align=&quot;center&quot; |21
|{{Flagicon|BHR}} Bahrayn, {{Flagicon|JPN}} Yaponiya, {{Flagicon|JOR}} Iordaniya
|-
| align=&quot;center&quot; |19
|{{Flagicon|LIB}} Livan, {{Flagicon|TKM}} Turkmaniston
|-
| align=&quot;center&quot; |18
|{{Flagicon|PRK}} Shimoliy Koreya, {{Flagicon|UZB}} Oʻzbekiston
|-
| align=&quot;center&quot; |17
|{{Flagicon|KGZ}} Qirgʻiziston
|-
| align=&quot;center&quot; |15
|{{Flagicon|IRQ}} Iroq
|-
| align=&quot;center&quot; |14
|{{Flagicon|PLE}} Falastin
|-
| align=&quot;center&quot; |13
|{{Flagicon|IRN}} Eron, {{Flagicon|PHI}} Filippin
|-
| align=&quot;center&quot; |9
|{{Flagicon|KOR}} Janubiy Koreya, {{Flagicon|YEM}} Yaman
|-
| align=&quot;center&quot; |6
|{{Flagicon|SYR}} Suriya
|-
| align=&quot;center&quot; |3
|{{Flagicon|AUS}} Avstraliya, {{Flagicon|KUW}} Quvayt
|-
| align=&quot;center&quot; |2
|{{Flagicon|BAN}} Bangladesh
|-
| align=&quot;center&quot; |2
|{{Flagicon|IDN}} Indoneziya, {{Flagicon|MAS}} Malayziya
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Futbolchilar
! AFCdan tashqaridagi davlatlardan
|-
| align=&quot;center&quot; | 11
|{{Flagicon|GER}} Germaniya
|-
| align=&quot;center&quot; | 9
|{{Flagicon|ENG}} Angliya
|-
| align=&quot;center&quot; | 5
|{{Flagicon|RUS}} Rossiya
|-
| align=&quot;center&quot; | 4
|{{Flagicon|BEL}} Belgiya, {{Flagicon|DEN}} Daniya, {{Flagicon|ITA}} Italiya, {{Flagicon|NED}} Niderlandiya, {{Flagicon|TUR}} Turkiya
|-
| align=&quot;center&quot; | 3
|{{Flagicon|AUT}} Avstriya, {{Flagicon|SCO}} Shotlandiya, {{Flagicon|ESP}} Ispaniya, {{Flagicon|SWE}} Shvetsiya
|-
| align=&quot;center&quot; | 2
|{{Flagicon|CHI}} Chili, {{Flagicon|CYP}} Kipr, {{Flagicon|CZE}} Chex Respublikasi, {{Flagicon|EGY}} Misr, {{Flagicon|FRA}} Fransiya, {{Flagicon|MLT}} Malta, {{Flagicon|POR}} Portugaliya
|-
| align=&quot;center&quot; | 1
|{{Flagicon|ARG}} Argentina, {{Flagicon|CRO}} Xorvatiya, {{Flagicon|GRE}} Gretsiya, {{Flagicon|MAR}} Marokash,{{Flagicon|NOR}} Norvegiya, {{Flagicon|POL}} Polsha, {{Flagicon|ROU}} Ruminiya, {{Flagicon|SRB}} Serbiya, {{Flagicon|SVN}} Sloveniya, {{Flagicon|TUN}} Tunis, {{Flagicon|USA}} Qoʻshma Shtatlar
|}

=== Klub federatsiyasi tomonidan ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Oʻyinchilar
! Federatsiya
|-
| align=&quot;center&quot; | 470
| [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 74
| [[UEFA]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 4
| [[Afrika Futbol Konfederatsiyasi|CAF]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 3
| [[CONMEBOL]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 1
| [[CONCACAF]]
|}

=== Mahalliy liga vakillari tomonidan ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Terma jamoa
!Futbolchilar
|-
|{{Fb|CHN}}
|23
|-
|{{Fb|IND}}
|23
|-
|{{Fb|KSA}}
|23
|-
|{{Fb|UAE}}
|23
|-
|{{Fb|VIE}}
|23
|-
|{{Fb|QAT}}
|22
|-
|{{Fb|THA}}
|22
|-
|{{Fb|BHR}}
|20
|-
|{{Fb|JOR}}
|19
|-
|{{Fb|TKM}}
|19
|-
|{{Fb|LIB}}
|18
|-
|{{Fb|PRK}}
|17
|-
|{{Fb|OMA}}
|17
|-
|{{Fb|UZB}}
|16
|-
|{{Fb|KGZ}}
|16
|-
|{{Fb|PLE}}
|14
|-
|{{Fb|PHI}}
|13
|-
|{{Fb|IRQ}}
|12
|-
|{{Fb|IRN}}
|11
|-
|{{Fb|JPN}}
|10
|-
|{{Fb|YEM}}
|9
|-
|{{Fb|KOR}}
|8
|-
|{{Fb|SYR}}
|6
|-
|{{Fb|AUS}}
|3
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|http://www.the-afc.com/competitions/afc-asian-cup/}}
* [https://assets.the-afc.com/migration/a/f/afc-asian-cup-uae-2019-complete-squad-lists AFC Osiyo kubogi 2019 BAA — Oʻyinchilar roʻyxati]
{{AFC Osiyo kubogi 2019}}{{Futbol boʻyicha Osiyo kubogi}}{{DEFAULTSORT:2019 Afc Asian Cup Squads}}
[[Turkum:AFC Osiyo kubogi tarkiblari]]
[[Turkum:AFC Osiyo Kubogi 2019]]</text>
      <sha1>7sew1zmn3avcj6w1otjrbjbbz6ysz99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC Futzal Osiyo chempionati 2020</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1107571</id>
    <revision>
      <id>6155669</id>
      <parentid>5129609</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34151" sha1="iv60g31tpalrz4otqymz31m77dlolq1" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi bilgiqutisi
| tourney_name   = AFC Futzal Osiyo chempionati
| year           = 2020
| other_titles   = بطولة آسيا لكرة الصالات 2020
| image          = 
| size           = 
| caption        = 
| country        = Turkmaniston (asl mezbon)&lt;br&gt;Quvayt (yangi mezbon)
| dates          = ''Bekor qilingan''&lt;ref name=&quot;cancelled&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/news/afcsection/latest-update-on-afc-competitions-in-2021|title=Latest update on AFC Competitions in 2021|publisher=Asian Football Confederation official website|date=25 January 2021}}&lt;/ref&gt;
| num_teams = 16
| confederations = 1
| venues = 2
| cities = 1
| champion_other = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;
| count =
| second_other = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;
| third_other = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;
| fourth_other = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;
| matches =
| goals =
| attendance =
| top_scorer =
| player =
| fair_play =
| prevseason = [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020|2018]]
| nextseason = [[AFC Futzal Osiyo Kubogi 2022|2022]]
}}

Futzal boʻyicha 2020-yilgi [[AFC Futzal Osiyo Kubogi|Osiyo chempionati]] [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|Osiyo futbol konfederatsiyasi]] (AFC) tomonidan [[Osiyo]] erkaklar terma jamoalari uchun ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan futzal boʻyicha Osiyo chempionatining 16-turniri boʻlar edi. Turnirda jami 16 ta jamoa qatnashishi kerak edi.

Musobaqa dastlab [[Turkmaniston]]&lt;nowiki/&gt;da 2020-yilning 26-fevralidan 8-martiga qadar oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi&lt;ref name=&quot;2020Calendar&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2020|title=AFC Competitions Calendar 2020|publisher=AFC|date=28 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180301045122/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2020|archive-date=1 March 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Президент Туркменистана утвердил состав Оргкомитета по проведению в Ашхабаде чемпионата Азии по футзалу |url=https://turkmenportal.com/blog/22137/prezident-turkmenistana-utverdil-sostav-orgkomiteta-po-provedeniyu-v-ashhabade-chempionata-azii-po-futzalu |publisher=[[Turkmenportal]] |access-date=7 October 2019 |language=ru |date=6 October 2019}}&lt;/ref&gt;. Biroq, AFC 2020-yil 3-fevral kuni [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli barcha manfaatdor tomonlar bilan maslahatlashganidan soʻng turnir boshqa muddatga qoldirilganini eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;postponed&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/latest/news/afc-futsal-championship-turkmenistan-2020-postponed|title=AFC Futsal Championship Turkmenistan 2020 postponed|publisher=AFC|date=3 February 2020}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil 9-mart kuni FIFA va AFC turnir 2020-yilning 5-16-avgustiga koʻchirilganini eʼlon qilgan boʻlsada, 2020-yil iyul oyida turnir jadvali yana 2020-yilning 4-15-noyabriga koʻchirildi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://futsalfeed.com/original-content/robert-grdovic-talks-about-postponed-afc-futsal-championship-and-predicts-the-outcome|title=Robert Grdovic talks about postponed AFC Futsal Championship and predicts the outcome|publisher=futsallfeed.com| access-date=2020-04-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=turkmenportal|title=AFC moved the Asian Futsal championship in Ashgabat to November {{!}} Sport|url=https://turkmenportal.com/en/blog/28121/afc-moved-the-asian-futsal-championship-in-ashgabat-to-november|access-date=2020-07-03|website=Turkmenistan, an Internet portal on cultural, business and entertainment life in Turkmenistan|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/afc-reiterates-commitment-to-complete-2020-competitions-with-new-calendar|title=AFC reiterates commitment to complete 2020 competitions with new calendar|publisher=AFC|date=9 July 2020}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil 10-sentyabr kuni AFC turnirni Turkmaniston oʻrniga [[Kuvayt]]&lt;nowiki/&gt;da 2020-yilning 2-13-dekabr kunlari oʻtkazilishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{cite web |date=10 September 2020 |title=AFC Executive Committee announces updates to 2020 competitions calendar |url=https://www.the-afc.com/en/more/news/afc_executive_committee_announces_updates_to_2020_competitions%0D_calendar.html |publisher=AFC}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil 15-oktabr kuni AFC Kuvaytda COVID-19 holatlari koʻpaygani sababli turnir yana 2021-yilga koʻchirilganini eʼlon qilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-23-championship/latest/news/latest-update-on-afc-futsal-championship-and-afc-u23-asian-cup-x4055|title=Latest update on AFC Futsal Championship and AFC U23 Asian Cup|publisher=AFC|date=15 October 2020}}&lt;/ref&gt; 2020-yil 10-noyabrda AFC yangi sanalarni 2021-yilning 23-martidan 3-apreliga qadar tasdiqlagan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-beach-soccer-championship/latest/news/afc-futsal-and-beach-soccer-committee-approves-new-competition-dates|title=AFC Futsal and Beach Soccer Committee approves new competition dates|publisher=AFC|date=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;. Biroq AFC 2021-yil 25-yanvar kuni turnir yan bir bor bekor qilganini eʼlon qilindi va 2022-yilgi futzal boʻyicha Osiyo kubogi mezbonlik huquqini Kuvaytga qoldirildi&lt;ref name=&quot;cancelled&quot;/&gt;.

Xuddi shu yili FIFA futzal boʻyicha jahon chempionatida oʻtkazilgan avvalgi turnirlar singari, bu safargi turnir ham Jahon chempionatiga saralash bosqichi sifatida harakat qilgan boʻlar edi. Musobaqaning kuchli beshta jamoasi, AFC vakillari sifatida Litvada boʻlib oʻtadigan futzal boʻyicha 2021-yilgi Jahon chempionatiga (aslida 2020-yil, lekin COVID-19 pandemiyasi tufayli qoldirilgan) yoʻllanmani qoʻlga kiritgan boʻlardi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/7b1f73c7ba6f4888/original/z2vdr6ikhvbkolc1w891-pdf.pdf|title=FIFA Futsal World Cup 2020 – slot allocation|publisher=FIFA.com|date=14 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20210715093607/https://digitalhub.fifa.com/m/7b1f73c7ba6f4888/original/z2vdr6ikhvbkolc1w891-pdf.pdf|archive-date=15 July 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/who-we-are/news/bureau-of-the-fifa-council-decisions-on-fifa-events|title=Bureau of the FIFA Council decisions on FIFA events|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website= FIFA.com|date=12 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;2021cancelled&quot;&gt;{{cite web|url=https://the-lfa.com/%d8%a7%d9%84%d8%a2%d8%b3%d9%8a%d9%88%d9%8a-%d9%8a%d8%a8%d9%84%d8%ba-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%aa%d8%ad%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d9%84%d9%84%d8%a8%d9%86%d8%a7%d9%86%d9%8a-%d8%a8%d9%85%d9%88%d8%a7%d8%b9%d9%8a/|title=&quot;الآسيوي&quot; يبلغ الاتحاد اللبناني بمواعيد بطولاته الجديدة|publisher=[[Lebanese Football Association]]|date=15 January 2021|access-date=16 January 2021|language=ar}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil 21-aprelda AFC Eron, Yaponiya va Oʻzbekiston AFC vakillari sifatida nomzodini eʼlon qildi, qolgan ikki jamoa esa Iroq oʻrtasidagi pley-off oʻyinlari orqali aniqlanadi (garchi Iroq futzal boʻyicha 2020-yilgi Osiyo chempionatiga yoʻllanma olgan boʻlsa ham), Livan, Tailand va Vyetnam.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/fifa-futsal-world-cup/latest/news/latest-update-on-afc-representatives-for-upcoming-fifa-competitions|title=Latest update on AFC representatives for upcoming FIFA competitions|publisher=AFC|website= the-AFC.com|date=21 April 2021}}&lt;/ref&gt;

Eron esa amaldagi chempion edi.

== Mezbon tanlash ==
Turnirga mezbonlik qilishga quyidagi davlatlar qiziqish bildirgan:
* {{flag|Kuwait}} ([[Kuwait City]])
* {{flag|Jordan}} ([[Amman]])
* {{flag|Japan}} ([[Nagoya]])
* {{flag|Turkmenistan}} ([[Ashgabat]])
* {{flag|Indonesia}} ([[Jakarta]])

2019-yilning bahorida Turkmaniston mezbonlik qoʻlga kiritdi va Ashxoboddagi 2 ta asosiy arenani mezbon stadion sifatida koʻrsatgan. Keyinchalik mezbonlik Kuvaytga berilgan.

== Saralash bosqichi ==
{{main|AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi 2020}}

Saralash bosqichi 2019-yilning 16-27 oktyabr kunlari boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2019|title=AFC Competitions Calendar 2019|publisher=AFC|date=9 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216025100/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2019|archive-date=16 February 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Turkmaniston ham avtomatik tarzda mezbon sifatida saralash bosqichida ishtirok etdi. Kuvayt saralash bosqichida oʻynashi kerak edi (saralashdan oʻtmagan taqdirda boshqa mezbon tanlangan boʻlardi).

=== Saralangan jamoalar ===
Final turniriga quyidagi 16 ta jamoa yoʻllanma olgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/latest/news/turkmenistan-2020-cast-finalised|title=Turkmenistan 2020 cast finalised|publisher=AFC|date=27 October 2019}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Jamoalar
! Saralangan bosqich
! data-sort-type=&quot;number&quot;|Ishtirok

(rejalashtirilgan)
! Emg yaxshi natija
|-
| {{futsal|TKM}} || Asl mezbon || 7th || {{sort|06|Group stage}} ([[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]])
|-
| {{futsal|THA}} || {{sort|A1|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#ASEAN Zone|ASEAN Zone]] winners}}|| 16th || {{sort|02|Runners-up}} ([[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]])
|-
| {{futsal|IDN}} || {{sort|A2|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#ASEAN Zone|ASEAN Zone]] runners-up}}|| 10th || {{sort|06|Group stage}} ([[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]])
|-
| {{futsal|VIE}} || {{sort|A3|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#ASEAN Zone|ASEAN Zone]] third place}}|| 6th || {{sort|04|Fourth place}} ([[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|UZB}} || {{sort|CA1|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#Central &amp; South Zone|Central &amp; South Zone]] Group A winners}} || 16th || {{sort|02|Runners-up}} ([[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|TJK}} || {{sort|CA2|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#Central &amp; South Zone|Central &amp; South Zone]] Group A runners-up}} || 11th || {{sort|05|Quarter-finals}} ([[2007 AFC Futsal Championship|2007]])
|-
| {{futsal|IRN}} || {{sort|CB1|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#Central &amp; South Zone|Central &amp; South Zone]] Group B winners}} || 16th || {{sort|01|'''Champions'''}} ([[1999 AFC Futsal Championship|1999]], [[2000 AFC Futsal Championship|2000]], [[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2016 AFC Futsal Championship|2016]], [[2018 AFC Futsal Championship|2018]])
|-
| {{futsal|KGZ}} || {{sort|CB2|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#Central &amp; South Zone|Central &amp; South Zone]] Group B runners-up}} || 16th || {{sort|03|Semi-finals}} ([[2005 AFC Futsal Championship|2005]]), {{sort|04|Fourth place}} ([[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]])
|-
| {{futsal|CHN}} || {{sort|EA1|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#East Zone|East Zone]] Group A winners}} || 13th || {{sort|04|Fourth place}} ([[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]])
|-
| {{futsal|JPN}} || {{sort|EB1|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#East Zone|East Zone]] Group B winners}} || 16th || {{sort|01|'''Champions'''}} ([[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]])
|-
| {{futsal|KOR}} || {{sort|EP|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#East Zone|East Zone]] Play-off winners}} || 14th || {{sort|02|Runners-up}} ([[1999 AFC Futsal Championship|1999]])
|-
| {{futsal|KUW}} || {{sort|WA1|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#West Zone|West Zone]] Group A winners}}|| 12th || {{sort|04|Fourth place}} ([[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]])
|-
| {{futsal|BHR}} || {{sort|WA2|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#West Zone|West Zone]] Group A runners-up}} || 3rd || {{sort|05|Quarter-finals}} ([[2018 AFC Futsal Championship|2018]])
|-
| {{futsal|LIB}} || {{sort|WB1|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#West Zone|West Zone]] Group B winners}} || 12th || {{sort|05|Quarter-finals}} ([[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], [[2018 AFC Futsal Championship|2018]])
|-
| {{futsal|KSA}} || {{sort|WB2|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#West Zone|West Zone]] Group B runners-up}} || 2nd || {{sort|06|Group stage}} ([[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|OMA}} || {{sort|WP|[[2020 AFC Futsal Championship qualification#West Zone|West Zone]] Play-off winners}} || 1st || {{sort|99|Debut}}
|}

== Joylar ==
Musobaqa Kuvaytga koʻchirilishidan oldin, dastlab Ashxoboddagi Main Indoor Arena va Jang Arts Arenada oʻtkazilishi kerak edi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://turkmenportal.com/en/blog/22670/stali-izvestny-vse-uchastniki-chempionata-azii2020-po-futzalu-v-ashhabade |title=All participants of the 2020 AFC Futsal Championship in Ashgabat became known |website=Turkmenportal |date=28 October 2019}}&lt;/ref&gt;.

'''Asl mezbon'''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center&quot;
|-
!colspan=3|[[Ashgabat]]
|-
| [[Ashgabat Main Indoor Arena|Main Indoor Arena]]
| [[Martial Arts Arena]]
|-
| Sigʻimi: '''15,000'''
| Sigʻimi: '''Unknown'''
|-
|[[File:No image available.svg|100px]]
|[[File:No image available.svg|100px]]
|}

'''Yangi mezbon'''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center&quot;
|-
! [[Kuwait City]]
|-
| Saad Al Abdullah Hall
|-
| Sigʻimi: '''6,000'''
|-
|[[File:No image available.svg|100px]]
|}

== Tarkiblar ==
{{main|AFC Futzal Osiyo chempionati jamoalar tarkibi 2020}}

Har bir jamoa 14 nafar futbolchidan iborat tarkibni, shu jumladan kamida ikkita darvozabonni taqdim etishi kerak edi&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/documents/afc-futsal-championship-2020-competition-regulations|title=AFC Futsal Championship 2020 Competition Regulations|publisher=AFC}}&lt;/ref&gt;.

== Qur’a ==
Yakuniy qura tashlash marosimi 2019-yil 6-dekabr, TMT 15:00 (UTC+5), Ashxoboddagi Olympia mehmonxonasida boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/latest/news/asia-s-futsal-elite-set-to-discover-turkmenistan-2020-path |title=Asia's futsal elite set to discover Turkmenistan 2020 path |publisher=AFC |date=5 December 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/latest/news/memorable-clashes-ahead-as-turkmenistan-2020-groups-revealed|title=Memorable clashes ahead as Turkmenistan 2020 groups revealed|publisher=AFC|date=6 December 2019}}&lt;/ref&gt; 16 ta jamoa toʻrtta jamoadan toʻrtta guruhga boʻlingan. Jamoalar futzal boʻyicha 2018-yilgi Osiyo chempionati final turniri va saralash bosqichidagi koʻrsatkichlariga koʻra saralangan edilar, dastlabki mezbon Turkmaniston avtomatik tarzda guruhdan joy oldi va qur’a tashlash marosimida A1 oʻrnini egalladi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Qxa7mQdwgHY|title=Official Draw : AFC Futsal Championship Turkmenistan 2020|publisher=YouTube|date=6 December 2019}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|-
!width=25%|Pot 1
!width=25%|Pot 2
!width=25%|Pot 3
!width=25%|Pot 4
|- style=&quot;text-align:top&quot;
|{{ordered list|start=1
|{{futsal|TKM}} (original hosts)
|{{futsal|IRN}}
|{{futsal|JPN}}
|{{futsal|UZB}}
}}
|{{ordered list|start=5
|{{futsal|LIB}}
|{{futsal|VIE}}
|{{futsal|BHR}}
|{{futsal|THA}}
}}
|{{ordered list|start=9
|{{futsal|KGZ}}
|{{futsal|TJK}}
|{{futsal|CHN}}
|{{futsal|KOR}}
}}
|{{ordered list|start=13
|{{futsal|KSA}}
|{{futsal|IDN}}
|{{futsal|KUW}} (unranked; new hosts)
|{{futsal|OMA}} (unranked)
}}
|}

== Guruh bosqichi ==
Har bir guruhning eng yaxshi ikki jamoasi chorak finalga yoʻl olgan boʻlardi.
{{anchor|Tiebreakers}}
;Taybreykerlar
Jamoalar ochkolar boʻyicha (gʻalaba uchun 3 ochko, durang uchun 1 ochko, magʻlubiyat uchun 0 ochko) ajratildi. Agar ochkolar boʻyicha durang boʻlsa, taybreykerlar quyidagi tartibda qoʻllanadi:
# Tegishli jamoalar oʻrtasidagi guruh oʻyinlarida toʻplangan ochkolar soni koʻproq;
# Tegishli jamoalar oʻrtasidagi guruh oʻyinlari natijasidagi toʻplar farqi;
# Tegishli jamoalar oʻrtasidagi guruh oʻyinlarida urilgan gollar soni koʻproq;
# Agar 1 dan 3 gacha boʻlgan mezonlarni qoʻllaganidan soʻng, jamoalar hali ham teng reytingga ega boʻlsa, 1 dan 3 gacha boʻlgan mezonlar ularning yakuniy reytingini aniqlash uchun faqat ushbu jamoalar oʻrtasidagi oʻyinlarga qayta qoʻllanadi. Agar ushbu protsedura qarorga olib kelmasa, 5 dan 9 gacha boʻlgan mezonlar qoʻllanadi;
# Guruhdagi barcha oʻyinlardagi toʻplar farqi;
# Guruhdagi barcha oʻyinlarda urilgan gollar soni koʻproq;
# Penaltilar seriyasi, agar faqat ikkita jamoa ishtirok etsa va ikkalasi ham oʻyin maydonida boʻlsa;
# Guruh oʻyinlarida olingan sariq va qizil kartochkalar soniga qarab hisoblangan kamroq ball (bitta sariq kartochka uchun 1 ball, ikkita sariq kartochka natijasida qizil kartochka uchun 3 ball, toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka uchun 3 ball, 4 ball toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochkadan keyin sariq kartochka uchun);
# Qur’a tashlash.

Hamma vaqt mahalliy, [[Arabia Standard Time|AST]] ([[UTC+03:00|UTC+3]]).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/afc/documents/PDFFiles/turkmenistan-2020-official-match-schedule|title=Official Match Schedule|publisher=AFC|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207044652/https://www.the-afc.com/afc/documents/PDFFiles/turkmenistan-2020-official-match-schedule|archive-date=7 December 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Jadval
|-
!Oʻyin kuni
!Matches
|-
|1-tur kuni
|1 v 4, 2 v 3
|-
|2-tur kuni
|4 v 2, 3 v 1
|-
|3-tur kuni
|1 v 2, 3 v 4
|}

=== A guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[https://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures AFC]
|name_TKM={{futsal|TKM}}
|name_VIE={{futsal|VIE}}
|name_TJK={{futsal|TJK}}
|name_OMA={{futsal|OMA}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_TKM=0 |draw_TKM=0 |loss_TKM=0 |gf_TKM=0 |ga_TKM=0 |status_TKM=
|win_VIE=0 |draw_VIE=0 |loss_VIE=0 |gf_VIE=0 |ga_VIE=0 |status_VIE=
|win_TJK=0 |draw_TJK=0 |loss_TJK=0 |gf_TJK=0 |ga_TJK=0 |status_TJK=
|win_OMA=0 |draw_OMA=0 |loss_OMA=0 |gf_OMA=0 |ga_OMA=0 |status_OMA=

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=TKM |team2=VIE |team3=TJK |team4=OMA
|class_rules=[[#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]]

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Knockout stage|Knockout stage]]
}}

{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|VIE}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|TJK}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16773
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|TKM}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|OMA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16772
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|OMA}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|VIE}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16774
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|TJK}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|TKM}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16775
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|TJK}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|OMA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16777
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|TKM}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|VIE}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16776
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[https://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures AFC]
|name_JPN={{futsal|JPN}}
|name_LIB={{futsal|LIB}}
|name_KGZ={{futsal|KGZ}}
|name_KUW={{futsal|KUW}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_JPN=0 |draw_JPN=0 |loss_JPN=0 |gf_JPN=0 |ga_JPN=0 |status_JPN=
|win_LIB=0 |draw_LIB=0 |loss_LIB=0 |gf_LIB=0 |ga_LIB=0 |status_LIB=
|win_KGZ=0 |draw_KGZ=0 |loss_KGZ=0 |gf_KGZ=0 |ga_KGZ=0 |status_KGZ=
|win_KUW=0 |draw_KUW=0 |loss_KUW=0 |gf_KUW=0 |ga_KUW=0 |status_KUW=H

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=JPN |team2=LIB |team3=KGZ |team4=KUW
|class_rules=[[#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]]

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Knockout stage|Knockout stage]]
}}

{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|LIB}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|KGZ}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16779
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|JPN}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|KUW}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16778
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|KUW}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|LIB}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16780
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|KGZ}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|JPN}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16781
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|JPN}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|LIB}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16782
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|KGZ}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|KUW}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16783
}}

=== C guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[https://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures AFC]
|name_UZB={{futsal|UZB}}
|name_BHR={{futsal|BHR}}
|name_CHN={{futsal|CHN}}
|name_IDN={{futsal|IDN}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=0 |gf_UZB=0 |ga_UZB=0 |status_UZB=
|win_BHR=0 |draw_BHR=0 |loss_BHR=0 |gf_BHR=0 |ga_BHR=0 |status_BHR=
|win_CHN=0 |draw_CHN=0 |loss_CHN=0 |gf_CHN=0 |ga_CHN=0 |status_CHN=
|win_IDN=0 |draw_IDN=0 |loss_IDN=0 |gf_IDN=0 |ga_IDN=0 |status_IDN=

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=UZB |team2=BHR |team3=CHN |team4=IDN
|class_rules=[[#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]]

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Knockout stage|Knockout stage]]
}}

{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|BHR}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|CHN}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16785
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|UZB}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|IDN}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16784
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|IDN}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|BHR}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16786
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|CHN}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|UZB}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16787
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|UZB}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|BHR}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16788
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|CHN}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|IDN}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16789
}}

=== D guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[https://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures AFC]
|name_IRN={{futsal|IRN}}
|name_THA={{futsal|THA}}
|name_KOR={{futsal|KOR}}
|name_KSA={{futsal|KSA}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_IRN=0 |draw_IRN=0 |loss_IRN=0 |gf_IRN=0 |ga_IRN=0 |status_IRN=
|win_THA=0 |draw_THA=0 |loss_THA=0 |gf_THA=0 |ga_THA=0 |status_THA=
|win_KOR=0 |draw_KOR=0 |loss_KOR=0 |gf_KOR=0 |ga_KOR=0 |status_KOR=
|win_KSA=0 |draw_KSA=0 |loss_KSA=0 |gf_KSA=0 |ga_KSA=0 |status_KSA=

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=IRN |team2=THA |team3=KOR |team4=KSA
|class_rules=[[#Tiebreakers|Group stage tiebreakers]]

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Knockout stage|Knockout stage]]
}}

{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|THA}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|KOR}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16791
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|IRN}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|KSA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16790
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|KSA}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|THA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16792
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|KOR}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|IRN}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16793
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|IRN}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|THA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16794
}}
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = {{futsal-rt|KOR}}
|score = Cancelled
|team2 = {{futsal|KSA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16795 Hisobot]
}}

== Pley-off bosqichi ==
Pley-off bosqichida, agar kerak boʻlsa, gʻolibni aniqlash uchun qoʻshimcha vaqt va penaltilar seriyasidan foydalaniladi (uchinchi oʻrin uchun oʻyinda qoʻshimcha vaqt ishlatilmaydi).&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

=== Bosqichlar ===
{{#invoke:RoundN|N8
|3rdplace=yes|bold_winner=high|widescore=yes
|RD1=[[#Quarter-finals|Quarter-finals]]
|RD2=[[#Semi-finals|Semi-finals]]
|RD3=[[#Final|Final]]
|Consol=[[#Third place match|Third place match]]
&lt;!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--&gt;
&lt;!--Quarter-finals--&gt;
| – |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner Group A||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Runner-up Group B|
| — |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner Group C||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Runner-up Group D|
| — |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner Group B||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Runner-up Group A|
| — |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner Group D||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Runner-up Group C|
&lt;!--Semi-finals--&gt;
| — |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner QF1||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner QF2|
| — |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner QF3||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner QF4|
&lt;!--Final--&gt;
| — |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner SF1||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner SF2|
&lt;!--3rd Place--&gt;
| — |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Loser SF1||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Loser SF2|
}}
{{#invoke:RoundN|N4
|3rdplace=no|bold_winner=high|widescore=yes
|RD1=[[#Fifth place play-offs|Fifth place play-offs]]
|RD2=[[#Fifth place match|Fifth place match]]
&lt;!--Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--&gt;
&lt;!--5th place Semi-finals--&gt;
| – |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Loser QF1||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Loser QF2|
| — |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Loser QF3||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Loser QF4|
&lt;!--5th Place--&gt;
| — |&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner PO1||&lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner PO2|
}}

=== Chorak final ===
Gʻoliblar 2021 yilgi FIFA futzal boʻyicha Jahon chempionatiga yoʻllanma olgan boʻlardi. Magʻlubiyatga uchraganlar beshinchi oʻrinni egallagan boʻlardi.

{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Winner Group C
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Runner-up Group D
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16797 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Winner Group D
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Runner-up Group C
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/16799
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Winner Group B
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Runner-up Group A
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16798 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Winner Group A
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Runner-up Group B
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16796 Hisobot]
}}

=== Beshinchi oʻrin pley-off ===
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Loser QF3
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Loser QF4
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16805 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Loser QF1
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Loser QF2
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16804 Hisobot]
}}

=== Yarim final ===
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Winner QF3
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner QF4
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16801 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Winner QF1
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner QF2
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16800 Hisobot]
}}

=== Beshinchi oʻrin uchun oʻyin ===
Gʻolib 2021 yilgi FIFA futzal boʻyicha jahon chempionatiga yoʻllanma olgan boʻlardi.

{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Winner PO1
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner PO2
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16806 Hisobot]
}}

=== Uchinchi oʻrin uchun oʻyin ===
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Loser SF1
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Loser SF2
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16802 Hisobot]
}}

=== Final ===
{{Football box
|date       = &lt;!--{{Start date||||df=y}}--&gt;
|time =
|team1 = &lt;!--{{futsal-rt|}}--&gt;Winner SF1
|score = Cancelled
|team2 = &lt;!--{{futsal|}}--&gt;Winner SF2
|goals1 =
|goals2 =
|stadium =
|attendance =
|referee =
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16803 Hisobot]
}}

== Yana qarang ==
* [[2021 FIFA Futsal World Cup qualification (AFC)]]

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Official website|http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/|name=AFC Futsal Championship}}, the-AFC.com
* [http://stats.the-afc.com/tournaments/295 AFC Futsal Championship 2020] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190904235013/http://stats.the-afc.com/tournaments/295 |date=2019-09-04 }}, stats.the-AFC.com

{{Futzal boʻyicha Osiyo kubogi}}

[[Turkum:Futzal boʻyicha Osiyo chempionati]]
[[Turkum:Turkmaniston mezbonlik qiladigan xalqaro futzal musobaqalari]]
[[Turkum:2020-yilda Turkmaniston futboli]]</text>
      <sha1>iv60g31tpalrz4otqymz31m77dlolq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi 2018</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1107953</id>
    <revision>
      <id>6155671</id>
      <parentid>5490016</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:14:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67359" sha1="ecuk752oqlmgx7m1iw70s3ggbf6lx6j" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi bilgiqutisi
| tourney_name   = AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi
| year           = 2018
| country        = {{nowrap|Vyetnam (ASEAN)}}
| country2 = {{nowrap|Tailand (Sharq va Gʻarb)}}
| country3 = {{nowrap|Eron (Janubiy va Markaziy)}}
| dates = {{nowrap|2017-yil 15-oktyabr - 12-noyabr}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/uploads/afc/files/afc_competitions_calendar_2017.pdf|title=AFC Competitions Calendar 2017|publisher=AFC|date=12 April 2016}}&lt;/ref&gt;
| num_teams = 29
| confederations = 1
| matches = 44
| goals = 391
| attendance = {{#expr: &lt;!--ASEAN Zone: Group A--&gt;+ 50 + 75 + 100 + 3000 + 150 + 2900 + 120 + 2000 + 60 + 3000 &lt;!--ASEAN Zone: Group B--&gt;+ 150 + 80 + 80 + 200 + 150 + 50 &lt;!--East Zone: Group A--&gt;+ 100 + 30 + 55 + 100 + 100 + 8 &lt;!--East Zone: Group B--&gt;+ 30 + 100 + 30 &lt;!--East Zone: Playoff--&gt;+ 50 &lt;!--South &amp; Central Zone: Group A--&gt;+ 200 + 200 + 100 + 100 + 85 + 200 &lt;!--South &amp; Central Zone: Group B--&gt;+ 2125 + 300 + 3254 &lt;!--West Zone: Group A--&gt;+ 92 + 50 + 50 + 85 + 95 + 50 &lt;!--West Zone: Group B--&gt;+ 100 + 28 + 100}}
| top_scorer = {{flagicon|MYA}} [[Pyae Phyo Maung (futsal player, born 1992)|Pyae Phyo Maung I]] {{nowrap|(11 gol)}}
| prevseason = [[AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi 2016|2016]]
| nextseason = [[AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi 2020|''2020'']]
}}

'''Futzal boʻyicha 2018 yilgi Osiyo chempionati saralash bosqichi''' [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (AFC) tomonidan 15-marta oʻtkaziladigan [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018-yilgi futzal boʻyicha Osiyo chempionatida]] ishtirok etuvchi jamoalarni aniqlash maqsadida tashkil etilgan saralash jarayoni edi. erkaklar [[futzal]] xalqaro Osiyo chempionati&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-futsal-championship-2018-competition-regulations-38097|title=AFC Futsal Championship 2018 Competition Regulations|publisher=AFC}}&lt;/ref&gt;.

Final turnirida jami 16 ta jamoa ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritdi, jumladan [[Xitoy Taypeyi milliy futzal terma jamoasi|Xitoy Taypeyi]] avtomatik tarzda mezbon sifatida ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;hosts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/standing-committee-media-releases/afc-futsal-club-licensing-regulations-to-strengthen|title=AFC Futsal Club Licensing Regulations to strengthen professionalism in Asia|publisher=AFC|date=29 July 2017}}&lt;/ref&gt;.

Saralash jarayoni toʻrtta zonaga boʻlingan boʻlib, u yerda [[ASEAN davlatlari futbol federatsiyasi|ASEAN hududi]] [[2017 yil AFF futzal chempionati|2017-yil AFF futzal chempionati]], [[Sharqiy Osiyo futbol federatsiyasi|Sharqiy hudud]] va [[Gʻarbiy Osiyo futbol federatsiyasi|Gʻarbiy zona]] Tailandda oʻtkazildi va [[Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi|Janubiy hudud]] [[Markaziy Osiyo futbol federatsiyasi|Markaziy Zonaga]] birlashtirildi, chunki Nepal Janubiy zonadagi yagona jamoa edi.

== Saralash jarayoni ==
Musobaqada [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]]ga aʼzo 47 ta assotsiatsiyadan jami 29 ta jamoa ishtirok etdi. Final turniridagi 16 ta oʻrinlar quyidagicha taqsimlangan:
* '''Mezbon:''' 1 oʻrin
* '''ASEAN zonasi:''' 4 oʻrin
* '''Janubiy va Markaziy zona:''' 4 oʻrin (ikki zona birlashtirildi, chunki Nepal janubiy zonadagi yagona jamoa edi)
* '''Gʻarbiy hudud:''' 4 ta nuqta
* '''Sharqiy zona:''' 3 nuqta

Saralash bosqichiga qur’a tashlash vaqtida yakuniy turnir mezbonlari eʼlon qilinmagani uchun mezbon Xitoy Taypeyi ham qur’a tashlash marosimiga kiritildi. Yakuniy turnirda avtomatik tarzda qatnashish huquqiga ega boʻlishiga qaramay, ular saralashda ishtirok etishga qaror qilishlari mumkin va agar ular saralash oʻrinlaridan birida tugasa, oʻz zonasidagi (Sharqiy) keyingi eng yaxshi jamoa pley-offga yoʻl oladi.

== Qur’a ==
=== Savatlarga ajratish ===
{|style=&quot;margin:1em auto;&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+[[#Sharqiy zona|Sharqiy zona]] reytingi
|-
! width=210| Jamoa !! {{Tooltip|Final|Futzal boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati final bosqichi reytingi}} !! {{Tooltip|Qual|Futzal boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati saralash reytingi}}
|-
|{{futsal|JPN}} ||align=center|7 ||align=center|1
|-
|{{futsal|CHN}} ||align=center|10 ||align=center|2
|-
|{{futsal|TPE}} ||align=center|13 ||align=center|3
|-
|{{futsal|KOR}} ||align=center|— ||align=center|4
|-
|{{futsal|MGL}} ||align=center|— ||align=center|5
|-
|{{futsal|HKG}} ||align=center|— ||align=center|6
|-
|{{futsal|MAC}} ||align=center|— ||align=center|—
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+[[#Janubiy va Markaziy zona|Janubiy va Markaziy zona]] reytingi
|-
! width=210| Jamoa !! {{Tooltip|Final|Futzal boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati final bosqichi reytingi}} !! {{Tooltip|Qual|Futzal boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati saralash reytingi}}
|-
|{{futsal|IRN}} ||align=center|1 ||align=center|1
|-
|{{futsal|UZB}} ||align=center|2 ||align=center|2
|-
|{{futsal|KGZ}} ||align=center|6 ||align=center|3
|-
|{{futsal|TJK}} ||align=center|14 ||align=center|4
|-
|{{futsal|AFG|2013}} ||align=center|— ||align=center|5
|-
|{{futsal|TKM}} ||align=center|— ||align=center|6
|-
|{{futsal|NPL}} ||align=center|— ||align=center|—
|}
|}
{|
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+[[#Gʻarbiy zona|Gʻarbiy zona]] reytingi
|-
! width=210| Jamoa !! {{Tooltip|Final|Futzal boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati final bosqichi reytingi}} !! {{Tooltip|Qual|Futzal boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati saralash reytingi}}
|-
|{{futsal|IRQ}} ||align=center|8 ||align=center|1
|-
|{{futsal|QAT}} ||align=center|9 ||align=center|2
|-
|{{futsal|LIB}} ||align=center|11 ||align=center|3
|-
|{{futsal|KSA}} ||align=center|12 ||align=center|4
|-
|{{futsal|JOR}} ||align=center|15 ||align=center|5
|-
|{{futsal|UAE}} ||align=center|— ||align=center|6
|-
|{{futsal|BHR}} ||align=center|— ||align=center|7
|-
|{{futsal|SYR}} ||align=center|— ||align=center|—
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+[[#ASEAN zonasi|ASEAN zonasi]] reytingi
|-
! width=210| Jamoa !! {{Tooltip|Final|Futzal boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati final bosqichi reytingi}} !! {{Tooltip|Qual|Futzal boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati saralash reytingi}}
|-
|{{futsal|THA}} ||align=center|3 ||align=center|1
|-
|{{futsal|MYA}} ||align=center|— ||align=center|2
|-
|{{futsal|MAS}} ||align=center|16 ||align=center|3
|-
|{{futsal|TLS}} ||align=center|— ||align=center|4
|-
|{{futsal|IDN}} ||align=center|— ||rowspan=3 align=center|5
|-
|{{futsal|BRU}} ||align=center|—
|-
|{{futsal|LAO}} ||align=center|—
|-
|{{futsal|VIE}} ||align=center|4 ||align=center|—
|-
|{{futsal|AUS}} ||align=center|5 ||align=center|—
|-
|{{futsal|PHI}} ||align=center|— ||align=center|—
|}
|}

=== AFF qur’a ===
[[2017-yil AFF futzal chempionati]] uchun qur’a tashlash marosimi 2017-yil 17-fevral, soat 10:00 [[Myanma standart vaqti|MMT]] ([[UTC+06:30]])da AFF Kengashi yigʻilishida boʻlib oʻtdi. [[Yangon]], [[Myanma]] shahridagi Novotel Yangon Max mehmonxonasi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aseanfootball.org/v2/2017/02/womens-championship-2017-cancelled/|title=Women’s Championship 2017 cancelled|publisher=ASEAN|date=17 February 2017|qaralgan sana=2024-05-16|arxivsana=2017-10-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171017061646/http://www.aseanfootball.org/v2/2017/02/womens-championship-2017-cancelled}}&lt;/ref&gt;. Avstraliya musobaqadan chiqqanidan soʻng, 2017-yilning 23 sentyabr kuni [[Indoneziya]]ning [[Bali]] shahrida boʻlib oʻtgan AFF Kengashi yigʻilishida qayta qur’a tashlash marosimi boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aseanfootball.org/v2/2017/09/redraw-aff-hdbank-futsal-championship-2017/|title=Redraw for AFF HDBank Futsal Championship 2017|publisher=ASEAN|date=24 September 2017|qaralgan sana=2024-05-16|arxivsana=2017-10-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171028064849/http://www.aseanfootball.org/v2/2017/09/redraw-aff-hdbank-futsal-championship-2017/}}&lt;/ref&gt;.

Jamoalar [[2016-yil AFF futzal chempionati]] turniridagi oʻyinlariga koʻra saralangan.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!width=33%|1-savat
!width=33%|2-savat
!width=33%|3-savat
|-
|valign=top|{{ordered list|start=1
|'''{{futsal|VIE}}''' '''(H)'''
|'''{{futsal|THA}}'''
}}
|valign=top|{{ordered list|start=3
|'''{{futsal|MYA}}'''
|'''{{futsal|MAS}}'''
}}
|valign=top|{{unordered list
|{{futsal|BRU}}
|{{futsal|IDN}}
|{{futsal|LAO}}
|{{futsal|PHI}}*
|{{futsal|TLS}}*
}}
|}

; Eslatmalar
* (*) Saralash uchun kurashmaydi, lekin baribir oʻyin oʻynaydi.&lt;ref name=&quot;thailand&quot; /&gt;
* '''Qalin yozuvdagi''' jamoalar final turniriga yoʻllanma olgan.

=== AFC qur’a ===
Qura tashlash marosimi 2017-yil 6-iyul, 15:00 [[Malayziya vaqti|MYT]] ([[UTC+08:00|UTC+8]]), [[Kuala-Lumpur]]dagi AFC qarorgohida, [[ Malayziya]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=RGnB7z-WyoU|title=AFC Futsal Championship 2018 Qualifiers Draw|publisher=YouTube|date=6 July 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc-futsal-championship-2018/afc-futsal-championship-2018-hopefuls-learn-their-opponents|title=AFC Futsal Championship 2018 hopefuls learn their opponents|publisher=AFC|date=6 July 2017}}&lt;/ref&gt; e[[2017-yil AFF futzal chempionati]] saralash turniri sifatida foydalaniladigan va qur’a tashlash marosimi oʻtkazilgan ASEAN zonasidan tashqari. Har bir zona uchun mexanizm quyidagicha:
* '''Sharqiy zona:''' [[Sharqiy Osiyo Futbol Federatsiyasi|Sharqiy Osiyo]]ning yettita jamoasi toʻrtta jamoadan bir guruhga va uchta jamoadan iborat bitta guruhga qur’a tashlandi.
* '''Janubiy va Markaziy zona:''' [[Janubiy Osiyo Futbol Federatsiyasi|Janubiy Osiyo]] va [[Markaziy Osiyo Futbol Assotsiatsiyasi|Markaziy Osiyo]]ning yettita jamoasi toʻrtta jamoa va bir guruhdan iborat bitta guruhga qura tashlandi. uchta jamoadan.
* '''Gʻarbiy zona:''' [[G'arbiy Osiyo Futbol Federatsiyasi|Gʻarbiy Osiyo]]ning sakkizta jamoasi toʻrtta jamoadan iborat ikki guruhga boʻlingan.

Jamoalar [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|2016-yil futzal boʻyicha Osiyo chempionati]] final turniri va [[AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi 2016|saralash bosqichidagi]] natijalariga koʻra saralangan.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|-
!
!width=25%|1-savat
!width=25%|2-savat
!width=25%|3-savat
!width=25%|4-savat
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|{{nowrap|[[#Sharqiy zona|Sharqiy zona]]}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Mezbon: {{THA}}&lt;/small&gt;
|valign=top|{{ordered list|start=1
|'''{{futsal|JPN}}'''
|'''{{futsal|CHN}}'''
}}
|valign=top|{{ordered list|start=3
|'''{{futsal|TPE}}'''
|'''{{futsal|KOR}}'''
}}
|valign=top|{{ordered list|start=5
|{{futsal|MNG}}
|{{futsal|HKG}}
|{{futsal|MAC}}
}}
| bgcolor=&quot;efefef&quot;|
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|{{nowrap|[[#Janubiy va Markaziy zona|Janubiy va Markaziy zona]]}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Mezbon: {{IRN}}&lt;/small&gt;
|valign=top|{{ordered list|start=1
|'''{{futsal|IRN}}'''
|'''{{futsal|UZB}}'''
}}
|valign=top|{{ordered list|start=3
|'''{{futsal|KGZ}}'''
|'''{{futsal|TJK}}'''
}}
|valign=top|{{ordered list|start=5
|{{futsal|AFG|2013}}
|{{futsal|TKM}}
|{{futsal|NEP}}
}}
| bgcolor=&quot;efefef&quot;|
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|{{nowrap|[[#Gʻarbiy zona|Gʻarbiy zona]]}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Mezbon: {{THA}}&lt;/small&gt;
|valign=top|{{ordered list|start=1
|'''{{futsal|IRQ}}'''
|{{futsal|QAT}}
}}
|valign=top|{{ordered list|start=3
|'''{{futsal|LIB}}'''
|{{futsal|KSA}}
}}
|valign=top|{{ordered list|start=5
|'''{{futsal|JOR}}'''
}}
|valign=top|{{ordered list|start=6
|{{nowrap|{{futsal|UAE}}}}
|'''{{futsal|BHR}}'''
|{{futsal|SYR}}
}}
|}

;Eslatmalar
* '''Qalin yozuvdagi''' jamoalar final turniriga yoʻllanma oldi.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Saralashda ishtirok etmagan
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|ASEAN zonasi
|valign=top|
* {{futsal|AUS}} (chekindi)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.foxsports.com.au/football/futsalroos-funding-cut-by-ffa-for-201718-financial-year/news-story/2ef50fdaeb6eaa118e55b5c1d187cccc|title=Futsalroos funding cut by FFA for 2017-18 financial year|publisher=Fox Sports Australia|date=5 July 2017}}&lt;/ref&gt;
* {{futsal|CAM}}
* {{futsal|PHI}} (raqobatlashadi, lekin malaka uchun kurashmaydi)&lt;ref name=&quot;thailand&quot;/&gt;
* {{futsal|TLS}} (raqobatlashadi, lekin malaka uchun kurashmaydi)&lt;ref name=&quot;thailand&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|Sharqiy zona
|valign=top|
* {{futsal|GUM}}
* {{futsal|NMI}}
* {{futsal|PRK}}
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|Janubiy va Markaziy zona
|valign=top|
* {{futsal|BAN}}
* {{futsal|BHU}}
* {{futsal|IND}}
* {{futsal|MDV}}
* {{futsal|PAK}}
* {{futsal|SRI}}
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|Gʻarbiy zona
|valign=top|
* {{futsal|KUW}} (toʻxtatilgan)&lt;ref&gt;{{cite web|title=FIFA Congress drives football forward, first female secretary general appointed|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=5/news=fifa-congress-drives-football-forward-first-female-secretary-general-a-2790957.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160516152844/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=5/news=fifa-congress-drives-football-forward-first-female-secretary-general-a-2790957.html|url-status=dead|archive-date=May 16, 2016|publisher=FIFA|accessdate=13 May 2016}}&lt;/ref&gt;
* {{futsal|OMA}}
* {{futsal|PLE}}
* {{futsal|YEM}}
|}

== Format ==
Har bir guruhda jamoalar bir-birlari bilan bir martadan markazlashgan joyda oʻynaydilar; ASEAN zonasi, janubiy va markaziy zonadan tashqari.

=== Taybreykerlar ===
Jamoalar [[Ochkolar (assotsiatsiya futboli)|ochkolar]] boʻyicha (gʻalaba uchun 3 ochko, durang uchun 1 ochko, magʻlubiyat uchun 0 ochko) boʻyicha tartiblanadi va agar ochkolar boʻyicha teng boʻlsa, quyidagi taybrek mezonlari qoʻllanadi. reytinglarni aniqlash uchun berilgan tartib (Nizomning 11.5-moddasi):&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;
# Teng jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda ochkolar;
# [[Gollar farqi]] durang jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda;
# Teng jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda urilgan gollar;
# Agar ikkitadan ortiq jamoalar teng boʻlsa va yuqoridagi barcha oʻzaro mezonlarni qoʻllaganidan soʻng, jamoalar kichik toʻplami hali ham teng boʻlsa, yuqoridagi barcha oʻzaro mezonlar faqat shu jamoalar toʻplamiga qaytadan qoʻllanadi;
# Guruhdagi barcha oʻyinlarda toʻplar farqi;
# Guruhdagi barcha oʻyinlarda kiritilgan gollar;
# [[Penaltilar seriyasi (futbol)|Penaltilar seriyasi]], agar faqat ikkita jamoa durang boʻlsa va ular guruhning soʻnggi turida toʻqnash kelgan boʻlsa;
# Intizomiy ball (sariq kartochka = 1 ball, ikkita sariq kartochka natijasida qizil kartochka = 3 ochko, toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 3 ochko, sariq kartochkadan keyin toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 4 ball);
# Qur’a chizish.

== ASEAN zonasi ==
{{main article|2017 AFF Futsal Championship}}

* (AFC) oʻyinlari 2017-yilning 26-oktyabridan 30-oktyabriga qadar boʻlib oʻtgan.
* Barcha oʻyinlar [[Vetnam]]da boʻlib oʻtdi.
* Belgilangan vaqtlar [[UTC+07:00|UTC+7]].
* Filippin, Sharqiy Timor yoki ikkalasi ham oʻz guruhidagi eng yaxshi ikki jamoadan joy olgan taqdirda, keyingi eng yaxshi jamoalar final turniriga yoʻllanma olishadi, chunki har ikki mamlakat ham futzal boʻyicha 2018-yilgi Osiyo chempionatiga arizalarini taqdim etmagan.

=== A guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|teamwidth=180

|source=[http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?view=standings&amp;id=495&amp;tMode=C&amp;noMenu=yes AFC] &amp; [http://www.aseanfootball.org/v3/competitions-2/aff-futsal/aff-futsal-championship-2017/ AFF]
|name_VIE={{futsal|VIE}}
|name_MYA={{futsal|MYA}}
|name_BRU={{futsal|BRU}}
|name_PHI={{futsal|PHI}} |note_PHI=Filippin futzal boʻyicha Osiyo chempionati saralashiga loyiq emas.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Thailand the ones to beat in AFF Futsal Championship 2017|url=http://www.the-afc.com/afc-futsal-championship-2018/thailand-the-ones-to-beat-in-aff-futsal-championship-2017|access-date=25 October 2017|publisher=Asian Football Confederation|date=25 October 2017}}&lt;/ref&gt;
|name_IDN={{futsal|IDN}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_VIE=4 |draw_VIE=0 |loss_VIE=0 |gf_VIE=49|ga_VIE=3 |status_VIE=H
|win_MYA=3 |draw_MYA=0 |loss_MYA=1 |gf_MYA=41|ga_MYA=5 |status_MYA=
|win_BRU=1 |draw_BRU=0 |loss_BRU=3 |gf_BRU=5 |ga_BRU=40|status_BRU=
|win_PHI=0 |draw_PHI=0 |loss_PHI=4 |gf_PHI=0 |ga_PHI=75|status_PHI=
|win_IDN=2 |draw_IDN=0 |loss_IDN=2 |gf_IDN=35|ga_IDN=7 |status_IDN=

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=VIE |team2=MYA |team3=IDN |team4=BRU |team5=PHI
|class_rules=[[AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi 2018#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=FT
|col_FT=green1 |text_FT=[[:en:2017 AFF Futsal Championship#Knockout stage|Yarim final]] and &lt;br /&gt;[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018]]

}}&lt;noinclude&gt;

{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|26|df=y}}
|time = 12:00
|team1 = {{futsal-rt|BRU}}
|score = 0-13
|team2 = {{futsal|MYA}}
|goals1 =
|goals2 =
* [[Pyae Phyo Maung (futsal player, born 1992)|Pyae Phyo Maung I]] {{goal|3||14||14||28}}
* Sai Pyone Aung {{goal|7||7}}
* Hlaing Min Tun {{goal|10}}
* Aung Aung {{goal|16||38}}
* Aung Zin Oo {{goal|20}}
* Naing Ye Kyaw {{goal|27||29}}
* Kyaw Kyaw Tun {{goal|36}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 50
|referee = Osama Saeed Idrees Sedaif ([[:en:Bahrain Football Association|Bahrayn]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12523 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|26|df=y}}
|time = 14:30
|team1 = {{futsal-rt|IDN}}
|score = 21-0
|team2 = {{futsal|PHI}}
|goals1 =
* Syauqi {{goal|4||13||32}}
* Ardiansyah {{goal|6||31||33||33}}
* Nawawi {{goal|9||18}}
* Saptaji {{goal|10||37}}
* Subhan {{goal|20||21||30||38}}
* Aditya {{goal|21}}
* Miranda {{goal|22|o.g.}}
* Mustamu {{goal|25||40}}
* Suhendra {{goal|35}}
* Mushar {{goal|40}}
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 75
|referee = Hasan Mousa Al-Gburi ([[:en:Iraq Football Association|Iroq]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12524 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|27|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|IDN}}
|score = 9-0
|team2 = {{futsal|BRU}}
|goals1 =
* Ardiansyah {{goal|3}}
* Ariwibowo {{goal|9}}
* Mustamu {{goal|12}}
* Syauqi {{goal|12||30}}
* Saptaji {{goal|15||27}}
* Iqbal {{goal|36}}
* Larawo {{goal|40}}
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 100
|referee = Husein Khalaileh ([[:en:Jordan Football Association|Iordaniya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12526 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|27|df=y}}
|time = 19:30
|team1 = {{futsal-rt|PHI}}
|score = 0-24
|team2 = {{futsal|VIE}}
|goals1 =
|goals2 =
* Vũ Quốc Hưng {{goal|2||3||27||37}}
* Nguyễn Minh Trí {{goal|4||21}}
* Phùng Trọng Luân {{goal|6||28||38}}
* Trần Thái Huy {{goal|10||20||33||34}}
* Phạm Đức Hòa {{goal|11||36||36}}
* Cổ Trí Kiệt {{goal|12}}
* Khổng Đình Hùng {{goal|16}}
* Ngô Ngọc Sơn {{goal|18||28}}
* Lê Quốc Nam {{goal|24||26}}
* Đinh Văn Toàn {{goal|27}}
* [[Trần Văn Vũ (futsal player)|Trần Văn Vũ]] {{goal|40}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 3,000
|referee = Husain Ali Al-Bahhar ([[:en:Bahrain Football Association|Bahrayn]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12525 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|28|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|MYA}}
|score = 25-0
|team2 = {{futsal|PHI}}
|goals1 =
* Nyein Min Soe {{goal|1||16||34}}
* [[Pyae Phyo Maung (futsal player, born 1992)|Pyae Phyo Maung I]] {{goal|2||15||24||25||34}}
* Naing Ye Kyaw {{goal|4}}
* Khin Zaw Lin {{goal|7||18||19}}
* Hein Min Soe {{goal|10||36}}
* Myo Myint Soe {{goal|10||37}}
* Hlaing Min Tun {{goal|12||37}}
* Hermosa {{goal|16|o.g.}}
* Aung Zin Oo {{goal|18}}
* [[Pyae Phyo Maung|Pyae Phyo Maung II]] {{goal|19||38}}
* Ko Ko Lwin {{goal|28||38}}
* Aung Aung {{goal|31}}
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 150
|referee = Hasan Mousa Al-Gburi ([[:en:Iraq Football Association|Iroq]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12528 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|28|df=y}}
|time = 19:30
|team1 = {{futsal-rt|VIE}}
|score = 4-3
|team2 = {{futsal|IDN}}
|goals1 =
* Phùng Trọng Luân {{goal|7||32||36}}
* Nguyễn Minh Trí {{goal|40}}
|goals2 =
* Nawawi {{goal|12||35|pen.}}
* Ardiansyah {{goal|34}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 2,900
|referee = Osama Saeed Idrees Sedaif ([[:en:Bahrain Football Association|Bahrayn]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12527 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|29|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{futsal-rt|MYA}}
|score = 3-2
|team2 = {{futsal|IDN}}
|goals1 =
* [[Pyae Phyo Maung (futsal player, born 1992)|Pyae Phyo Maung I]] {{goal|3||24}}
* Kyaw Soe Moe {{goal|35}}
|goals2 =
* Syauqi {{goal|8}}
* Saptaji {{goal|40}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 120
|referee = Husein Khalaileh ([[:en:Jordan Football Association|Iordaniya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12529 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|29|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|BRU}}
|score = 0-18
|team2 = {{futsal|VIE}}
|goals1 =
|goals2 =
* Ngô Ngọc Sơn {{goal|1||10||23||30}}
* Vũ Quốc Hưng {{goal|3}}
* Đinh Văn Toàn {{goal|5}}
* Trần Thái Huy {{goal|5||24||26||33}}
* Phùng Trọng Luân {{goal|9||34||39}}
* Lê Quốc Nam {{goal|12}}
* Vũ Xuân Du {{goal|23}}
* Danh Phát {{goal|25||27||39}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 2,000
|referee = Mohamad Chami ([[:en:Lebanon Football Association|Livan]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12530 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|30|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{futsal-rt|PHI}}
|score = 0-5
|team2 = {{futsal|BRU}}
|goals1 =
|goals2 =
* Maziri {{goal|7}}
* Naqib {{goal|24}}
* Faiz {{goal|28||39}}
* Raimi {{goal|33}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 60
|referee = Vahid Arzpeyma Mohamareh ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12531 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|30|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|VIE}}
|score = 3-0
|team2 = {{futsal|MYA}}
|goals1 =
* Phùng Trọng Luân {{goal|13}}
* Lê Quốc Nam {{goal|40}}
* Nguyễn Văn Huy {{goal|40}}
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 3,000
|referee = Husain Ali Al-Bahhar ([[:en:Bahrain Football Association|Bahrayn]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12532 Hisobot]
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|teamwidth=180

|source=[http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?view=standings&amp;id=495&amp;tMode=C&amp;noMenu=yes AFC] &amp; [http://www.aseanfootball.org/v3/competitions-2/aff-futsal/aff-futsal-championship-2017/ AFF]
|name_THA={{futsal|THA}}
|name_MAS={{futsal|MAS}}
|name_TLS={{futsal|TLS}} |note_TLS=Sharqiy Timor futzal boʻyicha Osiyo chempionati saralashiga loyiq emas.&lt;ref name=&quot;thailand&quot;&gt;{{cite news|title=Thailand the ones to beat in AFF Futsal Championship 2017|url=http://www.the-afc.com/afc-futsal-championship-2018/thailand-the-ones-to-beat-in-aff-futsal-championship-2017|accessdate=25 October 2017|publisher=Asian Football Confederation|date=25 October 2017}}&lt;/ref&gt;
|name_LAO={{futsal|LAO}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_THA=3 |draw_THA=0 |loss_THA=0 |gf_THA=37|ga_THA=5 |status_THA=
|win_MAS=2 |draw_MAS=0 |loss_MAS=1 |gf_MAS=16|ga_MAS=11|status_MAS=
|win_TLS=0 |draw_TLS=0 |loss_TLS=3 |gf_TLS=8 |ga_TLS=30|status_TLS=
|win_LAO=1 |draw_LAO=0 |loss_LAO=2 |gf_LAO=9 |ga_LAO=24|status_LAO=

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=THA |team2=MAS |team3=LAO |team4=TLS 
|class_rules=[[AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi 2018#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=FT
|col_FT=green1 |text_FT=[[:en:2017 AFF Futsal Championship#Knockout stage|Yarim final]] and &lt;br /&gt;[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018]]
}}&lt;noinclude&gt;

{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|26|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|THA}}
|score = 14-0
|team2 = {{futsal|LAO}}
|goals1 =
* Chaivit {{goal|1||3}}
* Weerasak {{goal|4||23}}
* [[Jetsada Chudech|Jetsada]] {{goal|4||35}}
* Peerapol {{goal|5||37}}
* Nawin {{goal|8}}
* Warut {{goal|12}}
* [[Muhammad Osamanmusa|Osamanmusa]] {{goal|14||23||31}}
* [[Nattawut Madyalan|Nattawut]] {{goal|35}}
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 150
|referee = Mahmoudreza Nasirloo ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12533 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|26|df=y}}
|time = 19:30
|team1 = {{futsal-rt|MAS}}
|score = 7-2
|team2 = {{futsal|TLS}}
|goals1 =
* Akmarul {{goal|2}}
* Haniffa {{goal|2||18}}
* Awalluddin {{goal|19||26}}
* Khairul {{goal|32}}
* Azwann {{goal|36}}
|goals2 =
* Gomes {{goal|8}}
* Nunes {{goal|31}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 80
|referee = Lee Po-fu ([[:en:Chinese Taipei Football Association|Xitoy Taypeyi]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12534 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|27|df=y}}
|time = 12:00
|team1 = {{futsal-rt|LAO}}
|score = 3-6
|team2 = {{futsal|MAS}}
|goals1 =
* Soulichanh {{goal|15||30}}
* Nidnilanh {{goal|38}}
|goals2 =
* Khairul {{goal|2||10||27}}
* Akmarul {{goal|10}}
* Azri {{goal|12||39}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 80
|referee = Mohamad Chami ([[:en:Lebanon Football Association|Livan]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12535 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|27|df=y}}
|time = 14:30
|team1 = {{futsal-rt|TLS}}
|score = 2-17
|team2 = {{futsal|THA}}
|goals1 =
* Gomes {{goal|8||12}}
|goals2 =
* Peerapol {{goal|3||4||12}}
* Vong {{goal|5|o.g.}}
* [[Sorasak Phoonjungreed|Sorasak]] {{goal|6||16}}
* Panut {{goal|9}}
* [[Jetsada Chudech|Jetsada]] {{goal|10||19||36}}
* Chaivit {{goal|12}}
* [[Muhammad Osamanmusa|Osamanmusa]] {{goal|14||15||29||30||39}}
* Weerasak {{goal|22}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 200
|referee = Vahid Arzpeyma Mohamareh ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12536 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|28|df=y}}
|time = 12:00
|team1 = {{futsal-rt|THA}}
|score = 6-3
|team2 = {{futsal|MAS}}
|goals1 =
* [[Muhammad Osamanmusa|Osamanmusa]] {{goal|11||15}}
* [[Ronnachai Jungwongsuk|Ronnachai]] {{goal|12}}
* [[Nattawut Madyalan|Nattawut]] {{goal|25}}
* Nawin {{goal|27}}
* Warut {{goal|30}}
|goals2 =
* Khairul {{goal|29||32}}
* Azwann {{goal|34}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 150
|referee = Mahmoudreza Nasirloo ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12537 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|28|df=y}}
|time = 14:30
|team1 = {{futsal-rt|TLS}}
|score = 4-6
|team2 = {{futsal|LAO}}
|goals1 =
* Gomes {{goal|8||11}}
* Mu Kui Sen {{goal|14}}
* Duarte {{goal|34}}
|goals2 =
* [[Chanthaphone Waenvongsoth|Chanthaphone]] {{goal|2}}
* Khampha {{goal|11}}
* Phonephet {{goal|16}}
* Soulichanh {{goal|21||40}}
* Nidnilanh {{goal|33}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 50
|referee = [[Lee Po-fu]] ([[:en:Chinese Taipei Football Association|Xitoy Taypeyi]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12538 Hisobot]
}}

=== Yarim final ===
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|1|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{futsal-rt|THA}}
|score = 8-3
|team2 = {{futsal|MYA}}
|goals1 =
* Nawin {{goal|13}}
* [[Muhammad Osamanmusa|Osamanmusa]] {{goal|17||28}}
* [[Nattawut Madyalan|Nattawut]] {{goal|26||27}}
* Peerapol {{goal|34}}
* Chaivit {{goal|36}}
* Weerasak {{goal|40}}
|goals2 =
* [[Pyae Phyo Maung (futsal player, born 1992)|Pyae Phyo Maung I]] {{goal|21}}
* Nyein Min Soe {{goal|27}}
* Chaivit {{goal|40|o.g.}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 800
|referee = Osama Saeed Idrees Sedaif ([[:en:Bahrain Football Association|Bahrayn]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12540 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|1|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|VIE}}
|score = 1-5
|team2 = {{futsal|MAS}}
|goals1 =
* Ngô Ngọc Sơn {{goal|36}}
|goals2 =
* Khairul {{goal|10||12}}
* Awalluddin {{goal|14}}
* Akmarul {{goal|15||35}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 3,400
|referee = Mahmoudreza Nasirloo ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12539 Hisobot]
}}

=== Uchinchi oʻrin uchun oʻyin ===
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|3|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{futsal-rt|VIE}}
|score = 2-2
|team2 = {{futsal|MYA}}
|goals1 =
* Phùng Trọng Luân {{goal|10}}
* Danh Phát {{goal|26}}
|goals2 =
* Kyaw Soe Moe {{goal|33}}
* Nyein Min Soe {{goal|36}}
|penalties1 =
* Phạm Đức Hòa {{pengoal}}
* Vũ Xuân Du {{pengoal}}
* Nguyễn Minh Trí {{penmiss}}
* Phùng Trọng Luân {{pengoal}}
* Danh Phát {{penmiss}}
|penaltyscore = 3-4
|penalties2 =
* {{pengoal}} [[Pyae Phyo Maung (futsal player, born 1992)|Pyae Phyo Maung I]]
* {{penmiss}} [[Pyae Phyo Maung|Pyae Phyo Maung II]]
* {{pengoal}} Kyaw Soe Moe
* {{pengoal}} Naing Ye Kyaw
* {{pengoal}} Aung Aung
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 1,500
|referee = Vahid Arzpeyma Mohamareh ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12541 Hisobot]
}}

=== Final ===
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|3|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|MAS}}
|score = 3-4
|aet = yes
|team2 = {{futsal|THA}}
|goals1 =
* Awalluddin {{goal|1}}
* Ridzwan {{goal|6}}
* Awaluddin {{goal|23}}
|goals2 =
* Tanachot {{goal|13}}
* [[:en:Muhammad Osamanmusa|Osamanmusa]] {{goal|27}}
* [[:en:Jetsada Chudech|Jetsada]] {{goal|30}}
* [[:en:Ronnachai Jungwongsuk|Ronnachai]] {{goal|44}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 3,100
|referee = Husein Khalaileh ([[:en:Jordan Football Association|Iordaniya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12542 Hisobot]
}}

== Sharqiy zona ==
* Oʻyinlar 2017-yilning 4-8-noyabr kunlari boʻlib oʻtgan.
* Barcha oʻyinlar Tailandda oʻtkazilgan.
* Koʻrsatilgan vaqtlar [[UTC+07:00|UTC+7]].

=== A guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?view=standings&amp;id=490&amp;tMode=C&amp;noMenu=yes AFC]
|name_JPN={{futsal|JPN}}
|name_TPE={{futsal|TPE}} |note_TPE=Xitoy Taypeyi yakuniy turnir mezboni sifatida, saralash natijalaridan qatʼi nazar, avtomatik tarzda saralashdan oʻtdi.
|name_MAC={{futsal|MAC}}
|name_MNG={{futsal|MNG}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_JPN=3 |draw_JPN=0 |loss_JPN=0 |gf_JPN=24|ga_JPN=2
|win_TPE=2 |draw_TPE=0 |loss_TPE=1 |gf_TPE=13|ga_TPE=10
|win_MAC=0 |draw_MAC=0 |loss_MAC=3 |gf_MAC=2 |ga_MAC=23
|win_MNG=1 |draw_MNG=0 |loss_MNG=2 |gf_MNG=9 |ga_MNG=13

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=JPN |team2=TPE |team3=MNG |team4=MAC
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosiqchi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=PO
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018]]
|col_PO=blue1 |text_PO=[[#Play-off|Play-off]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|4|df=y}}
|time = 14:30
|team1 = {{futsal-rt|JPN}}
|score = 5-1
|team2 = {{futsal|MNG}}
|goals1 =
* [[Kazuya Shimizu|Shimizu]] {{goal|3||11}}
* Nibuya {{goal|25}}
* [[Kaoru Morioka|Morioka]] {{goal|34}}
* Watanabe {{goal|37}}
|goals2 =
* [[Pagamsürengiin Altantulga|Pagamsürengiin]] {{goal|29}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 100
|referee = Ryan Shepheard ([[:en:Football Federation Australia|Avstraliya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12449 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|4|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|TPE}}
|score = 6-0
|team2 = {{futsal|MAC}}
|goals1 =
* Chi Sheng-fa {{goal|16|pen.}}
* Lin Chih-hung {{goal|18||20||32||40}}
* Chan Tsz Yeung {{goal|24|o.g.}}
|goals2 =
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 30
|referee = Nurdin Bukuev ([[Qirgʻiziston futbol ittifoqi|Qirgʻiziston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12450 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|5|df=y}}
|time = 14:30
|team1 = {{futsal-rt|MNG}}
|score = 2-6
|team2 = {{futsal|TPE}}
|goals1 =
* Temuujin {{goal|23||38}}
|goals2 =
* Chi Sheng-fa {{goal|6||15||30}}
* Huang Po-chun {{goal|7}}
* Lai Ming-hui {{goal|18||30}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 55
|referee = Azat Hajypolatov ([[:en:Football Federation of Turkmenistan|Turkmaniston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12451 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|5|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|MAC}}
|score = 0-11
|team2 = {{futsal|JPN}}
|goals1 =
|goals2 =
* [[Kazuya Shimizu|Shimizu]] {{goal|2||3||30}}
* Minamoto {{goal|16||28}}
* Murota {{goal|22||40}}
* Saito {{goal|23}}
* [[Shota Hoshi|Hoshi]] {{goal|25}}
* [[Matías Hernán Mayedonchi|Mayedonchi]] {{goal|29||35}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 100
|referee = Yuttakon Maiket ([[:en:Football Association of Thailand|Tailand]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12452 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|6|df=y}}
|time = 14:30
|team1 = {{futsal-rt|JPN}}
|score = 8-1
|team2 = {{futsal|TPE}}
|goals1 =
* [[Kazuya Shimizu|Shimizu]] {{goal|3}}
* [[Shota Hoshi|Hoshi]] {{goal|5||13||25}}
* Nibuya {{goal|6||15}}
* [[Matías Hernán Mayedonchi|Mayedonchi]] {{goal|32}}
* [[Tomoki Yoshikawa|Yoshikawa]] {{goal|35}}
|goals2 =
* Huang Tai-hsiang {{goal|8}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 100
|referee = Anatoliy Rubakov ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12453 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|6|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|MAC}}
|score = 2-6
|team2 = {{futsal|MNG}}
|goals1 =
* Kwok Siu Tin {{goal|19}}
* Cheong Loi {{goal|39}}
|goals2 =
* Munguntulga {{goal|3||13}}
* Bat-Orgil {{goal|10||11}}
* [[Purevdorj Erdenebat|Purevdorj]] {{goal|12}}
* Pagamsuren {{goal|20}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 8
|referee = Kim Jong-hee ([[:en:Korea Football Association|Janubiy Koreya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12454 Hisobot]
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?view=standings&amp;id=490&amp;tMode=C&amp;noMenu=yes AFC]
|name_CHN={{futsal|CHN}}
|name_KOR={{futsal|KOR}}
|name_HKG={{futsal|HKG}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_CHN=1 |draw_CHN=0 |loss_CHN=1 |gf_CHN=7 |ga_CHN=5
|win_KOR=2 |draw_KOR=0 |loss_KOR=0 |gf_KOR=8 |ga_KOR=4
|win_HKG=0 |draw_HKG=0 |loss_HKG=2 |gf_HKG=2 |ga_HKG=8

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=KOR |team2=CHN |team3=HKG
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=PO
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018]]
|col_PO=blue1 |text_PO=[[#Play-off|Play-off]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|4|df=y}}
|time = 12:00
|team1 = {{futsal-rt|HKG}}
|score = 0-5
|team2 = {{futsal|CHN}}
|goals1 =
|goals2 =
* Li Jianjia {{goal|17||40}}
* Xu Yang {{goal|20}}
* Zeng Liang {{goal|23}}
* Peng Boyao {{goal|34}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 30
|referee = Trương Quốc Dũng ([[:en:Vietnam Football Federation|Vyetnam]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12455 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|5|df=y}}
|time = 12:00
|team1 = {{futsal-rt|KOR}}
|score = 3-2
|team2 = {{futsal|HKG}}
|goals1 =
* Shin Jong-hoon {{goal|18}}
* Chun Jin-woo {{goal|18}}
* Shin Ha-il {{goal|25}}
|goals2 =
* Liu Yik Shing {{goal|5}}
* [[Li Ka Chun]] {{goal|34}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 100
|referee = Mahmoudreza Nasirloo ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12456 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|6|df=y}}
|time = 12:00
|team1 = {{futsal-rt|CHN}}
|score = 2-5
|team2 = {{futsal|KOR}}
|goals1 =
* Zhuang Jianfa {{goal|16||32}}
|goals2 =
* Kim Gyeong-geun {{goal|7}}
* Lee Sun-ho {{goal|25}}
* Shin Jong-hoon {{goal|30}}
* Kim Min-kuk {{goal|38||40}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 30
|referee = Helday Idang ([[:en:Football Association of Malaysia|Malayziya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12457 Hisobot]
}}

=== Play-off ===
Gʻolib [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018-yil futzal boʻyicha Osiyo chempionatiga]] yoʻllanma olgan.

{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|8|df=y}}
|time = 12:00
|team1 = {{futsal-rt|TPE}}
|score = 2-2
|team2 = {{futsal|CHN}}
|goals1 =
* Lin Chih-hung {{goal|3}}
* Hung Wei-teng {{goal|20}}
|goals2 =
* Zhao Liang {{goal|13}}
* Li Zhiheng {{goal|25}}
|penaltyscore = 2-3
|penalties1 =
* Chu Chia-wei {{penmiss}}
* Chang Chien-ying {{pengoal}}
* Huang Tai-hsiang {{pengoal}}
|penalties2 =
* {{pengoal}} Zhang Yameng
* {{pengoal}} Zhao Liang
* {{pengoal}} Li Zhiheng
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 50
|referee = Azat Hajypolatov ([[:en:Football Federation of Turkmenistan|Turkmaniston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12471 Hisobot]
}}

== Janubiy va Markaziy zona ==
* Oʻyinlar 2017-yilning 15-17-oktyabr kunlari boʻlib oʻtgan.
* Barcha oʻyinlar [[Eron]]&lt;nowiki/&gt;da oʻtkaziladi.
* Belgilangan vaqtlar ([[Eron standart vaqti|IRST +3:30]]).

=== A guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?view=standings&amp;id=491&amp;tMode=C&amp;noMenu=yes AFC]
|name_UZB={{futsal|UZB}}
|name_KGZ={{futsal|KGZ}}
|name_TKM={{futsal|TKM}}
|name_NEP={{futsal|NEP}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_UZB=3 |draw_UZB=0 |loss_UZB=0 |gf_UZB=22|ga_UZB=6
|win_KGZ=2 |draw_KGZ=0 |loss_KGZ=1 |gf_KGZ=13|ga_KGZ=7
|win_TKM=1 |draw_TKM=0 |loss_TKM=2 |gf_TKM=14|ga_TKM=12
|win_NEP=0 |draw_NEP=0 |loss_NEP=3 |gf_NEP=4 |ga_NEP=28

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=UZB |team2=KGZ |team3=TKM |team4=NEP
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=FT
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|15|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{futsal-rt|UZB}}
|score = 14-1
|team2 = {{futsal|NEP}}
|goals1 =
* D. Rakhmatov {{goal|2||6||22}}
* Abdumavlyanov {{goal|3}}
* Choriev {{goal|4||24}}
* Abdurakhmonov {{goal|5}}
* Yunusov {{goal|13||13}}
* A. Rakhmatov {{goal|26}}
* Nishonov {{goal|33}}
* Magar {{goal|35|o.g.}}
* Shavkatov {{goal|39||40}}
|goals2 =
* Raut {{goal|22}}
|stadium = [[:en:Shahid Poursharifi Arena|Shahid Poursharifi]], [[Tabriz]]
|attendance = 200
|referee = An Ran ([[:en:Chinese Football Association|Xitoy]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12462 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|15|df=y}}
|time = 16:30
|team1 = {{futsal-rt|KGZ}}
|score = 5-3
|team2 = {{futsal|TKM}}
|goals1 =
* Zholdubaev {{goal|22||40}}
* Baigazy Uulu {{goal|25}}
* Alimov {{goal|29}}
* Imanbekov {{goal|36}}
|goals2 =
* Alimov {{goal|3|o.g.}}
* Soltanow {{goal|11}}
* Annagulyýew {{goal|25}}
|stadium = [[:en:Shahid Poursharifi Arena|Shahid Poursharifi]], [[Tabriz]]
|attendance = 200
|referee = Tomohiro Kozaki ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = http://stats.the-afc.com/match_report/12463
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|16|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{futsal-rt|NEP}}
|score = 0-5
|team2 = {{futsal|KGZ}}
|goals1 =
|goals2 =
* Alimov {{goal|1}}
* Tashtanov {{goal|5||37}}
* Baigazy Uulu {{goal|13}}
* Kanetov {{goal|21}}
|stadium = [[:en:Shahid Poursharifi Arena|Shahid Poursharifi]], [[Tabriz]]
|attendance = 100
|referee = Rey Ritaga ([[:en:Philippine Football Federation|Filippin]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12464 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|16|df=y}}
|time = 16:30
|team1 = {{futsal-rt|TKM}}
|score = 2-4
|team2 = {{futsal|UZB}}
|goals1 =
* Meredow {{goal|37}}
* Annagulyýew {{goal|38}}
|goals2 =
* Hamroev {{goal|12}}
* Yunusov {{goal|21}}
* Abdumavlyanov {{goal|24}}
* Choriev {{goal|27}}
|stadium = [[:en:Shahid Poursharifi Arena|Shahid Poursharifi]], [[Tabriz]]
|attendance = 100
|referee = Trương Quốc Dũng ([[:en:Vietnam Football Federation|Vyetnam]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12465 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|17|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{futsal-rt|UZB}}
|score = 4-3
|team2 = {{futsal|KGZ}}
|goals1 =
* Abdurakhmonov {{goal|4}}
* Sviridov {{goal|5}}
* Adilov {{goal|11}}
* Shavkatov {{goal|15}}
|goals2 =
* Kanetov {{goal|8||35}}
* Anarbekov {{goal|15}}
|stadium = [[:en:Shahid Poursharifi Arena|Shahid Poursharifi]], [[Tabriz]]
|attendance = 85
|referee = Helday Idiang ([[:en:Football Association of Malaysia|Malayziya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12466 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|17|df=y}}
|time = 16:30
|team1 = {{futsal-rt|TKM}}
|score = 9-3
|team2 = {{futsal|NEP}}
|goals1 =
* Magar {{goal|9|o.g.}}
* Soltanow {{goal|10||21}}
* Kurbanow {{goal|11}}
* Annagulyýew {{goal|27}}
* Ataýew {{goal|28||30}}
* Sähedow {{goal|33}}
* Muhammetmyradow {{goal|40}}
|goals2 =
* Lama {{goal|3}}
* Gurung {{goal|8}}
* Raut {{goal|14}}
|stadium = [[:en:Shahid Poursharifi Arena|Shahid Poursharifi]], [[Tabriz]]
|attendance = 200
|referee = Lee Po-fu ([[:en:Chinese Taipei Football Association|Xitoy Taypeyi]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12467 Hisobot]
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?view=standings&amp;id=491&amp;tMode=C&amp;noMenu=yes AFC]
|name_IRN={{futsal|IRN}}
|name_TJK={{futsal|TJK}}
|name_AFG={{futsal|AFG|2013}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_IRN=2 |draw_IRN=0 |loss_IRN=0 |gf_IRN=20|ga_IRN=4 |status_IRN=H
|win_TJK=1 |draw_TJK=0 |loss_TJK=1 |gf_TJK=6 |ga_TJK=15
|win_AFG=0 |draw_AFG=0 |loss_AFG=2 |gf_AFG=5 |ga_AFG=12

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=IRN |team2=TJK |team3=AFG
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=FT
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|15|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|AFG|2013}}
|score = 2-8
|team2 = {{futsal|IRN}}
|goals1 =
* Kazemi {{goal|8}}
* Khademi {{goal|21}}
|goals2 =
* [[Mahdi Javid|Javid]] {{goal|2||18||28}}
* [[Ali Asghar Hassanzadeh|Hassanzadeh]] {{goal|5||7||29}}
* Talebi {{goal|15}}
* Abbasi {{goal|19}}
|stadium = [[:en:Shahid Poursharifi Arena|Shahid Poursharifi]], [[Tabriz]]
|attendance = 2,125
|referee = Mohamad Chami ([[:en:Lebanon Football Association|Livan]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12468 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|16|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|TJK}}
|score = 4-3
|team2 = {{futsal|AFG|2013}}
|goals1 =
* Kazemi {{goal|3|o.g.}}
* Halimov {{goal|9}}
* Salomov {{goal|39}}
* Alimakhmadov {{goal|40}}
|goals2 =
* Haidari {{goal|9}}
* Rezayi {{goal|14}}
* Jafari {{goal|40}}
|stadium = [[:en:Shahid Poursharifi Arena|Shahid Poursharifi]], [[Tabriz]]
|attendance = 300
|referee = Liu Jianqiao ([[:en:Chinese Football Association|Xitoy]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12469 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|10|17|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|IRN}}
|score = 12-2
|team2 = {{futsal|TJK}}
|goals1 =
* [[Farhad Tavakoli|Tavakoli]] {{goal|3||4}}
* [[Abolghasem Orouji|Orouji]] {{goal|6}}
* [[Mehran Alighadr|Alighadr]] {{goal|17||18||31}}
* [[Mahdi Javid|Javid]] {{goal|18||18}}
* Lotfi {{goal|19}}
* Talebi {{goal|30}}
* Abbasi {{goal|34}}
* [[Ali Asghar Hassanzadeh|Hassanzadeh]] {{goal|39}}
|goals2 =
* Sardorov {{goal|6}}
* Bekmurodov {{goal|39}}
|stadium = [[:en:Shahid Poursharifi Arena|Shahid Poursharifi]], [[Tabriz]]
|attendance = 3,254
|referee = Hiroyuki Kobayashi ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12470 Hisobot]
}}

== G'arbiy zona ==
* Oʻyinlar 2017-yilning 10-12-noyabr kunlari boʻlib oʻtgan.
* Barcha oʻyinlar [[Tailand]]&lt;nowiki/&gt;da oʻtkazilgan.
* Koʻrsatilgan vaqtlar [[UTC+07:00|UTC+7]].

=== A guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?view=standings&amp;id=489&amp;tMode=C&amp;noMenu=yes AFC]
|name_IRQ={{futsal|IRQ}}
|name_KSA={{futsal|KSA}}
|name_UAE={{futsal|UAE}}
|name_BHR={{futsal|BHR}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_IRQ=1 |draw_IRQ=1 |loss_IRQ=1 |gf_IRQ=9 |ga_IRQ=8
|win_KSA=0 |draw_KSA=3 |loss_KSA=0 |gf_KSA=7 |ga_KSA=7
|win_UAE=0 |draw_UAE=1 |loss_UAE=2 |gf_UAE=2 |ga_UAE=7
|win_BHR=2 |draw_BHR=1 |loss_BHR=0 |gf_BHR=8 |ga_BHR=4

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=BHR |team2=IRQ |team3=KSA |team4=UAE
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=FT
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|10|df=y}}
|time = 14:30
|team1 = {{futsal-rt|IRQ}}
|score = 2-3
|team2 = {{futsal|BHR}}
|goals1 =
* Khalid {{goal|7|pen.}}
* Dakheel {{goal|38}}
|goals2 =
* Saleh {{goal|2||16||40}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 92
|referee = Ryan Shepheard ([[:en:Football Federation Australia|Avstraliya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12437 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|10|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|KSA}}
|score = 1-1
|team2 = {{futsal|UAE}}
|goals1 =
* Al-Asiri {{goal|4}}
|goals2 =
* Khalil {{goal|1}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 50
|referee = Anatoliy Rubakov ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12438 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|11|df=y}}
|time = 14:30
|team1 = {{futsal-rt|BHR}}
|score = 1-1
|team2 = {{futsal|KSA}}
|goals1 =
* Abbas {{goal|2}}
|goals2 =
* Mubarak {{goal|35}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 50
|referee = Trương Quốc Dũng ([[:en:Vietnam Football Federation|Vyetnam]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12439 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|11|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|UAE}}
|score = 0-2
|team2 = {{futsal|IRQ}}
|goals1 =
|goals2 =
* Jabbar {{goal|11}}
* Bachay {{goal|37}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 85
|referee = Mahmoudreza Nasirloo ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12440 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|12|df=y}}
|time = 14:30
|team1 = {{futsal-rt|IRQ}}
|score = 5-5
|team2 = {{futsal|KSA}}
|goals1 =
* Dakheel {{goal|1|pen.}}
* Al-Zubaidi {{goal|4}}
* Abdeen {{goal|6}}
* Riyadh {{goal|39}}
* Bachay {{goal|40}}
|goals2 =
* Jmah {{goal|1}}
* Al-Zahrani {{goal|11}}
* Al-Alouni {{goal|16||35}}
* Mubarak {{goal|32}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 95
|referee = Nurdin Bukuev ([[Qirgʻiziston futbol ittifoqi|Qirgʻiziston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12441 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|12|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|UAE}}
|score = 1-4
|team2 = {{futsal|BHR}}
|goals1 =
* T. Abdulla {{goal|15}}
|goals2 =
* Abbas {{goal|17}}
* Obaid {{goal|23|o.g.}}
* Maula {{goal|38}}
* Mohamed {{goal|38}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 50
|referee = Azat Hajypolatov ([[:en:Football Federation of Turkmenistan|Turkmaniston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12442 Hisobot]
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?view=standings&amp;id=489&amp;tMode=C&amp;noMenu=yes AFC]
|name_QAT={{futsal|QAT}}
|name_LIB={{futsal|LIB}}
|name_JOR={{futsal|JOR}}
|name_SYR={{futsal|SYR}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_QAT=0 |draw_QAT=0 |loss_QAT=2 |gf_QAT=2 |ga_QAT=6
|win_LIB=2 |draw_LIB=0 |loss_LIB=0 |gf_LIB=6 |ga_LIB=2
|win_JOR=1 |draw_JOR=0 |loss_JOR=1 |gf_JOR=4 |ga_JOR=4
|win_SYR=0 |draw_SYR=0 |loss_SYR=0 |gf_SYR=0 |ga_SYR=0

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=LIB |team2=JOR |team3=QAT |team4=SYR
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=FT
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|10|df=y}}
|time = 12:00
|team1 = {{futsal-rt|JOR}}
|score = 3-1
|team2 = {{futsal|QAT}}
|goals1 =
* Samara {{goal|2}}
* Al-Deen {{goal|6||37}}
|goals2 =
* Al-Bulushi {{goal|15}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 100
|referee = Yuttakon Maiket ([[:en:Football Association of Thailand|Tailand]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12446 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|11|df=y}}
|time = 12:00
|team1 = {{futsal-rt|LIB}}
|score = 3-1
|team2 = {{futsal|JOR}}
|goals1 =
* Samara {{goal|6|o.g.}}
* Al-Ashran {{goal|15|o.g.}}
* El-Homsi {{goal|31}}
|goals2 =
* Samara {{goal|21}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 28
|referee = Azat Hajypolatov ([[:en:Football Federation of Turkmenistan|Turkmaniston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12444 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2017|11|12|df=y}}
|time = 12:00
|team1 = {{futsal-rt|QAT}}
|score = 1-3
|team2 = {{futsal|LIB}}
|goals1 =
* Al-Masoudi {{goal|40}}
|goals2 =
* Zeitoun {{goal|16||40}}
* Kouyoumjian {{goal|31}}
|stadium = [[Bangkok Arena]], [[Bangkok]]
|attendance = 100
|referee = Rey Ritaga ([[:en:Philippine Football Federation|Filippin]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/12447 Hisobot]
}}

== Saralangan jamoalar ==
Final turniriga quyidagi 16 ta jamoa yoʻllanma olgan.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Jamoa
! Saralangan bosqich
! Saralangan sana
! data-sort-type=&quot;number&quot;|[[AFC Futzal Osiyo Kubogi]]dagi oldingi ishtiroklar&lt;sup&gt;'''[[#1|1]]'''&lt;/sup&gt;
|-
| {{futsal|TPE}} || {{sort|*|Mezbon}} || {{dts|2017|07|29}}&lt;ref name=&quot;hosts&quot;/&gt; || 11 ([[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|VIE}} || {{sort|AA1|[[#ASEAN zonasi|ASEAN zonasi]] A guruhi gʻolibi}} || {{dts|2017|10|29|addkey=2}} || 4 (''[[2005 AFC Futsal Championship|2005]]'', [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], ''[[2014 AFC Futsal Championship|2014]]'', [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|MYA}} || {{sort|AA2|[[#ASEAN zonasi|ASEAN zonasi]] A guruhi ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2017|10|29|addkey=1}} || 0 (debyut)
|-
| {{futsal|THA}} || {{sort|AB1|[[#ASEAN zonasi|ASEAN zonasi]] B guruhi gʻolibi}} || {{dts|2017|10|27|addkey=1}} || 14 ([[1999 AFC Futsal Championship|1999]], ''[[2000 AFC Futsal Championship|2000]]'', [[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], ''[[2008 AFC Futsal Championship|2008]]'', [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|MAS}} || {{sort|AB2|[[#ASEAN zonasi|ASEAN zonasi]] B guruhi ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2017|10|27|addkey=2}} || 11 (''[[1999 AFC Futsal Championship|1999]]'', [[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|JPN}} || {{sort|EA1|[[#Sharqiy zona|Sharqiy zona]] A guruhi gʻolibi}} || {{dts|2017|11|6|addkey=2}} || 14 ([[1999 AFC Futsal Championship|1999]], [[2000 AFC Futsal Championship|2000]], [[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], '''[[2006 AFC Futsal Championship|2006]]''', ''[[2007 AFC Futsal Championship|2007]]'', [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], '''[[2012 AFC Futsal Championship|2012]]''', '''[[2014 AFC Futsal Championship|2014]]''', [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|KOR}} || {{sort|EB1|[[#Sharqiy zona|Sharqiy zona]] B guruhi gʻolibi}} || {{dts|2017|11|6|addkey=1}} || 12 ([[1999 AFC Futsal Championship|1999]], [[2000 AFC Futsal Championship|2000]], [[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]])
|-
| {{futsal|CHN}}|| {{sort|EZ1|[[#Sharqiy zona|Sharqiy zona]] Play-off gʻolibi}} || {{dts|2017|11|8}} || 11 ([[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|UZB}} || {{sort|SCA1|[[#Janubiy va Markaziy zona|Janubiy va Markaziy zona]] A guruhi gʻolibi}} || {{dts|2017|10|16|addkey=1}} || 14 ([[1999 AFC Futsal Championship|1999]], [[2000 AFC Futsal Championship|2000]], [[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], ''[[2006 AFC Futsal Championship|2006]]'', [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], ''[[2010 AFC Futsal Championship|2010]]'', [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], ''[[2016 AFC Futsal Championship|2016]]'')
|-
| {{futsal|KGZ}} || {{sort|SCA2|[[#Janubiy va Markaziy zona|Janubiy va Markaziy zona]] A guruhi ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2017|10|16|addkey=2}} || 14 ([[1999 AFC Futsal Championship|1999]], [[2000 AFC Futsal Championship|2000]], [[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|IRN}} || {{sort|SCB1|[[#Janubiy va Markaziy zona|Janubiy va Markaziy zona]] B guruhi gʻolibi}} || {{dts|2017|10|16|addkey=3}} || 14 ('''[[1999 AFC Futsal Championship|1999]]''', '''[[2000 AFC Futsal Championship|2000]]''', '''''[[2001 AFC Futsal Championship|2001]]''''', '''[[2002 AFC Futsal Championship|2002]]''', '''''[[2003 AFC Futsal Championship|2003]]''''', '''[[2004 AFC Futsal Championship|2004]]''', '''[[2005 AFC Futsal Championship|2005]]''', [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], '''[[2007 AFC Futsal Championship|2007]]''', '''[[2008 AFC Futsal Championship|2008]]''', '''[[2010 AFC Futsal Championship|2010]]''', [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], '''[[2016 AFC Futsal Championship|2016]]''')
|-
| {{futsal|TJK}} || {{sort|SCB2|[[#Janubiy va Markaziy zona|Janubiy va Markaziy zona]] B guruhi ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2017|10|16|addkey=4}} || 9 ([[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|BHR}} || {{sort|WA1|[[#Gʻarbiy zona|Gʻarbiy zona]] A guruhi gʻolibi}} || {{dts|2017|11|12|addkey=4}} || 1 ([[2002 AFC Futsal Championship|2002]])
|-
| {{futsal|IRQ}} || {{sort|WA2|[[#Gʻarbiy zona|Gʻarbiy zona]] A guruhi ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2017|11|12|addkey=3}} || 10 ([[2001 AFC Futsal Championship|2001]], [[2002 AFC Futsal Championship|2002]], [[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|LIB}} || {{sort|WB1|[[#Gʻarbiy zona|Gʻarbiy zona]] B guruhi gʻolibi}} || {{dts|2017|11|12|addkey=1}} || 10 ([[2003 AFC Futsal Championship|2003]], [[2004 AFC Futsal Championship|2004]], [[2005 AFC Futsal Championship|2005]], [[2006 AFC Futsal Championship|2006]], [[2007 AFC Futsal Championship|2007]], [[2008 AFC Futsal Championship|2008]], [[2010 AFC Futsal Championship|2010]], [[2012 AFC Futsal Championship|2012]], [[2014 AFC Futsal Championship|2014]], [[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|-
| {{futsal|JOR}} || {{sort|WB2|[[#West Zone|West Zone]] B guruhi ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2017|11|12|addkey=2}} || 1 ([[2016 AFC Futsal Championship|2016]])
|}
: &lt;div id=&quot;1&quot;&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; '''Qalin yozuv''' oʻsha yil uchun chempionlarni koʻrsatadi. Kursiv oʻsha yil uchun mezbonlarni koʻrsatadi.&lt;/div&gt;

== Gol mualliflari ==
{{Goalscorers
|goals=391 |matches=44
|11 goals=
*{{flagicon|MYA}} [[Pyae Phyo Maung (futsal player, born 1992)|Pyae Phyo Maung I]]

|10 goals=
* {{flagicon|THA}} [[Muhammad Osamanmusa]]
* {{flagicon|VIE}} Phùng Trọng Luân

|8 goals=
* {{flagicon|VIE}} Trần Thái Huy

|6 goals=
* {{flagicon|IDN}} Ardiansyah
* {{flagicon|IDN}} Syauqi Saud
* {{flagicon|JPN}} [[Kazuya Shimizu]]
* {{flagicon|MAS}} Khairul Effendy
* {{flagicon|VIE}} Ngô Ngọc Sơn

|5 goals=
* {{flagicon|TPE}} Lin Chih-hung
* {{flagicon|IDN}} Bayu Saptaji
* {{flagicon|IRN}} [[Mahdi Javid]]
* {{flagicon|THA}} [[Jetsada Chudech]]
* {{flagicon|THA}} Peerapol Satsue
* {{flagicon|TLS}} Bruno Gomes
* {{flagicon|VIE}} Vũ Quốc Hưng

|4 goals=
* {{flagicon|TPE}} Chi Sheng-fa
* {{flagicon|IDN}} Abdul Rohman Nawawi
* {{flagicon|IDN}} Subhan Faidasa
* {{flagicon|IRN}} [[Ali Asghar Hassanzadeh]]
* {{flagicon|JPN}} [[Shota Hoshi]]
* {{flagicon|LAO}} Soulichanh Phasawaeng
* {{flagicon|VIE}} Lê Quốc Nam

|3 goals=
* {{flagicon|BHR}} Jassam Saleh
* {{flagicon|IDN}} Johanis Mustamu
* {{flagicon|IRN}} [[Mehran Alighadr]]
* {{flagicon|JPN}} [[Matías Hernán Mayedonchi]]
* {{flagicon|JPN}} Kazuhiro Nibuya
* {{flagicon|KGZ}} Emil Kanetov
* {{flagicon|MYA}} Aung Aung
* {{flagicon|MYA}} Hlaing Min Tun
* {{flagicon|MYA}} Khin Zaw Lin
* {{flagicon|MYA}} Naing Ye Kyaw
* {{flagicon|MYA}} Nyein Min Soe
* {{flagicon|THA}} Chaivit Jamgrajang
* {{flagicon|THA}} Weerasak Srichai
* {{flagicon|TKM}} Mülkaman Annagulyýew
* {{flagicon|TKM}} Maksat Soltanow
* {{flagicon|UZB}} Davron Choriev
* {{flagicon|UZB}} Dilshod Rakhmatov
* {{flagicon|UZB}} Dilmurod Shavkatov
* {{flagicon|UZB}} Artur Yunusov
* {{flagicon|VIE}} Danh Phát
* {{flagicon|VIE}} Nguyễn Minh Trí
* {{flagicon|VIE}} Phạm Đức Hòa

|2 goals=
* {{flagicon|BHR}} Falah Abbas
* {{flagicon|BRU}} Faiz Hasnan
* {{flagicon|CHN}} Li Jianjia
* {{flagicon|CHN}} Zhuang Jianfa
* {{flagicon|TPE}} Lai Ming-hui
* {{flagicon|IRN}} Saeid Ahmad Abbasi
* {{flagicon|IRN}} Shahab Talebi
* {{flagicon|IRN}} [[Farhad Tavakoli]]
* {{flagicon|IRQ}} Mustafa Bachay
* {{flagicon|IRQ}} Hasan Dakheel
* {{flagicon|JPN}} Akira Minamoto
* {{flagicon|JPN}} Yuki Murota
* {{flagicon|JOR}} Samer Al-Deen
* {{flagicon|JOR}} Ahmad Samara
* {{flagicon|KGZ}} Maksat Alimov
* {{flagicon|KGZ}} Aktai Tashtanov
* {{flagicon|KGZ}} Ulanbek Baigazy Uulu
* {{flagicon|KGZ}} Mirlan Zholdubaev
* {{flagicon|LAO}} Nidnilanh Chanchaleune
* {{flagicon|LIB}} Hassan Zeitoun
* {{flagicon|MAS}} Akmarul Nizam
* {{flagicon|MAS}} Awalluddin Nawi
* {{flagicon|MAS}} Azri Rahman
* {{flagicon|MAS}} Azwann Ismail
* {{flagicon|MAS}} Haniffa Hasan
* {{flagicon|MNG}} Bat-Orgil Erdenebat
* {{flagicon|MNG}} Munguntulga Battsagaan
* {{flagicon|MNG}} Temuujin Altansukh
* {{flagicon|MYA}} Aung Zin Oo
* {{flagicon|MYA}} Hein Min Soe
* {{flagicon|MYA}} Ko Ko Lwin
* {{flagicon|MYA}} Myo Myint Soe
* {{flagicon|MYA}} [[Pyae Phyo Maung|Pyae Phyo Maung II]]
* {{flagicon|MYA}} Sai Pyone Aung
* {{flagicon|NEP}} Suraj Raut
* {{flagicon|KSA}} Abdulaziz Al-Alouni
* {{flagicon|KSA}} Aroan Mubarak
* {{flagicon|KOR}} Kim Min-kuk
* {{flagicon|KOR}} Shin Jong-hoon
* {{flagicon|THA}} [[Nattawut Madyalan]]
* {{flagicon|THA}} [[Sorasak Phoonjungreed]]
* {{flagicon|THA}} Nawin Rattanawongswa
* {{flagicon|THA}} Warut Wangsama-aeo
* {{flagicon|TKM}} Watan Ataýew
* {{flagicon|UZB}} Farkhod Abdumavlyanov
* {{flagicon|UZB}} Davronjon Abdurakhmonov
* {{flagicon|VIE}} Đinh Văn Toàn

|1 goal=
* {{flagicon|AFG|2013}} Jawad Haidari
* {{flagicon|AFG|2013}} Ali Jafari
* {{flagicon|AFG|2013}} Akbar Kazemi
* {{flagicon|AFG|2013}} Hussain Khademi
* {{flagicon|AFG|2013}} Mohsen Rezayi
* {{flagicon|BHR}} Sayed Mohamed
* {{flagicon|BHR}} Salman Maula
* {{flagicon|BRU}} Raimi Karim
* {{flagicon|BRU}} Maziri Maidin
* {{flagicon|BRU}} Naqib Timbang
* {{flagicon|CHN}} Li Zhiheng
* {{flagicon|CHN}} Peng Boyao
* {{flagicon|CHN}} Xu Yang
* {{flagicon|CHN}} Zeng Liang
* {{flagicon|CHN}} Zhao Liang
* {{flagicon|TPE}} Huang Po-chun
* {{flagicon|TPE}} Huang Tai-hsiang
* {{flagicon|TPE}} Hung Wei-teng
* {{flagicon|HKG}} [[Li Ka Chun]]
* {{flagicon|HKG}} Liu Yik Shing
* {{flagicon|IDN}} Guntur Ariwibowo
* {{flagicon|IDN}} Alexander Larawo
* {{flagicon|IDN}} Randy Mushar
* {{flagicon|IDN}} Aditya Rasyid
* {{flagicon|IDN}} Iqbal Rahmatullah
* {{flagicon|IDN}} Sunny Suhendra
* {{flagicon|IRN}} [[Abolghasem Orouji]]
* {{flagicon|IRN}} Touhid Lotfi
* {{flagicon|IRQ}} Zainal Abdeen
* {{flagicon|IRQ}} Hussein Al-Zubaidi
* {{flagicon|IRQ}} Hassan Ali Jabbar
* {{flagicon|IRQ}} Waleed Khalid
* {{flagicon|IRQ}} Ghaith Riyadh
* {{flagicon|JPN}} [[Kaoru Morioka]]
* {{flagicon|JPN}} Koichi Saito
* {{flagicon|JPN}} Tomoaki Watanabe
* {{flagicon|JPN}} [[Tomoki Yoshikawa]]
* {{flagicon|KGZ}} Kelkel Anarbekov
* {{flagicon|KGZ}} Adilet Imanbekov
* {{flagicon|LAO}} Khampha Phiphakkhavong
* {{flagicon|LAO}} Phonephet Sihabouth
* {{flagicon|LAO}} [[Chanthaphone Waenvongsoth]]
* {{flagicon|LIB}} Ali El-Homsi
* {{flagicon|LIB}} Serge Kouyoumjian
* {{flagicon|MAC}} Cheong Loi
* {{flagicon|MAC}} Kwok Siu Tin
* {{flagicon|MNG}} Altantulga Pagamsuren
* {{flagicon|MNG}} [[Pagamsürengiin Altantulga]]
* {{flagicon|MNG}} [[Purevdorj Erdenebat]]
* {{flagicon|MYA}} Kyaw Kyaw Tun
* {{flagicon|MYA}} Kyaw Soe Moe
* {{flagicon|NEP}} Nirmal Gurung
* {{flagicon|NEP}} Nabin Lama
* {{flagicon|QAT}} Said Al-Bulushi
* {{flagicon|QAT}} Issa Al-Masoudi
* {{flagicon|KSA}} Moath Al-Asiri
* {{flagicon|KSA}} Jwher Jmah
* {{flagicon|KSA}} Mansour Al-Zahrani
* {{flagicon|KOR}} Chun Jin-woo
* {{flagicon|KOR}} Kim Gyeong-geun
* {{flagicon|KOR}} Lee Sun-ho
* {{flagicon|KOR}} Shin Ha-il
* {{flagicon|TJK}} Nekruz Alimakhmadov
* {{flagicon|TJK}} Firuz Bekmurodov
* {{flagicon|TJK}} Shavqat Halimov
* {{flagicon|TJK}} Dilshod Salomov
* {{flagicon|TJK}} Fayzali Sardorov
* {{flagicon|THA}} [[Ronnachai Jungwongsuk]]
* {{flagicon|THA}} [[Panat Kittipanuwong]]
* {{flagicon|TLS}} Remigio Duarte
* {{flagicon|TLS}} Mu Kui Sen
* {{flagicon|TLS}} Ilidio Nunes
* {{flagicon|TKM}} Allamyrat Kurbanow
* {{flagicon|TKM}} Allaberdi Meredow
* {{flagicon|TKM}} Öwezbaý Muhammetmyradow
* {{flagicon|TKM}} Gurbangeldi Sähedow
* {{flagicon|UAE}} Tariq Abdulla
* {{flagicon|UAE}} Ahmed Khalil
* {{flagicon|UZB}} Mashrab Adilov
* {{flagicon|UZB}} Ilhomjon Hamroev
* {{flagicon|UZB}} Khusniddin Nishonov
* {{flagicon|UZB}} Anaskhon Rakhmatov
* {{flagicon|UZB}} Konstantin Sviridov
* {{flagicon|VIE}} Cổ Trí Kiệt
* {{flagicon|VIE}} Khổng Đình Hùng
* {{flagicon|VIE}} Nguyễn Văn Huy
* {{flagicon|VIE}} [[Trần Văn Vũ (futsal player)|Trần Văn Vũ]]
* {{flagicon|VIE}} Vũ Xuân Du

|1 own goal=
* {{flagicon|AFG|2013}} Akbar Kazemi (against Tajikistan)
* {{flagicon|JOR}} Ahmad Al-Ashran (against Lebanon)
* {{flagicon|JOR}} Ahmad Samara (against Lebanon)
* {{flagicon|KGZ}} Maksat Alimov (against Turkmenistan)
* {{flagicon|MAC}} Chan Tsz Yeung (against Chinese Taipei)
* {{flagicon|PHI}} Lorenzo Hermosa (against Myanmar)
* {{flagicon|PHI}} Julian Pio Miranda (against Indonesia)
* {{flagicon|TLS}} Andre Vong (against Thailand)
* {{flagicon|UAE}} Rashid Obaid (against Bahrain)

|2 own goals=
* {{flagicon|NEP}} Saurabh Magar (against Uzbekistan, Turkmenistan)
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Official website|http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/|name=AFC Futsal Championship}}, the-AFC.com
* [http://stats.the-afc.com/tournaments/219 AFC Futsal Championship 2018] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180917181854/http://stats.the-afc.com/tournaments/219 |date=2018-09-17 }}, stats.the-AFC.com

{{Xalqaro futzal}}
{{AFC Futzal Osiyo Kubogi}}

[[Turkum:AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi]]
[[Turkum:AFC Futzal Osiyo chempionati 2018]]</text>
      <sha1>ecuk752oqlmgx7m1iw70s3ggbf6lx6j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi 2020</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1107956</id>
    <revision>
      <id>6155672</id>
      <parentid>5188774</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66543" sha1="ougk8qx6q26l14hidqtcpz3mb4bnhdr" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi bilgiqutisi
| tourney_name   = AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi
| year           = 2020
| country        = {{nowrap|Vyetnam (ASEAN)}}
| country2 = {{nowrap|Eron (Markaziy va janubiy)}}
| country3 = {{nowrap|Xitoy (Sharq)}}
| country4 = {{nowrap|Bahrayn (Gʻarbiy)}}
| dates = {{nowrap|16–27-oktyabr 2019}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2019|title=AFC Competitions Calendar 2019|publisher=AFC|date=28 February 2018}}&lt;/ref&gt;
| num_teams = 31
| confederations = 1
| matches = 52
| goals = 371
| attendance = {{#expr: &lt;!--ASEAN Zone: Group A--&gt;+ 120 + 82 + 68 + 100 + 112 + 145 &lt;!--ASEAN Zone: Group B--&gt;+ 160 + 1400 + 1922 + 145 + 562 + 1800 &lt;!--ASEAN Zone: Knockout Stages--&gt;+ 1692 + 384 + 1655 + 536 &lt;!--Central &amp; South Zone: Group A--&gt;+ 200 + 523 + 123 + 343 + 105 + 1106 &lt;!--Central &amp; South Zone: Group B--&gt;+ 3590 + 5004 &lt;!--East Zone: Group A--&gt;+ 1000 + 70 + 1400 + 100 + 100 + 1700 &lt;!--East Zone: Group B--&gt;+ 100 + 100 + 200 &lt;!--East Zone: Playoff--&gt;+ 400 &lt;!--West Zone: Group A--&gt;+ 200 + 100 + 20 + 200 + 200 + 200 + 50 + 400 + 40 + 200 &lt;!--West Zone: Group B--&gt;+ 50 + 20 + 25 + 150 + 20 + 20 &lt;!--West Zone: Playoff--&gt;+ 50}}
| top_scorer = {{flagicon|THA}} [[Muhammad Osamanmusa]] {{nowrap|(7 gol)}}
| prevseason = [[AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi 2018|2018]]
| nextseason = [[AFC Futzal Osiyo Kubogi saralash bosqichi 2022|2022]]
}}

'''Futzal boʻyicha 2020 yilgi Osiyo chempionati saralashi''' [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (AFC) tomonidan 16-marta boʻlib oʻtadigan [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020|2020-yilgi Osiyo chempionatida]] ishtirok etuvchi jamoalarni aniqlash maqsadida tashkil etilgan saralash jarayoni edi. erkaklar [[futzal]] xalqaro Osiyo chempionati&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/pdffiles/afc-futsal-championship- 2020-competition-regulations-updated|title=Futzal bo'yicha Osiyo chempionati 2020 musobaqa reglamenti|noshir=AFC}}&lt;/ref&gt;.

Final turnirida jami 16 ta jamoa ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritdi, shu jumladan [[Turkmaniston milliy futzal terma jamoasi|Turkmaniston]] ular avtomatik tarzda asl mezbon sifatida ishtirok etishdi (keyinchalik turnir bekor qilinishidan oldin Quvaytga koʻchirilgan)&lt;ref name=&quot;hosts&quot;&gt; {{cite web|url=https://turkmenportal.com/uz/blog/18486/afc-futsal-championship-2020-will-be-held-in-ashgabat|title=Futzal bo'yicha 2020 yilgi Osiyo chempionati Ashxobodda bo'lib o'tadi. |publisher=turkmenportal.com|date=15 aprel 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

Saralash jarayoni toʻrt zonaga boʻlingan: [[ASEAN davlatlari futbol federatsiyasi|ASEAN hududi]], bu yerda [[2019-yilda AFF futzal chempionati]] saralash musobaqasi boʻlib xizmat qilgan, [[Markaziy Osiyo futbol federatsiyasi|Markaziy]] va [[Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi|Janubiy hudud]] (Janubiy hududdan Nepal kirgan yagona jamoa), [[Sharqiy Osiyo futbol federatsiyasi|Sharqiy hudud]] va [[Gʻarbiy Osiyo futbol federatsiyasi|Gʻarbiy hudud]].

== Saralash bosqichi jarayoni ==
[[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]]&lt;nowiki/&gt;ga aʼzo boʻlgan 47 ta assotsiatsiyadan jami 31 ta jamoa saralash musobaqasida ishtirok etgan. Futzal boʻyicha [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018-yilgi Osiyo chempionati]]&lt;nowiki/&gt;da jamoalarning natijalariga koʻra, final turniridagi 16 ta oʻrinlar quyidagicha taqsimlangan:

* '''Mezbon''': 1 oʻrin
* '''ASEAN zonasi''': 3 oʻrin
* '''Markaziy va janubiy zona''': 4 ta oʻrin
* '''Sharqiy zona''': 3 oʻrin
* '''Gʻarbiy zona''': 5 oʻrin

=== Qur’a ===
Har bir zonada jamoalar [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018-yilgi Osiyo chempionati]] final turniridagi va [[AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi 2018|saralash]] natijalariga koʻra saralangan (umumiy reyting qavs ichida koʻrsatilgan; NR reytingda qatnashmagan jamoalarni bildiradi).

ASEAN zonasi saralash musobaqasi sifatida xizmat qilgan [[2019-yil AFF futzal chempionati]] uchun qura tashlash marosimi AFF tomonidan 2019-yil iyul oyida boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aseanfootball.org /v3/champs-thailand-in-easier-group-for-aff-futsal/|title=Tailand chempioni AFF Futzal uchun osonroq guruhda|nashriyotchi=ASEAN Futbol Federatsiyasi|sana=19-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Sakkizta jamoalar toʻrtta jamoadan iborat ikki guruhga boʻlingan.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
|
|+ASEAN zonasi
|-
!width=25%|1-savat
!width=25%|2-savat
!width=25%|3-savat
!width=25%|4-savat
|-
|valign=top|{{ordered list|start=1
|'''{{futsal|VIE}}''' (6)
|'''{{futsal|THA}}''' (8)
}}
|valign=top|{{ordered list|start=3
|{{futsal|MAS}} (13)
|{{futsal|MYA}} (15)
}}
|valign=top|{{ordered list|start=5
|'''{{futsal|IDN}}''' (18)
|{{futsal|TLS}} (27)
}}
|valign=top|{{ordered list|start=7
|{{futsal|AUS}} (NR)
|{{futsal|CAM}} (NR)
}}
|}
2019-yil 25-iyul, 15:00 [[Malayziya vaqti|MYT]] ([[UTC+08:00|UTC+8]]), [[Malayziya]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Kuala-Lumpur]] shahridagi AFC uy qarorgohida Markaziy va Janubiy zona, Sharqiy va Gʻarbiy zona uchun qur’a tashlash marosimi boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/latest/news /stage-set-for-2020-qualifiers|title=2020 saralash bosqichi uchun bosqichlar toʻplami|publisher=AFC|date=24-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www. the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/latest/news/draw-reveals-path-to-finals-for-teams|title=Qura o'yinidan jamoalar uchun final yo'li aniqlandi|publisher=AFC|date=25 iyul 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=bcUTAHyLilU|title=Futzal bo‘yicha 2020-yilgi Osiyo chempionati saralash bosqichiga qur’a tashlash marosimi|publisher=YouTube|sana=25-iyul 2019}}&lt;/ref&gt;.

* Markaziy va janubiy zonada ettita jamoa ikki guruhga boʻlingan: toʻrtta jamoadan bir guruh va uchta jamoadan iborat bitta guruh. [[Turkmaniston milliy futzal terma jamoasi|Turkmaniston]] ham avtomatik tarzda final turniriga yoʻllanma olganiga qaramay, saralash musobaqasida ishtirok etgan.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Markaziy va janubiy zona
|-
!width=33%|1-savat
!width=33%|2-savat
!width=34%|3-savat
|-
|valign=top|{{ordered list|start=1
|'''{{futsal|IRN}}''' (1)
|'''{{futsal|UZB}}''' (3)
}}
|valign=top|{{ordered list|start=3
|'''{{futsal|KGZ}}''' (10)
|'''{{futsal|TJK}}''' (11)
}}
|valign=top|{{ordered list|start=5
|'''{{futsal|TKM}}''' (19)
|{{futsal|AFG|2013}} (22)
|{{futsal|NEP}} (28)
}}
|}

* Sharqiy zonada yettita jamoa ikki guruhga boʻlingan: toʻrtta jamoadan bir guruh va uch jamoadan iborat bir guruh.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Sharqiy zona
|-
!width=33%|1-savat
!width=33%|2-savat
!width=34%|3-savat
|-
|valign=top|{{ordered list|start=1
|'''{{futsal|JPN}}''' (2)
|{{futsal|TPE}} (9)
}}
|valign=top|{{ordered list|start=3
|'''{{futsal|CHN}}''' (12)
|'''{{futsal|KOR}}''' (16)
}}
|valign=top|{{ordered list|start=5
|{{futsal|HKG}} (21)
|{{futsal|MAC}} (23)
|{{futsal|MNG}} (26)
}}
|}

* Gʻarbiy zonada toʻqqizta jamoa ikki guruhga boʻlingan: beshta jamoadan bir guruh va toʻrtta jamoadan bir guruh.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Gʻarbiy zona
|-
!width=25%|1-savat
!width=25%|2-savat
!width=25%|3-savat
!width=25%|4-savat
|-
|valign=top|{{ordered list|start=1
|{{futsal|IRQ}} (4)
|'''{{futsal|LIB}}''' (5)
}}
|valign=top|{{ordered list|start=3
|'''{{futsal|BHR}}''' (7)
}}
|valign=top|{{ordered list|start=4
|'''{{futsal|KSA}}''' (17)
|{{futsal|QAT}} (20)
|{{futsal|UAE}} (25)
}}
|valign=top|{{ordered list|start=7
|'''{{futsal|KUW}}''' (NR)
|'''{{futsal|OMA}}''' (NR)
|{{futsal|PLE}} (NR)
}}
|}

; Eslatmalar
* '''Qalin yozuvda''' boʻlgan jamoalar final turniriga yoʻllanma olgan.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Saralashda ishtirok etmagan
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|ASEAN zonasi
|valign=top|
* {{futsal|BRU}}
* {{futsal|LAO}}
* {{futsal|PHI}}
* {{futsal|SIN}}
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|Sharqiy zona
|valign=top|
* {{futsal|GUM}}
* {{futsal|NMI}}
* {{futsal|PRK}}
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|Janubiy zona
|valign=top|
* {{futsal|BAN}}
* {{futsal|BHU}}
* {{futsal|IND}}
* {{futsal|MDV}}
* {{futsal|PAK}}
* {{futsal|SRI}}
|-
!style=&quot;text-align: left;&quot;|Gʻarbiy zona
|valign=top|
* {{futsal|JOR}}
* {{futsal|SYR}}
* {{futsal|YEM}}
|}

== Format ==
Har bir guruhda jamoalar markazlashgan maydonda bir martadan oʻzaro oʻynadi.

=== Taybreykerlar ===
Jamoalar [[Ochkolar (assotsiatsiya futboli)|ochkolar]] boʻyicha (gʻalaba uchun 3 ochko, durang uchun 1 ochko, magʻlubiyat uchun 0 ochko) boʻyicha tartiblanadi va agar ochkolar boʻyicha teng boʻlsa, quyidagi taybrek mezonlari qoʻllanadi. reytinglarni aniqlash uchun berilgan tartib (Nizomning 10.5-moddasi):&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;
# Teng durang jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda ochkolar;
# [[Gollar farqi]] durang jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda;
# Teng jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda urilgan gollar;
# Agar ikkitadan ortiq jamoalar teng boʻlsa va yuqoridagi barcha oʻzaro oʻzaro mezonlarni qoʻllaganidan soʻng, jamoalar kichik toʻplami hali ham teng boʻlib qolsa, yuqoridagi barcha oʻzaro mezonlar faqat shu jamoalar kichik toʻplamiga qaytadan qoʻllanadi;
# Barcha guruh oʻyinlarida gol farqi;
# Guruhning barcha uchrashuvlarida kiritilgan gollar;
# [[Penaltilar seriyasi (futbol)|Penaltilar seriyasi]] agar faqat ikkita jamoa durang boʻlsa va ular guruhning soʻnggi turida toʻqnash kelgan boʻlsa;
# Intizom ballari (sariq kartochka = 1 ball, ikkita sariq kartochka natijasida qizil kartochka = 3 ochko, toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 3 ochko, sariq kartochkadan keyin toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 4 ball);
# Qur’a tashlash

== ASEAN zonasi ==
{{main|2019 AFF Futsal Championship}}

Musobaqaning eng kuchli uch jamoasi futzal boʻyicha 2020-yilgi Osiyo chempionatiga yoʻllanma oldi.
* Oʻyinlar 2019-yilning 21-27-oktyabr kunlari boʻlib oʻtgan.
* Barcha oʻyinlar [[Vyetnam]]&lt;nowiki/&gt;da boʻlib oʻtdi.
* Koʻrsatilgan vaqtlar [[UTC+07:00|UTC+7.]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Jadval
|-
!Oʻyin kuni
!Sanalar
!Oʻyinlar
|-
|1-tur kuni
|2019-yil 21-oktyabr
|1 v 4, 2 v 3
|-
|2-tur kuni
|2019-yil 22-oktyabr
|4 v 2, 3 v 1
|-
|3-tur kuni
|2019-yil 23-oktyabr
|1 v 2, 3 v 4
|-
|4-tur kuni
|2019-yil 25-oktyabr
|Yarim final
|-
|5-tur kuni
|2019-yil 27-oktyabr
|Uchinchi oʻrin uchun oʻyin va Final
|}

=== Group A ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://www.aseanfootball.org/v3/aff-futsal-championship-2017/ AFF] [http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures/ AFC]
|name_THA={{futsal|THA}}
|name_MYA={{futsal|MYA}}
|name_TLS={{futsal|TLS}}
|name_CAM={{futsal|CAM}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_THA=3 |draw_THA=0 |loss_THA=0 |gf_THA=33|ga_THA=1
|win_MYA=2 |draw_MYA=0 |loss_MYA=1 |gf_MYA=19|ga_MYA=13
|win_TLS=0 |draw_TLS=1 |loss_TLS=2 |gf_TLS=6 |ga_TLS=22
|win_CAM=0 |draw_CAM=1 |loss_CAM=2 |gf_CAM=7 |ga_CAM=29

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=THA |team2=MYA |team3=TLS |team4=CAM

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Pley-off|Pley-off]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|21|df=y}}
|time = 11:00
|team1 = {{futsal-rt|THA}}
|score = 12-0
|team2 = {{futsal|CAM}}
|goals1 =
* [[Ronnachai Jungwongsuk|Ronnachai]] {{goal|12||33}}
* [[Muhammad Osamanmusa|Osamanmusa]] {{goal|13||21||21}}
* [[Kritsada Wongkaeo|Kritsada]] {{goal|30||31}}
* [[Pornmongkol Srisubseang|Pornmongkol]] {{goal|33||37||40}}
* [[Jetsada Chudech|Jetsada]] {{goal|36}}
* Watchara {{goal|39}}
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 120
|referee = Hawkar Salar Ahmed ([[:en:Iraq Football Association|Iroq]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16375 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|21|df=y}}
|time = 13:30
|team1 = {{futsal-rt|MYA}}
|score = 6-1
|team2 = {{futsal|TLS}}
|goals1 =
* Khin Zaw Lin {{goal|10}}
* Hlaing Min Tun {{goal|20}}
* Nyein Min Soe {{goal|33||35}}
* [[:en:Pyae Phyo Maung (futsal player, born 1992)|Pyae Phyo Maung I]] {{goal|36}}
* Kaung Chit Thu {{goal|40}}
|goals2 =
* Duarte {{goal|14}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 82
|referee = Lee Po-fu ([[:en:Chinese Taipei Football Association|Xitoy Taypeyi]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16376 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|22|df=y}}
|time = 11:30
|team1 = {{futsal-rt|CAM}}
|score = 3-13
|team2 = {{futsal|MYA}}
|goals1 =
* Keo Cheatuo {{goal|1||29}}
* Orkchan Sereyvong {{goal|30}}
|goals2 =
* Nyein Min Soe {{goal|6}}
* Aung Zin Oo {{goal|8||27||28}}
* Ko Ko Lwin {{goal|13||24}}
* [[Pyae Phyo Maung|Pyae Phyo Maung II]] {{goal|13||14}}
* Hlaing Min Tun {{goal|21||40}}
* Naing Ye Kyaw {{goal|26}}
* Wai Zin Oo {{goal|27}}
* [[Pyae Phyo Maung (futsal player, born 1992)|Pyae Phyo Maung I]] {{goal|29}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 68
|referee = Abdulrahman Al-Doseri ([[:en:Bahrain Football Association|Bahrayn]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16379 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|22|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{futsal-rt|TLS}}
|score = 1-12
|team2 = {{futsal|THA}}
|goals1 =
* Nunes {{goal|14}}
|goals2 =
* [[Suphawut Thueanklang|Suphawut]] {{goal|6||18|pen.}}
* E. Soares {{goal|6|o.g.}}
* [[Ronnachai Jungwongsuk|Ronnachai]] {{goal|8||28}}
* [[Apiwat Chaemcharoen|Apiwat]] {{goal|8}}
* [[Jetsada Chudech|Jetsada]] {{goal|10}}
* [[Nattawut Madyalan|Nattawut]] {{goal|17}}
* [[Muhammad Osamanmusa|Osamanmusa]] {{goal|20||30||40|pen.}}
* Watchara {{goal|22}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 100
|referee = Tsubasa Oya ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16380 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|23|df=y}}
|time = 11:30
|team1 = {{futsal-rt|THA}}
|score = 9-0
|team2 = {{futsal|MYA}}
|goals1 =
* Warut {{goal|16||25}}
* [[Jirawat Sornwichian|Jirawat]] {{goal|21}}
* [[Suphawut Thueanklang|Suphawut]] {{goal|23}}
* [[Jetsada Chudech|Jetsada]] {{goal|27}}
* [[Kritsada Wongkaeo|Kritsada]] {{goal|32}}
* [[Nattawut Madyalan|Nattawut]] {{goal|34}}
* [[Pornmongkol Srisubseang|Pornmongkol]] {{goal|39}}
* Watchara {{goal|40}}
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 112
|referee = Tamim Hussaini ([[:en:Afghanistan Football Federation|Afgʻoniston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16383 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|23|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{futsal-rt|TLS}}
|score = 4-4
|team2 = {{futsal|CAM}}
|goals1 =
* Moniz {{goal|9||30}}
* Ximenes {{goal|19}}
* E. Soares {{goal|32}}
|goals2 =
* Duarte {{goal|1|o.g.}}
* Ros Sirotha {{goal|2}}
* Heng Sokly {{goal|7}}
* Orkchan Sereyvong {{goal|22}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 145
|referee = Eisa Abdulhoussain ([[:en:Kuwait Football Association|Kuvayt]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16384 Hisobot]
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://www.aseanfootball.org/v3/aff-futsal-championship-2017/ AFF] [http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures/ AFC]
|name_VIE={{futsal|VIE}}
|name_MAS={{futsal|MAS}}
|name_IDN={{futsal|IDN}}
|name_AUS={{futsal|AUS}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_VIE=2 |draw_VIE=1 |loss_VIE=0 |gf_VIE=6 |ga_VIE=2 |status_VIE=H
|win_MAS=0 |draw_MAS=0 |loss_MAS=3 |gf_MAS=8 |ga_MAS=13
|win_IDN=2 |draw_IDN=1 |loss_IDN=0 |gf_IDN=11|ga_IDN=5
|win_AUS=1 |draw_AUS=0 |loss_AUS=2 |gf_AUS=9 |ga_AUS=14

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=IDN |team2=VIE |team3=AUS |team4=MAS

|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO
|col_KO=green1 |text_KO=[[#Pley-off|Pley-off]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|21|df=y}}
|time = 16:00
|team1 = {{futsal-rt|MAS}}
|score = 2-3
|team2 = {{futsal|IDN}}
|goals1 =
* Ridzwan {{goal|27}}
* Saiful {{goal|27}}
|goals2 =
* Kustiawan {{goal|17}}
* Iqbal {{goal|17}}
* Syahidansyah {{goal|32}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 160
|referee = Fahad Al-Hosani ([[:en:United Arab Emirates Football Association|Birlashgan Arab Amirliklari]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16378 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|21|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|VIE}}
|score = 2-0
|team2 = {{futsal|AUS}}
|goals1 =
* Nguyễn Mạnh Dũng {{goal|28}}
* Nguyễn Minh Trí {{goal|37}}
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 1,400
|referee = Takeshi Fujita ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16377 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|22|df=y}}
|time = 16:30
|team1 = {{futsal-rt|IDN}}
|score = 0-0
|team2 = {{futsal|VIE}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 1,922
|referee = Ebrahim Mehrabi Afshar ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16382 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|22|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|AUS}}
|score = 6-4
|team2 = {{futsal|MAS}}
|goals1 =
* Lynch {{goal|1||14}}
* W. Giovenali {{goal|3}}
* Cooper {{goal|6}}
* Niski {{goal|18}}
* Basger {{goal|38}}
|goals2 =
* G. Giovenali {{goal|20|o.g.}}
* Ridzwan {{goal|29||34||38}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 145
|referee = Khalil Balhawan ([[:en:Lebanon Football Association|Livan]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16381 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|23|df=y}}
|time = 16:30
|team1 = {{futsal-rt|IDN}}
|score = 8-3
|team2 = {{futsal|AUS}}
|goals1 =
* Ardiansyah N. {{goal|4}}
* Kustiawan {{goal|17||22}}
* Subhan {{goal|25||34}}
* Saptaji {{goal|33}}
* Iqbal {{goal|39||40}}
|goals2 =
* Basger {{goal|14}}
* Fogarty {{goal|29||33}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 562
|referee = Timur Ramzanov ([[:en:Football Federation of Turkmenistan|Turkmaniston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16386 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|23|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|VIE}}
|score = 4-2
|team2 = {{futsal|MAS}}
|goals1 =
* Nguyễn Thành Tín {{goal|6}}
* Vũ Đức Tùng {{goal|24}}
* Nguyễn Minh Trí {{goal|39}}
* Châu Đoàn Phát {{goal|40}}
|goals2 =
* Haniffa {{goal|33}}
* Azwann {{goal|37}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 1,800
|referee = Takeshi Fujita ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16385 Hisobot]
}}

=== Yarim final ===
Gʻolib [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020|2020-yilgi futzal boʻyicha Osiyo chempionati]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanma olgan.

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|25|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{futsal-rt|THA}}
|score = 2-0
|team2 = {{futsal|VIE}}
|goals1 =
* Ronnachai {{goal|26}}
* [[Kritsada Wongkaeo|Kritsada]] {{goal|26}}
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 1,692
|referee = Lee Po-fu ([[:en:Chinese Taipei Football Association|Xitoy Taypeyi]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16388 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|25|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|IDN}}
|score = 4-3
|team2 = {{futsal|MYA}}
|goals1 =
* Firman {{goal|17}}
* Kustiawan {{goal|28}}
* Subhan {{goal|32}}
* Wossiry {{goal|40}}
|goals2 =
* Naing Ye Kyaw {{goal|23}}
* Nyein Min Soe {{goal|35}}
* [[Pyae Phyo Maung|Pyae Phyo Maung II]] {{goal|40}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 384
|referee = Takeshi Fujita ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16389 Hisobot]
}}

=== Uchinchi oʻrin uchun oʻyin ===
Gʻolib [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020|2020-yilgi futzal boʻyicha Osiyo chempionati]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanma olgan.

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|27|df=y}}
|time = 14:00
|team1 = {{futsal-rt|VIE}}
|score = 7-3
|team2 = {{futsal|MYA}}
|goals1 =
* Trần Thái Huy {{goal|6||6}}
* Nhận Gia Hưng {{goal|27}}
* [[Trần Văn Vũ (futsal player)|Trần Văn Vũ]] {{goal|32||38}}
* Phạm Đức Hòa {{goal|34}}
* Nguyễn Minh Trí {{goal|39}}
|goals2 =
* Naing Ye Kyaw {{goal|9||33}}
* Kyaw Soe Moe {{goal|16}}
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 1,655
|referee = Hawkar Salar Ahmed ([[:en:Iraq Football Association|Iroq]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16390 Hisobot]
}}

=== Final ===
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|27|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|THA}}
|score = 5-0
|team2 = {{futsal|IDN}}
|goals1 =
* [[:en:Muhammad Osamanmusa|Osamanmusa]] {{goal|10}}
* [[:en:Suphawut Thueanklang|Suphawut]] {{goal|17}}
* Warut {{goal|24}}
* [[:en:Kritsada Wongkaeo|Kritsada]] {{goal|35||40}}
|goals2 =
|stadium = [[Phú Thọ Indoor Stadium]], [[Ho Chi Minh City]]
|attendance = 536
|referee = Ebrahim Mehrabi Afshar ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16391 Hisobot]
}}

== Markaziy va janubiy zona ==
Har bir guruhning eng yaxshi ikki jamoasi futzal boʻyicha [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020|2020-yilgi Osiyo chempionati]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanma olgan. Agar [[Turkmaniston]] saralash oʻrinlaridan birini egallaganida, ikki guruhdan eng yaxshi uchinchi oʻrinni egallagan jamoa ham saralashdan oʻtgan boʻlardi.
* Oʻyinlar 2019-yilning 23-25-oktyabr kunlari boʻlib oʻtgan.
* Barcha oʻyinlar [[Eron]]&lt;nowiki/&gt;da boʻlib oʻtdi.
* Belgilangan vaqtlar: [[UTC+3:30]].

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Jadval&lt;ref name=&quot;schedule&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/pdffiles/afc-futsal-championship-turkmenistan-2020-qualifiers-official-match-schedule|title=Official Match Schedule|publisher=AFC}}&lt;/ref&gt;
|-
!rowspan=2|Oʻyin kuni
!rowspan=2|Sana
!colspan=2|Oʻyinlar
|-
!A guruhi
!B guruhi
|-
|1-tur kuni
|2019-yil 23-oktyabr
|1 v 4, 2 v 3
|3 v 1
|-
|2-tur kuni
|2019-yil 24-oktyabr
|4 v 2, 3 v 1
|2 v 3
|-
|3-tur kuni
|2019-yil 25-oktyabr
|1 v 2, 3 v 4
|1 v 2
|}

=== A guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures/ AFC]
|name_UZB={{futsal|UZB}}
|name_TJK={{futsal|TJK}}
|name_NEP={{futsal|NEP}}
|name_AFG={{futsal|AFG|2013}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_UZB=3 |draw_UZB=0 |loss_UZB=0 |gf_UZB=19|ga_UZB=6
|win_TJK=2 |draw_TJK=0 |loss_TJK=1 |gf_TJK=14|ga_TJK=11
|win_NEP=0 |draw_NEP=0 |loss_NEP=3 |gf_NEP=3 |ga_NEP=16
|win_AFG=1 |draw_AFG=0 |loss_AFG=2 |gf_AFG=10|ga_AFG=13

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=UZB |team2=TJK |team3=AFG |team4=NEP
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=FT
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|23|df=y}}
|time = 13:00
|team1 = {{futsal-rt|TJK}}
|score = 6-0
|team2 = {{futsal|NEP}}
|goals1 =
* Hamidov {{goal|6||24}}
* Sardorov {{goal|15||24}}
* Kuziev {{goal|17}}
* Rakhmatov {{goal|21}}
|goals2 =
|stadium = [[:en:Ghadir Arena of Urmia|Ghadir Arena]], [[Urmia]]
|attendance = 200
|referee = Helday Idang ([[:en:Football Association of Malaysia|Malayziya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16306 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|23|df=y}}
|time = 15:30
|team1 = {{futsal-rt|UZB}}
|score = 6-2
|team2 = {{futsal|AFG|2013}}
|goals1 =
* Adilov {{goal|4}}
* Kazemi {{goal|8|o.g.}}
* Elibaev {{goal|10}}
* Khamroev {{goal|23}}
* Ropiev {{goal|35}}
* Nishonov {{goal|38}}
|goals2 =
* Kazemi {{goal|21||36}}
|stadium = [[:en:Ghadir Arena of Urmia|Ghadir Arena]], [[Urmia]]
|attendance = 523
|referee = Husain Ali Al-Bahhar ([[:en:Bahrain Football Association|Bahrayn]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16305 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|24|df=y}}
|time = 13:00
|team1 = {{futsal-rt|AFG|2013}}
|score = 2-5
|team2 = {{futsal|TJK}}
|goals1 =
* Mousavi {{goal|12}}
* Fayazi {{goal|15}}
|goals2 =
* Rakhmatov {{goal|7}}
* Hamidov {{goal|24}}
* Salomov {{goal|27}}
* Halimov {{goal|30||39}}
|stadium = [[:en:Ghadir Arena of Urmia|Ghadir Arena]], [[Urmia]]
|attendance = 123
|referee = Yuttakon Maiket ([[:en:Football Association of Thailand|Tailand]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16307 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|24|df=y}}
|time = 15:30
|team1 = {{futsal-rt|NEP}}
|score = 1-4
|team2 = {{futsal|UZB}}
|goals1 =
* M. Lama {{goal|39}}
|goals2 =
* Nishonov {{goal|3||15}}
* Usmonov {{goal|13}}
* Adilov {{goal|21}}
|stadium = [[:en:Ghadir Arena of Urmia|Ghadir Arena]], [[Urmia]]
|attendance = 343
|referee = Jo Young-ha ([[:en:Korea Football Association|Janubiy Koreya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16308 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|25|df=y}}
|time = 13:00
|team1 = {{futsal-rt|NEP}}
|score = 2-6
|team2 = {{futsal|AFG|2013}}
|goals1 =
* Hamid {{goal|6}}
* M. Lama {{goal|16}}
|goals2 =
* Rezayi {{goal|2}}
* Mousavi {{goal|12||40}}
* Kazemi {{goal|17}}
* Hashemi {{goal|27}}
* Mahmoodi {{goal|36}}
|stadium = [[:en:Ghadir Arena of Urmia|Ghadir Arena]], [[Urmia]]
|attendance = 105
|referee = Wahyu Wicaksono ([[:en:Football Association of Indonesia|Indoneziya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16310 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|25|df=y}}
|time = 15:30
|team1 = {{futsal-rt|UZB}}
|score = 9-3
|team2 = {{futsal|TJK}}
|goals1 =
* Usmonov {{goal|8||17}}
* Nishonov {{goal|15}}
* Rakhmatov {{goal|18}}
* Choriev {{goal|20||26||28}}
* Erkinov {{goal|25}}
* Shavkatov {{goal|29}}
|goals2 =
* Khojaev {{goal|1||4}}
* R. Sharipov {{goal|31}}
|stadium = [[:en:Ghadir Arena of Urmia|Ghadir Arena]], [[Urmia]]
|attendance = 1,106
|referee = Trương Quốc Dũng ([[:en:Vietnam Football Federation|Vyetnam]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16309 Hisobot]
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures/ AFC]
|name_IRN={{futsal|IRN}}
|name_KGZ={{futsal|KGZ}}
|name_TKM={{futsal|TKM}} |note_TKM=Turkmaniston, dastlabki final turniri mezboni sifatida, saralash natijalaridan qatʼi nazar, avtomatik tarzda saralashdan oʻtgan.

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_IRN=2 |draw_IRN=0 |loss_IRN=0 |gf_IRN=12|ga_IRN=3 |status_IRN=H
|win_KGZ=1 |draw_KGZ=0 |loss_KGZ=1 |gf_KGZ=6 |ga_KGZ=10
|win_TKM=0 |draw_TKM=0 |loss_TKM=2 |gf_TKM=2 |ga_TKM=7

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=IRN |team2=KGZ |team3=TKM
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=FT |result3=FT
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|23|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{futsal-rt|TKM}}
|score = 0-4
|team2 = {{futsal|IRN}}
|goals1 =
|goals2 =
* [[Ali Asghar Hassanzadeh|Hassanzadeh]] {{goal|3}}
* [[Mahdi Javid|Javid]] {{goal|18}}
* Sähedow {{goal|27|o.g.}}
* Karimi {{goal|34}}
|stadium = [[:en:Ghadir Arena of Urmia|Ghadir Arena]], [[Urmia]]
|attendance = 3,590
|referee = Mohamad Chami ([[:en:Lebanon Football Association|Livan]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16311 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|24|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{futsal-rt|KGZ}}
|score = 3-2
|team2 = {{futsal|TKM}}
|goals1 =
* Tursunov {{goal|28||39}}
* Salimbaev {{goal|37}}
|goals2 =
* Sähedow {{goal|17|pen.}}
* Annagulyýew {{goal|22}}
|stadium = [[:en:Ghadir Arena of Urmia|Ghadir Arena]], [[Urmia]]
|attendance =
|referee = Osama Saeed Idrees Sedaif ([[:en:Bahrain Football Association|Bahrayn]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16312 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|25|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{futsal-rt|IRN}}
|score = 8-3
|team2 = {{futsal|KGZ}}
|goals1 =
* [[Hamid Ahmadi (futsal)|Ahmadi]] {{goal|2}}
* [[Ali Asghar Hassanzadeh|Hassanzadeh]] {{goal|7}}
* Karimi {{goal|10||32}}
* [[Mahdi Javid|Javid]] {{goal|13||18||39}}
* [[Taha Nematian|Nematian]] {{goal|15}}
|goals2 =
* Makhmadaminov {{goal|6}}
* Alimov {{goal|11}}
* Abdyldaev {{goal|19}}
|stadium = [[:en:Ghadir Arena of Urmia|Ghadir Arena]], [[Urmia]]
|attendance = 5,004
|referee = Kim Jong-hee ([[:en:Korea Football Association|Janubiy Koreya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16313 Hisobot]
}}

== Sharqiy zona ==
Har bir guruh gʻoliblari va guruh ikkinchi oʻrinlari oʻrtasidagi pley-off gʻolibi futzal boʻyicha 2020-yilgi Osiyo chempionatiga yoʻllanma oldi.
* Oʻyinlar 2019-yilning 22-26-oktyabr kunlari boʻlib oʻtgan.
* Barcha oʻyinlar [[Xitoy]]&lt;nowiki/&gt;da boʻlib oʻtdi.
* Koʻrsatilgan vaqtlar [[UTC+08:00|UTC+8]].

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Jadval&lt;ref name=&quot;schedule&quot;/&gt;
|-
!rowspan=2|Oʻyin kuni
!rowspan=2|Sana
!colspan=2|Oʻyinlar
|-
!A guruhi
!B guruhi
|-
|1-tur kuni
|2019-yil 22-oktyabr
|1 v 4, 2 v 3
|3 v 1
|-
|2-tur kuni
|2019-yil 23-oktyabr
|4 v 2, 3 v 1
|2 v 3
|-
|3-tur kuni
|2019-yil 24-oktyabr
|1 v 2, 3 v 4
|1 v 2
|-
|4-tur kuni
|2019-yil 26-oktyabr
|colspan=2|Play-off
|}

=== A guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures/ AFC]
|name_TPE={{futsal|TPE}}
|name_CHN={{futsal|CHN}}
|name_MNG={{futsal|MNG}}
|name_HKG={{futsal|HKG}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_TPE=1 |draw_TPE=1 |loss_TPE=1 |gf_TPE=10|ga_TPE=13
|win_CHN=3 |draw_CHN=0 |loss_CHN=0 |gf_CHN=16|ga_CHN=2 |status_CHN=H
|win_MNG=1 |draw_MNG=1 |loss_MNG=1 |gf_MNG=10|ga_MNG=10
|win_HKG=0 |draw_HKG=0 |loss_HKG=3 |gf_HKG=4 |ga_HKG=15

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=CHN |team2=MNG |team3=TPE |team4=HKG
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=PO
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020]]
|col_PO=blue1 |text_PO=[[#Play-off|Play-off]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|22|df=y}}
|time = 15:30
|team1 = {{futsal-rt|CHN}}
|score = 3-0
|team2 = {{futsal|MNG}}
|goals1 =
* Xu Yang {{goal|29||36}}
* Li Shunying {{goal|35}}
|goals2 =
|stadium = [[Ordos Sports Centre]], [[:en:Ordos City|Ordos]]
|attendance = 1,000
|referee = Vahid Arzpeyma Mohammreh ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16315 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|22|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{futsal-rt|TPE}}
|score = 4-1
|team2 = {{futsal|HKG}}
|goals1 =
* Chang Chien-ying {{goal|4||31}}
* Huang Po-chun {{goal|11}}
* Chi Sheng-fa {{goal|19}}
|goals2 =
* [[Li Ka Chun]] {{goal|13}}
|stadium = [[Ordos Sports Centre]], [[:en:Ordos City|Ordos]]
|attendance = 70
|referee = Benjapol Mucharoensap ([[:en:Football Association of Thailand|Tailand]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16314 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|23|df=y}}
|time = 15:30
|team1 = {{futsal-rt|HKG}}
|score = 0-5
|team2 = {{futsal|CHN}}
|goals1 =
|goals2 =
* Xu Yang {{goal|16}}
* Wang Jiahao {{goal|19}}
* Deng Tao {{goal|25}}
* Shen Siming {{goal|32}}
* Geng Deyang {{goal|36}}
|stadium = [[Ordos Sports Centre]], [[Ordos City|Ordos]]
|attendance = 1,400
|referee = Azat Hajypolatov ([[:en:Football Federation of Turkmenistan|Turkmaniston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16316 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|23|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{futsal-rt|MNG}}
|score = 4-4
|team2 = {{futsal|TPE}}
|goals1 =
* Yalalt {{goal|16}}
* Pagamsuren {{goal|33}}
* Tumurbaatar {{goal|33}}
* Battulga {{goal|40}}
|goals2 =
* Huang Po-chun {{goal|11}}
* Tang Wei-tai {{goal|18}}
* Chi Sheng-fa {{goal|19}}
* Fu Li-wei {{goal|30}}
|stadium = [[Ordos Sports Centre]], [[Ordos City|Ordos]]
|attendance = 100
|referee = Pornnarong Grairod ([[:en:Football Association of Thailand|Tailand]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16317 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|24|df=y}}
|time = 15:30
|team1 = {{futsal-rt|MNG}}
|score = 6-3
|team2 = {{futsal|HKG}}
|goals1 =
* Pagamsuren {{goal|12}}
* [[Purevdorj Erdenebat|P. Erdenebat]] {{goal|14||27}}
* [[Li Ka Chun]] {{goal|18|o.g.}}
* Leung Chong Yip {{goal|27|o.g.}}
* Mandakh {{goal|40}}
|goals2 =
* [[Wong Chin Hung]] {{goal|21}}
* Liu Yik Shing {{goal|29}}
* [[Chow Ka Wa]] {{goal|40}}
|stadium = [[Ordos Sports Centre]], [[Ordos City|Ordos]]
|attendance = 100
|referee = Ali Hafizi ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16319 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|24|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{futsal-rt|TPE}}
|score = 2-8
|team2 = {{futsal|CHN}}
|goals1 =
* Chi Sheng-fa {{goal|28}}
* Chu Chia-wei {{goal|40}}
|goals2 =
* Xu Yang {{goal|10||16||18}}
* Li Jianjia {{goal|12}}
* Chang Chien-ying {{goal|17|o.g.}}
* Geng Deyang {{goal|18}}
* Wang Jiahao {{goal|21}}
* Chen Zhiheng {{goal|37}}
|stadium = [[Ordos Sports Centre]], [[:en:Ordos City|Ordos]]
|attendance = 1,700
|referee = Anatoliy Rubakov ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16318 Hisobot]
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures/ AFC]
|name_JPN={{futsal|JPN}}
|name_KOR={{futsal|KOR}}
|name_MAC={{futsal|MAC}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_JPN=2 |draw_JPN=0 |loss_JPN=0 |gf_JPN=21|ga_JPN=4
|win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=1 |gf_KOR=8 |ga_KOR=5
|win_MAC=0 |draw_MAC=0 |loss_MAC=2 |gf_MAC=3 |ga_MAC=23

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=JPN |team2=KOR |team3=MAC
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=PO
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020]]
|col_PO=blue1 |text_PO=[[#Play-off|Play-off]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|22|df=y}}
|time = 13:00
|team1 = {{futsal-rt|MAC}}
|score = 2-17
|team2 = {{futsal|JPN}}
|goals1 =
* Ho Wai Tong {{goal|7}}
* Fong Chi Wa {{goal|22}}
|goals2 =
* [[Shota Hoshi|Hoshi]] {{goal|2||10}}
* [[Tomoki Yoshikawa|Yoshikawa]] {{goal|3||21||35}}
* Murota {{goal|6||15||29}}
* Kato {{goal|6||14||26}}
* Morimura {{goal|7}}
* Ando {{goal|11}}
* [[Kazuya Shimizu|Shimizu]] {{goal|14}}
* Nishitani {{goal|22}}
* [[Kaoru Morioka|Morioka]] {{goal|26}}
* Nibuya {{goal|36}}
|stadium = [[Ordos Sports Centre]], [[:en:Ordos City|Ordos]]
|attendance = 100
|referee = Nurdin Bukuev ([[Qirgʻiziston futbol ittifoqi|Qirgʻiziston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16320 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|23|df=y}}
|time = 13:00
|team1 = {{futsal-rt|KOR}}
|score = 6-1
|team2 = {{futsal|MAC}}
|goals1 =
* Kim Min-kuk {{goal|1}}
* Lee Min-yong {{goal|22|pen.|31}}
* Cho Byung-geol {{goal|34}}
* Park Jeong-jin {{goal|35}}
* Lee Doo-yong {{goal|38}}
|goals2 =
* Fong Chi Wa {{goal|11}}
|stadium = [[Ordos Sports Centre]], [[:en:Ordos City|Ordos]]
|attendance = 100
|referee = Hasan Mousa Al-Gburi ([[:en:Iraq Football Association|Iroq]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16321 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|24|df=y}}
|time = 13:00
|team1 = {{futsal-rt|JPN}}
|score = 4-2
|team2 = {{futsal|KOR}}
|goals1 =
* Murota {{goal|7}}
* Kato {{goal|22||26||32|pen.}}
|goals2 =
* Lee Min-yong {{goal|10|pen.|39|pen.}}
|stadium = [[Ordos Sports Centre]], [[:en:Ordos City|Ordos]]
|attendance = 200
|referee = Abdallah Ghaith ([[:en:Lebanon Football Association|Livan]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16322 Hisobot]
}}

=== Play-off ===
Gʻolib [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020|2020-yilgi futzal boʻyicha Osiyo chempionati]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanma olgan.

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|26|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{futsal-rt|MNG}}
|score = 0-5
|team2 = {{futsal|KOR}}
|goals1 =
|goals2 =
* Kim Min-kuk {{goal|7||26}}
* Park Han-ul {{goal|8}}
* Seo Won-geon {{goal|17}}
* Park Jeong-jin {{goal|27}}
|stadium = [[Ordos Sports Centre]], [[:en:Ordos City|Ordos]]
|attendance = 400
|referee = Rey Ritaga ([[:en:Philippine Football Federation|Filippin]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16340 Hisobot]
}}

== Gʻarbiy zona ==
Har bir guruhning eng yaxshi ikki jamoasi va guruh uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar oʻrtasidagi pley-off gʻolibi futzal boʻyicha [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020|2020-yilgi Osiyo chempionati]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanma oldi.
* Oʻyinlar 2019-yilning 16-22-oktyabr kunlari boʻlib oʻtgan.
* Barcha oʻyinlar [[Bahrayn]]&lt;nowiki/&gt;da boʻlib oʻtdi.
* Roʻyxatdagi vaqtlar [[UTC+03:00|UTC+3]].

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
|+Jadval&lt;ref name=&quot;schedule&quot;/&gt;
|-
!rowspan=2|Oʻyin kuni
!rowspan=2|Sana
!colspan=2|Oʻyinlar
|-
!A guruhi
!B guruhi
|-
|1-tur kuni
|2019-yil 16-oktyabr
|3 v 2, 5 v 4
|1 v 4, 2 v 3
|-
|2-tur kuni
|2019-yil 17-oktyabr
|4 v 1, 5 v 3
|—
|-
|3-tur kuni
|2019-yil 18-oktyabr
|1 v 5, 2 v 4
|4 v 2, 3 v 1
|-
|4-tur kuni
|2019-yil 19-oktyabr
|2 v 5, 3 v 1
|—
|-
|5-tur kuni
|2019-yil 20-oktyabr
|4 v 3, 1 v 2
|1 v 2, 3 v 4
|-
|6-tur kuni
|2019-yil 22-oktyabr
|colspan=2|Play-off
|}

=== A guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures/ AFC]
|name_IRQ={{futsal|IRQ}}
|name_BHR={{futsal|BHR}}
|name_UAE={{futsal|UAE}}
|name_PLE={{futsal|PLE}}
|name_KUW={{futsal|KUW}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_IRQ=2 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=2 |gf_IRQ=11|ga_IRQ=11
|win_BHR=2 |draw_BHR=1 |loss_BHR=1 |gf_BHR=10|ga_BHR=6 |status_BHR=H
|win_UAE=2 |draw_UAE=1 |loss_UAE=1 |gf_UAE=12|ga_UAE=13
|win_PLE=0 |draw_PLE=0 |loss_PLE=4 |gf_PLE=9 |ga_PLE=22
|win_KUW=3 |draw_KUW=0 |loss_KUW=1 |gf_KUW=15|ga_KUW=5

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=KUW |team2=BHR |team3=UAE |team4=IRQ |team5=PLE
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybrekerlari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=FT |result3=PO
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020]]
|col_PO=blue1 |text_PO=[[#Play-off 2|Play-off]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|16|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|KUW}}
|score = 7-1
|team2 = {{futsal|PLE}}
|goals1 =
* Al-Wadi {{goal|2||5||23}}
* Hamed {{goal|26|o.g.}}
* Al-Khalifah {{goal|27}}
* Al-Alban {{goal|27}}
* Al-Tawail {{goal|33}}
|goals2 =
* Khwailed {{goal|26}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 200
|referee = Mahmoudreza Nasirloo ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16324 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|16|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|UAE}}
|score = 3-3
|team2 = {{futsal|BHR}}
|goals1 =
* Al-Hosani {{goal|18|pen.}}
* Jamil {{goal|31}}
* Al-Dhanhani {{goal|31}}
|goals2 =
* Al-Sandi {{goal|8||22}}
* Abdulnabi {{goal|25}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 100
|referee = Tomohiro Kozaki ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16323 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|17|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|PLE}}
|score = 3-6
|team2 = {{futsal|IRQ}}
|goals1 =
* Shawahna {{goal|4||24}}
* Hamada {{goal|28}}
|goals2 =
* Zeyad {{goal|11}}
* Khalid {{goal|22||23||37}}
* Riyadh {{goal|28||31}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 20
|referee = Trương Quốc Dũng ([[:en:Vietnam Football Federation|Vyetnam]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16325 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|17|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|KUW}}
|score = 4-1
|team2 = {{futsal|UAE}}
|goals1 =
* Al-Wadi {{goal|3}}
* Al-Basam {{goal|17}}
* Al-Tawail {{goal|30}}
* Al-Farsi {{goal|35}}
|goals2 =
* T. Abdulla {{goal|16}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 200
|referee = Yuttakon Maiket ([[:en:Football Association of Thailand|Tailand]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16326 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|18|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|IRQ}}
|score = 1-4
|team2 = {{futsal|KUW}}
|goals1 =
* Methaq {{goal|27}}
|goals2 =
* Al-Khalifah {{goal|11}}
* Al-Mosabehi {{goal|11}}
* Al-Farsi {{goal|28}}
* Al-Tawail {{goal|29}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 200
|referee = Andrew Best ([[:en:Football Federation Australia|Avstraliya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16327 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|18|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|BHR}}
|score = 4-1
|team2 = {{futsal|PLE}}
|goals1 =
* Al-Sandi {{goal|12}}
* Ahmed {{goal|20}}
* Abdulnabi {{goal|33}}
* Al-Malki {{goal|33}}
|goals2 =
* Shawahna {{goal|15}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 200
|referee = Jargalsaikhan Rentsenkhand ([[:en:Mongolian Football Federation|Moʻgʻuliston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16328 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|19|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|UAE}}
|score = 3-2
|team2 = {{futsal|IRQ}}
|goals1 =
* Khalil {{goal|12}}
* Al-Hosani {{goal|20}}
* Jamil {{goal|33}}
|goals2 =
* Khalid {{goal|3}}
* Faisal {{goal|15}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 50
|referee = Anatoliy Rubakov ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16330 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|19|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|BHR}}
|score = 2-0
|team2 = {{futsal|KUW}}
|goals1 =
* Abdulnabi {{goal|9}}
* Maula {{goal|35}}
|goals2 =
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 400
|referee = Azat Hajypolatov ([[:en:Football Federation of Turkmenistan|Turkmaniston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16329 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|20|df=y}}
|time = 17:00
|team1 = {{futsal-rt|PLE}}
|score = 4-5
|team2 = {{futsal|UAE}}
|goals1 =
* Mohammed {{goal|17}}
* Shawahna {{goal|19}}
* Salloum {{goal|20||34}}
|goals2 =
* Juma {{goal|11}}
* Al-Katheeri {{goal|21}}
* M. Obaid {{goal|32}}
* Hussain {{goal|38}}
* Jamil {{goal|39}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 40
|referee = Trương Quốc Dũng ([[:en:Vietnam Football Federation|Vyetnam]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16331 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|20|df=y}}
|time = 19:00
|team1 = {{futsal-rt|IRQ}}
|score = 2-1
|team2 = {{futsal|BHR}}
|goals1 =
* Khalid {{goal|13}}
* Methaq {{goal|37}}
|goals2 =
* Al-Naar {{goal|18}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 200
|referee = Jargalsaikhan Rentsenkhand ([[:en:Mongolian Football Federation|Moʻgʻuliston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16332 Hisobot]
}}

=== B guruhi ===
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL

|source=[http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/fixtures/ AFC]
|name_LIB={{futsal|LIB}}
|name_QAT={{futsal|QAT}}
|name_KSA={{futsal|KSA}}
|name_OMA={{futsal|OMA}}

&lt;!--UPDATE standings below (including date)--&gt;
|update=complete
|win_LIB=3 |draw_LIB=0 |loss_LIB=0 |gf_LIB=20|ga_LIB=4
|win_QAT=0 |draw_QAT=0 |loss_QAT=3 |gf_QAT=3 |ga_QAT=16
|win_KSA=1 |draw_KSA=1 |loss_KSA=1 |gf_KSA=10|ga_KSA=8
|win_OMA=1 |draw_OMA=1 |loss_OMA=1 |gf_OMA=9 |ga_OMA=14

&lt;!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--&gt;
|team1=LIB |team2=KSA |team3=OMA |team4=QAT
|class_rules=[[#Taybreykerlar|Saralash bosqichi taybreklari]]

|res_col_header=Q
|result1=FT |result2=FT |result3=PO
|col_FT=green1 |text_FT=[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020]]
|col_PO=blue1 |text_PO=[[#Play-off 2|Play-off]]
}}

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|16|df=y}}
|time = 13:00
|team1 = {{futsal-rt|LIB}}
|score = 10-2
|team2 = {{futsal|OMA}}
|goals1 =
* Kobeissy {{goal|1}}
* Abou Zeid {{goal|3||14||25||34}}
* El-Homsi {{goal|7}}
* Tneich {{goal|9}}
* Koukezian {{goal|11}}
* El-Khoury {{goal|37||38}}
|goals2 =
* Al-Maawali {{goal|17}}
* Al-Shamsi {{goal|35|pen.}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 50
|referee = An Ran ([[:en:Chinese Football Association|Xitoy]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16333 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|16|df=y}}
|time = 15:00
|team1 = {{futsal-rt|QAT}}
|score = 2-5
|team2 = {{futsal|KSA}}
|goals1 =
* An. Al-Yafei {{goal|17}}
* Al-Awlaqi {{goal|24}}
|goals2 =
* Jmah {{goal|4}}
* Mubarak {{goal|6||37}}
* Al-Otaibi {{goal|18||19}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 20
|referee = Anatoliy Rubakov ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16334 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|18|df=y}}
|time = 13:00
|team1 = {{futsal-rt|OMA}}
|score = 3-0
|team2 = {{futsal|QAT}}
|goals1 =
* Al-Shamsi {{goal|5}}
* Z. Al-Balushi {{goal|13}}
* S. Al-Balushi {{goal|40}}
|goals2 =
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 25
|referee = Leung Chung Yin ([[:en:Hong Kong Football Association|Hong Kong]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16335 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|18|df=y}}
|time = 15:00
|team1 = {{futsal-rt|KSA}}
|score = 1-2
|team2 = {{futsal|LIB}}
|goals1 =
* Al-Otaibi {{goal|28}}
|goals2 =
* Abou Zeid {{goal|6}}
* Tneich {{goal|23}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 150
|referee = Liu Jianqiao ([[:en:Chinese Football Association|Xitoy]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16338 Hisobot]
}}
----
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|20|df=y}}
|time = 13:00
|team1 = {{futsal-rt|LIB}}
|score = 8-1
|team2 = {{futsal|QAT}}
|goals1 =
* Tneich {{goal|11|pen.|13||35}}
* El-Dine {{goal|20}}
* Zeitoun {{goal|21}}
* Koukezian {{goal|30}}
* Selwan {{goal|30}}
* El-Khoury {{goal|34}}
|goals2 =
* Al-Mosallam {{goal|23}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 20
|referee = Mahmoudreza Nasirloo ([[:en:Football Federation Islamic Republic of Iran|Eron]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16341 Hisobot]
}}
{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|20|df=y}}
|time = 15:00
|team1 = {{futsal-rt|KSA}}
|score = 4-4
|team2 = {{futsal|OMA}}
|goals1 =
* Al-Otaibi {{goal|13}}
* Jmah {{goal|21||21}}
* Fqihe {{goal|27}}
|goals2 =
* Al-Shibli {{goal|18||33}}
* Al-Shamsi {{goal|38}}
* I. Al-Balushi {{goal|39}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 20
|referee = Tomohiro Kozaki ([[:en:Japan Football Association|Yaponiya]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16342 Hisobot]
}}

=== Play-off ===
Gʻolib [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2020|2020-yilgi futzal boʻyicha Osiyo chempionati]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanma olgan.

{{Football box
|date       = {{Start date|2019|10|22|df=y}}
|time = 18:00
|team1 = {{futsal-rt|UAE}}
|score = 1-5
|team2 = {{futsal|OMA}}
|goals1 =
* T. Abdulla {{goal|40}}
|goals2 =
* Al-Shibli {{goal|27}}
* Al-Shamsi {{goal|32}}
* Al-Wahaibi {{goal|34||35}}
* Al-Maawali {{goal|37}}
|stadium = [[Khalifa Sports City Arena]], [[Isa Town]]
|attendance = 50
|referee = Leung Chung Yin ([[:en:Hong Kong Football Association|Hong Kong]])
|report = [http://stats.the-afc.com/match_report/16339 Hisobot]
}}

== Saralangan jamoalar ==
Final turniriga quyidagi 16 ta jamoa yoʻllanma oldi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/latest/news/turkmenistan-2020-cast-finalised|title=Turkmenistan 2020 cast finalised|publisher=AFC|date=27 October 2019}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Jamoalar
! Saralangan bosqich
! Saralangan sana
! data-sort-type=&quot;number&quot;|Futzal boʻyicha Osiyo chempionatidagi oldingi oʻyinlar&lt;sup&gt;'''[[#1|1]]'''&lt;/sup&gt;
|-
| {{futsal|TKM}} || Asl mezbon || {{dts|2019|4|15|format=dmy}}&lt;ref name=&quot;hosts&quot;/&gt; || 6 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|2006]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|2007]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|2008]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]])
|-
| {{futsal|THA}} || {{sort|A1|[[#ASEAN zonasi|ASEAN zonasi]] gʻolibi}} || {{dts|2019|10|25|addkey=1|format=dmy}} || 15 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 1999|1999]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2000|''2000'']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2001|2001]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2002|2002]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2003|2003]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2004|2004]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|2006]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|2007]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|''2008'']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|2014]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|2016]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{futsal|IDN}} || {{sort|A2|[[#ASEAN zonasi|ASEAN zonasi]] ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2019|10|25|addkey=2|format=dmy}} || 9 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 2002|''2002'']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2003|2003]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2004|2004]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|2006]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|2008]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|2014]])
|-
| {{futsal|VIE}} || {{sort|A3|[[#ASEAN zonasi|ASEAN zonasi]] uchinchi oʻrin}} || {{dts|2019|10|27|addkey=1|format=dmy}} || 5 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|''2005'']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|''2014'']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|2016]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{futsal|UZB}} || {{sort|CA1|[[#Markaziy va janubiy zona|Markaziy va janubiy zona]] A guruhi gʻolibi}} || {{dts|2019|10|24|addkey=3|format=dmy}} || 15 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 1999|1999]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2000|2000]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2001|2001]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2002|2002]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2003|2003]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2004|2004]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|''2006'']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|2007]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|2008]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|''2010'']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|2014]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|''2016'']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{futsal|TJK}} || {{sort|CA2|[[#Markaziy va janubiy zona|Markaziy va janubiy zona]] A guruhi Ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2019|10|24|addkey=4|format=dmy}} || 10 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 2001|2001]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|2006]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|2007]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|2008]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|2014]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|2016]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{futsal|IRN}} || {{sort|CB1|[[#Markaziy va janubiy zona|Markaziy va janubiy zona]] B guruhi gʻolibi}} || {{dts|2019|10|24|addkey=6|format=dmy}} || 15 ('''[[AFC Futzal Osiyo chempionati 1999|1999]]''', [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2000|'''2000''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2001|'''''2001''''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2002|'''2002''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2003|'''''2003''''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2004|'''2004''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|'''2005''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|2006]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|'''2007''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|'''2008''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|'''2010''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|2014]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|'''2016''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|'''2018''']])
|-
| {{futsal|KGZ}} || {{sort|CB2|[[#Markaziy va janubiy zona|Markaziy va janubiy zona]] B guruhi Ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2019|10|24|addkey=5|format=dmy}} || 15 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 1999|1999]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2000|2000]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2001|2001]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2002|2002]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2003|2003]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2004|2004]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|2006]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|2007]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|2008]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|2014]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|2016]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{futsal|CHN}} || {{sort|EA1|[[#Sharqiy zona|Sharqiy zona]] A guruhi gʻolibi}} || {{dts|2019|10|24|addkey=2|format=dmy}} || 12 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 2002|2002]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2003|2003]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2004|2004]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|2006]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|2007]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|2008]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|2014]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|2016]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{futsal|JPN}} || {{sort|EB1|[[#Sharqiy zona|Sharqiy zona]] B guruhi gʻolibi}} || {{dts|2019|10|24|addkey=1|format=dmy}} || 15 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 1999|1999]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2000|2000]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2001|2001]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2002|2002]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2003|2003]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2004|2004]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|'''2006''']], ''[[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|2007]]'', [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|2008]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|'''2012''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|'''2014''']], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|2016]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{futsal|KOR}} || {{sort|EP|[[#Sharqiy zona|Sharqiy zona]] Play-off gʻolibi}} || {{dts|2019|10|26|addkey=1|format=dmy}} || 13 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 1999|1999]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2000|2000]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2001|2001]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2002|2002]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2003|2003]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2004|2004]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|2007]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|2008]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|2014]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{futsal|KUW}} || {{sort|WA1|[[#Gʻarbiy zona|Gʻarbiy zona]] A guruhi gʻolibi}} || {{dts|2019|10|18|addkey=2|format=dmy}} || 11 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 2001|2001]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2002|2002]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2003|2003]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2004|2004]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|2006]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|2007]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|2008]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|2014]])
|-
| {{futsal|BHR}} || {{sort|WA2|[[#Gʻarbiy zona|Gʻarbiy zona]] A guruhi ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2019|10|20|addkey=2|format=dmy}} || 2 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 2002|2002]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{futsal|LIB}} || {{sort|WB1|[[#Gʻarbiy zona|Gʻarbiy zona]] B guruhi gʻolibi}} || {{dts|2019|10|18|addkey=1|format=dmy}} || 11 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 2003|2003]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2004|2004]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2005|2005]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2006|2006]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2007|2007]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2008|2008]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2012|2012]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2014|2014]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|2016]], [[AFC Futzal Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{futsal|KSA}} || {{sort|WB2|[[#Gʻarbiy zona|Gʻarbiy zona]] B guruhi ikkinchi oʻrin}} || {{dts|2019|10|20|addkey=1|format=dmy}} || 1 ([[AFC Futzal Osiyo chempionati 2016|2016]])
|-
| {{futsal|OMA}} || {{sort|WP|[[#Gʻarbiy zona|Gʻarbiy zona]] Play-off gʻolibi}} || {{dts|2019|10|22|addkey=1|format=dmy}} || 0 (debyut)
|}
: &lt;div id=&quot;1&quot;&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; '''Qalin yozuv''' oʻsha yil uchun chempionlarni koʻrsatadi. Kursiv oʻsha yil uchun xostlarni koʻrsatadi.&lt;/div&gt;

== Gol mualliflari ==
{{Goalscorers
|goals=371 |matches=52
|7 goals=
*{{flagicon|THA}} [[Muhammad Osamanmusa]]

|6 goals=
* {{flagicon|CHN}} Xu Yang
* {{flagicon|JPN}} Minami Kato
* {{flagicon|THA}} [[Kritsada Wongkaeo]]

|5 goals=
* {{flagicon|IRQ}} Waleed Khalid
* {{flagicon|LIB}} Karim Abou Zeid
* {{flagicon|LIB}} Ali Tneich
* {{flagicon|THA}} Ronnachai Jungwongsuk

|4 goals=
* {{flagicon|IDN}} Andri Kustiawan
* {{flagicon|IRN}} [[Mahdi Javid]]
* {{flagicon|JPN}} Yuki Murota
* {{flagicon|KUW}} Abdulrahman Al-Wadi
* {{flagicon|MAS}} Ridzwan Bakri
* {{flagicon|MYA}} Naing Ye Kyaw
* {{flagicon|MYA}} Nyein Min Soe
* {{flagicon|OMA}} Muatasim Al-Shamsi
* {{flagicon|PLE}} Rashid Shawahna
* {{flagicon|KSA}} Abdullah Al-Otaibi
* {{flagicon|KOR}} Lee Min-yong
* {{flagicon|THA}} [[Pornmongkol Srisubseang]]
* {{flagicon|THA}} [[Suphawut Thueanklang]]
* {{flagicon|UZB}} Khusniddin Nishonov

|3 goals=
* {{flagicon|AFG|2013}} Akbar Kazemi
* {{flagicon|AFG|2013}} Seyed Mousavi
* {{flagicon|BHR}} Ahmed Abdulnabi
* {{flagicon|BHR}} Mohamed Al-Sandi
* {{flagicon|TPE}} Chi Sheng-fa
* {{flagicon|IDN}} Iqbal Rahmatullah
* {{flagicon|IDN}} Subhan Faidasa
* {{flagicon|IRN}} Mahdi Karimi
* {{flagicon|JPN}} [[Tomoki Yoshikawa]]
* {{flagicon|KUW}} Abdulrahman Al-Tawail
* {{flagicon|LIB}} Georgio El-Khoury
* {{flagicon|MYA}} Aung Zin Oo
* {{flagicon|MYA}} Hlaing Min Tun
* {{flagicon|MYA}} [[Pyae Phyo Maung|Pyae Phyo Maung II]]
* {{flagicon|OMA}} Muhannad Al-Shibli
* {{flagicon|KSA}} Jwher Jmah
* {{flagicon|KOR}} Kim Min-kuk
* {{flagicon|TJK}} Rustam Hamidov
* {{flagicon|THA}} [[Jetsada Chudech]]
* {{flagicon|THA}} Watchara Laisri
* {{flagicon|THA}} Warut Wangsama-aeo
* {{flagicon|UAE}} Abdulkarim Jamil
* {{flagicon|UZB}} Davron Choriev
* {{flagicon|UZB}} Akbar Usmonov
* {{flagicon|VIE}} Nguyễn Minh Trí

|2 goals=
* {{flagicon|AUS}} Jarrod Basger
* {{flagicon|AUS}} Daniel Fogarty
* {{flagicon|AUS}} Grant Lynch
* {{flagicon|CAM}} Keo Cheatuo
* {{flagicon|CAM}} Orkchan Sereyvong
* {{flagicon|CHN}} Geng Deyang
* {{flagicon|CHN}} Wang Jiahao
* {{flagicon|TPE}} Chang Chien-ying
* {{flagicon|TPE}} Huang Po-chun
* {{flagicon|IRN}} [[Ali Asghar Hassanzadeh]]
* {{flagicon|IRQ}} Fahad Methaq
* {{flagicon|IRQ}} Ghaith Riyadh
* {{flagicon|JPN}} [[Shota Hoshi]]
* {{flagicon|KUW}} Ahmad Al-Farsi
* {{flagicon|KUW}} Yousef Al-Khalifah
* {{flagicon|KGZ}} Arstanbek Tursunov
* {{flagicon|LIB}} Steve Koukezian
* {{flagicon|MAC}} Fong Chi Wa
* {{flagicon|MNG}} [[Purevdorj Erdenebat]]
* {{flagicon|MNG}} Altantulga Pagamsuren
* {{flagicon|MYA}} Ko Ko Lwin
* {{flagicon|MYA}} [[Pyae Phyo Maung (futsal player, born 1992)|Pyae Phyo Maung I]]
* {{flagicon|NEP}} Mani Lama
* {{flagicon|OMA}} Khalfan Al-Maawali
* {{flagicon|OMA}} Loay Al-Wahaibi
* {{flagicon|PLE}} Adnan Salloum
* {{flagicon|KSA}} Aroan Mubarak
* {{flagicon|KOR}} Park Jeong-jin
* {{flagicon|TJK}} Shavqat Halimov
* {{flagicon|TJK}} Bahodur Khojaev
* {{flagicon|TJK}} Parviz Rakhmatov
* {{flagicon|TJK}} Fayzali Sardorov
* {{flagicon|THA}} [[Nattawut Madyalan]]
* {{flagicon|TLS}} Mario Moniz
* {{flagicon|UAE}} Tariq Abdulla
* {{flagicon|UAE}} Abdalla Al-Hosani
* {{flagicon|UZB}} Mashrab Adilov
* {{flagicon|VIE}} Trần Thái Huy
* {{flagicon|VIE}} [[Trần Văn Vũ (futsal player)|Trần Văn Vũ]]

|1 goal=
* {{flagicon|AFG|2013}} Mohammad Ali Fayazi
* {{flagicon|AFG|2013}} Sayed Hashemi
* {{flagicon|AFG|2013}} Farzad Mahmoodi
* {{flagicon|AFG|2013}} Mohsen Rezayi
* {{flagicon|AUS}} Adam Cooper
* {{flagicon|AUS}} Wade Giovenali
* {{flagicon|AUS}} Nathan Niski
* {{flagicon|BHR}} Saleh Ahmed
* {{flagicon|BHR}} Ali Al-Malki
* {{flagicon|BHR}} Salman Maula
* {{flagicon|BHR}} Talal Al-Naar
* {{flagicon|CAM}} Heng Sokly
* {{flagicon|CAM}} Ros Sirotha
* {{flagicon|CHN}} Chen Zhiheng
* {{flagicon|CHN}} Deng Tao
* {{flagicon|CHN}} Li Jianjia
* {{flagicon|CHN}} Li Shunying
* {{flagicon|CHN}} Shen Siming
* {{flagicon|TPE}} Chu Chia-wei
* {{flagicon|TPE}} Fu Li-wei
* {{flagicon|TPE}} Tang Wei-tai
* {{flagicon|HKG}} [[Chow Ka Wa]]
* {{flagicon|HKG}} [[Li Ka Chun]]
* {{flagicon|HKG}} Liu Yik Shing
* {{flagicon|HKG}} [[Wong Chin Hung]]
* {{flagicon|IDN}} Ardiansyah Nur
* {{flagicon|IDN}} Firman Adriansyah
* {{flagicon|IDN}} Syahidansyah Lubis
* {{flagicon|IDN}} Bayu Saptaji
* {{flagicon|IDN}} Marvin Wossiry
* {{flagicon|IRN}} [[Hamid Ahmadi (futsal)|Hamid Ahmadi]]
* {{flagicon|IRN}} [[Taha Nematian]]
* {{flagicon|IRQ}} Salim Faisal
* {{flagicon|IRQ}} Tareq Zeyad
* {{flagicon|JPN}} Ryohei Ando
* {{flagicon|JPN}} Takashi Morimura
* {{flagicon|JPN}} [[Kaoru Morioka]]
* {{flagicon|JPN}} Kazuhiro Nibuya
* {{flagicon|JPN}} Ryosuke Nishitani
* {{flagicon|JPN}} [[Kazuya Shimizu]]
* {{flagicon|KUW}} Naser Al-Alban
* {{flagicon|KUW}} Abdulaziz Al-Basam
* {{flagicon|KUW}} Abdulrahman Al-Mosabehi
* {{flagicon|KGZ}} Nursultan Abdyldaev
* {{flagicon|KGZ}} Maksat Alimov
* {{flagicon|KGZ}} Shokhrukh Makhmadaminov
* {{flagicon|KGZ}} Iuldashbai Salimbaev
* {{flagicon|LIB}} Ahmad Kheir El-Dine
* {{flagicon|LIB}} Ali El-Homsi
* {{flagicon|LIB}} Mohamad Kobeissy
* {{flagicon|LIB}} Jamal Selwan
* {{flagicon|LIB}} Hassan Zeitoun
* {{flagicon|MAC}} Ho Wai Tong
* {{flagicon|MAS}} Azwann Ismail
* {{flagicon|MAS}} Haniffa Hasan
* {{flagicon|MAS}} Saiful Nizam
* {{flagicon|MNG}} Batbaatar Battulga
* {{flagicon|MNG}} Chantsal Mandakh
* {{flagicon|MNG}} Ankhbayar Tumurbaatar
* {{flagicon|MNG}} Altansukh Yalalt
* {{flagicon|MYA}} Kaung Chit Thu
* {{flagicon|MYA}} Khin Zaw Lin
* {{flagicon|MYA}} Kyaw Soe Moe
* {{flagicon|MYA}} Wai Zin Oo
* {{flagicon|NEP}} Aadil Hamid
* {{flagicon|OMA}} Issa Al-Balushi
* {{flagicon|OMA}} Samer Al-Balushi
* {{flagicon|OMA}} Zamel Al-Balushi
* {{flagicon|PLE}} Mohammad Hamada
* {{flagicon|PLE}} Adham Khwailed
* {{flagicon|PLE}} Ahmed Mohammed
* {{flagicon|QAT}} Tamim Al-Awlaqi
* {{flagicon|QAT}} Saif Al-Mosallam
* {{flagicon|QAT}} Abdulrahman Al-Yafei
* {{flagicon|KSA}} Mohsen Fqihe
* {{flagicon|KOR}} Cho Byung-geol
* {{flagicon|KOR}} Lee Doo-yong
* {{flagicon|KOR}} Park Han-ul
* {{flagicon|KOR}} Seo Won-geon
* {{flagicon|TJK}} Umed Kuziev
* {{flagicon|TJK}} Dilshod Salomov
* {{flagicon|TJK}} Rahmonali Sharipov
* {{flagicon|THA}} [[Apiwat Chaemcharoen]]
* {{flagicon|THA}} [[Jirawat Sornwichian]]
* {{flagicon|TLS}} Remigio Duarte
* {{flagicon|TLS}} Ilidio Nunes
* {{flagicon|TLS}} Eufrasio Soares
* {{flagicon|TLS}} Bendito Ximenes
* {{flagicon|TKM}} Mülkaman Annagulyýew
* {{flagicon|TKM}} Gurbangeldi Sähedow
* {{flagicon|UAE}} Wael Al-Dhanhani
* {{flagicon|UAE}} Ahmad Hussain
* {{flagicon|UAE}} Abdulla Juma
* {{flagicon|UAE}} Hamdan Al-Katheeri
* {{flagicon|UAE}} Ahmed Khalil
* {{flagicon|UAE}} Mohammed Obaid
* {{flagicon|UZB}} Ravshan Elibaev
* {{flagicon|UZB}} Khushnur Erkinov
* {{flagicon|UZB}} Ilkhomjon Khamroev
* {{flagicon|UZB}} Dilshod Rakhmatov
* {{flagicon|UZB}} Ikhtiyor Ropiev
* {{flagicon|UZB}} Dilmurod Shavkatov
* {{flagicon|VIE}} Nguyễn Mạnh Dũng
* {{flagicon|VIE}} Châu Đoàn Phát
* {{flagicon|VIE}} Nguyễn Thành Tín
* {{flagicon|VIE}} Nhận Gia Hưng
* {{flagicon|VIE}} Phạm Đức Hòa
* {{flagicon|VIE}} Vũ Đức Tùng

|1 own goal=
* {{flagicon|AFG|2013}} Akbar Kazemi (against Uzbekistan)
* {{flagicon|AUS}} Gregory Giovenali (against Malaysia)
* {{flagicon|TPE}} Chang Chien-ying (against China)
* {{flagicon|HKG}} Leung Chong Yip (against Mongolia)
* {{flagicon|HKG}} [[Li Ka Chun]] (against Mongolia)
* {{flagicon|PLE}} Husam Hamed (against Kuwait)
* {{flagicon|TLS}} Remigio Duarte (against Cambodia)
* {{flagicon|TLS}} Eufrasio Soares (against Thailand)
* {{flagicon|TKM}} Gurbangeldi Sähedow (against Iran)
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Official website|http://www.the-afc.com/competitions/afc-futsal-championship/|name=AFC Futsal Championship}}, the-AFC.com
* [http://stats.the-afc.com/tournaments/295 AFC Futsal Championship 2020] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190904235013/http://stats.the-afc.com/tournaments/295 |date=2019-09-04 }}, stats.the-AFC.com

{{Xalqaro futzal}}
{{AFC Futzal Osiyo Kubogi}}


[[Turkum:AFC Futzal Osiyo chempionati 2020]]
[[Turkum:2019-yilda Osiyoda futzal]]
[[Turkum:AFC Futzal Osiyo chempionati saralash bosqichi]]</text>
      <sha1>ougk8qx6q26l14hidqtcpz3mb4bnhdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afaq Məsud</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1110304</id>
    <revision>
      <id>6156061</id>
      <parentid>4363184</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:27:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6484" sha1="hctkf79woledjtynbf36ubiewt96w48" xml:space="preserve">{{Yozuvchi bilgiqutisi
| ismi                     = Afag Masud
| tasvir                   = File:Afag Masoud.jpg
| asl_ismi                 = Afaq Məsud
| tavallud_sanasi          = 1957- yil 3-iyun
| tavallud_joyi            = [[Baku]], [[Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ozarbayjon SSR]], Sovet Ittifoqi
| fuqaroligi               = Sovet Ittifoqi→[[Ozarbayjon]]&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[Fayl:Flag_of_Azerbaijan.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&amp;nbsp;&lt;/span&gt; 
| janr                     = Dramaturg
| yoʻnalish                = [[Yozuvchi]]
| mukofotlari              = [[Fayl:“Xalq_yazıçısı”_fəxri_adının_döş_nişanı.jpg|21x21px]] Ozarbayjon xalq yozuvchisi
[[Fayl:AZ_Shohrat_Order_ribbon_(2nd_version).svg|40x40px]] Shohrat ordeni

[[Fayl:AZE_100Years_of_the_Azerbaijan_Democratic_Republic_(1918-2018)_Jubilee_Medal_BAR.svg|40x40px]] Ozarbayjon Demokratik Respublikasi 100 yillik medal

[[Fayl:Humay_Award.svg|41x41px]] Humay mukofoti
&lt;/div&gt;
| veb-sayt                 = https://afaqmesud.az/
}}
'''Afag Masud''' ({{lang-az|Afaq Məsud}}) 1957-yil 3-iyun kuni [[Baku]] shahrida tavallud topgan [[yozuvchi]], [[dramaturg]]. Afag Masud Xalq yozuvchisi, sanʼat arbobi, Peterdagi Sanʼat va Fanlar akademiyasining toʻliq aʼzosi. Ozarbayjon Tarjima markazi kengashining raisi va „Xazar“ jahon adabiyot jurnali bosh muharriri&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://president.az/articles/33258 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201013064138/https://president.az/articles/33258 |arxivsana=13 October 2020 |sarlavha=Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı |qaralgan sana=13 October 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Haqqında |url=https://www.afaqmesud.az/az/pages/id:1 |qaralgan sana=2023-05-02 |ish=Afaq Məsudun saytı}}&lt;/ref&gt;. Shunindek, „Humay“ mukofoti sovrindori&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.afaqmesud.az/az/pages/id:1 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201013064551/https://www.afaqmesud.az/az/pages/id:1 |arxivsana=13 October 2020 |sarlavha=Haqqında |nashriyot=afaqmesud.az |qaralgan sana=13 October 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Tarjimai holi ==
Afag Masud 1957-yil 3-iyun sanasida Baku shahrida ziyolilar oilasida tavallud topgan. 1979-yilda [[Boku davlat universiteti|Bakü davlat universiteti]] jurnalistika mutaxassisligini tamomlagan. 1979 — 1986-yillarda „Azerbayjantelefilm“ studiyasining muharrir va muharrirlar kengashi aʼzosi va 1986 — 1988-yillarda direktor lavozimida faoliyat olib borgan. 1989 — 2014-yillarda Afag Masud quyidagi lavozimlarda ishlagan: Tarjima va adabiy munosabatlar respublika markazi raisi va „Xazar“ jahon adabiyot jurnali bosh muharriri&lt;ref name=&quot;bakupages&quot;&gt;{{In lang|ru}} [http://www.baku.ru/enc-show.php?cmm_id=276&amp;id=61686&amp;c=1752 Unknown Bakuvians: Afag Masud]. ''Baku.ru ''&lt;/ref&gt;.

Afag Masud, Ozarbayjon Prezidenti [[Ilhom Aliyev|Ilhom Aliyevning]] 2014-yil 16-maydagi 501-sonli farmoni bilan Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Tarjima Markazi direktori, Ozarbayjon Davlat Tarjima Markazining 2018-yil 18-maydagi 110-sonli farmoni bilan Ozarbayjon Davlat Tarjima Markazi boshqaruvi raisi etib tayinlangan.

Shu bilan birga, Afgad romanlar, pyesalar, ocherklar va qissalar muallifidir.

Uning asarlari, intervyulari va maqolalari koʻplab mamlakatlar nashriyotlari va ommaviy axborot vositalarida ommaga taqdim etilgan va madaniy va adabiy portallarda chop etilgan.

Afag Masud „Yol üstə“, „Qatarın altına atılan qadın“, „Kərbəla“, „Mənsur Həllac“ kabi pyesalarini muallifidir. „Can üstə“ va „O məni sevir“ pyesalari (Teatr rejissori — [[Vagif Ibrahimoghlul]]) Akademik milliy drama teatrida namoyish etilgan.

Uning „Sərçələr“ (Film rejissori — [[Eyvaz Valiyev|Eyvaz Valiyev)]], „Qonaqlıq“ (Film rejissori Tariyel Valiyev) asarlari teledrama, „Gecə“ (Film rejissori Teymur Guliyev), „Cəza“ (Film rejissori Mehriban Alakbarzade) va „Dovşanın ölümü“ (Film rejissori L. Najafzade) asarlaridan esa film ishlangan.

[[Gabriel García Márquez|Gabriel García Márquezning]] „Patriarxın payızı“, Thomas Vulfunning „Dünyanın hörümçək toru“ romanlari, [[Muhammad Nasifiy]], [[Gʻazzoliy|Abu Homid al-Gʻazzoliy]], Arabiy, [[Jaloliddin Rumiy]] hamda Ibnning [[tazkira]] janridagi kitoblar va shu bilan bir qatorda xorijiy asarlarni ozarbayjon tiliga tarjima qilgan. 1994-yilda Berlin Adabiyot uyida nemis tilida „Procession“ romanining oʻqilishi va muhokamasi ishtirok etgan.

2000-yilda Vyana universitetidan uning adabiy ijodi haqida doktorlik dissertatsiyasi Sena Dogan („Yevropa sharqshunosligida ayol yozuvchilar“) himoya qilindi.

2004-yilda xuddi shu hikoyaning motivlariga asoslangan „Sərçələr“ („Chumchuqlar“) radio spektakli Vena radiosida efirga uzatildi.

Shu bilan birga, [[Franz Kafka]], [[Mopassan Gi de|Gi de Maupassan]] va Gabriel García Márquez kabi mualliflarning asarlarini [[Ozarbayjon tili|ozarbayjon tiliga]] tarjima qilganl&lt;ref name=&quot;bakupages&quot; /&gt;. Ayni paytda u „''Xazar''“ adabiy jurnalining bosh muharriri sifatida ishlaydi.

== Oilasi ==
Afaq Məsud [[Ozarbayjon]] [[Yozuvchi|xalq yozuvchisi]] boʻlgan [[Əli Vəliyev|Əli Vəliyevning]] nabirasi va [[olim]] [[Məsud Əlioğlu|Məsud Əlioğluning]] qizidir.

== Mukofotlari ==
Teatr sanʼatini rivojlantirishdagi xizmatlari uchun u bir necha bor [[Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti]] medali bilan taqdirlangan.

2005-yilda „Ozarbayjonda xizmat koʻrsatgan artist“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

2015-yilda Turkiya Madaniyat vazirligi, [[Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti]] va [[Yevroosiyo Yozuvchilar uyushmasi]] tomonidan tashkil etilgan „Xalqaro sahna asarlari tanlovi“ gʻolibi boʻlgan.

2017-yilda Ozarbayjonda tarjimani rivojlantirishdagi xizmatlari uchun Prezident [[Ilhom Aliyev]] tomonidan „Shon-sharaf“ ordeni bilan taqdirlangan. [[Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti]] medali bilan ham taqdirlangan&lt;ref&gt;[https://azertag.az/ru/xeber/afag_masud_udostoena_medali_tyurksoi-1067688 Afag Masud udostoena medali TYuRKSOY]&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

{{Shaxsiyat-stub}}

== Havolalar ==
* [https://www.afaqmesud.az/ Afaq Məsudun saytı] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240525171020/https://www.afaqmesud.az/ |date=2024-05-25 }}

[[Turkum:1957-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:3-iyunda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>hctkf79woledjtynbf36ubiewt96w48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>William Gallas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1111176</id>
    <revision>
      <id>6155961</id>
      <parentid>6123586</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>/* Siovrinlari */</comment>
      <origin>6155961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20008" sha1="ejb1tv1une691teb63k6zu1ln14mwwo" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = William Gallas
 | tasvir             = William Gallas 2018 (2).jpg
 | izoh               = Gallas 2018-yilda
 | toʻliqism          = William Eric Gallas&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifadata.com/document/fwc/2010/PDF_BackUp_2010_06_13/FWC_2010_SquadLists.pdf |title=FIFA World Cup South Africa 2010: List of Players: France |publisher=FIFA |page=10 |date=12 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018131759/https://www.fifadata.com/document/fwc/2010/PDF_BackUp_2010_06_13/FWC_2010_SquadLists.pdf |archive-date=18 October 2019}}&lt;/ref&gt;
 | tavallud_sana      = {{birth date and age|df=yes|1977|8|17}}&lt;ref name=&quot;PFA 226&quot;&gt;{{cite book |last=Hugman |first=Barry J. |title=The PFA Premier &amp; Football League Players' Records 1946–2005 |publisher=Queen Anne Press |year=2005 |page=226 |isbn=1-85291-665-6}}&lt;/ref&gt;
 | tavallud_joyi      = [[Asnières-sur-Seine]], Fransiya
 | boʻyi              = 1.81 m&lt;ref&gt;{{cite web |title=Player Profile |url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=187756/index.html |publisher=FIFA |access-date=12 May 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101222210430/https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=187756/index.html |archive-date=22 December 2010}}&lt;/ref&gt;
 | pozitsiya          = [[Himoyachi (futbol)|Himoyach]]
 | joriyklub          = 
 | yoshlikyillari1    = 1987–1992
 | yoshlikklublari1   = AVG Football
 | yoshlikyillari2    = 1992–1993
 | yoshlikklublari2   = RCF Paris
 | yoshlikyillari3    = 1992–1994
 | yoshlikklublari3   = INF Clairefontaine
 | yoshlikyillari4    = 1994–1995
 | yoshlikklublari4   = Caen
 | yillar1            = 1995–1997
 | klublar1           = Caen
 | isht1              = 34
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 1997–2001
 | klublar2           = Marseille
 | isht2              = 85
 | gollar2            = 2
 | yillar3            = 2001–2006
 | klublar3           = [[Chelsea F.C.|Chelsea]]
 | isht3              = 159
 | gollar3            = 12
 | yillar4            = 2006–2010
 | klublar4           = [[Arsenal F.C.|Arsenal]]
 | isht4              = 101
 | gollar4            = 12
 | yillar5            = 2010–2013
 | klublar5           = [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]
 | isht5              = 61
 | gollar5            = 1
 | yillar6            = 2013–2014
 | klublar6           = Perth Glory
 | isht6              = 15
 | gollar6            = 1
 | milliyyillar1      = 1997
 | milliyjamoa1       = Fransiya U-20
 | milliyisht1        = 3
 | milliygollar1      = 0
 | milliyyillar2      = 1997–1998
 | milliyjamoa2       = Fransiya U-21
 | milliyisht2        = 11
 | milliygollar2      = 0
 | milliyyillar3      = 2002–2010
 | milliyjamoa3       = Fransiya
 | milliyisht3        = 84
 | milliygollar3      = 5
}}

'''William Eric Gallas''' (17-avgust 1977-yil) – fransiyalik sobiq professional [[Futbol|futbolchi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] pozitsiyasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.givemesport.com/1516940-ranking-arsenals-11-premier-league-captains-from-the-best-to-the-worst |sarlavha=Ranking Arsenal's 11 captains in the Premier League era from best to worst |sana=2019-10-28 |ish=GiveMeSport |til=en-GB |qaralgan sana=2019-11-11}}&lt;/ref&gt;. U oʻz futbolchilik kareyerasining koʻp qismini Fransiya va Angliya klublarida oʻtkazgan va Avstraliyada A-ligasi klubi Perth Gloryda oʻz faoliyatini yakunlgan. Gallas Fransiyada karyerasini boshladi, 2001-yilda esa ingliz klubi [[Chelsea F.C.|Chelsea]] bilan shartnoma imozladi. U 2006-yilda boshqa futbolchiga almashtirilgan holda [[Arsenal F.C.|Arsenal]]ga borib qoʻshildi. Keyinchalik u 2010-yilda yana bir London klubi [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham]] bilan shartnoma imzolaydi.

Uning karyerasi muvaffaqiyatli oʻtgan, shu jumladan 2005 va 2006-yillarda Premyer Liga titullari qoʻlga kiritadi. 2007-yilda u [[Arsenal]] jamaosining sardori etib tayinlandi, ammo 2008-09-yilgi mavsumda bergan intervyusida jamoa aʼzolarini tanqid qilganidan soʻng sardorlik undan olib qoʻyiladi. U 2009-10-yilgi mavsum soʻnggida shartnoma muddati tugagach klubni tark etadi va keyinchalik [[Shimoliy London derbisi|ashaddiy raqiblari]] Tottenhamga borib qoʻshildi. Bu klubni 2012-2013-yilgi mavsum oxirida shartnomasi tugaganida tark etadi. U 2014-yilning 16-oktabrida isteʼfoga chiqdi.

== Klublardagi faoliyat ==

=== Faoliyatining ilk yillari ===
Fransiya futbol akademiyasini bitirgan Gallas 1996-yilda ikkinchi diviziondagi Caenda professional karyerasini boshladi. Keyinchalik 1997-yilda u Marseillega oʻtdi, u yerda u toʻrt mavsum davomida toʻp surdi. U [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA chempionlar ligasi]]dagi debyutini Marseilleda oʻtkazadi, 1999-yil oktyabr oyida esa oʻsha yilgi chempion [[Manchester United F.C.|Manchester Yunayted]]ga qarshi oʻyinda esa ilk golini kiritadi va oʻsha oʻyinda jamoasi 1-0 hisobda gʻalaba qozonadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19 October 2000 |title=Gallas sinks Man Utd |work=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/sport/football/champions_league/479944.stm}}&lt;/ref&gt;.

=== Chelsea ===
[[Fayl:Chelsea_Legends_1_Inter_Forever_4_(28453494378).jpg|thumb|William Gallas „Chelsea“ va „Inter“ afsonalari oʻrtasidagi oʻyinda]]
Chelsining murabbiyi Claudio Ranieri 2001-yilda Gallasni 6,2 million funt sterlingga Marseilledan sotib oldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21 May 2001 |title=Poyet heads for Chelsea exit |publisher=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/c/chelsea/1341532.stm |access-date=23 March 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21 May 2001 |title=Gallas goes to Chelsea in £6.2m deal |work=The Guardian |location=London |url=https://www.theguardian.com/football/2001/may/21/newsstory.sport3 |access-date=23 March 2012}}&lt;/ref&gt;. U London klubi tarkibida 13 raqamni tanladi, chunki bu Marsieille shahrining pochta kodi edi. Ranieri boshchiligida Gallas Marsel Desailly va keyinchalik [[John Terry|Jon Terry]] bilan markaziy himoyada sherik boʻlgan. Terry bilan hamkorlikda 16 oʻyin davomida darvozasi daxsizligini saqlab qoladi. U baʼzida chap qanot himoyachisi sifatida ham oʻynagan. Ranieri dacrida Gallas terma jamoa safida ham debyut qiladi. Gallas 2001-yil avgust oyida Newcastle Unitedga qarshi Jon Terry oʻrniga maydonga tushgan holatda debyut qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/1499170.stm |sarlavha=Clockwatch: Chelsea 1-1 Newcastle |sana=19 August 2001 |nashriyot=BBC |qaralgan sana=11 October 2020}}&lt;/ref&gt;. Uning birinchi golini [[Angliya kubogi]]&lt;nowiki/&gt;da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] qarshi kiritiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/1860746.stm |sarlavha=Chelsea's cup revenge |sana=10 March 2002 |nashriyot=BBC |qaralgan sana=11 October 2020}}&lt;/ref&gt;. Chelsea 2002-yilgi Angliya kubogi finalida ishtirok etdi, u oʻyinda Gallas asosiy tarkibda maydonga tushadi va jamoasi magʻlubiyatga ucharydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/1959840.stm |sarlavha=Arsenal lift FA Cup |nashriyot=BBC |sana=16 February 2003 |qaralgan sana=11 October 2020}}&lt;/ref&gt;.

=== Arsenal ===
[[Fayl:WilliamGallasCPN.JPG|thumb|Gallas muxlislariga minnatdorchilik bildirmoqda]]
Gallas Arsenal bilan toʻrt yillik shartnoma imzoladi. U yaqinda pensiyaga chiqqan [[Dennis Bergkamp]]dan keyin boʻsh qolgan 10-raqamni oldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=7 July 2010 |title=Robin van Persie 'to transfer Arsenal squad shirt number' for new season |work=Metro |url=http://metro.co.uk/2010/07/07/robin-van-persie-to-transfer-arsenal-squad-shirt-number-for-new-season-438818/ |access-date=6 January 2013}}&lt;/ref&gt;.

Gallas Gunners tarkibida 2006-yil 9-sentyabr kuni Middlesbrough qarshi 1-1 hisobida yakunlangan uy oʻyinida chap qanot himoyachisi sifatida debyut oʻyinini oʻtkazadi va 23-sentyabr kuni Sheffield United qarshi Arsenal tarkibidagi birinchi golini kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/5308136.stm |sarlavha=Arsenal 1-1 Middlesbrough |sana=9 September 2006 |nashriyot=BBC |qaralgan sana=10 October 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/5351906.stm |sarlavha=Arsenal 3-0 Sheff Utd |sana=23 September 2006 |nashriyot=BBC |qaralgan sana=10 October 2020}}&lt;/ref&gt;.

Gallas 2007-yil 9-avgustida Arsenal sardori sifatida belgilanadi, Kolo Touré vice-kapitanlikni oʻz zimmasiga oldi. Biroq, koʻpchilik Gilberto Silva sardorlik bogʻichini taqishini kutganligi sababli bu baʼzi bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Arsenal kapitanligi sifatida uning birinchi oʻyini 2007-yil 12-avgust kuni Fulham qarshi boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=9 August 2007 |title=Gallas named captain as Wenger looks to older heads |publisher=Arsenal.com |url=http://www.arsenal.com/article.asp?thisNav=News&amp;article=480062&amp;lid=NewsHeadline&amp;Title=Gallas+named+captain+as+Wenger+looks+to+older+heads |access-date=9 August 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070915200904/http://www.arsenal.com/article.asp?thisNav=News&amp;article=480062&amp;lid=NewsHeadline&amp;Title=Gallas+named+captain+as+Wenger+looks+to+older+heads &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archive-date=15 September 2007}}&lt;/ref&gt;. Gallas 19-avgust kuni Blackburn Rovers qarshi oʻyinda jarohat oladi va 20-oktyabr kuni safga qaytadi. 3-noyabr kuni [[Emirates (stadion)|Emirates stadion]] oʻtkazilgan Arsenal-Manchester United bahsida u oʻz darvozasini ishgʻol etadi. Soʻnggi daqiqalarda Londonliklar tomonidan kiritilgan gol esa oʻyin durrang bilan yakunlanishini taʼminlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/7065152.stm |sarlavha=Arsenal 2-2 Man Utd |sana=3 November 2007 |nashriyot=BBC |qaralgan sana=10 October 2020}}&lt;/ref&gt;.

2010-yil 17-fevral kuni Gallasning [[Stamford Bridge]]&lt;nowiki/&gt;dagi Chelseaga qarsi oʻyini Arsenal safidagi futbolchining 100-oʻyini boʻladi. Gallas klubni shu yili yozda erkin agent sifatida tark etadi. Himoyachi klub safida jami 142 ta oʻyin oʻtkazgan va 17 ta gol muallifiga aylangan.

=== Tottenham Hotspur ===
[[Fayl:William_Gallas_&amp;_Cesc_Fàbregas_1_(5195016074).jpg|thumb|Gallas(oʻngda) [[Sesk Fabregas|Cesc Fàbregas]]&lt;nowiki/&gt;ga qarsi, 2010-yil]]
2010-yil 20 avgust kuni Tottenham Hotspur menejeri Harry Redknapp Gallas klubga qoʻshilishi haqidagi xabarlarni tasdiqladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Riach |first=James |date=20 August 2010 |title=Redknapp confirms Gallas deal |publisher=Sky Sports |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11661_6325361,00.html |access-date=20 August 2010}}&lt;/ref&gt;. Transfer 22-avgust kuni rasman eʼlon qilindi, Gallas ushbu klub bilan bir yillik shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=22 August 2010 |title=Gallas deal agreed |publisher=Tottenham Hotspur F.C. |url=http://www.tottenhamhotspur.com/news/gallas-deal-agreed-220810/ |access-date=5 February 2014}}&lt;/ref&gt;. Gallasning Londonnig bu klubiga transfer himoyachinlantirdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20 August 2010 |title=Gallas agrees landmark Spurs move |work=FourFourTwo |agency=Reuters |url=http://fourfourtwo.com/news/england/61485/default.aspx |access-date=24 August 2010}}&lt;/ref&gt;.

Gallas 11-sentabr kuni West Bromwich Albion jamoasiga qarsi oʻyinda oʻz debyutini oʻtkazadi va ushbu oʻyin 1-1 hisobida yakunlanadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Lillywhite |first=Jamie |date=11 September 2010 |title=West Brom 1–1 Tottenham |publisher=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/8983436.stm |access-date=14 September 2010}}&lt;/ref&gt;. 20-noyabr kuni jamoa sardorlari Ledley King va [[Michael Dawson]] jarohat olishi natijasida, Gallas sardorlik bogʻichi bilan ilk bahsini sobiq klubi Arsenalga qarshi Emirates stadionida oʻtkazadi va ushbu oʻyinda Tottehnam 1993-yildan beri birinchi marotaba liga oʻyinida derbida gʻolibi boʻladi.

=== Perth Glory ===
2013-yil 23-oktabrda Gallas Perth Glory bilan bir yillik shartnoma imzolaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=23 October 2013 |title=Perth Glory signs former Premier League defender William Gallas |work=[[The Australian]] |url=http://www.theaustralian.com.au/sport/football/perth-glory-signs-former-premier-league-defender-william-gallas/story-fn63e0vj-1226745334649}}&lt;/ref&gt; va Avstraliya A-ligasida toʻp surgan birinch fransuz futbolchiga aylanadi. Bu davrda [[Alessandro Del Piero]], Emile Heskey va [[Shinji Ono]] kabi boshqa koʻplab yulduzlar ham bu ligada oʻynayotgan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/23/william-gallas-perth-glory-a-league |sarlavha=William Gallas agrees to Perth Glory move |ish=[[TheGuardian.com]] |sana=23 October 2013}}&lt;/ref&gt;. 2013-14-yilgi mavsum oxirida u isteʼfoga chiqadi. A-ligada jami 14 oʻyinda maydonga tushib va bitta gol muallifiga aylangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=oqxrCV2OX0k |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240529111259/https://www.youtube.com/watch?v=oqxrCV2OX0k |arxivsana=2024-05-29 |sarlavha=Wellington Phoenix vs Perth Glory, Hyundai A League 2014 (Round 22) |muallif=A-League |sana=9 March 2014 |qaralgan sana=2024-05-29 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://metro.co.uk/2014/10/16/ex-arsenal-and-chelsea-man-william-gallas-retires-and-this-epic-perth-glory-gaffe-is-probably-why-4908060/ |sarlavha=Gallas retires – and this epic Perth Glory gaffe is probably why |ism=Metro Sport Reporter for |muallif=Metro.co.uk |sana=16 October 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.espn.com/soccer/league-name/story/2091339/headline |sarlavha=William Gallas to announce his retirement from football |nashriyot=[[ESPN]] |sana=16 October 2014}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
[[Fayl:Gallas,_Sagnol_Euro_2008.png|thumb|Gallas UEFA Yevropa chempionati-2008 turnirida Fransiya tarkibida]]
Gallas Fransiya U-18 jamoasi Yevropa chempionatida gʻolib boʻlganida jamoa tarkibida boʻlgan. U shuningdek, 1997 yilgi FIFA Jahon chempionati U-20da Fransiya yoshlari jamoasida [[Thierry Henry]], Devid Trezeguet, Nikolas Anelka, Mikael Silvestre va Villi Sagnol bilan birga oʻynadi.

2002-yil oktyabr oyida Gallas [[Sloveniya]]&lt;nowiki/&gt;ga qarshi UEFA Yevro 2004 saralash oʻyinida [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya]] tarkibida debyut qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Marlet leads French charge |work=UEFA |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1579/match=68966/index.html |access-date=1 August 2013}}&lt;/ref&gt;. 2005-yil avgust oyida Gallas milliy terma jamoa safidagi debyut golini Kot-dʼIvuarga qarshi oʻyinda kiritadi.

2011-yil 6-iyun kuni 33 yoshida terma jamoa safida 84 ta oʻyin oʻtkazib 5 ta gol kiritgan holda Fransiya safida faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Gallas storms out of international football |url=http://en.espn.co.uk/football/sport/story/94876.html |ish=espn.co.uk |qaralgan sana=6 September 2020 |sana=6 June 2011}}&lt;/ref&gt;.

== Statistikasi ==

=== Klub ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
|-
!Divizion
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Caen
|1995-96
|Liga 2
|16
|0
|19
|0
|-
|1996-97
|[[Liga 1]]
|18
|0
|21
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!34
!0
!40
!0
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |Marseille
|1997-98
|[[Liga 1]]
|3
|0
|3
|0
|-
|1998-99
|[[Liga 1]]
|30
|0
|42
|0
|-
|1999-2000
|[[Liga 1]]
|22
|0
|31
|1
|-
|2000-01
|[[Liga 1]]
|30
|2
|32
|2
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!85
!2
!108
!3
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |[[Chelsea F.C.|Chelsea]]
|2001-02
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|30
|1
|41
|2
|-
|2002-03
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|38
|4
|48
|4
|-
|2003-04
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|29
|0
|45
|1
|-
|2004-05
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|28
|2
|46
|2
|-
|2005-06
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|34
|5
|45
|5
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!159
!12
!225
!14
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |[[Arsenal F.C.|Arsenal]]
|2006-07
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|21
|3
|29
|3
|-
|2007-08
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|31
|4
|42
|4
|-
|2008-09
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|23
|2
|36
|6
|-
|2009-10
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|26
|3
|35
|4
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!101
!12
!142
!17
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]]
|2010-11
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|27
|0
|36
|0
|-
|2011-12
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|15
|0
|18
|0
|-
|2012-13
|[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]
|19
|1
|24
|1
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!61
!1
!78
!1
|-
|Perth Glory
|2013-14
|A-liga
|15
|1
|15
|1
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Jami statistika
!455
!28
!608
!36
|}

=== Terma jamoa ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!Milliy choy
!Yil
!Oʻyinlar
!Gollar
|-
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya]]
|2002
|3
|0
|-
|2003
|8
|0
|-
|2004
|15
|0
|-
|2005
|11
|1
|-
|2006
|15
|1
|-
|2007
|7
|0
|-
|2008
|10
|0
|-
|2009
|9
|2
|-
|2010
|6
|1
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!84
!5
|}

== Sovrinlari ==
'''Caen'''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://int.soccerway.com/players/william-gallas/538/ |sarlavha=W. Gallas – Trophies |qaralgan sana=27 October 2014}}&lt;/ref&gt;

* Liga 2: 1995-96

'''Chelsea'''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://int.soccerway.com/players/william-gallas/538/ |sarlavha=W. Gallas – Trophies |qaralgan sana=27 October 2014}}&lt;/ref&gt;

* [[Angliya Premyer-ligasi|Premyer Liga]]: 2004-05, 2005-06&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.premierleague.com/players/2054/William-Gallas/overview |sarlavha=William Gallas: Overview |nashriyot=Premier League |qaralgan sana=16 April 2018}}&lt;/ref&gt;
* Futbol ligasi kubogi: 2004-05
* FA Community Shield: 2005-yil

'''Fransiya'''

* [[FIFA Konfederatsiyalar kubogi]]: 2003&lt;ref name=&quot;Soccerway trophies&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://int.soccerway.com/players/william-gallas/538/ |sarlavha=W. Gallas – Trophies |qaralgan sana=27 October 2014}}&lt;/ref&gt;
* [[FIFA Jahon chempionati]] finalchisi: [[FIFA Jahon chempionati 2006|2006]]&lt;ref name=&quot;Soccerway trophies&quot; /&gt;

'''Shaxsiy sovrinlar'''

* [[Liga 1]] yil kashfiyoti: 1999&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/franpoy.html |ish=[[RSSSF]] |sarlavha=France – Footballer of the Year}}&lt;/ref&gt;
* PFA yil jamoasi: 2002-03, 2005-06 (Premyer Liga)&lt;ref name=&quot;Hugman2003–04 496&quot;&gt;{{Kitob manbasi |editor=Hugman |title=The PFA Footballers' Whoʻs Who 2003/2004 |url=https://archive.org/details/pfafootballersfa0000barr |year=2003 |publisher=Queen Anne Press |isbn=1-85291-651-6 |page=[https://archive.org/details/pfafootballersfa0000barr/page/496 496]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hugman2006–07 480&quot;&gt;{{Kitob manbasi |editor=Hugman |title=The PFA Footballers' Whoʻs Who 2006–07 |year=2006 |publisher=Mainstream Publishing |isbn=1-84596-111-0 |page=480}}&lt;/ref&gt;
* ESM yil jamoasi: 2007-08&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.european-football-statistics.co.uk/special/esmsquadyear.htm |sarlavha=ESM Squad of the season: Season 2007/08 |ish=European Football Statistics |qaralgan sana=27 October 2014}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar == 
{{commons category}}
*{{Official website}}
*{{FIFA player}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Gallas, William}}
[[Turkum:1977-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Fransiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Futboldagi erkak qanot himoyachilari]]
[[Turkum:Erkaklar futbol markaziy himoyachilari]]
[[Turkum:Tottenham Hotspur F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Arsenal F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Chelsea F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Olympique de Marseille klubi futbolchilari]]
[[Turkum:UEFA Yevro 2004 oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Yevro 2008 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2006 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2010 oʻyinchilari]]
[[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Liga 1 futbolchilari]]</text>
      <sha1>ejb1tv1une691teb63k6zu1ln14mwwo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ad-Dimaniyat orollari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1112317</id>
    <revision>
      <id>6156043</id>
      <parentid>4339259</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:21:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3450" sha1="s2brtovj6z3kfcvliaewaymm7ivo9pz" xml:space="preserve">{{Qoʻriqxona zonasi|Nomi=Ad-Dimaniyat orollari|Tasvir=Dimaniyat Islands 2.jpg|Joylashuvi=[[Maskat]], [[Ummon Sultonligi]]|area={{convert|100|ha|acre|abbr=on}}}}
'''Ad-Dimaniyat orollari''' – [[Ummon Sultonligi|Ummon Sultonligidagi]] himoyalangan hudud.

Qoʻriqxona [[Maskat|Maskatning]] Al-Sib viloyatida, Barka qirgʻogʻidan ({{Convert|70|km}} Muskatdan gʻarbda) taxminan {{Convert|18|km}} masodagi hududda joylashgan. Umumiy maydoni {{Convert|100|ha|acre|abbr=off}} boʻlgan toʻqqizta oroldan iborat. Qoʻriqxona boy tabiiy merosga ega boʻlib, bir necha turdagi marjon riflari, shu jumladan, ularning juda kam uchraydigan baʼzi turlariga toʻla. Bundan tashqari ushbu orolda tuxum qoʻyadigan koʻp sonli dengiz toshbaqalari ham yashaydi.

Atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim masalalari vazirligining qaroridan soʻng kemping hamda suvga sakrash sporti ixlosmandlari hududga kirish uchun koʻproq pul toʻlaydilar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://meca.gov.om/en/ |sarlavha=(MECA) |qaralgan sana=2020-06-20 |arxivsana=2020-07-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200717063540/https://www.meca.gov.om/en}}&lt;/ref&gt;.

Ad-Dimaniyatga kirish chet elliklar 10 OMR, mahalliy aholi uchun esa 5 OMR toʻlashlari kerak.

Yangi qoida ishlab chiqilishidan oldin orollarga kirish barcha uchun 1 OMR, suvga sakrovchilar uchun 3 OMR, kempingchilar uchun 5 OMR yoki ushbu turlarning barchasini oʻz ichiga oluvchi butun paket uchun 7 OMR toʻlanar edi. Yangi qonunga koʻra, ummonlik boʻlmaganlar tashrif buyuruvchilar kunlik tur uchun 3 OMR, suvga sakrash sporti uchun 6 OMR, umumiy kemping hamda suvga sakrash paketi uchun 10 OMR toʻlanadi.

Orollarga tashrif buyurish uchun Atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim ishlari vazirligining roziligi talab qilinadi, ushbu qoida avvalgi qonunda ham belgilangan edi. Orolda maksimal 5 kun davomida qolishga ruxsat beriladi, guruhdagilar soni esa 12 kishidan oshmasligi kerak&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Times of Oman |url=https://timesofoman.com/article/102120/oman/tourism/tourists-to-pay-more-to-visit-omans-dimaniyat-islands |qaralgan sana=2024-05-31 |arxivsana=2024-12-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241203030743/https://timesofoman.com/article/102120/oman/tourism/tourists-to-pay-more-to-visit-omans-dimaniyat-islands }}&lt;/ref&gt;.

Mahalliy ravishda orollar Haroba, Huyot, Al-Jabal al-Kabir (Um as-Sakan) nomlari bilan ataladi. Al-Jabal al-Kabir orolining oʻzi Um al-Livaha (Minora) hamda uchta orolni oʻz ichiga oluvchi Al-Javn deb nomlanadigan ikkita orollardan iborat.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20120310183045/http://www.omanet.om/english/tourism/wildlife/nature.asp?cat=tour&amp;subcat=wild Ummondagi qoʻriqxonalar]
* [http://static.panoramio.com/photos/large/39645961.jpg Ad Dimaniyat orollari surati]
*

== Adabiyotlar ==

* DAIMĀNIYĀT (dymạnyạt), in: Fors koʻrfazi, Ummon va Markaziy Arabistonning Onlayn gazetasi, Tahrirlovchi: Brill. Onlayn maslahat 2018-yil 10-iyulda &lt; https://dx.doi.org/10.1163/2405-447X_loro_COM_040131 &gt;. Birinchi marta onlayn nashr etilgan: 2015 ([https://www.qdl.qa/en/archive/81055/vdc_100023515713.0x000004 onlayn skanerlash], [http://referenceworks.brillonline.com/entries/gazetteer-of-the-persian-gulf-oman-and-central-arabia-online/daimaniyat-COM_040131 onlayn matn])
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Ummon Sultonligi geografiyasiga oid chala maqolalar]]
{{Ummon-geo-stub}}</text>
      <sha1>s2brtovj6z3kfcvliaewaymm7ivo9pz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ahtopol</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1122528</id>
    <revision>
      <id>6156145</id>
      <parentid>4688825</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:01:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3397" sha1="52bh9oh42p2xkvwleykplolv3ntzd8j" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = Ahtopol
| asl nomi             = 
| mavqe                = Shahar
| tasvir               = Ahtopol-boats-Joyradost.jpg
| bayroq               = 
| mamlakat             = Bolgariya
| mintaqa turi         = Viloyat
| mintaqa              = Burgas
| tuman turi           = Munitsipalitet
| tuman                = Tsarevo
| rahbar turi          = Mayor
| rahbar               = Stanislav Georgiev Dimitrov
| maydon               = 28704
| balandlik_m          = 0
| aholi                = 1286
| sanalgan yil         = 2022
| zichlik              = auto
| telefon kodi         = 0590
| pochta indeksi       = 8280
| sayt                 = 
| koordinatalar        = {{coord|42|6|N|27|57|E|}}
}}
Ahtopol ({{lang-bg|Ахтопол}} [axˈtɔpo], {{Lang-el|Αγαθούπολη}}) – janubiy Bolgariyaning Qora dengiz sohilidagi shahar va dengiz kurorti &lt;ref name=&quot;The foundation of Agathopolis&quot;&gt;[https://www.persee.fr/doc/ista_0000-0000_2005_act_979_1_2129 The foundation of Agathopolis/Alaeouteichos and the Athenian Black Sea policy in the 5th century BC – Jan G. de Boer, p.178]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=aQLEB9vikZ8C Pont-Euxin Et Polis: Polis Hellenis Et Polis Barbaron : Actes Du Xe Symposium de Vani, 23-26 Septembre 2002 : Hommage À Otar Lordkipanidzé Et Pierre Lévêque]&lt;/ref&gt;.

== Geografiyasi ==

=== Joylash joyi ===
[[Burgas|Burgas viloyati]] janubi-sharq qismi boshida joylashgan va [[Yevropa]] [[Turkiya]] bilan chegaradan yaqin joylashgan. Bu [[Bolgariya]] sohilidagi eng janubiy shahar. Ahtopol [[Strandja milliy bogʻi|Strandzha tabiat bogʻi]]&lt;nowiki/&gt;da joylashgan.

=== Iqlimi ===
Ahtopol nam subtropik iqlim va cheklangan [[kontinental iqlim]] taʼsirga ega boʻlgan [[Oʻrta Yer dengizi mintaqasi|Oʻrta yer dengiz iqlimi]] bilan chegaralanadi.

Iqlim xaritasi – havo atlasiga bogʻliq [https://www.weather-atlas.com/en/bulgaria/ahtopol-climate#temperature]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

Iqlimi subtropik ekinlar va mevalar uchun mos keladi: [[anjir]], [[zaytun]], [[kivi (meva)|kivi]], [[dafna]] va [[eman (daraxt)|mantar eman]]. Bu iqlimda koʻplab ekzotik va manzarali oʻsimliklar oʻsadi: xususiy tomorqalarda Vashingtoniya filifera, [[Butia capitata]] va [[Trachycarpus|Trachycarpus palma]]lari, yaponlarga chidamli [[banan]] va [[bambuk]], Oʻrta Yer dengizi sarvlari, [[dengiz qarag'aylari]] va [[Kedr|Atlas sadr]]lari shahar va uning atrofida etishtiriladi. Ahtopol mamlakatdagi eng yirik [[xurmo]] va [[anor]] plantatsiyasiga ega.

'''Diqqatga sazovor joylari:'''

''&quot;Serafimov&quot; botanika bogʻi – Velika qishlogʻi;''

''Botanik tirik toʻplam – Georgi Bachvarov – Varvara qishlogʻi;''

''Xususiy botanika bogʻi – Doktor Gaidurkov – Sinemorets qishlogʻi;''

== Raketasozlik ==
1984-yildan 1990-yilgacha Ahtopol yaqinida Sovet M-100 rusumli 28 ta raketa uchirilgan va 42°5’8&quot;N 27°57’17&quot;E da ishga tushirilgan [https://web.archive.org/web/20161228030112/http://astronautix.com/a/akhtopol.html].

== Hurmat ==
[[Antarktida]]&lt;nowiki/&gt;dagi Ahtopol tepaligi shaharning nomidan nomlangan.

== Maʼlum odamlar ==

* professor [[Kosta Dimitrov Pergelov]] (1921 – 2007), iqtisodchi

== Shuningdek qarang ==

* [[Ahtopol cho'qqisi]]

== Manbalar ==

[[Turkum:Bolgariya aholi punktlari]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]</text>
      <sha1>52bh9oh42p2xkvwleykplolv3ntzd8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abraxas irrorata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1130102</id>
    <revision>
      <id>6156018</id>
      <parentid>4489990</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:46:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1121" sha1="2wv2pzg8h9411vhce1xe79eve9ok421" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Abraxas irrorata
| olam = [[Eukariotlar]]
| tip = Boʻgʻimoyoqlilar
| sinf = [[Hasharotlar]]
| oila = [[Odimchilar]]
| sarlavha = 
| binar_nomi = Abraxas irrorata
}}'''''Abraxas irrorata''''' – [[Odimchilar|Geometridae]] [[Oila (biologiya)|oilasiga]] mansub kuya [[Tur (biologiya)|turi]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=ADW: Abraxas irrorata: CLASSIFICATION |url=https://animaldiversity.org/accounts/Abraxas_irrorata/classification/ |qaralgan sana=2023-06-11 |ish=animaldiversity.org}}&lt;/ref&gt;. Birinchi marta 1867-yilda ingliz [[Entomologiya|entomologi]] Frederik Mur tomonidan tasvirlangan. Bu [[Hindiston|Hindistonning]] Darjeeling, [[Sekkim|Sikkim]] va [[Arunachal-Pradesh|Arunachal Pradesh]] shaharlarida topilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Abraxas irrorata Moore, [1868] - {{!}} Moths |url=https://www.mothsofindia.org/abraxas-irrorata |qaralgan sana=2023-06-11 |ish=www.mothsofindia.org |arxivsana=2023-06-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230611230349/https://www.mothsofindia.org/abraxas-irrorata }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}{{Abraxini-stub}}
[[Turkum:Abraxini]]</text>
      <sha1>2wv2pzg8h9411vhce1xe79eve9ok421</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gavin Newsom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1173870</id>
    <revision>
      <id>6155691</id>
      <parentid>6125264</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:32:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Boja02</username>
        <id>61920</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6155691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1031" sha1="cdnhhi7qlu7qfjicniwjt2h6kbh7786" xml:space="preserve">[[File:Governor of California Gavin Newsom (cropped 3x4).jpg|thumb|Gevin Nyusom (2026)]]
'''Gevin Kristofer Nyusom''' ({{lang-en|Gavin Kristofer Newsom}}, 10-oktyabr 1967-yil, San-Fransisko, Kaliforniya) amerikalik siyosiy arbob. 2019-yil 7-yanvardan Kaliforniya gubernatori, sobiq Kaliforniya vitse-gubernatori (2011—2019). 2004—2011-yillarda San-Fransisko meri. Demokratik partiya aʼzosi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2024/07/22/demokratlar-partiyasdan-vitse-prezidentlikka-nomzodlar-sanab-otildi |sarlavha=Demokratlar partiyasdan vitse-prezidentlikka nomzodlar sanab o‘tildi. |familiya= |ism= |sana= |vebsayt= kun.uz|nashriyot= |qaralgan sana=22.07.24 |iqtibos=}} &lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1967-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:10-oktyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Siyosat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]
[[Turkum:Siyosatchilar haqidagi chala maqolalar]]
[[Turkum:Kaliforniya tarixi]]
[[Turkum:2011-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2019-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>cdnhhi7qlu7qfjicniwjt2h6kbh7786</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Javoxir Yorqulov/qumloq</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1173919</id>
    <revision>
      <id>6155619</id>
      <parentid>6155330</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:15:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6155619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2950" sha1="2rh3xsgcksdt72g4j49getc7tuh6zvw" xml:space="preserve">'''Mary Spiteri''' ([[1947-yil]] [[25-oktyabr]]da tugʻilgan) — [[Malta]]ning [[Naxxar]] shahridan boʻlgan [[xonanda]] hamda teleboshlovchi. U turli milliy va xalqaro musiqa festivallarida ishtirok etgan va [[Malta]] nomidan „Eurovision qoʻshiq tanlovi“da qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagani bilan tanilgan. Shuningdek, u oʻz mamlakatidagi Ishchi partiyasini qoʻllab-quvvatlashi bilan ham mashhur.

== Karyerasi ==
Spiteri [[Malta]] nomidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovida „Little Child“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;Barclay2008&quot;&gt;{{cite book | title=Eurovision Song Contest – The Complete &amp; Independent Guide | author=Barclay, Simon | year=2008 | publisher=Silverthorn Press | pages=94 | isbn=978-1-4457-8415-1}}&lt;/ref&gt;. U tanlov yakunida [[Irlandiya]] va [[Buyuk Britaniya]] vakillaridan keyin uchinchi oʻrinni egallagan. Biroq bu uning „Eurovision“ bilan bogʻliq ilk urinishi boʻlmagan. Spiteri [[1971-yil]]da [[Malta]] saralash bosqichida „Min Int?“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan. Shuningdek, [[1975-yil]]da u Malta finalida „Live For Tomorrow“ hamda „Try a Little Love Today“ qoʻshiqlarini ijro etib, yana bir bor tanlovga yoʻllanma olishga harakat qilgan, ammo urinishlari muvaffaqiyatsiz yakunlangan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Live for Tomorrow – youtube clip|url=https://www.youtube.com/watch?v=dhI-F_DS5Dw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211218/dhI-F_DS5Dw |archive-date=18 December 2021 |url-status=live|website=Youtube}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;.

„[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovidagi muvaffaqiyatli ishtirokidan soʻng Spiteri tanlov muxlislari orasida mashhurlikka erishgan. Oʻsha yilning oʻzida [[Eurovision Network]] tomonidan [[Coventry]] shahrida oʻtkazilgan anjumanda u maxsus mukofot bilan taqdirlangan.

Spiterining „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi|Eurovision]]“ sahnasiga qaytish borasidagi keyingi urinishlari ham muvaffaqiyatli yakunlanmagan. U [[1995-yil]]da [[Malta]] milliy saralashida „Just One Love“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan, biroq sovrindorlar qatoridan joy ololmagan. [[1997-yil]]da esa „Lovers Play with Words“ qoʻshigʻi bilan qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagan.

[[2006-yil]] sentyabr oyida Spiteri [[2007-yil]]gi „Malta Song for Europe Festival“ tanlovida qatnashish niyatida ekanini maʼlum qilgan va bir nechta qoʻshiqlarni saralash uchun topshirgan. Biroq taqdim etilgan asarlarning hech biri tanlov dasturiga kiritilmagan.

[[2014-yil]]da Spiterining „Eurovision“ tarixidagi eng uzoq davom etgan notalardan birini ijro etgani eʼlon qilingan. U „Eurovision–1992“da „Little Child“ qoʻshigʻini kuylash chogʻida bir notani 13 soniya davomida ushlab turgan va bu natija tanlov tarixidagi rekord koʻrsatkich sifatida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{YouTube|8BrP26hkA58}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>2rh3xsgcksdt72g4j49getc7tuh6zvw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155650</id>
      <parentid>6155619</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:48:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6155650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4086" sha1="6ne5iya3a1qax7esswnm62xrpoph7kx" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Glen Vella
| tasvir                   = Glen Vella 2023.jpg
| eni                      = 170px
| izoh                     = Glen Vella 2023-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|1983|5|14|df=yes}}
| tavallud_joyi            = Fleur-de-Lys, Malta
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =2000–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         ={{marriage|Sandro Zammit|2020}}
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Pop
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Glen Vella''' ([[1983-yil]] [[14-may]]da tugʻilgan) — [[malta]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda vokal murabbiyi. U yoshligidan ovoz va [[fortepiano]] yoʻnalishida taʼlim olgan. Keyinchalik [[Victoria Music and Arts College]]da vokal murabbiyligi boʻyicha malaka darajasini qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;EurovisionBio&quot;&gt;[https://eurovision.tv/participant/glen-vella Eurovision.tv — Glen Vella]&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Vella [[2000-yil]]larning oʻrtalaridan boshlab [[Malta]] musiqa va televideniye sohasida faoliyat yurita boshlagan. U turli jingllar hamda mavzu qoʻshiqlarini yozdirgan, shuningdek, musiqali teatr sahna asarlarida ham ishtirok etgan. [[2009-yil]]da [[Ruminiya]]da oʻtkazilgan Golden Stag International Festivalda hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻlgan.

U, shuningdek, „Valletta 2018“ festivali ochilish tantanalari doirasida St Johnʼs Co-Cathedral zinapoyalari oldida ilk bor namoyish etilgan Elfejn u Tmintax xor simfoniyasining yetakchi vokalchilaridan biri sifatida qatnashgan&lt;ref name=&quot;Valletta2018&quot;&gt;[https://valletta2018.org/news/erba-pjazez-elfejn-u-tmintax/ Valletta 2018 — ''Elfejn u Tmintax'' performance details]&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]]da Vella [[TVM]] telekanalida namoyish etilgan „Kaxxa Daqq“ bolalar dasturining boshlovchisi sifatida faoliyat yuritgan&lt;ref name=&quot;KaxxaDaqq&quot;&gt;{{cite web |url=https://tvmnews.mt/en/news/music-plays-and-teeth-care-on-tvm-and-tvm2-from-tomorrow/ |title=Music, plays and teeth care – on TVM and TVM2 from tomorrow |publisher=TVM News |date=31 May 2020 |access-date=2025-11-22}}&lt;/ref&gt;. [[2024-yil]] mart oyida u [[Gigi D'Alessio]] bilan birgalikda [[Malta]]ning Malta Fairs and Conventions Centre majmuasida oʻtkazilgan [[Vernal Festival]] tadbirida sahnaga chiqqan&lt;ref name=&quot;GigiConcert&quot;&gt;{{cite web |url=https://mfcc.com.mt/news/gigi-dalessio-vernal-festival/ |title=Gigi D’Alessio – Vernal Festival |publisher=MFCC |access-date=2025-11-22}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning may oyida esa [[Anastacia]]ning [[Għaxaq]] shahridagi Summer Lust Music Festival doirasidagi konsertida [[Kurt Calleja]] bilan birgalikda vokal ijrochisi sifatida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Watch: Preparations for Għaxaq concerts well underway |url=https://tvmnews.mt/en/news/watch-preparations-for-ghaxaq-concerts-well-underway/ |website=TVM News |date=6 May 2024 |access-date=27 March 2026}}&lt;/ref&gt;. [[2026-yil]] may oyida u oʻz guruhi bilan birga ayni shu festivalda [[Alphaville]] guruhining konsert dasturidan oldin sahna koʻrinishini namoyish etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bonnie Tyler out, Alphaville in: New act for Ħal Għaxaq Summer Lust Festival |url=https://www.guidememalta.com/en/bonnie-tyler-out-alphaville-in-new-act-for-al-g-axaq-summer-lust-festival |website=GuideMeMalta |access-date=2026-05-24}}&lt;/ref&gt;.

Vella [[Mużika Mużika]] festivalida ham ishtirok etgan. Shuningdek, u [[Malta]] nomidan „Eurovision“ tanlovida ham qatnashgan.

Sahna faoliyatidan tashqari, Vella vokal murabbiyi sifatida ham faoliyat yuritib, maltilik yosh ijrochilarning ijodiy rivojlanishiga koʻmaklashib kelmoqda.
== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>6ne5iya3a1qax7esswnm62xrpoph7kx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155911</id>
      <parentid>6155650</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6155911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8759" sha1="shy8hwtto1nl988zr30elcvi6ni2t7t" xml:space="preserve">{{Musiqiy kollektiv bilgiqutisi
| guruh_nomi     = Buranovskiye Babushki {{nobold|Бурановские бабушки}}
| tasvir         = Buranovskiye Babushki 2011 12.jpg
| izoh           =
| faoliyat       = 1970–2018
| kelib_chiqishi =
| mamlakat       = [[Buranovo]], Udmurtiya, Rossiya
| janr           =
| leybl          =
| tarkib         = {{Unbulleted list|Anna Prokopyeva|Valentina Serebrennikova|Yekaterina Antonova}}
| sobiq_tarkib   = {{Unbulleted list|Yelizaveta Filippovna Zarbatova|Granya Ivanovna Baysarova|Alevtina Gennadyevna Begisheva|Zoya Sergeyevna Dorodova|Galina Nikolayevna Koneva|Valentina Semyonovna Pyatchenko|Olga Nikolayevna Tuktareva|Yekaterina Semyonovna Shklyayeva|Natalya Yakovlevna Pugachyova}}
| vebsayt        = {{URL|http://buranovskiebabushki.ru/}}
}}

'''Buranovskiye Babushki''' ({{lang-ru|Бурановские бабушки}}; maʼnosi — „Buranovolik buvilar“) — [[Udmurtiya]]ning [[Buranovo]] qishlogʻidan boʻlgan sakkiz nafar keksa ayoldan tashkil topgan udmurt-rus etno-pop guruhi hisoblanadi. Jamoa [[Rossiya]] nomidan [[Baku]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012|Eurovision–2012]]“da ishtirok etgan hamda tanlovda ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;BBC: Eurovision&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17297443 |title=Granny group to represent Russia |date=8 March 2012 |website=[[BBC News]] |access-date=20 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928131444/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17297443 |archive-date=28 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
=== Eurovision ===
Jamoa avvalroq [[Rossiya]]ning „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2010|Eurovision–2010]]“ tanlovining milliy saralashida „Dlinnaja-dlinnaja beresta i kak sdelatʼ iz nee ajšon“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan hamda uchinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite book |author=Simon Barclay |title=The Complete and Independent Guide to the Eurovision Song Contest 2010 |url=https://books.google.com/books?id=BfuBF7fOnyoC&amp;pg=PA19 |access-date=10 March 2016 |date=17 June 2010 |publisher=Simon Barclay |isbn=978-1-4457-8415-1 |page=19}}&lt;/ref&gt;.

Buranovskiye Babushki [[2012-yil]]da [[Rossiya]] vakili boʻlish uchun yana bir bor milliy saralashda qatnashgan. Jamoa [[ingliz tili]]dagi qismlarni ham oʻz ichiga olgan „Party for Everybody“ qoʻshigʻi bilan gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Ular 38,51 ball toʻplab, „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2008|Eurovision–2008]]“ gʻolibi [[Dima Bilan]] hamda [[Yulia Volkova]] ijro etgan „Back to Her Future“ qoʻshigʻini ortda qoldirgan. Mazkur duet 29,25 ball bilan ikkinchi oʻrinni egallagan.

Shundan soʻng jamoa [[Rossiya]] nomidan [[Baku]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012|Eurovision–2012]]“ tanlovida ishtirok etgan. Tanlov yakunida ular 259 ball bilan ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan. Jamoa ovoz berishda qatnashgan 41 mamlakatdan 40 tasidan ball olgan boʻlib, faqat [[Shveysariya]] ularga ochko bermagan. Buranovskiye Babushki 372 ball toʻplagan gʻolib [[Shvetsiya]] vakillaridan keyingi pogʻonani egallagan&lt;ref name=&quot;BBC: Eurovision&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://eurovision.tv/event/baku-2012/grand-final |title=Grand Final of Baku 2012 |website=[[Eurovision Song Contest]] |access-date=10 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510125737/https://eurovision.tv/event/baku-2012/grand-final |archive-date=10 May 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Xayriya ishlari ===
[[2010-yil]]da Buranovskiye Babushki Trinity Cherkovini qayta tiklash uchun maxsus jamgʻarma tashkil etgan. Guruhning barcha daromadlari ushbu jamgʻarmaga yoʻnaltirilgan.

Trinity Cherkovi dastlab [[1865-yil]]da toshdan barpo etilgan. Biroq u [[1939-yil]] [[19-sentyabr]]da sovet maʼmuriyati tomonidan yopilgan va keyinchalik buzib tashlangan. Uning oʻrnida qurilgan yogʻoch ibodatxona esa yaroqsiz holatga kelib qolgan. Qayta tiklangan cherkov [[2016-yil]] [[20-iyun]]da rasman ochilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2016-06-20|title=Храм, который построили &quot;Бабушки из Бураново&quot;, сегодня освятили - ВИДЕО {{!}} Moya Udmurtiya|trans-title=Today the church built by „Buranovskiye Babushki“ was consecrated — VIDEO|url=http://www.myudm.ru/news/2016-06-20/hram-kotoryj-postroili-babushki-iz-buranovo-segodnya-osvyatili-video|url-status=live|access-date=2021-05-24|website=Моя Udmurtiya (My Udmurtia)|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20170225222301/http://www.myudm.ru:80/news/2016-06-20/hram-kotoryj-postroili-babushki-iz-buranovo-segodnya-osvyatili-video |archive-date=25 February 2017 }}&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolari ==
[[File:Buranovskiye Babushki 2011 6.jpg|thumb|Buranovskiye Babushki 2011-yilgi turlaridan birida]]
[[2014-yil]]da prodyuser [[Ksenia Rubtsova]] dastlabki tarkibdagi buvilar bilan tuzilgan shartnomani bekor qilgan va jamoa uchun yangi tarkib shakllantirgan. Yangilangan guruh sakkiz nafar asosiy ishtirokchi, jumladan [[Anna Prokopyeva]] hamda [[Valentina Serebrennikova]], shuningdek oʻn ikki nafar zaxira ishtirokchidan iborat boʻlgan. Yangi tarkibdagi aʼzolar [[Udmurtiya]]ning turli qishloqlaridan jalb etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |date=29 September 2014 |title=«Бурановских бабушек» заменили на молодых |work=KM.RU |url=https://www.km.ru/muzyka/2014/09/29/persony-i-sobytiya-v-mire-muzyki/748993-buranovskikh-babushek-zamenili-na-molodykh |access-date=14 May 2022}}&lt;/ref&gt;.

Dastlabki tarkib vakillari esa faoliyatini „Babushki iz Buranovo“ („Buranovolik buvilar“) nomi ostida davom ettirgan.

=== Aʼzolari ===
* Grania Baysarova (1949-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.buranovskie-babushki.ru/biography/ |script-title=ru:История создания и биография &quot;Бурановских бабушек&quot; |title=Istoriya sozdaniya i biografiya &quot;Buranovskikh babushek&quot; |trans-title=History of creation and biography of &quot;Buranovsky grandmothers&quot; |website=Buranovskiye Babushki |access-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313152828/http://www.buranovskie-babushki.ru/biography/ |archive-date=13 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Alevtina Begisheva (1958-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Valentina Pyatchenko (1937-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Olga Tuktareva (1968-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Nikolay Zarbatov (1963 yoki 1964-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
=== Sobiq aʼzolari ===
* Elizaveta Zarbatova (1926–2014)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://wiwibloggs.com/2014/01/21/buranovskiye-babushki-yelizaveta-zarbatova/37377/ |title=In Memoriam: Buranovskiye Babushki Yelizaveta Zarbatova dies |first=William Lee |last=Adams |date=21 January 2014 |website=[[Wiwibloggs]] |access-date=10 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160829133616/http://wiwibloggs.com/2014/01/21/buranovskiye-babushki-yelizaveta-zarbatova/37377/ |archive-date=29 August 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Natalya Pugacheva (1935–2019)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://rg.ru/2019/10/26/reg-pfo/v-udmurtii-umerla-samaia-populiarnaia-solistka-buranovskih-babushek.html |title=В Удмуртии умерла самая популярная солистка бурановских бабушек |language=ru |trans-title=In Udmurtia, the most popular soloist of Buranovsky grandmothers died |first=Yana |last=Shamaeva |date=26 October 2019 |website=[[Rossiyskaya Gazeta]] |access-date=26 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026180318/https://rg.ru/2019/10/26/reg-pfo/v-udmurtii-umerla-samaia-populiarnaia-solistka-buranovskih-babushek.html |archive-date=26 October 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Galina Koneva (1938-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ekaterina Shklyaeva (1937–2024)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-07-23 |title=Умерла участница &quot;Бабушек из Бураново&quot; Екатерина Шкляева |url=https://ria.ru/20240723/shkljaeva-1961509861.html |access-date=2024-07-23 |website=РИА Новости |language=ru}}&lt;/ref&gt;
* Zoya Dorodova (1940–2026)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Зоя Дородова: биография, новости, личная жизнь |url=https://stuki-druki.com/authors/dorodova-zoya.php |access-date=2026-02-21 |website=stuki-druki.com |language=ru}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>shy8hwtto1nl988zr30elcvi6ni2t7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155933</id>
      <parentid>6155911</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6155933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6508" sha1="r4fkhmsugsmm1chq2yls4rocjqfkx9p" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Dina Garipova
| tasvir                   = Дина Гарипова на Девичник Teens 2017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Garipova 2017-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = {{birth date and age|1991|03|25|df=yes}}
| tavallud_sanasi          =
| tavallud_joyi            = [[Zelenodolsk]], [[Tatariston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSR]]
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         ={{start date|1999}}–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = [http://dinagaripova.ru/ dinagaripova.ru]
}}

[[File:Dina Garipova - What if presentation (English).ogv|thumbnail|Garipova „Eurovision–2013“da oʻzini tanishtirayotgan paytda]]
'''Dina Garipova''' ({{lang-ru|Дина Фагимовна Гарипова}}; {{lang-tt|Динә Фәһим кызы Гарипова|Dinä Fähim kyzy Garipova}}; [[1991-yil]] [[25-mart]]da tugʻilgan) — [[rossiya]]lik [[xonanda]]. U [[2012-yil]]da [[Rossiya]]dagi „[[Golos]]“ teleshousida gʻolib chiqqan. Keyinchalik Garipova Rossiyaning [[Perviy kanal]] telekanali tomonidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]“ tanlovida mamlakat vakili sifatida tanlangan. U tanlovda „What If“ qoʻshigʻini ijro etgan. Xonanda birinchi yarim final bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtib, finalda 174 ball toʻplagan hamda beshinchi oʻrinni egallagan. [[2015-yil]]da Garipova [[Rossiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2015|Eurovision–2015]]“ tanlovida hakamlar hay’ati tarkibiga kiritilgan besh nafar hakamdan biri boʻlgan&lt;ref name=&quot;Russia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=74133&amp;_t=dina_garipova_to_represent_russia|title=Dina Garipova to represent Russia|last=Omelyanchuk|first=Olena|work=European Broadcasting Union|access-date=19 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=finalresults&gt;{{cite web|title=Eurovision Song Contest 2013 Grand Final|url=http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=1773|work=Eurovision.tv|date=18 May 2013|access-date=18 May 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Garipova [[1991-yil]] [[25-mart]]da [[Rossiya]]ning [[Zelenodolsk]] shahrida [[shifokor]]lar oilasida tugʻilgan. U olti yoshidan boshlab „Zolotoy mikrofon“ („Oltin mikrofon“) teatrida qoʻshiqchilik boʻyicha tahsil olgan, uning vokal ustozi [[Elena Antonova]] boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|title=Кто станет &quot;Голосом&quot; России? Дина Гарипова пленила всех, говорят на Первом канале|date=27 December 2012|access-date=19 February 2013|archive-date=7 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160407041908/http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Garipova keyinchalik [[Qozon universiteti]]ning jurnalistika yoʻnalishida sirtqi taʼlim olgan. „Zolotoy mikrofon“dagi oʻqishini yakunlagach, u [[Tatariston]] xonandasi [[Gabdelfat Safin]] bilan birgalikda gastrol safarlarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rg.ru/2012/12/30/reg-pfo/artistki.html|title = Финалистки шоу &quot;Голос&quot; стали заслуженными артистками Татарстана| date=30 December 2012 }}&lt;/ref&gt;.

Dina Garipovaning vokal diapazoni 2,4 oktavani tashkil etgan&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=QzTI8EcNr6Q Dinaʼs vocal range]&lt;/ref&gt;.

Garipova millati [[tatar]] boʻlib, [[Sunniylik|sunniy musulmon]] eʼtiqodiga mansub hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place|url=http://eng.islam-today.ru/news/russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place |access-date=September 15, 2014 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Golos ===
Garipova [[2012-yil]]da „Golos“ tanlovining birinchi mavsumida ishtirok etish uchun saralash bosqichidan oʻtgan. [[2012-yil]] [[26-oktyabr]] kuni efirga uzatilgan koʻr-koʻrona tinglovlarda u „A naposledok ya skaju“ qoʻshigʻini ijro etgan. Chiqish davomida hakamlar orasidan faqat [[Alexander Gradsky]] uning tomoniga burilgan boʻlib, bu qaror ijroning soʻnggi soniyalarida qabul qilingan.

;''„Golos“'' shousidagi chiqishlari
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; line-height:16px;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Bosqich
! scope=&quot;col&quot; | Qoʻshiq
! scope=&quot;col&quot; | Asl muallifi
! scope=&quot;col&quot; | Sana
! scope=&quot;col&quot; | Tartib
! scope=&quot;col&quot; | Natija
|-
! scope=&quot;row&quot; | Koʻr-koʻrona tinglov
| „A naposledok ya skaju“
| Valentina Ponomaryova
| 2012-yil 29-oktyabr
| 4.6
|faqat Alexander Gradsky burilib qaragan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 48)
| „[[When You Believe]]“ &lt;small&gt;(Valeria Grinyukga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Whitney Houston]] va [[Mariah Carey]]
| 2012-yil 23-noyabr
| 8.2
|rowspan=2|Murabbiy tomonidan saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 24)
| „[[Angel (Aretha Franklin qoʻshigʻi)|Angel]]“  &lt;small&gt;(Ilya Yudichevga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Aretha Franklin]]
| 2012-yil 7-dekabr
| 10.3
|-
! scope=&quot;row&quot; | Chorak final (Top 12)
| „Ti na svete est“
| [[Alla Pugacheva]]
| 2012-yil 14-dekabr
| 11.10
| Muxlislar ovozi asosida saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Yarim final (Top 8)
| „[[The Music of the Night]]“
| [[Michael Crawford]]
| 2012-yil 21-dekabr
| 12.2
|Ovoz berish natijalariga koʻra keyingi bosqichga yoʻl olgan
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;3&quot; | Final (Top 4)
| „[[Skyfall|Skyfall]]“ &lt;small&gt;(with [[Igor Butman]])&lt;/small&gt;
| [[Adele]]
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012-yil 29-dekabr
| 13.3
|style=&quot;background:lightgreen;&quot;  rowspan=&quot;3&quot; | '''Gʻolib'''
|-
| „[[Non, je ne regrette rien]]“
| [[Edith Piaf]]
| 13.7
|-
| „Ne otrekayutsya lyubya“
| [[Alla Pugacheva]]
| 13.10
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Official website|http://dinagaripova.ru/}}
* {{Facebook|garipova.dina25}}</text>
      <sha1>r4fkhmsugsmm1chq2yls4rocjqfkx9p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156016</id>
      <parentid>6155933</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6156016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9899" sha1="hpjsi6pfnno7ev3dugs4aifhtd9z87g" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Cezar
| tasvir                   = ESC2013 - Romania 02 (crop 2).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Cezar [[Malmö]] shahrida o‘tkazilgan „Eurovision–2013“ tanlovidagi chiqishi vaqtida.

| tavallud_paytidagi_ismi  = Florin Cezar Ouatu
| tavallud_sanasi          = {{birth date and age|df=yes|1980|2|18}}
| tavallud_joyi            = [[Ploiești]], Ruminiya
| vafot_sanasi             = 
| vafot_joyi               = 
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               = 
| guruh                    = 
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =2004–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    = HaHaHa Production
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                = 
| bolalari                 = 
| taʼlimi                  = 
| kasblari                 = 
| janr                     = 
| hamkorligi               = [[Andrea Bocelli]], [[Angela Gheorghiu]], [[Vangelis]]
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = 
}}
'''Cezar Ouatu''' ([[1980-yil]] [[18-fevral]]da tugʻilgan), '''Cezar''' yoki '''Vocea''' („Ovoz“) taxalluslari bilan tanilgan — [[ruminiya]]lik [[opera]] ijrochisi, [[xonanda]] hamda [[pianino]]chi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mirela Dinica |date=11 May 2013 |title=Cezar Florin Ouatu, contratenorul care va reprezenta România la concursul Eurovision: 'Nu sunt gay, sunt bărbat 100%' |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/cezar-florin-ouatu-contratenorul-care-va-reprezenta-romania-la-concursul-eurovision-nu-sunt-gay-sunt-barbat-100-438577.html |access-date=23 January 2015 |website=Libertatea (Pančevo) |archive-date=25 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125124919/http://www.libertatea.ro/detalii/articol/cezar-florin-ouatu-contratenorul-care-va-reprezenta-romania-la-concursul-eurovision-nu-sunt-gay-sunt-barbat-100-438577.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; is a Romanian opera countertenor, singer, and pianist.&lt;ref name=&quot;adevarul&quot;&gt;{{Cite web |date=4 March 2013 |title=Ziua lucram în supermarket și seara mă duceam la Conservator |url=http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-interviu-cezar-ouatu-ziua-lucram-supermarket-seara-duceam-conservator-1_5134293700f5182b85c6a2bc/index.html |publisher=[[Adevărul]] |language=ro |access-date=15 May 2013 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511004958/http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-interviu-cezar-ouatu-ziua-lucram-supermarket-seara-duceam-conservator-1_5134293700f5182b85c6a2bc/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Opernglas2&quot;&gt;{{Cite web |title=Das Interview: Florin Cezar Ouatu |url=http://archiv.opernglas.de/index.php?sid=bc573e273b6995927fdc9cb5ea4da75a&amp;cl=details&amp;anid=0ph4e81d6c6de9426.04827098&amp;listtype=search&amp;searchparam=florin%2Bouatu |access-date=15 May 2013 |publisher=Das Opernglas |language=de |archive-date=9 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609085320/http://archiv.opernglas.de/index.php?sid=bc573e273b6995927fdc9cb5ea4da75a&amp;cl=details&amp;anid=0ph4e81d6c6de9426.04827098&amp;listtype=search&amp;searchparam=florin%2Bouatu |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Cezar [[Ploiești]] shahrida musiqachilar oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;{{Cite web |date=10 March 2013 |title=Cine este Cezar Ouatu, câștigătorul Eurovision România 2013 |url=http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-foto-cezar-ouatu-castigatorul-eurovision-romania-20132-1_513be21100f5182b85eb14d3/index.html |publisher=[[Adevărul]] |language=ro |access-date=15 May 2013 |archive-date=1 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701120647/http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-foto-cezar-ouatu-castigatorul-eurovision-romania-20132-1_513be21100f5182b85eb14d3/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Uning otasi marhum [[fleyta]]chi hamda [[Mozarteum University Salzburg]]ning sobiq oʻqituvchisi [[Florin Ouatu]] boʻlgan. Cezar olti yoshidan boshlab [[fortepiano]] chalishni oʻrgangan. U tugʻilgan shahridagi Carmen Sylva sanʼat maktabini, shuningdek, Milan Konservatoriyasini tamomlagan&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;.

[[Italiya]]da Cezar [[bel kanto]] klassik vokal yoʻnalishini eng yuqori natija bilan yakunlagan. U, shuningdek, barokko musiqasi boʻyicha ham tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Bocelli&quot; /&gt; He has also studied [[Baroque music]].&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2013 |title=Eurovision Song Contest: Romania |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/1xkLBCy3jrhBVhRbS2SpGHl/romania |access-date=23 January 2015 |website=BBC One |archive-date=6 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190906170553/https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/1xkLBCy3jrhBVhRbS2SpGHl/romania |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. [[2001-yil]]da [[Giuseppe Verdi Music Academy]]ga qabul qilingan va [[2004-yil]]da oʻqishni bitirgan. [[2003-yil]]da oʻtkazilgan [[Francisco Viñas]] xalqaro vokal tanlovida hamda 2005-yilda [[Renata Tebaldi Foundation]] tomonidan [[San Marino]]da tashkil etilgan xalqaro vokal musobaqasida „Eng yaxshi kontrtenor“ mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sinziana Boaru |date=23 February 2011 |title=Un contratenor vine în ajutorul lui Iustin Ianău |url=http://adevarul.ro/entertainment/celebritati/un-contratenor-vine-ajutorul-iustin-ianau-1_50ad210d7c42d5a6638f3682/index.html |access-date=23 January 2015 |newspaper=[[Adevărul Moldova]] |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123094632/http://adevarul.ro/entertainment/celebritati/un-contratenor-vine-ajutorul-iustin-ianau-1_50ad210d7c42d5a6638f3682/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Cezar professional opera sahnasidagi debyutini [[2007-yil]]da [[La Fenice]] teatrida amalga oshirgan. Keyinchalik u barokko operalaridagi turli rollarni ijro etib, opera sahnasidagi faoliyatini davom ettirgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bruce Scott |date=29 January 2010 |title='Agrippina,' Handel's Unlikely Comedy |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=122945578 |access-date=23 January 2015 |website=National Public Radio – World of Opera |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123084905/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=122945578 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Ouatu o‘zining ilk pop-opera yo‘nalishidagi «Cinema Paradiso» singlini [[2012-yil]] [[24-dekabr]]da ommaga taqdim etgan.

[[2013-yil]] may oyida Cezar [[Ruminiya]] nomidan «[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]» tanlovida «It's My Life» qo‘shig‘i bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 May 2013 |title=Află unde poți să-l asculți LIVE pe Cezar &quot;The Voice&quot; Ouatu, reprezentantul României la Eurovision! |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/concert-live-cezar-ouatu-eurovision-438997.html |access-date=23 January 2015 |website=[[Libertatea (Pančevo)]] |archive-date=25 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125131926/http://www.libertatea.ro/detalii/articol/concert-live-cezar-ouatu-eurovision-438997.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Tanlov yakunida u 65 ball to‘plab, 13-o‘rinni egallagan. Bir hafta o‘tib, [[2013-yil]] [[25-may]]da u [[Andrea Bocelli]] va [[Angela Gheorghiu]] bilan birgalikda [[Romexpo]]da o‘tkazilgan Bocellining konsertida sahnaga chiqqan&lt;ref name=&quot;Bocelli&quot;&gt;{{Cite web |date=11 March 2013 |title=Angela Gheorghiu și Cezar Ouatu vor cânta la concertul pe care Andrea Bocelli îl va susține la București |url=http://www.romanialibera.ro/cultura/muzica/angela-gheorghiu-si-cezar-ouatu-vor-canta-la-concertul-pe-care-andrea-bocelli-il-va-sustine-la-bucuresti-295774.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130702231958/http://www.romanialibera.ro/cultura/muzica/angela-gheorghiu-si-cezar-ouatu-vor-canta-la-concertul-pe-care-andrea-bocelli-il-va-sustine-la-bucuresti-295774.html |archive-date=2 July 2013 |access-date=15 May 2013 |publisher=[[România Liberă]] |language=ro}}&lt;/ref&gt;. Ushbu chiqish keyinchalik Vangelis bilan hamkorlikka yo‘l ochgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 May 2013 |title=Eurovision 2013: Vangelis îl apreciază pe Cezar Ouatu |url=http://www.romaniatv.net/eurovision-2013-vangelis-il-apreciaza-pe-cezar-ouatu_80316.html |access-date=23 January 2015 |publisher=Romania TV |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123090642/http://www.romaniatv.net/eurovision-2013-vangelis-il-apreciaza-pe-cezar-ouatu_80316.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[2018-yil]]da Cezar [[Buyuk Britaniya]]dagi [[The X Factor]] tanlovi uchun tinglovlarda ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22 September 2018 |title=Who is X Factor hopeful Cezar Ouatu? |url=https://metro.co.uk/2018/09/22/who-is-x-factor-hopeful-cezar-oautu-and-where-have-you-seen-him-before-7967089/ |access-date=22 September 2018 |archive-date=22 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922230121/https://metro.co.uk/2018/09/22/who-is-x-factor-hopeful-cezar-oautu-and-where-have-you-seen-him-before-7967089/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
==Havolalar==
* [https://web.archive.org/web/20150123090435/http://cezarouatu.com/index.php Official Florin Cezar Ouatu web page]
* [http://www.opernglas.de/ePAPER/ePAPER-Ausgabe-10-2011.html ''Das Opernglas'', ePaper Ausgabe 10/2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123090337/http://www.opernglas.de/ePAPER/ePAPER-Ausgabe-10-2011.html |date=23 January 2015 }}
* [https://web.archive.org/web/20121104211007/http://www.liceubarcelona.cat/en/el-liceu/francisco-vinas/contests-pricewinners/from-2001-to-2010.html International Singing Contest Francisco Viñas, Prize winners 2001–2010]
* [http://www.operatoday.com/content/2008/04/a_cut_too_farth.php Sue Loder, &quot;A Cut Too Far…..the new Giulio Cesare in Lausanne&quot;.  ''Opera Today'', 22 April 2008]</text>
      <sha1>hpjsi6pfnno7ev3dugs4aifhtd9z87g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156024</id>
      <parentid>6156016</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:59:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6156024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4642" sha1="f2gda0qcno9wbz0yn5jsppu0vuww15k" xml:space="preserve">'''Dan Bittman''' ([[1962-yil]] [[29-mart]]da tugʻilgan) — [[ruminiya]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda teleboshlovchi. U [[Ruminiya]]ning [[Holograf]] [[rok]] guruhi yetakchi vokalisti sifatida tanilgan. Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan va 14 ball toʻplagan holda 21-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Bittman musiqiy faoliyatini [[1980-yil]]larning boshlarida boshlagan. U dastlab [[Blitz]] va [[Incognito]] kabi guruhlar tarkibida ijod qilgan.

1984–1985-yillarda [[Ruminiya]]ning [[IRI]]S rok guruhi yetakchi vokalchisi sifatida faoliyat yuritgan. [[1985-yil]]da esa [[Holograf]] jamoasiga qoʻshilgan va guruhning asosiy vokal ijrochisiga aylangan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://www.discogs.com/artist/826012-Dan-Bittman |website=Discogs |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[Holograf]] tarkibida faoliyat yuritib, „Holograf 2“ (1987), „Banii vorbesc“ (1992), „Stai în poala mea“ (1995), „Supersonic“ (1998), „Pur și simplu“ (2003), „Taina“ (2006), „Primăvara începe cu tine“ (2009) hamda „Love Affair“ (2012) kabi koʻplab albomlarni taqdim etgan.

[[1994-yil]]da Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

2004–2012-yillarda u [[TVR 1]] telekanalidagi [[Dănutz SRL]] dasturini olib borgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman e regizor, finanţator şi producător la noua sa emisiune |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/exclusivdan-bittman-e-cam-bandittman-e-regizor-finantator-si-producator-la-noua-sa-emisiune-2076673 |website=Libertatea |date=15 December 2017 |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2008-yil]]da Bittman „The Emperor’s New Groove“ animatsion filmining [[rumin tili]]dagi dublyajida qahramonlardan biriga ovoz bergan&lt;ref&gt;{{cite web |title=20 de ani de magie de la primul film Disney dublat în limba română |url=https://www.cinemagia.ro/stiri/20-de-ani-de-magie-de-la-primul-film-disney-dublat-n-limba-romn-45661/ |website=CineMagia |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Bittman uzoq yillar davomida [[Liliana Ștefan]] bilan munosabatda boʻlgan. Ularning Aleksandru, Patrick va Mark ismli uch nafar oʻgʻli bor&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și familia sa |url=https://www.viva.ro/vedete-si-evenimente/dan-bittman-copii-liliana-stefan-3219774 |website=Viva! |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Juftlik koʻp yillar birga yashagan boʻlsa-da, rasman [[nikoh]]dan oʻtmagan. Ommaviy axborot vositalari maʼlumotlariga koʻra, ular [[2020-yil]]larning boshlarida ajralishgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și Liliana Ștefan s-au despărțit |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/dan-bittman-si-liliana-stefan-s-au-despartit-3776425 |website=Libertatea |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2015-yil]]da Bittman ovoz paychalari bilan bogʻliq sogʻliq muammolari sabab jarrohlik amaliyotini boshdan kechirgan. Shu tufayli uning musiqiy faoliyati bir muddatga toʻxtab qolgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman, operat la gât |url=https://adevarul.ro/showbiz/vedete/dan-bittman-operat-la-gat-1667168.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[yahudiy]] kelib chiqishiga ega&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ce personalităţi de origine evreiască au cunoscut afirmarea în România |url=https://adevarul.ro/stiri-locale/constanta/ce-personalitati-de-origine-evreiasca-au-1903670.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiyasi ==

=== Blitz guruhi bilan ===
* 1980 — „Clubul de la ora șapte“ dasturidagi konsert chiqishlar

=== Holograf guruhi bilan ===
* ''Holograf 2'' (1987)
* ''Holograf 3'' (1988)
* ''Holograf 4'' (1989)
* ''World Full of Lies'' (1990)
* ''Banii vorbesc'' (1992)
* ''Stai în poala mea'' (1995)
* ''Holograf 69% Unplugged'' (1996)
* ''Supersonic'' (1998)
* ''Undeva departe'' (1999)
* ''Holografica'' (2000)
* ''Best Of — Dimineață în altă viață'' (2002)
* ''Pur și simplu'' (2003)
* ''Taina'' (2006)
* ''Primăvara începe cu tine'' (2009)
* ''Love Affair'' (2012)
* ''Life Line'' (2015)

=== Solo ===
* ''Dincolo de nori'' (1994)
* ''Și îngerii au demonii lor'' (2015)</text>
      <sha1>f2gda0qcno9wbz0yn5jsppu0vuww15k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Javoxir Yorqulov/Qumloq</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1205877</id>
    <revision>
      <id>6155942</id>
      <parentid>6155329</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6155942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="470" sha1="4c6fmoqi97i3jy8c1ue4j2i9qwkc6ci" xml:space="preserve">#[[Bzikebi]]
# [[Tolmachevy Sisters]]
# [[Iru Khechanovi]]
# [[Polina Bogusevich]]
# [[Regina (guruh)]]
# [[Jiva (qoʻshiqchi)]]
# [[STV teleradiokompaniyasi]]
# [[Circus Mircus]]
# [[Tamara Gachechiladze]]
# [[Nika Kocharov]]
# [[Mariam Shengelia]]
# [[Nina Sublatti]]
# [[Elvir Laković Laka]]
# [[Maya Sar]]
# [[Can Bonomo]]
# [[Kenan Doğulu]]
# [[Alexia Vassiliou]]
#[[Georgina Abela]]
#[[Mary Spiteri]]
#[[Glen Vella]]
#[[Buranovskiye Babushki]]
#[[Dina Garipova]]</text>
      <sha1>4c6fmoqi97i3jy8c1ue4j2i9qwkc6ci</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156031</id>
      <parentid>6155942</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6156031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="511" sha1="1cd2tenn9rvzf9v96qbmyuqw9ip3fix" xml:space="preserve">#[[Bzikebi]]
# [[Tolmachevy Sisters]]
# [[Iru Khechanovi]]
# [[Polina Bogusevich]]
# [[Regina (guruh)]]
# [[Jiva (qoʻshiqchi)]]
# [[STV teleradiokompaniyasi]]
# [[Circus Mircus]]
# [[Tamara Gachechiladze]]
# [[Nika Kocharov]]
# [[Mariam Shengelia]]
# [[Nina Sublatti]]
# [[Elvir Laković Laka]]
# [[Maya Sar]]
# [[Can Bonomo]]
# [[Kenan Doğulu]]
# [[Alexia Vassiliou]]
#[[Georgina Abela]]
#[[Mary Spiteri]]
#[[Glen Vella]]
#[[Buranovskiye Babushki]]
#[[Dina Garipova]]
#[[Florin Cezar Ouatu]]
#[[Dan Bittman]]</text>
      <sha1>1cd2tenn9rvzf9v96qbmyuqw9ip3fix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Joséphine Jobert</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1214870</id>
    <revision>
      <id>6156156</id>
      <parentid>5190168</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Fransiyalik ayol qoʻshiqchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6595" sha1="qm8rs7ekweq3grynvumxttnaotoswe0" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Joséphine Jobert
| tasvir                   = Joséphine Jobert 2014.jpg
| tasvir_eni               =
| izoh                     = Jobert 2014-yilgi Lumières mukofoti taqdirlashida
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1985|4|24}}
| tavallud_joyi = [[Parij]], [[Fransiya]]
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi = Aktrisa, qoʻshiqchi
| dini =
| faoliyat_yillari = 1999–hozirgi kungacha
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari = [[Marlène Jobert]] (ammasi)&lt;br /&gt;[[Eva Green]] (amakivachchasi)&lt;br /&gt;[[Elsa Lunghini]] (amakivachchasi)
| mukofotlari =
| veb-sayt = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi =
}}

'''Joséphine Jobert''' ([[1985-yil]] [[24-aprel]]da tugʻilgan) – fransuz [[aktrisa]]si va [[qoʻshiqchi]]si. U inglizzabon tomoshabinlarga [[BBC One]] telekanalining „Death in Paradise“ (2015—2024) serialidagi detektiv serjant Florence Cassell rolini oʻynagani bilan mashhur.

== Hayoti va taʼlimi ==
Joséphine Jobert [[1985-yil]] [[24-aprel]]da [[Fransiya]]ning [[Parij|Parij shahrida]] fotograf, musiqachi, yozuvchi, aktrisa va rejissyor Véronique Mucret Rouveyrollis hamda kamera operatori va fotograf Charles Jobertlar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Jazoirdan kelgan Sefarad yahudiylaridan boʻlgan&lt;ref name=gim&gt;{{Cite book|last=Berg|first=Roger|author2=Chalom Chemouny |author3=Franklin Didi |title=Guide juif de France|publisher=Éditions Migdal|year=1971|pages=402}}&lt;/ref&gt;, onasining ajdodlari esa Martiniquaise, Ispaniya va Xitoy hududlarida yashab kelishgan. Jobert sanʼatkorlar oilasidan boʻlib, jumladan, uning ammasi [[Marlène Jobert]] aktrisa va yozuvchi, amakivachchalari [[Eva Green]] va [[Elsa Lunghini]]lar esa aktrisa va qoʻshiqchi hisoblanishadi&lt;ref&gt;{{cite web| title=BBC Death in Paradise profiles |url= http://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/2XSyNdZ5xjCpx7MPHYg13Ss/florence-cassell | access-date=25 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web  | url=http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  | title=Biographie de Joséphine Jobert  | website=tele.ados.fr  | access-date=4 March 2015  | arxivsana=2016-08-25  | arxivurl=https://web.archive.org/web/20160825103218/http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  }}&lt;/ref&gt;.

[[1997-yil]]da, 12 yoshida, Jobert ota-onasi bilan [[Kanada]]ning [[Monreal|Monreal shahriga]] koʻchib oʻtib, u yerda 8 yil davomida yashadi. Jobert Monrealda qoʻshiq aytish va aktyorlik mahoratini oʻrgangan hamda televideniyega birinchi qadamlarini qoʻygan. U doʻstlari va ota-onasi bilan birga internet tarmoqlarida chiqarilgan qoʻshiqlar, videolar, veb-seriallar va teleseriallar yaratilishida ishtirok etgan. U, shuningdek, [[Stéphane Belugou]]ning Coda musiqa maktabida boʻlib oʻtgan drama darslarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |title=Biographie de Joséphine Jobert |website=enquetedamour-lefilm.com |access-date=4 March 2015 |archive-date=8 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190108165537/http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
[[2008-yil]]dan [[2014-yil]]gacha Jobert turli fransuz teleseriallarida rollar ijro etib kelgan. U [[2015-yil]]da [[BBC One]] telekanlining „Death in Paradise“ nomli serialining toʻrtinchi mavsumi boshida detektiv serjant Florence Cassell rolini ijro etdi. Bu uning ingliz tilidagi birinchi roli edi. U [[2019-yil]]da sakkizinchi mavsumning oltinchi epizodidan soʻng „shaxsiy va boshqa sabablarga koʻra“ serialni tark etdgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2019-03-26/death-in-paradise-josephine-jobert-exit-explained/ | title=Joséphine Jobert explains her Death in Paradise exit: &quot;I quit the show for personal and professional reasons&quot; | website=radiotimes.com |access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;, lekin [[2021-yil]]da oʻninchi mavsumga qaytgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Morris|first=Lauren|date=24 July 2020|title=Josephine Jobert makes surprise return to Death in Paradise as DS Florence Cassell|url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2020-07-24/death-in-paradise-josephine-jobert|website=Radio Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. U oʻn birinchi mavsumda va oʻsha mavsumning toʻrtinchi epizodida oʻzining soʻnggi asosiy rolini oʻynagan. U ikki yildan soʻng oʻn uchunchi mavsumda ikkinchi darajali obraz sifatida oʻz rolini takroran ijro etgan. Bu uning serialdagidagi soʻnggi uijrosi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.digitalspy.com/tv/a60124514/death-in-paradise-florence-neville/ | title=What *that* Death in Paradise bombshell means for Neville's future | website=[[Digital Spy]] | date=10 March 2024 }}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Teleseriallari ===
* 2007–2009-yillar – Our pension years (Amel Habib)
* 2007–2011-yillar – Lightning (Alice Watson)
* 2010-yil – My friends, my loves, my shit … (Lou)
* 2012-yil – I was your age from Bruno Garcia (Yasmine)
* 2013-yil – Alice Nevers: The judge is a woman (Djamila)
* 2013–2014-yillar – Under the sun of Saint-Tropez (Roxanne)
* 2013–2014-yillar – Cut! (Victory Vila)
* 2014–davom etmoqda – Villa Karayib (Kannelle Benneteau Meadow)
* 2015–2019-yillar, 2021–2022-yillar, 2024-yil – Death in Paradise (Detektiv serjant Florence Cassell)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://twitter.com/Josie_official/status/1096170789903220737 | title=I've done my time on the show. Other projects to work on. | website=Twitter.com | access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* TBA: ''[[Saint-Pierre (TV series)|Saint-Pierre]]''&lt;ref&gt;Greg David, [https://www.tv-eh.com/2024/05/23/cbc-and-allan-hawcos-new-production-company-team-up-on-new-original-series-saint-pierre/ „CBC and Allan Hawcoʻs new production company team up on new original series Saint-Pierre“]. ''TV, eh?'', May 23, 2024.&lt;/ref&gt;

=== Filmlari ===
* 2012-yil – Love Survey of Véronique Mucret Rouveyrollis Jo
* 2013-yil – Words of Véronique Mucret Rouveyrollis (Esmeralda)

=== Kliplari ===
* 2003-yil – Big Star Patrick Marty
* 2007-yil – For the life

=== Albomlari ===
* 2007-yil – Our pension years
* 2008-yil – Our board 2 years
* 2009-yil – Our pension 3 years

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb name|2907225|Joséphine Jobert}}
* [https://twitter.com/Josie_official official twitter page]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Jobert, Josephine}}

[[Turkum:Fransiyalik ayol qoʻshiqchilar]]</text>
      <sha1>qm8rs7ekweq3grynvumxttnaotoswe0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156157</id>
      <parentid>6156156</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:09:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Fransiyalik aktrisalar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6629" sha1="3rfowe9smy6y43wdlb6dfx2kte930xr" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Joséphine Jobert
| tasvir                   = Joséphine Jobert 2014.jpg
| tasvir_eni               =
| izoh                     = Jobert 2014-yilgi Lumières mukofoti taqdirlashida
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1985|4|24}}
| tavallud_joyi = [[Parij]], [[Fransiya]]
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi = Aktrisa, qoʻshiqchi
| dini =
| faoliyat_yillari = 1999–hozirgi kungacha
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari = [[Marlène Jobert]] (ammasi)&lt;br /&gt;[[Eva Green]] (amakivachchasi)&lt;br /&gt;[[Elsa Lunghini]] (amakivachchasi)
| mukofotlari =
| veb-sayt = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi =
}}

'''Joséphine Jobert''' ([[1985-yil]] [[24-aprel]]da tugʻilgan) – fransuz [[aktrisa]]si va [[qoʻshiqchi]]si. U inglizzabon tomoshabinlarga [[BBC One]] telekanalining „Death in Paradise“ (2015—2024) serialidagi detektiv serjant Florence Cassell rolini oʻynagani bilan mashhur.

== Hayoti va taʼlimi ==
Joséphine Jobert [[1985-yil]] [[24-aprel]]da [[Fransiya]]ning [[Parij|Parij shahrida]] fotograf, musiqachi, yozuvchi, aktrisa va rejissyor Véronique Mucret Rouveyrollis hamda kamera operatori va fotograf Charles Jobertlar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Jazoirdan kelgan Sefarad yahudiylaridan boʻlgan&lt;ref name=gim&gt;{{Cite book|last=Berg|first=Roger|author2=Chalom Chemouny |author3=Franklin Didi |title=Guide juif de France|publisher=Éditions Migdal|year=1971|pages=402}}&lt;/ref&gt;, onasining ajdodlari esa Martiniquaise, Ispaniya va Xitoy hududlarida yashab kelishgan. Jobert sanʼatkorlar oilasidan boʻlib, jumladan, uning ammasi [[Marlène Jobert]] aktrisa va yozuvchi, amakivachchalari [[Eva Green]] va [[Elsa Lunghini]]lar esa aktrisa va qoʻshiqchi hisoblanishadi&lt;ref&gt;{{cite web| title=BBC Death in Paradise profiles |url= http://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/2XSyNdZ5xjCpx7MPHYg13Ss/florence-cassell | access-date=25 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web  | url=http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  | title=Biographie de Joséphine Jobert  | website=tele.ados.fr  | access-date=4 March 2015  | arxivsana=2016-08-25  | arxivurl=https://web.archive.org/web/20160825103218/http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  }}&lt;/ref&gt;.

[[1997-yil]]da, 12 yoshida, Jobert ota-onasi bilan [[Kanada]]ning [[Monreal|Monreal shahriga]] koʻchib oʻtib, u yerda 8 yil davomida yashadi. Jobert Monrealda qoʻshiq aytish va aktyorlik mahoratini oʻrgangan hamda televideniyega birinchi qadamlarini qoʻygan. U doʻstlari va ota-onasi bilan birga internet tarmoqlarida chiqarilgan qoʻshiqlar, videolar, veb-seriallar va teleseriallar yaratilishida ishtirok etgan. U, shuningdek, [[Stéphane Belugou]]ning Coda musiqa maktabida boʻlib oʻtgan drama darslarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |title=Biographie de Joséphine Jobert |website=enquetedamour-lefilm.com |access-date=4 March 2015 |archive-date=8 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190108165537/http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
[[2008-yil]]dan [[2014-yil]]gacha Jobert turli fransuz teleseriallarida rollar ijro etib kelgan. U [[2015-yil]]da [[BBC One]] telekanlining „Death in Paradise“ nomli serialining toʻrtinchi mavsumi boshida detektiv serjant Florence Cassell rolini ijro etdi. Bu uning ingliz tilidagi birinchi roli edi. U [[2019-yil]]da sakkizinchi mavsumning oltinchi epizodidan soʻng „shaxsiy va boshqa sabablarga koʻra“ serialni tark etdgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2019-03-26/death-in-paradise-josephine-jobert-exit-explained/ | title=Joséphine Jobert explains her Death in Paradise exit: &quot;I quit the show for personal and professional reasons&quot; | website=radiotimes.com |access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;, lekin [[2021-yil]]da oʻninchi mavsumga qaytgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Morris|first=Lauren|date=24 July 2020|title=Josephine Jobert makes surprise return to Death in Paradise as DS Florence Cassell|url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2020-07-24/death-in-paradise-josephine-jobert|website=Radio Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. U oʻn birinchi mavsumda va oʻsha mavsumning toʻrtinchi epizodida oʻzining soʻnggi asosiy rolini oʻynagan. U ikki yildan soʻng oʻn uchunchi mavsumda ikkinchi darajali obraz sifatida oʻz rolini takroran ijro etgan. Bu uning serialdagidagi soʻnggi uijrosi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.digitalspy.com/tv/a60124514/death-in-paradise-florence-neville/ | title=What *that* Death in Paradise bombshell means for Neville's future | website=[[Digital Spy]] | date=10 March 2024 }}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Teleseriallari ===
* 2007–2009-yillar – Our pension years (Amel Habib)
* 2007–2011-yillar – Lightning (Alice Watson)
* 2010-yil – My friends, my loves, my shit … (Lou)
* 2012-yil – I was your age from Bruno Garcia (Yasmine)
* 2013-yil – Alice Nevers: The judge is a woman (Djamila)
* 2013–2014-yillar – Under the sun of Saint-Tropez (Roxanne)
* 2013–2014-yillar – Cut! (Victory Vila)
* 2014–davom etmoqda – Villa Karayib (Kannelle Benneteau Meadow)
* 2015–2019-yillar, 2021–2022-yillar, 2024-yil – Death in Paradise (Detektiv serjant Florence Cassell)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://twitter.com/Josie_official/status/1096170789903220737 | title=I've done my time on the show. Other projects to work on. | website=Twitter.com | access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* TBA: ''[[Saint-Pierre (TV series)|Saint-Pierre]]''&lt;ref&gt;Greg David, [https://www.tv-eh.com/2024/05/23/cbc-and-allan-hawcos-new-production-company-team-up-on-new-original-series-saint-pierre/ „CBC and Allan Hawcoʻs new production company team up on new original series Saint-Pierre“]. ''TV, eh?'', May 23, 2024.&lt;/ref&gt;

=== Filmlari ===
* 2012-yil – Love Survey of Véronique Mucret Rouveyrollis Jo
* 2013-yil – Words of Véronique Mucret Rouveyrollis (Esmeralda)

=== Kliplari ===
* 2003-yil – Big Star Patrick Marty
* 2007-yil – For the life

=== Albomlari ===
* 2007-yil – Our pension years
* 2008-yil – Our board 2 years
* 2009-yil – Our pension 3 years

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb name|2907225|Joséphine Jobert}}
* [https://twitter.com/Josie_official official twitter page]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Jobert, Josephine}}

[[Turkum:Fransiyalik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Fransiyalik aktrisalar]]</text>
      <sha1>3rfowe9smy6y43wdlb6dfx2kte930xr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156158</id>
      <parentid>6156157</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:09:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Fransiyalik qoʻshiqchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6667" sha1="ti7haoktti8qm0e9zyhxy38a3ycb7fn" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Joséphine Jobert
| tasvir                   = Joséphine Jobert 2014.jpg
| tasvir_eni               =
| izoh                     = Jobert 2014-yilgi Lumières mukofoti taqdirlashida
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1985|4|24}}
| tavallud_joyi = [[Parij]], [[Fransiya]]
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi = Aktrisa, qoʻshiqchi
| dini =
| faoliyat_yillari = 1999–hozirgi kungacha
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari = [[Marlène Jobert]] (ammasi)&lt;br /&gt;[[Eva Green]] (amakivachchasi)&lt;br /&gt;[[Elsa Lunghini]] (amakivachchasi)
| mukofotlari =
| veb-sayt = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi =
}}

'''Joséphine Jobert''' ([[1985-yil]] [[24-aprel]]da tugʻilgan) – fransuz [[aktrisa]]si va [[qoʻshiqchi]]si. U inglizzabon tomoshabinlarga [[BBC One]] telekanalining „Death in Paradise“ (2015—2024) serialidagi detektiv serjant Florence Cassell rolini oʻynagani bilan mashhur.

== Hayoti va taʼlimi ==
Joséphine Jobert [[1985-yil]] [[24-aprel]]da [[Fransiya]]ning [[Parij|Parij shahrida]] fotograf, musiqachi, yozuvchi, aktrisa va rejissyor Véronique Mucret Rouveyrollis hamda kamera operatori va fotograf Charles Jobertlar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Jazoirdan kelgan Sefarad yahudiylaridan boʻlgan&lt;ref name=gim&gt;{{Cite book|last=Berg|first=Roger|author2=Chalom Chemouny |author3=Franklin Didi |title=Guide juif de France|publisher=Éditions Migdal|year=1971|pages=402}}&lt;/ref&gt;, onasining ajdodlari esa Martiniquaise, Ispaniya va Xitoy hududlarida yashab kelishgan. Jobert sanʼatkorlar oilasidan boʻlib, jumladan, uning ammasi [[Marlène Jobert]] aktrisa va yozuvchi, amakivachchalari [[Eva Green]] va [[Elsa Lunghini]]lar esa aktrisa va qoʻshiqchi hisoblanishadi&lt;ref&gt;{{cite web| title=BBC Death in Paradise profiles |url= http://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/2XSyNdZ5xjCpx7MPHYg13Ss/florence-cassell | access-date=25 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web  | url=http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  | title=Biographie de Joséphine Jobert  | website=tele.ados.fr  | access-date=4 March 2015  | arxivsana=2016-08-25  | arxivurl=https://web.archive.org/web/20160825103218/http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  }}&lt;/ref&gt;.

[[1997-yil]]da, 12 yoshida, Jobert ota-onasi bilan [[Kanada]]ning [[Monreal|Monreal shahriga]] koʻchib oʻtib, u yerda 8 yil davomida yashadi. Jobert Monrealda qoʻshiq aytish va aktyorlik mahoratini oʻrgangan hamda televideniyega birinchi qadamlarini qoʻygan. U doʻstlari va ota-onasi bilan birga internet tarmoqlarida chiqarilgan qoʻshiqlar, videolar, veb-seriallar va teleseriallar yaratilishida ishtirok etgan. U, shuningdek, [[Stéphane Belugou]]ning Coda musiqa maktabida boʻlib oʻtgan drama darslarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |title=Biographie de Joséphine Jobert |website=enquetedamour-lefilm.com |access-date=4 March 2015 |archive-date=8 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190108165537/http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
[[2008-yil]]dan [[2014-yil]]gacha Jobert turli fransuz teleseriallarida rollar ijro etib kelgan. U [[2015-yil]]da [[BBC One]] telekanlining „Death in Paradise“ nomli serialining toʻrtinchi mavsumi boshida detektiv serjant Florence Cassell rolini ijro etdi. Bu uning ingliz tilidagi birinchi roli edi. U [[2019-yil]]da sakkizinchi mavsumning oltinchi epizodidan soʻng „shaxsiy va boshqa sabablarga koʻra“ serialni tark etdgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2019-03-26/death-in-paradise-josephine-jobert-exit-explained/ | title=Joséphine Jobert explains her Death in Paradise exit: &quot;I quit the show for personal and professional reasons&quot; | website=radiotimes.com |access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;, lekin [[2021-yil]]da oʻninchi mavsumga qaytgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Morris|first=Lauren|date=24 July 2020|title=Josephine Jobert makes surprise return to Death in Paradise as DS Florence Cassell|url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2020-07-24/death-in-paradise-josephine-jobert|website=Radio Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. U oʻn birinchi mavsumda va oʻsha mavsumning toʻrtinchi epizodida oʻzining soʻnggi asosiy rolini oʻynagan. U ikki yildan soʻng oʻn uchunchi mavsumda ikkinchi darajali obraz sifatida oʻz rolini takroran ijro etgan. Bu uning serialdagidagi soʻnggi uijrosi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.digitalspy.com/tv/a60124514/death-in-paradise-florence-neville/ | title=What *that* Death in Paradise bombshell means for Neville's future | website=[[Digital Spy]] | date=10 March 2024 }}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Teleseriallari ===
* 2007–2009-yillar – Our pension years (Amel Habib)
* 2007–2011-yillar – Lightning (Alice Watson)
* 2010-yil – My friends, my loves, my shit … (Lou)
* 2012-yil – I was your age from Bruno Garcia (Yasmine)
* 2013-yil – Alice Nevers: The judge is a woman (Djamila)
* 2013–2014-yillar – Under the sun of Saint-Tropez (Roxanne)
* 2013–2014-yillar – Cut! (Victory Vila)
* 2014–davom etmoqda – Villa Karayib (Kannelle Benneteau Meadow)
* 2015–2019-yillar, 2021–2022-yillar, 2024-yil – Death in Paradise (Detektiv serjant Florence Cassell)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://twitter.com/Josie_official/status/1096170789903220737 | title=I've done my time on the show. Other projects to work on. | website=Twitter.com | access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* TBA: ''[[Saint-Pierre (TV series)|Saint-Pierre]]''&lt;ref&gt;Greg David, [https://www.tv-eh.com/2024/05/23/cbc-and-allan-hawcos-new-production-company-team-up-on-new-original-series-saint-pierre/ „CBC and Allan Hawcoʻs new production company team up on new original series Saint-Pierre“]. ''TV, eh?'', May 23, 2024.&lt;/ref&gt;

=== Filmlari ===
* 2012-yil – Love Survey of Véronique Mucret Rouveyrollis Jo
* 2013-yil – Words of Véronique Mucret Rouveyrollis (Esmeralda)

=== Kliplari ===
* 2003-yil – Big Star Patrick Marty
* 2007-yil – For the life

=== Albomlari ===
* 2007-yil – Our pension years
* 2008-yil – Our board 2 years
* 2009-yil – Our pension 3 years

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb name|2907225|Joséphine Jobert}}
* [https://twitter.com/Josie_official official twitter page]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Jobert, Josephine}}

[[Turkum:Fransiyalik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Fransiyalik aktrisalar]]
[[Turkum:Fransiyalik qoʻshiqchilar]]</text>
      <sha1>ti7haoktti8qm0e9zyhxy38a3ycb7fn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156159</id>
      <parentid>6156158</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Parijda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6700" sha1="eduso5unhts106fqhrh5j03cv4ubwtn" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Joséphine Jobert
| tasvir                   = Joséphine Jobert 2014.jpg
| tasvir_eni               =
| izoh                     = Jobert 2014-yilgi Lumières mukofoti taqdirlashida
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1985|4|24}}
| tavallud_joyi = [[Parij]], [[Fransiya]]
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi = Aktrisa, qoʻshiqchi
| dini =
| faoliyat_yillari = 1999–hozirgi kungacha
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari = [[Marlène Jobert]] (ammasi)&lt;br /&gt;[[Eva Green]] (amakivachchasi)&lt;br /&gt;[[Elsa Lunghini]] (amakivachchasi)
| mukofotlari =
| veb-sayt = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi =
}}

'''Joséphine Jobert''' ([[1985-yil]] [[24-aprel]]da tugʻilgan) – fransuz [[aktrisa]]si va [[qoʻshiqchi]]si. U inglizzabon tomoshabinlarga [[BBC One]] telekanalining „Death in Paradise“ (2015—2024) serialidagi detektiv serjant Florence Cassell rolini oʻynagani bilan mashhur.

== Hayoti va taʼlimi ==
Joséphine Jobert [[1985-yil]] [[24-aprel]]da [[Fransiya]]ning [[Parij|Parij shahrida]] fotograf, musiqachi, yozuvchi, aktrisa va rejissyor Véronique Mucret Rouveyrollis hamda kamera operatori va fotograf Charles Jobertlar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Jazoirdan kelgan Sefarad yahudiylaridan boʻlgan&lt;ref name=gim&gt;{{Cite book|last=Berg|first=Roger|author2=Chalom Chemouny |author3=Franklin Didi |title=Guide juif de France|publisher=Éditions Migdal|year=1971|pages=402}}&lt;/ref&gt;, onasining ajdodlari esa Martiniquaise, Ispaniya va Xitoy hududlarida yashab kelishgan. Jobert sanʼatkorlar oilasidan boʻlib, jumladan, uning ammasi [[Marlène Jobert]] aktrisa va yozuvchi, amakivachchalari [[Eva Green]] va [[Elsa Lunghini]]lar esa aktrisa va qoʻshiqchi hisoblanishadi&lt;ref&gt;{{cite web| title=BBC Death in Paradise profiles |url= http://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/2XSyNdZ5xjCpx7MPHYg13Ss/florence-cassell | access-date=25 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web  | url=http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  | title=Biographie de Joséphine Jobert  | website=tele.ados.fr  | access-date=4 March 2015  | arxivsana=2016-08-25  | arxivurl=https://web.archive.org/web/20160825103218/http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  }}&lt;/ref&gt;.

[[1997-yil]]da, 12 yoshida, Jobert ota-onasi bilan [[Kanada]]ning [[Monreal|Monreal shahriga]] koʻchib oʻtib, u yerda 8 yil davomida yashadi. Jobert Monrealda qoʻshiq aytish va aktyorlik mahoratini oʻrgangan hamda televideniyega birinchi qadamlarini qoʻygan. U doʻstlari va ota-onasi bilan birga internet tarmoqlarida chiqarilgan qoʻshiqlar, videolar, veb-seriallar va teleseriallar yaratilishida ishtirok etgan. U, shuningdek, [[Stéphane Belugou]]ning Coda musiqa maktabida boʻlib oʻtgan drama darslarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |title=Biographie de Joséphine Jobert |website=enquetedamour-lefilm.com |access-date=4 March 2015 |archive-date=8 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190108165537/http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
[[2008-yil]]dan [[2014-yil]]gacha Jobert turli fransuz teleseriallarida rollar ijro etib kelgan. U [[2015-yil]]da [[BBC One]] telekanlining „Death in Paradise“ nomli serialining toʻrtinchi mavsumi boshida detektiv serjant Florence Cassell rolini ijro etdi. Bu uning ingliz tilidagi birinchi roli edi. U [[2019-yil]]da sakkizinchi mavsumning oltinchi epizodidan soʻng „shaxsiy va boshqa sabablarga koʻra“ serialni tark etdgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2019-03-26/death-in-paradise-josephine-jobert-exit-explained/ | title=Joséphine Jobert explains her Death in Paradise exit: &quot;I quit the show for personal and professional reasons&quot; | website=radiotimes.com |access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;, lekin [[2021-yil]]da oʻninchi mavsumga qaytgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Morris|first=Lauren|date=24 July 2020|title=Josephine Jobert makes surprise return to Death in Paradise as DS Florence Cassell|url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2020-07-24/death-in-paradise-josephine-jobert|website=Radio Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. U oʻn birinchi mavsumda va oʻsha mavsumning toʻrtinchi epizodida oʻzining soʻnggi asosiy rolini oʻynagan. U ikki yildan soʻng oʻn uchunchi mavsumda ikkinchi darajali obraz sifatida oʻz rolini takroran ijro etgan. Bu uning serialdagidagi soʻnggi uijrosi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.digitalspy.com/tv/a60124514/death-in-paradise-florence-neville/ | title=What *that* Death in Paradise bombshell means for Neville's future | website=[[Digital Spy]] | date=10 March 2024 }}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Teleseriallari ===
* 2007–2009-yillar – Our pension years (Amel Habib)
* 2007–2011-yillar – Lightning (Alice Watson)
* 2010-yil – My friends, my loves, my shit … (Lou)
* 2012-yil – I was your age from Bruno Garcia (Yasmine)
* 2013-yil – Alice Nevers: The judge is a woman (Djamila)
* 2013–2014-yillar – Under the sun of Saint-Tropez (Roxanne)
* 2013–2014-yillar – Cut! (Victory Vila)
* 2014–davom etmoqda – Villa Karayib (Kannelle Benneteau Meadow)
* 2015–2019-yillar, 2021–2022-yillar, 2024-yil – Death in Paradise (Detektiv serjant Florence Cassell)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://twitter.com/Josie_official/status/1096170789903220737 | title=I've done my time on the show. Other projects to work on. | website=Twitter.com | access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* TBA: ''[[Saint-Pierre (TV series)|Saint-Pierre]]''&lt;ref&gt;Greg David, [https://www.tv-eh.com/2024/05/23/cbc-and-allan-hawcos-new-production-company-team-up-on-new-original-series-saint-pierre/ „CBC and Allan Hawcoʻs new production company team up on new original series Saint-Pierre“]. ''TV, eh?'', May 23, 2024.&lt;/ref&gt;

=== Filmlari ===
* 2012-yil – Love Survey of Véronique Mucret Rouveyrollis Jo
* 2013-yil – Words of Véronique Mucret Rouveyrollis (Esmeralda)

=== Kliplari ===
* 2003-yil – Big Star Patrick Marty
* 2007-yil – For the life

=== Albomlari ===
* 2007-yil – Our pension years
* 2008-yil – Our board 2 years
* 2009-yil – Our pension 3 years

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb name|2907225|Joséphine Jobert}}
* [https://twitter.com/Josie_official official twitter page]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Jobert, Josephine}}

[[Turkum:Fransiyalik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Fransiyalik aktrisalar]]
[[Turkum:Fransiyalik qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Parijda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>eduso5unhts106fqhrh5j03cv4ubwtn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156160</id>
      <parentid>6156159</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Yashayotgan insonlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6732" sha1="0ukioc76fj1vq817qro8q330g3van7a" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Joséphine Jobert
| tasvir                   = Joséphine Jobert 2014.jpg
| tasvir_eni               =
| izoh                     = Jobert 2014-yilgi Lumières mukofoti taqdirlashida
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1985|4|24}}
| tavallud_joyi = [[Parij]], [[Fransiya]]
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi = Aktrisa, qoʻshiqchi
| dini =
| faoliyat_yillari = 1999–hozirgi kungacha
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari = [[Marlène Jobert]] (ammasi)&lt;br /&gt;[[Eva Green]] (amakivachchasi)&lt;br /&gt;[[Elsa Lunghini]] (amakivachchasi)
| mukofotlari =
| veb-sayt = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi =
}}

'''Joséphine Jobert''' ([[1985-yil]] [[24-aprel]]da tugʻilgan) – fransuz [[aktrisa]]si va [[qoʻshiqchi]]si. U inglizzabon tomoshabinlarga [[BBC One]] telekanalining „Death in Paradise“ (2015—2024) serialidagi detektiv serjant Florence Cassell rolini oʻynagani bilan mashhur.

== Hayoti va taʼlimi ==
Joséphine Jobert [[1985-yil]] [[24-aprel]]da [[Fransiya]]ning [[Parij|Parij shahrida]] fotograf, musiqachi, yozuvchi, aktrisa va rejissyor Véronique Mucret Rouveyrollis hamda kamera operatori va fotograf Charles Jobertlar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Jazoirdan kelgan Sefarad yahudiylaridan boʻlgan&lt;ref name=gim&gt;{{Cite book|last=Berg|first=Roger|author2=Chalom Chemouny |author3=Franklin Didi |title=Guide juif de France|publisher=Éditions Migdal|year=1971|pages=402}}&lt;/ref&gt;, onasining ajdodlari esa Martiniquaise, Ispaniya va Xitoy hududlarida yashab kelishgan. Jobert sanʼatkorlar oilasidan boʻlib, jumladan, uning ammasi [[Marlène Jobert]] aktrisa va yozuvchi, amakivachchalari [[Eva Green]] va [[Elsa Lunghini]]lar esa aktrisa va qoʻshiqchi hisoblanishadi&lt;ref&gt;{{cite web| title=BBC Death in Paradise profiles |url= http://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/2XSyNdZ5xjCpx7MPHYg13Ss/florence-cassell | access-date=25 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web  | url=http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  | title=Biographie de Joséphine Jobert  | website=tele.ados.fr  | access-date=4 March 2015  | arxivsana=2016-08-25  | arxivurl=https://web.archive.org/web/20160825103218/http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  }}&lt;/ref&gt;.

[[1997-yil]]da, 12 yoshida, Jobert ota-onasi bilan [[Kanada]]ning [[Monreal|Monreal shahriga]] koʻchib oʻtib, u yerda 8 yil davomida yashadi. Jobert Monrealda qoʻshiq aytish va aktyorlik mahoratini oʻrgangan hamda televideniyega birinchi qadamlarini qoʻygan. U doʻstlari va ota-onasi bilan birga internet tarmoqlarida chiqarilgan qoʻshiqlar, videolar, veb-seriallar va teleseriallar yaratilishida ishtirok etgan. U, shuningdek, [[Stéphane Belugou]]ning Coda musiqa maktabida boʻlib oʻtgan drama darslarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |title=Biographie de Joséphine Jobert |website=enquetedamour-lefilm.com |access-date=4 March 2015 |archive-date=8 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190108165537/http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
[[2008-yil]]dan [[2014-yil]]gacha Jobert turli fransuz teleseriallarida rollar ijro etib kelgan. U [[2015-yil]]da [[BBC One]] telekanlining „Death in Paradise“ nomli serialining toʻrtinchi mavsumi boshida detektiv serjant Florence Cassell rolini ijro etdi. Bu uning ingliz tilidagi birinchi roli edi. U [[2019-yil]]da sakkizinchi mavsumning oltinchi epizodidan soʻng „shaxsiy va boshqa sabablarga koʻra“ serialni tark etdgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2019-03-26/death-in-paradise-josephine-jobert-exit-explained/ | title=Joséphine Jobert explains her Death in Paradise exit: &quot;I quit the show for personal and professional reasons&quot; | website=radiotimes.com |access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;, lekin [[2021-yil]]da oʻninchi mavsumga qaytgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Morris|first=Lauren|date=24 July 2020|title=Josephine Jobert makes surprise return to Death in Paradise as DS Florence Cassell|url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2020-07-24/death-in-paradise-josephine-jobert|website=Radio Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. U oʻn birinchi mavsumda va oʻsha mavsumning toʻrtinchi epizodida oʻzining soʻnggi asosiy rolini oʻynagan. U ikki yildan soʻng oʻn uchunchi mavsumda ikkinchi darajali obraz sifatida oʻz rolini takroran ijro etgan. Bu uning serialdagidagi soʻnggi uijrosi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.digitalspy.com/tv/a60124514/death-in-paradise-florence-neville/ | title=What *that* Death in Paradise bombshell means for Neville's future | website=[[Digital Spy]] | date=10 March 2024 }}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Teleseriallari ===
* 2007–2009-yillar – Our pension years (Amel Habib)
* 2007–2011-yillar – Lightning (Alice Watson)
* 2010-yil – My friends, my loves, my shit … (Lou)
* 2012-yil – I was your age from Bruno Garcia (Yasmine)
* 2013-yil – Alice Nevers: The judge is a woman (Djamila)
* 2013–2014-yillar – Under the sun of Saint-Tropez (Roxanne)
* 2013–2014-yillar – Cut! (Victory Vila)
* 2014–davom etmoqda – Villa Karayib (Kannelle Benneteau Meadow)
* 2015–2019-yillar, 2021–2022-yillar, 2024-yil – Death in Paradise (Detektiv serjant Florence Cassell)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://twitter.com/Josie_official/status/1096170789903220737 | title=I've done my time on the show. Other projects to work on. | website=Twitter.com | access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* TBA: ''[[Saint-Pierre (TV series)|Saint-Pierre]]''&lt;ref&gt;Greg David, [https://www.tv-eh.com/2024/05/23/cbc-and-allan-hawcos-new-production-company-team-up-on-new-original-series-saint-pierre/ „CBC and Allan Hawcoʻs new production company team up on new original series Saint-Pierre“]. ''TV, eh?'', May 23, 2024.&lt;/ref&gt;

=== Filmlari ===
* 2012-yil – Love Survey of Véronique Mucret Rouveyrollis Jo
* 2013-yil – Words of Véronique Mucret Rouveyrollis (Esmeralda)

=== Kliplari ===
* 2003-yil – Big Star Patrick Marty
* 2007-yil – For the life

=== Albomlari ===
* 2007-yil – Our pension years
* 2008-yil – Our board 2 years
* 2009-yil – Our pension 3 years

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb name|2907225|Joséphine Jobert}}
* [https://twitter.com/Josie_official official twitter page]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Jobert, Josephine}}

[[Turkum:Fransiyalik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Fransiyalik aktrisalar]]
[[Turkum:Fransiyalik qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Parijda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>0ukioc76fj1vq817qro8q330g3van7a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156164</id>
      <parentid>6156160</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:11:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Fransiyalik televizion aktrisalar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6777" sha1="8gkb8ma148ls0rz5na3bh9qi8lqczpc" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Joséphine Jobert
| tasvir                   = Joséphine Jobert 2014.jpg
| tasvir_eni               =
| izoh                     = Jobert 2014-yilgi Lumières mukofoti taqdirlashida
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1985|4|24}}
| tavallud_joyi = [[Parij]], [[Fransiya]]
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi = Aktrisa, qoʻshiqchi
| dini =
| faoliyat_yillari = 1999–hozirgi kungacha
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari = [[Marlène Jobert]] (ammasi)&lt;br /&gt;[[Eva Green]] (amakivachchasi)&lt;br /&gt;[[Elsa Lunghini]] (amakivachchasi)
| mukofotlari =
| veb-sayt = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi =
}}

'''Joséphine Jobert''' ([[1985-yil]] [[24-aprel]]da tugʻilgan) – fransuz [[aktrisa]]si va [[qoʻshiqchi]]si. U inglizzabon tomoshabinlarga [[BBC One]] telekanalining „Death in Paradise“ (2015—2024) serialidagi detektiv serjant Florence Cassell rolini oʻynagani bilan mashhur.

== Hayoti va taʼlimi ==
Joséphine Jobert [[1985-yil]] [[24-aprel]]da [[Fransiya]]ning [[Parij|Parij shahrida]] fotograf, musiqachi, yozuvchi, aktrisa va rejissyor Véronique Mucret Rouveyrollis hamda kamera operatori va fotograf Charles Jobertlar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Jazoirdan kelgan Sefarad yahudiylaridan boʻlgan&lt;ref name=gim&gt;{{Cite book|last=Berg|first=Roger|author2=Chalom Chemouny |author3=Franklin Didi |title=Guide juif de France|publisher=Éditions Migdal|year=1971|pages=402}}&lt;/ref&gt;, onasining ajdodlari esa Martiniquaise, Ispaniya va Xitoy hududlarida yashab kelishgan. Jobert sanʼatkorlar oilasidan boʻlib, jumladan, uning ammasi [[Marlène Jobert]] aktrisa va yozuvchi, amakivachchalari [[Eva Green]] va [[Elsa Lunghini]]lar esa aktrisa va qoʻshiqchi hisoblanishadi&lt;ref&gt;{{cite web| title=BBC Death in Paradise profiles |url= http://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/2XSyNdZ5xjCpx7MPHYg13Ss/florence-cassell | access-date=25 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web  | url=http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  | title=Biographie de Joséphine Jobert  | website=tele.ados.fr  | access-date=4 March 2015  | arxivsana=2016-08-25  | arxivurl=https://web.archive.org/web/20160825103218/http://tele.ados.fr/josephine-jobert.html  }}&lt;/ref&gt;.

[[1997-yil]]da, 12 yoshida, Jobert ota-onasi bilan [[Kanada]]ning [[Monreal|Monreal shahriga]] koʻchib oʻtib, u yerda 8 yil davomida yashadi. Jobert Monrealda qoʻshiq aytish va aktyorlik mahoratini oʻrgangan hamda televideniyega birinchi qadamlarini qoʻygan. U doʻstlari va ota-onasi bilan birga internet tarmoqlarida chiqarilgan qoʻshiqlar, videolar, veb-seriallar va teleseriallar yaratilishida ishtirok etgan. U, shuningdek, [[Stéphane Belugou]]ning Coda musiqa maktabida boʻlib oʻtgan drama darslarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |title=Biographie de Joséphine Jobert |website=enquetedamour-lefilm.com |access-date=4 March 2015 |archive-date=8 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190108165537/http://enquetedamour-lefilm.com/wp/?p=2735 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
[[2008-yil]]dan [[2014-yil]]gacha Jobert turli fransuz teleseriallarida rollar ijro etib kelgan. U [[2015-yil]]da [[BBC One]] telekanlining „Death in Paradise“ nomli serialining toʻrtinchi mavsumi boshida detektiv serjant Florence Cassell rolini ijro etdi. Bu uning ingliz tilidagi birinchi roli edi. U [[2019-yil]]da sakkizinchi mavsumning oltinchi epizodidan soʻng „shaxsiy va boshqa sabablarga koʻra“ serialni tark etdgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2019-03-26/death-in-paradise-josephine-jobert-exit-explained/ | title=Joséphine Jobert explains her Death in Paradise exit: &quot;I quit the show for personal and professional reasons&quot; | website=radiotimes.com |access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;, lekin [[2021-yil]]da oʻninchi mavsumga qaytgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Morris|first=Lauren|date=24 July 2020|title=Josephine Jobert makes surprise return to Death in Paradise as DS Florence Cassell|url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2020-07-24/death-in-paradise-josephine-jobert|website=Radio Times|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. U oʻn birinchi mavsumda va oʻsha mavsumning toʻrtinchi epizodida oʻzining soʻnggi asosiy rolini oʻynagan. U ikki yildan soʻng oʻn uchunchi mavsumda ikkinchi darajali obraz sifatida oʻz rolini takroran ijro etgan. Bu uning serialdagidagi soʻnggi uijrosi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.digitalspy.com/tv/a60124514/death-in-paradise-florence-neville/ | title=What *that* Death in Paradise bombshell means for Neville's future | website=[[Digital Spy]] | date=10 March 2024 }}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Teleseriallari ===
* 2007–2009-yillar – Our pension years (Amel Habib)
* 2007–2011-yillar – Lightning (Alice Watson)
* 2010-yil – My friends, my loves, my shit … (Lou)
* 2012-yil – I was your age from Bruno Garcia (Yasmine)
* 2013-yil – Alice Nevers: The judge is a woman (Djamila)
* 2013–2014-yillar – Under the sun of Saint-Tropez (Roxanne)
* 2013–2014-yillar – Cut! (Victory Vila)
* 2014–davom etmoqda – Villa Karayib (Kannelle Benneteau Meadow)
* 2015–2019-yillar, 2021–2022-yillar, 2024-yil – Death in Paradise (Detektiv serjant Florence Cassell)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://twitter.com/Josie_official/status/1096170789903220737 | title=I've done my time on the show. Other projects to work on. | website=Twitter.com | access-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* TBA: ''[[Saint-Pierre (TV series)|Saint-Pierre]]''&lt;ref&gt;Greg David, [https://www.tv-eh.com/2024/05/23/cbc-and-allan-hawcos-new-production-company-team-up-on-new-original-series-saint-pierre/ „CBC and Allan Hawcoʻs new production company team up on new original series Saint-Pierre“]. ''TV, eh?'', May 23, 2024.&lt;/ref&gt;

=== Filmlari ===
* 2012-yil – Love Survey of Véronique Mucret Rouveyrollis Jo
* 2013-yil – Words of Véronique Mucret Rouveyrollis (Esmeralda)

=== Kliplari ===
* 2003-yil – Big Star Patrick Marty
* 2007-yil – For the life

=== Albomlari ===
* 2007-yil – Our pension years
* 2008-yil – Our board 2 years
* 2009-yil – Our pension 3 years

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb name|2907225|Joséphine Jobert}}
* [https://twitter.com/Josie_official official twitter page]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Jobert, Josephine}}

[[Turkum:Fransiyalik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Fransiyalik aktrisalar]]
[[Turkum:Fransiyalik qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Parijda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Fransiyalik televizion aktrisalar]]</text>
      <sha1>8gkb8ma148ls0rz5na3bh9qi8lqczpc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gwen Ffrangcon-Davies</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1214878</id>
    <revision>
      <id>6156189</id>
      <parentid>5025252</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:26:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Londonda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7530" sha1="norrfu749x798jv0lu5qytataig7nba" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi                    = Dame Gwen Ffrangcon-Davies
| tasvir                  = 
| eni                     = 
| izoh                    = Gwen Ffrangcon-Davies 1928-yil 27-iyunda
| tavallud_paytidagi_ismi = Gwen Lucy Ffrangcon-Davies
| tavallud_sanasi         = {{Birth date|1891|1|25|df=y}}
| tavallud_joyi = [[London]], [[Angliya]]
| vafot_sanasi = {{Death date and age|1992|1|27|1891|1|25|df=y}}
| vafot_joyi = [[Halstead]], [[Essex]], [[Angliya]]
| fuqaroligi = {{GBR}}
| kasbi = Aktrisa
| filmlari =
| janr =
| faoliyat_yillari = 1911–1991
| otasi =
| onasi =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt =
}}

'''Dame Gwen Lucy Ffrangcon-Davies''' ([[1891-yil]] [[25-yanvar]], [[London]], [[Angliya]] – [[1992-yil]] [[27-yanvar]], [[Halstead]], [[Essex]], [[Angliya]]) – asosan teatr va televideniye, shuningdek radio va kino sohasida ham faoliyat olib borgan britaniyalik aktrisa. U aktrisa sifatida soʻnggi marta [[1991-yil]]da oʻzining yuz yillik yubiley rolini ijro etgan.

== Hayoti ==
Gwen Ffrangcon-Davies [[1891-yil]] [[25-yanvar]]da [[Angliya]]ning [[London|London shahrida]] [[Uels (hudud)|Uels]]dan koʻchib kelgan oilada tugʻilgan. Ismidagi „Ffrangcon“ nomi Snoudoniya vodiysidan kelib chiqqanligi taxmin qilinadi. Uning ota-onasi opera baritoni David Ffrangcon-Davies (''tugʻilgan paytidagi ismi:'' David Thomas Davies) va Annie Francis Rayner edi.

== Karyerasi ==
Ffrangcon-Davies oʻzining sahna debyutini [[1911-yil]]da ham qoʻshiqchi sifatida, ham aktrisa sifatida qildi. Butun faoliyati davomida [[Ellen Terry]] uni qoʻllab-quvvatlab turgan. [[1924-yil]]da u va [[John Gielgud]] birga Romeo hamda Juliet rollarini ijro etishdi&lt;ref&gt;&quot;Gielgud: A Theatrical Life 1904–2000&quot; by Jonathan Croall&lt;/ref&gt;. Keyin esa [[1934-yil]]da „Richard of Bordeaux“ pyesasida qirolicha Anna rolini oʻynadi. [[1925-yil]]da Ffrangcon-Davies „Tess of d’Urbervilles“ romanining sahnalashtirilgan versiyasida Tess rolini ijro etdi&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Millgate |first1=Michael |title=Thomas Hardy, a biography revisited |date=2004 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780199275663 |page=517}}&lt;/ref&gt;.

[[1938-yil]]da Ffrangcon-Davies [[Ivor Novello]] bilan „Henry V“ spektaklida birga chiqish qilishdi. Oʻsha yilning oxirida u [[Patrick Hamilton]]ning „Gas Light“ nomli spektaklida Mrs. Manningham rolini ijro etdi. Ffrangcon-Davies [[1942-yil]]da [[John Gielgud]]ning „Macbeth“ spektaklida deyarli butun bir yil davomida Lady Macbeth rolini oʻynadi. U [[1958-yil]]da „Long Day’s Journey Into Night“ pyesasidagi Mary Tyrone roli uchun Evening Standard mukofotini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Rose |first1=Martial |title=Forever Juliet: the life and letters of Gwen Ffrangcon-Davies, 1891-1992 |date=2003 |publisher=Larks Press |location=Dereham, England |isbn=9781904006121 |page=155}}&lt;/ref&gt;.

Ffrangcon-Davies [[1970-yil]]da teatrdan nafaqaga chiqdi, lekin radio va televideniyeda chiqish qilishda davom etdi. [[1990-yil]] Rojdestvo kunida, 99 yoshga toʻlishidan bir oy oldin BBC radiosida efirga uzatilgan „With Great Pleasure“ shousida ishtirok etdi. [[1980-yil]]da u „Wogan“ nomli suhbat asosida olib boriladigan shouda ishtirok etdi, shouda u Julietning mashhur oʻlim sahnasini soʻzma-soʻz aytib berdi&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Walker|first=Tim|date=2020-09-21|title=Tim Walker on Gwen Ffrangcon-Davies, the actress who made the Queen tearful|url=https://www.theneweuropean.co.uk/brexit-news/tim-walker-on-actress-dame-gwen-ffrangcon-davies-92598|access-date=2021-06-20|website=The New European|language=en-UK|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202140/https://www.theneweuropean.co.uk/brexit-news/tim-walker-on-actress-dame-gwen-ffrangcon-davies-92598|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

U oʻzining soʻnggi rolini „The Case-Book of Sherlock Holmes“ serialining „The Master Blackmailer at the age of 100“ epizodida ijro etdi. Serialda u Dowager rolini oʻynadi. U bu roli uchun Ginnesning rekordlar kitobiga „Eng keksa ijrochi (Buyuk Britaniya)“ yoʻnalishida kiritildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |url=https://www.worldcat.org/oclc/33486454 |title=The New Guinness book of records, 1996 |date=1995 |publisher=Guinness Pub |others=[[Norris McWhirter]] (founding editor)|editor=Peter Matthews |isbn=0-85112-646-4 |location=Enfield |pages=155 |oclc=33486454}}&lt;/ref&gt;. Uning rol ijro etgan filmlar orasida „The Witches“ (1966) va „The Devil Rides Out“ (1968) nomli harror janridagi dramalar ham bor&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Witches|url=https://www.hammerfilms.com/project/the-witches/|access-date=2021-06-20|website=Hammer Films|language=en-GB|archive-date=28 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928214741/https://www.hammerfilms.com/project/the-witches/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Devil Rides Out|url=http://www.hammerfilms.com/project/the-devil-rides-out/|access-date=2021-06-20|website=Hammer Films|language=en-GB|archive-date=10 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610003816/http://www.hammerfilms.com/project/the-devil-rides-out/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Ikkala film ham Hammer Film Productions studiyasi tomonidan suratga olingan.

== Shaxsiy hayoti va oʻlimi ==
Ffrangcon-Davies [[1991-yil]]da, 100 yoshga toʻlganida Britaniya Imperiyasining Dame Commander ordeni bilan taqdirlandi. U [[2017-yil]]da hamkasbi aktrisa [[Olivia de Havilland]] ham ushbu unvonini olgunga qadar bu sharafga ega boʻlgan eng keksa ayol edi.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://people.com/royals/olivia-de-havilland-oldest-to-be-named-a-dame/|title=Olivia de Havilland on Becoming the Oldest Person to Be Named a Dame: I'm 'Extremely Proud'|date=2017-06-17|work=People|access-date=2017-06-18|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Ffrangcon-Davies [[1992-yil]] [[27-yanvar]]da, 101 yoshga toʻlganidan ikki kun oʻtib va uning soʻnggi aktyorlik roli namoyish etilgandan bir oy oʻtib vafot etdi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Ffrangcon-Davies ''BBC Radio 4'' radiokanali orqali taqdim etiladigan „Desert Island Discs“ loyihasida ikki marotaba chiqish qildi. Birinchisi [[1962-yil]] [[8-oktabr]]da efirga uzatilgan boʻlsa, ikkinchisi [[1988-yil]] [[19-iyun]]da tinglovchilar etiboriga havola etildi&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/programmes/p009y5vj Gwen Ffrangcon-Davies]; Desert Island Discs 1962; BBC&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/programmes/p009mg0l Gwen Ffrangcon-Davies]; Desert Island Discs 1988; BBC&lt;/ref&gt;
.

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Yil
! Nom
! Rol
! Izoh
|-
|1936|| ''[[Tudor Rose (film)|Tudor Rose]]'' || Mary Tudor ||
|-
|1940|| ''[[Busman's Honeymoon (film)|Busmanʼs Honeymoon]]'' || Ayol || Aniq emas
|-
|1956|| ''Paul Krüger'' || [[Queen Victoria]]||
|-
|1966|| ''[[The Witches (1966 film)|The Witches]]'' || Granny Rigg ||
|-
|1968|| ''[[The Devil Rides Out (film)|The Devil Rides Out]]'' || Countess ||
|-
|1970|| ''[[Leo the Last]]'' || Hilda ||
|}

== Adabiyotlar ==
* Martial Rose, ''Forever Juliet: the Life and Letters of Gwen Ffrangcon-Davies 1891–1992'' (2003)
* Helen Grime ''Gwen Ffrangcon-Davies, Twentieth-Century Actress'' London: Routledge, 2015 {{ISBN|9781848933194}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons category|Gwen Ffrangcon-Davies}}
* {{IMDb name|0203737}}

{{Eng yaxshi aktrisa uchun beriladigan Evening Standard teatr mukofoti sohibalari}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Ffrangcondavies, Gwen}}

[[Turkum:Londonda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>norrfu749x798jv0lu5qytataig7nba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156190</id>
      <parentid>6156189</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:26:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Britaniyalik aktrisalar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7565" sha1="cb6s7ypqq2sjrhr0io7hq1fjg6ub0r5" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi                    = Dame Gwen Ffrangcon-Davies
| tasvir                  = 
| eni                     = 
| izoh                    = Gwen Ffrangcon-Davies 1928-yil 27-iyunda
| tavallud_paytidagi_ismi = Gwen Lucy Ffrangcon-Davies
| tavallud_sanasi         = {{Birth date|1891|1|25|df=y}}
| tavallud_joyi = [[London]], [[Angliya]]
| vafot_sanasi = {{Death date and age|1992|1|27|1891|1|25|df=y}}
| vafot_joyi = [[Halstead]], [[Essex]], [[Angliya]]
| fuqaroligi = {{GBR}}
| kasbi = Aktrisa
| filmlari =
| janr =
| faoliyat_yillari = 1911–1991
| otasi =
| onasi =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt =
}}

'''Dame Gwen Lucy Ffrangcon-Davies''' ([[1891-yil]] [[25-yanvar]], [[London]], [[Angliya]] – [[1992-yil]] [[27-yanvar]], [[Halstead]], [[Essex]], [[Angliya]]) – asosan teatr va televideniye, shuningdek radio va kino sohasida ham faoliyat olib borgan britaniyalik aktrisa. U aktrisa sifatida soʻnggi marta [[1991-yil]]da oʻzining yuz yillik yubiley rolini ijro etgan.

== Hayoti ==
Gwen Ffrangcon-Davies [[1891-yil]] [[25-yanvar]]da [[Angliya]]ning [[London|London shahrida]] [[Uels (hudud)|Uels]]dan koʻchib kelgan oilada tugʻilgan. Ismidagi „Ffrangcon“ nomi Snoudoniya vodiysidan kelib chiqqanligi taxmin qilinadi. Uning ota-onasi opera baritoni David Ffrangcon-Davies (''tugʻilgan paytidagi ismi:'' David Thomas Davies) va Annie Francis Rayner edi.

== Karyerasi ==
Ffrangcon-Davies oʻzining sahna debyutini [[1911-yil]]da ham qoʻshiqchi sifatida, ham aktrisa sifatida qildi. Butun faoliyati davomida [[Ellen Terry]] uni qoʻllab-quvvatlab turgan. [[1924-yil]]da u va [[John Gielgud]] birga Romeo hamda Juliet rollarini ijro etishdi&lt;ref&gt;&quot;Gielgud: A Theatrical Life 1904–2000&quot; by Jonathan Croall&lt;/ref&gt;. Keyin esa [[1934-yil]]da „Richard of Bordeaux“ pyesasida qirolicha Anna rolini oʻynadi. [[1925-yil]]da Ffrangcon-Davies „Tess of d’Urbervilles“ romanining sahnalashtirilgan versiyasida Tess rolini ijro etdi&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Millgate |first1=Michael |title=Thomas Hardy, a biography revisited |date=2004 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780199275663 |page=517}}&lt;/ref&gt;.

[[1938-yil]]da Ffrangcon-Davies [[Ivor Novello]] bilan „Henry V“ spektaklida birga chiqish qilishdi. Oʻsha yilning oxirida u [[Patrick Hamilton]]ning „Gas Light“ nomli spektaklida Mrs. Manningham rolini ijro etdi. Ffrangcon-Davies [[1942-yil]]da [[John Gielgud]]ning „Macbeth“ spektaklida deyarli butun bir yil davomida Lady Macbeth rolini oʻynadi. U [[1958-yil]]da „Long Day’s Journey Into Night“ pyesasidagi Mary Tyrone roli uchun Evening Standard mukofotini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Rose |first1=Martial |title=Forever Juliet: the life and letters of Gwen Ffrangcon-Davies, 1891-1992 |date=2003 |publisher=Larks Press |location=Dereham, England |isbn=9781904006121 |page=155}}&lt;/ref&gt;.

Ffrangcon-Davies [[1970-yil]]da teatrdan nafaqaga chiqdi, lekin radio va televideniyeda chiqish qilishda davom etdi. [[1990-yil]] Rojdestvo kunida, 99 yoshga toʻlishidan bir oy oldin BBC radiosida efirga uzatilgan „With Great Pleasure“ shousida ishtirok etdi. [[1980-yil]]da u „Wogan“ nomli suhbat asosida olib boriladigan shouda ishtirok etdi, shouda u Julietning mashhur oʻlim sahnasini soʻzma-soʻz aytib berdi&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Walker|first=Tim|date=2020-09-21|title=Tim Walker on Gwen Ffrangcon-Davies, the actress who made the Queen tearful|url=https://www.theneweuropean.co.uk/brexit-news/tim-walker-on-actress-dame-gwen-ffrangcon-davies-92598|access-date=2021-06-20|website=The New European|language=en-UK|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202140/https://www.theneweuropean.co.uk/brexit-news/tim-walker-on-actress-dame-gwen-ffrangcon-davies-92598|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

U oʻzining soʻnggi rolini „The Case-Book of Sherlock Holmes“ serialining „The Master Blackmailer at the age of 100“ epizodida ijro etdi. Serialda u Dowager rolini oʻynadi. U bu roli uchun Ginnesning rekordlar kitobiga „Eng keksa ijrochi (Buyuk Britaniya)“ yoʻnalishida kiritildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |url=https://www.worldcat.org/oclc/33486454 |title=The New Guinness book of records, 1996 |date=1995 |publisher=Guinness Pub |others=[[Norris McWhirter]] (founding editor)|editor=Peter Matthews |isbn=0-85112-646-4 |location=Enfield |pages=155 |oclc=33486454}}&lt;/ref&gt;. Uning rol ijro etgan filmlar orasida „The Witches“ (1966) va „The Devil Rides Out“ (1968) nomli harror janridagi dramalar ham bor&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Witches|url=https://www.hammerfilms.com/project/the-witches/|access-date=2021-06-20|website=Hammer Films|language=en-GB|archive-date=28 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928214741/https://www.hammerfilms.com/project/the-witches/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Devil Rides Out|url=http://www.hammerfilms.com/project/the-devil-rides-out/|access-date=2021-06-20|website=Hammer Films|language=en-GB|archive-date=10 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610003816/http://www.hammerfilms.com/project/the-devil-rides-out/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Ikkala film ham Hammer Film Productions studiyasi tomonidan suratga olingan.

== Shaxsiy hayoti va oʻlimi ==
Ffrangcon-Davies [[1991-yil]]da, 100 yoshga toʻlganida Britaniya Imperiyasining Dame Commander ordeni bilan taqdirlandi. U [[2017-yil]]da hamkasbi aktrisa [[Olivia de Havilland]] ham ushbu unvonini olgunga qadar bu sharafga ega boʻlgan eng keksa ayol edi.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://people.com/royals/olivia-de-havilland-oldest-to-be-named-a-dame/|title=Olivia de Havilland on Becoming the Oldest Person to Be Named a Dame: I'm 'Extremely Proud'|date=2017-06-17|work=People|access-date=2017-06-18|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Ffrangcon-Davies [[1992-yil]] [[27-yanvar]]da, 101 yoshga toʻlganidan ikki kun oʻtib va uning soʻnggi aktyorlik roli namoyish etilgandan bir oy oʻtib vafot etdi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Ffrangcon-Davies ''BBC Radio 4'' radiokanali orqali taqdim etiladigan „Desert Island Discs“ loyihasida ikki marotaba chiqish qildi. Birinchisi [[1962-yil]] [[8-oktabr]]da efirga uzatilgan boʻlsa, ikkinchisi [[1988-yil]] [[19-iyun]]da tinglovchilar etiboriga havola etildi&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/programmes/p009y5vj Gwen Ffrangcon-Davies]; Desert Island Discs 1962; BBC&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/programmes/p009mg0l Gwen Ffrangcon-Davies]; Desert Island Discs 1988; BBC&lt;/ref&gt;
.

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Yil
! Nom
! Rol
! Izoh
|-
|1936|| ''[[Tudor Rose (film)|Tudor Rose]]'' || Mary Tudor ||
|-
|1940|| ''[[Busman's Honeymoon (film)|Busmanʼs Honeymoon]]'' || Ayol || Aniq emas
|-
|1956|| ''Paul Krüger'' || [[Queen Victoria]]||
|-
|1966|| ''[[The Witches (1966 film)|The Witches]]'' || Granny Rigg ||
|-
|1968|| ''[[The Devil Rides Out (film)|The Devil Rides Out]]'' || Countess ||
|-
|1970|| ''[[Leo the Last]]'' || Hilda ||
|}

== Adabiyotlar ==
* Martial Rose, ''Forever Juliet: the Life and Letters of Gwen Ffrangcon-Davies 1891–1992'' (2003)
* Helen Grime ''Gwen Ffrangcon-Davies, Twentieth-Century Actress'' London: Routledge, 2015 {{ISBN|9781848933194}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons category|Gwen Ffrangcon-Davies}}
* {{IMDb name|0203737}}

{{Eng yaxshi aktrisa uchun beriladigan Evening Standard teatr mukofoti sohibalari}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Ffrangcondavies, Gwen}}

[[Turkum:Londonda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Britaniyalik aktrisalar]]</text>
      <sha1>cb6s7ypqq2sjrhr0io7hq1fjg6ub0r5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rita Johnson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1214884</id>
    <revision>
      <id>6156175</id>
      <parentid>5351638</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:16:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Amerika film aktrisalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9213" sha1="1om9yobnmpzyuopi7f4v3tyzmsh7r0n" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Rita Johnson
| tasvir                   = Rita Johnson.jpg
| tasvir_eni               = 
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = Rita Ann Johnson
| tavallud_sanasi          = {{birth date|1913|8|13|mf=y}}
| tavallud_joyi = [[Worcester]], [[Massachusetts]], {{AQSh}}
| vafot_sanasi = {{death date and age|1965|10|31|1913|8|13|mf=y}}
| vafot_joyi = [[Los-Anjeles]], [[Kaliforniya]], {{AQSh}}
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi = Aktrisa
| dini =
| faoliyat_yillari = 1935—1957-yillar
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =Stanley Kahn (1940—1943)
Edwin Hutzler (1943—1946)
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi =
}}

'''Rita Ann Johnson''' ([[1913-yil]] [[13-avgust]] – [[1965-yil]] [[31-oktyabr]]&lt;ref name=birthnote&gt;Parish gives year of birth as 1912, but her grave marker says 1913.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Parish|first1=James Robert|last2=Bowers|first2=Ronald L. |title=The MGM Stock Company: The Golden Era'|url=https://archive.org/details/mgmstockcompanyg0000pari|year=1974|publisher=Allan|isbn=0-7110-0501-X|page=[https://archive.org/details/mgmstockcompanyg0000pari/page/379 379]}}&lt;/ref&gt;) – amerikalik [[aktrisa]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f646f6b|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311153653/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f646f6b|url-status=dead|archive-date=March 11, 2016|title=Rita Johnson|work=BFI|accessdate=March 6, 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Jonson [[Massachusets|Massachusets shtati]]ning [[Vuster|Vuster shahrida]] tugʻilgan&lt;ref name=ps&gt;{{cite news|title=Rita Johnson Near Death From Hair Drier Blow|newspaper=The Post-Standard |url=https://www.newspapers.com/clip/2578819/the_poststandard/|agency=The Post-Standard|date=September 11, 1948|page=1|via=Newspapers.com|accessdate=June 8, 2015}}&lt;/ref&gt;.

U onasi ishlaydigan [[restoran]]da [[ofitsiant]] boʻlib ishlagan va Boston-Worcester trassasida [[hot dog]] sotgan&lt;ref name=larb&gt;{{cite news|last1=Weinstock|first1=Matt|title=The Booby-Trapped Life of Rita Johnson|url=https://lareviewofbooks.org/article/the-booby-trapped-life-of-rita-johnson/|accessdate=May 19, 2021|agency=Los Angeles Review of Books|date=August 13, 2013}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik, Nyu-England musiqa konservatoriyasida oʻqigan&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rita Johnson By Laura Wagner|work=The Quad-City Times|first=Laura |last=Wagner|date=November 13, 2023|access-date=April 3, 2024|url=https://qctimes.com/rita-johnson-by-laura-wagner/article_ead25c0a-9874-563b-98c9-4cf8e07861c5.html}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Karyerasining boshida Johnson radioda ishlagan&lt;ref name=larb/&gt;. [[1936-yil]]ga kelib haftasiga oʻnta radioeshittirishda ishtirok etgan. U „Joyce Jordan, M. D.“ filmida bosh rolni ijro etgan&lt;ref name=rtm0540wn&gt;{{cite journal|title=What's New from Coast to Coast|journal=Radio and Television Mirror|date=May 1940|volume=14|issue=1|pages=8–9, 80|url=http://www.americanradiohistory.com/Archive-Radio-Mirror/40/Mirror-1940-May.pdf|accessdate=February 26, 2015}}&lt;/ref&gt;.

Johnson [[1935-yil]]da aktrisalik faoliyatini boshlagan. Ikki yildan soʻng esa kinolarda rollar ijro etishni boshlagan. U „Here Comes Mr. Jordan“ (1941) filmida qotil rolini va „They Wonʼt Believe Me“ (1947) filmida halok boʻlgan xotin rolini oʻynagan&lt;ref name=&quot;imdb&quot;/&gt;.

Johnson [[1948-yil]] [[6-sentyabr]]da miya operatsiyasini talab qiladigan jarohat olgan&lt;ref name=en&gt;{{cite news|title=Film Star Succumbing To Mystery Injuries|newspaper=The Evening News |url=https://www.newspapers.com/clip/2578730/the_evening_news|agency=The Evening News|date=September 10, 1948|page=1|via=Newspapers.com|accessdate=June 8, 2015}}&lt;/ref&gt;. Walter Winchell kabi gʻiybatchilar tomonidan tarqatilgan asossiz mish-mishlar sababli u yigiti tomonidan zoʻravonlikka uchragan boʻlishi mumkinligi taxmin qilingan. Ammo Johnson kvartirasidagi fen mashinasi uning ustiga tushib ketganini aytgan&lt;ref name=larb /&gt;. U ikki hafta davomida komada yotgan. Johnson komadaligida uning tuzalishi uchun bir yil vaqt kerak boʻlgan. Uning chap tomoni vaqtincha falaj boʻlib, bir muddat yura olmay qolgani haqida ham xabarlar tarqalgan&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rita Johnson Battles for Comeback Movie Roles|newspaper=The Times |url=https://www.newspapers.com/clip/2578949/the_times|agency=The Times|date=June 11, 1952|page=17|via=Newspapers.com|accessdate=June 8, 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Johnson biznesmen [[Stanley Kahn]]ga turmushga chiqqan edi&lt;ref name=ps/&gt;. Ular [[1943-yil]] [[29-iyun]]da ajrashishgan&lt;ref&gt;{{cite news|title=Divorce Granted to Rita Johnson|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1499&amp;dat=19430629&amp;id=XzMdAAAAIBAJ&amp;pg=2188,5690920&amp;hl=en|accessdate=June 9, 2015|agency=The Milwaukee Journal|date=June 29, 1943}}{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Keyin esa [[Edwin Hutzler]] bilan turmush qurib, 1943—1946-yillarda birga yashagan. Johnsonning Edwin Hutzler bilan ham turmushi oʻxshamagan. U rim-katolik diniga amal qilgan&lt;ref&gt;Morning News, January 10, 1948, ''Who Was Who in America'' (Vol. 2)&lt;/ref&gt;.

Rita Johnson [[alkogolizm]]dan aziyat chekkan. [[1965-yil]] [[31-oktyabr]]da 52 yoshida miyasiga qon quyilishidan vafot etgan&lt;ref name=&quot;imdb&quot;&gt;{{IMDb name|0426089}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;obit&quot;&gt;{{Cite news |date=November 3, 1965 |title=RITA JOHNSON, 52, ACTRESS IN FILMS; Mother in 'My Friend, Flicka' !s Dead in Hollywood |language=en |work=New York Times |url=http://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1965/11/03/95913227.html?zoom=16 |access-date=May 19, 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==
{{div col}}
* ''[[London by Night (film)|London by Night]]'' (1937) – Patricia Herrick
* ''[[My Dear Miss Aldrich]]'' (1937) – Ellen Warfield
* ''[[Man-Proof]]'' (1938) – Florence
* ''[[Letter of Introduction (film)|Letter of Introduction]]'' (1938) – Honey
* ''[[Smashing the Rackets]]'' (1938) – Letty Lane
* ''[[Rich Man, Poor Girl]]'' (1938) – Sally Harrison
* ''[[The Girl Downstairs (film)|The Girl Downstairs]]'' (1938) – Rosalind Brown
* ''[[Honolulu (film)|Honolulu]]'' (1939) – Cecelia Grayson
* ''[[Within the Law (1939 film)|Within the Law]]'' (1939) – Agnes
* ''[[Broadway Serenade]]'' (1939) – Judith Tyrrell
* ''[[6,000 Enemies]]'' (1939) – Anne Barry
* ''[[Stronger Than Desire]]'' (1939) – Barbara Winter
* ''[[They All Come Out]]'' (1939) – Kitty Carson
* ''[[Nick Carter, Master Detective (film)|Nick Carter, Master Detective]]'' (1939) – Lou Farnsby
* ''[[Congo Maisie]]'' (1940) – Kay McWade
* ''[[The Golden Fleecing (film)|The Golden Fleecing]]'' (1940) – Marian Edwards
* ''[[Edison, the Man]]'' (1940) – Mary Stilwell
* ''[[Forty Little Mothers]]'' (1940) – Mary Blake
* ''[[Maisie Was a Lady]]'' (1941) – Minor Role (scenes deleted)
* ''[[Here Comes Mr. Jordan]]'' (1941) – Julia Farnsworth
* ''[[Appointment for Love]]'' (1941) – Nancy Benson
* ''[[The Major and the Minor]]'' (1942) – Pamela Hill
* ''[[My Friend Flicka (film)|My Friend Flicka]]'' (1943) – Nell McLaughlin
* ''[[The Affairs of Susan]]'' (1945) – Mona Kent
* ''[[Thunderhead, Son of Flicka (film)|Thunderhead, Son of Flicka]]'' (1945) – Nelle McLaughlin
* ''[[The Naughty Nineties]]'' (1945) – Bonita Farrow
* ''[[Pardon My Past]]'' (1945) – Mary Pemberton
* ''[[The Perfect Marriage]]'' (1947) – Mabel Manning
* ''[[The Michigan Kid]]'' (1947) – Sue Dawson
* ''[[They Won't Believe Me]]'' (1947) – Greta Ballentine
* ''[[Sleep, My Love]]'' (1948) – Barby
* ''[[The Big Clock (film)|The Big Clock]]'' (1948) – Pauline York
* ''[[An Innocent Affair]]'' (1948) – Eve Lawrence
* ''[[Family Honeymoon]]'' (1948) – Minna Fenster
* ''[[The Second Face]]'' (1950) – Claire Elwood
* ''[[Susan Slept Here]]'' (1954) – Dr. Rawley, Harvey’s Shrink
* ''[[Emergency Hospital (film)|Emergency Hospital]]'' (1956) – Head Nurse Norma Mullin
* ''[[All Mine to Give]]'' (1957) – Katie Tyler (final film role)
{{div col end}}

== Radio chiqishlari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Yil !! Dastur !! Epizod
|-
| 1943-yil|| ''Lux Radio Theatre'' || ''My Friend Flicka''&lt;ref&gt;{{cite news|title=Lux Theatre Guest|newspaper=Harrisburg Telegraph |url=https://www.newspapers.com/clip/3874896/harrisburg_telegraph|agency=Harrisburg Telegraph|date=June 5, 1943|location=Harrisburg Telegraph|page=17|via=Newspapers.com|accessdate=December 23, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1952-yil|| ''Family Theater'' || ''The Crossroads of Christmas''&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Kirby|first1=Walter|title=Better Radio Programs for the Week|newspaper=The Decatur Daily Review |url=https://www.newspapers.com/clip/2578496/the_decatur_daily_review|agency=The Decatur Daily Review|date=December 21, 1952|page=44|via=Newspapers.com|accessdate=June 8, 2015}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{Portal|Biografiya}}
{{commons}}
* {{IMDb name|0426089|Rita Johnson}}
* {{Amg name|35929}}

{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Rita}}

[[Turkum:Amerikalik aktrisalar]]
[[Turkum:Amerika film aktrisalari]]</text>
      <sha1>1om9yobnmpzyuopi7f4v3tyzmsh7r0n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156177</id>
      <parentid>6156175</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9252" sha1="tfxy27szaamkn88uec043brcnwfdrez" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Rita Johnson
| tasvir                   = Rita Johnson.jpg
| tasvir_eni               = 
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = Rita Ann Johnson
| tavallud_sanasi          = {{birth date|1913|8|13|mf=y}}
| tavallud_joyi = [[Worcester]], [[Massachusetts]], {{AQSh}}
| vafot_sanasi = {{death date and age|1965|10|31|1913|8|13|mf=y}}
| vafot_joyi = [[Los-Anjeles]], [[Kaliforniya]], {{AQSh}}
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi = Aktrisa
| dini =
| faoliyat_yillari = 1935—1957-yillar
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =Stanley Kahn (1940—1943)
Edwin Hutzler (1943—1946)
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi =
}}

'''Rita Ann Johnson''' ([[1913-yil]] [[13-avgust]] – [[1965-yil]] [[31-oktyabr]]&lt;ref name=birthnote&gt;Parish gives year of birth as 1912, but her grave marker says 1913.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Parish|first1=James Robert|last2=Bowers|first2=Ronald L. |title=The MGM Stock Company: The Golden Era'|url=https://archive.org/details/mgmstockcompanyg0000pari|year=1974|publisher=Allan|isbn=0-7110-0501-X|page=[https://archive.org/details/mgmstockcompanyg0000pari/page/379 379]}}&lt;/ref&gt;) – amerikalik [[aktrisa]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f646f6b|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311153653/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f646f6b|url-status=dead|archive-date=March 11, 2016|title=Rita Johnson|work=BFI|accessdate=March 6, 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Jonson [[Massachusets|Massachusets shtati]]ning [[Vuster|Vuster shahrida]] tugʻilgan&lt;ref name=ps&gt;{{cite news|title=Rita Johnson Near Death From Hair Drier Blow|newspaper=The Post-Standard |url=https://www.newspapers.com/clip/2578819/the_poststandard/|agency=The Post-Standard|date=September 11, 1948|page=1|via=Newspapers.com|accessdate=June 8, 2015}}&lt;/ref&gt;.

U onasi ishlaydigan [[restoran]]da [[ofitsiant]] boʻlib ishlagan va Boston-Worcester trassasida [[hot dog]] sotgan&lt;ref name=larb&gt;{{cite news|last1=Weinstock|first1=Matt|title=The Booby-Trapped Life of Rita Johnson|url=https://lareviewofbooks.org/article/the-booby-trapped-life-of-rita-johnson/|accessdate=May 19, 2021|agency=Los Angeles Review of Books|date=August 13, 2013}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik, Nyu-England musiqa konservatoriyasida oʻqigan&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rita Johnson By Laura Wagner|work=The Quad-City Times|first=Laura |last=Wagner|date=November 13, 2023|access-date=April 3, 2024|url=https://qctimes.com/rita-johnson-by-laura-wagner/article_ead25c0a-9874-563b-98c9-4cf8e07861c5.html}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Karyerasining boshida Johnson radioda ishlagan&lt;ref name=larb/&gt;. [[1936-yil]]ga kelib haftasiga oʻnta radioeshittirishda ishtirok etgan. U „Joyce Jordan, M. D.“ filmida bosh rolni ijro etgan&lt;ref name=rtm0540wn&gt;{{cite journal|title=What's New from Coast to Coast|journal=Radio and Television Mirror|date=May 1940|volume=14|issue=1|pages=8–9, 80|url=http://www.americanradiohistory.com/Archive-Radio-Mirror/40/Mirror-1940-May.pdf|accessdate=February 26, 2015}}&lt;/ref&gt;.

Johnson [[1935-yil]]da aktrisalik faoliyatini boshlagan. Ikki yildan soʻng esa kinolarda rollar ijro etishni boshlagan. U „Here Comes Mr. Jordan“ (1941) filmida qotil rolini va „They Wonʼt Believe Me“ (1947) filmida halok boʻlgan xotin rolini oʻynagan&lt;ref name=&quot;imdb&quot;/&gt;.

Johnson [[1948-yil]] [[6-sentyabr]]da miya operatsiyasini talab qiladigan jarohat olgan&lt;ref name=en&gt;{{cite news|title=Film Star Succumbing To Mystery Injuries|newspaper=The Evening News |url=https://www.newspapers.com/clip/2578730/the_evening_news|agency=The Evening News|date=September 10, 1948|page=1|via=Newspapers.com|accessdate=June 8, 2015}}&lt;/ref&gt;. Walter Winchell kabi gʻiybatchilar tomonidan tarqatilgan asossiz mish-mishlar sababli u yigiti tomonidan zoʻravonlikka uchragan boʻlishi mumkinligi taxmin qilingan. Ammo Johnson kvartirasidagi fen mashinasi uning ustiga tushib ketganini aytgan&lt;ref name=larb /&gt;. U ikki hafta davomida komada yotgan. Johnson komadaligida uning tuzalishi uchun bir yil vaqt kerak boʻlgan. Uning chap tomoni vaqtincha falaj boʻlib, bir muddat yura olmay qolgani haqida ham xabarlar tarqalgan&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rita Johnson Battles for Comeback Movie Roles|newspaper=The Times |url=https://www.newspapers.com/clip/2578949/the_times|agency=The Times|date=June 11, 1952|page=17|via=Newspapers.com|accessdate=June 8, 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Johnson biznesmen [[Stanley Kahn]]ga turmushga chiqqan edi&lt;ref name=ps/&gt;. Ular [[1943-yil]] [[29-iyun]]da ajrashishgan&lt;ref&gt;{{cite news|title=Divorce Granted to Rita Johnson|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1499&amp;dat=19430629&amp;id=XzMdAAAAIBAJ&amp;pg=2188,5690920&amp;hl=en|accessdate=June 9, 2015|agency=The Milwaukee Journal|date=June 29, 1943}}{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Keyin esa [[Edwin Hutzler]] bilan turmush qurib, 1943—1946-yillarda birga yashagan. Johnsonning Edwin Hutzler bilan ham turmushi oʻxshamagan. U rim-katolik diniga amal qilgan&lt;ref&gt;Morning News, January 10, 1948, ''Who Was Who in America'' (Vol. 2)&lt;/ref&gt;.

Rita Johnson [[alkogolizm]]dan aziyat chekkan. [[1965-yil]] [[31-oktyabr]]da 52 yoshida miyasiga qon quyilishidan vafot etgan&lt;ref name=&quot;imdb&quot;&gt;{{IMDb name|0426089}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;obit&quot;&gt;{{Cite news |date=November 3, 1965 |title=RITA JOHNSON, 52, ACTRESS IN FILMS; Mother in 'My Friend, Flicka' !s Dead in Hollywood |language=en |work=New York Times |url=http://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1965/11/03/95913227.html?zoom=16 |access-date=May 19, 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==
{{div col}}
* ''[[London by Night (film)|London by Night]]'' (1937) – Patricia Herrick
* ''[[My Dear Miss Aldrich]]'' (1937) – Ellen Warfield
* ''[[Man-Proof]]'' (1938) – Florence
* ''[[Letter of Introduction (film)|Letter of Introduction]]'' (1938) – Honey
* ''[[Smashing the Rackets]]'' (1938) – Letty Lane
* ''[[Rich Man, Poor Girl]]'' (1938) – Sally Harrison
* ''[[The Girl Downstairs (film)|The Girl Downstairs]]'' (1938) – Rosalind Brown
* ''[[Honolulu (film)|Honolulu]]'' (1939) – Cecelia Grayson
* ''[[Within the Law (1939 film)|Within the Law]]'' (1939) – Agnes
* ''[[Broadway Serenade]]'' (1939) – Judith Tyrrell
* ''[[6,000 Enemies]]'' (1939) – Anne Barry
* ''[[Stronger Than Desire]]'' (1939) – Barbara Winter
* ''[[They All Come Out]]'' (1939) – Kitty Carson
* ''[[Nick Carter, Master Detective (film)|Nick Carter, Master Detective]]'' (1939) – Lou Farnsby
* ''[[Congo Maisie]]'' (1940) – Kay McWade
* ''[[The Golden Fleecing (film)|The Golden Fleecing]]'' (1940) – Marian Edwards
* ''[[Edison, the Man]]'' (1940) – Mary Stilwell
* ''[[Forty Little Mothers]]'' (1940) – Mary Blake
* ''[[Maisie Was a Lady]]'' (1941) – Minor Role (scenes deleted)
* ''[[Here Comes Mr. Jordan]]'' (1941) – Julia Farnsworth
* ''[[Appointment for Love]]'' (1941) – Nancy Benson
* ''[[The Major and the Minor]]'' (1942) – Pamela Hill
* ''[[My Friend Flicka (film)|My Friend Flicka]]'' (1943) – Nell McLaughlin
* ''[[The Affairs of Susan]]'' (1945) – Mona Kent
* ''[[Thunderhead, Son of Flicka (film)|Thunderhead, Son of Flicka]]'' (1945) – Nelle McLaughlin
* ''[[The Naughty Nineties]]'' (1945) – Bonita Farrow
* ''[[Pardon My Past]]'' (1945) – Mary Pemberton
* ''[[The Perfect Marriage]]'' (1947) – Mabel Manning
* ''[[The Michigan Kid]]'' (1947) – Sue Dawson
* ''[[They Won't Believe Me]]'' (1947) – Greta Ballentine
* ''[[Sleep, My Love]]'' (1948) – Barby
* ''[[The Big Clock (film)|The Big Clock]]'' (1948) – Pauline York
* ''[[An Innocent Affair]]'' (1948) – Eve Lawrence
* ''[[Family Honeymoon]]'' (1948) – Minna Fenster
* ''[[The Second Face]]'' (1950) – Claire Elwood
* ''[[Susan Slept Here]]'' (1954) – Dr. Rawley, Harvey’s Shrink
* ''[[Emergency Hospital (film)|Emergency Hospital]]'' (1956) – Head Nurse Norma Mullin
* ''[[All Mine to Give]]'' (1957) – Katie Tyler (final film role)
{{div col end}}

== Radio chiqishlari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Yil !! Dastur !! Epizod
|-
| 1943-yil|| ''Lux Radio Theatre'' || ''My Friend Flicka''&lt;ref&gt;{{cite news|title=Lux Theatre Guest|newspaper=Harrisburg Telegraph |url=https://www.newspapers.com/clip/3874896/harrisburg_telegraph|agency=Harrisburg Telegraph|date=June 5, 1943|location=Harrisburg Telegraph|page=17|via=Newspapers.com|accessdate=December 23, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1952-yil|| ''Family Theater'' || ''The Crossroads of Christmas''&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Kirby|first1=Walter|title=Better Radio Programs for the Week|newspaper=The Decatur Daily Review |url=https://www.newspapers.com/clip/2578496/the_decatur_daily_review|agency=The Decatur Daily Review|date=December 21, 1952|page=44|via=Newspapers.com|accessdate=June 8, 2015}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{Portal|Biografiya}}
{{commons}}
* {{IMDb name|0426089|Rita Johnson}}
* {{Amg name|35929}}

{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Rita}}

[[Turkum:Amerikalik aktrisalar]]
[[Turkum:Amerika film aktrisalari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]]</text>
      <sha1>tfxy27szaamkn88uec043brcnwfdrez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdurahmon ibn Oqil</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1218450</id>
    <revision>
      <id>6156008</id>
      <parentid>5315707</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T21:46:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4930" sha1="p9fr6kxbew4v8v1zhcclxlgavzo9y38" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| name               = Abdurahmon ibn Oqil&lt;br&gt;{{lang|ar|عبد الرحمن بن عقيل}}
| image =
| caption =
| title =
| birth_date =
| birth_place = [[Madina]]
| known_for = [[Husayn ibn Ali]]ning hamrohlaridan
| death_date = milodiy 680-yil 10-oktyabr (hijriy 61-yil [[Muharram]] oyining 10-kuni)
| death_cause = [[Karbalo jangi]]da shahid boʻlgan
| spouse = Xadicha binti Ali ibn Abu Tolib
| father = Oqil ibn Abu Tolib
| religion = [[Islom]]
| cremation_place = [[Imom Husayn ziyoratgohi]], [[Karbalo]], [[Iroq]]
}}
'''Abdurahmon ibn Oqil''' ({{Lang-ar|عبد الرحمن بن عقيل}}) — [[Karbalo jangi]]da (milodiy 680) [[shahid]] boʻlgan, [[Husayn ibn Ali|Husayn ibn Alining]] hamrohlaridan biri. Aqil ibn Abu Tolibning oʻgʻli ({{Circa|580 – 670 yoki 683}}), toʻrtinchi [[xalifa]] va birinchi [[shia]] [[Imom|imomi]] [[Ali|Ali ibn Abu Tolibning]] ({{Circa|600 – 661}}) jiyani hamda kuyovi.

== Nasabi ==
Abdurahmonning otasi Oqil ibn Abu Tolib&lt;ref&gt;[https://www.al-islam.org/the-hidden-truth-about-karbala-ak-ahmed/appendix-martyrs-karbala The Martyrs at Karbala] al-Islam Retrieved 28 April 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-print.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%82%DB%8C%D9%84+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 Fighting and martyrdom of Abdurrahman bin Aqeel on Ashura day] daneshnameh.roshd.ir Retrieved 28 April 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=25&amp;lid=0&amp;catid=23303&amp;mid=254213 Martyrs of Aqil family in Karbala] makarem.ir Retrieved 28 April 2018&lt;/ref&gt;, onasi esa choʻri boʻlgan&lt;ref&gt;Muhammadi ReiShahri, encyclopedia of Imam Hussain (a.s.), Vol. 7, P. 172-173&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ashoora.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7/article/1100.html Abdul Rahman bin Aqeel bin Abi Talib] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200811155749/http://www.ashoora.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7/article/1100.html |date=2020-08-11 }} ashoora.ir Retrieved 28 April 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abasr al-Ain fi Ansar al-Hussein (a.s.), p. 91&lt;/ref&gt;. U [[Ali|Alining]] kuyovlaridan biri boʻlib, turmush oʻrtogʻi Alining qizi Xadicha edi&lt;ref&gt;[https://article.tebyan.net/82487/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%D9%82%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8 Abdulrahman bin Aqeel ibn Abi Talib]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} article.tebyan.net Retrieved 28 April 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;al-Baladhuri, Vol.2, P.328&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.erfan.ir/hamaseh/27964.html Abdulrahman bin Aqeel] erfan.ir Retrieved 28 April 2018&lt;/ref&gt;.

== Karbalo jangi ==
Abdurahmon [[Ashuro]] kuni [[Husayn ibn Ali|Husayn ibn Alining]] qoʻshini bilan jang maydoniga kirgan.

Karbalo jangida Abdurahmon Umar ibn Saʼd qoʻshinidan 17 otliq askarni oʻldirgan, ammo uning oʻzi oxir-oqibat Usmon ibn Xolid ibn Roshim tomonidan oʻldirilgan&lt;ref&gt;[http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%82%DB%8C%D9%84+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 Fighting and martyrdom of Abdurrahman bin Aqeel on Ashura day] daneshnameh.roshd.ir Retrieved 28 April 2018&lt;/ref&gt;.

Abdurahmonning hayoti haqida koʻp narsa maʼlum emas, lekin „''Labab al-Ansab''“ kitobining muallifi tomonidan keltirilgan maʼlumotlarga koʻra, 35 yoshida oʻldirilgan&lt;ref&gt;Muhammadi ReiShahri, encyclopedia of Imam Hussain (a.s.), Vol. 7, P. 170-171&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, uning nomi „''Ziyarat Nahiya Muqaddasa''“ va „''Ziyarat Rajabiya''“ kitoblarida ham zikr qilingan&lt;ref&gt;[https://hawzah.net/fa/Book/View/45242/19059/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%D9%82%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8 Book / Culture of Ashoura / Abdul Rahman bin Aqeel bin Abi Talib] hawzah.net Retrieved 28 April 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Muhammadi Reyshahri, PP.170-1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ashoora.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7/article/1100.html Abdul Rahman bin Aqeel bin Abi Talib] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200811155749/http://www.ashoora.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7/article/1100.html |date=2020-08-11 }} ashoora.ir Retrieved 28 April 2018&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Karbalo jangida vafot etganlar]]
[[Turkum:Karbalo jangi]]
[[Turkum:680-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>p9fr6kxbew4v8v1zhcclxlgavzo9y38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdulloh ibn Hasan ibn Ali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1218461</id>
    <revision>
      <id>6155997</id>
      <parentid>5240528</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T19:33:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2168" sha1="jh1n4o9enb09op1fsuz2fvpgrzvm315" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | Oti                  = Abd Allah ibn al-Hasan ibn Ali &lt;br&gt; عبد الله بن الحسن بن علي
 | tasvir               = 
 | izoh                 = 
 | tavallud_sanasi      = 
 | tavallud_joyi        = [[Madina]]
 | vafot_sanasi         = milodiy 680-yil 10-oktyabr
 | vafot_joyi           = [[Karbalo]]
 | turmush_oʻrtogʻi     = 
 | bolalari             = 
 | otasi                = [[Hasan ibn Ali]]
 | onasi                = 
}}
'''Abdulloh ibn al-Hasan ibn Ali''' ({{Lang-ar|عبد الله بن الحسن بن علي}}) – [[Hasan ibn Ali|Hasan ibn Alining]] oʻgʻli. Amakisi [[Husayn ibn Ali]] bilan [[Karbalo]]ga borgan va [[Karbalo jangi]]da halok boʻlgan. Uning ismi „''Ziyorat an-Nahiya al-Muqaddasa''“''da'' zikr qilingan&lt;ref&gt;[https://article.tebyan.net/189278/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%86-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9 Abd Allah ibn Hasan, The young great man]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} article.tebyan.net Retrieved 6 May 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.2noor.com/fa/news/139108303/ Abd Allah ibn Hasan (ibn Abi Talib)] {{Webarxiv}} 2noor.com retrieved 6 May 2018&lt;/ref&gt;.

[[Shialik|Shia]] musulmonlari tomonidan keltirilgan manbalarga koʻra, Abdulloh ibn al-Hasan Karbalo jangida halok boʻlgan vaqtiida 11 yoshda boʻlgan. [[Husayn ibn Ali]] hayotining soʻnggi damlarida Bahr ibn Kaʼb uni urmoqchi boʻlganida, Abdulloh chodirdan yugurib chiqib kelgan. Uning yoʻlida turib, „Ey, buzuq ayolning oʻgʻli! Togʻamni urasanmi?“, deb qichqirgan. Abdulloh Husaynni qilich zarbasidan himoya qilgan va qoʻli kesilib, osilib qolgan. Abdulloh: „Ey, amaki“, deb baqirgan. Husayn jiyanini ushlab, koʻksiga tortgan va: „Ey ukamning oʻgʻli! Azoblaringga sabr qil va uni yaxshi deb bil, chunki Alloh seni taqvoli ota-bobolaringni uchrashtiradi“, deydi. Shu payt Harmala ibn Kohil Abdullohga oʻq otib, uni amakisining qoʻllarida oʻldirgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Karbalo jangida vafot etganlar]]
[[Turkum:680-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Hasaniylar]]</text>
      <sha1>jh1n4o9enb09op1fsuz2fvpgrzvm315</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdurahmon Xoltojiyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1219083</id>
    <revision>
      <id>6156007</id>
      <parentid>6153786</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T21:44:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2976" sha1="c3u44g7ub4npnlpouaf4imttef9qmah" xml:space="preserve">{{betaraflik}}
{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Abdurahmon Xoltojiyev
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1957|09|14}}
| tavallud_joyi            = {{TavalludJoyi|Margʻilon}}, [[Fargʻona viloyati]]
| fuqaroligi               = {{SSSR bayrogʻi}} [[OʻzSSR]] → {{UZB}}
| kasblari                 = [[Sozanda]]
| mukofotlari              = {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}} {{Oʻzbekiston xalq artisti}}
}}

'''Abdurahmon Xoltojiyev''' (1957-yil 14-sentabr, Margʻilon) — oʻzbek [[Musiqachi|sozanda]]&lt;nowiki/&gt;si, [[Chang (cholgʻu asbobi)|chang]] va [[qonun]] cholgʻulari ijrochisi hamda pedagog. 1998-yilda „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni bilan taqdirlangan.

== Hayoti ==
Abdurahmon Xoltojiyev 1957-yil 14-sentyabrda [[Fargʻona viloyati]] [[Margʻilon shahri]]da tavallud topgan. 1983-yildan maqol ansamblida faoliyati yuritadi.1968–1972-yillarda Margʻilondagi 2-sonli bolalar musiqa va sanʼat maktabida Baxtiyor Tillaboyev va Sharofiddin Ismoilovdan chang cholgʻusini oʻrgangan. Shu davrda Komiljon Mirzayev rahbarligidagi „Doʻstlik“ bolalar ansamblida faoliyat yuritgan.

1972-yilda Fargʻona musiqa bilim yurtiga oʻqishga qabul qilingan, u yerda Mamasiddiq Madaliyev va Faxriddin Sodiqov shogirdlari taʼlimini olgan. 1976-yilda Muxtor Ashrafiy nomidagi Toshkent davlat konservatoriyasining Sharq musiqasi kafedrasiga ansambl bilan qabul qilingan va Sulaymon Taxalov, Tuygʻun Otaboyev kabi ustozlardan dars olgan. 2002-yildan hozirgacha maqom ansamblida musiqa rahbari boʻlib faoliyat yuritmoqda&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Maqom ansambli |year=2019 |location=Toshkent |pages=40 |author=S.Begmatov |coauthors=N.Aminjonov |publisher=„Navroʻz“ nashriyoti |isbn=9789943567429}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
1981-yillarda Ozarbayjonda qonun cholgʻusi ijrochiligini oʻrganib, ushbu cholgʻuni Oʻzbekistonga olib kirgan va keng targʻib qilgan. 1983-yildan Oʻzbekiston teleradio kompaniyasi hamda „Maqom“ ansamblida faoliyat yuritgan.

1985-yildan Sherali Joʻrayev bilan birgalikda ijod qilib, mamlakat ichida va tashqarisida konsertlarda ishtirok etgan. 1987-yildan boshlab Toshkent davlat konservatoriyasi hamda boshqa musiqiy taʼlim muassasalarida pedagogik faoliyat olib borgan; uning shogirdlari Oʻzbekiston va qoʻshni davlatlarda faoliyat yuritadi.

== Mukofotlari ==
* [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]]
* 2026-yil 28-mayda [[Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti]] faxriy unvoni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://president.uz/oz/lists/view/9258|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 28-maydagi „Madaniyat, san’at va adabiyot sohalari xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida“gi farmoni|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260528145417/https://president.uz/oz/lists/view/9258|arxivsana=2026-05-28|sana=28.05.2026|qaralgan sana=28.05.2026|ish=president.uz}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>c3u44g7ub4npnlpouaf4imttef9qmah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Air University</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1220487</id>
    <revision>
      <id>6156194</id>
      <parentid>5490505</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:35:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>5 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14409" sha1="70ki0zox74qh0jzoxib0i6ajuhuh2bi" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi                   = Air University
| asl_nomi               = Air University
| asl_nomi_til           = 
| tasvir                 = Air University.png
| tasvir_eni             = 
| izoh                   = Air University logotipi
| xalqaro_nomi           = 
| boshqa_nomi            = &lt;!-- yoki |boshqa_nomlari= --&gt;
| ilgarigi_nomi          = &lt;!-- yoki |ilgarigi_nomlari= --&gt;
| shiori                 = 
| shiori_til             = 
| yuqorigi_belgi         = 
| yuqorigi_matn          = 
| yuqorigi_belgi1        = 
| yuqorigi_matn1         = 
| yuqorigi_belgi2        = 
| yuqorigi_matn2         = 
| turi                   = Universitet tizimi
| asos_solingan          = 1946-yil, 12-mart
| yopilgan               = &lt;!-- {{end date|YYYY|OO|KK}} --&gt;
| asoschisi = &lt;!-- yoki |asoschilari= --&gt;
| akkreditatsiya =
| endaumenti =
| byudjeti =
| rahbari =
| raisi =
| kansleri =
| prezidenti = Lt Gen [[Andrea Tullos]]
| vitse-prezident =
| vitse-kansleri =
| provosti =
| rektori =
| direktori =
| dekani =
| rahbar_turi1 =
| rahbar1 =
| fakultet =
| xodimlar_tarkibi =
| talabalari =
| bakalavriat =
| magistratura =
| aspirantura =
| doktorantura =
| akademiklari =
| doktorlari =
| professorlari =
| oʻqituvchilari =
| manzili = Maxwell Air Force Base, Alabama
| shahar =
| viloyat = &lt;!-- yoki |shtat=, |provinsiya=, |prefektura= --&gt;
| davlat =
| pochta_indeksi =
| koordinatalari = &lt;!-- {{koord|LAT|LON|type:edu|display=inline,title}} --&gt;
| kampusi =
| tili =
| belgi =
| matn =
| belgi1 =
| matn1 =
| belgi2 =
| matn2 =
| ranglari =
| laqabi = &lt;!-- yoki |laqablari= --&gt;
| maskoti = &lt;!-- yoki |maskotlari= --&gt;
| veb-sayti = {{url|airuniversity.af.edu}}
| logotip =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| map_size =
| pushpin_map_caption =
}}

'''Air University''' – Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlarining professional harbiy taʼlim universitetlar tizimi hisoblangan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.airuniversity.af.edu/About/|title=Air University, Maxwell AFB, Alabama|website=www.airuniversity.af.edu|date=10 July 2023|qaralgan sana=2024-11-15|arxivsana=2020-10-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201016181834/https://www.airuniversity.af.edu/About/}}&lt;/ref&gt;. U Janubiy kollejlar va maktablar assotsiatsiyasining Kollejlar komissiyasi tomonidan magistrlik darajasini berish uchun akkreditatsiyadan oʻtkazilgan.

== Tashkilotlar ==

; [[Air Force Institute of Technology|Havo Kuchlari Texnologiya Instituti]] (AFIT)
; [[Carl A. Spaatz]] Ofitserlar Tayyorlash Markazi
: [[USAF Air War College|USAF Havo Harbiy Kolleji]] &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.au.af.mil/au/awc |sarlavha=Air War College - at The Air University - The World is our Classroom. |qaralgan sana=17 November, 2024 |arxivsana=15 July 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190715160955/http://www.au.af.mil/au/awc/}}&lt;/ref&gt; (AWC)
: [[Air Command and Staff College|Havo Qoʻmondonligi va Shtab kolleji]] (ACSC)
: [[Squadron Officer School|Eskadron Ofitserlar Maktabi]] (SOS)
: Xalqaro Ofitserlar Maktabi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.airuniversity.af.edu/IOS/ |sarlavha=International Officer School |ish=www.airuniversity.af.edu |qaralgan sana=2024-11-05 |arxivsana=2024-11-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241127011525/https://www.airuniversity.af.edu/IOS/ }}&lt;/ref&gt; (IOS)
: [[Air University|Ilgʻor Havo va Kosmik Tadqiqotlar Maktabi]] (SAASS)
: [[Air University|USAF Strategik Mudofaa boʻyicha Tadqiqotlar Markazi]]
; [[Curtis E. Lemay]] [[Doktrina]]&lt;nowiki/&gt;ni Rivojlantirish va Taʼlim markazi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.airuniversity.af.edu/LeMay/ |sarlavha=Curtis E. LeMay Center |ish=www.airuniversity.af.edu |qaralgan sana=2024-11-05 |arxivsana=2005-11-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20051119110547/http://www.apc.au.af.mil/text/oap/purpose.htm }}&lt;/ref&gt;
; [[Ira C. Eaker]] Kasbiy Rivojlanish Kolleji
: Harbiy Havo Kuchlari Ruhoniy Korpus kolleji
: Harbiy Havo Kuchlari Xodimlarining Malakasini Oshirish Maktabi
: Qoʻmondonlarning Malakasini Oshirish Maktabi
: Moliyaviy Menejment hamda Nazoratchilar Maktabi Mudofaasi
: Milliy Xavfsizlik Kosmik Instituti
: Fuqarolik Yetakchiligini Rivojlantirish Maktabi
; [[Jeanne M. Holm]] Ofitserlarni Tayinlash va Fuqarolarni Rivojlantirish Markazi
: [[Air Force Officer Training School|Harbiy Havo Kuchlari Ofitserlarini Tayyorlash Maktabi]] ([[Air Force Officer Training School|OTS]])
: [[Air Force Reserve Officer Training Corps|Harbiy Havo Kuchlari Zaxiradagi Ofitserlarni Tayyorlash Korpusi]] ([[AFROTC]])
: Havo Kuchlari Zaxiradagi Kichik Ofitserlarni Tayyorlash Korpusi ([[AFJROTC]])
: [[Civil Air Patrol|Fuqarolik Havo Patruli]] ([[Civil Air Patrol|CAP]])
: Fuqarolik Madaniyati va Yetakchilikni Shakllantirish(CALT)
; [[Thomas N. Barnes]] Roʻyxatga olingan Taʼlim Markazi
: [[Airman Leadership School|Harbiy Yetakchilik Maktabi]] (ALS)
: Harbiy Havo Kuchlari Faoliyatini Rivojlantirish Akademiyasi
: Harbiy Havo Kuchlari Roʻyxatga olingan Meros Tadqiqot Instituti (AFEHRI)
: Harbiy Havo Kuchlari Katta Ofitserlar Akademiyasi (SNCOA)
: Harbiy Havo Kuchlari Kichik Ofitserlar Akademiyasi (NCOA)
: Roʻyxatga olingan Professional Harbiy Taʼlim Oʻqituvchisi Kursi (EPMEIC)
: Katta Serjant Yetakchilik Kursi (CLC)
: [[Community College of the Air Force|Harbiy Havo Kuchlari Jamoat Kolleji]] (CCAF)
: USAF Birinchi Serjantlar Akademiyasi (FSA)
; USAF Yadro Qurollari Tarqalishiga Qarshi Tadqiqotlar Markazi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.airuniversity.af.edu/CSDS/ |sarlavha=United States Air Force Center for Strategic Deterrence Studies |ish=www.airuniversity.af.edu }}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
; Air University Matbuoti &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.airuniversity.af.edu/AUPress/ |sarlavha=Air University Press |ish=www.airuniversity.af.edu/ |qaralgan sana=2024-11-05 |arxivsana=2022-12-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221220222454/https://www.airuniversity.af.edu/AUPress/ }}&lt;/ref&gt;
: Harbiy Havo Kuchlari Birodarlik Dasturi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.airuniversity.af.edu/AF-Fellows/ |ish=www.airuniversity.af.edu |sarlavha=Air Force Fellows Program |qaralgan sana=22 January 2017 }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; (AFF)
; Harbiy Havo Kuchlari Tarixiy Tadqiqotlar Agentligi (AFHRA)
; [[China Aerospace Studies Institute|Xitoy Aerokosmik Tadqiqotlar Instituti]] (CASI)

== Aloqador agentliklar ==
'''Harbiy-havo kuchlari tarixiy tadqiqotlar agentligi'''

Harbiy havo kuchlari tarixiy tadqiqotlar agentligi Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy havo kuchlarining tarixiy hujjatlari ombori hisoblangan.
[[File:Air Force Historical Research Agency.png|right|100px]]

Ikkinchi jahon urushi paytida Vashingtonda boshlangan agentlik kolleksiyasi 1949-yilda professional harbiy taʼlim talabalari, professor-oʻqituvchilar, tashrif buyurgan olimlar va keng jamoatchilik uchun tadqiqot obyektlarini taʼminlash uchun hozirgi havo universiteti joylashgan Maksvell havo kuchlari bazasiga koʻchirilgan. Harbiy-havo kuchlari tarixiy tadqiqot agentligi endi toʻgʻridan-toʻgʻri Harbiy-havo kuchlari tarixi va muzeylari dasturiga tayinlangan,oldinga harakat qiluvchi agentlik (FOA) va Maxwell AFBda ijara boʻlimi hisoblangan.

== Ilmiy darajalar va akkreditatsiya ==
Air university Janubiy kollejlar va maktablar assotsiatsiyasining (SACS) kollejlar komissiyasi tomonidan akkreditatsiya qilingan va quyidagi darajalarni berishga vakolatli:

* Strategik tadqiqotlar magistri – Havo urushi kolleji tomonidan taqdim etilgan.
* Harbiy operativ sanʼat va fan magistri – Havo qoʻmondonligi va shtab kolleji (ACSC) tomonidan taqdim etilgan.
* Aerokosmik tadqiqotlar magistri – Ilgʻor havo va kosmik tadqiqotlar maktabi (SAASS) tomonidan taqdim etib kelingn.
* Parvoz sinovlari muhandisligi boʻyicha fan magistri – AQSh Harbiy-havo kuchlari sinov uchuvchilar maktabi (USAFTPS) tomonidan taqdim etilgan.
* Amaliy fanlar boʻyicha assotsiati – Harbiy havo kuchlari jamoat kolleji (CCAF) tomonidan AQSH Harbiy-havo kuchlari xizmatchilari uchun 68 ta yoʻnalishda taqdim etib kelingan.

2010-yilda SACS AU akkreditatsiyasini V darajaga koʻtargan, bu esa AUga oxir-oqibat uchta turli xil doktorlik darajasini berish imkonini bergan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.maxwell.af.mil/News/Display/Article/420848/air-university-earns-sacs-phd-accreditation/|title=Air University earns SACS PhD accreditation|website=af.mil|date=9 July 2010 }}&lt;/ref&gt;.

Air university, shuningdek, 1995-yilda Kosmik Jamgʻarmaning ilk kosmik yutuqlari mukofoti bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.maxwell.af.mil/News/Display/Article/420848/air-university-earns-sacs-phd-accreditation/|title=Air University earns SACS PhD accreditation|website=af.mil|date=9 July 2010 }}&lt;/ref&gt;. Ushbu mukofot kosmik tadqiqot va rivojlanish evolyutsiyasidagi muhim bosqichlarni ifodalovchi kosmik yutuq, kosmik texnologiyadagi yutuq yoki dastur yoki mahsulot muvaffaqiyati uchun shaxslar yoki tashkilotlarni eʼtirof etilgan.

== Qoʻmondonlar roʻyxati ==

* General-leytenant Troup Miller Jr., 1961-yil 1-avgust – 1963-yil dekabr
* General-leytenant Ralf Pauell Svoufford Jr., 1964-yil yanvar – 1965-yil avgust
* General-leytenant Alvan C. Gillem II, 1970-yil 1-avgust – 1973-yil noyabr
* 14: Lt. Gen. Raymond B. Furlong, 1975-yil avgust – 1979-yil 1-iyul
* 15: Lt. Gen. Kichik Stenli M. Umstead, 1979-yil 1-iyul – 1981-yil iyul
* 16: Lt. Gen. Charlz G. Klivlend, 1981-yil iyul – 1984-yil avgust
* 17: Lt. Gen. Tomas C. Richards, 1984-yil avgust – 1986-yil noyabr
* 18: Lt. Gen. Truman Spangrud, 1986-yil noyabr – 1988-yil iyul
* 19: Lt. Gen. Ralf E. Havens, 1988-yil iyul – 1989-yil oktyabr
* Boʻsh oʻrin. 1989-yil oktyabr – 1990-yil yanvar
* 20: Lt. Gen. Charles G. Boyd, 1990-yil yanvar – 1992-yil oktyabr
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |T/r
! colspan=&quot;2&quot; |Komandir
! colspan=&quot;3&quot; |Muddati
|-
|'''Surat'''
|'''Ismi'''
|'''Ishga kirgan yili'''
|'''Boʻshagan yili'''
|'''Davomiyligi'''
|-
| colspan=&quot;6&quot; |                                                                                           '''Air Universty komendantlari'''
|-

|1
|[[File:Muir S Fairchild.jpg|100 px]]
|General-mayor
Muir. S.Fairchild
(1894-1950)
|1946-yil 15-mart
|1948-yil 17-may
|2 yil-u 63 kun
|-
|2
|[[File:Lt Gen Robert Wells Harper.jpg|100px]]
|General-mayor
Robert. W.Harper
(1900-1982)
|1948-yil-17-may
|1948-yil 15-oktabr
|151 kun
|-
|3
|[[File:General George Churchill Kenney.jpg|100px]]
|General
George. C.Kenney
(1889-1977)
|1948-yil 16-oktabr
|1951-yil 27-iyul
|2 yil-u 248 kun
|-
|4
|[[File:General Idwal Edwards.jpg|100px]]
|General-leytenant
Idwal. H. Edwards
(1895-1981)
|1951-yil 28-iyul
|1953-yil 28-fevral
|1 yil-u 215 kun
|-
| colspan=&quot;6&quot; |                                                                                                        '''Air Universty Komandirlari'''
|-
|25
|[[File:Lt Gen Donald A. Lamontagne.jpg|100px]]
|General-leytenant
Donald. A.Lamontagne
(1947-yilda tugʻulgan)
|2001-yil May
|2004-yil Iyul
|3 yil-u 61 kun
|-
|26
|[[File:US Air Force (USAF) Lieutenant General (LGEN) John F. Regni, Commander, Air University (uncovered).jpg|100px]]
|General-leytenant
John. F.Regni
|2004-yil Iyul
|2005-yil Oktabr
|1 yil-u 92 kun
|-
|27
|[[File:Lt Gen Stephen Lorenz.jpg|100px]]
|General-leytenant
Stephen. R.Lorenz
|2005-yil Oktabr
|2008-yil Iyun
|2 yil-u 273 kun
|-
|28
|[[File:Lt Gen Allen G. Peck.jpg|100px]]
|General-leytenant
Allen. G.Peck
|2008-yil Iyun
|2011-yil 12-Avgust
|3 yil-u 42 kun
|-
| colspan=&quot;6&quot; |                                                                                                     '''Air Universty qoʻmondoni va prezidenti'''
|-
|29
|[[File:LIEUTENANT_GENERAL_DAVID_S._FADOK_USAF.JPG|100px]]
|General-leytenant
David. S.Fadok
|2011-yil 12-avgust&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.airuniversity.af.edu/News/Display/Article/420539/new-commander-president-takes-over-air-university/|title=Air University News|website=www.airuniversity.af.edu|date=19 August 2011|qaralgan sana=2024-11-15|arxivsana=2024-07-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240709182439/https://www.airuniversity.af.edu/News/Display/Article/420539/new-commander-president-takes-over-air-university/}}&lt;/ref&gt;
|2014-yil 10-noyabr
|3 yil-u 90 kun
|-
|30
|[[File:LIEUTENANT GENERAL STEVEN L. KWAST.JPG|100px]]
|General-leytenant
Steven. L.Kwast
|2014-yil 10-noyabr&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.maxwell.af.mil/News/Display/Article/704378/lt-gen-kwast-assumes-command-of-air-university/|title=Lt. Gen. Kwast assumes command of Air University|website=Maxwell Air Force Base|date=14 November 2014 }}&lt;/ref&gt;
|2017-yil 16-noyabr&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.montgomeryadvertiser.com/story/news/local/dispatch/2017/09/15/kwast-catalyst-change-leaving-maxwells-air-university/657544001/|title=Kwast, 'catalyst for change,' leaving Maxwell's Air University|first=Rebecca|last=Burylo|website=The Montgomery Advertiser}}&lt;/ref&gt;
|3 yil-u 6 kun
|-
| -
|[[File:Maj Gen Michael D. Rothstein.jpg|100px]]
|General-mayor
Michael. D.Rothstein
|2017-yil 16-noyabr
|2018-yil 15-fevral
|91 kun
|-
|31
|[[File:Lt. Gen. Anthony J. Cotton.jpg|100px]]
|General-leytenant
Anthony. J.Cotton
|2018-yil 15-fevral&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.maxwell.af.mil/News/Display/Article/1443657/lt-gen-cotton-assumes-command-of-air-university/|title=Lt. Gen. Cotton assumes command of Air University|website=Air University (AU)|date=15 February 2018 }}&lt;/ref&gt;
|2019-yil oktabr
|1 yil-u 228 kun
|-
| -
|[[File:Maj Gen Brad M. Sullivan (2).jpg|100px]]
|General-mayor
Brad. M.Sullivan
|2019-yil oktabr
|2019-yil 22-noyabr
|44 kun
|-
|32
|[[File:Lt. Gen. James B. Hecker.jpg|100px]]
|General-leytenant
James Hecker
|2019-yil 22-noyabr&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/News/Article-Display/Article/2024985/air-university-welcomes-lt-gen-hecker-as-commander-president/|title=Air University welcomes Lt. Gen. Hecker as commander, president|website=Air University (AU)|date=22 November 2019 }}&lt;/ref&gt;
|2022-yil 27-iyun
|2 yil-u 217 kun
|-
| -
|[[File:Maj Gen William G. Holt II (2).jpg|100px]]
|General-mayor
William. G.Holt
|2022-yil 27-iyun
|2022-yil 25-iyul
|28 kun
|-
|33
|[[File: Lt Gen Andrea D. Tullos.jpg|100px]]
|General-leytenant
Andrea Tullos
|2022-yil 25-iyul
|Amaldagi rahbar
|2 yil-u 110 kun
|}

== Manbalar ==
[[Turkum:AQShdagi universitetlar]]</text>
      <sha1>70ki0zox74qh0jzoxib0i6ajuhuh2bi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yonaguni yodgorligi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1222614</id>
    <revision>
      <id>6156229</id>
      <parentid>6147108</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6156229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10698" sha1="cm3642if2lbyh1j5k9i2uj7bj09j6vl" xml:space="preserve">'''Yonaguni yodgorligi''' – [[Yaponiya|Yaponiyadagi]] [[Ryukyu|Ryukyu orollarining]] eng janubiy qismida joylashgan Yonaguni qirgʻogʻi suv ostida shakllangan yodgorlik. Ushbu yodgorlik taxminan {{Convert|100|km|nmi mi}} boʻlib, Tayvanning sharqiy qismida joylashgan.

Dengiz [[geolog|geologi]] Masaaki Kimuraning taʼkidlashicha, bu yodgorliklar texnogen pogʻonali monolitlar hisoblanadi&lt;ref&gt;&quot;Deep Secrets&quot;. ''[[New Scientist]]''. Vol. 204, Issue 2736. 28 November 2009. p. 41.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Feagans |ism=Carl |sana=October 16, 2017 |url=https://ahotcupofjoe.net/2017/10/yonaguni-monumental-ruins-natural-geology/ |sarlavha=Yonaguni: Monumental Ruins or Natural Geology? |ish=Archaeology Review}}&lt;/ref&gt;. Yaponiya Madaniyat ishlari boʻyicha agentligi ham, Okinava prefekturasi hukumati ham ushbu obyektlarni muhim madaniy yodgorlik sifatida tan olmagan va davlat idorasi saytida tadqiqot yoki saqlash ishlarini olib bormagan&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Ryall |ism=Julian |url=https://www.nationalgeographic.com/news/2007/9/yonaguni-jima-japan-underwater-city/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190807234832/https://www.nationalgeographic.com/news/2007/9/yonaguni-jima-japan-underwater-city/ |arxivsana=August 7, 2019 |sarlavha=Japan's Ancient Underwater &quot;Pyramid&quot; Mystifies Scholars |sana=September 19, 2007 |ish=[[National Geographic News]]}}&lt;/ref&gt;.

== Kashf etilishi ==
Yonaguni dengizida bolgʻa boshli akulalar koʻp boʻlgani tufayli qish oylarida suv ostiga shoʻngʻish uchun koʻplab insonlar bu yerga tashrif buyuradi. 1986-yilda Yonaguni-Cho sayyohlik assotsiatsiyasi direktori Kihachiro Aratake akulalarni kuzatish chogʻida [[Meʼmorlik|meʼmoriy]] tuzilmalarga oʻxshab ketadigan baʼzi dengiz tubidagi obyektlarni payqab qolgan&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.robertschoch.net/Diving%20For%20Lemuria%20John%20West%20Colette%20Dowell%20CT.htm |ism=John Anthony |muallif=West |sarlavha=Diving for Lemuria |yil=1998 |qaralgan sana=2010-07-06}}&lt;/ref&gt;. Oradan koʻp oʻtmay, Ryukyus universitetidan Masaaki Kimura rahbarligi ostida bir guruh olimlar ushbu yodgorlikka tashrif buyurgan.

== Joylashuvi va geologiyasi ==
Yodgorlik Yonaguni orolining janubiy qismidagi Arakawabana qoyasining ostida joylashgan&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Yamatai Koku wa Okinawa Datta (Yamatai was Okinawa) |first=Masaaki |last=Kimura |publisher=Daisanbunmei-sha |authorlink=Masaaki Kimura |location=Tokyo |year=2010 |language=ja |pages=200–204 |isbn=978-4476033052}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kimuraocean&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Kimura |ism=Masaaki |sarlavha=Ancient Megalithic Construction Beneath the Sea off Ryukyu Islands in Japan, Submerged by Post Glacial Sea-level Change |url=http://kimuramasaaki.sakura.ne.jp/Site1/Ronbun_files/KimuraOcean04.pdf |sahifalar=947–953 |til=en |sana=2004}}&lt;/ref&gt;. Ular oʻrta va juda mayda [[Qumtosh|qumtoshlar]] va Quyi Miosen Yaeyama guruhining loytoshlaridan iborat boʻlib, taxminan 20 million yil ilgari shakllangan degan taxminlar mavjud&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.robertschoch.net/Enigmatic%20Yonaguni%20Underwater%20RMS%20CT.htm |sarlavha=Yonaguni Enigmatic Underwater Monuments |ism=Robert M. |muallif=Schoch |muallifhavola=Robert M. Schoch |yil=1999 |qaralgan sana=2010-07-06}}&lt;/ref&gt;.

== Shakllanishi ==
Geolog Robert Schoch ushbu yodgorlik tabiiy holda oʻzi paydo boʻlgan deb hisoblagan&lt;ref name=&quot;schoch&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.robertschoch.net/Enigmatic%20Yonaguni%20Underwater%20RMS%20CT.htm |sarlavha=Yonaguni Enigmatic Underwater Monuments |ism=Robert M. |muallif=Schoch |muallifhavola=Robert M. Schoch |yil=1999 |qaralgan sana=2010-07-06}}&lt;/ref&gt;. Yonagunida paydo boʻlgan toʻrtburchak shakllar [[zilzila]]ga moyil boʻlgan hududda joylashganligini koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;schoch&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ngmyst&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Ryall |ism=Julian |url=https://www.nationalgeographic.com/news/2007/9/yonaguni-jima-japan-underwater-city/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190807234832/https://www.nationalgeographic.com/news/2007/9/yonaguni-jima-japan-underwater-city/ |arxivsana=August 7, 2019 |sarlavha=Japan's Ancient Underwater &quot;Pyramid&quot; Mystifies Scholars |sana=September 19, 2007 |ish=[[National Geographic News]]}}&lt;/ref&gt;. U Yonaguni shimoli-sharqiy sohilida ham shunga oʻxshash suv osti yodgorligi mavjudligini ham aytib oʻtgan&lt;ref name=&quot;schoch&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;natgeo&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2007/09/photogalleries/japan-pictures/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20071011231835/http://news.nationalgeographic.com/news/2007/09/photogalleries/japan-pictures/ |arxivsana=October 11, 2007 |sarlavha=National Geographic News Photo Gallery: Asian &quot;Atlantis&quot; Shows Strange Structure |qaralgan sana=2010-07-06}}&lt;/ref&gt;. John Anthony West Schoch bilan yodgorlikni koʻzdan kechirishga kelgan. Natijada yodgorlik tabiiy shakllanganligini va Kimura adashganligi haqida kelishib olingan&lt;ref name=&quot;west&quot;&gt;&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Schoch Kimura tomonidan aniqlangan qoyalardagi „chizmalar“ tabiiy tirnalgan deb taxmin qilingan&lt;ref name=&quot;ngmyst&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Cite journal|title=Yonaguni, Japan|journal=[[New Scientist]]|issue=2736|date=2009-11-25|volume=204|page=41|doi=10.1016/S0262-4079(09)63140-7|bibcode=2009NewSc.204...41.|url=https://www.newscientist.com/article/mg20427361.500-yonaguni-japan.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091128015636/http://www.newscientist.com/article/mg20427361.500-yonaguni-japan.html|archivedate=2009-11-28|access-date=2012-10-14}}&lt;/ref&gt;.

1999-yilda Spiegel TV tomonidan uyushtirilgan ekspeditsiya va 2001-yilda Graham Hancock taklifi bilan ushbu yodgorliklarni oʻrgangan nemis geologi Wolf Wichmannlar ular tabiiy jarayonlar natijasida hosil boʻlishi mumkin degan xulosaga kelgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Wichmann |first=Wolf |date=2003-03-29 |title=Zeugnis einer untergegangenen Hochkultur Asiens oder einfach nur ein Felsklotz im Meer?: Das Yonaguni-Monument |language=de |work=Spiegel Online |url=https://www.spiegel.de/sptv/special/a-242689.html |access-date=2019-06-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;disinf&quot;&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=oPZsn1tWuosC&amp;q=yonaguni%20ancient%20tombs&amp;pg=PA129 |title=Disinformation Guide to Ancient Aliens, Lost Civilizations, Astonishing Archaeology &amp; Hidden History |last=Peet |first=Preston |date=2013 |publisher=Red Wheel Weiser |isbn=978-1938875038 |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Sanninudayda Yonaguniga oʻxshash qumtosh hosilalari mavjud. Robert Schoch va Janubiy [[Tinch okeani]] universitetining Okean geofanlari professori Patrik D. Nunn ham ular mutlaqo tabiiy ravishda hosil boʻlganini taʼkidlagan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Vanished Islands and Hidden Continents of the Pacific |url=https://archive.org/details/vanishedislandsh0000nunn |last=Nunn |first=Patrick D. |year=2009 |publisher=University of Hawaii Press |location=Honolulu |isbn=978-0-8248-3219-3 |page=[https://archive.org/details/vanishedislandsh0000nunn/page/126 127]}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilda Takayuki Ogata va boshqa tadqiqotchilar Yonaguni orolining raqamli balandligi modelidan foydalangan holda topografik tahlil oʻtkazganlar. Ular Tindabana, Kube Ryofurishi va „geozitlar“ deb nomlanuvchi uchta joydagi qatlamlar, [[togʻ jinslari]] va mikrotopografiyasini geologik tadqiq qilishgan. Tadqiqotlar natijasida ular Yonaguni yodgorligi sunʼiy konstruksiyaga oʻxshasa-da, qumtoshdagi chiziqlar nurash va eroziya jarayonlari natijasida hosil boʻlgan tabiiy jarayon ekanligini taʼkidlaganlar. Ular shunga oʻxshash xususiyatlarni Sanninuday geositida ham topish mumkinligini, ammo tadqiqot ishlari, asosan, Yonaguni orolining janubiy qirgʻogʻida olib borilganligini aytgan&lt;ref name=&quot;OgataOthers2020a&quot;&gt;''尾方隆幸, 大坪誠 and 伊藤英之, 2020. 与那国島のジオサイト―台湾島を望む露頭が語る地形形成環境 (Geosites of Yonaguni Island Located at the Westernmost Points of Japan)(in Japanese)''. ''E-journal GEO'', 15(1), pp.44-54&lt;/ref&gt;.

Dastlab Kimura bu yodgorliklarning shakllanganiga kamida 10 000 yil boʻlgan deya taxmin qilgan, bu uning suv ustida joylashgan davriga toʻgʻri keladi va shuning uchun bu joy afsonaviy yoʻqolgan Mu qitʼasining qoldigʻi boʻlishi mumkin deb taxmin qilinadi&lt;ref name=&quot;mukimura&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Mu tairiku wa Ryukyu ni atta (The Continent of Mu was in Ryukyu) |first=Masaaki |last=Kimura |publisher=[[Tokuma Shoten]] |authorlink=Masaaki Kimura |location=Tokyo |year=1991 |language=ja |isbn=978-4195545874}}&lt;/ref&gt;. 2007 yilda 21-Tinch okeani ilmiy kongressida berilgan hisobotda ushbu taxmin qayta koʻrib chiqilgan va uni 2000–3000 yil oldin yuzaga kelgan deb belgilangan, chunki oʻsha paytda [[dengiz sathi]] hozirgi darajaga yaqin boʻlgan. Uning fikricha, qurilishdan soʻng tektonik faollik uni dengiz sathidan pastga choʻkib ketishiga sabab boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Kimura |ism=Masaaki |sarlavha=沖縄の海底遺跡についての新知見 (New Information about Underwater Ruins in Okinawa) |url=http://kimuramasaaki.sakura.ne.jp/Site1/Report.html |qaralgan sana=26 July 2019 |til=ja |sana=23 May 2006}}&lt;/ref&gt;. Arxeolog Richard J. Pirson ham ushbu maʼlumotning ehtimoldan yiroq emasligini taʼkidlagan&lt;ref name=&quot;Yonaguni, Japan&quot;&gt;{{Cite journal|title=Yonaguni, Japan|journal=[[New Scientist]]|issue=2736|date=2009-11-25|volume=204|page=41|doi=10.1016/S0262-4079(09)63140-7|bibcode=2009NewSc.204...41.|url=https://www.newscientist.com/article/mg20427361.500-yonaguni-japan.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091128015636/http://www.newscientist.com/article/mg20427361.500-yonaguni-japan.html|archivedate=2009-11-28|access-date=2012-10-14}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, Kimura ushbu yodgorlikni Yamatay madaniyatining qoldiqlari deb hisoblashini aytib oʻtgan&lt;ref name=&quot;yamakimura200&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Yamatai Koku wa Okinawa Datta (Yamatai was Okinawa) |first=Masaaki |last=Kimura |publisher=Daisanbunmei-sha |authorlink=Masaaki Kimura |location=Tokyo |year=2010 |language=ja |pages=200–204 |isbn=978-4476033052}}
[[Turkum:CS1 Japanese-language sources (ja)]]&lt;/ref&gt;.

Yodgorlik kuchli [[Dengiz oqimlari|oqimlarga]] qaramay, suvga shoʻngʻuvchilar uchun mashhur diqqatga sazovor joyga aylangan&lt;ref name=&quot;west&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.robertschoch.net/Diving%20For%20Lemuria%20John%20West%20Colette%20Dowell%20CT.htm |ism=John Anthony |muallif=West |sarlavha=Diving for Lemuria |yil=1998 |qaralgan sana=2010-07-06}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Geografik hududlar]]
[[Turkum:Okinava prefekturasining relyef shakllari]]
[[Turkum:Okinava prefekturasining turistik diqqatga sazovor joylari]]</text>
      <sha1>cm3642if2lbyh1j5k9i2uj7bj09j6vl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156230</id>
      <parentid>6156229</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6156230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10702" sha1="124f7zbemkeq9r3is2k4gkq7bj15477" xml:space="preserve">'''Yonaguni yodgorligi''' – [[Yaponiya|Yaponiyadagi]] [[Ryukyu|Ryukyu orollarining]] eng janubiy qismida joylashgan Yonaguni qirgʻogʻi suv ostida shakllangan [[yodgorlik]]. Ushbu yodgorlik taxminan {{Convert|100|km|nmi mi}} boʻlib, Tayvanning sharqiy qismida joylashgan.

Dengiz [[geolog|geologi]] Masaaki Kimuraning taʼkidlashicha, bu yodgorliklar texnogen pogʻonali monolitlar hisoblanadi&lt;ref&gt;&quot;Deep Secrets&quot;. ''[[New Scientist]]''. Vol. 204, Issue 2736. 28 November 2009. p. 41.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Feagans |ism=Carl |sana=October 16, 2017 |url=https://ahotcupofjoe.net/2017/10/yonaguni-monumental-ruins-natural-geology/ |sarlavha=Yonaguni: Monumental Ruins or Natural Geology? |ish=Archaeology Review}}&lt;/ref&gt;. Yaponiya Madaniyat ishlari boʻyicha agentligi ham, Okinava prefekturasi hukumati ham ushbu obyektlarni muhim madaniy yodgorlik sifatida tan olmagan va davlat idorasi saytida tadqiqot yoki saqlash ishlarini olib bormagan&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Ryall |ism=Julian |url=https://www.nationalgeographic.com/news/2007/9/yonaguni-jima-japan-underwater-city/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190807234832/https://www.nationalgeographic.com/news/2007/9/yonaguni-jima-japan-underwater-city/ |arxivsana=August 7, 2019 |sarlavha=Japan's Ancient Underwater &quot;Pyramid&quot; Mystifies Scholars |sana=September 19, 2007 |ish=[[National Geographic News]]}}&lt;/ref&gt;.

== Kashf etilishi ==
Yonaguni dengizida bolgʻa boshli akulalar koʻp boʻlgani tufayli qish oylarida suv ostiga shoʻngʻish uchun koʻplab insonlar bu yerga tashrif buyuradi. 1986-yilda Yonaguni-Cho sayyohlik assotsiatsiyasi direktori Kihachiro Aratake akulalarni kuzatish chogʻida [[Meʼmorlik|meʼmoriy]] tuzilmalarga oʻxshab ketadigan baʼzi dengiz tubidagi obyektlarni payqab qolgan&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.robertschoch.net/Diving%20For%20Lemuria%20John%20West%20Colette%20Dowell%20CT.htm |ism=John Anthony |muallif=West |sarlavha=Diving for Lemuria |yil=1998 |qaralgan sana=2010-07-06}}&lt;/ref&gt;. Oradan koʻp oʻtmay, Ryukyus universitetidan Masaaki Kimura rahbarligi ostida bir guruh olimlar ushbu yodgorlikka tashrif buyurgan.

== Joylashuvi va geologiyasi ==
Yodgorlik Yonaguni orolining janubiy qismidagi Arakawabana qoyasining ostida joylashgan&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Yamatai Koku wa Okinawa Datta (Yamatai was Okinawa) |first=Masaaki |last=Kimura |publisher=Daisanbunmei-sha |authorlink=Masaaki Kimura |location=Tokyo |year=2010 |language=ja |pages=200–204 |isbn=978-4476033052}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kimuraocean&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Kimura |ism=Masaaki |sarlavha=Ancient Megalithic Construction Beneath the Sea off Ryukyu Islands in Japan, Submerged by Post Glacial Sea-level Change |url=http://kimuramasaaki.sakura.ne.jp/Site1/Ronbun_files/KimuraOcean04.pdf |sahifalar=947–953 |til=en |sana=2004}}&lt;/ref&gt;. Ular oʻrta va juda mayda [[Qumtosh|qumtoshlar]] va Quyi Miosen Yaeyama guruhining loytoshlaridan iborat boʻlib, taxminan 20 million yil ilgari shakllangan degan taxminlar mavjud&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.robertschoch.net/Enigmatic%20Yonaguni%20Underwater%20RMS%20CT.htm |sarlavha=Yonaguni Enigmatic Underwater Monuments |ism=Robert M. |muallif=Schoch |muallifhavola=Robert M. Schoch |yil=1999 |qaralgan sana=2010-07-06}}&lt;/ref&gt;.

== Shakllanishi ==
Geolog Robert Schoch ushbu yodgorlik tabiiy holda oʻzi paydo boʻlgan deb hisoblagan&lt;ref name=&quot;schoch&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.robertschoch.net/Enigmatic%20Yonaguni%20Underwater%20RMS%20CT.htm |sarlavha=Yonaguni Enigmatic Underwater Monuments |ism=Robert M. |muallif=Schoch |muallifhavola=Robert M. Schoch |yil=1999 |qaralgan sana=2010-07-06}}&lt;/ref&gt;. Yonagunida paydo boʻlgan toʻrtburchak shakllar [[zilzila]]ga moyil boʻlgan hududda joylashganligini koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;schoch&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ngmyst&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Ryall |ism=Julian |url=https://www.nationalgeographic.com/news/2007/9/yonaguni-jima-japan-underwater-city/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190807234832/https://www.nationalgeographic.com/news/2007/9/yonaguni-jima-japan-underwater-city/ |arxivsana=August 7, 2019 |sarlavha=Japan's Ancient Underwater &quot;Pyramid&quot; Mystifies Scholars |sana=September 19, 2007 |ish=[[National Geographic News]]}}&lt;/ref&gt;. U Yonaguni shimoli-sharqiy sohilida ham shunga oʻxshash suv osti yodgorligi mavjudligini ham aytib oʻtgan&lt;ref name=&quot;schoch&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;natgeo&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2007/09/photogalleries/japan-pictures/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20071011231835/http://news.nationalgeographic.com/news/2007/09/photogalleries/japan-pictures/ |arxivsana=October 11, 2007 |sarlavha=National Geographic News Photo Gallery: Asian &quot;Atlantis&quot; Shows Strange Structure |qaralgan sana=2010-07-06}}&lt;/ref&gt;. John Anthony West Schoch bilan yodgorlikni koʻzdan kechirishga kelgan. Natijada yodgorlik tabiiy shakllanganligini va Kimura adashganligi haqida kelishib olingan&lt;ref name=&quot;west&quot;&gt;&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Schoch Kimura tomonidan aniqlangan qoyalardagi „chizmalar“ tabiiy tirnalgan deb taxmin qilingan&lt;ref name=&quot;ngmyst&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;{{Cite journal|title=Yonaguni, Japan|journal=[[New Scientist]]|issue=2736|date=2009-11-25|volume=204|page=41|doi=10.1016/S0262-4079(09)63140-7|bibcode=2009NewSc.204...41.|url=https://www.newscientist.com/article/mg20427361.500-yonaguni-japan.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091128015636/http://www.newscientist.com/article/mg20427361.500-yonaguni-japan.html|archivedate=2009-11-28|access-date=2012-10-14}}&lt;/ref&gt;.

1999-yilda Spiegel TV tomonidan uyushtirilgan ekspeditsiya va 2001-yilda Graham Hancock taklifi bilan ushbu yodgorliklarni oʻrgangan nemis geologi Wolf Wichmannlar ular tabiiy jarayonlar natijasida hosil boʻlishi mumkin degan xulosaga kelgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Wichmann |first=Wolf |date=2003-03-29 |title=Zeugnis einer untergegangenen Hochkultur Asiens oder einfach nur ein Felsklotz im Meer?: Das Yonaguni-Monument |language=de |work=Spiegel Online |url=https://www.spiegel.de/sptv/special/a-242689.html |access-date=2019-06-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;disinf&quot;&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=oPZsn1tWuosC&amp;q=yonaguni%20ancient%20tombs&amp;pg=PA129 |title=Disinformation Guide to Ancient Aliens, Lost Civilizations, Astonishing Archaeology &amp; Hidden History |last=Peet |first=Preston |date=2013 |publisher=Red Wheel Weiser |isbn=978-1938875038 |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Sanninudayda Yonaguniga oʻxshash qumtosh hosilalari mavjud. Robert Schoch va Janubiy [[Tinch okeani]] universitetining Okean geofanlari professori Patrik D. Nunn ham ular mutlaqo tabiiy ravishda hosil boʻlganini taʼkidlagan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Vanished Islands and Hidden Continents of the Pacific |url=https://archive.org/details/vanishedislandsh0000nunn |last=Nunn |first=Patrick D. |year=2009 |publisher=University of Hawaii Press |location=Honolulu |isbn=978-0-8248-3219-3 |page=[https://archive.org/details/vanishedislandsh0000nunn/page/126 127]}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilda Takayuki Ogata va boshqa tadqiqotchilar Yonaguni orolining raqamli balandligi modelidan foydalangan holda topografik tahlil oʻtkazganlar. Ular Tindabana, Kube Ryofurishi va „geozitlar“ deb nomlanuvchi uchta joydagi qatlamlar, [[togʻ jinslari]] va mikrotopografiyasini geologik tadqiq qilishgan. Tadqiqotlar natijasida ular Yonaguni yodgorligi sunʼiy konstruksiyaga oʻxshasa-da, qumtoshdagi chiziqlar nurash va eroziya jarayonlari natijasida hosil boʻlgan tabiiy jarayon ekanligini taʼkidlaganlar. Ular shunga oʻxshash xususiyatlarni Sanninuday geositida ham topish mumkinligini, ammo tadqiqot ishlari, asosan, Yonaguni orolining janubiy qirgʻogʻida olib borilganligini aytgan&lt;ref name=&quot;OgataOthers2020a&quot;&gt;''尾方隆幸, 大坪誠 and 伊藤英之, 2020. 与那国島のジオサイト―台湾島を望む露頭が語る地形形成環境 (Geosites of Yonaguni Island Located at the Westernmost Points of Japan)(in Japanese)''. ''E-journal GEO'', 15(1), pp.44-54&lt;/ref&gt;.

Dastlab Kimura bu yodgorliklarning shakllanganiga kamida 10 000 yil boʻlgan deya taxmin qilgan, bu uning suv ustida joylashgan davriga toʻgʻri keladi va shuning uchun bu joy afsonaviy yoʻqolgan Mu qitʼasining qoldigʻi boʻlishi mumkin deb taxmin qilinadi&lt;ref name=&quot;mukimura&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Mu tairiku wa Ryukyu ni atta (The Continent of Mu was in Ryukyu) |first=Masaaki |last=Kimura |publisher=[[Tokuma Shoten]] |authorlink=Masaaki Kimura |location=Tokyo |year=1991 |language=ja |isbn=978-4195545874}}&lt;/ref&gt;. 2007 yilda 21-Tinch okeani ilmiy kongressida berilgan hisobotda ushbu taxmin qayta koʻrib chiqilgan va uni 2000–3000 yil oldin yuzaga kelgan deb belgilangan, chunki oʻsha paytda [[dengiz sathi]] hozirgi darajaga yaqin boʻlgan. Uning fikricha, qurilishdan soʻng tektonik faollik uni dengiz sathidan pastga choʻkib ketishiga sabab boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Kimura |ism=Masaaki |sarlavha=沖縄の海底遺跡についての新知見 (New Information about Underwater Ruins in Okinawa) |url=http://kimuramasaaki.sakura.ne.jp/Site1/Report.html |qaralgan sana=26 July 2019 |til=ja |sana=23 May 2006}}&lt;/ref&gt;. Arxeolog Richard J. Pirson ham ushbu maʼlumotning ehtimoldan yiroq emasligini taʼkidlagan&lt;ref name=&quot;Yonaguni, Japan&quot;&gt;{{Cite journal|title=Yonaguni, Japan|journal=[[New Scientist]]|issue=2736|date=2009-11-25|volume=204|page=41|doi=10.1016/S0262-4079(09)63140-7|bibcode=2009NewSc.204...41.|url=https://www.newscientist.com/article/mg20427361.500-yonaguni-japan.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091128015636/http://www.newscientist.com/article/mg20427361.500-yonaguni-japan.html|archivedate=2009-11-28|access-date=2012-10-14}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, Kimura ushbu yodgorlikni Yamatay madaniyatining qoldiqlari deb hisoblashini aytib oʻtgan&lt;ref name=&quot;yamakimura200&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Yamatai Koku wa Okinawa Datta (Yamatai was Okinawa) |first=Masaaki |last=Kimura |publisher=Daisanbunmei-sha |authorlink=Masaaki Kimura |location=Tokyo |year=2010 |language=ja |pages=200–204 |isbn=978-4476033052}}
[[Turkum:CS1 Japanese-language sources (ja)]]&lt;/ref&gt;.

Yodgorlik kuchli [[Dengiz oqimlari|oqimlarga]] qaramay, suvga shoʻngʻuvchilar uchun mashhur diqqatga sazovor joyga aylangan&lt;ref name=&quot;west&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.robertschoch.net/Diving%20For%20Lemuria%20John%20West%20Colette%20Dowell%20CT.htm |ism=John Anthony |muallif=West |sarlavha=Diving for Lemuria |yil=1998 |qaralgan sana=2010-07-06}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Geografik hududlar]]
[[Turkum:Okinava prefekturasining relyef shakllari]]
[[Turkum:Okinava prefekturasining turistik diqqatga sazovor joylari]]</text>
      <sha1>124f7zbemkeq9r3is2k4gkq7bj15477</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdulaziz Abdulloh ash-Sharbatli masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1234805</id>
    <revision>
      <id>6155921</id>
      <parentid>5371627</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9435" sha1="8fwbk8mypns9vojk42xz4okotruta64" xml:space="preserve">{{Masjid|Oʻzbekcha nomi=Abdulaziz Abdulloh ash-Sharbatli masjidi|Asl nomi={{lang-ar|جامع عبدالعزيز عبدالله الشربتلي}}|Tasvir=جامع عبد العزيز عبد الله شربتلي.png|Mamlakat=Saudiya Arabistoni|Shahar=Jidda|Koordinatalar={{coord|21.75302|N|39.17536|E|region:SA|display=inline,title|format=dms}}|Meʼmor=Muhammad ibn Odam as-Suqayr|Qurila boshladi=2024-yil|Qurilib bitkazildi=2024-yil|Gumbazlar soni=1|Minoralar soni=2|Umumiy maydoni={{convert|5,600|m2|abbr=on}}|Meʼmoriy uslub=[[Islom meʼmorchiligi]],&lt;br /&gt;Hijoziy meʼmorchiligi|Masjid turi=[[jome masjid]]}}'''Abdulaziz Abdulloh ash-Sharbatli masjidi''' ({{Lang-ar|جامع عبدالعزيز عبدالله الشربتلي}}) – [[Saudiya Arabistoni|Saudiya Arabistonining]] [[Jidda]] shahri, al-Javhara mahallasida joylashgan [[Islom|islomiy]] ([[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]]) [[jome masjid]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Fatima |ism=Sakina |sana=2024-03-08 |sarlavha=Video: World's first 3D-printed mosque opens in Saudi Arabia |url=https://www.siasat.com/video-worlds-first-3d-printed-mosque-opens-in-saudi-arabia-2988679/ |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=The Siasat Daily |til=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Saudi Arabia unveils world's first-ever 3D printed mosque |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/travel-news/saudi-arabia-unveils-worlds-first-ever-3d-printed-mosque/articleshow/108451484.cms |access-date=2024-04-22 |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;.

Masjid 2024-yil 6-martda ochilgan boʻlib, {{Cvt|5600|m2}} maydonni egallaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2024-03-13 |sarlavha=Saudi Arabia Is Now Home To The World's First 3D-Printed Mosque |url=https://www.timesnownews.com/travel/news/saudi-arabia-is-now-home-to-the-worlds-first-3d-printed-mosque-article-108462799 |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=Times Now |til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://slaati.com/2024/03/08/p2469054.html |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=صحيفة صدى الالكترونية |til=ar |sarlavha=افتتاح أول جامع بتقنية الطباعة ثلاثية الأبعاد في جدة}}&lt;/ref&gt;. Bino Hijoziy meʼmorchiligini aks ettiruvchi 3D bosib chiqarish texnologiyasidan foydalangan holda qurilgan dunyodagi birinchi masjid hisoblanadi. U 2021-yilda vafot etgan saudiyalik tadbirkor Abdulaziz Abdulloh Abbos Sharbatlining bevasi Vajnat Abdulvohid tomonidan qurdirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=الصائغ (جدة) |ism=أحمد |sana=2021-10-06 |url=https://www.okaz.com.sa/people-situations/na/2084390 |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=Okaz |til=ar |sarlavha=أبو زيد والدباغ.. يحتفلان بعقد قران عبدالله}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2021-10-07 |url=https://www.watannews-sa.com/archives/243470.html |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=www.watannews-sa.com |til=ar-SA |sarlavha=أعيان ورجال أعمال يعزون بوفاة عبدالعزيز شربتلي |arxivsana=2021-10-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211007074002/https://www.watannews-sa.com/archives/243470.html }}&lt;/ref&gt;.

== Umumiy maʼlumot ==
Abdulaziz Abdulloh Sharbatli masjidi 2024-yil 6-martda ochilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=جودة |ism=أحمد |url=https://www.aljazeera.net/misc/2024/3/7/%d8%ac%d8%af%d8%a9-%d8%aa%d8%b4%d9%87%d8%af-%d8%a8%d9%86%d8%a7%d8%a1-%d8%a3%d9%88%d9%84-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%d9%81%d9%8a-%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%a7%d9%84%d9%85-%d8%a8%d8%aa%d9%82%d9%86%d9%8a%d8%a9 |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=[[Al-Jazeera]] |til=ar |sarlavha=افتتاح أول جامع أنشئ بتقنية الطباعة ثلاثية الأبعاد في العالم بجدة}}&lt;/ref&gt;. Bino 3D bosib chiqarish texnologiyasidan foydalangan holda qurilgan dunyodagi birinchi masjiddir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2024-03-29 |sarlavha=Saudi Arabia opens world's first 3D-Printed mosque |url=https://www.egypttoday.com/Article/1/131286/Saudi-Arabia-opens-world-s-first-3D-Printed-mosque |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=EgyptToday}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Press-reliz manbasi |date=2024-03-07 |title=Saudi Arabia Unveils World's First 3D-Printed Technology Mosque |url=https://www.einnews.com/pr_news/694086288/saudi-arabia-unveils-world-s-first-3d-printed-technology-mosque |access-date=2024-04-22 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=حاجب |ism=علي بن |sana=2024-03-07 |sarlavha=أول جامع مطبوع '3D' في العالم بـ'جدة' |url=https://www.akhbaar24.com/%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA/%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9-3d-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%A8%D8%AC%D8%AF%D8%A9-58225 |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=أخبار 24 |til=ar}}&lt;/ref&gt;. Ushbu texnologiyada ishlatiladigan toʻrtta printer [[Xitoy|Xitoyning]] Hangzhou GuanLi kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=World's first 3D-printed mosque built in Jeddah |url=https://fastcompanyme.com/news/worlds-first-3d-printed-mosque-built-in-jeddah/ |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=Fast Company Middle East {{!}} The future of tech, business and innovation. |til=en}}&lt;/ref&gt;. Bino Muhammad ibn Odam as-Suqayr tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, shahar va qishloq ishlari hamda uy-joy qurilish vazirligining investitsiya boʻlimi Milliy uy-joy kompaniyasi tomonidan boshqariladigan bir nechta loyihalar doirasida qurilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=الراجحي |ism=عبدالله |sana=2024-03-06 |url=https://sabq.org/saudia/l21zoyuxem |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=صحيفة سبق الالكترونية |til=ar |sarlavha=افتتاح أول مسجد في العالم بُني بتقنية الطباعة ثلاثية الأبعاد بمحافظة جدة}}&lt;/ref&gt;.

Masjid Saudiya Arabistoni tadbirkori Abdulaziz Abdulloh Abbos Sharbatlining bevasi Vajnat Abdulvohidning tashabbusi bilan qurilgan. Vajnat Abdulvohid Fursan Real Estate kompaniyasining bosh direktori&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=صحيفة سبق {{!}} افتتاح أول جامع في العالم يُبنى بتقنية الطباعة ثلاثية الأبعاد بجدة في (ضاحية_الجوهرة) إحدى ضواحي ية_للإسكان باسم جامع السيد/ عبدالعزيز عبدالله شربتلي رحمه الله، على مساحة 5600 م2، كإهداء من زوجته رئيسة مجلس إدارة منظومة فرسان العقارية المنفّذة للمشروع |url=https://nabd.com/s/133870882-886948/%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D9%8A%D9%8F%D8%A8%D9%86%D9%89-%D8%A8%D8%AA%D9%82%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%A9-%D8%AB%D9%84%D8%A7%D8%AB%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%AC%D8%AF%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A5%D8%AD%D8%AF%D9%89-%D8%B6%D9%88%D8%A7%D8%AD%D9%8A-%D9%8A%D8%A9_%D9%84%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%83%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%D9%8A%D8%B2-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D8%A8%D8%AA%D9%84%D9%8A-%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D8%8C-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%A9-5600-%D9%852%D8%8C-%D9%83%D8%A5%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D9%86-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%AA%D9%87 |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=موقع نبض}}&lt;/ref&gt; hisoblanib, ushbu kompaniya masjid qurilishida olti oy davom faoliyat olib borgan. Masjidning ochiq tashqi maydoni dizayni [[Al-Masjid al-Harom|al-Masjid al-Haromdagi]] [[Kaʼba|Kaʼbaga]] yaqin joylashgan Hijr Ismoil (Hatim)dan ilhomlanib yaratilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=No title |url=https://fa.abna24.com/story/1443356 |til=fa |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=Abna 24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2024-03-08 |sarlavha=World's first 3D-printed mosque unveiled in Jeddah |url=https://arab.news/yz4vr |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=Arab News |til=en}}&lt;/ref&gt;.

Abdulaziz Abdulloh ash-Sharbatli masjidi [[Dubay|Dubayda]] 2025-yilgacha qurilishi rejalashtirilgan dunyodagi birinchi 3D &amp;#x2013; bosib chiqarish texnologiyasi yordamida quriladigan masjiddan deyarli bir yil oldin qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |ish=The Peninsula Newspaper |sana=2024-03-13 |sarlavha=Saudi Arabia inaugurates world's first 3D printed mosque |url=https://thepeninsulaqatar.com/article/13/03/2024/saudi-arabia-inaugurates-worlds-first-3d-printed-mosque |qaralgan sana=2024-04-22 |til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2023-05-05 |sarlavha=دبي تبني أول مسجد بتقنية الطباعة ثلاثية الأبعاد في العالم |url=https://arabic.cnn.com/style/article/2023/05/05/3d-printed-mosque-dubai-spc-intl |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=CNN Arabic |til=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=P |ism=Madeleine |sana=2024-03-12 |sarlavha=World's First 3D Printed Mosque Completed in Saudi Arabia |url=https://www.3dnatives.com/en/worlds-first-3d-printed-mosque-completed-in-saudi-arabia-130320244/ |qaralgan sana=2024-04-22 |ish=3Dnatives |til=en-US}}&lt;/ref&gt;.

{{Portal|Islom}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi 21-asrda qurilgan masjidlar]]
[[Turkum:Jiddadagi masjidlar]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi gumbazli masjidlar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi minorali masjidlar]]</text>
      <sha1>8fwbk8mypns9vojk42xz4okotruta64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abbos Husayniy Koshoniy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1235067</id>
    <revision>
      <id>6155880</id>
      <parentid>5372107</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1330" sha1="mzz8xrx18eii8wd0m03pq6as8zmdbg7" xml:space="preserve">'''Buyuk [[Oyatulloh]] Sayyid Abbos Husayniy Koshoniy''' (1931 – 2010-yil 18-iyul&lt;ref&gt;[http://ghatreh.com/news/5530912.htmlآيت‌الله سيدعباس حسيني كاشاني درگذشت ]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.taghribnews.ir/vdcbw8b5.rhb8gpiuur.html آيت‌الله سيدعباس حسيني كاشاني درگذشت]&lt;/ref&gt;) [[Iroqliklar|Iroqda]] tugʻilgan [[Eroniy xalqlar|eronlik]] [[Oʻn ikki imom|oʻn ikki]] [[Shialik|shia]] marjasi boʻlib, ota-bobolari [[Eron|Eronning]] [[Koshon|Koshan]] shahridan boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.alkashani.ir/ |sarlavha=Official Website |qaralgan sana=2010-01-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140202095354/http://www.alkashani.ir/ |arxivsana=2014-02-02}}&lt;/ref&gt;.

U [[Iroq|Iroqning]] [[Najaf]] shahridagi seminariyalarda Oyatulloh Abu al-Qosim al-Xoiy va Muhsin al-Hakim qoʻl ostida tahsil olgan&lt;ref&gt;[http://www.khabaronline.ir/news-11385.aspx Interview in Persian] {{Webarxiv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.alkashani.ir/newpages/page2.aspx?lang=Fa |sarlavha=زندگينامه |qaralgan sana=2010-01-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20100725015528/http://www.alkashani.ir/newpages/page2.aspx?lang=Fa |arxivsana=2010-07-25}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>mzz8xrx18eii8wd0m03pq6as8zmdbg7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abbos Modaresi Yazdiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1235424</id>
    <revision>
      <id>6155887</id>
      <parentid>5448521</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3005" sha1="9uoncyj7bkkbu98qb52atwo28a4zq0e" xml:space="preserve">'''Oyatulloh Sayyid Abbos Modaresi Yazdiy''' (arabcha: سيد عباس مدرسي يزدي; 1943 – 19 noyabr 2020) – Iroqning [[Oʻn ikki imom|Oʻn ikki]] shi’a Marjasi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=List of Maraji in Arabic |url=http://iraqshia.net/vb/showthread.php?t=42621 |qaralgan sana=2025-01-26 |arxivsana=2012-11-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121102113023/http://iraqshia.net/vb/showthread.php?t=42621 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Death of Ayatollah Yazdi |url=http://www.yazdfarda.com/news/15855.html |qaralgan sana=2025-01-26 |arxivsana=2023-05-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230528165239/http://www.yazdfarda.com/news/15855.html }}&lt;/ref&gt;. U 2020 – yil 19- noyabr kuni [[Qum (shahar)|Qom]], Eronda 77 yoshida yurak xurujidan vafot etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=وفاة أستاذ الحوزة العلمية آية الله السيد عباس المدرسي اليزدي |url=https://iraq.shafaqna.com/AR/196403/%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%A3%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B0-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%88%D8%B2%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A2%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3/ |ish=shafaqna}}&lt;/ref&gt;.

Yazdiy baʼzi islom kitoblarining muallifidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=امام زمان (عج) را بیشتر بشناسیم |url=https://www.gisoom.com/book/1492869/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%AC-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85/ |ish=gisoom}}&lt;/ref&gt;.

== Ustozlari ==

Uning mashhur oʻqituvchilari quyidagilar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=حریم امام 354 صفحه20 |url=http://www.imam-khomeini.ir/fa/c202_146501/%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_354/%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_354_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%8720 |ish=imam-khomeini |qaralgan sana=2025-01-26 |arxivsana=2025-04-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250425163310/http://www.imam-khomeini.ir/fa/c202_146501/%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_354/%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_354_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%8720 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=حریم امام 366 صفحه3 |url=http://www.imam-khomeini.ir/fa/c202_147130/%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_366/%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_366_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%873 |ish=.imam-khomeini |qaralgan sana=2025-01-26 |arxivsana=2024-12-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241203183603/http://www.imam-khomeini.ir/fa/c202_147130/%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_366/%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_366_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%873 }}&lt;/ref&gt;:

* Muhsin al-Hakim
* Abuulqosim al-Xoʻiy
* Sayyid Mahmud Xusayni Shahruddiniy
* Mirzo Hoshim Amoliy

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Iroq islomchilari]]</text>
      <sha1>9uoncyj7bkkbu98qb52atwo28a4zq0e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Xotib ash-Shirbiniy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1237117</id>
    <revision>
      <id>6156388</id>
      <parentid>5448967</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3890" sha1="p503re7nar5j0h6nemcu8d4fxrvoxpl" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion           = [[Islom]]
| occupation         = [[Islom olimi]]
| era                = 
| image              = 
| caption            = 
| name               = al-Xotib ash-Shirbiniy&lt;br/&gt;{{lang|ar|الخطيب الشربيني}}
| title =
| birth_date =
| birth_place = [[Qohira]], [[Mamluk Sultanate]]
| death_date = [[Qohira]], [[Usmonli sultonligi]]
| death_place = 977 hijriy / 1570 milodiy
| region = [[MIsr]]
| alma_mater =
| denomination = [[Sunniy]]
| jurisprudence = [[Shofe'iy]]
| creed = [[Ash'ariy]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://alsunna.org/2013-02-06-22-16-47.html#gsc.tab=0|title=Some of the names of scholars of the Ash'ari nation|website=alsunna.org|access-date=2023-02-08|archive-date=2023-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230208113828/https://alsunna.org/2013-02-06-22-16-47.html#gsc.tab=0|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| main interests = [[Fiqh]], [[Usul al-Fiqh]], [[Tafsir]], [[Arab tili]]
| notable ideas =
| works =
| influences = [[Al-Shafi'i]]&lt;br /&gt;[[Abu Hasan al-Ash'ari]]&lt;br /&gt;[[Zakariyya al-Ansari]]&lt;br /&gt;[[Shihab al-Din al-Ramli]]
| influenced = [[Shams al-Din al-Ramli]]
}}'''Shamsiddin Muhammad ibn Ahmad ash-Shirbiniy al-Xotib,''' shuningdek''', al-Xotib ash-Shirbīniy''' ({{Lang|ar|الخطيب الشربيني|}} nomi bilan ham tanilgan, Misrlik [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] olim boʻlib, [[Shofiʼiylik|shofeʼiy fiqhi]], [[Usul al-Fiqh|huquq nazariyasi]], [[Tafsir|qur’on tafsiri]] va arab tili kabi sohalarda faoliyat yuritgan. Donoligi va taqvodorligi bilan shuhrat qozongan. Taʼlimni [[Al-Azhar|al-Azharda]] [[Zakariyo al-Ansoriy]], [[Shihob al-Din ar-Ramliy|Shihob al-Din ar-Ramliy]] va boshqalarning qoʻl ostida nihoyasiga etkazib, oʻz navbatida ulardan fiqhiy maslahtlar berish va oʻqituvchilik qilish uchun ijoza olgan. Uning sakkiz jildli ''&quot;Mugʻni al-Muhtoj&quot;'', [[Al-Nawawi|&quot;An-Navaviy]] ''[[Minhaj al-Talibin|Minhaj at-Tolibin&quot;]]'' ning sharhi, yana bir mashhur uch jildli „ ''Al-Iqnaʼ fi Halla Alfaz Abi Shujo“'' tafsirlari eng yaxshi sharhlaridan biri hisoblanadi. Shofeʼiy fiqhidagi eng mashhur risolalar „''Matn Abi Shujo“'' deb nomlangan.. 977-hijriy 1570-milodiy yili Qohirada vafot etgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Sālim ibn ʿAbdullah ibn Saʿd ibn Samīr al-Haḍramī al-Shāfiʿī |title=Safinah Safinat al-Naja' - The Ship of Salvation: A classic manual of Islāmic Doctrine and Jurisprudence In English with Arabic text, commentary and appendices |date=8 September 2014 |publisher=S19 Design |isbn=9789671221815 |page=105-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.sifatusafwa.com/en/fiqh-shafii/al-iqna-fi-halla-alfadh-abi-shuja-al-khatib-ash-shirbini-anwar-al-azhar.html |sarlavha=Al-Iqna' fi Halla Alfadh Abi Shuja' - Al-Khatib Ash-Shirbini (Anwar al-Azhar) |ish=sifatusafwa.com |qaralgan sana=2025-02-09 |arxivsana=2025-02-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250209141721/https://www.sifatusafwa.com/en/fiqh-shafii/al-iqna-fi-halla-alfadh-abi-shuja-al-khatib-ash-shirbini-anwar-al-azhar.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://mathjer.com/product/%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%B7%D9%8A%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D9%86%D9%8A-1-4-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A/ |sarlavha=تفسير الخطيب الشربيني 1/4 – دار كتب العلمية |ish=mathjer.com |qaralgan sana=2025-02-09 |arxivsana=2024-12-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241224162703/https://mathjer.com/product/%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%B7%D9%8A%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D9%86%D9%8A-1-4-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A/ }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:1570-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Sunniy musulmon ulamolar]]</text>
      <sha1>p503re7nar5j0h6nemcu8d4fxrvoxpl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC U-20 Osiyo kubogi 2025 tarkiblar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1237458</id>
    <revision>
      <id>6155683</id>
      <parentid>5909861</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81066" sha1="pg6ced2gophtb2koyh0dnpbhble5d53" xml:space="preserve">[[AFC U-20 Osiyo kubogi 2025|2025-yilgi U-20 Osiyo kubogi]] 2025-yil 12-fevraldan 1-martgacha [[Xitoy]]&lt;nowiki/&gt;da oʻtkaziladigan xalqaro futbol musobaqasidir. Oʻn oltita ishtirokchi milliy terma jamoalar kamida 18 nafar va koʻpi bilan 23 nafar futbolchidan iborat tarkibni, shu jumladan kamida uchta [[Darvozabon (futbol)|darvozabon]]&lt;nowiki/&gt;ni roʻyxatdan oʻtkazishlari shart (Nizomning 26.3-moddasi). Faqat ushbu tarkibga kiritilgan futbolchilargina musobaqada ishtirok etish huquqiga ega. Musobaqada ishtirok etish uchun futbolchilar 2005-yil 1-yanvardan 2009-yil 31-dekabrgacha tugʻilgan boʻlishlari kerak (Nizomning 22.1-bandi). Bu degani, ular musobaqa oʻtkaziladigan kalendar yili oxiriga kelib eng koʻpi bilan 20 yoshda va kamida 16 yoshda boʻlishlari lozim&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web|url=https://assets.the-afc.com/downloads/tournament-regulations/AFC-U20-Asian-Cup%E2%84%A2-2025-Competition-Regulations.pdf|title=AFC U20 Asian Cup 2025 Competition Regulations|publisher=[[Asian Football Confederation]]|format=PDF|access-date=26 January 2025|arxivsana=2025-01-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250123081650/https://assets.the-afc.com/downloads/tournament-regulations/AFC-U20-Asian-Cup%E2%84%A2-2025-Competition-Regulations.pdf}}&lt;/ref&gt;.

Har bir ishtirokchi terma jamoa musobaqaning birinchi oʻyinidan kamida oʻttiz kun oldin AFC maʼmuriyati tizimi (AFCAS) orqali [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]]&lt;nowiki/&gt;ga kamida 18 nafar va koʻpi bilan 50 nafar futbolchidan (shu jumladan kamida toʻrtta darvozabondan) iborat vaqtinchalik roʻyxatni taqdim etishi kerak edi. Har qanday sababga koʻra 5 tagacha oʻyinchi almashtirilishi yoki vaqtinchalik roʻyxatga kiritilishi mumkin edi, bunda roʻyxatga olingan oʻyinchilarning maksimal soni (50 nafar) musobaqaning birinchi oʻyinidan oʻn kun oldin oshmasligi kerak (Nizom 25-modda). Har bir terma jamoa uchun 23 nafargacha futbolchidan iborat yakuniy roʻyxat turnirning birinchi oʻyinidan kamida oʻn kun oldin AFCga AFCAS orqali taqdim etilishi kerak edi. Yakuniy roʻyxatdagi barcha oʻyinchilar tegishli vaqtinchalik roʻyxatdan tanlanishi kerak edi. AFC 2025-yil 8-fevralda yakuniy roʻyxatlarni eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;AFCsquads8Feb&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_u20_asian_cup.html/news/afcu20-china-2025-squads-finalised|title=#AFCU20 - China 2025 squads finalised|publisher=[[Asian Football Confederation]]|date=8 February 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://assets.the-afc.com/2025_AFC_U20_Asian_Cup/Finals/Downloads/Squads/AFC-U20-Asian-Cup-China-2025%E2%84%A2-Final-Squad-Registration.pdf|title=AFC U20 Asian Cup China 2025 Final Squad Registration|publisher=[[Asian Football Confederation]]|access-date=8 February 2025}}&lt;/ref&gt;. Jamoalarga musobaqaning birinchi oʻyinidan 24 soat oldin istalgan oʻyinchini almashtirishga ruxsat beriladi. Zaxiradagi oʻyinchi vaqtinchalik roʻyxatdan chiqishi kerak va unga almashtirilgan oʻyinchining koʻylagi raqami beriladi (Nizom 26.2-modda).

Har bir oʻyinchi uchun koʻrsatilgan yosh 2025-yil 12-fevral, turnirning birinchi kuni. Oʻz milliy terma jamoasidan boshqa millatga mansub murabbiylar uchun bayroq kiritilgan. Qalin harf bilan belgilangan oʻyinchilarning ismlari toʻliq xalqaro miqyosda cheklandi.

== A guruhi ==
=== Avstraliya ===
Yakuniy tarkib 2025-yil 24-yanvarda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.socceroos.com.au/news/subway-young-socceroos-squad-named-afc-u20-asian-cup-china-2025tm|title=Subway Young Socceroos squad named for AFC U20 Asian Cup China 2025|publisher=[[Football Australia]]|website=[[Australia men's national soccer team|Socceroos]]|date=24 January 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Trevor Morgan (soccer)|Trevor Morgan]]

{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no= 1|pos=GK|name={{sortname|Steven|Hall|dab=soccer}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|16|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Brighton &amp; Hove Albion F.C.|Brighton &amp; Hove Albion]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no= 2|pos=DF|name={{sortname|Joshua|Inserra}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|21|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no= 3|pos=DF|name={{sortname|Sebastian|Esposito}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|21|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[US Lecce|Lecce]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no= 4|pos=DF|name={{sortname|Panagiotis|Kikianis}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|8|df=y}}|caps=3|goals=2|club=[[Adelaide United FC|Adelaide United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no= 5|pos=DF|name={{sortname|Fabian|Talladira}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|4|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Adelaide United FC|Adelaide United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no= 6|pos=MF|name={{sortname|Paul|Okon-Engstler}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|24|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[S.L. Benfica|Benfica]]|clubnat=POR}}
{{nat fs g player|no= 7|pos=MF|name={{sortname|Daniel|Bennie}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|13|df=y}}|caps=4|goals=1|club=[[Queens Park Rangers F.C.|Queens Park Rangers]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no= 8|pos=MF|name={{sortname|Jonny|Yull}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|5|df=y}}|caps=8|goals=2|club=[[Adelaide United FC|Adelaide United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no= 9|pos=FW|name={{sortname|Luka|Jovanovic}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|20|df=y}}|caps=11|goals=4|club=[[Adelaide United FC|Adelaide United]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name={{sortname|Alexander|Badolato}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|23|df=y}}|caps=16|goals=4|club=[[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name={{sortname|Tiago|Quintal}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|6|16|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Sydney FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name={{sortname|Alexander|Robinson|dab=soccer}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|9|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[Macarthur FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name={{sortname|Lucas|Herrington}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|3|6|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Brisbane Roar FC|Brisbane Roar]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=14|pos=DF|name={{sortname|Zach|Lisolajski}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|5|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[Perth Glory FC|Perth Glory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name={{sortname|Jaylan|Pearman}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|18|df=y}}|caps=2|goals=1|club=[[Perth Glory FC|Perth Glory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name={{sortname|Oliver|Randazzo}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|10|12|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[Macarthur FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name={{sortname|Frans|Deli}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|8|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Macarthur FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=18|pos=GK|name={{sortname|Gus|Hoefsloot}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Sydney FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name={{sortname|Musa|Toure}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|11|12|df=y}}|caps=2|goals=1|club=[[Randers FC|Randers]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name={{sortname|Louis|Agosti}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|2|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[AC Perugia Calcio|Perugia]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=21|pos=FW|name={{sortname|Dean|Bosnjak}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|10|11|df=y}}|caps=1|goals=1|club=[[Macarthur FC]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=22|pos=FW|name={{sortname|Medin|Memeti}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|7|20|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Melbourne City FC|Melbourne City]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name={{sortname|Adam|Bugarija}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|22|df=y}}|caps=3|goals=1|club=[[Perth Glory FC|Perth Glory]]|clubnat=AUS}}
{{nat fs g end}}

=== Xitoy ===
28 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkib 2025-yil 3-yanvarda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thecfa.cn/jxtz/20250103/35461.html|title=中国足球协会关于组织U-20国家男子足球队集训并参加2025年亚足联U20亚洲杯的通知|trans-title=The announcement on organising the national under-20 football team for a training camp to participate in the 2025 AFC U-20 Asian Cup|language=zh|website=[[Chinese Football Association]]|date=3 January 2025}}&lt;/ref&gt;. 2025-yilning 13-yanvarida jamoa darvozabon Chjan Xaoranni chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.dongqiudi.com/articles/4845819.html|title=东体：久帅狠抓局部细节，U20国足征调津门虎小门张皓然|language=zh|website=Dongqiudi|date=13 January 2025}}&lt;/ref&gt;. 2025-yilning 24-yanvarida Tang Tianyi Sun Kangbo oʻrniga lagerni tark etgani maʼlum boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.titan24.com/publish/app/video/2025/01/24/544607/os_video.html|title=马德兴直击国青泰国拉练 风波中的唐天翼已离队|language=zh|website=[[Titan Sports (newspaper)|Titan Sports]]|date=24 January 2025|qaralgan sana=2025-02-12|arxivsana=2025-02-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250222160723/https://www.titan24.com/publish/app/video/2025/01/24/544607/os_video.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.dongqiudi.com/articles/4884993.html|title=马德兴：U20国足踢乌兹后敲定23人名单，艾孜买提因伤未到队|language=zh|website=Dongqiudi|date=1 February 2025}}&lt;/ref&gt;. 2025-yilning 8-fevralida OFK barcha jamoalar, jumladan, Xitoy uchun yakuniy roʻyxatni eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;AFCsquads8Feb&quot;/&gt;. Ertasi kuni Xitoy terma jamoasining rasmiy eʼlonida Yuan Jianrui kasallik tufayli Chjan Xaoranga almashtirildi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.dongqiudi.com/articles/4899134.html|title=中国队官方公布U20亚洲杯正式大名单：张皓然替换袁建锐|language=zh|website=Dongqiudi|date=8 February 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{flagicon|SRB}} [[Dejan Đurđević]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name=[[Liu Qiwei]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|12|21|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name=[[Xu Junchi]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|9|df=y}}|club=[[Zhejiang Professional F.C.|Zhejiang]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name=[[He Yiran]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|17|df=y}}|club=[[Changchun Yatai F.C.|Changchun Yatai]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name=[[Shi Songchen]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|12|30|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name=[[Peng Xiao]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|28|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name=[[Imran Memet]]|sortname=Memet, Imran|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|3|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name=[[Mao Weijie]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|28|df=y}}|club=[[Dalian Yingbo F.C.|Dalian Yingbo]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name=[[Chen Zeshi]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|21|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name=[[Liu Chengyu (footballer)|Liu Chengyu]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|7|2|df=y}}|club=[[Shanghai Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name=[[Kuai Jiwen]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|28|df=y}}|club=[[Shanghai Port F.C.|Shanghai Port]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=[[Wang Yudong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|11|23|df=y}}|club=[[Zhejiang Professional F.C.|Zhejiang]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Yao Haoyang]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|10|28|df=y}}|club=[[Chongqing Tonglianglong F.C.|Chongqing Tonglianglong]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name=[[Xiong Jizheng]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|16|df=y}}|club=[[Wuhan Three Towns F.C.|Wuhan Three Towns]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name=[[Wang Yifan (footballer, born 2005)|Wang Yifan]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|11|df=y}}|club=[[Shanghai Shenhua F.C.|Shanghai Shenhua]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=FW|name=[[Wang Haobin]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|8|11|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name=[[Zhang Zhixiong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|9|27|df=y}}|club=[[Chongqing Tonglianglong F.C.|Chongqing Tonglianglong]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=[[Chen Shihan]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|21|df=y}}|club=[[Union Rochefortoise]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=FW|name=[[Zhu Pengyu]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|9|df=y}}|club=[[Dalian Yingbo F.C.|Dalian Yingbo]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=DF|name=[[Qi Qiancheng]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|5|df=y}}|club=[[Shandong Taishan F.C.|Shandong Taishan]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name=[[Sun Kangbo]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|8|19|df=y}}|club=[[FK Voždovac|Voždovac]]|clubnat=SRB}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=FW|name=[[Du Yuezheng]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|14|df=y}}|club=[[Marbella FC|Marbella]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name=[[Zhang Haoran (footballer, born 2006)|Zhang Haoran]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|7|18|df=y}}|club=[[Tianjin Jinmen Tiger F.C.|Tianjin Jinmen Tiger]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=DF|name=[[Álex Yang]]|sortname=Yang, Álex|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|13|df=y}}|club=[[Qingdao West Coast F.C.|Qingdao West Coast]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs end}}

=== Qirgʻiziston ===
2025-yil 4-fevralda 24 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkib eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.facebook.com/KyrgyzFootballUnion/posts/pfbid06F7YQE6GSkaKmwcduUuEtdTuZv9yca4VSEVefZc9Cw2NgNgB2ubSkovG9FMJmyuJl|title=Учурда Шуньдэ шаарында (Кытай) өтүп жаткан окуу-машыгуу жыйындарына Кыргыз Республикасынын футбол боюнча U-20 жаштар курамасынын тизмеси.|trans-title=The list of the Kyrgyz Republic U-20 youth football team for the training camps currently taking place in Shunde (China).|language=kg|publisher=[[Kyrgyz Football Union]]|via=[[Facebook]]|date=4 February 2025}}&lt;/ref&gt;. 2025-yilning 8-fevralida AFC barcha jamoalar, jumladan, Qirgʻiziston uchun yakuniy roʻyxatni eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;AFCsquads8Feb&quot;/&gt;.

Bosh murabbiy: {{flagicon|UKR}} [[Sergei Puchkov]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Aziret|Ysmanaliev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|24|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name={{sortname|Emir-Khan|Kydyrshaev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|29|df=y}}|club=[[AS Trenčín|Trenčín]]|clubnat=SVK}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name={{sortname|Dastan|Koldoshov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|14|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name={{sortname|Ivan|Nastaev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|8|6|df=y}}|club=[[PFC Septemvri Sofia|Septemvri Sofia]]|clubnat=BUL}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name={{sortname|Nazhibullokh|Alizhanov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|18|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name={{sortname|Atai|Eshenkulov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|19|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name={{sortname|Kairat|Abdirasulov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|17|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name={{sortname|Baibol|Ermekov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|8|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=MF|name={{sortname|Argen|Emilbekov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|15|df=y}}|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name={{sortname|Umar|Madaminov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|12|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name={{sortname|Nurislam|Oruntaev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|6|df=y}}|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name={{sortname|Emir|Ernisov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|16|df=y}}|club=[[FC Talant|Talant]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=GK|name={{sortname|Adilet|Abdyraimov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|9|9|df=y}}|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name={{sortname|Nurtilek|Moldaliev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|9|23|df=y}}|club=[[FC Muras United|Muras United]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=FW|name={{sortname|Daniel|Omarov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|29|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=GK|name={{sortname|Seitek|Urustamov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|9|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=DF|name={{sortname|Artem|Istrashkin}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|26|df=y}}|club=[[Ilbirs Bishkek FC|Ilbirs Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name={{sortname|Azamat|Tashbaltaev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|19|df=y}}|club=[[Abdysh-Ata FC|Abdysh-Ata]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name={{sortname|Yryskeldi|Madanov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|22|df=y}}|club=[[FC Alay|Alay Osh]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name={{sortname|Sardorbek|Nematov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|8|17|df=y}}|club=[[FC Alay|Alay Osh]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=DF|name={{sortname|Mukhtar|Ishenaliev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|19|df=y}}|club=[[S.C. Alba|Alba]]|clubnat=POR}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=DF|name={{sortname|Adilet|Dolotkeldiev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|22|df=y}}|club=[[FC Dordoi Bishkek|Dordoi Bishkek]]|clubnat=KGZ}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=FW|name='''{{sortname|Beknaz|Almazbekov}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|23|df=y}}|club=[[FC Rukh Lviv|Rukh Lviv]]|clubnat=UKR}}
{{nat fs end}}

=== Qatar ===
30 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkib 2025-yil 3-yanvarda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.qfa.qa/30-%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D9%8B-%D9%81%D9%8A-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8%D9%86%D8%A7-%D9%84%D9%84%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%AD%D8%AA-20-%D8%B9%D8%A7/|title=30 لاعباً في قائمة منتخبنا للشباب تحت 20 عاماً استعداداً لنهائيات كأس آسيا بالصين|trans-title=30 players in our U-20 national team roster in preparation for the Asian Cup finals in China|language=ar|publisher=[[Qatar Football Association]]|date=3 January 2025}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2025-yil 6-fevralda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.qfa.qa/23-%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D9%8B-%D9%81%D9%8A-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8%D9%86%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D8%AA-20-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%8B-%D8%A7%D9%84%D9%86/|title=23 لاعباً في قائمة منتخبنا تحت 20 عاماً النهائية لخوض نهائيات كأس آسيا للشباب بالصين |trans-title=23 players in the final list of our U-20 national team to participate in the Asian Youth Cup finals in China|language=ar|publisher=[[Qatar Football Association]]|date=6 February 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{flagicon|ESP}} [[Félix Sarriugarte]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no= 1|pos=GK|name={{sortname|Abubaker|Osman}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|25|df=y}}|club=[[CD Calahorra|Calahorra]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no= 2|pos=DF|name={{sortname|Ayoub|Al-Oui}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|11|df=y}}|club=[[Al-Gharafa SC|Al-Gharafa]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no= 3|pos=DF|name={{sortname|Motaman|Mohamed}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|21|df=y}}|club=[[Cultural y Deportiva Leonesa|Cultural Leonesa]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no= 4|pos=DF|name={{sortname|Abdulla|Al-Otaibi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|15|df=y}}|club=[[Al Sadd SC|Al Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no= 5|pos=DF|name={{sortname|Ali|Shahabi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|29|df=y}}|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no= 6|pos=MF|name={{sortname|Bassam|Adel Eid}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|9|25|df=y}}|club=[[AD Alcorcón|Alcorcón]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no= 7|pos=FW|name='''{{sortname|Tahsin|Jamshid}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|6|16|df=y}}|club=[[AD Alcorcón|Alcorcón]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no= 8|pos=MF|name={{sortname|Moath|Taha}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|12|df=y}}|club=[[CD Calahorra|Calahorra]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no= 9|pos=FW|name='''{{sortname|Mohamed Khaled|Gouda}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|26|df=y}}|club=[[CD Calahorra|Calahorra]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name='''{{sortname|Ibrahim|Al-Hassan}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|26|df=y}}|club=[[CD Calahorra|Calahorra]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=DF|name={{sortname|Younis|Bala}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|5|df=y}}|club=[[CD Calahorra|Calahorra]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=DF|name={{sortname|Fayiz|Al-Farsi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|13|df=y}}|club=[[Al-Wakrah SC|Al-Wakrah]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name={{sortname|Yousef|Al-Nizami}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|16|df=y}}|club=[[CD Calahorra|Calahorra]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name={{sortname|Jassem|Al-Hamad}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|11|8|df=y}}|club=[[CD Calahorra|Calahorra]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name={{sortname|Abdolaziz|Jafari}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|14|df=y}}|club=[[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=FW|name={{sortname|Mohamed Hani|Faragalla}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|10|df=y}}|club=[[Al Sadd SC|Al Sadd]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name={{sortname|Noureldin|Ibrahim}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|7|11|df=y}}|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name={{sortname|Awab|Fadil}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|5|df=y}}|club=[[CD Calahorra|Calahorra]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name={{sortname|Abdulaziz|Al-Bakri}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|14|df=y}}|club=[[Umm Salal SC|Umm Salal]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name={{sortname|Ziad|Fadi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|3|df=y}}|club=[[CD Calahorra|Calahorra]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name={{sortname|Mohamed|Lengliz}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|9|df=y}}|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name={{sortname|Galal|El-Sharkawy}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|26|df=y}}|club=[[CD Calahorra|Calahorra]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=FW|name={{sortname|Nasser|Babiker}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|8|26|df=y}}|club=[[Al Ahli SC (Doha)|Al Ahli]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs end}}

== B guruhi ==

=== Iroq ===
26 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkib 2025-yil 19-yanvarda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.kooora.com/?n=1382675|title=إعلان قائمة العراق لكأس آسيا للشباب|trans-title=Iraq's squad for the AFC U-20 Championship announced|language=ar|first=Mustafa|last=Mohammed|website=[[Kooora]]|date=19 January 2025}}&lt;/ref&gt;. 2025-yil 8-fevralda AFC barcha jamoalar, jumladan, Iroq uchun yakuniy roʻyxatni eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;AFCsquads8Feb&quot;/&gt;.

Bosh murabbiy: [[Emad Mohammed]]

{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name={{sortname|Layth|Sajid}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|17|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[Al-Shorta SC|Al-Shorta]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name={{sortname|Mohammed|Ghalib}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|26|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Minaa SC|Al-Minaa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name={{sortname|Moussa|Alaa}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|1|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=4|pos=MF|name={{sortname|Arez|Abdullah}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Honka|Honka]]|clubnat=FIN}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name={{sortname|Abbas Adnan|Al-Mohammed}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Nasiriya SC|Al-Nasiriya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name={{sortname|Hussein|Fahem}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|6|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Kahrabaa SC|Al-Kahrabaa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name={{sortname|Hayder|Hamad Abed}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|11|16|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Nasiriya SC|Al-Nasiriya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name={{sortname|Halgwrd|Qays}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|3|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Erbil SC|Erbil]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name={{sortname|Mustafa|Qabeel}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|8|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Erbil SC|Erbil]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name={{sortname|Amoori|Faisal}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|1|df=y}}|caps=5|goals=2|club=[[Al-Kahrabaa SC|Al-Kahrabaa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name={{sortname|Mustafa|Nawaf}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|4|df=y}}|caps=3|goals=4|club=[[Duhok SC|Duhok]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name={{sortname|Wisam|Ali}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|27|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Naft Al-Wasat SC|Naft Al-Wasat]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name={{sortname|Hassan|Emad}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|1|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Duhok SC|Duhok]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=14|pos=FW|name={{sortname|Zainulabdeen|Al-Rubaye}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2008|8|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Minaa SC|Al-Minaa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name={{sortname|Ali|Mokhalad}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|7|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=16|pos=FW|name={{sortname|Yasir Wisam|Abboodi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|3|3|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Zawraa SC|Al-Zawraa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=17|pos=DF|name={{sortname|Muslim|Mousa}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|11|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[Al-Minaa SC|Al-Minaa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name={{sortname|Sidad|Haji}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|1|df=y}}|caps=3|goals=2|club=[[Zakho SC|Zakho]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name={{sortname|Ahmed|Jasim}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|8|df=y}}|caps=3|goals=1|club=[[Al-Naft SC|Al-Naft]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name={{sortname|Karrar|Jaafar}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|7|29|df=y}}|caps=3|goals=4|club=[[Al-Minaa SC|Al-Minaa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name={{sortname|Layth|Dheyaa}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|7|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Al-Quwa Al-Jawiya]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name={{sortname|Ammar|Al-Hlaichi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2008|1|2|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Al-Minaa SC|Al-Minaa]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g player|no=23|pos=FW|name={{sortname|Aymen|Luay}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|23|df=y}}|caps=3|goals=3|club=[[Al-Najaf SC|Al-Najaf]]|clubnat=IRQ}}
{{nat fs g end}}

=== Iordaniya ===
Yakuniy tarkib 2025-yil 18-yanvarda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.jfa.jo/news.php?id=30269&amp;title=%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A-%D8%AA20-%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%A3%D8%B3-%D8%A2%D8%B3%D9%8A%D8%A7|title= إعلان قائمة المنتخب الوطني ت20 لنهائيات كأس آسيا|trans-title=Announcing the list of the U20 national team for the Asian Cup Finals|language=ar|publisher=[[Jordan Football Association]]|date=18 January 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{flagicon|NED}} [[Peter Meindertsma]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Salama|Salman}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|7|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ordon Club|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name={{sortname|Mohammad|Abu Al-Sukkar}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|31|df=y}}|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name={{sortname|Ayham|Al-Smamrah}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|25|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name={{sortname|Omar|Marar}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|7|df=y}}|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name={{sortname|Abdullah|Al-Manaysa}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|17|df=y}}|club=[[Al-Ramtha SC|Al-Ramtha]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name={{sortname|Youssef|Al-Maqableh}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|23|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ahli Club|Shabab Al-Ahli]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name='''{{sortname|Ibrahim|Sabra}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|1|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name={{sortname|Yanal|Al-Mahmoud}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|27|df=y}}|club=[[Al-Arabi SC (Irbid)|Al-Arabi]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name={{sortname|Odeh|Al-Fakhouri}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|11|22|df=y}}|club=[[Al-Hussein SC (Irbid)|Al-Hussein]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name={{sortname|Izz Al-Din|Abu Al-Saud}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|24|df=y}}|club=[[Al-Ahli SC (Amman)|Al-Ahli]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name={{sortname|Mahmoud|Khrouba}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|8|df=y}}|club=[[Al-Sareeh SC|Al-Sareeh]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name={{sortname|Abdullah|Al-Shaqran}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|9|df=y}}|club=[[Al-Ramtha SC|Al-Ramtha]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name={{sortname|Mohammad|Taha|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|13|df=y}}|club=[[Shabab Al-Ordon Club|Shabab Al-Ordon]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name={{sortname|Yousef|Qashi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|15|df=y}}|club=[[Wuppertaler SV]]|clubnat=GER}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name={{sortname|Adnan|Nofal}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|9|df=y}}|club=[[Amman FC]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=FW|name={{sortname|Omar|Khadr|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|18|df=y}}|club=[[Al-Ahli SC (Amman)|Al-Ahli]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name={{sortname|Abdulrahman|Khdour}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|5|1|df=y}}|club=[[Shabab Al-Aqaba SC|Shabab Al-Aqaba]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=DF|name={{sortname|Seif|Taha}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|10|16|df=y}}|club=[[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name={{sortname|Anas|Al-Khob}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|1|df=y}}|club=[[Al-Faisaly SC|Al-Faisaly]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name={{sortname|Moamen|Al-Sakhet}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|8|df=y}}|club=[[Al-Ramtha SC|Al-Ramtha]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name={{sortname|Saleh|Freij}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|11|3|df=y}}|club=[[Sahab SC|Sahab]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name={{sortname|Mohammad|Al-Taraira}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|15|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=DF|name={{sortname|Nouraldin|Yaseen}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|9|df=y}}|club=[[Al-Wehdat SC|Al-Wehdat]]|clubnat=JOR}}
{{nat fs end}}

=== Shimoliy Koreya ===
Yakuniy tarkib 2025-yil 8-fevralda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=futbolrpdc|number=1888234137347076276|title=La selección de la RPDC presentó su nómina para la Copa Asiática sub-20.|trans-title=The DPRK national team has announced its roster for the U-20 Asian Cup.|language=es|date=8 February 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Jon Chol]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1 |pos=GK|name=[[Hong Kil-ryong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|1|df=y}}|club=[[Hwaebul Sports Club|Hwaebul]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=2 |pos=DF|name=[[Kim Jin-won]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|11|1|df=y}}|club=[[Pyongyang Sports Club|Pyongyang]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=3 |pos=DF|name=[[Yong Han-jae]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|15|df=y}}|club=[[Amnokgang Sports Club|Amnokgang]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=4 |pos=DF|name=[[Myong Sung-hak]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|2|1|df=y}}|club=[[Hwaebul Sports Club|Hwaebul]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=5 |pos=DF|name=[[Hyok Jong-un]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|1|6|df=y}}|club=[[Wolmido Sports Club|Wolmido]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=6 |pos=MF|name=[[Gon Choe-kuk]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|22|df=y}}|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=7 |pos=FW|name=[[Ri Jong-dok]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|9|df=y}}|club=[[Wolmido Sports Club|Wolmido]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=8 |pos=MF|name=[[Kim Jin-song]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|10|df=y}}|club=[[Ryomyong Sports Club|Ryomyong]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=9 |pos=MF|name=[[Jong Su-hun]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|11|26|df=y}}|club=[[Rimyongsu Sports Club|Rimyongsu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name=[[Choe Kuk]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|21|df=y}}|club=[[Wolmido Sports Club|Wolmido]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name=[[Ra Mu-ryong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|9|20|df=y}}|club=[[April 25 Sports Club|April 25]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name=[[Kim Hyon-jun]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|1|4|df=y}}|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name=[[Jang Myong-il]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|2|df=y}}|club=[[Sobaeksu Sports Club|Sobaeksu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name=[[Ho Myong-ryong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|1|6|df=y}}|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=MF|name=[[Kim Ryong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|3|28|df=y}}|club=[[Ryomyong Sports Club|Ryomyong]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=DF|name=[[Kim Thae-ryong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|4|df=y}}|club=[[Sobaeksu Sports Club|Sobaeksu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=[[Kim Se-jin (footballer)|Kim Se-jin]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|15|df=y}}|club=[[Sobaeksu Sports Club|Sobaeksu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=GK|name=[[Kim Thae-jong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|8|df=y}}|club=[[Amnokgang Sports Club|Amnokgang]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name=[[Yun Su-ung]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|19|df=y}}|club=[[April 25 Sports Club|April 25]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name=[[Pak Il-gwang]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|3|df=y}}|club=[[April 25 Sports Club|April 25]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name=[[Hong Paek-hyon]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|8|df=y}}|club=[[Kigwancha Sports Club|Kigwancha]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=DF|name=[[Ri Song-hung]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|22|df=y}}|club=[[Rimyongsu Sports Club|Rimyongsu]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=[[Kim Tae bom]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|25|df=y}}|club=[[April 25 Sports Club|April 25]]|clubnat=PRK}}
{{nat fs end}}

=== Saudiya Arabistoni ===
Yakuniy tarkib AFC tomonidan 2025-yil 8-fevralda barcha jamoalar uchun yakuniy roʻyxat eʼlon qilinganida eʼlon qilindi&lt;ref name=&quot;AFCsquads8Feb&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://arriyadiyah.com/859899|title= القاري يعلن قوائم شباب الآسيوية |trans-title=Al Qari announces Asian youth lists|language=ar|website=[[AlRiyadiyah]]|date=9 February 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{flagicon|BRA}} [[Marcos Soares (footballer)|Marcos Soares]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Abdulelah|Al-Ghamdi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|8|14|df=y}}|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name={{sortname|Sultan|Al-Essa}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|30|df=y}}|club=[[Al-Hazem F.C.|Al-Hazem]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name={{sortname|Turki|Al-Madani}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|11|5|df=y}}|club=[[Al-Ettifaq FC|Al-Ettifaq]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name={{sortname|Saud|Harun}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|19|df=y}}|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name={{sortname|Mohammed|Barnawi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|8|7|df=y}}|club=[[Al-Orobah FC|Al-Orobah]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name={{sortname|Saleh|Barnawi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|2|8|df=y}}|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name={{sortname|Ali|Al-Mahdawi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|28|df=y}}|club=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name={{sortname|Rakan|Al-Ghamdi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|6|df=y}}|club=[[NEC Nijmegen|NEC]]|clubnat=NED}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name='''{{sortname|Talal|Haji}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|9|16|df=y}}|club=[[Al-Riyadh SC|Al-Riyadh]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name={{sortname|Ziyad|Al-Ghamdi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|16|df=y}}|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name={{sortname|Saad|Haqawi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|8|df=y}}|club=[[Al Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=DF|name={{sortname|Nawaf|Al-Gulaymish}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|2|df=y}}|club=[[Al Shabab FC (Riyadh)|Al-Shabab]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name={{sortname|Bassam|Hazazi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|29|df=y}}|club=[[Al Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name={{sortname|Farhah|Al-Shamrani}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|27|df=y}}|club=[[Al-Kholood Club|Al-Kholood]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=FW|name={{sortname|Amar|Al-Yuhaybi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|3|df=y}}|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=DF|name={{sortname|Saud|Al-Tumbukti}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|28|df=y}}|club=[[Al-Riyadh SC|Al-Riyadh]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name={{sortname|Hussain|A-Raqwani}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|27|df=y}}|club=[[Abha Club|Abha]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=FW|name={{sortname|Ramez|Al-Attar}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|17|df=y}}|club=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=DF|name={{sortname|Awad|Aman}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|16|df=y}}|club=[[Al Nassr FC|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name={{sortname|Abdulmalik|Al-Harbi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|19|df=y}}|club=[[Al Taawoun FC|Al-Taawoun]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name={{sortname|Abdulrahman|Al-Ghamdi|dab=footballer, born 2006}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|13|df=y}}|club=[[Al-Taawoun FC|Al-Taawoun]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name={{sortname|Hamed|Al-Shanqiti}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|26|df=y}}|club=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=FW|name={{sortname|Thamer|Al-Khaibari}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|12|3|df=y}}|club=[[Al Raed FC|Al-Raed]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs end}}

== C guruhi ==
=== Indoneziya ===
2025 yilning 5 yanvarida 34 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkib eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cnnindonesia.com/olahraga/20250105145612-142-1183910/daftar-34-pemain-timnas-indonesia-untuk-tc-piala-asia-u-20-2025|title=Daftar 34 Pemain Timnas Indonesia untuk TC Piala Asia U-20 2025|trans-title=List of 34 Indonesian National Team Players for the 2025 U-20 Asian Cup TC|language=id|publisher=[[CNN Indonesia]]|date=5 January 2025}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2025-yil 4-fevralda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.tempo.co/sepakbola/daftar-23-pemain-timnas-indonesia-u-20-untuk-piala-asia-u-20-2025-di-china-1202843|title=Daftar 23 Pemain Timnas Indonesia U-20 untuk Piala Asia U-20 2025 di China|trans-title=List of 23 Indonesian U-20 National Team Players for the 2025 U-20 Asian Cup in China|language=id|newspaper=[[Tempo (Indonesian magazine)|Tempo]]|date=4 February 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Indra Sjafri]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no= 1|pos=GK|name={{sortname|Fitrah|Maulana}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|5|24|df=y}}|club=[[Persib Bandung]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no= 2|pos=DF|name={{sortname|Rizdjar|Nurviat}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|2|df=y}}|club=[[Borneo F.C. Samarinda|Borneo Samarinda]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no= 3|pos=DF|name={{sortname|Achmad|Zidan}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|22|df=y}}|club=[[PSS Sleman]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no= 4|pos=DF|name='''{{sortname|Kadek|Arel}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|4|df=y}}|club=[[Bali United F.C.|Bali United]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no= 5|pos=DF|name={{sortname|Alfharezzi|Buffon}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|28|df=y}}|club=[[Borneo F.C. Samarinda|Borneo Samarinda]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no= 6|pos=MF|name={{sortname|Evandra|Florasta}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2008|6|17|df=y}}|club=[[Bhayangkara Presisi Indonesia F.C.|Bhayangkara]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no= 7|pos=FW|name={{sortname|Arlyanshah|Abdulamanan}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|12|20|df=y}}|club=[[PSIM Yogyakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no= 8|pos=MF|name={{sortname|Aditya|Warman}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|2|df=y}}|club=[[Persija Jakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no= 9|pos=FW|name={{sortname|Jens|Raven}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|12|df=y}}|club=[[FC Dordrecht|Dordrecht]]|clubnat=NED}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name={{sortname|Welber|Jardim}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|4|25|df=y}}|club=[[São Paulo FC|São Paulo]]|clubnat=BRA}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name={{sortname|Jehan|Pahlevi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|18|df=y}}|club=[[Persiku Kudus]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name={{sortname|Fandi|Bagus}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|22|df=y}}|club=[[Bhayangkara Presisi Indonesia F.C.|Bhayangkara]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name={{sortname|Fava|Sheva}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|6|df=y}}|club=[[PSPS Pekanbaru]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name={{sortname|Sulthan|Zaky}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|23|df=y}}|club=[[PSM Makassar]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=FW|name={{sortname|Marselinus|Ama Ola}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|21|df=y}}|club=[[UD Logroñés]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=DF|name='''{{sortname|Dony Tri|Pamungkas}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|11|df=y}}|club=[[Persija Jakarta]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=DF|name={{sortname|Mufli|Hidayat}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|8|7|df=y}}|club=[[PSM Makassar]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name={{sortname|Toni|Firmansyah|dab=footballer}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|14|df=y}}|club=[[Persebaya Surabaya]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name={{sortname|Muhammad|Ragil}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|8|df=y}}|club=[[Bhayangkara Presisi Indonesia F.C.|Bhayangkara]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=FW|name={{sortname|Aulia|Rahman}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|8|20|df=y}}|club=[[PSIS Semarang]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=DF|name={{sortname|Iqbal|Gwijangge}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|8|29|df=y}}|club=[[PS Barito Putera|Barito Putera]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name={{sortname|I Wayan|Wiguna}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|10|1|df=y}}|club=[[Bali United F.C.|Bali United]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name={{sortname|Ikram|Algiffari}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|6|df=y}}|club=[[Semen Padang F.C.|Semen Padang]]|clubnat=IDN}}
{{nat fs end}}

=== Eron ===
Yakuniy tarkib 2025-yil 15-fevralda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://the-ffiri.com/fa/news/24533/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF|title=لیست نهایی تیم ملی فوتبال جوانان ایران مشخص شد|trans-title=Iran's National Youth Football Team Final List Announced|language=fa|publisher=[[Football Federation Islamic Republic of Iran]]|date=15 February 2025|qaralgan sana=2025-02-12|arxivsana=2025-02-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250222160936/https://the-ffiri.com/fa/news/24533/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Hossein Abdi]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no= 1|pos=GK|name={{sortname|Arsha|Shakouri}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|10|01|df=y}}|club=[[Havadar S.C.|Havadar]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no= 2|pos=DF|name={{sortname|Nima|Andarz}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|1|22|df=y}}|club=[[CD Leganés|Leganés]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs player no caps|no= 3|pos=DF|name={{sortname|Hesam|Nafari}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|05|07|df=y}}|club=[[Zob Ahan Esfahan F.C.|Zob Ahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no= 4|pos=DF|name={{sortname|Alireza|Homaeifard}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|01|14|df=y}}|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no= 5|pos=DF|name={{sortname|Erfan|Darvishaali}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|03|22|df=y}}|club=[[Foolad F.C.|Foolad]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no= 6|pos=MF|name={{sortname|Samir|Hoboobati}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|02|04|df=y}}|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no= 7|pos=FW|name={{sortname|Esmaeil|Gholizadeh}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|02|18|df=y}}|club=[[Sepahan F.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no= 8|pos=MF|name={{sortname|Amir|Razzaghinia}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|04|11|df=y}}|club=[[Gol Gohar Sirjan F.C.|Gol Gohar]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no= 9|pos=DF|name={{sortname|Yaghoub|Barage}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|01|26|df=y}}|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name={{sortname|Reza|Ghandipour}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|01|13|df=y}}|club=[[Malavan F.C.|Malavan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name={{sortname|Mahan|Sadeghi}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|06|23|df=y}}|club=[[Malavan F.C.|Malavan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name={{sortname|Armin|Abbasi}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|05|20|df=y}}|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name={{sortname|Ali|Hassani|dab=footballer}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|08|13|df=y}}|club=[[Foolad F.C.|Foolad]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name={{sortname|Abbas|Kahrizi}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|01|31|df=y}}|club=[[Paykan F.C.|Paykan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=MF|name={{sortname|Mobin|Dehghan}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|09|11|df=y}}|club=[[F.C. Kheybar Khorramabad|Kheybar]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name={{sortname|Abolfazl|Zamani}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|03|01|df=y}}|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name={{sortname|Mohammad|Dindari}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|05|26|df=y}}|club=[[Havadar S.C.|Havadar]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=DF|name={{sortname|Abolfazl|Zoleikhaei}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|03|09|df=y}}|club=[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name={{sortname|Pourya|Shahrabadi}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|06|15|df=y}}|club=[[Gol Gohar Sirjan F.C.|Gol Gohar]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name={{sortname|Yousef|Mazraeh}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|06|13|df=y}}|club=[[Foolad F.C.|Foolad]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=FW|name={{sortname|Abolfazl|Moredi}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|02|07|df=y}}|club=[[Foolad F.C.|Foolad]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name={{sortname|Mohammad|Gandomi}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|08|02|df=y}}|club=[[Persepolis F.C.|Persepolis]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=MF|name={{sortname|Sina|Moazemitabar}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|12|24|df=y}}|club=[[Sepahan F.C.|Sepahan]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs end}}

=== Oʻzbekiston ===
25 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkib 2025-yil 26-yanvarda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/487727|title=O‘zbekiston U-20'ning Osiyo kubogi oldindan so‘nggi yig‘iniga jalb etilgan futbolchilar ro‘yxati e’lon qilindi|trans-title=Uzbekistan U-20's final training camp for the Asian Cup announced|language=uz|website=[[Stadion.uz]]|date=26 January 2025}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2025-yil 8-fevralda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=UzbekistanFA|author=[[Uzbekistan Football Association]]|number=1888187305841598465|title=The final squad list of Uzbekistan #U20Team for the AFC U20 Asian Cup 2025|date=8 February 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Farhod Nishonov]]

{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name={{sortname|Maksim|Murkayev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|21|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name={{sortname|Saidxon|Hamidov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|20|df=y}}|caps=9|goals=0|club=[[:uz:Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olympic MobiUz]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name={{sortname|Muhammadali|Zohidov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|27|df=y}}|caps=7|goals=0|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name={{sortname|Gʻiyosjon|Rizoqulov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|20|df=y}}|caps=16|goals=0|club=[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name={{sortname|Azizbek|Toʻlqinbekov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|2|10|df=y}}|caps=17|goals=2|club=[[Bunyodkor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name={{sortname|Ravshan|Xayrullayev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|8|21|df=y}}|caps=16|goals=9|club=[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name={{sortname|Daler|Tuxsanov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|11|df=y}}|caps=18|goals=1|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=8|pos=FW|name={{sortname|Amirbek|Saidov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|1|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[FK Jedinstvo Ub|Jedinstvo Ub]]|clubnat=SRB}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name={{sortname|Saidumarxon|Saidnurullayev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|13|df=y}}|caps=13|goals=6|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name={{sortname|Muhammadali|Oʻrinboyev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|24|df=y}}|caps=15|goals=3|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name={{sortname|Murodjon|Komilov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|24|df=y}}|caps=16|goals=4|club=[[Qoʻqon 1912]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name={{sortname|Muhammadyusuf|Sobirov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|20|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name={{sortname|Behruz|Jumatov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|13|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=14|pos=DF|name={{sortname|Ozodbek|Qurbonov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|27|df=y}}|caps=4|goals=1|club=[[:uz:Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olympic MobiUz]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name={{sortname|Lazizbek|Mirzayev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|10|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[CD Leganés|Leganés]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name={{sortname|Muhammadali|Raimov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|6|26|df=y}}|caps=16|goals=0|club=[[:uz:Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olympic MobiUz]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name={{sortname|Ollobergan|Karimov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|6|17|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[Bunyodkor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name={{sortname|Narimonjon|Ahmadjonov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|18|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Bunyodkor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name={{sortname|Rustambek|Fomin}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|9|df=y}}|caps=22|goals=1|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=20|pos=DF|name={{sortname|Dilshod|Abdullayev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|5|9|df=y}}|caps=15|goals=3|club=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=21|pos=GK|name={{sortname|Samandar|Murodboyev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|3|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=22|pos=MF|name={{sortname|Asilbek|Jumayev}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|25|df=y}}|caps=12|goals=0|club=[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g player|no=23|pos=FW|name={{sortname|Abdugʻafur|Haydarov}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|16|df=y}}|caps=9|goals=3|club=[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs g end}}

=== Yaman ===
27 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkib 2024-yil 24-dekabrda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.alkass.net/news_details?news_id=176706|title=الاتحاد اليمني يعلن قائمة منتخب الشباب لمعسكر العراق تأهبا لنهائيات آسيا بالصين|trans-title=The Yemeni Federation announces the list of the youth team for the Iraqi camp in preparation for the Asian finals in China|language=ar|website=[[Alkass Sports Channels]]|date=24 December 2024}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2025-yil 3-fevralda eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.facebook.com/yemen12al/photos/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%80-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%86-%D9%84%D9%84%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D9%8A-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%A7%D8%B3-%D8%A2%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D8%AA-20-%D8%B3%D9%86%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%8A-%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7/593718450090614/|title=القائمة النهائية لـ منتخب اليمن للشباب في نهائيات كاس آسيا تحت 20 سنة|trans-title=The final list of the Yemeni youth team in the AFC U-20 Asian Cup Finals|language=ar|publisher=[[Yemen Football Association]]|via=[[Facebook]]|date=3 February 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Mohammed Al-Baadani]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Wadhah|Al-Radfani}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2008|1|24|df=y}}|club=[[Al-Tilal SC|Al-Tilal]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name={{sortname|Mohammed|Raed}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|10|12|df=y}}|club=Shamsan|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=MF|name={{sortname|Anwar|Al-Turaiqi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|1|df=y}}|club=[[Al-Shaab Sanaa]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name='''{{sortname|Mohammed|Al-Qashmi}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|7|df=y}}|club=[[Fahman SCC|Fahman]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name={{sortname|Hisham|Awad}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|11|15|df=y}}|club=|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=DF|name={{sortname|Haitham|Al-Salami}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|1|df=y}}|club=[[Al-Shaab Sanaa]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=FW|name='''{{sortname|Mohammed|Al-Brwany}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|7|29|df=y}}|club=[[Al-Wehda SC (Aden)|Al-Wehda Aden]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name={{sortname|Hasan|Al-Kawmani}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|28|df=y}}|club=[[Al-Wehda SCC (Sanaa)|Al-Wehda Sanaa]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name='''{{sortname|Abdulaziz|Masnom}}'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|6|df=y}}|club=[[Al-Orobah FC|Al-Orobah]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name={{sortname|Essam|Radman}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|7|27|df=y}}|club=[[Al-Shaab Sanaa]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name={{sortname|Abdulrahman|Al-Khadher}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2008|11|5|df=y}}|club=[[Al-Wehda SC (Aden)|Al-Wehda Aden]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=DF|name={{sortname|Saeed|Al-Shaban}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|10|10|df=y}}|club=|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=DF|name={{sortname|Ahmed|Al-Hajj}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|9|29|df=y}}|club=[[Al-Shula]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=DF|name={{sortname|Osamah Khaled|Hamid}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|12|15|df=y}}|club=[[Al-Shaab Sanaa]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name={{sortname|Mohammed|Al-Hendi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|1|17|df=y}}|club=Seiyun|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=MF|name={{sortname|Mohammed|Moqbel}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|12|df=y}}|club=Shamsan|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name={{sortname|Osamah|Al-Matari}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|11|10|df=y}}|club=[[Al-Yarmuk Al-Rawda]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=FW|name={{sortname|Adel|Qasem}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2008|3|1|df=y}}|club=[[Al-Tilal SC|Al-Tilal]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name={{sortname|Mohammed|Al-Awami}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|28|df=y}}|club=|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=MF|name={{sortname|Abdullah|Haidan}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|9|df=y}}|club=|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=FW|name={{sortname|Omar|Al-Katheri}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|27|df=y}}|club=[[Al-Shaab Hadramaut]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name={{sortname|Osamah|Mokref}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|1|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SCC (Yemen)|Al-Ittihad Ibb]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name={{sortname|Marwan|Meyad}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|11|7|df=y}}|club=[[Al-Wehda SCC (Sanaa)|Al-Wehda Sanaa]]|clubnat=YEM}}
{{nat fs end}}

== D guruhi ==
=== Yaponiya ===
Yakuniy tarkib 2025-yil 28-yanvarda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|title= U-20日本代表 メンバー・スケジュール（2.1-3.2 中国／深圳）　AFC U20アジアカップ中国2025|url=https://www.jfa.jp/news/00034735/|website=jfa.jp/eng/|publisher=JFA|access-date=28 January 2025|language=ja|date=28 January 2025
}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Yuzo Funakoshi]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no= 1|pos=GK|name={{sortname|Keisuke|Nakamura}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|4|27|df=y}}|club=[[Tokyo Verdy]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no= 2|pos=DF|name={{sortname|Rei|Umeki}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|8|25|df=y}}|club=[[FC Imabari]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no= 3|pos=DF|name={{sortname|Niko|Takahashi}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|8|17|df=y}}|club=[[Cerezo Osaka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no= 4|pos=DF|name={{sortname|Kazunari|Kita}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|9|16|df=y}}|club=[[Kyoto Sanga FC|Kyoto Sanga]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no= 5|pos=DF|name={{sortname|Rion|Ichihara}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|7|7|df=y}}|club=[[Omiya Ardija]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no= 6|pos=MF|name={{sortname|Kosei|Ogura}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|4|9|df=y}}|club=[[Hosei University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no= 7|pos=MF|name={{sortname|Ryunosuke|Sato}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|10|16|df=y}}|club=[[Fagiano Okayama]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no= 8|pos=MF|name={{sortname|Yotaro|Nakajima}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|4|22|df=y}}|club=[[Sanfrecce Hiroshima]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no= 9|pos=FW|name={{sortname|Soma|Kanda}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|12|29|df=y}}|club=[[Kawasaki Frontale]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name={{sortname|Yuto|Ozeki}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|2|6|df=y}}|club=[[Kawasaki Frontale]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name={{sortname|Alen|Inoue}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|9|19|df=y}}|club=[[Sanfrecce Hiroshima]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name={{sortname|Wataru|Goto}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|5|8|df=y}}|club=[[FC Tokyo]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name={{sortname|Hisatsugu|Ishii}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|7|7|df=y}}|club=[[Shonan Bellmare]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=FW|name={{sortname|Yutaka|Michiwaki}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|4|6|df=y}}|club=[[S.K. Beveren|Beveren]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name={{sortname|Harumichi|Shiokawa}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|4|25|df=y}}|club=[[Ryutsu Keizai University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=DF|name={{sortname|Rikuto|Kuwahara}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|1|21|df=y}}|club=[[Meiji University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name={{sortname|Hagumu|Nakagawa}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|6|7|df=y}}|club=[[Ryutsu Keizai University]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=DF|name={{sortname|Katsuma|Fuse}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2007|3|11|df=y}}|club=Nihon Univ. Fujisawa High School|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=DF|name={{sortname|Kaito|Tsuchiya}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2006|5|12|df=y}}|club=[[Kawasaki Frontale]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=FW|name={{sortname|Rento|Takaoka}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2007|3|12|df=y}}|club=Nissho Gakuen High School|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name={{sortname|Shunsuke|Saito}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2005|4|26|df=y}}|club=[[Mito HollyHock]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=MF|name={{sortname|Nick|Schmidt|dab=footballer}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2007|9|12|df=y}}|club=[[FC St. Pauli|St. Pauli]]|clubnat=GER}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name={{sortname|Rui|Araki}}|age={{Birth date and age2|2025|2|12|2007|10|14|df=y}}|club=[[Gamba Osaka]]|clubnat=JPN}}
{{nat fs end}}

=== Janubiy Koreya ===
27 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkib 2025-yilning 15-yanvarida eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.mk.co.kr/news/sports/11218058|title= ‘이창원호’ 대한민국 U-20 대표팀, U-20 아시안컵 대비 태국 전지훈련 실시 |trans-title='Lee Chang-won' South Korea U-20 national team conducts training in Thailand in preparation for U-20 Asian Cup|language=ko|newspaper=[[Maeil Business Newspaper]]|date=15 January 2025}}&lt;/ref&gt;. Yakuniy tarkib 2025-yil 6-fevralda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.news.nate.com/view/20250206n21177|title='브라이튼 이적 유력' 윤도영 포함, U-20 대표팀, 명단 공개…&quot;U-20 아시안컵 노린다&quot;|trans-title='Brighton transfer strong' Yoon Do-young included, U-20 national team roster revealed... &quot;Aiming for U-20 Asian Cup&quot;|language=ko|website=[[Nate (web portal)|Nate]]|author=Lee In-hwan|date=6 February 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: [[Lee Chang-won]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no= 1|pos=GK|name=[[Park Sang-young (footballer)|Park Sang-young]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|17|df=y}}|club=[[Daegu FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no= 2|pos=DF|name=[[Bae Hyun-seo]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|16|df=y}}|club=[[FC Seoul]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no= 3|pos=DF|name=[[Shim Yeon-won]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|8|2|df=y}}|club=[[Daegu FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no= 4|pos=FW|name=[[Cho Hyeo-nu]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|1|df=y}}|club=[[Daejeon Hana Citizen]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no= 5|pos=DF|name=[[Kang Min-woo (footballer, born 2006)|Kang Min-woo]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|2|df=y}}|club=[[Ulsan HD FC|Ulsan HD]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no= 6|pos=MF|name=[[Kim Ho-jin (footballer)|Kim Ho-jin]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|29|df=y}}|club=[[Yong In University]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no= 7|pos=MF|name=[[Son Seung-min]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|9|df=y}}|club=[[Daegu FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no= 8|pos=MF|name=[[Sung Shin]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|13|df=y}}|club=[[Bucheon FC 1995]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no= 9|pos=FW|name=[[Ha Jeong-woo (footballer)|Ha Jeong-woo]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|11|8|df=y}}|club=[[Seongnam FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=FW|name=[[Kim Tae-won (footballer)|Kim Tae-won]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|11|df=y}}|club=[[Portimonense S.C.|Portimonense]]|clubnat=POR}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=[[Kang Ju-hyeok]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|8|27|df=y}}|club=[[FC Seoul]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name=[[Park Seung-soo]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|3|17|df=y}}|club=[[Suwon Samsung Bluewings]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name=[[Lee Chang-woo (footballer)|Lee Chang-woo]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|12|df=y}}|club=[[Pohang Steelers]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name=[[Baek Ming-yu]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|11|20|df=y}}|club=[[Incheon United FC|Incheon United]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Lee Geon-hee (footballer)|Lee Geon-hee]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|11|df=y}}|club=[[Suwon Samsung Bluewings]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=DF|name=[[Kim Seo-jin]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|7|df=y}}|club=[[Cheonan City FC|Cheonan City]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=MF|name=[[Jin Tae-ho]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|20|df=y}}|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name=[[An Chi-woo]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|23|df=y}}|club=[[Busan Transportation Corporation FC|Busan Transportation Corporation]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=DF|name=[[Kim Hyun-woo (footballer, born 2006)|Kim Hyun-woo]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|7|27|df=y}}|club=[[Seoul E-Land FC|Seoul E-Land]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name=[[Shin Min-ha]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|15|df=y}}|club=[[Gangwon FC]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=GK|name=[[Kim Min-soo (footballer, born 2005)|Kim Min-soo]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|8|df=y}}|club=[[Daejeon Hana Citizen]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=MF|name=[[Yoon Do-young]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|10|28|df=y}}|club=[[Daejeon Hana Citizen]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=[[Gong Si-hyeon]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|23|df=y}}|club=[[Jeonbuk Hyundai Motors]]|clubnat=KOR}}
{{nat fs end}}

=== Suriya ===
Yakuniy tarkib AFC tomonidan 2025-yil 8-fevralda barcha jamoalar uchun yakuniy roʻyxat eʼlon qilinganida eʼlon qilindi&lt;ref name=&quot;AFCsquads8Feb&quot;/&gt;.

Bosh murabbiy: [[Mohammad Kwid]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no=1|pos=GK|name={{sortname|Maksim|Sarraf}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|15|df=y}}|club=[[FK Andijon|Andijon]]|clubnat=UZB}}
{{nat fs player no caps|no=2|pos=DF|name={{sortname|Omran|Khalouf}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|7|3|df=y}}|club=[[Ajman Club|Ajman]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=3|pos=DF|name={{sortname|Nabil|Al-Omar}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|10|df=y}}|club=[[Västerås SK Fotboll|Västerås SK]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs player no caps|no=4|pos=DF|name={{sortname|Hasan|Al-Mahmoud}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|5|df=y}}|club=[[Al-Jaish SC (Syria)|Al-Jaish]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=5|pos=DF|name={{sortname|Abdulrahman|Al-Arjan}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|10|df=y}}|club=[[Al-Karamah SC|Al-Karameh]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=6|pos=MF|name={{sortname|Ahmad|Al-Kalou}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|1|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Ahli Aleppo]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=7|pos=MF|name={{sortname|Anas|Dahhan}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|31|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Ahli Aleppo]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=8|pos=MF|name={{sortname|Aland|Abdi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|5|df=y}}|club=[[Roda JC Kerkrade|Roda JC]]|clubnat=NED}}
{{nat fs player no caps|no=9|pos=FW|name={{sortname|Youshaa|Knaj}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|11|25|df=y}}|club=[[Panserraikos F.C.|Panserraikos]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name={{sortname|Ahmad|Soufi}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|9|15|df=y}}|club=[[Hutteen SC|Hiteen]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=FW|name={{sortname|Majd|Ramadan}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|19|df=y}}|club=[[FC Petržalka|Petržalka]]|clubnat=SVK}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=MF|name={{sortname|Khaled|Al-Hamoush}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|2|22|df=y}}|club=[[Al Wasl F.C.|Al-Wasl]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=FW|name={{sortname|Homam|Mahmoud}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|8|df=y}}|club=[[SSV Jahn Regensburg|Jahn Regensburg]]|clubnat=GER}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name={{sortname|Mahmoud|Al-Omar}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|15|df=y}}|club=[[Al-Ittihad SC Aleppo|Ahli Aleppo]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name={{sortname|Hashem|Al-Hammami}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|5|df=y}}|club=[[Al-Jaish SC (Syria)|Al-Jaish]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=FW|name={{sortname|Monir|Hassan}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|9|df=y}}|club=[[SC Borussia Lindenthal-Hohenlind|Borussia Lindenthal-Hohenlind]]|clubnat=GER}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name={{sortname|Kawa|Issa}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|1|10|df=y}}|club=[[Al-Wahda SC (Syria)|Al-Wahda]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=MF|name={{sortname|Saadaldin|Al-Khleif}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|2|27|df=y}}|club=[[SV Wehen Wiesbaden|Wehen Wiesbaden]]|clubnat=GER}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=FW|name={{sortname|Mohammad|Al-Mustafa}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|20|df=y}}|club=[[Al-Wathba SC|Al-Wathba]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=DF|name={{sortname|Mamdouh|Warda}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|7|15|df=y}}|club=[[Tishreen SC|Tishreen]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=FW|name={{sortname|Ahmad|Khalil|dab=footballer, born 2006}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|11|df=y}}|club=[[Jableh SC|Jableh]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=GK|name={{sortname|Amr|Sweidan}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2004|4|1|df=y}}|club=[[Al-Karamah SC|Al-Karameh]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name={{sortname|Zain Alabdin|Mahmoud}}|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|9|1|df=y}}|club=[[Tishreen SC|Tishreen]]|clubnat=SYR}}
{{nat fs end}}

=== Tailand ===
Yakuniy tarkib 2025-yil 8-fevralda eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pptvhd36.com/sport/news/242380|title=ทีมชาติไทย U20 ประกาศ 23 นักเตะทำศึกชิงแชมป์เอเชีย ที่จีน|trans-title=Thailand U20 national team announces 23 players to compete in the Asian Championship in China|language=th|website=[[PPTV (Thai TV channel)|PPTV]]|date=8 February 2025}}&lt;/ref&gt;.

Bosh murabbiy: {{flagicon|BRA}} [[Emerson (footballer, born August 1973)|Emerson]]

{{nat fs start no caps}}
{{nat fs player no caps|no= 1|pos=GK|name=[[Anut Samran]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|4|16|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no= 2|pos=DF|name=[[Pikanet Laohawiwat]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|4|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no= 3|pos=DF|name=[[Piyawat Petra]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|15|df=y}}|club=[[Kanchanaburi Power F.C.|Kanchanaburi Power]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no= 4|pos=DF|name=[[Jhetsaphat Khuantanom]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|1|28|df=y}}|club=[[Kanchanaburi Power F.C.|Kanchanaburi Power]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no= 5|pos=DF|name=[[Singha Marasa]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|8|19|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no= 6|pos=MF|name=[[Rapeephat Padthaisong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|12|12|df=y}}|club=[[Suphanburi F.C.|Suphanburi]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no= 7|pos=FW|name=[[Thanawut Phochai]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|12|2|df=y}}|club=[[Nongbua Pitchaya F.C.|Nongbua Pitchaya]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no= 8|pos=MF|name=[[Dutsadee Buranajutanon]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|7|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no= 9|pos=FW|name='''[[Yotsakorn Burapha]]'''|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|8|df=y}}|club=[[PT Prachuap F.C.|PT Prachuap]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=10|pos=MF|name=[[Thanakrit Chotmuangpak]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|9|1|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=11|pos=MF|name=[[Ratthaphum Phankhechon]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|25|df=y}}|club=[[Police Tero F.C.|Police Tero]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=12|pos=GK|name=[[Kittipong Bunmak]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|22|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=13|pos=MF|name=[[Jittipat Wasungnoen]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|7|df=y}}|club=[[PT Prachuap F.C.|PT Prachuap]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=14|pos=MF|name=[[Jirapong Pungviravong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|9|20|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=15|pos=DF|name=[[Parinya Nusong]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|7|df=y}}|club=[[Chonburi F.C.|Chonburi]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=16|pos=DF|name=[[Puttaburin Channawan]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|5|7|df=y}}|club=[[Nongbua Pitchaya F.C.|Nongbua Pitchaya]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=17|pos=FW|name=[[Pitipong Wongbut]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|4|29|df=y}}|club=[[Lampang F.C.|Lampang]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=18|pos=DF|name=[[Jirapol Saelio]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|3|12|df=y}}|club=[[North Bangkok University F.C.|North Bangkok University]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=19|pos=MF|name=[[Paripan Wongsa]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|3|19|df=y}}|club=[[Sisaket United F.C.|Sisaket United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=20|pos=FW|name=[[Caelan Ryan]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|10|12|df=y}}|club=[[Sisaket United F.C.|Sisaket United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=21|pos=MF|name=[[Peeranan Buakai]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2005|6|17|df=y}}|club=[[Nongbua Pitchaya F.C.|Nongbua Pitchaya]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=22|pos=MF|name=[[Phongsakon Sangkasopha]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2006|10|19|df=y}}|club=[[Ratchaburi F.C.|Ratchaburi]]|clubnat=THA}}
{{nat fs player no caps|no=23|pos=GK|name=[[Prapot Chongcharoen]]|age={{birth date and age2|2025|2|12|2007|1|4|df=y}}|club=[[Buriram United F.C.|Buriram United]]|clubnat=THA}}
{{nat fs end}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{AFC U-19 Osiyo chempionati}}

[[Turkum:AFC U-20 Osiyo kubogi 2025|tarkiblar]]
[[Turkum:AFC U-20 Osiyo kubogi tarkiblar|2025]]</text>
      <sha1>pg6ced2gophtb2koyh0dnpbhble5d53</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1238634</id>
    <revision>
      <id>6155597</id>
      <parentid>6154300</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:10:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Final */</comment>
      <origin>6155597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4125" sha1="ob0w0l9oqm38wfxfn5b2gtrkokkh9r6" xml:space="preserve">{{Infobox football match
| title = Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali
| image = 
| caption = 
| event = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston Kubogi 2017]]
| date = {{Start date and age|2017|12|4|df=y}}
| team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| team1score = 1
| team2 = [[Bunyodkor PFK 2017-yilgi mavsumi|Bunyodkor]]
| team2score = 0
| details = [https://kun.uz/68005813 Hisobot]
| stadium = [[Bunyodkor stadioni|Bunyodkor]]
| city = [[Toshkent shahri]]
| man_of_the_match1a =
| referee = [[Muhammad Abdulloh Hasan Muhammad]] ([[BAA]])
| attendance =10952 kishi
| weather = Bulutli
| previous = [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali|2016]]
| next = [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali|2018]]
}}
'''2017-yilgi Oʻzbekiston kubogi finali''' – Futbol boʻyicha [[Oʻzbekiston Kubogi]]ning [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|25-marotaba oʻtkazilgan]] final uchrashuvidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/8178 |sarlavha=Определен номинальный хозяин финала Кубка Узбекистана 2017 года |sana=10.10.2017}}&lt;/ref&gt;.
== Tarkiblar ==
„'''[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]'''“: [[Murod Zuxurov|Murodjon Zuhurov]], [[Rustam Ashurmatov]], [[Akramjon Komilov]], [[Anvar Gʻofurov]], [[Javlon Ibrohimov|Jovlon Ibrohimov]], [[Dostonbek Hamdamov]], [[Dilshod Ahmadaliyev|Dilshodbek Ahmadaliyev]], [[Shohrux Gadoyev]] ([[Vohid Shodiyev]], 78), [[Otabek Shukurov]], [[Mirjamol Qosimov]] ([[Shahzodbek Nurmatov]], 63), [[Shoxruz Norxonov|Shohruz Norxonov]] ([[Vadim Chemirtan]], 59).

„'''[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]'''“: [[Ignatiy Nesterov]], [[Kaxa Maxaradze]], [[Ikrom Aliboyev]], [[Marat Bikmayev]] ([[Muhammad Kone]], 89) [[Sadriddin Abdullayev]], [[Sardor Mirzayev]], [[Temur Kapadze|Timur Kapadze]] ([[Sanjar Shoahmedov]], 61), [[Islom Toʻxtaxoʻjayev]], [[Shuhrat Muhammadiyev]], [[Oleg Zoteyev]], [[Jaloliddin Masharipov]] ([[Diyor Turopov|Diyorjon Turopov]], 76).

== Final ==
Final uchrashuvi [[2017-yil]]ning [[4-dekabr]] kuni Toshkentdagi „[[Bunyodkor stadioni|Bunyodkor]]“ stadionida [[Toshkent|Toshkentning]] „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ va „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ klublari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ 3-marta kubok sohibiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/68005813|sarlavha=«Lokomotiv» - O‘zbekiston kubogi sohibi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230510213526/https://kun.uz/uz/68005813#!|arxivsana=2023-05-10|qaralgan sana=2023-05-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://uzreport.news/football/lokomotiv-ozbekiston-kubogi-sohibi-|sarlavha=&quot;Lokomotiv&quot; - O'zbekiston kubogi sohibi!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230510213526/https://uzreport.news/football/lokomotiv-ozbekiston-kubogi-sohibi-|arxivsana=2023-05-10|qaralgan sana=2023-05-10}}&lt;/ref&gt;.

&lt;onlyinclude&gt;{{football box 
|round      = Final
|date       = 2017-yil 4-dekabr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/8186|sarlavha=O`zbekiston Kubogi–2017 finali 4 dekabr kuni “Bunyodkor” stadionida bo`lib o`tadi |qaralgan sana=13.10.2017}}&lt;/ref&gt;
|time       =  ([[UTC+06:00|UTC+6]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      =  1 &amp;ndash; 0
|report     = https://kun.uz/68005813?q=%2Fuz%2F68005813
|team2      = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|goals1     = [[Marat Bikmayev|Bikmayev]] {{goal|7}}
|goals2 =
|stadium = [[Bunyodkor stadioni|Bunyodkor]]
|location = [[Toshkent]]
|attendance =
|referee = [[Muhammad Abdulla Hasan]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/news/rasman-ozbekiston-kubogi-2017-finali-qishda-boladi-va-uni-xorijlik-hakamlar-boshqarishadi|sarlavha=Rasman: O'zbekiston Kubogi–2017 finali qishda bo'ladi va uni xorijlik hakamlar boshqarishadi |qaralgan sana=13.10.2017}}&lt;/ref&gt;
}}&lt;/onlyinclude&gt;


== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi finallari]]
[[Turkum:2017-yilda Oʻzbekiston futboli]]</text>
      <sha1>ob0w0l9oqm38wfxfn5b2gtrkokkh9r6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1238923</id>
    <revision>
      <id>6155973</id>
      <parentid>6121305</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:37:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Final */</comment>
      <origin>6155973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3639" sha1="9qbfen4ijizkdnluhq1yjf1njwsicpi" xml:space="preserve">{{Infobox football match
| title = Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali
| image = 
| caption = 
| event = [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston Kubogi 2016]]
| date = {{Start date and age|2016|11|30|df=y}}
| team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| team1score = 1
| team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| team2score = 0
| details = [https://kun.uz/news/2016/11/30/lokomotiv-2016-jilgi-uzbekiston-kubogi-soibiga-ajlandi Hisobot]
| stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]
| city = [[Samarqand]]
| man_of_the_match1a =
| referee = [[Vladislav Seytlin]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
| attendance =?
| weather = Quyoshli
| previous = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali|2015]]
| next = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali|2017]]
}}
'''2016-yilgi Oʻzbekiston kubogi finali''' – Futbol boʻyicha [[Oʻzbekiston Kubogi]]ning [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|24-marotaba oʻtkazilgan]] final uchrashuvidir.
== Tarkiblar ==
„'''[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]'''“: [[Maʼmur Ikromov]], [[Kaxa Maxaradze]], [[Temurxoʻja Abduxoliqov]], [[Sardor Mirzayev]], [[Salim Mustafoyev]], [[Temur Kapadze]], [[Islom Toʻxtaxoʻjayev]], [[Sanjar Shoahmedov]] ([[Boburbek Yoʻldashov]], 84), [[Ikrom Aliboyev]], [[Sherzod Fayziyev (futbolchi)|Sherzod Fayziyev]] ([[Oleg Zoteyev]], 73), [[Artur Gevorkyan]] ([[Marat Bikmayev]], 54).

„'''[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]'''“: [[Eldorbek Suyunov]], [[Aziz Gʻaniyev]], [[Shuhrat Muhammadiyev]], [[Bahrom Abdurahimov]], [[Igor Golban]], [[Sherzod Aʼzamov]], [[Fozil Musayev]], [[Odiljon Hamrobekov|Odil Hamrobekov]] ([[Shahboz Erkinov]], 59), [[Farrux Sayfiyev]], [[Doniyor Narzullayev]], [[Dragan Ćeran]] ([[Bobur Abduholiqov|Bobir Abdixoliqov]], 70).

== Final ==
Final uchrashuvi [[2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2016/11/04/futbol-boyicha-ozbekiston-kubogi-finali-24-yildan-song-yana-samarqand-shahrida-bolib-otadi|sarlavha=Futbol bo‘yicha O‘zbekiston Kubogi finali 24 yildan so‘ng yana Samarqand shahrida bo‘lib o‘tadi}}&lt;/ref&gt; [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ oʻz tarixida 2-marta kubok sohibiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/news/2016/11/30/lokomotiv-2016-jilgi-uzbekiston-kubogi-soibiga-ajlandi|sarlavha=«Lokomotiv» 2016 yilgi O‘zbekiston kubogi sohibiga aylandi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/m/news/view/7536 |sarlavha=«Локомотив» - обладатель Кубка Узбекистана-2016 |sana=01.12.2016}}&lt;/ref&gt;.

&lt;onlyinclude&gt;{{football box 
|round      = Final
|date       = 30-noyabr 2016-yil
|time       =  ([[UTC+06:00|UTC+6]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      =  1 &amp;ndash; 0
|report     = [https://m.kun.uz/news/2016/11/30/lokomotiv-2016-jilgi-uzbekiston-kubogi-soibiga-ajlandi Hisobot]
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{Goal|2}}
|goals2 =
|stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]
|location = [[Samarqand]]
|attendance =
|referee = [[Vladislav Seytlin]]
}}&lt;/onlyinclude&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi finallari]]
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]</text>
      <sha1>9qbfen4ijizkdnluhq1yjf1njwsicpi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156003</id>
      <parentid>6155973</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T21:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Final */</comment>
      <origin>6156003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4518" sha1="h4q0ics3o5neoigmwric6f7nhr9yadr" xml:space="preserve">{{Infobox football match
| title = Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali
| image = 
| caption = 
| event = [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston Kubogi 2016]]
| date = {{Start date and age|2016|11|30|df=y}}
| team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| team1score = 1
| team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| team2score = 0
| details = [https://kun.uz/news/2016/11/30/lokomotiv-2016-jilgi-uzbekiston-kubogi-soibiga-ajlandi Hisobot]
| stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]
| city = [[Samarqand]]
| man_of_the_match1a =
| referee = [[Vladislav Seytlin]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
| attendance =?
| weather = Quyoshli
| previous = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali|2015]]
| next = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali|2017]]
}}
'''2016-yilgi Oʻzbekiston kubogi finali''' – Futbol boʻyicha [[Oʻzbekiston Kubogi]]ning [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|24-marotaba oʻtkazilgan]] final uchrashuvidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7472 |sarlavha=Определен номинальный хозяин поля финального матча Кубка Узбекистана-2016 |sana=07.11.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7474 |sarlavha=2016-yilgi O`zbekiston Kubogi finalining nominal mezboni aniqlandi. |sana=07.11.2016}}&lt;/ref&gt;.
== Tarkiblar ==
„'''[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]'''“: [[Maʼmur Ikromov]], [[Kaxa Maxaradze]], [[Temurxoʻja Abduxoliqov]], [[Sardor Mirzayev]], [[Salim Mustafoyev]], [[Temur Kapadze]], [[Islom Toʻxtaxoʻjayev]], [[Sanjar Shoahmedov]] ([[Boburbek Yoʻldashov]], 84), [[Ikrom Aliboyev]], [[Sherzod Fayziyev (futbolchi)|Sherzod Fayziyev]] ([[Oleg Zoteyev]], 73), [[Artur Gevorkyan]] ([[Marat Bikmayev]], 54).

„'''[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]'''“: [[Eldorbek Suyunov]], [[Aziz Gʻaniyev]], [[Shuhrat Muhammadiyev]], [[Bahrom Abdurahimov]], [[Igor Golban]], [[Sherzod Aʼzamov]], [[Fozil Musayev]], [[Odiljon Hamrobekov|Odil Hamrobekov]] ([[Shahboz Erkinov]], 59), [[Farrux Sayfiyev]], [[Doniyor Narzullayev]], [[Dragan Ćeran]] ([[Bobur Abduholiqov|Bobir Abdixoliqov]], 70).

== Final ==
Final uchrashuvi [[2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2016/11/04/futbol-boyicha-ozbekiston-kubogi-finali-24-yildan-song-yana-samarqand-shahrida-bolib-otadi|sarlavha=Futbol bo‘yicha O‘zbekiston Kubogi finali 24 yildan so‘ng yana Samarqand shahrida bo‘lib o‘tadi}}&lt;/ref&gt; [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ oʻz tarixida 2-marta kubok sohibiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/news/2016/11/30/lokomotiv-2016-jilgi-uzbekiston-kubogi-soibiga-ajlandi|sarlavha=«Lokomotiv» 2016 yilgi O‘zbekiston kubogi sohibiga aylandi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7535 |sarlavha=“Lokomotiv” – O`zbekiston Kubogi 2016 sohibi |sana=30.11.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7536 |sarlavha=«Локомотив» - обладатель Кубка Узбекистана-2016 |sana=01.12.2016}}&lt;/ref&gt;.

&lt;onlyinclude&gt;{{football box 
|round      = Final
|date       = 30-noyabr 2016-yil
|time       =  ([[UTC+06:00|UTC+6]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      =  1 &amp;ndash; 0
|report     = [https://m.kun.uz/news/2016/11/30/lokomotiv-2016-jilgi-uzbekiston-kubogi-soibiga-ajlandi Hisobot]
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{Goal|2}}
|goals2 =
|stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7458|sarlavha=O`zbekiston Kubogi finali Samarqandda bo`lib o`tadi |sana=03.11.2016}}&lt;/ref&gt;
|location = [[Samarqand]]
|attendance =
|referee = [[Vladislav Tseytlin]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7530|sarlavha=Финал Кубка Узбекистана-2016 рассудит Цейтлин |sana=28.11.2016}}&lt;/ref&gt;
}}&lt;/onlyinclude&gt;


== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi finallari]]
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]</text>
      <sha1>h4q0ics3o5neoigmwric6f7nhr9yadr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156004</id>
      <parentid>6156003</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T21:09:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Final */</comment>
      <origin>6156004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4536" sha1="rkbn64194z2it8133xvrkwrepmsjxuh" xml:space="preserve">{{Infobox football match
| title = Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali
| image = 
| caption = 
| event = [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston Kubogi 2016]]
| date = {{Start date and age|2016|11|30|df=y}}
| team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
| team1score = 1
| team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
| team2score = 0
| details = [https://kun.uz/news/2016/11/30/lokomotiv-2016-jilgi-uzbekiston-kubogi-soibiga-ajlandi Hisobot]
| stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]
| city = [[Samarqand]]
| man_of_the_match1a =
| referee = [[Vladislav Seytlin]] ([[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]])
| attendance =?
| weather = Quyoshli
| previous = [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali|2015]]
| next = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali|2017]]
}}
'''2016-yilgi Oʻzbekiston kubogi finali''' – Futbol boʻyicha [[Oʻzbekiston Kubogi]]ning [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|24-marotaba oʻtkazilgan]] final uchrashuvidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7472 |sarlavha=Определен номинальный хозяин поля финального матча Кубка Узбекистана-2016 |sana=07.11.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7474 |sarlavha=2016-yilgi O`zbekiston Kubogi finalining nominal mezboni aniqlandi. |sana=07.11.2016}}&lt;/ref&gt;.
== Tarkiblar ==
„'''[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]'''“: [[Maʼmur Ikromov]], [[Kaxa Maxaradze]], [[Temurxoʻja Abduxoliqov]], [[Sardor Mirzayev]], [[Salim Mustafoyev]], [[Temur Kapadze]], [[Islom Toʻxtaxoʻjayev]], [[Sanjar Shoahmedov]] ([[Boburbek Yoʻldashov]], 84), [[Ikrom Aliboyev]], [[Sherzod Fayziyev (futbolchi)|Sherzod Fayziyev]] ([[Oleg Zoteyev]], 73), [[Artur Gevorkyan]] ([[Marat Bikmayev]], 54).

„'''[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]'''“: [[Eldorbek Suyunov]], [[Aziz Gʻaniyev]], [[Shuhrat Muhammadiyev]], [[Bahrom Abdurahimov]], [[Igor Golban]], [[Sherzod Aʼzamov]], [[Fozil Musayev]], [[Odiljon Hamrobekov|Odil Hamrobekov]] ([[Shahboz Erkinov]], 59), [[Farrux Sayfiyev]], [[Doniyor Narzullayev]], [[Dragan Ćeran]] ([[Bobur Abduholiqov|Bobir Abdixoliqov]], 70).

== Final ==
Final uchrashuvi [[2016-yil]]ning [[30-noyabr]] kuni [[Samarqand|Samarqanddagi]] „[[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]“ stadionida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2016/11/04/futbol-boyicha-ozbekiston-kubogi-finali-24-yildan-song-yana-samarqand-shahrida-bolib-otadi|sarlavha=Futbol bo‘yicha O‘zbekiston Kubogi finali 24 yildan so‘ng yana Samarqand shahrida bo‘lib o‘tadi}}&lt;/ref&gt; [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Toshkentning „Lokomotiv“]] hamda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ oʻz tarixida 2-marta kubok sohibiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/news/2016/11/30/lokomotiv-2016-jilgi-uzbekiston-kubogi-soibiga-ajlandi|sarlavha=«Lokomotiv» 2016 yilgi O‘zbekiston kubogi sohibiga aylandi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7535 |sarlavha=“Lokomotiv” – O`zbekiston Kubogi 2016 sohibi |sana=30.11.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7536 |sarlavha=«Локомотив» - обладатель Кубка Узбекистана-2016 |sana=01.12.2016}}&lt;/ref&gt;.

&lt;onlyinclude&gt;{{football box 
|round      = Final
|date       = 2016-yil 30-noyabr 
|time       =  ([[UTC+06:00|UTC+6]])
|team1      = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
|score      =  1 &amp;ndash; 0
|report     = [https://m.kun.uz/news/2016/11/30/lokomotiv-2016-jilgi-uzbekiston-kubogi-soibiga-ajlandi Hisobot]
|team2      = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|goals1     = [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{Goal|2}}
|goals2     =
|stadium    = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/7458|sarlavha=O`zbekiston Kubogi finali Samarqandda bo`lib o`tadi |sana=03.11.2016}}&lt;/ref&gt;
|location   = [[Samarqand]]
|attendance = 8150 
|referee    = [[Vladislav Tseytlin]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://test.pfl.uz/ru/news/detail/7530|sarlavha=Финал Кубка Узбекистана-2016 рассудит Цейтлин |sana=28.11.2016}}&lt;/ref&gt;
}}&lt;/onlyinclude&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}}
[[Turkum:Oʻzbekiston kubogi finallari]]
[[Turkum:2016-yilda Oʻzbekiston futboli]]</text>
      <sha1>rkbn64194z2it8133xvrkwrepmsjxuh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC U-16 Osiyo chempionati 2020</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1242126</id>
    <revision>
      <id>6155679</id>
      <parentid>5437322</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:22:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11059" sha1="7sfewrftbzuxhvg4cpixx3tnw7js8l8" xml:space="preserve">{{Xalqaro futbol musobaqasi bilgiqutisi
| tourney_name = AFC U-16 chempionati 
| year = 2020
| other_titles = &lt;!--Mezbonlarning ona tilidagi turnir nomi--&gt;بطولة آسيا تحت 16 سنة 2020
| image = &lt;!--Musobaqa logotipi--&gt;
| size = 160px
| caption =
| country = Bahrayn
| dates = ''Bekor qilingan''&lt;ref name=&quot;cancelled&quot;/&gt;
| num_teams = 16
| confederations = 1
| venues = 3
| cities = 3
| champion_other =
| count =
| second_other = 
| matches =
| goals =
| attendance =
| top_scorer =
| player =
| fair_play =
| prevseason = [[AFC U-16 Osiyo chempionati 2018|2018]]
| nextseason = [[AFC U-17 Osiyo kubogi 2023|''2023'']]
}}
'''2020-yilgi AFC U-16 chempionati''' – [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (AFC) tomonidan har ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan, Osiyoning 16 yoshgacha boʻlgan erkaklar milliy terma jamoalari uchun tashkil etiladigan xalqaro [[AFC U-17 Osiyo kubogi|yoshlar futbol musobaqasi]]&lt;nowiki/&gt;ning 19-nashri boʻlishi kerak edi. Musobaqa 2019-yil 17-sentyabrda AFC tomonidan mezbon sifatida tayinlangan [[Bahrayn]]&lt;nowiki/&gt;da oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi&lt;ref name=&quot;hosts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-19-championship/latest/news/uzbekistan-bahrain-recommended-as-hosts-for-2020-afc-u-19-u-16-championships|title=Uzbekistan, Bahrain recommended as hosts for 2020 AFC U-19 &amp; U-16 Championships|publisher=AFC|date=17 September 2019}}&lt;/ref&gt;. Dastlab 2020-yil 16-sentyabrdan 3-oktyabrgacha boʻlib oʻtishi moʻljallangan chempionat [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli ikki marta keyinga qoldirildi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2020|title=AFC Competitions Calendar 2020|publisher=AFC|date=9 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180301045122/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2020|archive-date=1 March 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/afc-executive-committee-announces-updates-to-2020-competitions-calendar|title=AFC Executive Committee announces updates to 2020 competitions calendar|publisher=AFC|date=10 September 2020}}&lt;/ref&gt;.

AFC 2021-yil 25-yanvarda turnirning bekor qilinganini eʼlon qilgan va [[AFC U-17 Osiyo kubogi 2023|2023-yilgi AFC U-17 Osiyo kubogi]] mezbonligi huquqini Bahraynga berdi&lt;ref name=&quot;cancelled&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/news/afcsection/latest-update-on-afc-competitions-in-2021|title=Latest update on AFC Competitions in 2021|publisher=[[Asian Football Confederation]]|date=25 January 2021|access-date=30 December 2021}}&lt;/ref&gt;.

Dastlab, turnirning eng yaxshi toʻrtta jamoasi AFC vakillari sifatida [[FIFA U-17 Jahon chempionati 2021|2021-yilda]] Peruda oʻtkazilishi rejalashtirilgan U-17 Jahon chempionatiga yoʻllanma olishi kerak edi. Biroq, davom etayotgan COVID-19 pandemiyasi tufayli 2021-yilgi U-17 Jahon chempionati ham bekor qilindi. [[FIFA U-17 Jahon chempionati 2023|2023-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;ga mezbonlik huquqi hamon [[Peru]]&lt;nowiki/&gt;da saqlanib qolmoqda&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.fifa.com/news/update-on-fifa-women-s-world-cuptm-and-men-s-youth-competitions |title=Update on FIFA Women's World Cup and men's youth competitions |work=FIFA |date=24 December 2020 |access-date=24 December 2020}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu musobaqa 16 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi oxirgi turnir boʻlishi kutilgan edi, chunki AFC 2023-yildan boshlab turnirni 16 yoshdan 17 yoshgacha boʻlgan oʻyinchilar uchun oʻtkazishni taklif qilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/news/afcsection/afc-competitions-committee-recommends-changes-to-youth-competitions|title=AFC Competitions Committee recommends changes to youth competitions|publisher=AFC|date=26 November 2018}}&lt;/ref&gt;. [[Yaponiya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Yaponiya]] amaldagi chempion edi.

== Saralash ==
{{Asosiy maqola|2020-yilgi AFC U-16 Osiyo chempionati saralashi}}
Saralash bosqichi 2019-yil 14-22-sentyabr kunlari oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2019|title=AFC Competitions Calendar 2019|publisher=AFC|date=9 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216025100/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-competitions-calendar-2019|archive-date=16 February 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Bahrayn mezbon sifatida avtomatik ravishda saralangan holda, saralash bosqichida ham ishtirok etgan.

=== Saralangan jamoalar ===
Quyidagi 16 ta jamoa final turniriga yoʻllanma olgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-16-championship/latest/news/high-quality-cast-for-finals|title=High quality cast for Finals|publisher=AFC|date=23 September 2019|access-date=27 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Jamoa
! Sifatida saralangan
! data-sort-type=&quot;number&quot; |Umumiy ishtirok
! Eng yaxshi natija
|-
| {{fbu|17|BHR}} || Mezbon || 8 || {{sort|02|Ikkinchi oʻrin}} ([[1988 AFC U-16 Championship|1988]])
|-
| {{fbu|17|TJK}} || {{sort|A1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group A|Group A]] winners}} || 4 || {{sort|02|Ikkinchi oʻrin}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{fbu|17|IND}} || {{sort|B1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group B|Group B]] winners}} || 9 || {{sort|05|Chorak final}} ([[AFC U-17 Osiyo chempionati 2002|2002]], [[AFC U-16 Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{fbu|17|IRN}} || {{sort|C1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group C|Group C]] winners}} || 12 || {{sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 2008|2008]])
|-
| {{fbu|17|KSA}} || {{sort|D1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group D|Group D]] winners}} || 11 || {{sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 1985|1985]], [[AFC U-16 Osiyo chempionati 1988|1988]])
|-
| {{fbu|17|QAT}} || {{sort|E1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group E|Group E]] winners}} || 11 || {{sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 1990|1990]])
|-
| {{fbu|17|UAE}} || {{sort|F1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group F|Group F]] winners}} || 8 || {{sort|02|Ikkinchi oʻrin}} (''[[AFC U-16 Osiyo chempionati 1990|1990]]'')
|-
| {{fbu|17|CHN}} || {{sort|G1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group G|Group G]] winners}} || 15 || {{sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 1992|1992]], [[AFC U-17 Osiyo chempionati 2004|2004]])
|-
| {{fbu|17|AUS}} || {{sort|H1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group H|Group H]] winners}} || 7 || {{sort|03|Yarim final}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC U-16 Osiyo chempionati 2014|2014]], [[AFC U-16 Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{fbu|17|PRK}} || {{sort|I1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group I|Group I]] winners}} || 12 || {{sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 2010|2010]], [[AFC U-16 Osiyo chempionati 2014|2014]])
|-
| {{fbu|17|JPN}} || {{sort|J1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group J|Group J]] winners}} || 16 || {{sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 1994|1994]], [[AFC U-17 Osiyo chempionati 2006|2006]], [[AFC U-16 Osiyo chempionati 2018|2018]])
|-
| {{fbu|17|KOR}} || {{sort|K1|[[2020 AFC U-16 Championship qualification#Group D|Group K]] winners}} || 15 || {{sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 1986|1986]], [[AFC U-17 Osiyo chempionati 2002|2002]])
|-
| {{fbu|17|YEM}} || {{sort|Z1|1st [[2020 AFC U-16 Championship qualification#Ranking of second-placed teams|best runners-up]]}} || 6 || {{sort|02|Ikkinchi oʻrin}} ([[AFC U-17 Osiyo chempionati 2002|2002]])
|-
| {{fbu|17|IDN}} || {{sort|Z2|2nd [[2020 AFC U-16 Championship qualification#Ranking of second-placed teams|best runners-up]]}} || 7 || {{sort|04|Toʻrtinchi oʻrin}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 1990|1990]])
|-
| {{fbu|17|UZB}} || {{sort|Z3|3rd [[2020 AFC U-16 Championship qualification#Ranking of second-placed teams|best runners-up]]}} || 10 || {{sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 2012|2012]])
|-
| {{fbu|17|OMA}} || {{sort|Z4|4th [[2020 AFC U-16 Championship qualification#Ranking of second-placed teams|best runners-up]]}} || 11 || {{sort|01|'''Chempion'''}} ([[AFC U-16 Osiyo chempionati 1996|1996]], [[AFC U-16 Osiyo chempionati 2000|2000]])
|}

== Qur’a ==
Final turnirining qur’a tashlash marosimi 2020-yil 18-iyun kuni [[Malayziyada vaqt|Malayziya vaqti]] bilan ([[UTC+08:00|UTC+8]]) soat 14:30 da [[Kuala Lumpur]]&lt;nowiki/&gt;dagi [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] qarorgohida oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-16-championship/latest/news/stage-set-for-2020-afc-u-16-u-19-championship-draws|title=Stage set for 2020 AFC U-16 &amp; U-19 Championship draws|publisher=AFC|date=17 June 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;draw&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-u-16-championship/latest/news/asia-s-future-stars-discover-contenders-for-bahrain-2020-challenge|title=Asia's future stars discover contenders for Bahrain 2020 challenge|publisher=AFC|date=18 June 2020}}&lt;/ref&gt;. 16 ta jamoa toʻrtta guruhga boʻlindi, har bir guruhda toʻrttadan jamoa boʻldi. Jamoalar [[AFC U-16 Osiyo chempionati 2018|2018-yilgi AFC U-16 chempionati]]&lt;nowiki/&gt;ning final turniri va [[2020-yilgi AFC U-16 Osiyo chempionati saralashi|saralash bosqichidagi]] natijalari asosida saralangan. Mezbon [[Bahrayn milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Bahrayn]] avtomatik ravishda saralanib, qur’a tashlashda A1 oʻrniga joylashtirilgan.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|-
! width=&quot;25%&quot; |1-savat
! width=&quot;25%&quot; |2-savat
! width=&quot;25%&quot; |3-savat
! width=&quot;25%&quot; |4-savat
|-
| valign=&quot;top&quot; |{{ordered list|start=1
|{{fbu|17|BHR}} (mezbon)
|{{fbu|17|JPN}}
|{{fbu|17|TJK}}
|{{fbu|17|KOR}}
}}
| valign=&quot;top&quot; |{{ordered list|start=5
|{{fbu|17|AUS}}
|{{fbu|17|PRK}}
|{{fbu|17|IDN}}
|{{fbu|17|OMA}}
}}
| valign=&quot;top&quot; |{{ordered list|start=9
|{{fbu|17|IND}}
|{{fbu|17|IRN}}
|{{fbu|17|YEM}}
|{{fbu|17|KSA}}
}}
| valign=&quot;top&quot; |{{ordered list|start=13
|{{fbu|17|CHN}}
|{{fbu|17|UZB}}
|{{fbu|17|QAT}}
|{{fbu|17|UAE}}
}}
|}

&lt;!--BULAR QUR’A TASHLASH O‘RINLARI, JOYLASH O‘RINLARI EMAS--&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Yakuniy qur’a (turnir bekor qilinishidan oldin)
|-
!A guruhi
|{{fbu|17|BHR}}
|{{fbu|17|PRK}}
|{{fbu|17|IRN}}
|{{fbu|17|QAT}}
|-
!B guruhi
|{{fbu|17|TJK}}
|{{fbu|17|OMA}}
|{{fbu|17|YEM}}
|{{fbu|17|UAE}}
|-
!C guruhi
|{{fbu|17|KOR}}
|{{fbu|17|AUS}}
|{{fbu|17|IND}}
|{{fbu|17|UZB}}
|-
!D guruhi
|{{fbu|17|JPN}}
|{{fbu|17|IDN}}
|{{fbu|17|KSA}}
|{{fbu|17|CHN}}
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Official website|http://www.the-afc.com/competitions/afc-u-16-championship/|name=AFC U-16 Championship}}, the-AFC.com
* [http://stats.the-afc.com/tournaments/285 AFC U-16 Championship 2020] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200221043148/http://stats.the-afc.com/tournaments/285 |date=2020-02-21 }}, statistika.the-AFC.com sayti

{{AFC U-17 Osiyo kubogi}}

[[Turkum:AFC U-17 Osiyo kubogi turniri|2020]]
[[Turkum:AFC U-16 Osiyo chempionati 2020]]</text>
      <sha1>7sfewrftbzuxhvg4cpixx3tnw7js8l8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Xayr maktabi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1245024</id>
    <revision>
      <id>6156387</id>
      <parentid>5459723</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T11:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1199" sha1="pe4ulfunq322m48414rklfaay4vwatj" xml:space="preserve">{{manbasiz}}
[[Fayl:Al-Khair Secondary School.jpg|thumb|Maktab binosi]]
'''Al-Xayr maktabi''' – [[Croydon|Sharqiy Croydon]] markazida joylashgan boshlangʻich va oʻrta maktabdir.

== Tarixi ==
Maktab 2003-yilda rasman ochilib, dastlab atigi besh nafar oʻquvchi qabul qilingan. Sport zali omborga aylantirilgan binoda, maktab esa ofis binosida joylashgan edi. Maktab asoschisi [[Imom Qosim Rashid Ahmad|Imom Qosim Ahmad]] hisoblanadi. U shuningdek [[Al-Xayr jamgʻarmasi]]ning ham asoschisidir.

Oʻn yildan ortiq vaqt ichida maktab 350 dan ortiq oʻquvchisi boʻlgan toʻliq shakllangan boshlangʻich va oʻrta maktabga aylangan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Portal|London|Islom|Maktablar}}
* [http://www.alkhairschool.org.uk/ Rasmiy sayt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20251029182252/https://www.alkhairschool.org.uk/ |date=2025-10-29 }}

{{coord|51.3794|-0.0889|type:edu_region:GB|display=title}}

{{Authority control}}

[[Turkum:2003-yilda Angliyada tashkil etilgan]]
[[Turkum:2003-yilda asos solingan ta'lim muassasalari]]
[[Turkum:Londondagi aralash xususiy maktablar]]
[[Turkum:Kroydon tumanidagi xususiy maktablar]]
[[Turkum:Londondagi islomiy maktablar]]</text>
      <sha1>pe4ulfunq322m48414rklfaay4vwatj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abd al-Azim al-Hasaniy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1245236</id>
    <revision>
      <id>6155905</id>
      <parentid>6077408</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:02:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5509" sha1="g67uzs5w7li8tngtzsa10h4ilrp7g9o" xml:space="preserve">[[Fayl:Shah_Abdol_Azim_shrine.jpg|right|thumb|325x325px|Hazrati Abd al-Azim al-Hasaniy [[Shrine|ziyoratgohi]], [[Ray]], Eron]]
'''Abd al-Azim al-Hasaniy''' ({{Lang-ar|عَبْد ٱلْعَظِيم ٱلْحَسَنِيّ}}; '''Shoh Abdulazim''' nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;[http://www.iribnews.ir/fa/news/2141647/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D9%84 Abdol Azim Hasani] iribnews.ir&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aparat.com/v/f0Y9X Shrine of Shah Abdol-Azim] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180908130700/https://www.aparat.com/v/f0Y9X |date=2018-09-08 }} aparat.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mashreghnews.ir/photo/809624/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B3%DB%B1%DB%B0 Shah Abd al-Azim] mashreghnews.ir&lt;/ref&gt;) – [[Shialik|shia]] Islomining ikkinchi imomi boʻlmish [[Hasan ibn Ali|Hasan ibn Alining]] avlodidan boʻlgan olimlardan&lt;ref&gt;[https://www.mashreghnews.ir/news/382926/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%DB%8C Rey, Hazrat Abdol Azim] mashreghnews.ir&lt;/ref&gt;. Toʻliq ismi: Abulqosim Abd al-Azim bin Abdulloh bin Ali bin al-Hasan bin Zayd (bin Ali) bin al-Hasan bin Ali bin Abu Tolib&lt;ref&gt;Rijal al-Najashi, Vol.2, P.65&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.erfan.ir/english/85265.html Hazrat Abd al-Azim] erfan.ir&lt;/ref&gt;.

Abd al-Azim, ayniqsa rasmiy nutq va xabarlarda '''Hazrat Abd al-Azim Hasaniy''' nomi bilan tanilgan, hadis rivoyat qiluvchi edi&lt;ref&gt;[https://www.yjc.ir/fa/news/6578610/%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86%DB%8C%D8%B9 Hazrat Abd al-Azim] yjc.ir&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://old.aviny.com/Article/Special-Articles/87/01/Abdolazim.aspx Hazrat Abd al-Azim Hasani] old.aviny.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'Adarudi, Musnad al-Imam al-Jawad (a), p. 302.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://hadana.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86%DB%8C/ The martyrdom date of Hazrat Abd al-Azim] hadana.ir&lt;/ref&gt;. [[Ibn Bobovay]] Abd al-Azim tomonidan yetkazilgan islomiy rivoyatlarni jamlagan boʻlib, bu toʻplam „Jomi’-al-Axbor Abd al-Azim“ nomi bilan mashhurdir&lt;ref&gt;Saduq, al-Hedaayah, p. 174 (introduction)&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Shah_abdolazim_inside.jpg|right|thumb|325x325px|Hazrati Abd al-Azim al-Hasaniy ziyoratgohi ichi]]
[[Abu (kunya)|Kunyalari]] Abul-Qosim&lt;ref&gt;Qomi, Abbas, Montahi al-Amal, Vol.1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.al-islam.org/articles/sayyid-abd-al-azim-al-hasani-jafar-subhani Sayyid Abd Al-Azim Al-Hasani] al-islam.org&lt;/ref&gt; va Abul-Fath &lt;ref&gt;The articles collection of congress of Hazrat Abdol-Azim, Vol.3, P.181-185&lt;/ref&gt; boʻlgan Abd al-Azim shialarning toʻqqizinchi va oʻninchi imomlari, yaʼni [[Muhammad al-Jawad|Muhammad al-Javod]] va [[Ali al-Hadi|Ali al-Hadiyning]] hamrohlari edi&lt;ref&gt;[http://lib.eshia.ir/14036/11/53/%D9%8A%D8%AF%D8%B1%D9%83 Maʼjam Rejal al-Hadith] lib.eshia.ir&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Maʼjam Rijal al-Hadith, Khooei, abolqasem, Vol.10, P.49&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, Rijol at-Tusiyning yozishicha, Abd al-Azim shialarning oʻn birinchi imomi [[Hasan al-Askari|Hasan al-Askariyning]] ham hamrohlaridan boʻlgan&lt;ref&gt;Rijal Tusi, P.401&lt;/ref&gt;. 866-yil 2-noyabrda vafot etgan&lt;ref&gt;al-Turayhi, P.8&lt;/ref&gt; va [[Ray|Eronning Ray]] shahridagi [[Shoh Abdulazim ziyoratgohi|Shoh Abd al-Azim ziyoratgohida]] dafn etilgan&lt;ref&gt;[http://www.abdulazim.com/fa/node/750#portlet-mosts-visited The shrine of Hazrat Abdol Azim Hasani] abdulazim.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://article.tebyan.net/140893/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%B9- The Ziyarah of Hazrat abd al-Azim] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181020223828/https://article.tebyan.net/140893/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%d8%b3%d9%81%d8%b1-%d8%a8%d9%87-%d8%ad%d8%b1%d9%85-%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%b9- |date=2018-10-20 }} article.tebyan.net&lt;/ref&gt;. [[Sayyid Ali Qozi Asqar]] Abd al-azim Hassaniy ziyoratgohining yangi homiysi boʻlib, u Eron Islom Respublikasi Oliy rahbari [[Ali Xomanaiy]] tomonidan 2022-yil 27-martda bu lavozimga tayinlangan&lt;ref&gt;[https://www.farsnews.ir/news/14010107000579 Appointment of Hojjatoleslam Qazi Askar to the tutelage of Hazrat Abdul Azim (AS)] Farsnews.ir, Retrieved 28 March 2022&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Yana oʻqish uchun ==
* {{EI2|last=Calmard|first=J.|title=S̲h̲āh ʿAbd al- ʿAẓīm al-Ḥasanī|volume=9|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/shah-abd-al-azim-al-hasani-COM_1022?s.num=0&amp;s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&amp;s.q=al+azim}}
* {{Encyclopaedia Iranica| title = ʿABD-AL-ʿAẒĪM AL-ḤASANĪ | last = Madelung | first = W. | authorlink = Wilferd Madelung | url = https://iranicaonline.org/articles/abd-al-azim-al-hasani | volume = 1 | fascicle = 1 | pages = 96–97 }}
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:866-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Imomzodalar]]
[[Turkum:Shia imomlari]]</text>
      <sha1>g67uzs5w7li8tngtzsa10h4ilrp7g9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ahmad ibn Iso ibn Zayd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1246523</id>
    <revision>
      <id>6156111</id>
      <parentid>5466691</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T05:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4618" sha1="psdwkzplebl1bw1bwd8mhfn6k42ekwo" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                 = Ahmad ibn Iso ibn Zayd
 | asl ismi             = أحمد بن عیسی بن زید
 | tasvir               = 
 | izoh                 = 
 | tavallud_paytidagi_ismi = Abu Abdulloh Ahmad ibn Iso ibn Zayd ibn Ali
 | tavallud_sanasi      = milodiy 774, 775 yoki 776-yil (hijriy 157, 158 yoki 159-yil
 | tavallud_joyi        = [[Kufa]]
 | vafot_sanasi         = milodiy 854 yoki 861(hijriy 240 yoki 247)
 | vafot_joyi           = 
 | taʼlimi              = 
 | kasbi                = {{plainlist|
*Kalom ilmi
*hadis ilmi
*faqih
}}
 | partiyasi            = 
 | unvoni               = 
 | turmush_oʻrtogʻi     = 
 | bolalari             = {{plainlist|
* Abulqosim Muhammad al-Akbar
* Iso
* Ahmad
* Husayn
* Abu Jaʼfar Muhammad
* Abulhasan Ali
}}
 | otasi                = Iso Muʼtam al-Ashbal ibn Zayd ibn Ali ibn al-Husayn Zayn al-Abidin
 | onasi                = Atika binti Fadl ibn Abdurahmon
}}
'''Ahmad ibn iso ibn Zayd''' ({{Lang-ar|أحمد بن عیسی بن زید}}; 774 yoki undan keyin tugʻilgan – 854 yoki 861-yilda vafot etgan) – islomiy ilohiyotchi, [[muhaddis]], [[faqih]]. [[Zayd ibn Ali|Zayd ibn Alining]] nevarasi, dastlabki [[Abbosiylar]] davrida yashagan Alilardan, Zaydiyya mazhabining yetuk ulamolaridan biri sanaladi. [[Abu (kunya)|Kunyasi]] Abu Abdulloh, laqabi al-Muxtafiy boʻlgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=اصفهانی |authorlink=Abu al-Faraj al-Isfahani |first=ابوالفرج |date= |title=مقاتل الطالبیین |language= |publisher= |location=قاهره |isbn= |quote=به کوشش احمد صفر، ۱۳۶۸ق/۱۹۴۹م. |page=۴۰۸}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=زرکلی |authorlink=Khayr al-Din al-Zirikli |first=خیرالدین |date= |title=الأعلام |language= |publisher=دار العلم للملایین |location=بیروت |isbn= |quote=پنجم، ۱۹۸۰م |page=۱۹۱}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=حسینى زبيدى واسطى |authorlink= |first=سيد مرتضى |date= |title=تاج العروس من جواهر القاموس |language= |publisher=دار الفکر |location=بیروت |isbn= |quote=تحقیق: علی شیری، اول، ۱۴۱۴ق |page=۳۸۵}}&lt;/ref&gt;. Uning otasi Iso Mu’tam al-Ashbal ibn [[Zayd ibn Ali|Zayd]] [[Zaydiylar|Zaydiyyaning]] 13-imomi hisoblanadi. Aksariyat hayotini taʼqib ostida yashirin holda oʻtkazgan. Al-Muxtafiy laqabi unga oltmish yillik hayotini yashirin tarzda oʻtkazgani sababli berilgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=ابن حمدون |authorlink= |first=محمد بن حسن |date= |title=التذکرة الحمدونیة |language= |publisher=دار صادر |location=بیروت |isbn= |quote=تحقیق: احسان عباس - بکر عباس، اول، ۱۴۱۷ق |page=۱۹۵}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=نمازی شاهرودی |authorlink= |first=علی بن محمد |date= |title=مستدرکات علم رجال الحدیث |language= |publisher=شفق - حیدری |location=تهران |isbn= |quote=اول، ۱۴۱۲ق |page=۳۹۳}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=سبحانی |authorlink= |first=جعفر بن محمد حسین |date= |title=موسوعة طبقات الفقهاء |language= |publisher=تحقیق و نشر: مؤسسة الإمام الصادق |location=قم |isbn= |quote=اول، ۱۴۱۸ق؛ |page=۸۳}}&lt;/ref&gt;.

Ahmad ibn Isa ibn Zaydning rivoyat qilgan hadislari va fiqh sohasidagi fikrlari Muhammad ibn Mansur al-Murodiy tomonidan toʻplangan boʻlib&lt;ref name=&quot;aiz2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://wikinoor.ir/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1 |sarlavha=مرادی، محمد بن منصور - ویکی‌نور، دانشنامۀ تخصصی |til=fa |qaralgan sana=8 December 2021}}&lt;/ref&gt;, bu asar „''Amali Ahmad ibn Iso va Ulum al-Muhammad''“ (arabcha: امالی احمد بن عیسی و علوم آل محمد(ص)) nomi bilan mashhur. Ushbu kitob [[Zaydiylar|Zaydiy]] olimlari va rivoyatchilari tomonidan asosiy manbalardan biri sifatida doimiy eʼtirof etib kelingan.

== Yana qarang ==
* [[Ahmad Saraxsiy|Ahmad ibn at-Toyib as-Saraxsiy]]
* [[Xalifa ibn Xayyot]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://books.google.com/books?id=TghRcqivmvwC&amp;dq=Ahmad+Ibn+%27%C3%8Es%C3%A2+Ibn+Zayd&amp;pg=PA283 Huquqiy, tafsir va magʻoziy hadislarda musulmon anʼanalarini oʻrganishni tahlil qilish – Nikolet Boekhoff, Shon V. Entoni]
* [https://mynasab.com/2096-2/ Iso ibn Zayd (Mutem al Shebal)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211214090834/https://mynasab.com/2096-2/ |date=2021-12-14 }}</text>
      <sha1>psdwkzplebl1bw1bwd8mhfn6k42ekwo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ahmad Husayniy Xurosoniy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1248264</id>
    <revision>
      <id>6156108</id>
      <parentid>5474948</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T05:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3338" sha1="22gyhqpj3kkjw4zy65huy859cieto1w" xml:space="preserve">{{Short description|Eronlik diniy yetakchi}}
[[Sayyid]] '''Ahmad Husayniy Xurosoniy''' ([[Fors tili|forscha]]: سید احمد حسینی خراسانی) – 1959-yilda [[Shirvon]] shahrida tugʻilgan eronlik [[shia|12-imomlik shia]] [[oyatulloh]]idir&lt;ref&gt;[[Mehr News Agency|Mehr Agency News]], (Seyyed Ahmad) Hosseini-Khorasani Retrieved 14 May 2020&lt;/ref&gt;. U [[Eron Konstitutsiyaviy kengashi|Konstitutsiyaviy kengash]] aʼzosi hamda Razaviy Xuroson viloyati aholisining [[Eron ekspertlar assambleyasi|Ekspertlar assambleyasidagi]] vakilidir&lt;ref&gt;[https://www.tasnimnews.com/fa/keyword/1836/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C Seyyed Ahmad Hosseini Khorasani] tasnimnews.com Retrieved 14 May 2020&lt;/ref&gt;.

Hozirda [[Qum (shahar)|Qum]] shahrida yashovchi Sayyid Ahmad Husayniy-Xurosoniy&lt;ref&gt;[[Tasnim News Agency]], Ayatollah Hosseini Khorasani Retrieved 14 May 2020&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aparat.com/v/inXko Ayatollah Hosseini Khorasani] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250616052908/https://www.aparat.com/v/inXko |date=2025-06-16 }} aparat.com Retrieved 14 May 2020&lt;/ref&gt; dastlab Shirvondagi „Oyatulloh Hakim Havzasi“da, keyinroq [[Mashhad]] diniy seminariyasida tahsil olgan. U Falsafiy, Murtazaviy va Rizozoda kabi olimlardan taʼlim olgan va bir vaqtning oʻzida [[Havza]] hamda [[Mashhad Ferdavsiy universiteti]]da dars bergan. Keyinchalik Qumga koʻchib oʻtib, Hasanzoda Amoliy, Javodiy-Amoliylar kabi shia olimlarining darslarida qatnashgan. Hozirgacha bu eronlik oyatullohning 50 dan ortiq ilmiy maqolasi nashr etilgan&lt;ref&gt;[http://www.majlesekhobregan.ir/fa/MajlesMemberView.html?ItemID=3871 Hosseini Khorasani, Seyyed Ahmad] majlesekhobregan.ir Retrieved 14 May 2020&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;General Directorate of Islamic Promotion (of [[Khorasan Razavi]]); Ayatollah Hosseini Khorasani Retrieved 14 May 2020&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Islamic Consultative Assembly News Agency, (Khaneye-Mellat; Ayatollah Seyyed Ahmad Hosseini Khorasani) Retrieved 14 May 2020&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.dana.ir/news/651098.html/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C Names and biographies of scholars candidates (Assembly of Experts), Ayatollah Hosseini Khorasani] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161028114512/http://www.dana.ir/news/651098.html/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C |date=2016-10-28 }} dana.ir Retrieved 14 May 2020&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Eron ekspertlar assambleyasi]]
* [[Ahmad Alamulhudo]]
* [[Muhammad-Taqiy Misboh Yazdiy]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Husayniy Xurosoniy, Ahmad}}
[[Turkum:Eron ekspertlar assambleyasi aʼzolari]]
[[Turkum:Eron oyatullohlari]]
[[Turkum:Ekspertlar assambleyasi]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1959-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Mashhadlik diniy yetakchilar]]</text>
      <sha1>22gyhqpj3kkjw4zy65huy859cieto1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Faridjon Abdullayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1249775</id>
    <revision>
      <id>6156142</id>
      <parentid>5484394</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:01:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1758" sha1="6qzhbtnr42n1cq3a732hinquk89cvtg" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Farid|Abdullayev}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Faridjon Abdullayev
 | boʻyi              = {{height|m=1.75}}
 | vazni              = 67 kg
 | tavallud_sana      = {{Birth date and age|df=yes|2008|8|13}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Toshkent}}
 | joriyklub          = [[Toshkent FA (futbol klubi)|Toshkent FA]]
 | milliyjamoa        = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U17]]
 | milliyyillar       = 2023—
 | klubraqami         = 22
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
}}
'''Faridjon Abdullayev''' – oʻzbekistonlik futbolchi. [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U17 terma jamoasi]]ning [[yarim himoyachi]]si&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://championat.uz/oz/news/u-17-osiyo-kubogi-ozbekiston-baani-ishonchli-hisobda-maglub-etib-yarim-finalga-yol-oldi|title=U-17 Osiyo kubogi. O'zbekiston BAAni ishonchli hisobda mag'lub etib, yarim finalga yo'l oldi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/faridjon-abdullaev/1034252/|title=Faridjon Abdullaev}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ru.globalsportsarchive.com/people/soccer/faridjon-abdullayev/8005613/|title=Faridjon Abdullayev - Информация об игроке}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sofascore.com/ru/football/player/f-abdullaev/2084777|title=Faridjon Abdullaev}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ua.tribuna.com/football/person/faridjon-abdullaev/|title=Faridjon Abdullaev}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

{{uzbekistan-footy-bio-stub}}
{{DEFAULTSORT:Abdullayev, Faridjon}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>6qzhbtnr42n1cq3a732hinquk89cvtg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156143</id>
      <parentid>6156142</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1799" sha1="o1nhk6bgeu6p1qehyq7btug0ocd0pfw" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Farid|Abdullayev}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Faridjon Abdullayev
 | boʻyi              = {{height|m=1.75}}
 | vazni              = 67 kg
 | tavallud_sana      = {{Birth date and age|df=yes|2008|8|13}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Toshkent}}
 | joriyklub          = [[Toshkent FA (futbol klubi)|Toshkent FA]]
 | milliyjamoa        = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U17]]
 | milliyyillar       = 2023—
 | klubraqami         = 22
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
}}
'''Faridjon Abdullayev''' – oʻzbekistonlik futbolchi. [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U17 terma jamoasi]]ning [[yarim himoyachi]]si&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://championat.uz/oz/news/u-17-osiyo-kubogi-ozbekiston-baani-ishonchli-hisobda-maglub-etib-yarim-finalga-yol-oldi|title=U-17 Osiyo kubogi. O'zbekiston BAAni ishonchli hisobda mag'lub etib, yarim finalga yo'l oldi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/faridjon-abdullaev/1034252/|title=Faridjon Abdullaev}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ru.globalsportsarchive.com/people/soccer/faridjon-abdullayev/8005613/|title=Faridjon Abdullayev - Информация об игроке}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sofascore.com/ru/football/player/f-abdullaev/2084777|title=Faridjon Abdullaev}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ua.tribuna.com/football/person/faridjon-abdullaev/|title=Faridjon Abdullaev}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

{{uzbekistan-footy-bio-stub}}
{{DEFAULTSORT:Abdullayev, Faridjon}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]</text>
      <sha1>o1nhk6bgeu6p1qehyq7btug0ocd0pfw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maʼlumotlar ilmi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1252506</id>
    <revision>
      <id>6156144</id>
      <parentid>5845073</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Statistika]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13821" sha1="kj2l6lz0golpg2htjtn208w99ezttcy" xml:space="preserve">

[[File: PIA23792-1600x1200(1).jpg|thumb|NEOWISE kometasining mavjudligi (bu yerda qizil nuqtalar qatori sifatida tasvirlangan) keng maydonli infraqizil tadqiqot kuzatuvchisi nomli kosmik teleskop tomonidan olingan astronomik kuzatuv maʼlumotlarini tahlil qilish natijasida aniqlangan.]]

'''Maʼlumotlar ilmi''' – bu [[statistika]]lar, [[Hisoblash texnikasi|ilmiy hisoblash]], ilmiy usullar, maʼlumotlarni qayta ishlash, ilmiy vizualizatsiya, [[algoritm]]lar va tizimlardan foydalanib tartibga solingan yoki solinmagan maʼlumotlardan axborotni ajratib olish yoki uni umumlashtirish bilan shugʻullanuvchi tarmoqlararo [[akademik]] sohadir&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Donoho |first1=David |title=50 Years of Data Science |doi=10.1080/10618600.2017.1384734 |journal=[[Journal of Computational and Graphical Statistics]] |year=2017 |volume=26 |issue=4 |pages=745–766 |s2cid=114558008 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Dhar |first1=V. |title=Data science and prediction |doi=10.1145/2500499 |journal=Communications of the ACM |volume=56 |issue=12 |pages=64–73 |year=2013 |s2cid=6107147 |url=http://cacm.acm.org/magazines/2013/12/169933-data-science-and-prediction/fulltext |access-date=2 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141109113411/http://cacm.acm.org/magazines/2013/12/169933-data-science-and-prediction/fulltext |archive-date=9 November 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Maʼlumotlar ilmi, shuningdek, qoʻllanilayotgan sohaga oid – masalan, [[tabiiy fanlar]], [[axborot texnologiyalari]] yoki [[tibbiyot]] kabi fanlarga xos bilimlarni ham oʻz ichiga oladi&lt;ref&gt;{{cite report |last1=Danyluk |first1=A. |last2=Leidig |first2=P. |date=2021 |title=Computing Competencies for Undergraduate Data Science Curricula |work=ACM Data Science Task Force Final Report |url=https://dstf.acm.org/DSTF_Final_Report.pdf}}&lt;/ref&gt;. Maʼlumotlar ilmi koʻp qirrali soha boʻlib, uni fan, tadqiqot [[paradigma]]si, [[Ilmiy metod]], mustaqil yoʻnalish, ish jarayoni yoki [[kasb]] sifatida ham tavsiflash mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Mike |first1=Koby |last2=Hazzan |first2=Orit |date=2023-01-20 |title=What is Data Science? |journal=Communications of the ACM |volume=66 |issue=2 |pages=12–13 |doi=10.1145/3575663 |issn=0001-0782|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;.

Maʼlumotlar ilmi – bu statistika, maʼlumotlarni tahlil qilish, informatika va ular bilan bogʻliq usullarni birlashtiruvchi tushuncha boʻlib, uning maqsadi maʼlumotlar yordamida real hodisalarni anglash va tahlil qilishdir&lt;ref&gt;{{Cite book |chapter-url=https://www.springer.com/book/9784431702085 |title=Data Science, Classification, and Related Methods |last=Hayashi |first=Chikio |chapter=What is Data Science ? Fundamental Concepts and a Heuristic Example |date=1998-01-01 |publisher=Springer Japan |isbn=9784431702085 |editor-last=Hayashi |editor-first=Chikio |series=Studies in Classification, Data Analysis, and Knowledge Organization |pages=40–51 |language=en |doi=10.1007/978-4-431-65950-1_3 |editor-last2=Yajima |editor-first2=Keiji |editor-last3=Bock |editor-first3=Hans-Hermann |editor-last4=Ohsumi |editor-first4=Noboru |editor-last5=Tanaka |editor-first5=Yutaka |editor-last6=Baba |editor-first6=Yasumasa}}&lt;/ref&gt;. U oʻz ichiga matematika, statistika, kompyuter fanlari, axborot texnologiyalari hamda sohaga oid maxsus bilimlardan olingan usul va nazariyalarni qamrab oladi&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite journal |last=Cao |first=Longbing |date=2017-06-29 |title=Data Science: A Comprehensive Overview |journal=ACM Computing Surveys |volume=50 |issue=3 |pages=43:1–43:42 |doi=10.1145/3076253 |s2cid=207595944 |issn=0360-0300|doi-access=free |arxiv=2007.03606 }}&lt;/ref&gt;. Biroq, maʼlumotlar ilmi kompyuter fanlari va axborot texnologiyalaridan farq qiladi.[[Turing mukofoti]] sovrindori [[Jim Grey]] maʼlumotlar ilmini ilm-fanning toʻrtinchi paradigmasi sifatida tasavvur qilgan (empirik, nazariy, hisoblash va endilikda maʼlumotlarga asoslangan) hamda „Axborot texnologiyalari va maʼlumotlar oqimi taʼsirida ilm-fanning barcha jihatlari oʻzgarib bormoqda“, deb taʼkidlagan&lt;ref name=&quot;TansleyTolle2009&quot;&gt;{{cite book |author1=Tony Hey |author2=Stewart Tansley |author3=Kristin Michele Tolle |title=The Fourth Paradigm: Data-intensive Scientific Discovery |url=https://books.google.com/books?id=oGs_AQAAIAAJ |year=2009 |publisher=Microsoft Research |isbn=978-0-9825442-0-4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320193019/https://books.google.com/books?id=oGs_AQAAIAAJ |archive-date=20 March 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BellHey2009&quot;&gt;{{cite journal |last1=Bell |first1=G. |last2=Hey |first2=T. |last3=Szalay |first3=A. |title=Computer Science: Beyond the Data Deluge |url=https://archive.org/details/sim_science_2009-03-06_323_5919/page/1296 |journal=Science |volume=323 |issue=5919 |year=2009 |pages=1297–1298 |issn=0036-8075 |doi=10.1126/science.1170411 |pmid=19265007 |s2cid=9743327}}&lt;/ref&gt;.

Maʼlumotlar ilmi bilan shugʻullanuvchilar – bu [[dasturlash]] koʻnikmalarini statistik bilimlar bilan uygʻunlashtirib, maʼlumotlarni tahlil qilish va umumlashtirish bilan shugʻullanuvchi mutaxassislardir&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Data Scientist: The Sexiest Job of the 21st Century |url=https://hbr.org/2012/10/data-scientist-the-sexiest-job-of-the-21st-century/ |journal=[[Harvard Business Review]] |date=October 2012 |access-date=2016-01-18 |last1=Davenport |first1=Thomas H. |last2=Patil |first2=D. J. |volume=90 |issue=10 |pages=70–76, 128 |pmid=23074866}}&lt;/ref&gt;.

== Asosi ==

Maʼlumotlar ilmi – bu odatda katta hajmdagi maʼlumotlar toʻplamidan axborotni ajratib olish va ushbu axborotni boshqa amaliy sohalardagi muammolarni hal qilishda qoʻllashga yoʻnaltirilgan tarmoqlararo sohadir&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Defining data science by a data-driven quantification of the community |journal=Machine Learning and Knowledge Extraction |year=2018 |doi=10.3390/make1010015 |doi-access=free |last1=Emmert-Streib |first1=Frank |last2=Dehmer |first2=Matthias |volume=1 |pages=235–251 }}&lt;/ref&gt;. Ushbu yoʻnalish maʼlumotlarni tahlilga tayyorlash, maʼlumotlar ilmi boʻyicha muammolarni shakllantirish, tahlil qilish va natijalarni umumlashtirish bosqichlarini oʻz ichiga oladi. Shu sababli, u raqamli sohalar, [[ matematika]], maʼlumotlar vizualizatsiyasi, [[grafik dizayn]], [[kommunikatsiya]] va [[biznes]] kabi yoʻnalishlarda zarur koʻnikmalarni birlashtiradi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.oreilly.com/library/view/doing-data-science/9781449363871/ch01.html |title=1. Introduction: What Is Data Science? |work=Doing Data Science [Book] |publisher=O’Reilly |language=en |access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;.

[[Vasant Dhar]]ning yozishicha, [[statistika]] asosan miqdoriy maʼlumotlar va ularning tavsiflanishiga urgʻu beradi. Aksincha, maʼlumotlar ilmi esa miqdoriy hamda sifatli maʼlumotlar (masalan: [[tasvir]]lar, [[matn]]lar, [[sensor]]lar, [[tranzaksiya]]lar, mijozlarga oid maʼlumotlar va boshqalar) bilan ishlaydi va koʻproq bashorat qilish va amaliy harakatlarga yoʻnaltirilgan boʻladi&lt;ref&gt;{{Cite journal |author=Vasant Dhar |date=2013-12-01 |title=Data science and prediction |journal=Communications of the ACM |volume=56 |issue=12 |pages=64–73 |language=en |doi=10.1145/2500499 |s2cid=6107147|url=http://archive.nyu.edu/handle/2451/31553 }}&lt;/ref&gt;. [[Kolumbiya universiteti]] professori [[Andrew Gelman]] [[statistika]]ni maʼlumotlar ilmining asosiy boʻlmagan qismimlaridan biri sifatida taʼriflagan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://statmodeling.stat.columbia.edu/2013/11/14/statistics-least-important-part-data-science/ |title=Statistics is the least important part of data science « Statistical Modeling, Causal Inference, and Social Science |website=statmodeling.stat.columbia.edu |access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;. [[Stenford universiteti]] [[professor]]i [[David Donoho]] esa maʼlumotlar ilmida statistikani faqat katta hajmdagi maʼlumotlar yoki hisoblash texnologiyalaridan foydalanish orqali ajratib koʻrsatish notoʻgʻri ekanini taʼkidlaydi. Uning fikriga koʻra, koʻplab [[magistratura]] dasturlari oʻzlarining [[analitika]] va [[statistika]] boʻyicha taʼlimlarini notoʻgʻri tarzda maʼlumotlar ilmining mohiyati sifatida targʻib qilmoqda. Donohoning fikricha, maʼlumotlar ilmi – bu anʼanaviy statistikadan ajralib chiqqan chiqqan amaliy yoʻnalishdir&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;.

== Maʼlumotlar ilmi va maʼlumotlar tahlili ==

[[File:EDA example - Always plot your data.jpg|alt=summary statistics and scatterplots showing the Datasaurus dozen data set|thumb|Eksplorator maʼlumotlar tahlilining foydaliligi – Datasaurus Dozen misolida]]

Maʼlumotlarni tahlil qilish odatda [[Maʼlumotlar tuzilmasi|tuzilgan (strukturaviy)]] maʼlumotlar toʻplamlari ustida ishlashni oʻz ichiga oladi va maʼlum savollarga javob topish yoki aniq muammolarni hal qilishga qaratilgan boʻladi. Bu jarayonga, odatda, maʼlumotlarni tozalash va vizualizatsiya qilish kabi vazifalar kiradi – ular orqali maʼlumotlar umumlashtiriladi hamda oʻzgaruvchilar orasidagi bogʻliqliklar haqida farazlar ([[gipoteza]]lar) ilgari suriladi. Maʼlumotlar tahlilchilari ushbu gipotezalarni sinash va maʼlumotlar asosida xulosalar chiqarish uchun koʻpincha [[statistik]] usullardan foydalanadilar&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite book |title=An Introduction to Statistical Learning: with Applications in R. |last1=James |first1=Gareth |author1-link=Gareth M. James |last2=Witten|first2=Daniela| author2-link=Daniela Witten |last3=Hastie |first3=Trevor |author3-link=Trevor Hastie |last4=Tibshirani |first4=Robert | author4-link=Robert Tibshirani |date=2017-09-29 |publisher=Springer |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Maʼlumotlar ilmi koʻpincha katta hajmdagi maʼlumotlar bilan ishlashni oʻz ichiga oladi va bunday maʼlumotlarni tahlil qilish uchun ilgʻor hisoblash hamda statistik usullardan foydalanishni talab etiladi. Maʼlumotlar ilmi bilan shugʻullanuvchi olimlar koʻpincha [[matn]] yoki [[tasvir]] kabi tuzilmagan maʼlumotlar bilan ishlaydilar va bashoratli modellar yaratishda mashinaviy oʻrganish [[algoritm]]laridan foydalanadilar. Maʼlumotlar ilmida odatda [[statistik tahlil]], maʼlumotlarni oldindan qayta ishlash va [[nazoratli o‘rganish]] usullari qoʻllaniladi&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/256438799|title=Data Science for Business: What You Need to Know about Data Mining and Data-Analytic Thinking. |last1=Provost |first1=Foster |date=2013-08-01 |website=O'Reilly Media, Inc. |language=en|last2=Tom Fawcett }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite book |url=https://www.sciencedirect.com/book/9780123814791/data-mining-concepts-and-techniques|title=Data Mining: Concepts and Techniques. |last1=Han |first1=Kamber |date=2011 |language=en|last2=Pei |isbn=9780123814791 }}&lt;/ref&gt;.

== Bulutli hisoblashning maʼlumotlar ilmidagi oʻrni ==

[[File:Cloud computing in enabling data science at scale.jpg|thumb|Katta hajmdagi maʼlumotlarni tahlil qilish uchun bulutga asoslangan arxitektura. Maʼlumotlar shaxsiy kompyuterlar, noutbuklar va smartfonlar kabi turli manbalardan bulutli xizmatlar orqali oʻtib, qayta ishlanadi va tahlil qilinadi. Bu jarayon natijasida turli xil katta maʼlumotlar ilovalarini yaratish imkoniyati paydo boʻladi.]]

[[Bulutli hisoblash]] bu katta hajmdagi hisoblash resurslari va saqlash xotirasiga masofaviy kirishni taʼminlovchi texnologiyadir&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Hashem |first1=Ibrahim Abaker Targio |last2=Yaqoob |first2=Ibrar |last3=Anuar |first3=Nor Badrul |last4=Mokhtar |first4=Salimah |last5=Gani |first5=Abdullah |last6=Ullah Khan |first6=Samee |date= 2015|title=The rise of &quot;big data&quot; on cloud computing: Review and open research issues |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0306437914001288 |journal=Information Systems |language=en |volume=47 |pages=98–115 |doi=10.1016/j.is.2014.07.006|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;. Bu texnologiya, ayniqsa, katta maʼlumotlar bilan ishlashda muhim ahamiyat kasb etadi, chunki bunday sohalarda maʼlumotlar doimiy ravishda ishlab chiqiladi va tahlil qilinadi. [[Bulutli platformalar]] murakkab, koʻp resurs talab qiluvchi [[analitik]] jarayonlarni tezkor va samarali tarzda amalga oshirish imkonini beradi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Qiu |first1=Junfei |last2=Wu |first2=Qihui |last3=Ding |first3=Guoru |last4=Xu |first4=Yuhua |last5=Feng |first5=Shuo |date= 2016|title=A survey of machine learning for big data processing |journal=EURASIP Journal on Advances in Signal Processing |language=en |volume=2016 |issue=1 |doi=10.1186/s13634-016-0355-x |doi-access=free |issn=1687-6180}}&lt;/ref&gt;.

Baʼzi tarqatilgan hisoblash tizimlari aynan katta hajmdagi maʼlumotlar bilan ishlash uchun moʻljallangan. Ushbu ramkalar maʼlumotlar ilmi bilan shugʻullanuvchilarga katta hajmdagi maʼlumotlar toʻplamlarini bir vaqtning oʻzida bir nechta hisoblash tugunlari (uzellari) orqali qayta ishlash va tahlil qilish imkonini beradi. Natijada, maʼlumotlarni qayta ishlash jarayoni tezlashadi va resurslardan samarali foydalanish imkoniyati yaratiladi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite book |last1=Armbrust |first1=Michael |last2=Xin |first2=Reynold S. |last3=Lian |first3=Cheng |last4=Huai |first4=Yin |last5=Liu |first5=Davies |last6=Bradley |first6=Joseph K. |last7=Meng |first7=Xiangrui |last8=Kaftan |first8=Tomer |last9=Franklin |first9=Michael J. |last10=Ghodsi |first10=Ali |last11=Zaharia |first11=Matei |chapter=Spark SQL: Relational Data Processing in Spark |date=2015-05-27 |title=Proceedings of the 2015 ACM SIGMOD International Conference on Management of Data |chapter-url=https://dl.acm.org/doi/10.1145/2723372.2742797 |language=en |publisher=ACM |pages=1383–1394 |doi=10.1145/2723372.2742797 |isbn=978-1-4503-2758-9}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Fanlar]]
[[Turkum:Informatika]]
[[Turkum:Statistika]]</text>
      <sha1>kj2l6lz0golpg2htjtn208w99ezttcy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abbos Qumiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1265198</id>
    <revision>
      <id>6155896</id>
      <parentid>5540020</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:51:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6563" sha1="81zaheqb99h4y35vc7e29k9ptp4v6wr" xml:space="preserve">{{Qisqa tavsif|Eronlik islom olimi va tarixchi (1877–1941)}}{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| background         = #006000
| name               = Abbos Qumiy  عباس قمی
| image              = Sheikh Abbas Qumi.jpg
| caption            = Shayx Abbos Qumiy
| religion           = [[Islom]]
| alias              = Abbos Qumiy yoki Muhaddis Qumiy
| location           = [[Qum (shahar)|Qum]], [[Najaf]]
| Title              = [[Grand Ayatollah|Oliy oyatulloh]]
| Period             = 1877 - 1940
| denomination       = [[Shialik]]
| creed              = [[Oʻn ikki imom]]
| jurisprudence      = [[Jaʼfariylik]]
| Predecessor        = 
| Successor          = 
| occupation         = Islom olimi (muhaddis)
| ordination         = 
| post               = 
| birth_date         = 1877
| birth_place        = [[Qum (shahar)|Qum]], [[Eron]]
| death_date         = 1941
| death_place        = [[Najaf]], [[Iroq]]
| website            = 
}}
'''Abbos Qumiy''' ({{Lang-fa|عباس قمی}}), shuningdek ''Muhaddis Qumiy'' ({{Lang-fa|محدث قمی}}) nomi bilan ham tanilgan, [[shia]] olimi, tarixchi va [[hadis]] rivoyatchisi&lt;ref name=&quot;Moin1999&quot;&gt;{{Kitob manbasi |year=1999 |author=Baqer Moin |title=Khomeini: Life of the Ayatollah |publisher=I.B.Tauris |isbn=978-1-85043-128-2 |page=316 |url=https://books.google.com/books?id=b2OL9IEXaAgC&amp;pg=PA316}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rahnema1994&quot;&gt;{{Kitob manbasi |year=1994 |author=Ali Rahnema |title=Pioneers of Islamic Revival |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-1-85649-254-6 |page=68 |url=https://books.google.com/books?id=Bmz9y2osH1YC&amp;pg=PA68}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;iqna&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://isfahan.iqna.ir/en/news/2040197/45-works-by-muhaddith-qomi-to-be-released- |title=45 Works by Muhaddith Qomi to Be Released |publisher=isfahan.iqna.ir |accessdate=16 May 2016 |arxivsana=2018-06-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180612113104/http://isfahan.iqna.ir/en/news/2040197/45-works-by-muhaddith-qomi-to-be-released- }}&lt;/ref&gt;. U [[Mafatih al-Janan]] kabi kitoblarni yozgan&lt;ref name=&quot;Rahnema2015&quot;&gt;{{Kitob manbasi |author=Professor Ali Rahnema |date=28 May 2015 |title=Shi'i Reformation in Iran: The Life and Theology of Shari'at Sangelaji |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |isbn=978-1-4724-3416-6 |page=126 |url=https://books.google.com/books?id=hObBCAAAQBAJ&amp;pg=PA126}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ii&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.islamicinsights.com/religion/history/shaikh-abbas-qummi.html |title=Shaikh Abbas Qummi |date=21 July 2008 |publisher=islamic insights |accessdate=16 May 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Tarjimai hol ==
Abbos Qumiy 1877-yilda (1294 [[Hijri year|hijriy]]) [[Eron|Eronning]] [[Qum (shahar)|Qum]] shahrida tug‘ilgan&lt;ref&gt;Qomi, Al-Fawaed al-Razawiah, P. 221&lt;/ref&gt;. 1904-yilda [[Abdul-Karim Ha'eri Yazdi|Abdulkarim Ha'eri Yazdining]] iltimosiga ko‘ra u Qumga qaytib, dars berish, yozish va va’z qilishni boshlagan&lt;ref name=&quot;nbo&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://nbo.ir/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%DB%8C%D8%AE%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%DB%8C%D8%AE%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%AD%D8%B1%D9%81-%D9%82/%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%82%D9%85%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%82%D9%85%DB%8C__a-22-121-284.aspx |title=Biography of Abbas Qomi |accessdate=16 May 2016 }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ii&quot; /&gt;.

Qumiy Eronda eng ko‘p sotilgan mualliflardan biridir&lt;ref name=&quot;Rahnema1994&quot; /&gt;.

== Ustozlari ==
[[Muhammad Kozim Xurosoniy]], Sayyid Muhammad Kozim Tabataboyi, Shayx Taqiy Shiraziy va Mirzo Husayn Nuri Taborisiylar Najafdagi [[Seminariya|seminariyada]] uning ustozlari bo‘lgan&lt;ref name=&quot;ii&quot; /&gt;.

== Asarlari ==
Qumiy 45 ta asar yozgan, jumladan:&lt;ref name=&quot;iqna&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ii&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Nomi
!Mavzu
|-
|[[Muntahiy al-Amal|Muntahi al-Amal]]&lt;ref name=&quot;Rahnema2011&quot;&gt;{{Kitob manbasi |author=Ali Rahnema |date=6 June 2011 |title=Superstition as Ideology in Iranian Politics: From Majlesi to Ahmadinejad |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49562-2 |page=173 |url=https://books.google.com/books?id=hzTzAuk1D-8C&amp;pg=PA173}}&lt;/ref&gt;
|Kitob [[Muhammad]] va uning avlodlari hayotini bayon qiladi.
|-
|[[Manazil al-Axiro]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.erfan.ir/english/81599.html |title=Sheikh Abbas Qomi |publisher=The official website of Ansarian |accessdate=16 May 2016}}&lt;/ref&gt;
|O‘limdan keyingi hayot sharhi
|-
|Nafasul Mahmum (Karbalo fojeasining yurakni o‘rtovchi voqealariga oid)&lt;ref name=&quot;Googelberg&quot;&gt;{{Kitob manbasi |author=compiled form Wikipedia entries and published by Dr Googelberg |date=22 November 2012 |title=Islam |publisher=Lulu.com |isbn=978-1-291-21521-2 |page=370 |url=https://books.google.com/books?id=OXACBAAAQBAJ&amp;pg=PA370}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.coiradio.com/library/library/pro_ahl/imam03_husain/nafasul_mahmoom/index.htm |title=NAFASUL MAHMOOM |publisher=The call of Islam Radio |accessdate=16 May 2016 |archive-date=18 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218215753/http://www.coiradio.com/library/library/pro_ahl/imam03_husain/nafasul_mahmoom/index.htm |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=4788 |title=An Introduction to the Book: Nafasal Mahmoom |publisher=Imam Reza Net |accessdate=March 6, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402125051/http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=4788 |archive-date=April 2, 2015 |url-status=dead |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
|Kitob [[Karbalo]] voqeasi haqidadir. Bu asar ingliz tiliga tarjima qilingan&lt;ref name=&quot;ii&quot; /&gt;.
|-
|[[Mafatih al-Janan]] (Osmonlarga kalitlar)&lt;ref name=&quot;Rahnema2011&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;iqna&quot; /&gt;
|[[Ahl ul-Bayt|Ahl al-Baytdan]] rivoyat qilingan duo va iltijolar to‘plami&lt;ref name=&quot;AhmedSonn2010&quot;&gt;{{Kitob manbasi |date=22 April 2010 |title=The SAGE Handbook of Islamic Studies |publisher=SAGE Publications |isbn=978-1-4462-6452-2 |page=295 |author1=Akbar S Ahmed |author2=Tamara Sonn |url=https://books.google.com/books?id=4cN-fDiQl40C&amp;pg=PA295}}&lt;/ref&gt;
|}

== Vafoti ==
Qumiy 1941-yil 21-yanvarda 63 yoshida vafot etgan.  [[Imom Ali harami|Imom Ali ziyoratgohida]], Najafda, ustozi Muhaddis Nuri yaqinida dafn etilgan&lt;ref name=&quot;nbo&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ii&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:1877-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1941-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Qumlik kishilar]]</text>
      <sha1>81zaheqb99h4y35vc7e29k9ptp4v6wr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hypodoxa muscosaria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1274368</id>
    <revision>
      <id>6155950</id>
      <parentid>5704811</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1500" sha1="0imtqi6t7y47exu3v6brwgs0otpa551" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Hypodoxa muscosaria
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Hypodoxa muscosaria''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1857-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning sharqiy qirgʻoq hududlarida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Pitkin |first1=Linda M. |last2=Han |first2=Hongxiang |last3=James |first3=Shayleen |date=11 June 2007 |url=http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |title=Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=150 |issue=2 |pages=334–412 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425082610/http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |archive-date=25 April 2012 |url-status=usurped|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Herbison-Evans |first1=Don |last2=Crossley |first2=Stella |name-list-style=amp |date=6 August 2017 |url=http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/geom/muscosaria.html |title=''Hypodoxa muscosaria'' (Guenée, 1857) Textured Emerald |website=Australian Caterpillars and their Butterflies and Moths |accessdate=17 April 2019}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}


{{Taxonbar |from=Q3020394}}

[[Category:Pseudoterpnini]]


{{Geometrinae-stub}}</text>
      <sha1>0imtqi6t7y47exu3v6brwgs0otpa551</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hypodoxa multicolor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1274372</id>
    <revision>
      <id>6155951</id>
      <parentid>5704816</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:55:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1283" sha1="bfebb5bqj2o0b57ovdiuoa4sea9dm2u" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Hypodoxa multicolor
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Hypodoxa multicolor''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1899-yilda William Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]] va [[Yangi Gvineya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Pitkin |first1=Linda M. |last2=Han |first2=Hongxiang |last3=James |first3=Shayleen |date=June 11, 2007 |url=http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |title=Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=150 |issue=2 |pages=334–412 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425082610/http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |archive-date=April 25, 2012 |url-status=usurped|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Hypodoxa_multicolor ''Australian Faunal Directory'']&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}

{{Taxonbar |from=Q13314754}}
[[Category:Pseudoterpnini]]


{{Geometrinae-stub}}</text>
      <sha1>bfebb5bqj2o0b57ovdiuoa4sea9dm2u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hypodoxa lichenosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1274375</id>
    <revision>
      <id>6155952</id>
      <parentid>5704819</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:56:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="699" sha1="015b4jrcgh7c5etjovamay8628c12oi" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Hypodoxa lichenosa
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Hypodoxa lichenosa''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda William Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yangi Gvineya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{LepIndex |id=209992 |accessdate=May 6, 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Kenja turlari ==
* ''Hypodoxa lichenosa lichenosa''
* ''Hypodoxa lichenosa rufomixta'' &lt;small&gt;Prout, 1913&lt;/small&gt;
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}

{{Taxonbar |from=Q5959572}}
[[Category:Pseudoterpnini]]


{{Geometrinae-stub}}</text>
      <sha1>015b4jrcgh7c5etjovamay8628c12oi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hypodoxa leprosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1274378</id>
    <revision>
      <id>6155953</id>
      <parentid>5704822</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:56:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1283" sha1="86dwgcui2kdcd940eiopi5g8w4wqztd" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Hypodoxa leprosa
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Hypodoxa leprosa''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda William Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yangi Gvineya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Pitkin |first1=Linda M. |last2=Han |first2=Hongxiang |last3=James |first3=Shayleen |date=June 11, 2007 |url=http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |title=Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=150 |issue=2 |pages=334–412 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425082610/http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |archive-date=April 25, 2012 |url-status=usurped|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{LepIndex |id=209990 |accessdate=May 6, 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Kenja turlari ==
* ''Hypodoxa leprosa leprosa''
* ''Hypodoxa leprosa incarnata'' &lt;small&gt;Prout, 1913&lt;/small&gt;
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}
{{Taxonbar |from=Q5959570}}
[[Category:Pseudoterpnini]]


{{Geometrinae-stub}}</text>
      <sha1>86dwgcui2kdcd940eiopi5g8w4wqztd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hypodoxa involuta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1274380</id>
    <revision>
      <id>6155954</id>
      <parentid>5704824</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:56:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1169" sha1="jzuv3riwb5ro7o6ku0tby5jmnfr6gwj" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Hypodoxa involuta
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Hypodoxa involuta''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1933-yilda Louis Beethoven Prout tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Buru]] orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Pitkin |first1=Linda M. |last2=Han |first2=Hongxiang |last3=James |first3=Shayleen |date=June 11, 2007 |url=http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |title=Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=150 |issue=2 |pages=334–412 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425082610/http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |archive-date=April 25, 2012 |url-status=usurped|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{LepIndex |id=209988 |accessdate=May 6, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q5959567}}
[[Category:Pseudoterpnini]]


{{Geometrinae-stub}}</text>
      <sha1>jzuv3riwb5ro7o6ku0tby5jmnfr6gwj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hypodoxa horridata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1274383</id>
    <revision>
      <id>6155955</id>
      <parentid>5704874</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1291" sha1="1ioqfal0n233xaasxrzgv8axxifrotg" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Hypodoxa horridata
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Hypodoxa horridata''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1863-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]], jumladan [[Yangi Janubiy Uels]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Pitkin |first1=Linda M. |last2=Han |first2=Hongxiang |last3=James |first3=Shayleen |date=June 11, 2007 |url=http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |title=Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=150 |issue=2 |pages=334–412 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425082610/http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |archive-date=April 25, 2012 |url-status=usurped|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Hypodoxa_horridata ''Australian Faunal Directory'']&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}

{{Taxonbar |from=Q5959565}}
[[Category:Pseudoterpnini]]


{{Geometrinae-stub}}</text>
      <sha1>1ioqfal0n233xaasxrzgv8axxifrotg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hypodoxa erebusata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1274442</id>
    <revision>
      <id>6155956</id>
      <parentid>5706783</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:58:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1338" sha1="hutnnfzgf3nwg5ze7c4nw62145ypgu0" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Hypodoxa erebusata
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Hypodoxa erebusata''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1860-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]], jumladan [[Kvinslend]]da uchraydi.

Ushbu turning lichinkalari ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' oʻsimligida oziqlanadi&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Pitkin |first1=Linda M. |last2=Han |first2=Hongxiang |last3=James |first3=Shayleen |date=11 June 2007 |url=http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |title=Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=150 |issue=2 |pages=334–412 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425082610/http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |archive-date=25 April 2012 |url-status=usurped|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Hypodoxa_erebusata ''Australian Faunal Directory'']&lt;/ref&gt;.
{{Commons}}
{{Wikispecies}}


{{Taxonbar |from=Q5959562}}
[[Category:Pseudoterpnini]]


{{Geometrinae-stub}}</text>
      <sha1>hutnnfzgf3nwg5ze7c4nw62145ypgu0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hypodoxa emiliaria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1274444</id>
    <revision>
      <id>6155957</id>
      <parentid>5706848</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:58:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1746" sha1="khp311uzfsx8z6do0n168mj7f85hgka" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Hypodoxa emiliaria
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Hypodoxa emiliaria''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1858-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]], [[Yangi Gvineya]] va [[Solomon orollari]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Pitkin |first1=Linda M. |last2=Han |first2=Hongxiang |last3=James |first3=Shayleen |date=June 11, 2007 |url=http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |title=Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=150 |issue=2 |pages=334–412 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425082610/http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |archive-date=April 25, 2012 |url-status=usurped|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Hypodoxa_emiliaria ''Australian Faunal Directory'']&lt;/ref&gt;.

== Kenja turlari ==
* ''Hypodoxa emiliaria emiliaria''
* ''Hypodoxa emiliaria aignanensis'' &lt;small&gt;Prout, 1916&lt;/small&gt;
* ''Hypodoxa emiliaria basinigra'' &lt;small&gt;(Warren, 1902)&lt;/small&gt;
* ''Hypodoxa emiliaria fulgurea'' &lt;small&gt;Prout, 1913&lt;/small&gt;
* ''Hypodoxa emiliaria purpurifera'' &lt;small&gt;(Warren, 1899)&lt;/small&gt;
* ''Hypodoxa emiliaria purpurissata'' &lt;small&gt;(Lucas, 1901)&lt;/small&gt;
* ''Hypodoxa emiliaria subleprosa'' &lt;small&gt;Prout, 1917&lt;/small&gt;
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}

{{Taxonbar |from=Q13314707}}
[[Category:Pseudoterpnini]]


{{Geometrinae-stub}}</text>
      <sha1>khp311uzfsx8z6do0n168mj7f85hgka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hypodoxa deteriorata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1274446</id>
    <revision>
      <id>6155958</id>
      <parentid>5706900</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1331" sha1="ok473l6l1fjqr3piiacospq0etrey80" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Hypodoxa deteriorata
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Hypodoxa deteriorata''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1860-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]], jumladan [[Yangi Janubiy Uels]] va [[Viktoriya (shtat)|Viktoriya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Pitkin |first1=Linda M. |last2=Han |first2=Hongxiang |last3=James |first3=Shayleen |date=June 11, 2007 |url=http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |title=Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=150 |issue=2 |pages=334–412 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425082610/http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |archive-date=April 25, 2012 |url-status=usurped|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Hypodoxa_deteriorata ''Australian Faunal Directory'']&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}
{{Taxonbar |from=Q5959555}}
[[Category:Pseudoterpnini]]


{{Geometrinae-stub}}</text>
      <sha1>ok473l6l1fjqr3piiacospq0etrey80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hypodoxa corrosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1274448</id>
    <revision>
      <id>6155959</id>
      <parentid>5706938</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarvarbekabdukarim</username>
        <id>264144</id>
      </contributor>
      <origin>6155959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1172" sha1="oaxivn9dx21bk98betty7apxx9l0snv" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Hypodoxa corrosa
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Hypodoxa corrosa''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1907-yilda William Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yangi Gvineya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Pitkin |first1=Linda M. |last2=Han |first2=Hongxiang |last3=James |first3=Shayleen |date=June 11, 2007 |url=http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |title=Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=150 |issue=2 |pages=334–412 |doi=10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425082610/http://www.aseanbiodiversity.info/Abstract/51012319.pdf |archive-date=April 25, 2012 |url-status=usurped|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{LepIndex |id=209972 |accessdate=May 6, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}

{{Taxonbar |from=Q5959553}}
[[Category:Pseudoterpnini]]


{{Geometrinae-stub}}</text>
      <sha1>oaxivn9dx21bk98betty7apxx9l0snv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Lalakaʼiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1276791</id>
    <revision>
      <id>6156351</id>
      <parentid>6045588</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:38:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4354" sha1="j2rpgx2ny945ldn14k9dzsld6z45lvh" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion           = [[Islom]]
| region             = 
| era                = [[Bagʻdod xalifaligi]]
| image              = 
| caption            = 
| name               = al-Lālakāʾī
| birth_date         = 
| death_date         = 1027-yil
| birth_place        = [[Amol]]
| death_place        = [[Dinavar]]
| denomination       = [[Sunniylik]]
| jurisprudence      = [[Shofiʼiylik]]
| creed              = [[Ashʼariylik|Ashʼariy]]&lt;ref name=&quot;pg.183&quot; /&gt;
| main_interests     = [[Teologiya]] ([[kalom]]), [[hadis]], [[fiqh]]
| works              = ''Extraordinary Occurrences From The Allies Of Allah''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://safinatulnajat.com/shop/extraordinary-occurrences-from-the-allies-of-allah-imam-al-lalikai/|title=Extraordinary Occurrences From The Allies Of Allah &amp;#124; Imam Al-Lalika'i|website=سفينة النجاة}}&lt;/ref&gt;
| influences         = [[Abu Ishaq al-Isfarayini]]
| influenced         = [[Al-Xatib al-Bagʻdodiy|Al-Xatib al-Bagʻdodiy]]
}}
'''Hibatulloh ibn al-Hasan''' '''Mansur at-Tabariy, Abu al-Qosim ar-Roziy, ash-Shofiʼiy, al-Lalakaʼiy al-Amoliy''' yoki '''Hibatulloh Lalikaiy''' ({{Lang-ar|هبة الله بن الحسن بن منصور الطبري، أبو القاسم الرازي، الشافعي اللالكائي الآملی|al-Lālakāʾī}}) – eronlik [[Hadith scholar|muhaddis]], [[Kalom|ilohiyot olimi]], hofiz va [[Shofiʼiylik|shofi’iy]] [[faqih]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/43976646|title=Al-Lalakai, Abu l-Qasim|first1=Livnat|last=Holtzman|date=January 1, 2020|journal=Brill EI3 - the Encyclopedia of Islam Third Edition}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Al-Lalika'i |first=Abu Qasim Hibatullah bin Hasan; Misbah; Amir Hamzah |date=April 17, 2016 |title=Syarah ushul i'tiqad Ahlussunnah wal Jama'ah |publisher=Pustaka Azzam |isbn=978-602-236-249-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Abrahamov |first=Binyamin |date=1998 |title=Islamic Theology - Traditionalism and Rationalism |url=https://archive.org/details/islamictheologyt0000abra |publisher=[[Edinburgh University Press]] |isbn=9780748611027 |quote=al-Lalaka'i, tried to refute their opponents through using reason and systems of Kalām . |page=[https://archive.org/details/islamictheologyt0000abra/page/14 15]}}&lt;/ref&gt;. Eng mashhur ustozi [[Abu Isʼhoq al-Isfarayniy]] va eng mashhur shogirdi [[Al-Xatib al-Bagʻdodiy|Al-Xatib al-Bagʻdodiy]] edi&lt;ref name=&quot;pg.183&quot;&gt;{{Kitob manbasi|title=Anthropomorphism in Islam - The Challenge of Traditionalism (700-1350)|publisher=[[Edinburgh University Press]]|date=7 March 2018|isbn=9780748689576|page=183|quote=Al-Lalaka'i was most probably an Ash'arite: he studied Ash'arite kalām with the illustrious mutakallim Abu Ishaq al-Isfara'ini (d. 1027) and his most famous disciple was al-Khatib al-Baghdadi (d. 1071) who was uncompromising in his Ash'arism|last=Holtzman|first=Livnat}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/al-lalakai-abu-l-qasim-COM_35783?s.num=5 |sarlavha=al-Lālakāʾī, Abū l-Qāsim |ism=Livnat |muallif=Holtzman |sana=December 1, 2020 |nashriyot=Brill}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.sifatusafwa.com/en/manufacturer/al-lalaka-i-418h |sarlavha=Al-Lalaka'i's books on SifatuSafwa |ish=www.sifatusafwa.com |qaralgan sana=2025-09-24 |arxivsana=2025-07-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250711154816/https://www.sifatusafwa.com/en/manufacturer/al-lalaka-i-418h }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://abdurrahman.org/2017/10/23/brief-biography-imam-al-laalikaaee-d-418h/ |sarlavha=Brief Biography: Imam Al-Laalikaa'ee (d.418H) |sana=October 23, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://atsar.ilmusunnah.com/index.php?route=product/product&amp;product_id=519 |sarlavha=Syarh Ushul I'tiqad Ahli Sunnah wal-Jama'ah karya Imam al-Laalikaa'i |ish=atsar.ilmusunnah.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://thewiseword.co.uk/how-to-study-the-aqidah-of-ahlus-sunnah-wal-jama-and-others/ |sarlavha=How to study the Aqidah of Ahlus Sunnah wal Jama' and others |ism=Kashif |muallif=Hussain |sana=January 15, 2021}}&lt;/ref&gt;
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{islom-bio-stub}}

[[Turkum:Hadis ulamolari]]
[[Turkum:11-asr musulmon teologlari]]
[[Turkum:Amoldanliklar]]
[[Turkum:10-asr eronliklar]]
[[Turkum:Hanbaliylar]]
[[Turkum:1027-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>j2rpgx2ny945ldn14k9dzsld6z45lvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aalmaram</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1277753</id>
    <revision>
      <id>6155775</id>
      <parentid>6104975</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1822" sha1="gzocqhcsi3i5h6l3fzbg4psh7rnlmbf" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Aalmaram
| tasvir               = 
| izoh                 = 
| rejissyor            = [[A. Vincent]]
| prodyuser            = T. K. Pareekutty
| ssenariy_muallifi    = [[Bilahari]]&lt;br&gt;[[Thoppil Bhasi]]
| rollarda             = [[Prem Nazir]]&lt;br&gt;[[Madhu (actor)|Madhu]]&lt;br&gt;[[Sheela]]&lt;br&gt;[[Kaviyoor Ponnamma]]
| operator             = A. Venkat
| montajyor            = G. Venkittaraman
| bastakor             = [[A. T. Ummer]]
| studiya              = Chandrathara Productions
| distribyutor         = Chandrathara Productions
| premyera             = {{premyera sanasi|1969}}
| mamlakat             = [[Hindiston]]
| til                  = [[Malayalam]]
}}
'''Aalmaram''' – 1969-yilda rejissyor [[A. Vincent]] tomonidan suratga olingan, prodyuseri [[T. K. Pareekutty]] bo‘lgan Hindistonning [[malayalam]] tilidagi filmi. Filmda [[Prem Nazir]], [[Madhu]], [[Sheela]] va [[Kaviyoor Ponnamma]] bosh rollarni ijro etgan. Film musiqalari muallifi [[A. T. Ummer]] hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=286|title=Aalmaram|accessdate=2014-10-14|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1164 |title=Aalmaram |accessdate=2014-10-14 |publisher=malayalasangeetham.info |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150316231519/http://malayalasangeetham.info/m.php?1164 |archivedate=16 March 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/aalmaram-malayalam-movie/|title=Aalmaram|accessdate=2014-10-14|publisher=spicyonion.com}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb title|0255774}}

{{1960-yillar-Malayalam-film-stub}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>gzocqhcsi3i5h6l3fzbg4psh7rnlmbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aayisha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1277758</id>
    <revision>
      <id>6155797</id>
      <parentid>6105118</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:04:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1732" sha1="bvb95eb4d7mnz51gcbyu1lei0qeyet9" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Aayisha
| tasvir               = 
| izoh                 = 
| rejissyor            = [[Kunchacko]]
| prodyuser            = M. Kunchacko
| ssenariy_muallifi    = Udaya&lt;br&gt;[[P. K. Sarangapani]] (dialoglar)
| rollarda             = [[Prem Nazir]]&lt;br&gt;[[Sathyan (Malayalam aktyori)|Sathyan]]&lt;br&gt;[[Sheela]]&lt;br&gt;Sasirekha
| operator             = C. J. Mohan
| montajyor            = 
| bastakor             = [[R. K. Shekhar]]
| studiya              = Udaya
| distribyutor         = Udaya
| premyera             = {{premyera sanasi|1964}}
| mamlakat             = [[Hindiston]]
| til                  = [[Malayalam]]
}}
'''Aayisha''' – 1964-yilda rejissyor va prodyuser [[Kunchacko]] tomonidan suratga olingan Hindistonning [[malayalam]] tilidagi filmi. Filmda [[Prem Nazir]], [[Sathyan]], [[Sheela]] va [[Sasirekha]] bosh rollarni ijro etgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=136|title=Ayisha|accessdate=2014-10-10|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4634 |title=Ayisha |accessdate=2014-10-10 |publisher=malayalasangeetham.info |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141015130406/http://malayalasangeetham.info/m.php?4634 |archivedate=15 October 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/ayesha-malayalam-movie/|title=Ayisha|accessdate=2014-10-10|publisher=spicyonion.com|arxivsana=2014-10-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141015122721/http://spicyonion.com/title/ayesha-malayalam-movie/}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb title|0233268}}

{{1960-yillar-Malayalam-film-stub}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>bvb95eb4d7mnz51gcbyu1lei0qeyet9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdussomad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1280839</id>
    <revision>
      <id>6156012</id>
      <parentid>5733136</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:04:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3901" sha1="6fufa8owmq3qweolbechx42obc6jgcr" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion           = [[Islom]]
| honorific_prefix   = [[Ustoz]]
| name               = Abdussomad Batubara 
| image              = Abdul Somad Tausiah di Lapas Pontianak 2022 (cropped).jpg
| imagesize          = 
| caption            = Somad 2022-yilda
| birth_date         = 1977-yil 18-may (48 yosh)
| birth_place        = [[Asahan]], [[Shimoliy Sumatra]], [[Indoneziya]]&lt;ref name=uin&gt;{{cite web|url=https://uin-suska.ac.id/dosen/ushuluddin/|title=Dosen Fakultas Ushuluddin - Universitas Islam Negeri Sultan Syarif Kasim Riau (Faculty Usuluddin Lectorer - Sultan Syarif Kasim Islamic State University)|publisher=Sultan Syarif Kasim Islamic State University|language=id|access-date=11 December 2017|archive-date=8 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190508080134/https://uin-suska.ac.id/dosen/ushuluddin/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| nationality = [[Indonezlar|Indoneziyalik]]
| era =
| spouse =
| children =
| known_for = [[Daʼvat]]
| parents =
| denomination = [[Sunniylik]]
| jurisprudence = [[Shofiʼiylik]]
| creed = [[Ashʼariylik|Ashʼariy]]
| Sufi_order = [[Naqshbandiya]]&lt;ref name=&quot;naqsh1&quot;&gt;{{cite web|last=Teguh|first=Irfan|date=2019-02-15|title=Tarekat Pilihan Abdul Somad: Sejarah &amp; Kecenderungan Politiknya|url=https://tirto.id/tarekat-pilihan-abdul-somad-sejarah-kecenderungan-politiknya-dgQv|website=Tirto|language=ID|access-date=2025-05-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;naqsh2&quot;&gt;{{cite web|last=Denas|first=Irfan|date=2022-03-28|title=Bahas Tasawuf dan Tarekat, Ustaz Abdul Somad Singgung &quot;Wali Setan&quot; dan &quot;Nama Ruh&quot;|url=https://padangkita.com/bahas-tasawuf-dan-tarekat-ustaz-abdul-somad-singgung-wali-setan-dan-nama-ruh/|website=Padangkita|language=ID|access-date=2025-05-14}}&lt;/ref&gt;
| occupation = [[Voiz]], [[Hadis|hadis ulamosi]], [[oʻqituvchi]]&lt;ref name=uin/&gt;
| alma_mater = [[Al-Azhar|Al-Azhar universiteti]], [[Misr]] {{Clear}}Dar al-Hadis al-Hasaniyya,&lt;ref name=uin/&gt; [[Marokash]]{{Clear}}[[Omdurman islom universiteti|Omdurman Islomiy Universiteti]], [[Sudan]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.detik.com/berita/d-4834930/uas-raih-gelar-doktor-dengan-predikat-cum-laude-di-sudan|title=UAS Raih Gelar Doktor dengan Predikat Cum Laude di Sudan|access-date=29 December 2019|archive-date=29 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229124348/https://news.detik.com/berita/d-4834930/uas-raih-gelar-doktor-dengan-predikat-cum-laude-di-sudan|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| website = {{URL|http://somadmorocco.blogspot.co.id}}
| title =
| home_town = [[Pekanbaru]], [[Riau]], Indoneziya
}}'''Abdussomad Batubara''' (1977-yil 18-mayda tugʻilgan) – indoneziyalik [[islom]] [[Voiz|voizi]], olim. [[Riau]] shahridagi [[Sultan Syarif Kasim II State Islamic University|Sulton Syarif Qosim II Davlat Islom universitetida]] (UIN Suska) oʻqituvchi boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ulama Dibidik; Giliran Ustadz Abdul Somad Lc Akan Dipolisikan Karena Ceramah Ini... - Ngelmu |url=http://www.ngelmu.id/ulama-dibidik-giliran-syekh-abdul-somad-lc-dipolisikan/ |qaralgan sana=13 September 2017 |ish=www.ngelmu.id |til=en-US }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=18 August 2017 |title=Ustadz Syeikh Abdul Somad, Inilah Profil Lengkapnya! |language=id-ID |work=DOFOLLOW BLOGGER ID |url=https://www.dofollow.my.id/2020/09/syekh-abdul-somad-ternyata-seperti.html |url-status=dead |access-date=13 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129163811/https://www.dofollow.my.id/2020/09/syekh-abdul-somad-ternyata-seperti.html |archive-date=29 November 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{islom-bio-stub}}
[[Turkum:1977-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:21-asr musulmon ulamolari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Pekanbaru shahridan boʻlganlar]]
[[Turkum:Al-Azhar universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Indoneziyad YouTuberlari]]</text>
      <sha1>6fufa8owmq3qweolbechx42obc6jgcr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zohran Kwame Mamdani</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1293819</id>
    <revision>
      <id>6155918</id>
      <parentid>6155337</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:39:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanScrooge98</username>
        <id>25245</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ pron</comment>
      <origin>6155918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10128" sha1="2f0y5t6zyp4xu2a6lkwuod8j56je3so" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi                      = Zohran Mamdani
| tasvir                    = New York State Assemblymember Zohran Mamdani (cropped).jpg
| lavozim                   = Nyu-York shahri saylangan hokimi
| boshlanish davri          = 1-yanvar 2026-yil
| oʻtmishdoshi              = Eric Adams
| tavallud_sanasi           = 18-oktyabr, 1991-yil
| tavallud_joyi             = Kampala, Uganda
| fuqaroligi                = Uganda
AQSh (2018-yildan)
| partiyasi                 = Demokratik partiya
| dini                      = Islom
| taʼlim                    = Bowdoin College (BA)
}}

'''Zohran Mamdani''' ({{lang|en|{{audio|Zohran Mamdani.ogg|Zohran Kwame Mamdani}}}}; tug'ilgan sanasi: 18-oktabr 1991-yil) — amerikalik siyosatchi, Nyu-York shahrining 2025-yil 4-noyabrdan boshlab 111-meri (hokimi). U Nyu-York shtatining 36-okrugi bo'yicha Assambleya a'zosi (2021–2025) bo'lib xizmat qilgan, Demokratik sotsialistlar Amerikasi (DSA) a'zosi va Nyu-Yorkdagi dastlabki hind-musulmon kelib chiqishiga ega mer sifatida tarixga kirdi. Mamdani 2025-yilgi merlik saylovida sobiq gubernator Endryu Kuomoni mag'lub etib, shaharning eng yosh meri (34 yoshda) bo'ldi va 1892-yildan beri saylangan eng yosh yosh hokimga aylandi.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nbcnews.com/politics/elections/new-york-city-mayor-election-winner-2025-race-rcna238909 |title=Zohran Mamdani wins NYC mayor election over Cuomo, NBC News projects |publisher=NBC News |date=2025-11-05 |access-date=2025-11-07}}&lt;/ref&gt;Uning siyosiy platformasi uy-joy islohotlari, politsiya va qamoqxona islohotlari, jamoat kommunal xizmatlarining davlat mulkiga o'tkazilishi va oilalar uchun universal bolalar bog'chasi kabi masalalarga qaratilgan. Mamdani Falastin huquqlari tarafdori sifatida tanilgan va BDS harakatini qo'llab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Zohran_Mamdani |title=Zohran Mamdani |publisher=Wikipedia |access-date=2025-11-07}}&lt;/ref&gt;

== Erta hayoti va ta'limi ==

Zohran Kvame Mamdani 1991-yil 18-oktabrda Ugandaning Kampala shahrida tug'ilgan. Uning otasi — kolonializm bo'yicha akademik Mahmud Mamdani, onasi — kino rejissyori Mira Nair, ikkalasi ham kelib chiqishi Hindistonga borib taqaladi. Otasi — Mumbayda tug'ilgan gujarati shia musulmon, Ugandada o'sgan, bobosi va buvisi hozirgi Tanzaniyada tug'ilgan. Onasi — Rurkela shahrida tug'ilgan panjobi hindu, Bobanesvarda o'sgan, bobosi Hindiston ma'muriy xizmati xodimi, buvisi — ijtimoiy faol va Hindistondagi Salaam Baalak Trust asoschisi.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot;&gt;{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Zohran_Mamdani |title=Zohran Mamdani |publisher=Wikipedia |access-date=2025-11-07}}&lt;/ref&gt; Zohranning oilasi Kampalada 5 yoshigacha yashagan, keyin Janubiy Afrikaning Keyptaun shahriga ko'chib o'tgan, u yerda otasi Keyptoun universitetida Afrika tadqiqotlari bo'limini boshqargan. Mamdani St. Jorj grammatika maktabida o'qigan va apartheiddan keyingi davrda tengsizlik va moddiy adolat haqida fikrlarga ega bo'lgan. 7 yoshida oilasi Nyu-Yorkka ko'chib o'tgan, Morningsayt-Xaytsda joylashgan. U Bank Street School for Children maktabida o'qigan, o'rta maktabda mustaqil nomzod sifatida saylovda qatnashgan, teng huquqlar va urushga qarshi siyosatni targ'ib qilgan.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt; 2003-yilda otasining ta'tilida Kampalaga qaytib, bir yil o'qigan. 2010-yilda Bronx High School of Science maktabini tamomlagan, u yerda kriket jamoasini tashkil etgan va futbol o'ynagan. Keyin Meyn shtatidagi Bowdoin kollejiga o'qishga kirgan, Afrika tadqiqotlari bo'yicha bakalavr darajasini 2014-yilda olgan. U kollejda Falastin uchun adolat talabalari bo'limini tashkil etgan va &quot;Kwame's Kolumnalu&quot; ustunini yozgan.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt; Siyosatga kirishdan oldin, Mamdani Kvinsdagi past daromadli immigrant uy egalari uchun ipoteka oldini olish va uy-joy maslahatchisi bo'lib ishlagan, bu uni uy-joy va iqtidor masalalariga qiziqtirgan.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt;

Mamdani 2018-yilda AQSh fuqaroligini olgan. U shia musulmon, kamida besh til biladi: ingliz, hind, bengal, ispan, luganda va arab tillari.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt;

== Siyosiy faoliyati ==

=== Boshlang'ich faoliyat ===
Mamdani 2015-yilda Nyu-York shahar kengashi 23-okrugiga maxsus saylovda Ali Najmi kampaniyasida ko'ngilli bo'lgan. 2017-yilda Falastinga nisbatan pozitsiyasi tufayli Nyu-York DSA bo'limiga qo'shilgan. U Xader El-Yatimning 2017-yilgi kengash kampaniyasini boshqargan, Ross Barkanning 2018-yilgi Senat kampaniyasi va Tiffani Kabaning 2019-yilgi Kvins okrug prokurori kampaniyasida ishchi bo'lgan.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt;
=== Nyu-York shtat Assambleyasi ===
2019-yil oktyabrda Mamdani Nyu-York shtatining 36-okrugiga (Astoria va Long-Aylend-Siti, Kvins) nomzodligini e'lon qildi, DSA tomonidan qo'llab-quvvatlandi. Uning platformasi uy-joy islohotlari, politsiya va qamoqxona islohotlari, kommunal xizmatlarning davlat mulkiga o'tkazilishini o'z ichiga oldi. 2020-yil iyunida besh muddatli deputat Aravella Simotasni mag'lub etdi va noyabrda g'alaba qozondi. 2022 va 2024-yillarda qayta saylandi.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt;U DSA &quot;State Socialists in Office&quot; blokining a'zosi va Nyu-York musulmon demokratik klubi a'zosi. 2023-yilgi DSA konventsiyasida asosiy ma'ruzachi bo'lgan. 2025-yil yanvar holatiga ko'ra, to'qqizta qo'mitada xizmat qilgan: Shaharlar; Saylov qonuni; Energiya; Ko'chmas mulk solig'i va boshqalar. 2025-yil may holatiga ko'ra, 20 ta loyihani taklif qilgan (uchtasi qonunga aylangan) va 238 tasini qo'llab-quvvatlagan. Asosiy harakatlari: bepul avtobus pilot dasturi va taksi haydovchilari bilan ochlik grevi.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt;
=== Nyu-York meri saylovi ===
2024-yil oktyabrda Mamdani 2025-yilgi Nyu-York merligiga nomzodligini e'lon qildi. 2025-yil 24-iyun Demokratik partiya ichki saylovida Endryu Kuomonini ranked-choice ovoz berish orqali mag'lub etdi, Bred Lander bilan o'zaro qo'llab-quvvatlash yordamida. &lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.politico.com/news/2025/11/03/five-things-we-learned-about-zohran-mamdani-00633133 |title=5 things we learned about Zohran Mamdani |publisher=POLITICO |date=2025-11-03 |access-date=2025-11-07}}&lt;/ref&gt; 2025-yil 4-noyabr saylovida Kuomo (mustaqil) va Respublikachi Kurtis Sliyani mag'lub etib, 50.4% ovoz bilan g'alaba qozondi. U shaharning eng yosh, birinchi hind va musulmon meri bo'ldi. Saylovdan keyin Prezident Donald Trump federal mablag'larni qaytarib olish bilan tahdid qildi.&lt;ref name=&quot;nbcnews&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/us-news/2025/nov/04/zohran-mamdani-mayor-new-york-city |title=Zohran Mamdani elected mayor of New York on winning night for Democrats |publisher=The Guardian |date=2025-11-05 |access-date=2025-11-07}}&lt;/ref&gt; U &quot;shaharning bir avlodlardagi eng ambitsiyali siyosiy platformasini&quot; amalga oshirishni va'da qildi.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/us-news/2025/nov/05/zohran-mamdani-transition-team |title=Zohran Mamdani announces all-female transition team as he prepares for New York mayoralty |publisher=The Guardian |date=2025-11-05 |access-date=2025-11-07}}&lt;/ref&gt; U boylarga soliqni oshirish va universal bolalar bog'chasini moliyalashtirishni qat'iy himoya qildi.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/2025/11/05/nyregion/zohran-mamdani-wins-interview.html |title=An Emboldened Mamdani Sheds Conciliatory Tone |publisher=The New York Times |date=2025-11-05 |access-date=2025-11-07}}&lt;/ref&gt;
== Kontroversiyalar ==
Mamdani kampaniyasi &quot;Unity and Justice Fund&quot;dan &quot;iflos pul&quot; qabul qilgani uchun Kuomo tomonidan ayblangan. Falastin pozitsiyasi tanqidga uchradi: u Hamasning 7-oktyabr hujumlarini urush jinoyati deb mahkum qilgan, lekin Isroil siyosatini aparteid deb atagan, BDSni qo'llab-quvvatlagan va Nyu-York xayriya tashkilotlarining Isroil poselentlariga yordamini to'xtatish loyihasini homiylik qilgan.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt; 2025-yil iyul so'rovida yahudiy amerikaliklar orasida qo'llab-quvvatlash oshgan (44 yoshgacha 67%), ammo ko'p rahbarlar tanqid qilgan. Trump saylovdan keyin mablag'lar qaytarib olish bilan tahdid qilgan va &quot;yahudiylar dushmani&quot; deb atagan. Mamdani Venesuela va Kubadagi AQSh sanksiyalarini tanqid qilgan, Hindiston Bosh vaziri Narendra Modini &quot;urush jinoyatchisi&quot; deb atagan va onlayn islomofobik hujumlarga duch kelgan.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.politico.com/news/magazine/2025/11/06/mamdanis-real-fight-has-just-begun-00639466 |title=The Obstacles Facing Mayor Mamdani — According to New York Insiders |publisher=POLITICO |date=2025-11-06 |access-date=2025-11-07}}&lt;/ref&gt;
== Shaxsiy hayoti ==
Mamdani 2021-yilda Hinge ilovasi orqali animator va illüstratör Rama Duwajini uchratgan; u bilan 2024-yil oktyabrda unashtirilgan, dekabrda nikoh marosimi o'tkazgan va 2025-yil fevralda Nyu-York shahar meriyasida fuqarolik nikohini rasmiylashtirgan. Iyulda Ugandada yana marosim o'tkazganlar. Ular Astoriyada, Kvinsda yashaydi.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt;U xip-xop muxlisi, &quot;Young Cardamom&quot; va &quot;Mr. Cardamom&quot; taxallusi ostida rep musiqa yozgan va prodyuser qilgan. 2016-yilda ugandalik reper HAB bilan &quot;Sidda Mukyaalo&quot; EP albomini chiqargan, Jinjadagi Nyege Nyege festivalida chiqish qilgan. 2019-yilda buvisiga bag'ishlangan &quot;Nani&quot; singlini chiqargan. Onasining 2016-yilgi &quot;Queen of Katwe&quot; filmiga saundtrekni tanlagan va uchinchi yordamchi rejissyor bo'lgan.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt;Mamdani Arsenal muxlisi, kriket, All Elite Wrestling va Nyu-York Knicksi tarafdori, 2012-yildan beri Real Oviedo aksiyadoridir.&lt;ref name=&quot;wikipedia&quot; /&gt;
== Havolalar ==
[https://zohranfornyc.com/ Rasmiy sayt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20251105112439/https://www.zohranfornyc.com/ |date=2025-11-05 }} 

[https://nyassembly.gov/mem/Zohran-K-Mamdani Nyu-York shtat Assambleyasi profili] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250623235809/https://nyassembly.gov/mem/Zohran-K-Mamdani/ |date=2025-06-23 }} 
[[Kategoriya:Nyu-York shahri merlari]]
[[Kategoriya:1991-yilda tug'ilganlar]]
[[Kategoriya:Hind kelib chiqishi amerikaliklar]]
[[Kategoriya:Musulmon amerikalik siyosatchilar]]
[[Kategoriya:Demokratik sotsialistlar Amerikasi a'zolari]]</text>
      <sha1>2f0y5t6zyp4xu2a6lkwuod8j56je3so</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Acrolepiopsis marcidella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1306788</id>
    <revision>
      <id>6156041</id>
      <parentid>6057140</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:05:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1281" sha1="nmifdok9yrvguh9b8srfvb7o8i0zxbq" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Acrolepiopsis marcidella
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Acrolepiidae]]
 | tasvir =
}}
'''Acrolepiopsis marcidella''' — [[Acrolepiidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Buyuk Britaniya]], [[Fransiya]], [[Ispaniya]], [[Portugaliya]], [[Shveysariya]], [[Italiya]], [[Xorvatiya]] va [[Bolgariya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |title=''Acrolepiopsis marcidella'' (Curtis, 1850) |url=https://fauna-eu.org/cdm_dataportal/taxon/76988bf3-e5a9-4e5e-a999-ef6b6ba11fd5 |website=Fauna Europaea |access-date=21 February 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Kimber |first1=Ian |title=''Acrolepiopsis marcidella'' (Curtis, 1850) |url=https://ukmoths.org.uk/species/acrolepiopsis-marcidella/ |website=UKmoths |access-date=21 February 2023 |arxivsana=2025-04-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250430130127/https://ukmoths.org.uk/species/acrolepiopsis-marcidella/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=''Acrolepiopsis marcidella'' (Curtis, 1850) |url=https://www.hantsmoths.org.uk/species/0475.php |website=Hants Moths |access-date=21 February 2023}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q4675860}}

[[Turkum:Acrolepiidae]]
{{Yponomeutoidea-stub}}</text>
      <sha1>nmifdok9yrvguh9b8srfvb7o8i0zxbq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afgʻonistonda halollikni kuzatish tashkiloti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1311129</id>
    <revision>
      <id>6156066</id>
      <parentid>5810869</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T03:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6496" sha1="qfh1jyld6mvsbam7dkxtbtxzss6p8p5" xml:space="preserve">'''Afgʻonistonda halollikni kuzatish tashkiloti''' ('''IWA''') – [[Afg‘oniston]]dagi [[Nodavlat notijorat tashkilot|nodavlat tashkilot]] boʻlib, mamlakatda ijtimoiy oshkoralik, halollik va javobgarlikni kuchaytirishga qaratilgan. Buni siyosatga yoʻnaltirilgan tadqiqotlar, monitoring, salohiyatni oshirish hamda siyosiy korrupsiya va yordam samaradorligi boʻyicha targʻibot orqali amalga oshiradi.

== Tarixi ==
IWA [[2005-yil]] [[oktyabr]] oyida tashkil etilgan va [[Afg‘oniston]] boʻylab kichik miqyosdagi korrupsiyaga boʻlgan munosabatni oʻlchaydigan Milliy korrupsiya soʻrovini ishlab chiqqan. 2010-yilgacha bu soʻrov faqat 34 ta viloyatdan bir nechtasini qamrab olgani sababli, mamlakat boʻyicha korrupsiyaning umumiy holati haqida toʻliq tasavvur bera olmas edi. 2010-yilgi Milliy korrupsiya soʻrovida esa 34 ta viloyatdan 32 tasi qamrab olindi, ammo toʻliq qamrovga toʻsqinlik qilgan omillar mavjud edi. Xususan, toʻqnashuv hududlari va toʻliq [[Tolibon]] nazorati ostidagi hududlarda soʻrov oʻtkazishning imkoni boʻlmadi.

IWA oʻz tadqiqotlari orqali Afgʻonistonda korrupsiya tendensiyalari va odatlarining oʻzgarishini oʻlchaydi hamda korrupsiya haqida xabardorlikni oshirish uchun oʻquv-uslubiy vositalar ishlab chiqaradi. Tashkilot, shuningdek, Afgʻonistonning davlat muassasalari, xususiy sektor, fuqarolik jamiyati tashkilotlari va keng jamoatchilikda korrupsiyaning oldini olish boʻyicha mahalliy salohiyatni mustahkamlash ustida ishlaydi&lt;ref&gt;{{Cite web|url = https://www.usaid.gov/news-information/fact-sheets/community-based-monitoring-infrastructure-projects|title = Community-Based Monitoring of Infrastructure Projects|date = 7 May 2019|access-date = 23 April 2021|archive-date = 23 April 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210423022038/https://www.usaid.gov/news-information/fact-sheets/community-based-monitoring-infrastructure-projects|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;. IWAning faoliyati uch asosiy yoʻnalishga boʻlingan: jamiyat monitoringi, davlat xizmatlari monitoringi, kon qazib olish sektorida monitoring.

Tashkilot tashkil etilganidan buyon Afgʻonistondagi va xalqaro miqyosdagi koʻplab hamfikr tashkilotlar bilan hamkorlik qilib keladi. Bu esa IWAni mamlakatdagi eng yetakchi korrupsiyaga qarshi fuqarolik jamiyati tashkilotlaridan biri sifatida oʻrnini mustahkamladi. Shuningdek, BMT tomonidan Afgʻonistonning nodavlat kuzatuvchi organ sifatida tan olingan va oshkoralik hamda javobgarlikni ilgari surishdagi roli eʼtirof etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afghanistan-analysts.org/en/reports/economy-development-environment/unamas-new-report-on-anti-corruption-more-backsliding-from-government-and-growing-frustration-from-donors/|title=UNAMA's New Report on Anti-corruption: More backsliding from government and growing frustration from donors|date=18 June 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* [http://english.aljazeera.net/news/asia/2010/07/201078124118415689.html Al Jazeera] Study says Afghan graft worsening
* [https://www.bbc.co.uk/news/10549258 BBC] Afghan Corruption has doubled since 2007
* [http://www.cmi.no/publications/file/3787-afghan-hydrocarbons.pdf CMI] Afghan hydrocarbon: Addressing corruption to fuel development?
* [http://www.eurasianet.org/node/61636 Eurasianet] Extracting Change in Afghanistan's Development Quagmire
* France 24 - [http://www.france24.com/en/20100903-afghan-kabul-bank-problems-karzai-deposits-withdraw-political-ties-farnood/ Kabul Bank - Where business and political ties bind]
* [https://web.archive.org/web/20110726221525/http://www.ipb.org/i/pdf-files/Military_Intervention_Aid_and_Governance_in_Afghanistan.pdf International Peace Bureau] Military intervention, aid and governance in Afghanistan
* [http://www.afghanconflictmonitor.org/JoD_Galtung-Tisne_ANewApproachToPostWarRecon.pdf Journal of Democracy]{{Dead link|date=January 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} A New Approach to Postwar Reconstruction
* [http://www.oecd.org/dataoecd/15/14/39725070.pdf Network for Integrity in Reconstruction] Corruption, Effectiveness and Accountability in Post-War Countries
* [http://www.oecd.org/dataoecd/26/1/45017423.pdf OECD] Working towards a common donor response to corruption
* [http://www.odi.org.uk/resources/download/3180.pdf Overseas Development Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100525020309/http://www.odi.org.uk/resources/download/3180.pdf |date=2010-05-25 }} Corruption perceptions and risks in humanitarian assistance: an Afghanistan case study
* [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/07/07/AR2010070705222.html The Washington Post] Survey of Afghans points to rampant corruption in government
* [http://www.washingtontimes.com/news/2010/jul/8/afghans-say-official-corruption-helps-taliban/ The Washington Times] Afghans say official corruption helps Taliban
* [http://www.ti-defence.org/publications/dsp-pubs/68-dsp-pubs-handbook.html Transparency International UK] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304070054/http://www.ti-defence.org/publications/dsp-pubs/68-dsp-pubs-handbook.html |date=2016-03-04 }} Building integrity and reducing corruption in defence &amp; security: 20 practical reforms
* [https://web.archive.org/web/20110724185612/http://www.u4.no/training/incountry-open/afghanistan-materials-2009/background-paper-fighting_corruption_in_afghanistan-artf.pdf U4] Fighting Corruption in Afghanistan: A roadmap for strategy and action

== Havolalar == 
{{portal|Afghanistan}}
* [http://www.iwaweb.org Integrity Watch Afghanistan] Reports on corruption in Afghanistan and Community Based Monitoring
* [http://www.afghanconflictmonitor.org/governance.html#docs3 Afghan Conflict Monitoring] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227034245/http://www.afghanconflictmonitor.org/governance.html#docs3 |date=2010-02-27 }} Reports on Corruption in Afghanistan
* [http://www.internationalbudget.org/what-we-do/open-budget-survey/ IBP] Open Budget Index
* [http://www.tiri.org/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=65&amp;Itemid= Tiri] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120313050730/http://www.tiri.org/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=65&amp;Itemid= |date=2012-03-13 }} Accountability on Reconstruction Projects
* [https://web.archive.org/web/20101104134211/http://www.u4.no/document/ U4] Resources on Anti-Corruption
[[Turkum:Afgʻoniston siyosati]]
[[Turkum:Korrupsiyaga qarshi kurashish tashkilotlari]]</text>
      <sha1>qfh1jyld6mvsbam7dkxtbtxzss6p8p5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diyor Toirov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1326709</id>
    <revision>
      <id>6156154</id>
      <parentid>5852781</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:08:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1991" sha1="hpttqqssfvndqqcon4qwxl13nujzw27" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Diyor (ism)|Diyor|Toirov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Diyor Toirov
 | tavallud_sana      = {{Birth date and age|df=yes|2003|12|9}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Andijon}}, Oʻzbekiston
 | boʻyi              = {{height|m=1.77}}
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = 
 | yillar1            = 
 | klublar1           = 
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 
 | klublar2           = 
 | isht2              = 
 | gollar2            = 
 | milliyyillar1      = 
 | milliyjamoa1       = 
 | milliyisht1        = 
 | milliygollar1      = 
 | milliyyillar2      = 
 | milliyjamoa2       = 
 | milliyisht2        = 
 | milliygollar2      = 
 | milliyyillar3      = 
 | milliyjamoa3       = 
 | milliyisht3        = 
 | milliygollar3      = 
 | milliyyillar4      = 
 | milliyjamoa4       = 
 | milliyisht4        = 
 | milliygollar4      = 
 | milliyyillar5      = 
 | milliyjamoa5       = 
 | milliyisht5        = 
 | milliygollar5      = 
}}
'''Diyor Toirov''' – oʻzbekistonlik futbolchi. „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ klubi [[hujumchi (futbol)|hujumchisi]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://championat.asia/oz/news/metallurg-oz-safiga-andijon-hujumchisini-qoshib-oldi|title=“Metallurg” o'z safiga “Andijon” hujumchisini qo'shib oldi|publisher=[[championat.asia]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sortitoutsi.net/football-manager-2022/person/2000119381/diyor-toirov|title=FM22 Diyor Toirov - Football Manager 2022 |publisher=footballmanager}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{uzbekistan-footy-bio-stub}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
{{DEFAULTSORT:Toirov, Diyor}}</text>
      <sha1>hpttqqssfvndqqcon4qwxl13nujzw27</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156155</id>
      <parentid>6156154</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2032" sha1="r24nzkfc7voip2unntw9g0owxb8bouw" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Diyor (ism)|Diyor|Toirov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Diyor Toirov
 | tavallud_sana      = {{Birth date and age|df=yes|2003|12|9}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Andijon}}, Oʻzbekiston
 | boʻyi              = {{height|m=1.77}}
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = 
 | yillar1            = 
 | klublar1           = 
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 
 | klublar2           = 
 | isht2              = 
 | gollar2            = 
 | milliyyillar1      = 
 | milliyjamoa1       = 
 | milliyisht1        = 
 | milliygollar1      = 
 | milliyyillar2      = 
 | milliyjamoa2       = 
 | milliyisht2        = 
 | milliygollar2      = 
 | milliyyillar3      = 
 | milliyjamoa3       = 
 | milliyisht3        = 
 | milliygollar3      = 
 | milliyyillar4      = 
 | milliyjamoa4       = 
 | milliyisht4        = 
 | milliygollar4      = 
 | milliyyillar5      = 
 | milliyjamoa5       = 
 | milliyisht5        = 
 | milliygollar5      = 
}}
'''Diyor Toirov''' – oʻzbekistonlik futbolchi. „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ klubi [[hujumchi (futbol)|hujumchisi]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://championat.asia/oz/news/metallurg-oz-safiga-andijon-hujumchisini-qoshib-oldi|title=“Metallurg” o'z safiga “Andijon” hujumchisini qo'shib oldi|publisher=[[championat.asia]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sortitoutsi.net/football-manager-2022/person/2000119381/diyor-toirov|title=FM22 Diyor Toirov - Football Manager 2022 |publisher=footballmanager}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{uzbekistan-footy-bio-stub}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
{{DEFAULTSORT:Toirov, Diyor}}</text>
      <sha1>r24nzkfc7voip2unntw9g0owxb8bouw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abu al-Hasan al-Balnubiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1329705</id>
    <revision>
      <id>6156035</id>
      <parentid>5956875</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6656" sha1="112xevqkxixvsfpmy9fyihikglc46rl" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi| name               = Abu al-Hasan al-Balnubi
| tavallud_joyi        = Villanova, [[Sitsiliya amirligi]]
| vafot_sanasi         = 1100-yillar
| vafot_joyi        = [[Qohira]], [[Fotimiylar xalifaligi|Misr Fotimiy xalifaligi]]
| fuqaroligi= [[Sitsiliya amirligi]]&lt;br&gt;[[Fotimiylar xalifaligi|Misr Fotimiy xalifaligi]]
| kasbi= Shoir, muallim, yozuvchi
}}

'''Abu al-Hasan Ali ibn Abdulrahmon ibn Abu al-Bashoir as-Siqilliy''' ({{Lang-arz|أبو الحسن علي بن عبد الرحمن بن أبي البشائر الصِّقلي}}), shuningdek, '''ibn Abu al-Bishr as-Siqilliy''' ({{Lang|arz|ابن أبي البشر الصقلي}}) nomi bilan ham tanilgan, milodiy oʻn birinchi asr / hijriy beshinchi asrda yashagan [[Misrliklar|misrlik]] [[Arablar|arab]] shoir boʻlib, umrining koʻp qismini [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] davridagi [[Misr]]da oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Bouzidi |first1=Salem |title=L'innovation Musicale Dans La Poésie De Ali Bin Abdul Rahman Bin Abielbichre Sicilien - Lire Dans Les Mouwashahat Du Maroc Suscité |journal=مجلة ميلاف للبحوث والدراسات |date=2017 |volume=3 |issue=1 |pages=775–798 |url=https://www.asjp.cerist.dz/en/article/25142 |access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=برشاوي محمد |first1=محمد امبارك |title=شعر علي بن عبد الرحمن البلنوبي: دراسة أسلوبي |journal=مجلة كلية الادب قنا |date=2021 |volume=53 |issue=1 |pages=434–462 |doi=10.21608/qarts.2021.87663.1161 |url=https://journals.ekb.eg/article_197267_ef49a26c2a6a3e8bc5111790ab387c33.pdf |access-date=21 November 2021 |archivedate=2024-12-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241210133426/https://journals.ekb.eg/article_197267_ef49a26c2a6a3e8bc5111790ab387c33.pdf }}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Uning tugʻilgan va vafot etgan sanalari nomaʼlum. U gʻarbiy [[Sitsiliya (orol)|Sitsiliya]]dagi [[Villanova]] (arabchada „Ballanubah“)dan chiqqani uchun al-Balnubiy nomi bilan tanilgan. U [[Sitsiliya qirolligi|Normanlarning Sitsiliyani bosib olishi]]dan keyin Fotimiylar davridagi Misrga hijrat qilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[[هلال ناجي]] (1976). ''ديوان علي بن عبد الرحمن البلوني الصقلي، من شعراء القرن الخامس الهجري''(الطبعة الأولى). بغداد، العراق: دار الرسالة للطباعة. صفحة 3-12.
&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[[عمر فروخ]] (1985). ''تاريخ الأدب العربي''. الجزء الرابع: الأدب في المغرب والأندلس، إلى آخر عصر ملوك الطوائف (الطبعة الثانية). بيروت، لبنان: دار العلم للملايين. صفحة 607.
&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|title=دار المقتبس - البلنوبي (أبو الحسن)|url=https://almoqtabas.com/ar/biographies/view/26088562977931774|access-date=2021-10-31|website=almoqtabas.com|arxivsana=2021-06-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210626215048/https://almoqtabas.com/ar/biographies/view/26088562977931774}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=أبو الحسن البلنوبي|url=http://www.almerja.com/reading.php?idm=95907|access-date=2021-10-31|website=المرجع الالكتروني للمعلوماتية}}&lt;/ref&gt;.

[[Iskandariya]]da u Abu Muhammad Abdulloh ibn Yahyo ibn Hammud al-Xuraymiy, Ali ibn al-Hasan ibn Yusuf ad-Damroviy va Umar ibn Iso as-Sussiylarga nahv va til oʻrgatgan&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;. Uning sheʼrlarini rivoyat qilganlar orasida Abu al-Hasan al-Jayziy va [[Abu ar-Rajoʼ Bashir ibn al-Mubashshir ibn Fotak al-Misriy]] bor edi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

U oʻz sheʼrlarida xalifa [[Al-Mustansir Billoh|al-Mustansir Billoh]]ning vaziri boʻlgan [[Abu Muhammad al-Yazuriy]]ni madh etgan. Al-Balnubiy hijriy 442-yil (1050-yil iyun) [[Muharram|muharram]] oyidan hijriy 450-yil (1058-yil mart) [[Muharram|muharram]] oyigacha vazirlik lavozimida ishlagan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;.

Al-Balnubiy Iskandariya va [[Qohira]] oʻrtasida qatnab turar, kun kechirishini ''[[Amir|amirlar]]'' va oqsoqollarni madh etish, shuningdek, dars berish bilan taʼminlar edi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Uning vafot sanasi ham, tugʻilgan sanasi kabi, aniq emas; ehtimol, u hijriy beshinchi asrning soʻnggi uchdan bir qismigacha hayot boʻlgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Adabiy faoliyati ==
Garchi u [[Magʻrib]]dan boʻlsa-da, koʻpincha [[Mashriq]] sheʼriyat uslublariga taqlid qilgan va [[Umar Farrix]] uni quyidagicha tariflagan: „baʼzan uslubining zaifligiga qaramay, badiiy nutqining ravonligi va goʻzalligini qayd etadi. U oʻz sheʼrlarida Sitsiliyani tilga olmagan&lt;ref&gt;{{cite book |last1=عباس |first1=احسان |title=العرب في صقلية - دراسة في التاريخ والأدب |date=1975 |publisher=دار الثقافة |location=بيروت |page=230 |url=https://al-maktaba.org/book/1020/221 |access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt;. Aksincha, unda Fotimiylar davri misrlik shoirlariga xos koʻplab xususiyatlar mavjud boʻlib, bu uning sheʼrlarining aksariyati Misrda yaratilganidan dalolat beradi.“ U foydalangan sheʼriy janrlar orasida madhiylar, hajviylar, marsiyalar, tasviriy sheʼrlar va [[Gʻazal|gʻazal]]lar bor edi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=حسيت |first1=عبد الرزاق |title=شعر أبي الحسن البلنوبي علي بن عبدالرحمن الكاتب |url=https://www.albabtaincf.org/ma5totat/%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D8%A3%D8%A8%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D9%86%D9%88%D8%A8%D9%8A-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%A8-%28500%D9%87%D9%80%29- |website=albabtaincf.org |access-date=21 November 2021 |arxivsana=2025-08-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250807185009/https://albabtaincf.org/ma5totat/%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D8%A3%D8%A8%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D9%86%D9%88%D8%A8%D9%8A-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%A8-(500%D9%87%D9%80)- }}&lt;/ref&gt;.

[[Imoduddin Isfahoniy|Imodiddin al-Isfahoniy]] Balnubiyning devoni haqida shunday degan: „Men Abu al-Hasan ibn Abu al-Bishrga nisbat berilgan, erkin shakldagi sheʼrlari yoqut va durdan ham koʻp boʻlsa-da toʻliq oʻqib chiqdim“. Uning sheʼrlar toʻplami Hilol Nojiy tomonidan tadqiq qilinib, 1976-yilda nashr etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Misrlik shoirlar]]
[[Turkum:1100-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Sitsiliyalik arabiyzabon shoirlar]]</text>
      <sha1>112xevqkxixvsfpmy9fyihikglc46rl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mirmiranpur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1329835</id>
    <revision>
      <id>6156126</id>
      <parentid>5863307</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T06:44:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Mamlakatlar bo‘yicha turlarga ko‘ra aholi punktlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1043" sha1="72l2jqttw9abt5r3hkpk1iuqf2etnzt" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                = Qishloq
| bayroq               = 
| gerb                 = 
| mamlakat             = Hindiston
| mintaqa turi         = Shtat
| mintaqa              = Uttar-Pradesh
| tuman turi           = Tuman
| tuman                = Raebareli tumani
| rahbar turi          = 
| aholi                = 1375
| sanalgan yil = 2011-yil&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;/&gt;
| pochta indekslari =
| zichlik =
}}
'''Mirmiranpur''' – [[Hindiston]]ning [[Uttar-Pradesh]] shtati, [[Raebareli tumani|Raebareli]] tumanida joylashgan qishloq&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{cite web |title=Census of India 2011: Uttar Pradesh District Census Handbook - Rae Bareli, Part A (Village and Town Directory) |pages=306–30 |url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/09/0927_PART_A_DCHB_RAE%20BARELI.pdf |website=Census 2011 India|access-date=18 August 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Hindiston-geo-stub}}

[[Turkum:Hindiston shahar va qishloqlari]]
[[Turkum:Mamlakatlar bo‘yicha turlarga ko‘ra aholi punktlari]]</text>
      <sha1>72l2jqttw9abt5r3hkpk1iuqf2etnzt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Magʻiliy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1333360</id>
    <revision>
      <id>6156353</id>
      <parentid>6124800</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:42:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7121" sha1="2l4lsnrvvel1i81ddqhfmeapu5pavvg" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion         = [[Islom]]
| occupation       = [[Ulamo]], [[faqih]], [[Siyosiy falsafa|siyosiy nazariyotchi]], [[Tasavvuf|sufiy]], [[Kalom|Islom ilohiyotchisi]]
| era              = [[Songhay]] davri
| honorific_prefix = [[Imom]]
| name             = Al-Magʻiliy&lt;br/&gt;المغيلي
| birth_date       = 1440 
| birth_place      = [[Tlemsen]]
| death_date       = {{Death year and age|1505|1440}}
| death_place = [[Tamentit]]
| region = [[Shimoliy Afrika]] va [[Gʻarbiy Afrika]]
| denomination = [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy]]
| jurisprudence = [[Molikiylik|Molikiy]]&lt;ref name=&quot;Background&quot;&gt;{{cite web|url=https://maurchives.com/tag/al-maghili/لمكرمة|title=The Caliph's Law: Legality and Legitimacy in the Sokoto Caliphate|archive-url=https://archive.today/20240619154125/https://maurchives.com/tag/al-maghili/|archive-date=19 June 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Shekarau|first1=Ibrahim|authorlink=Ibrahim Shekarau  |url=https://www.google.co.uk/books/edition/My_Vision/RkoWAQAAIAAJ?hl=en|title=My Vision Collection of His Excellency, Malam Ibrahim Shekarau's Speeches in English, During His First Tenure as Governor of Kano State (May 29, 2003 to May 28, 2007)|publisher=[[Kano State Government]]|date=2007|pages=421–424}}&lt;/ref&gt;.
| creed = [[Ashʼariylar|Ashʼariy]]&lt;ref name=&quot;Background&quot; /&gt;.
| Sufi_order = [[Qodiriylar|Qodiriylik]]&lt;ref name=&quot;Background&quot; /&gt;.
| main_interests = [[Fiqh|fiqh]], [[hadis]], [[Arab tili grammatikasi]], [[Arab ritorika ilmi]], [[tasavvuf]], [[Kalom|ilohiyot]], [[siyosiy falsafa]]
| works = Tāj ad-Dīn fīmā yajibu ʿalā al-mulūk
}}

'''Muhammad ibn Abdulkarim al-Magʻiliy''' ({{Lang-ar|محمد بن عبد الكريم المغيلي}}), odatda '''Al-Magʻiliy''' ({{Lang-ar|المغيلي}}) nomi bilan tanilgan; 909–840 [[Hijriy yil hisobi|hijriy]]/ 1440–1505 [[Bizning era|milodiy]]) – [[Tlemsen|tlemsenlik]] [[Berberlar|berber]] [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] [[ulamo]], Gʻarbiy Afrikaning eng nufuzli oʻrta asr olimlaridan biri. U asosan uch narsa bilan yodga olinadi: [[Yahudiylar|yahudiylar]]ga qarshi yuritgan kampaniyalari, islomiy islohiyotchisi sifatidagi oʻrni va siyosiy nazariyaga qoʻshgan hissasi. Bundan tashqari, u keng qamrovli asarlar merosini qoldirgan boʻlib, ular [[Molikiylik|molikiy fiqhi]], [[hadis ilmi]], [[Kalom|kalom]] (ilohiyot), [[Tasavvuf|tasavvuf]], [[Arab tili grammatikasi|arab grammatikasi]], [[ilm al-balagʻna]], hamda [[Siyosiy falsafa|siyosiy falsafa]] kabi turli sohalarni qamrab olgan&lt;ref name=&quot;Uiowa&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/people/Wodaabe.html|work=[[University of Iowa]]|title=Wodaabe People|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051105075547/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/people/Wodaabe.html|archivedate=2005-11-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Academia&quot;&gt;{{cite book|author=Kate Fleet, [[Gudrun Krämer]], Denis Matringe, John Nawas, [[Everett K. Rowson|Everett Rowson]]|url=https://www.academia.edu/39085373/|title=Encyclopaedia of Islam - Three 2019-3|publisher=[[Brill Publishers|Brill]]|date= 5 April 2019|isbn=978-9004386648|chapter=Muḥammad b. ʿAbd al-Karīm al-Maghīlī}}&lt;/ref&gt;. Al-Magʻiliy 15-asr oxirlarida [[Songhay imperiyasi]]ga xizmat qilgan, 1493-yilda hokimiyat tepasiga kelgan [[Askia Muhammad al-Aʼzam]]ning maslahatchisi va diniy yetakchi sifatida faoliyat yuritgan&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Crowder|first1=Michael|authorlink=Michael Crowder|title=West Africa Under Colonial Rule|url=https://archive.org/details/westafricaunderc0000mich|publisher=[[Taylor &amp; Francis]]|date=7 July 2023|isbn=9781000958119|chapter=2 Islam as a counterforce to European penetration}}&lt;/ref&gt;.

Al-Magʻiliy Shimoliy va Gʻarbiy Afrikani kezib chiqqan, u yerlarda [[Shariat|shariat]]ning holati va mintaqadagi [[zimmiy]]larning maqomini oʻrgangan va ularga qarshi chiqgan. Bu kabi masalalardagi keskin qarashlari uni oʻsha davrning mashhur [[Magʻrib]] olimlari va amaldorlariga qarshi qoʻydi&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hunwick|first=John O.|date=1985|title=Al-Mahîlî and the Jews of Tuwât: The Demise of a Community|journal=Studia Islamica|issue=61|pages=155–183|doi=10.2307/1595412|issn=0585-5292|jstor=1595412}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite journal|last=Syros|first=Vasileios|date=2015|journal=Philosophy East and West|volume=65|issue=4|pages=1119–1148|issn=0031-8221|jstor=43831229|title=Behind Every Great Reformer There is A &quot;machiavelli&quot;: Al-Maghīlī, Machiavelli, and the Micro-Politics of an Early Modern African and an Italian City-State|doi=10.1353/pew.2015.0092|s2cid=155854115}}&lt;/ref&gt;. Oʻzining ilohiy qarashlari doirasida Magʻiliy siyosiy fikrini Gʻarbiy Afrika hukmdorlari saroylarida berilgan yuridik maslahatlar shaklida ilgari surgan va islomiy fanlar sohasidagi hunarini davom ettirgan&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite journal|last=Brenner|first=Louis|date=1986|editor-last=Hunwick|editor-first=John O.|title=A Text for Another Time|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-african-history_1986_27_3/page/560|journal=The Journal of African History|volume=27|issue=3|pages=560–562|issn=0021-8537|jstor=181422|doi=10.1017/S0021853700023379}}&lt;/ref&gt;. Katta darajadagi tub oʻzgarishlarni boshlab bermagan boʻlsa-da, Magʻiliy Gʻarbiy Afrikaning [[Islomning tarqalishi|islomlashuvi]]da muhim rol oʻynadi; uning asarlari yaratilgan paytidan boshlab Gʻarbiy Afrikada koʻchirib yozilib, oʻrganilib va amaliyotga tatbiq etib kelinmoqda, bu esa uni mintaqada islom rivojlanishining eng muhim shaxslaridan biriga aylantiradi&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Blum|first1=Charlotte|last2=Fisher|first2=Humphrey|date=1993|title=Love for Three Oranges, or, the Askiya's Dilemma: The Askiya, al-Maghīlī and Timbuktu, c. 1500 A.D.|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-african-history_1993_34_1/page/64|journal=The Journal of African History|volume=34|issue=1|pages=65–91|issn=0021-8537|jstor=183032|doi=10.1017/S0021853700033004}}&lt;/ref&gt;.

Al-Magʻiliyning hayoti haqidagi maʼlumotlarning aksariyati ikkita manbadan olinadi: [[Ibn Askar]]ning ''Davhat an-Nashir li-Mahasin man kana min al-Magʻrib min Ahl al-Karn al-ashir'' asari va [[Ahmad Bobo at-Tinbuktiy]]ning ''Nayl al-Ibtihaj bi-tatriz ad-Dibaz'' asari&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;. Uning asarlarining asl qoʻlyozmalari Birlashgan Millatlar Tashkilotining [[Butunjahon raqamli kutubxonasi]]da mavjud&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.wdl.org/en/item/36/#q=Maghili&amp;qla=en|title = Askiyah's Questions and al-Maghili's Answers &amp;#91;al-Maghili's Tract on Politics&amp;#93;|year = 1450|qaralgan sana = 2026-01-14|arxivsana = 2021-10-26|arxivurl = https://web.archive.org/web/20211026192825/https://www.wdl.org/en/item/36/#q=Maghili&amp;qla=en}}&lt;/ref&gt;.

== Adabiyotlar ==
{{Manbalar}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:15-asrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1505-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:15-asr berberlari]]
[[Turkum:16-asr berberlari]]
[[Turkum:Jazoirlik Molikiy olimlar]]
[[Turkum:Berber musulmonlari]]
[[Turkum:Berber olimlari]]
[[Turkum:15-asr ulamolari]]
[[Turkum:Ashʼariylar]]
[[Turkum:Molikiylar]]
[[Turkum:1440-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>2l4lsnrvvel1i81ddqhfmeapu5pavvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abel Tasman yodgorligi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1333627</id>
    <revision>
      <id>6156013</id>
      <parentid>5975212</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:16:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25442" sha1="2jq4ppjm3ktbtiobn834drcczoaoidx" xml:space="preserve">{{Bilgiquti qadimiy manzilgoh|name=Abel Tasman yodgorligi|native_name=|image=Abel Tasman Monument 72.jpg|image_size=270px|caption=2022-yildagi Abel Tasman yodgorligi|mapframe=yes|coordinates={{coord|40.8212|S|172.9026|E|display=inline,title}}|location=[[Golden Bay / Mohua]], [[Yangi Zelandiya]]|builder=[[Ernst Plischke]]|type=Yodgorlik|material=Beton|height={{cvt|9.1|m|ft}}|built=1942-yil 18-dekabr|public_access=Ha|condition=Yaxshi|ownership=Davlat|management=[[Department of Conservation (Yangi Zelandiya)|Tabiatni muhofaza qilish departamenti]]}}'''Abel Tasman yodgorligi''' — 1642-yil 18 va 19-dekabr kunlari Yangi Zelandiyaning [[Golden Bay / Mohua]] (Oltin ko‘rfaz) hududida gollandiyalik dengizchi [[Abel Tasman]] boshchiligidagi yevropaliklar va mahalliy [[Maori xalqi|maorilar]] o‘rtasidagi ilk qayd etilgan uchrashuvga bag‘ishlangan [[Memorial|yodgorlik]]. Yodgorlik ushbu voqeaning uch yuz yilligi ([[Anniversary#Tercentenary|uch yuz yillik yubiley]]) munosabati bilan [[Yangi Zelandiya Bosh vaziri|Bosh vazir]], bir qancha hukumat vazirlari va Gollandiya delegatsiyasi tomonidan ochilgan. Dastlab '''Abel Tasman xotira majmuasi''' deb atalgan ushbu inshoot me’mor [[Ernst Plischke]] tomonidan mavhum (abstrakt) yelkan shaklida loyihalashtirilgan bo‘lib, oq rangga bo‘yalgan yirik beton [[Monolit|monolitdan]] iborat. [[Pōhara]] sharqidagi [[Tarakohe]] qoyatasida joylashgan yodgorlik yer maydoni [[Golden Bay Cement Company]] tomonidan hadya qilingan. Rasmiylar ertasiga [[Abel Tasman milliy bog‘i|Abel Tasman milliy bog‘ini]] ochdilar va yodgorlik joylashgan hudud ushbu milliy bog‘ tarkibiga kiritildi. 1940-yillarga xos bo‘lganidek, asl bitikda faqat yevropaliklarning qarashlari aks ettirilgan va maorilar nuqtai nazari e’tibordan chetda qoldirilgan bo‘lib, bu g‘arbga yo‘naltirilgan tizimli yondashuvni ko‘rsatadi. Yodgorlik Yangi Zelandiyaning [[National Memorials (New Zealand)|Milliy yodgorliklaridan]] biri hisoblanadi.

== Tarixiy kontekst ==
[[Fayl:Gilsemans_1642.jpg|left|thumb|[[Abel Tasman]] ekspeditsiyasi rassomi [[Isaack Gilsemans]] tomonidan chizilgan Ngati Tumatakokiri [[Taua|tauasi]] (jangovar guruhi) a’zolari (1642)]]
Gollandiyalik tadqiqotchi Abel Tasman Yangi Zelandiyani ([[Aotearoa]]) birinchi marta 1642-yil 13-dekabrda ko‘rdi va uni ''[[Staten Landt]]'' deb nomladi. Tasman urush olib borish, [[Shartnoma|shartnomalar]] tuzish va koloniyalar tashkil etish kabi yarim hukumat vakolatlariga ega bo‘lgan [[Gollandiya Ost-Indiya kompaniyasi]] xizmatida edi.&lt;ref&gt;{{cite web |date=11 November 2010 |title=Slave Ship Mutiny: Program Transcript |archive-url=https://web.archive.org/web/20140415010629/http://www.pbs.org:80/wnet/secrets/transcripts/slave-ship-mutiny-program-transcript/755/ |archive-date=15 April 2014 |url=http://www.pbs.org/wnet/secrets/transcripts/slave-ship-mutiny-program-transcript/755/ |work=Secrets of the Dead |publisher=PBS |accessdate=12 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Ames |year=2008 |first=Glenn J. |title=The Globe Encompassed: The Age of European Discovery, 1500–1700 |url=https://archive.org/details/globeencompassed0000ames |pages=[https://archive.org/details/globeencompassed0000ames/page/102 102]–103 |author-link=Glenn J. Ames}}&lt;/ref&gt; Tasman qo‘l ostida 110 kishi bor edi va u ikki kema ''[[Heemskerck (1638 ship)|Heemskerck]]'' hamda ''Zeehaen'' bilan sayohat qilayotgandi. Taxminlarga ko‘ra, kemalar [[Punakaiki]] yaqinida bo‘lgan va agar shunday bo‘lsa, ular ko‘rgan tog‘lar [[Paparoa tizmasi]] edi. 18-dekabr kuni ular [[Farewell Spit]] (Tuhuroa) atrofidan aylanib o‘tib, quruqlikda ko‘plab olovlar yoqilganini ko‘rgan holda Golden Bay (Mohua) ko‘rfaziga kirib borishdi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=First recorded European sighting of New Zealand |url=https://nzhistory.govt.nz/abel-tasman-sights-the-southern-alps-becoming-the-first-european-to-see-nz |publisher=[[Ministry for Culture and Heritage]] |access-date=18 December 2021 |date=23 September 2020}}&lt;/ref&gt; Ular hozirgi Abel Tasman yodgorligi o‘rnashgan joy yaqinida tunash uchun langar tashladilar va ertasi kuni suv hamda oziq-ovqat zaxirasini to‘ldirish uchun qirg‘oqqa chiqishni rejalashtirdilar. Mahalliy [[iwi]] (qabila) [[Ngāti Tūmatakōkiri]] bo‘lib, ular mehmonlarni va ularning kemalarini ko‘zdan kechirish uchun ikki [[Waka (canoe)|wakada]] (kanoe) chiqishdi. Maorilar o‘zlarining [[pūtātara]] (karnay turi) asbobini chalish orqali marosimiy chorlovlarni amalga oshirdilar, gollandlar esa bunga javoban o‘z karnaylarini chalib, to‘pdan o‘q uzdilar. To‘p ovozi maorilarni qo‘rquvga soldi va ular qirg‘oqqa qaytib ketishdi.&lt;ref name=&quot;first encounter&quot;&gt;{{cite web |title=First known encounter between Māori and Europeans |url=https://nzhistory.govt.nz/page/first-contact-between-maori-and-europeans |publisher=[[Ministry for Culture and Heritage]] |access-date=18 December 2021 |date=23 September 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prow first meeting&quot;&gt;{{cite web |last1=Stade |first1=Karen |title=The first meeting – Abel Tasman and Māori in Golden Bay / Mohua |url=http://www.theprow.org.nz/events/the-first-meeting-abel-tasman-and-maori-in-golden-bay/ |publisher=The Prow |access-date=18 December 2021 |arxivsana=2025-05-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250528182832/https://www.theprow.org.nz/events/the-first-meeting-abel-tasman-and-maori-in-golden-bay/ }}&lt;/ref&gt;

Ertasi kuni ertalab, 19-dekabrda, bir nechta waka kemalar tomon suzib keldi. Bir qayiq golland dengizchilarini bir kemadan ikkinchisiga o‘tkazayotganda, maorilar ularga hujum qilib, qayiqni urib yubordilar va to‘rt nafar dengizchi halok bo‘ldi. Tasman kemalariga ko‘rfazni tark etishni buyurdi. Ularni o‘n bitta waka ta’qib qildi, katta bir wakada turgan kishi oq bayroq ko‘tarib olgandi. Wakalar yaqinlashganda, dengizchilar o‘q uzib, o‘sha kishini o‘ldirdilar. Tasman ushbu joyni Qotillar ko‘rfazi (&quot;Moordenaers Bay&quot;) deb atadi va unga o‘zining asl yevropacha nomini berdi.{{efn|Keyinchalik bu nom Qirg‘in ko‘rfazi (Massacre Bay) ga o‘zgartirildi, ammo bu hali ham Tasmanning tashrifiga ishora qilardi; 1842-yilda Tākakada ko‘mir topilgach, Ko‘mir ko‘rfazi (Coal Bay) ga, 1850-yillarda oltin topilgandan keyin esa Oltin ko‘rfaz (Golden Bay) ga aylandi.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Tasman Tercentenary |url= https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/ESD19421212.2.39 |access-date=18 December 2021 |work=[[Evening Star (Dunedin)|Evening Star]] |issue=24376 |date=12 December 1942 |page=4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |chapter-url= https://teara.govt.nz/en/1966/golden-bay |chapter=Golden Bay |title=An Encyclopaedia of New Zealand |year=1966 |editor-last=McLintock |editor-first=A. H. |editor-link=Alexander Hare McLintock |first=George William |last=Grindley |author-link=George Grindley |access-date=19 December 2021}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;Prow first meeting&quot; /&gt; Tasman va uning odamlari shimolga suzib ketishdi. 5-yanvar kuni ular [[Manawatāwhi / Three Kings Islands|Manawatāwhi / Three Kings Islandsga]] tushishga harakat qilishdi, ammo qoyali qirg‘oq, baland to‘lqinlar va qoya tepasidan tosh otayotgan o‘nlab maorilar bunga to‘sqinlik qildi. Tasman Yangi Zelandiyaga qadam qo‘ymasdan [[Tonga]] tomon yo‘l oldi.&lt;ref&gt;{{DNZB|last=Simpson|first=K. A.|id=1t17|title=Tasman, Abel Janszoon|access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://www.janszoon.org/abel-tasman-national-park/history/ |publisher=Project Janszoon |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlikdan taxminan {{convert|12|km}} masofada, [[Tākaka|Tākakada]] joylashgan Golden Bay muzeyida Tasmanning sayohati va maorilarning golland dengizchilari qayig‘iga hujumini tasvirlovchi diorama doimiy eksponat sifatida namoyish etiladi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Abel Tasman in our history |url=https://goldenbaymuseum.org.nz/abel-tasman/historical-background/ |publisher=Golden Bay Museum |access-date=19 December 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Golden Bay Museum – Te Waka Huia o Mohua |url=https://www.nzmuseums.co.nz/collections/3244/golden-bay-museum-te-waka-huia-o-mohua |publisher=National Services Te Paerangi |access-date=12 March 2023 |arxivsana=2022-12-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221231041603/https://www.nzmuseums.co.nz/collections/3244/golden-bay-museum-te-waka-huia-o-mohua }}&lt;/ref&gt; Tasmanning ikki kemasi [[Wainui Bay|Wainui ko‘rfazining]] g‘arbiy tomonida joylashgan [[Tata Islands|Tata orollaridan]] taxminan {{convert|4|km|mi|spell=in}} shimolda langar tashlagan edi.&lt;ref name=&quot;Tata Islands&quot;&gt;{{cite web |title=2012: AT370 |url=http://abeltasman.org.nz/events/2012-at370/ |publisher=Abel Tasman 1642 |access-date=17 December 2021 |arxivsana=2025-08-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250824075235/http://abeltasman.org.nz/events/2012-at370/ }}&lt;/ref&gt;

== Yodgorlikni o‘rnatish qarori ==
[[Yangi Zelandiya hukumati]] Tasman tashrifining uch yuz yilligini nishonlash tadbirlarini 1938-yil iyunidayoq ko‘rib chiqishni boshlagan edi, ammo Ikkinchi jahon urushi boshlanishi rejalarni to‘xtatib qo‘ydi.&lt;ref&gt;{{cite news |date=25 November 1942 |title=Historic event: Tasman tercentennial |volume=CXXXIV |page=3 |work=[[The Evening Post (Wellington)|The Evening Post]] |issue=127 |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/EP19421125.2.14 |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt; 1941-yil oktyabr oyidagi yig‘ilishda [[Pōhara|Pohara]] hududiy kengashi (Domain Board) yodgorlik o‘rnatish masalasini muhokama qildi.&lt;ref name=&quot;Domain Board&quot;&gt;{{cite news |date=8 October 1941 |title=Tasman Memorial |volume=76 |page=6 |work=[[Nelson Evening Mail]] |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NEM19411008.2.100 |access-date=17 December 2021}}&lt;/ref&gt; Pōhara sohilida yodgorlik o‘rnatish to‘g‘risida qaror qabul qilindi, chunki bu joy golland dengizchilari va maorilar o‘rtasidagi to‘qnashuv yuz bergan hududga eng yaqin aholi punkti edi; Pōhara sohili Tata orollaridan {{convert|4|km|mi|spell=in}} janubi-g‘arbda joylashgan. Hududiy kengash o‘z fikrini [[Ichki ishlar departamenti (Yangi Zelandiya)|Ichki ishlar departamentiga]] yetkazishga qaror qildi.&lt;ref name=&quot;Domain Board&quot; /&gt; Bir necha kun ichida departament o‘z tarixchisi [[John Beaglehole|John Beagleholeni]] yodgorlik uchun mos joy izlash maqsadida Golden Bayga yubordi.&lt;ref&gt;{{cite news |date=13 October 1941 |title=Tasman Memorial |volume=76 |page=4 |work=[[Nelson Evening Mail]] |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NEM19411013.2.37 |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt; Aytishlaricha, Beaglehole Pōhara sohilidagi musiqa maydonchasi (rotunda) yonidagi joyni yoki [[Ligar Bay|Ligar Baydagi]] hududni ma’qul ko‘rgan.&lt;ref&gt;{{cite news |date=17 October 1941 |title=Tasman Memorial |volume=76 |page=6 |work=[[Nelson Evening Mail]] |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NEM19411017.2.108 |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt;

== Loyihalash va qurilish ==
[[Fayl:Abel-Tasman-Memorial-plan-view.jpg|left|thumb|Yodgorlikning atrof-muhit manzarasi bilan qanday uyg‘unlashganini va hozirda taxta qoplama ostida qolgan asl plitkalar joylashuvini ko‘rsatuvchi loyiha rejasi]]
Yodgorlik uchun tanlangan joy Golden Bay Cement kompaniyasiga tegishli hududdan ajratib berilgan, Ligar ko‘rfazi va [[Tata Beach|Tata plyajiga]] qaragan [[Tarakohe|Tarakohedagi]] qoyatosh edi. [[Ichki ishlar vaziri (Yangi Zelandiya)|Ichki ishlar vaziri]] [[Bill Parry (siyosatchi)|Bill Parry]] ochilish marosimidagi nutqida tushuntirganidek, Tasman quruqlikdagi eng yaqin borgan joy &quot;[[Wainui Bay|Wainuidan]] o‘tganda&quot; bo‘lib, u yerga borish juda qiyin edi.&lt;ref name=&quot;NEM unveiling&quot;&gt;{{cite news |date=19 December 1942 |title=Tasman Memorial: High column on Tarakohe Coast |volume=77 |page=4 |work=[[Nelson Evening Mail]] |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NEM19421219.2.54 |access-date=17 December 2021}}&lt;/ref&gt;{{efn|Keyinchalik o‘tkazilgan tadqiqotlar Tasmanning langar tashlagan joyini Tata orollarining shimolida, ya’ni Wainuidan oldingi hududda ekanligini ko‘rsatdi.&lt;ref name=&quot;Tata Islands&quot; /&gt;}}

Yodgorlik Uy-joy qurilishi departamenti xodimi [[Ernst Plischke]] tomonidan loyihalashtirilgan. U avstriyalik me’mor bo‘lib, mamlakati [[Anschluss|fashistlar Germaniyasi tomonidan annexia qilinganidan]] keyin qochib ketgandi, chunki u [[Sotsializm|sotsialistik]] aloqalarga ega va yahudiy ayol bilan turmush qurgan edi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Abel Tasman Memorial – Abel Tasman Memorial Park |url=https://natlib.govt.nz/records/23165811 |publisher=[[National Library of New Zealand]] |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DNZB Plischke&quot;&gt;{{DNZB|last=Tyler|first=Linda|id=5p31|title=Plischke, Ernst Anton|access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt; U Yangi Zelandiyaga kelganida yetakchi [[Modernistik arxitektura|modernist me’mor]] sifatida xalqaro obro‘ga ega edi.&lt;ref name=&quot;DNZB Plischke&quot; /&gt;

Plischkening yodgorlik bo‘yicha dastlabki konsepsiyasida Tasmanning kemalari to‘liq yelkanlari bilan tasvirlangan edi, ammo uning yigirmadan ortiq loyihasi rad etildi. Oxir-oqibat, u balandligi {{convert|30|ft|m|order=flip}} bo‘lgan, yunon dafn marosimi [[Stela|stelasiga]] ishora qiluvchi oq beton ustunning yakuniy mavhum shaklini yaratdi.&lt;ref name=&quot;Tyler&quot;&gt;{{cite book |last=Tyler |year=2008 |first=Linda |chapter=Tasman memorial |title=Long Live the Modern |publisher=Auckland University Press |page=41 |editor-first=Julia |editor-last=Gatley |ISBN=978-1-86940-415-4}}&lt;/ref&gt; Yodgorlik yoniga [[Tākaka Hill|Tākaka Hilldan]] keltirilgan, san’atshunos [[Janet Paul]] tomonidan ishlab chiqilgan harflar o‘yib yozilgan marmar lavha o‘rnatilgan past beton plintus (tagkursi) joylashtirildi.&lt;ref name=&quot;NEM unveiling&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Tyler&quot; /&gt; Butun maydon yirik kvadrat beton plitalar panjarasi bilan qoplandi.&lt;ref name=&quot;Tyler&quot; /&gt; Dizayn zamonaviy arxitektura tamoyillariga asoslangan holda &quot;bezaklarni rad etish va minimalizmni qabul qilish&quot;ga urg‘u beradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.architecture.com/knowledge-and-resources/knowledge-landing-page/modernism |title=What is Modern architecture? |language=en |publisher=Royal Institute of British Architects |access-date=15 March 2023 |arxivsana=2018-11-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181116114802/https://www.architecture.com/knowledge-and-resources/knowledge-landing-page/modernism }}&lt;/ref&gt; va Plischkening yondashuvi yovvoyi tabiat muhitiga qarama-qarshi o‘laroq minimalist va kuchli geometrik shaklga ega.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Abel Tasman Memorial / 1942 |url=http://www.ernst-a-plischke.at/de/03Werke/03Oeffentliche_Bauten/03TasmanMemorial.shtml |publisher=Ernst A. Plischke estate |access-date=15 March 2023 |language=de}}&lt;/ref&gt; Marmar lavhadagi yozuv quyidagicha o‘qiladi:&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lettering for inscription in Tasman Memorial by Janet Paul |url=https://natlib.govt.nz/records/37777331 |publisher=[[National Library of New Zealand]] |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;Remember Abel Janszoon Tasman a commander in the service of the Dutch East India Company who discovered New Zealand &amp; on 18th &amp; 19th December 1642 anchored in this bay. Remember also Frans Jacobszoon Visscher Pilot Major &amp; the company of the ships Heemskerck and Zeehaen. Also Jan Tyssen of Oue-ven. Tobias Pietersz of Delft. Jan Isbrantsz &amp; a sailor of name unknown killed by the natives of this country.&lt;/blockquote&gt;Yodgorlikning haqiqiy qurilishi uch yuz yillik yubileydan bir oy oldin, yer tozalash ishlari kuzatilgach va yer hadya qilingani haqida mish-mishlar tarqalgachgina xabar qilindi. O‘sha paytda, taqdirning hazili sifatida, {{convert|30|ft|m|-balandlikdagi|adj=mid}} beton ustunni Shimoliy oroldan import qilingan [[sement]] yordamida yasashga to‘g‘ri kelishi taxmin qilingan edi, chunki Golden Bay Cement kompaniyasi tez quriydigan sement ishlab chiqarmasdi.&lt;ref&gt;{{cite news |date=19 November 1942 |title=Tasman Memorial: Short time for erection |volume=77 |page=4 |work=[[Nelson Evening Mail]] |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NEM19421119.2.67 |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt; Yakunda esa, Golden Bay Cement kompaniyasining sementi ishlatildi va loyiha uchun sovg‘a sifatida berildi.&lt;ref name=&quot;NEM unveiling&quot; /&gt;

== Ochilish marosimi ==
[[Fayl:Abel_Tasman_monument_inscription_unveiling.jpg|left|thumb|Julia Skinner 1942-yil 18-dekabrda yodgorlik poyidagi yozuvni ochib bermoqda]]
Gollandiya Ost-Indiyasi uch yuz yillik marosimi uchun Yangi Zelandiyaga to‘rt kishilik delegatsiya yubordi. [[Charles van der Plas]] [[Niderlandiya qirolichasi Vilgelmina|Qirolicha Vilgelminaning]] shaxsiy vakili edi. General-mayor L. P. van Temmen ([[Niderlandiya qirollik Ost-Indiya armiyasi]] vakili), J. van Holst Pellekaan (Savdo departamenti vakili) va leytenant-komandir [[Huibert Quispel]] ([[Niderlandiya qirollik dengiz floti]] vakili) qolgan uch nafar a’zo bo‘lib, ular Yangi Zelandiyaga 1942-yil 8-dekabrda yetib kelishdi. Ularni Yangi Zelandiyaga tashrifi va sayohati davomida [[Ichki ishlar vaziri (Yangi Zelandiya)|Ichki ishlar vaziri]] [[Bill Parry (siyosatchi)|Bill Parry]] mehmon qildi.&lt;ref&gt;{{cite news |date=8 December 1942 |title=300 years ago: Abel Tasman's visit |volume=LXXIII |page=4 |work=[[Auckland Star]] |issue=290 |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/AS19421208.2.53 |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |date=14 December 1942 |title=In friendship, free peoples |page=2 |work=[[Evening Star (Dunedin)|Evening Star]] |issue=24377 |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/ESD19421214.2.21 |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt;

Ochilish marosimi 1942-yil 18-dekabrda bo‘lib o‘tdi. Unda Gollandiya delegatsiyasi ishtirok etdi, hukumat nomidan esa [[Yangi Zelandiya Bosh vaziri|Bosh vazir]] [[Peter Fraser]], Ichki ishlar vaziri Parry va [[Yerlar vaziri (Yangi Zelandiya)|Yerlar vaziri]] [[Jim Barclay (siyosatchi)|Jim Barclay]] qatnashdi. Ochilishni mahalliy [[Motueka (Yangi Zelandiya saylov okrugi)|Motueka saylov okrugi]] deputati [[Jerry Skinner|Jerry Skinnerning]] (o‘sha paytda [[Shimoliy Afrika kampaniyasi|Shimoliy Afrika kampaniyasida]] jang qilayotgan edi) rafiqasi Juliya Skinner amalga oshirdi. [[Janubiy maori]] saylov okrugi deputati [[Eruera Tirikatene]] maorilar delegatsiyasiga boshchilik qildi. Golden Bay Cement kompaniyasi direktorlar kengashi raisi hadya qilingan yer hujjatini rasman topshirdi.&lt;ref name=&quot;NEM unveiling&quot; /&gt; Tadbirdan oldin delegatsiya Takaka shaharchasi kengashi va Takaka okrugi kengashi tomonidan yengil tushlik bilan mehmon qilindi,&lt;ref&gt;{{cite news |date=19 December 1942 |title=Historic site: Tasman memorial |volume=LXIX |page=4 |work=[[Gisborne Herald]] |issue=20971 |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/GISH19421219.2.60 |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt; ochilishdan so‘ng esa rasmiy delegatsiya Golden Bay Cement kompaniyasi tomonidan tashkil etilgan [[Afternoon tea|tushdan keyingi choy]] dasturxoniga taklif etildi.&lt;ref name=&quot;NEM unveiling&quot; /&gt; Shundan so‘ng delegatsiya [[Tākaka Hill]] orqali yo‘l olib, [[Motueka]] meri Walter Eginton va kengash a’zolari tomonidan kutib olindi.&lt;ref&gt;{{cite news |date=19 December 1942 |title=Netherlands delegation at Motueka |volume=77 |page=4 |work=[[Nelson Evening Mail]] |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NEM19421219.2.57 |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt;

[[Abel Tasman milliy bog‘i]] ertasi kuni General-gubernator [[Cyril Newall, 1-baron Newall|Cyril Newall]] tomonidan ochildi, delegatsiya tarkibi esa qo‘shimcha [[The Crown|toz]] vazirlari bilan kengaydi.&lt;ref&gt;{{cite news |date=21 December 1942 |title=Opened by Governor-General |volume=77 |page=3 |work=[[Nelson Evening Mail]] |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NEM19421221.2.28.1 |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt; Golden Bay Cement kompaniyasi tomonidan sovg‘a qilingan yer va Tata orollari Abel Tasman milliy bog‘idan jismonan ajralgan bo‘lsa-da, uning bir qismi hisoblanadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Untitled |url=https://www.doc.govt.nz/map/index.html?banner=0&amp;layerlist=0&amp;base=Map&amp;searchfilter=eyJNYXBUeXBlIjoid2Fsa3MiLCJGaWx0ZXIiOnsicXVlcnkiOnsiY29uc3RhbnRfc2NvcmUiOnsiZmlsdGVyIjp7ImJvb2wiOnsibXVzdCI6W3sidGVybSI6eyJJc0RlbGV0ZWQkJGJvb2wiOmZhbHNlfX0seyJ0ZXJtIjp7IlBhcmtOYW1lcyI6IkFiZWwgVGFzbWFuIE5hdGlvbmFsIFBhcmsifX0seyJ0ZXJtIjp7Il9UeXBlU2hvcnROYW1lIjoiVHJhY2tBbmRXYWxrUHJvZmlsZVBhZ2UifX0seyJ0ZXJtIjp7IkFjdGl2aXRpZXMuTGlzdCI6IldhbGtpbmcgYW5kIHRyYW1waW5nIn19XX19fX19fQ |publisher=[[Department of Conservation (Yangi Zelandiya)|Department of Conservation]] |access-date=18 December 2021}}&lt;/ref&gt;

== O‘zgartirishlar ==
[[Fayl:Abel_Tasman_Monument_aerial_(cropped).jpg|left|thumb|Yodgorlikning (markazda) qoyatoshdagi mahalliy butazorlar orasida joylashuvini ko‘rsatuvchi havodan ko‘rinishi]]
1940-yillarga xos bo‘lganidek, asl bitik asosan yevropaliklarning taassurotlariga qaratilgan edi. Maorilar nuqtai nazarini qamrab olmagan ushbu [[Pākehā|Pākehāga]]{{efn|Pākehā atamasi uchun eng keng tarqalgan ta’rif — &quot;oq tanli yangi zelandiyalik&quot;}} (yevropaliklarga) yo‘naltirilgan tizimli yondashuv Yangi Zelandiyada mustahkam o‘rnashgan edi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Overview: A frontier of chaos? |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/maori-european-contact-before-1840/overview |publisher=[[Ministry for Culture and Heritage]] |access-date=15 March 2023 |date=7 July 2020}}&lt;/ref&gt; Keyingi o‘n yilliklarda bu qarashlar o‘zgardi. 1642-yilgi irqlar uchrashuvi dioramasini yasagan va Tasmanning Golden Bayga tashrifi bo‘yicha ekspert hisoblangan Robert Jenkinning fikricha, Pākehā va maorilarning tarixga bo‘lgan qarashlari 1960-yillardan boshlab yanada inklyuziv (qamrab oluvchi) bo‘la boshladi.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Hindmarsh |first1=Gerard |date=16 December 2017 |title=Commemorating the 'first encounter' that changed life as we know it |work=[[The Nelson Mail]] |url=https://www.stuff.co.nz/nelson-mail/our-people/99816963/commemorating-the-first-encounter-that-changed-life-as-we-know-it |access-date=15 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jenkin |first1=Robert |title=The acquisitive gaze – colonialism and post-colonialism |url=http://abeltasman.org.nz/the-aquisitive-gaze/ |publisher=Abel Tasman 1642 |access-date=15 March 2023 |date=11 May 2015 |arxivsana=2023-03-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230315222105/http://abeltasman.org.nz/the-aquisitive-gaze/ }}&lt;/ref&gt;

Ochilish marosimidan ellik yil o‘tib, o‘sha paytdagi qirolicha [[Niderlandiya qirolichasi Beatrix|Beatrix]] yodgorlikni ziyorat qildi. Shu munosabat bilan yangi izohli panel o‘rnatildi va [[Tabiatni muhofaza qilish departamenti (Yangi Zelandiya)|Tabiatni muhofaza qilish departamenti]] yangi va eski izohli belgilar o‘rtasidagi farqni &quot;Abel Tasman tashrifiga bo‘lgan nuqtai nazarimiz o‘tgan 50 yil ichida qanday o‘zgarganini&quot; ochib berishini qayd etdi.&lt;ref name=&quot;DOC&quot;&gt;{{cite web |title=Abel Tasman National Monument |url=https://www.doc.govt.nz/parks-and-recreation/places-to-go/nelson-tasman/places/abel-tasman-national-park/abel-tasman-monument/ |publisher=[[Department of Conservation (New Zealand)|Department of Conservation]] |access-date=19 December 2021}}&lt;/ref&gt;

Yodgorlik 1942-yilda ochilganidan beri unga bir qator o‘zgartirishlar kiritildi. Hudud endi yirik [[Beton toshlar|beton plitalar]] ustidan taxta qoplama bilan qoplangan va atrofiga yog‘och [[Baluster|panjaralar]] o‘rnatilgan. Beton ustun poyiga Gollandiya qirollik oilasi tomonidan hadya qilingan [[jez]] taxtachalar yopishtirilgan va yozuvli marmar lavha gorizontal holatdan deyarli vertikal holatga o‘tkazilgan.&lt;ref name=&quot;Tyler&quot; /&gt; 2006-yilda yodgorlik [[Yangi Zelandiya Me’morlar Instituti|Yangi Zelandiya Me’morlar Institutining]] Nelson-Marlboro mintaqaviy mukofotlarida &quot;Barhayot arxitektura&quot; mukofotiga sazovor bo‘ldi. Hakamlar hay’ati memorialni &quot;milliy boylik&quot; deb atadi, ammo asl qoplama dizaynini ochish uchun Tabiatni muhofaza qilish departamentini taxta platformani olib tashlashga chaqirdi va &quot;shunda Yangi Zelandiya erta modernistik arxitekturaning xalqaro ahamiyatga ega namunasiga ega bo‘ladi&quot; deb ta’kidladi.&lt;ref&gt;{{cite news |date=29 September 2006 |title=More accolades for architects of Millers Acre |page=2 |work=Nelson Mail}}&lt;/ref&gt; Hukumat yodgorlikni [[National Memorials (New Zealand)|Milliy yodgorliklardan]] biri sifatida ro‘yxatga olgan. 2023-yil holatiga ko‘ra, 21 ta Milliy yodgorlik mavjud bo‘lib, bu Tabiatni muhofaza qilish departamenti tomonidan boshqariladigan yagona yodgorlikdir; boshqa yodgorliklar [[Madaniyat va meros vazirligi (Yangi Zelandiya)|Madaniyat va meros vazirligi]] mas’uliyati ostidadir.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Graves and memorials / Ngā rua tūpāpaku ā-hītori, ā-pakanga hoki |url=https://mch.govt.nz/our-work/memorials-and-commemorations/graves-and-memorials |publisher=[[Ministry for Culture and Heritage]] |access-date=19 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== Kirish ==
Yodgorlikka borish Pōharadan [[Tōtaranui]] yo‘nalishidagi Abel Tasman Drive yo‘li orqali amalga oshiriladi. Yodgorlik [[Port Tarakohe|Port Tarakohedan]] o‘tgan joyda joylashgan bo‘lib, avtoturargohda joylashuv haqida ma’lumot beruvchi belgilar mavjud. Avtoturargohdan yodgorlikkacha piyoda besh daqiqalik yo‘l va yer rasman milliy bog‘ tarkibiga kirgani sababli, itlarni olib kirish taqiqlanadi.&lt;ref name=&quot;DOC&quot; /&gt;

== Izohlar ==
{{notelist}}

== Manbalar ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>2jq4ppjm3ktbtiobn834drcczoaoidx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Kamol ibn al-Humam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1334414</id>
    <revision>
      <id>6156350</id>
      <parentid>5966884</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5046" sha1="hzeoimwh5rd9xukkuikq4vced5h71m5" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| name           = Kamolidin ibn al-Humam&lt;br/&gt;{{Lang|ar|كمال الدين بن الهمام}}
| title = [[Kamoliddin|Kamol ad-Din]]&lt;ref&gt;{{cite book|author=David Dean Commins|title=Islamic Reform: Politics and Social Change in Late Ottoman Syria|url=https://books.google.com/books?id=nOtuLf-HRQQC|date=1990|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=9780195362947|page=74}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=[[Sherman A. Jackson]]|title=Islam and the Problem of Black Suffering|url=https://books.google.com/books?id=VFK9zAsJtHcC|date=2009|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=9780195382068|page=102}}&lt;/ref&gt;. – [[Shayx ul-islom|Shayx ul-islom]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.dar-alifta.org/AR/ViewScientist.aspx?sec=new&amp;ID=85&amp;LangID=1|title=The Biography of Imam al-Kamal ibn al-Humam|publisher=[[Dar al-Ifta' al-Misriyya]]}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
| birth_date = 790-hijriy = 1388-milodiy
| birth_place = [[Iskandariya]]
| death_date = 861-hijriy = 1457-milodiy
| death_place = [[Qohira]]
| religion = [[Islom]]
|denomination = [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy]] [[Tasavvuf|sufiy]]
|jurisprudence = [[Hanafiylik|Hanafi]]
|creed = [[Moturidiylik|Moturidiy]]&lt;ref&gt;{{cite book|author=Cenap Çakmak|title=Islam: A Worldwide Encyclopedia [4 volumes]|url=https://books.google.com/books?id=JSHFDgAAQBAJ|date=2017|publisher=[[ABC-CLIO]]|isbn=9781610692175|page=1015}}&lt;/ref&gt;
| main_interests = [[Aqida|Aqidaga oid ilmlar]], [[Kalom|kalom]], [[Tavhid|tavhid]], [[Fiqh|fiqh]], [[Usul al-Fiqh|usul al-fiqh]], [[Aqida|usul ad-din]], [[hadis ilmi]], [[Tafsir|tafsir]], [[Mantiq|mantiq]], [[Arab tili grammatikasi|arab tili grammatikasi]], [[Arab adabiyoti|arab adabiyoti]], [[Ritorika|ritorika]], [[islomiy meros huquqi]], [[Tasavvuf|tasavvuf]], [[Matematika|matematika]], [[musiqa]]
| notable_works = „Al-Musayara“, „Fath al-Qodir“
}}

'''Al-Kamol ibn al-Humam''' ({{Lang-ar|الكمال بن الهمام}}) [[Misrliklar|misrlik]]&lt;ref name=&quot;Johansen&quot;&gt;{{cite book|author=[[Baber Johansen]]|title=Contingency in a Sacred Law: Legal and Ethical Norms in the Muslim Fiqh|url=https://books.google.com/books?id=lzHuay2ZgFYC|date=1999|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=9789004106031|page=148}}&lt;/ref&gt; taniqli [[Hanafiylik|hanafiy]]-[[Moturidiylik|moturidiy]], [[olim]], [[Huquqshunoslik|huquq nazariyotchisi]] va [[faqih]] edi. U [[Ijtihod|mujtahid]] boʻlib, koʻplab ilm sohalarida yuqori baholangan va [[Tasavvuf|sufiy]] ham boʻlgan&lt;ref name=&quot;Madani&quot;&gt;{{cite web|url=https://islam786books.com/index.php?main_page=product_info&amp;products_id=4210|title=Fath al Qadir: 10 Volumes, Arabic|publisher=Madani Propagation}}&lt;/ref&gt;. U [[Fiqh|fiqh]], [[Usul al-Fiqh|usul al-fiqh]], [[Kalom|kalom]], [[Mantiq|mantiq]], [[Tasavvuf|tasavvuf]], [[Arab tili|arab tili]] va [[Arab adabiyoti|adabiyot]], [[Tafsir|tafsir]], [[Hadis|hadis]], [[islomiy meros huquqi]] ([[Arab tili|arab tilida]] „ilm al-faroiz“ – „[ajdodiy] ulushlar ilmi“ deb ataladi), [[Matematika|matematika]] va [[Musiqa|musiqa]] kabi barcha ilm sohalarida yuqori qadrlangan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ahnafblog.com/2018/09/23/who-was-al-kamal-ibn-al-humam-a-great-hanafi-jurist-faqih/|title=The Life and Works of al-Kamāl Ibn al-Humām|publisher=Ahnaf Blog}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://shamela.ws/index.php/author/562|title=Al-'Alam by al-Zirikli|publisher=shamela.ws}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;OxfordDictionary&quot;&gt;{{cite book|author=[[John L. Esposito]]|title=The Oxford Dictionary of Islam|url=https://books.google.com/books?id=E324pQEEQQcC|date=2004|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=9780199757268|page=152}}&lt;/ref&gt;.

U „[[Hidoya|al-Hidoya]]“ga yozgan „Fath al-Qodir“ nomli sharhi bilan tanilgandir&lt;ref&gt;{{cite book|author=[[Abdul Azim Islahi]]|title=History of Islamic Economic Thought: Contributions of Muslim Scholars to Economic Thought and Analysis|url=https://books.google.com/books?id=wy6lBQAAQBAJ|date=2014|publisher=[[Edward Elgar Publishing]]|isbn=9781784711382|page=43}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://hadithnotes.org/the-life-and-works-of-al-kamal-ibn-al-humam/ The Life and Works of al-Kamāl Ibn al-Humām] [{{webarchive|url=https://archive.today/20240212015955/https://hadithnotes.org/the-life-and-works-of-al-kamal-ibn-al-humam/|date=12 February 2024}}]
* [https://islamsyria.com/site/show_articles/12948 Al-Kamal ibn al-Humam and His Book: Fath al-Qadeer]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{in lang|ar}}
[[Turkum:Hanafiylar]]
[[Turkum:Moturidiylar]]
[[Turkum:Iskandariyaliklar]]
[[Turkum:15-asr musulmon mutakallimlari]]
[[Turkum:15-asr musulmonlari]]
[[Turkum:Shayx ul-islomlar]]
[[Turkum:Sunniy fiqh olimlari]]
[[Turkum:Sunniy imomlar]]
[[Turkum:Sunniy soʻfiylar]]
[[Turkum:Misrlik sufiylar]]
[[Turkum:Misrlik imomlar]]
[[Turkum:Misrlik sunniy musulmonlar]]
[[Turkum:1388-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1457-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>hzeoimwh5rd9xukkuikq4vced5h71m5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abudulloh Gʻoziy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1334443</id>
    <revision>
      <id>6156036</id>
      <parentid>5873999</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:26:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7219" sha1="c7h8bh8g7i1j1x0w24bz0sdt6r0piv6" xml:space="preserve">{{Qisqa tavsif|Musulmon yozuvchisi (1936–2021)}}
{{Use dmy dates|date=May 2020}}

{{Shaxsiyat bilgiqutisi| ismi= Abidulloh al-Ansoriy Gʻoziy
| asl_ismi        = अबिदुल्लाह ग़ाज़ी
| tasvir= Dr-abidullah-ghazi-portrait.jpg
| tavallud_sanasi        = 6-iyul 1936
| tavallud_joyi       = [[Ambehta]], [[Birlashgan provinsiyalar]], [[Britaniya Hindistoni]]
| vafot_sanasi         = 11-aprel 2021 (yoshi 84 da)
| kasbi= Ijrochi direktor, IQRA Xalqaro Taʼlim Jamgʻarmasi
| vebsayt            = {{URL|http://www.iqra.org}}
| otasi= [[Homid al-Ansoriy Gʻoziy]]&lt;ref name=&quot;zahidrashdi.org&quot;&gt;{{cite web | url=https://zahidrashdi.org/685 | title=ڈاکٹر عبید اللہ غازی سے ملاقات | publisher=zahidrashdi.org | accessdate=22 January 2020}}&lt;/ref&gt;.
| turmush_oʻrtogʻi= Tasnima Gʻoziy
| qarindoshlari= [[Muhammad Mian Mansur Ansoriy|Muhammad Miyon Mansur Ansoriy]] (otasi tomondan bobosi), [[Qoriy Muhammad Tayyib]] (onasi tomondan bobosi), [[Muhammad Qosim Nanutaviy]] (katta bobosi)&lt;ref name=&quot;zahidrashdi.org&quot; /&gt;.
}}

'''Abudulloh Ansoriy Gʻoziy''' ({{Lang-hi|अबिदुल्लाह ग़ाज़ी}}) (6-iyul 1936 – 11-aprel 2021) hind amerikalik yozuvchi, pedagog va shoir edi&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-04-11|title=Internationally known Islamic scholar Abidullah Ghazi passes away|url=https://www.siasat.com/internationally-known-islamic-scholar-abidullah-ghazi-passes-away-2122871/|access-date=2021-04-12|website=The Siasat Daily|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. U bolalar uchun yozilgan 140 dan ortiq islomiy taʼlimiy darsliklar muallifi boʻlgan. Shuningdek, u IQRA Xalqaro Taʼlim Jamgʻarmasining ijrochi direktori boʻlgan&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;/&gt;.

Uning kitoblari koʻplab tillarga tarjima qilingan va 40 dan ortiq mamlakatdagi islom maktablarining oʻquv dasturiga kiritilgan. U [[Qirollik Islom strategik tadqiqotlar markazi|qirollik Islomiy Strategik Tadqiqotlar Markazi]] tomonidan „Dunyodagi eng taʼsirchan 500 nafar musulmon“ roʻyxatiga kiritilgan&lt;ref name=TheMuslim500&gt;{{cite web|title=Profiles of Abidullah and Tasneema Ghazi|url=https://themuslim500.com/profile/drs-abidullah-and-tasneema-ghazi|website=The Muslim 500 website|date=28 May 2018 |accessdate=5 March 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va faoliyati ==
Abudulloh Gʻoziy 1936-yil 6-iyulda Shimoliy Hindistondagi [[Ambehta]]ning [[Sohibobod tumani]]da tugʻilgan&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;&gt;{{cite web|title=Profile of Abidullah Ghazi|url=http://www.aligarhmovement.com/aligarians/abidullah_ghazi|website=Aligarh Movement website|author=Afzal Usmani|accessdate=5 March 2020}}&lt;/ref&gt;.

Abudulloh Gʻoziy 1959-yilda [[Aligarh Musulmon universiteti]]da magistrlik darajasini, 1967-yilda [[London iqtisodiyot maktabi]]da fan magistri (MSc) darajasini va 1973-yilda [[Harvard universiteti]]da falsafa doktori (PhD) darajasini olgan&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;/&gt;&lt;ref name=PakistanLink/&gt;. Gʻoziy 2021-yil 11-aprelda, 84 yoshida vafot etdi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Abidullah Ghazi: A Tribute |url=https://radianceweekly.net/abidullah-ghazi-a-tribute/ |access-date=2024-11-09 |website=Radiance Weekly |language=en-US |arxivsana=2024-11-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241109081056/https://radianceweekly.net/abidullah-ghazi-a-tribute/ }}&lt;/ref&gt;.

== Ijtimoiy va taʼlimiy xizmatlari ==
# Tashkilotchi-direktor, Iqra Xalqaro Taʼlim Jamgʻarmasi (1983)&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;/&gt;&lt;ref name=rekhta&gt;[https://www.rekhta.org/Poets/aabidullah-ghazi/profile Profile of Abidullah Ghazi on Rekhta.org website] Retrieved 5 March 2020&lt;/ref&gt;&lt;ref name=PakistanLink/&gt;.
# Vasiylar kengashi raisi (2005–06), Aligarh Bitiruvchilari Uyushmalari Federatsiyasi
# Prezident, Hindiston Milliy Universitet Talabalari Kengashi (1959)
# Prezident, Aligarh Musulmon Universiteti Talabalar Ittifoqi (1959)&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;/&gt;.
# Faxriy kotib, AMU Talabalar Ittifoqi, 1954&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;/&gt;.

== Maslahatchi sifatida ==
* Pandit [[Jawaharlal Nehru|Javoharlal Nehru]], [[Hindiston bosh vaziri]] (1947–64)&lt;ref name=PakistanLink/&gt;.
* [[Rajendra Prasad]], [[Hindiston prezidenti]] (1950–62)
* [[Zakir Husayn]], [[Hindiston prezidenti]] (1967–69)&lt;ref name=PakistanLink/&gt;.

== Mukofot va eʼtiroflar ==
* [[Sitora-i-Imtioz]] (Imtiyoz yulduzi) mukofoti Sirat un-Nabiy dasturi uchun, [[Pokiston]] (1983)&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;/&gt;&lt;ref name=PakistanLink/&gt;.
* [[Nishon-e-Imtioz]] (Imtiyoz ordeni) mukofoti taʼlimiy oʻquv dasturlarini ishlab chiqargani uchun, [[Pokiston]] (1988)&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;/&gt;&lt;ref name=PakistanLink/&gt;.

== Kitoblari ==
# „Sarir-e-xoma“ (shaxsiy maqolalar toʻplami)&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;/&gt;.
# Mavlono Abdulloh Ansoriy – Axvol, xizmat va ilmiy asarlar&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;/&gt;.

Abudulloh Gʻoziy 1983-yilda AQShning [[Illinoys]] shtati, [[Skoki]] shahrida Iqro Xalqaro Taʼlim Jamgʻarmasiga asos solgan. U amerikalik musulmon bolalarga oʻz dinini oʻrgatishga qaratilgan jamoat loyihasi sifatida tashkil etilgan&lt;ref name=rekhta/&gt;.

Shundan buyon u qariyb 100 ta darslik va qoʻshimcha ravishda badiiy va publitsistik asarlar hamda sheʼrlardan iborat „boyituvchi“ qoʻshimcha kitoblarni nashr etgan. Abdulloh u yerda kitob klubi va kitob doʻkonini ham yuritgan. Guruh 1987-yilda Iqro Xayriya Jamiyatiga qoʻshildi. Bu guruhga hanuzgacha Abidulloh Gʻoziy rahbarlik qiladi. U va rafiqasi Tasnima Gʻoziy Hindistonda tugʻilgan, keyinchalik oliy taʼlim va yuqori darajalar olish uchun AQShga kelgan. Keyinroq ular farzandlari bilan AQShda yashashga qaror qilganlar&lt;ref name=&quot;Ghazi&quot;/&gt;&lt;ref name=rekhta/&gt;.

== AQShga immigratsiyasi ==
Hindiston [[Ulamo|ulamolari]] bilan bogʻliq loyiha ustida ishlayotganda u professor [[Wilfred Cantwell Smith]]ning diqqatini tortdi, u [[Dunyo dinlarini oʻrganish markazi]]ning asoschisi va direktori, shuningdek [[Harvard ilohiyot maktabi]] professori edi. Smith Gʻoziyga dinshunoslik boʻyicha PhD darajasini tugallash uchun stipendiya taklif qildi. [[Harvard universiteti]]da oʻqiyotgan paytida Gʻoziy oʻzaro bogʻliq dastur doirasida [[Siyosatshunoslik|siyosatshunoslik]]ni [[Dinshunoslik|dinshunoslik]] bilan uygʻunlashtirib oʻrgandi. U 1983-yilda AQSh fuqaroligini oldi. Gʻoziy Hindiston va Buyuk Britaniyada ham dars bergan va maʼruzalar oʻqigan&lt;ref name=PakistanLink&gt;{{cite news|url=https://www.pakistanlink.org//Community/2009/Dec09/11/02.HTM |title=A Lifetime of Commitment to faith, peace and Understanding (Profile of Abidullah Ghazi)|author=Huseyn Abiva|newspaper=Pakistan Link (a US weekly newspaper)|accessdate=5 March 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Muhammad Mian Mansur Ansoriy|Muhammad Miyon Mansur Ansoriy]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://iqrafoundation.com IQRA rasmiy veb-sayti]

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Gʻoziy, Abdulloh}}
[[Turkum:1936-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Hindistonlik bosh ijrochi direktorlar]]
[[Turkum:Musulmon yozuvchilari]]
[[Turkum:Aligarh Musulmon universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Harvard universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:London iqtisodiyot maktabi bitiruvchilari]]
[[Turkum:Hindistonda islomiy taʼlim]]
[[Turkum:Uttar-pradeshlik pedagoglar]]
[[Turkum:AQShga koʻchib oʻtgan hindistonliklar]]
[[Turkum:Sitora-i-Imtioz sohiblari]]
[[Turkum:Nishon-e-Imtioz sohiblari]]
[[Turkum:2021-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>c7h8bh8g7i1j1x0w24bz0sdt6r0piv6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adanaspor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1335306</id>
    <revision>
      <id>6156048</id>
      <parentid>5956901</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T00:49:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14356" sha1="7q8hd5br1106za5kb7y78bzu2zfjyk3" xml:space="preserve">{{Futbol klubi
| nomi            = Adanaspor
| logotip         = [[Fayl:Adanaspor logo.png|thumb]]
| logotip_oʻlchami = 200px
| toʻliq_nomi     = Adanaspor Sport Klubi
| laqabi          = Toros Kaplanları (Toros yoʻlbarslari)
| tashkil_topgan  = 1954
| stadioni        = New Adana Stadium
| sigʻimi         = 33,543
| prezidenti      = Bayram Akgül
| murabbiyi       = Sol Bamba
| ligasi          = Turkiya Birinchi ligasi
}}

'''Adanaspor''' – [[Adana]] shahrida joylashgan Turkiyaning professional [[Futbol|futbol assotsiatsiyasi]] klubi; hozirda ular [[TFF 2. Lig]]sida oʻynashadi.

Klub 1954-yilda [[oʻrta sinf]] savdogar va hunarmandlar tomonidan shaharning oʻsha paytdagi eng mashhur klubi [[Adana Demirspor]] ichida munosabatlar yomonlashuvi natijasida tashkil etilgan boʻlib, ular ishchilar tomonidan qoʻllab-quvvatlangan, yer egalari tomonidan moliyalashtirilgan va [[Turkiya Davlat temir yoʻllari]] xodimlari tomonidan boshqarilgan TCD. Ikki klub birinchi marta 1956 yilda bir-biriga qarshi oʻynagan va oʻyin [[Adana futbol derbisi|Adana derbisi]] ​​nomi bilan mashhur boʻlgan. Oʻshandan beri ikkala klub ham shahar miqyosida qoʻllab-quvvatlash va hukmronlik uchun qattiq raqobatlashdi va har bir klub muxlislari oʻz klubini Adana shahrining haqiqiy vakili deb bilishadi. Qolaversa, „Adanaspor“ning uy maydoni [[Adana Stadium]] azaliy raqiblari bilan boʻlishib, bu ularning oʻyinlarini yanada kuchaytirmoqda.&lt;ref name=&quot;tff&quot;&gt;[http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=395&amp;kulupId=3603 5 OCAK&amp;nbsp;–{ORADANASPORTINAJ lang|tr}}, 2010-yil 4-iyun kuni kirildi&lt;/ref&gt; Adanaspor formasi ranglari, toʻq sariq va oq, shaharning asosiy hosillari boʻlgan apelsin va paxtani anglatadi.&lt;ref name=&quot;altinsehiradana.com&quot;&gt;[https://www.altinsehiradana.com/Makale/adana-derbisinin-tarixi/]2-yanvar/adana-derbisinin-tarihi/ 2020&lt;/ref&gt;

„Adanaspor“ 1970-yillar va 1980-yillarning boshlarida Turkiya futbol ligasining eng muvaffaqiyatli klublaridan biri edi. ''Toros Kaplanlari'' ([[Toros Tog'lari|Toros]] Yoʻlbarslari) 1980-81-yilgi mavsumda oliy divizionda ikkinchi oʻrinni egallagan, jami 22 yil davomida oliy divizionda qatnashgan. Klub, shuningdek, uch yil davomida [[UEFA kubogi]] musobaqasida qatnashdi.&lt;ref name=tarihce&gt;[http://adanaspor.com.tr/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=44&amp;Itemid=31 Tarihçe] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100724114726/http://adanaspor.com.tr/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=44&amp;Itemid=31 |date=2010-07-24 }} adanaspor.com.tr {{lang|tr}}, 5-iyun kuni tashrif buyurilgan&lt;/ref&gt;

== Tarix ==
[[File:Adanaspor Club Entrance.JPG|thumb|130px|left|Club entrance]]
Adanaspor nomi ostida klub ilk bor 1932 yilda tashkil etilgan; Adana havaskorlar ligasida ishtirok etdi. [[Orhan Kamol]] (xalqaro mashhur yozuvchi Mehmet Raşit Öğütçüning [[taxallusi]] klubning bu iteratsiyasida oʻynadi.&lt;ref name=&quot;hurriyet.com.tr&quot;&gt;[https://www.hurriyet.com.tr/orhan-kemalin-adanasporda-golcu-rasit-yill-404-yanvar, H68üriyetr access]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 2020&lt;/ref&gt;


Ammo Adanasporga aylanadigan klub 1954 yil 23 yanvarda Mehmet Shanliturk, Mustafo Bekbosh, Erol Erk, Ali Gedikbaş va doktor Muzaffer Eraslan tomonidan tashkil etilgan. Klubning asl ranglari sariq va koʻk rang boʻlib, u 1966 yilga qadar havaskorlar ligasida qatnashgan, oʻshanda Adanaspor toʻliq professional klubga aylanish uchun Akinspor va Torosspor bilan birlashgan. „Yangi“ klub 1-ligaga qabul qilindi. Ligada (Turk futbolining Ikkinchi Divizioni) professional klub sifatida oʻzining birinchi mavsumida birlashgandan soʻng klub ranglari toʻq sariq va oq rangga oʻzgartirildi.&lt;ref name=tarihce /&gt;

Adanaspor 2-Ligada 1970–71-yil mavsumi yakunida 1-Liga ([[Super Lig]])ga koʻtarilguniga qadar kurashdi. Ular 1-Ligada (1971-1984) ketma-ket oʻn uch mavsum oʻtkazdilar, uch marta [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA Kubogi]]da va bir marta [[Bolqon kubogi]]da qatnashdilar.&lt;ref name=tarihce /&gt; Adanaspor oʻzining birinchi kubogini finalda Izmir Denizgücüni 2:0 hisobida maglub qilib qoʻlga kiritdi. Gollarga Behchet Arkun va Orxan Yalchinkaya mualliflik qildilar.

1975–76 mavsumi yakunida Adanaspor toʻrtinchi oʻrinni egalladi,&lt;ref name=1lig7576&gt;[https://www.angelfire.com/nj/sivritepe/artl7576.html 1975–1976-yil turkish.5-iyun. 2010&lt;/ref&gt; ularning oʻsha paytdagi eng yuqori pogʻonadagi marrasi. Oradan koʻp oʻtmay, ular oʻz rekordlarini yanada yaxshilashdi va 1980–81-yilda ikkinchi oʻrinni egallashdi. Koʻrinib turgan muvaffaqiyat va yuqori oʻsishga qaramay, Adanasporning taqdiri yomon tomonga oʻzgardi va ular 1984 yilda birinchi marta quyi ligaga tushib ketishdi. Ular 1988 yilda 2-Ligada gʻalaba qozonganidan soʻng yuqori ligaga koʻtarilishdi, ammo moliyaviy muammolar tufayli klub oʻz koʻrsatkichlarini saqlab qola olmadi va 1990-91-yillarida quyi ligaga tushib ketdi. fasl.&lt;ref name=tarihce /&gt;

Klub keyingi bir necha yilni ligalar oʻrtasida oʻtkazdi, 2000-yillarning oʻrtalarida pastga quladi va 2005 yilda [[bankrotlik]] eʼlon qilinishi bilan yakunlandi. 2006 yilga kelib, „Adanaspor“ ketma-ket uch mavsum quyi ligada oʻynadi.


Biroq, ularning taqdiri oʻzgardi. „Adanaspor“ ketma-ket koʻtarildi (2006-07 va 2007-08) va Birinchi Liga muntazam oʻyinchisiga aylandi. Keyingi oʻn yillikda Lig (Ikkinchi divizion). Ular [[2009–10 TFF Birinchi Liga|2009–10]] mavsumi yakunida Superligaga chiqishni qiyinchilik bilan qoʻldan boy berishdi.&lt;ref name=tarihce /&gt; 2011–12da ularga 6-oʻrin bilan koʻtarilish pley-off bosqichiga yoʻllanma olganidan keyin yana turk futbolining yuqori darajasiga qaytish imkoniyati berildi. Ular ikki oʻyinli yarim finalda [[Chaykur Rizespor]]ni umumiy hisobda 4:1 hisobida magʻlub etishdi, ammo pley-off finalida [[Kasımpaşa S.K.|Kasımpaşa]]ga 3:2 hisobida magʻlub boʻlishdi. Nihoyat, 2016-yilning 24-aprelida, 12 yillik quyi ligadan soʻng, „Adanaspor“ [[2016-17 Super Lig|2016-17-mavsum]]da [[Gaziantep]] Büyükşehiraz Belediyespor mehmoni boʻlib, mehmonda 0:2 hisobida magʻlub boʻlganidan soʻng, Superligadagi oʻrnini kafolatladi. Superligada bir mavsumdan soʻng ular birinchi ligaga tushib ketishdi va shu vaqtdan beri u yerda kurash olib borishdi.

== Sovrinlar ==
* '''[[Süper Lig]]'''
** 2-oʻrin (1): [[1980–81 1.Lig|1980–81]]&lt;ref name=1lig8081&gt;[https://www.angelfire.com/nj/sivritepe/artl8081.html 1980–1981 1.Lig] turkish-soccer.com, accessed 5 June 2010&lt;/ref&gt;
** 3-oʻrin (1): 1975–76
* '''[[TFF First League|1. Lig]]'''&lt;ref name=&quot;lig&quot;&gt;At the time of their win, the 2. Lig was the Second Division in the [[Turkish football league system]]. However, after the 1. Lig became the Süper Lig in 2001, the 2. Lig became the 1. Lig and a newly created 2. Lig was put into place. The old 2. Lig became the 3. Lig.&lt;/ref&gt;
** Gʻoliblik (3):1970–71, 1987–88, 2015–16 &lt;ref name=2ligtarihce&gt;[http://ligtv.com.tr/Lig_Tarihce.aspx?l=3 ŞAMPİYONLAR Türkiye Profesyonel 2. Ligi] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100524193355/http://www.ligtv.com.tr/Lig_Tarihce.aspx?l=3 |date=2010-05-24 }} ligtv.com.tr {{in lang|tr}}, accessed 5 June 2010&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=name= |url=http://sporcope.com/adanaspor-sampiyon-olarak-super-lige-cikti-67260 |qaralgan sana=2026-01-20 |arxivsana=2016-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160508051136/http://sporcope.com/adanaspor-sampiyon-olarak-super-lige-cikti-67260 }}&lt;/ref&gt;
* '''[[TFF Second League|2. Lig]]'''
** 2-oʻrin (1): 2007–08
* '''[[TFF Third League|3. Lig]]'''
** Gʻoliblik (1): 2006–07

== Musobaqalar ==
* '''Adana Ligasi:''' '''12 yil/''' 1954–66
* '''Turkiya futol ligasi''': '''59 yil/''' 1966-
** 1-divizion (Süper Lig): '''22 yil/''' 1971–84, 1988–91, 1998–01, 2002–04, 2016–2017
** 2-divizion (1. Lig): '''34 yil/''' 1966–71, 1984–88, 1991–98, 2001–02, 2004–05, 2008–16, 2017-2025,
** 3-divizion(2. Lig): '''2 years/''' 2005–06, 2007–08, 2025–
** 4-divizion(3. Lig)]]: '''1 yil/''' 2006–07

== Yevropa chempionatlarida ishtiroklari ==
1981-yil 30-sentabr holatiga koʻra
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Raqobat!!P!!W!!D!!L!!GF!!GA!!GD
|-
|[[UEFA Yevropa ligasi|UEFA kubogi]]
|6||1||1||4||6||20||–14
|-
|[[Bolqon kubogi]]
|4||0||2||2||3||11||–8
|-
!'''Jami'''
!'''10'''
!'''1'''
!'''3'''
!'''6'''
!'''9'''
!'''31'''
!'''–22'''
|-
|}
&lt;small&gt;'''P''' = Oʻynalgan oʻyinlar; '''W''' = Gʻalaba qozongan oʻyinlar; '''D''' = Oʻyinlar durang; '''L''' = Magʻlubiyatga uchragan oʻyinlar; '''GF''' = Maqsadlar; '''GA''' = Qarshi gollar; '''GD''' = Gollar farqi.&lt;/small&gt;

'''[[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA kubogi]]:'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Mavsum
! Tur
! Klub
! Uy
! Mehmon
! Umumiy
|-
|[[1976–77 UEFA kubogi|1976–77]]
|'''Birinchi raund'''
|{{flagicon|AUT}} [[FK Red Bull Salzburg|Zalsburg]]
| style=&quot;text-align:center; background:#dfd;&quot;| 2–0
| style=&quot;text-align:center; background:#fdd;&quot;| 0–5
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2–5'''
|-
|[[1978-1979 UEFA kubogi|1978-79]]
|'''Birinchi raund'''
|{{flagicon|HUN}} [[Budapest Honvéd FC|Budapest Honvéd]]
| style=&quot;text-align:center; background:#ffd;&quot;| 2–2
| style=&quot;text-align:center; background:#fdd;&quot;| 0–6
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2–8'''
|-
|[[1981-82 UEFA kubogi|1981-82]]
|'''Birinchi raund'''
|{{flagicon|ITA}} [[Inter Milan]]
| style=&quot;text-align:center; background:#fdd;&quot;| 1–3
| style=&quot;text-align:center; background:#fdd;&quot;| 1–4
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2–7'''
|-
|}

'''[[Bolqon kubogi]]:'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Mavsum
!Tur
!Klub
!Uy
!Mehmon
!Umumiy
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;|[[1976 Bolqon kubogi|1976]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;|'''Guruh bosqichi'''&lt;br /&gt;(A guruhi)
|{{flagicon|ROU|1965}} [[FC Sportul Studențesc București|Sportul Studențesc]]
| style=&quot;text-align:center; background:#ffd;&quot;| 2–2
| style=&quot;text-align:center; background:#fdd;&quot;| 0–7
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3-chi'''
|-
|{{flagicon|BUL|1971}} [[PFC Akademik Sofia|Akademik Sofia]]
| style=&quot;text-align:center; background:#ffd;&quot;| 1–1
| style=&quot;text-align:center; background:#fdd;&quot;| 0–1
|}

'''UEFA reyting tarixi'''
{{updated|1983}}
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! Season !! Rank !! Points !! Ref.
|-
|1977||152 {{increase}}||1.000||&lt;ref&gt;{{cite web|author=Bert Kassies |url=https://kassiesa.net/uefa/data/method1/trank1977.html |title=UEFA Team Ranking 1977 |publisher=Xs4all.nl |access-date=2022-09-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|1978||157 {{decrease}}||1.000||&lt;ref&gt;{{cite web|author=Bert Kassies |url=https://kassiesa.net/uefa/data/method1/trank1978.html |title=UEFA Team Ranking 1978 |publisher=Xs4all.nl |access-date=2022-09-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|1979||116 {{increase}}||1.500||&lt;ref&gt;{{cite web|author=Bert Kassies |url=https://kassiesa.net/uefa/data/method1/trank1979.html |title=UEFA Team Ranking 1979 |publisher=Xs4all.nl |access-date=2022-09-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|1980||123 {{decrease}}||1.500||&lt;ref&gt;{{cite web|author=Bert Kassies |url=https://kassiesa.net/uefa/data/method1/trank1980.html |title=UEFA Team Ranking 1980 |publisher=Xs4all.nl |access-date=2022-09-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|1981||124 {{decrease}}||1.500||&lt;ref&gt;{{cite web|author=Bert Kassies |url=https://kassiesa.net/uefa/data/method1/trank1981.html |title=UEFA Team Ranking 1981 |publisher=Xs4all.nl |access-date=2022-09-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|1982||202 {{decrease}}||0.500||&lt;ref&gt;{{cite web|author=Bert Kassies |url=https://kassiesa.net/uefa/data/method1/trank1982.html |title=UEFA Team Ranking 1982 |publisher=Xs4all.nl |access-date=2022-09-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|1983||204 {{decrease}}||0.500||&lt;ref&gt;{{cite web|author=Bert Kassies |url=https://kassiesa.net/uefa/data/method1/trank1983.html |title=UEFA Team Ranking 1983 |publisher=Xs4all.nl |access-date=2022-09-09}}&lt;/ref&gt;
|}

== Oʻyinchilar ==
=== Hozirgi Tarkib ===
2025-yil 8-dekabr holatiga koʻra&lt;ref name=&quot;Current squad&quot;&gt;{{cite web|title=TAKIMIMIZ|url=http://www.adanaspor.com.tr/#a-team|publisher=Adanaspor|access-date=July 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160725101941/http://www.adanaspor.com.tr/#a-team|archive-date=July 25, 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;section begin=squad /&gt;
{{Fs start|nonumber=|bg=FFA500|color=FFFFFF|border=ffffff}}
{{Fs player|no= 5|nat=TUR|pos=MF|name=Emir Can Aksu}}
{{Fs player|no= 9|nat=TUR|pos=FW|name=Burhan Tuzun}}
{{Fs player|no=13|nat=TUR|pos=MF|name=Çağan Gediktaş}}
{{Fs player|no=19|nat=TUR|pos=MF|name=Hasan Dağlı}}
{{Fs player|no=21|nat=TUR|pos=DF|name=Tuğra Gül}}
{{Fs player|no=22|nat=TUR|pos=FW|name=Bünyamin Oklu}}
{{Fs player|no=23|nat=TUR|pos=FW|name=Cebeli Baturhan Ünal}}
{{Fs player|no=31|nat=TUR|pos=GK|name=Koray Anlar}}
{{Fs player|no=45|nat=TUR|pos=FW|name=Bartu Büyüköztürk}}
{{Fs player|no=60|nat=TUR|pos=MF|name=Görkem Gökçe}}
{{Fs player|no=62|nat=TUR|pos=DF|name=Ulaş Uzun}}
{{Fs player|no=63|nat=TUR|pos=DF|name=Ömer Faruk Gökalp}}
{{Fs player|no=66|nat=TUR|pos=DF|name=Arda Bulca}}
{{Fs player|no=70|nat=TUR|pos=GK|name=Talha Eğribayat}}
{{Fs player|no=71|nat=TUR|pos=GK|name=Saffet Vehbi Urhan}}
{{Fs mid|nonumber=|bg=FFA500|color=FFFFFF|border=ffffff}}
{{Fs player|no=72|nat=TUR|pos=FW|name=İsmail Solmaz}}
{{Fs player|no=74|nat=TUR|pos=MF|name=Serdar Yakıcı}}
{{Fs player|no=77|nat=TUR|pos=MF|name=Türker Kaplan}}
{{Fs player|no=80|nat=TUR|pos=GK|name=Ali Ateş}}
{{Fs player|no=81|nat=TUR|pos=FW|name=Mehmet Taşçı}}
{{Fs player|no=82|nat=TUR|pos=FW|name=Kürşad Duran Şaş}}
{{Fs player|no=83|nat=TUR|pos=FW|name=Mücahit Beliren}}
{{Fs player|no=84|nat=TUR|pos=DF|name=Emir Işık}}
{{Fs player|no=85|nat=TUR|pos=DF|name=Muhammed Tap}}
{{Fs player|no=88|nat=TUR|pos=DF|name=Mirac Akay}}
{{Fs player|no=90|nat=TUR|pos=DF|name=Semih İsmail Bakır}}
{{Fs player|no=91|nat=TUR|pos=DF|name=Mesut İncekara}}
{{Fs player|no=92|nat=TUR|pos=DF|name=Mustafa Talha Öz}}
{{Fs player|no=94|nat=TUR|pos=DF|name=Samet Emlik}}
{{Fs player|no=95|nat=TUR|pos=MF|name=Devrim Deniz Özcan}}
{{Fs end}}


== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20160725101941/http://www.adanaspor.com.tr/ Official website] (archived 25 July 2016)
* [http://www.tff.org/Default.aspx?pageId=535&amp;kulupID=3605 Adanaspor] on TFF.org
* [https://boatrentnearme.com Adana]


[[Turkum:Adanaspor]]
[[Turkum:Turkiya futbol klublari]]</text>
      <sha1>7q8hd5br1106za5kb7y78bzu2zfjyk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aksa Energy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1338482</id>
    <revision>
      <id>6156332</id>
      <parentid>5892695</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:09:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15942" sha1="i13h5cuzepka0cyf6xxdy6988uecmvu" xml:space="preserve">{{Turkiya oyligi}}
{{Shirkat bilgiqutisi
| nomi = Aksa Energy
| tasvir =
| izoh =
| sobiq_nomi =
| turi = Aksiyadorlik jamiyati
| sanoat = Energetika
| shirkat_egasi = Kazancı Holding (79,42 %)
| asos_solingan_sanasi =
| tugatilgan =
| joylashuvi = Istanbul, Turkiya
| asoschilari =
| rahbariyat =
| mahsulotlari =
| budjet =
| daromad = {{decrease}} $1,21 milliard (2023)
| ishchilar_soni = 17 000+ (2023)
| mijozlar_soni =
| aʼzolari =
| vebsayti = {{URL|https://www.aksaenerji.com.tr/en/home/}}
}}

'''Aksa Energy''' — 1997-yilda tashkil etilgan va [[elektr energiyasi]] ishlab chiqaradigan ommaviy savdoga chiqarilgan energetika kompaniyasi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AKSA Enerji {{!}} AKSA Enerji Üretim A.Ş. About |url=https://www.aksaenerji.com.tr/en/about-us/ |access-date=2024-05-09 |website=www.aksaenerji.com.tr}}&lt;/ref&gt;. Aksa Energy’ning asosiy aksiyadori — Kazancı Holding. Kompaniya boshqaruv kengashi raisi va bosh direktori (CEO) — [[Cemil Kazancı]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=KAP |url=https://www.kap.org.tr/en/sirket-bilgileri/ozet/4028e4a241733d42014179341a147ddb |access-date=2024-05-09 |website=www.kap.org.tr}}&lt;/ref&gt;. Aksa Energy 8 ta mamlakatda 13 ta elektr stansiyasi investitsiyasiga ega bo‘lib, loyiha ishlab chiqishdan tortib ta’minot, qurilish va o‘rnatishgacha bo‘lgan barcha jarayonlarni o‘z tashkiloti doirasida amalga oshiradi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AKSA Enerji {{!}} Company Profile |url=https://www.aksainvestorrelations.com/about-aksa-energy/company-profile/ |access-date=2024-05-09 |website=www.aksainvestorrelations.com}}&lt;/ref&gt;.

Aksa Energy hozirgacha [[Koʻmir]], yoqilg‘i moyi, biogaz, tabiiy gaz, shamol va gidroenergiya kabi turli manbalardan foydalangan holda 30 tadan ortiq elektr stansiyasini qurib, ishga tushirgan va boshqargan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=KAZANCI HOLDİNG |url=https://www.kazanciholding.com.tr/AboutUs.aspx |access-date=2024-05-09 |website=www.kazanciholding.com.tr}}&lt;/ref&gt;.

2010-yilda Aksa Energy aksiyalari Borsa Istanbul’da AKSEN kodi ostida savdoga chiqarila boshlandi. Kompaniya aksiyalari BIST 100, BIST Electricity, BIST Sustainability va BIST Corporate Governance indekslarida ham muomalada&lt;ref&gt;{{Cite web |title=KAP |url=https://www.kap.org.tr/en/sirket-bilgileri/ozet/4028e4a241733d42014179341a147ddb |access-date=2024-05-09 |website=www.kap.org.tr}}&lt;/ref&gt;. Aksa Energy Turkiyaning 500 ta eng yirik kompaniyasi kiritilgan 2023-yilgi Fortune 500 tadqiqotida 31-o‘rinni egallagan. Kompaniya 2023-yilgi Capital 500 tadqiqotida 38-o‘rinda qayd etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2023_CAP500(ciro) |url=https://www.capital.com.tr/pdf/2023_CAP500%28ciro%29.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030193214/https://www.capital.com.tr/pdf/2023_CAP500(ciro).pdf |archive-date=October 30, 2023 |access-date=November 22, 2025 |website=www.capital.com.tr}}&lt;/ref&gt;. U [[Urgewald]] nodavlat tashkiloti tuzadigan Global Coal Exit List ro‘yxatiga kiritilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=GCEL Data – Global Coal Exit List |url=https://www.coalexit.org/data |access-date=2025-04-24 |website=www.coalexit.org |language=en |arxivsana=2025-07-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250710092357/https://www.coalexit.org/data }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Manba:&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Aksa Energy Annual Report 2022 |url=https://aksainvestorrelationscdn.mncdn.com/media/8904/aksa-energy-annual-report-2022.pdf |website=aksainvestorrelationscdn.mncdn.com}}&lt;/ref&gt;

'''1997'''
* Aksa Enerji Üretim A.Ş. tashkil etildi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AKSA Enerji {{!}} AKSA Enerji Üretim A.Ş. About |url=https://www.aksaenerji.com.tr/en/about-us/ |access-date=2024-05-09 |website=www.aksaenerji.com.tr}}&lt;/ref&gt;.

'''2003'''
* [[Shimoliy Kipr|Shimoliy Kiprdagi]] Kalecik yoqilg‘i moyida ishlovchi elektr stansiyasi ishga tushirildi.

'''2008'''
* Ali Metin Kazancı nomidagi Antaliya tabiiy gazga asoslangan kombinatsiyalashgan siklli elektr stansiyasi foydalanishga topshirildi.

'''2010'''
* Aksa Enerji Üretim A.Ş. ommaviy savdoga chiqarildi.  
* Shanliurfa tabiiy gazga asoslangan kombinatsiyalashgan siklli elektr stansiyasi tijorat faoliyatini boshladi.

'''2015'''
* Bolu Goynuk issiqlik elektr stansiyasi tijorat ishlab chiqarishni boshladi.  
* Aksa Energy BIST Barqarorlik indeksiga kiritildi.  
* Aksa Energy o‘zining ilk obligatsiya emissiyasini amalga oshirdi.

'''2017'''
* [[Gana]], [[Madagaskar]] va [[Mali]] davlatlaridagi yoqilg‘i moyida ishlovchi elektr stansiyalari tijorat faoliyatini boshladi.  
* [[Madagaskar|Madagaskardagi]] Societe Jiro Sy Rano Malagasy (Jirama) kompaniyasiga tegishli CTA-2 yoqilg‘i moyi elektr stansiyasini rekonstruksiya qilish hamda ekspluatatsiya va texnik xizmat ko‘rsatish bo‘yicha shartnoma imzolandi, 12 MVt quvvat ishga tushirildi va dekabr oyida tijorat faoliyati boshlandi.

'''2019'''
* Kamerun Suv resurslari va energetika vazirligi (MINEE) bilan [[Kamerun|Kamerunda]] elektr energiyasi ishlab chiqarish loyihasini rivojlantirish bo‘yicha dastlabki anglashuv memorandumi imzolandi hamda Gaz du Cameroun S.A. bilan tabiiy gaz yetkazib berish bo‘yicha majburiy bo‘lmagan protokol tuzildi.  
* [[Kongo Respublikasi|Kongo Respublikasida]] tabiiy gaz asosida elektr energiyasi ishlab chiqarish va sotish bo‘yicha ikki loyiha uchun dastlabki litsenziya olindi.

'''2020'''
* O‘zbekiston Energetika vazirligi bilan mamlakat poytaxti [[Toshkent|Toshkent shahrida]] 240 MVt o‘rnatilgan quvvatga ega tabiiy gazga asoslangan kombinatsiyalashgan siklli elektr stansiyasini barpo etish hamda ushbu stansiyada ishlab chiqariladigan elektr energiyasini 25 yil davomida [[AQSh dollari|AQSh dollarida]] kafolatlangan quvvat to‘lovi asosida sotish bo‘yicha bitim imzolandi.

'''2021'''
* O‘zbekiston poytaxti [[Toshkent|Toshkent shahrida]] 230 MVt quvvatga ega ikkinchi tabiiy gazga asoslangan kombinatsiyalashgan siklli elektr stansiyasi va Buxoro shahrida 270 MVt quvvatga ega uchinchi shunday stansiyani barpo etish bo‘yicha alohida bitimlar imzolandi.  
* 240 MVt quvvatga ega Toshkent A elektr stansiyasida dastlabki sinov ishlab chiqarishi amalga oshirildi.  
* [[Kongo Respublikasi|Kongo Respublikasida]] 50 MVt quvvatga ega tabiiy gaz elektr stansiyasini 30 yil muddatga ekspluatatsiya qilish huquqi bo‘yicha konsessiya shartnomasi imzolandi.

'''2022'''
* O‘zbekistondagi eng yirik turk energetika sarmoyasi hisoblangan Toshkent A, Toshkent B va Buxoro elektr stansiyalarida tijorat ishlab chiqarish boshlandi.  
* Qozog‘iston Energetika vazirligi tomonidan o‘tkazilgan 240 MVt quvvatga ega Qizilo‘rda kombinatsiyalashgan issiqlik va elektr stansiyasi bo‘yicha quvvat tenderida g‘alaba qozonildi va investitsiya ishlari boshlandi.  
* [[Gana|Gana Respublikasi]] bilan AQSh dollarida 15 yillik elektr energiyasi sotish shartnomasi imzolandi.  
* Kongo tabiiy gaz elektr stansiyasida ishlab chiqarilgan elektr energiyasini [[Kongo Demokratik Respublikasi|Kongo Demokratik Respublikasiga]] eksport qilish boshlandi.

== Direktorlar kengashi ==
Manba:&lt;ref&gt;{{Cite web |title=KAP |url=https://www.kap.org.tr/en/sirket-bilgileri/genel/4028e4a241733d42014179341a147ddb |access-date=2024-05-09 |website=www.kap.org.tr}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Ismi
! Lavozimi
|-
| Cemil Kazancı
| Boshqaruv raisi va bosh direktor
|-
| Naci Ağbal
| Rais o‘rinbosari
|-
| Serdar Nişli
| Rais o‘rinbosari
|-
| Ömer Muzaffer Baktır
| Direktorlar kengashi a’zosi
|-
| Korkut Öztürkmen
| Direktorlar kengashi a’zosi
|-
| İlhan Helvacı
| Mustaqil direktorlar kengashi a’zosi
|-
| Halit Haydar Yıldız
| Mustaqil direktorlar kengashi a’zosi
|-
| İlkay Demirdağ
| Mustaqil direktorlar kengashi a’zosi
|}

== Mahalliy elektr stansiyalari ==

'''Ali Metin Kazancı Antalya tabiiy gaz kombinatsiyalangan issiqlik elektr stansiyasi (900 MVt)'''  
2008-yilda elektr energiyasi ishlab chiqarishni boshlagan Ali Metin Kazancı Antalya tabiiy gaz kombinatsiyalangan issiqlik elektr stansiyasining umumiy o‘rnatilgan quvvati 900 MVtni tashkil etadi. Stansiyaning yillik elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi taxminan 7 milliard kVt·soatga teng.

'''Bolu Göynük ko‘mir yoqilg‘isidagi issiqlik elektr stansiyasi (270 MVt)'''  
O‘rnatilgan quvvati 270 MVt bo‘lgan Bolu Göynük issiqlik elektr stansiyasi Turkiyada birinchi bo‘lib nam tutun gazlarini tozalash tizimi hamda suyuqlantirilgan qatlamli qozon texnologiyasiga ega bo‘lgan elektr stansiya hisoblanadi{{Citation needed|date=September 2024}}.

'''Shanliurfa tabiiy gaz kombinatsiyalangan issiqlik elektr stansiyasi (147 MVt)'''  
2011-yilda 120 MVt o‘rnatilgan quvvat bilan elektr energiyasi ishlab chiqarishni boshlagan Shanliurfa tabiiy gaz kombinatsiyalangan issiqlik elektr stansiyasi 2012-yilda 11,5 MVt quvvatga ega Dresser-Rand bug‘ turbinasining ishga tushirilishi hamda 2015-yilda amalga oshirilgan quvvatni oshirish ishlari natijasida umumiy quvvati 147 MVtga yetkazilgan. Stansiyaning yillik elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi 1 milliard kVt·soatni tashkil etadi{{Citation needed|date=September 2024}}.

'''Shimoliy Kipr Kalecik yoqilg‘i moyida ishlovchi issiqlik elektr stansiyasi (153 MVt)'''  
Shimoliy Kipr Turk Respublikasi hududidagi Kalecik kombinatsiyalangan siklli yoqilg‘i moyi bilan ishlovchi issiqlik elektr stansiyasi 2003-yilda elektr energiyasi ishlab chiqarishni boshlagan. Energiya talabining uzluksiz o‘sishini ta’minlash maqsadida bosqichma-bosqich ishga tushirilgan agregatlar hisobiga stansiyaning o‘rnatilgan quvvati 153 MVtga yetkazilgan. Tarkibida 8 ta 17,8 MVt quvvatga ega Wärtsilä 18V46 dizel dvigateli mavjud bo‘lgan ushbu stansiya Shimoliy Kipr Turk Respublikasining elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyojining taxminan 50 foizini ta’minlaydi.  
Yangi 15 yillik va AQSh dollarida kafolatlangan kelishuv doirasida Aksa Energy Turkiya va Shimoliy Kipr Turk Respublikasi o‘rtasida suv osti kabeli orqali energetik ko‘prik barpo etishni rejalashtirmoqda. Shuningdek, Kalecik kombinatsiyalangan siklli yoqilg‘i moyi elektr stansiyasida 35 MVt quvvat oshirilishi orqali oroldagi umumiy o‘rnatilgan quvvatni 188 MVt darajasiga yetkazish ko‘zda tutilgan{{Citation needed|date=May 2024}}.

== Xorijdagi elektr stansiyalari ==

'''Gana ikki yoqilg‘ili (yoqilg‘i moyi / tabiiy gaz) elektr stansiyasi (370 MVt)'''  
2015-yilda Gana Respublikasi hukumati bilan elektr stansiyada ishlab chiqarilgan elektr energiyasini AQSh dollariga asoslangan tarif bo‘yicha 6,5 yil muddatga sotish to‘g‘risida shartnoma imzolangan. Qurilish ishlari 9,5 oy ichida yakunlanib, stansiya tezkor tarzda ishga tushirilgan va 2017-yilda tijoriy faoliyatini boshlagan. 2022-yilda mamlakatning elektr ta’minoti kompaniyasi — Electricity Company of Ghana (ECG) bilan AQSh dollarida 15 yil muddatga yangi elektr energiyasi sotish shartnomasi tuzilgan. Ushbu kelishuvga muvofiq, o‘rnatilgan quvvati 370 MVt bo‘lgan Gana elektr stansiyasida ishlab chiqarilgan elektr energiyasi 15 yil davomida AQSh dollarida sotiladi. Aksa Energy kompaniyasining sho‘ba korxonasi — Aksa Energy Company Ghana Limited mamlakat hududida 350 MVt quvvatga ega tabiiy gaz kombinatsiyalangan siklli elektr stansiyasi qurish orqali Ganadagi umumiy o‘rnatilgan quvvatni 720 MVtga yetkazishni rejalashtirayotganini ma’lum qilgan.

'''Madagaskar yoqilg‘i moyida ishlovchi elektr stansiyasi (66 MVt)'''  
O‘rnatilgan quvvati 66 MVt bo‘lgan Madagaskar yoqilg‘i moyida ishlovchi elektr stansiyasi 2017-yil sentabr oyida ishga tushirilgan. Elektr energiyasi 20 yil muddatga kafolatlangan xarid shartnomasi asosida, o‘rnatilgan quvvatga mos ravishda 60 MVt uchun AQSh dollarida belgilangan tarif bo‘yicha sotiladi.

'''Madagaskar CTA-2 yoqilg‘i moyida ishlovchi elektr stansiyasi (24 MVt)'''  
2018-yil dekabr oyida 12 MVt quvvat bilan ishga tushirilgan mazkur elektr stansiyaning o‘rnatilgan quvvati 2019-yil yanvar oyida 24 MVtga yetkazilgan. Stansiyada ishlab chiqarilgan elektr energiyasi Jirama kompaniyasiga AQSh dollarida belgilangan tarif asosida kafolatlangan xarid shartnomasi orqali sotiladi.

'''Mali yoqilg‘i moyida ishlovchi elektr stansiyasi (60 MVt)'''  
Mali Respublikasi hukumati bilan tuzilgan kelishuv asosida 2016-yilda qurilishi boshlangan Mali yoqilg‘i moyida ishlovchi elektr stansiyasining umumiy o‘rnatilgan quvvati 2021-yilda tuzilgan qo‘shimcha kelishuv natijasida 60 MVtga yetkazilgan.

'''Kongo tabiiy gaz elektr stansiyasi (50 MVt)'''  
2021-yil 21-yanvarda Aksa Energy kompaniyasining 100 foizli sho‘ba korxonasi — Aksa Energy Company Congo hamda Kongo Respublikasi o‘rtasida Pointe-Noire shahrida joylashgan, o‘rnatilgan quvvati 50 MVt bo‘lgan tabiiy gaz elektr stansiyasini boshqarish huquqi bo‘yicha konsessiya shartnomasi imzolangan. 2022-yilda esa mazkur elektr stansiyaning quvvatini oshirish va 50 MVt quvvatga ega tabiiy gaz elektr stansiyasini 30 yil muddatga boshqarish huquqi bo‘yicha yangi konsessiya shartnomasi tuzilgan.

== O‘zbekiston tabiiy gaz kombinatsiyalangan siklli elektr stansiyalari (740 MVt) ==

'''O‘zbekiston Toshkent A tabiiy gaz kombinatsiyalangan siklli elektr stansiyasi (240 MVt)'''  
O‘zbekiston poytaxti Toshkent shahrida joylashgan, Aksa Energy kompaniyasiga qarashli ikki elektr stansiyadan biri bo‘lgan Toshkent A elektr stansiyasida o‘rnatilgan quvvat 240 MVtni tashkil etadi. Mazkur elektr stansiyada tijorat asosida elektr energiyasi ishlab chiqarish 2022-yil 14-yanvarda boshlangan. Stansiya tarkibida 4 ta GE LM6000 gaz turbinalari, 2 ta GE Thermodyne 11MC9 bug‘ turbinalari hamda 4 ta IST qozonlari mavjud.

'''O‘zbekiston Toshkent B tabiiy gaz kombinatsiyalangan siklli elektr stansiyasi (230 MVt)'''  
O‘rnatilgan quvvati 230 MVt bo‘lgan Toshkent B elektr stansiyasida tijoriy elektr ishlab chiqarish 2022-yil 30-martdan yo‘lga qo‘yilgan. Elektr stansiya 24 ta Wärtsilä 20V34SG gaz dvigatellari, 2 ta Dresser-Rand bug‘ turbinalari va 24 ta Aalborg qozonlari bilan jihozlangan.

'''O‘zbekiston Buxoro tabiiy gaz kombinatsiyalangan siklli elektr stansiyasi (270 MVt)'''  
O‘rnatilgan quvvati 270 MVt bo‘lgan Buxoro elektr stansiyasida tijoriy ishlab chiqarish 2022-yil 14-yanvarda boshlangan. Elektr stansiya 28 ta Wärtsilä 20V34SG gaz dvigatellari, 2 ta Škoda-Jinma bug‘ turbinalari va 28 ta OKA qozonlari bilan ta’minlangan.

== Qayta tiklanuvchi energiya ==

Aksa Energy kompaniyasi Turkiyaning to‘rtta hududida qayta tiklanuvchi energiya manbalariga asoslangan, energiya saqlash tizimiga ega elektr stansiyalarini barpo etish uchun umumiy quvvati 343 MVt bo‘lgan dastlabki litsenziyalarni qo‘lga kiritgan. Jumladan, Qirshahar viloyatida 50 MVt quvvatga ega energiya saqlashli quyosh elektr stansiyasi, Afyonkarahisorda 110,76 MVt quvvatli energiya saqlashli shamol elektr stansiyasi, Mersinda 100,08 MVt quvvatli energiya saqlashli shamol elektr stansiyasi hamda Manisada 82,16 MVt quvvatli energiya saqlashli shamol elektr stansiyasi uchun dastlabki litsenziyalar olingan.

== Qurilishi davom etayotgan elektr stansiyalari ==

'''Qozog‘iston Qizilo‘rda issiqlik va elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi kombinatsiyalangan stansiya'''

Aksa Energy Qozog‘iston Energetika vazirligiga qarashli Qayta tiklanuvchi energiya moliyaviy hisob-kitob markazi (RFC) bilan Qizilo‘rda shahrida barpo etilishi rejalashtirilgan elektr stansiya uchun 15 yillik quvvat shartnomasini imzolagan. Qurib bitkazilgach, o‘rnatilgan quvvati 240 MVtni tashkil etadigan ushbu issiqlik va elektr energiyasini birgalikda ishlab chiqaruvchi stansiya shaharni ham issiqlik, ham elektr energiyasi bilan ta’minlashni ko‘zda tutadi. 2025-yilda yakunlanishi rejalashtirilayotgan loyiha tijoriy faoliyat boshlaganidan so‘ng, kompaniya portfelidagi boshqa elektr stansiyalardan farqli ravishda, bir vaqtning o‘zida issiqlik va elektr energiyasi ishlab chiqaradi.

==Manbalar==
{{manbalar}}

[[Turkum:Istanbulda joylashgan kompaniyalar]]</text>
      <sha1>i13h5cuzepka0cyf6xxdy6988uecmvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdelhafid Boussouf Bou Chekif aeroporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1344554</id>
    <revision>
      <id>6155907</id>
      <parentid>5899243</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2562" sha1="oey65k9hf9wvsjoj60hshtgwelas5x5" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name         = Abdelhafid Boussouf&lt;br&gt;Bou Chekif aeroporti
| nativename   =
| nativename-a =
| nativename-r =
| image        =
| image-width  =
| caption      =
| image2       =
| image2-width =
| caption2     =
| IATA         = TID
| ICAO         = DAOB
| FAA          =
| TC           =
| LID          =
| GPS          =
| WMO          =
| type         =
| owner-oper   =
| owner        =
| operator     =
| city-served  = Tiaret, [[Jazoir]]
| location     =
| hub          =
| metric-elev  = y
| elevation-f  =
| elevation-m  = 989
| coordinates  = {{coord|35|20|30|N|1|28|00|E|region:DZ_type:airport|name=Abdelhafid Boussouf Bou Chekif Airport (Tiaret)|display=inline,title}}
| latd = 35
| latm = 20
| lats = 30
| latNS = N
| longd = 1
| longm = 28
| longs = 00
| longEW = E
| website =
| image_map =
| image_mapsize =
| image_map_alt =
| image_map_caption =
| pushpin_map = Jazoir
| pushpin_label_position =
| pushpin_label = '''TID'''
| pushpin_map_alt =
| pushpin_mapsize =
| pushpin_image =
| pushpin_map_caption = Aeroportning Jazoirdagi joylashuvi
| r1-number = 08/26
| r1-length-f =
| r1-length-m = 3000
| r1-surface = Asfalt
| metric-rwy = y
| footnotes = Manba: Jazoir [[Aeronautical Information Publication|AIP]]&lt;ref name=&quot;AIP&quot;&gt;Algerian [http://www.sia-enna.dz/PDF/AIP/AD/AD2/DAOB/DAOB.pdf AIP] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230531111914/https://sia-enna.dz/PDF/AIP/AD/AD2/DAOB/DAOB.pdf |date=2023-05-31 }}&lt;/ref&gt; Landings.com&lt;ref name=&quot;Landings&quot;&gt;{{cite web|url=http://aerobaticsweb.org/cgi-bin/search_apt?DAOB|title=DAOB @ aerobaticsweb.org|publisher=Landings.com|accessdate=2013-08-01|archive-date=2013-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219175924/http://aerobaticsweb.org/cgi-bin/search_apt?DAOB|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Abdelhafid Boussouf Bou Chekif aeroporti''' {{Airport codes|TID|DAOB}}, shuningdek '''Bou Chekif aeroporti''' nomi bilan ham tanilgan – [[Jazoir]]dagi [[Tiaret]] shahriga xizmat koʻrsatuvchi [[aeroport]]. Aeroport shahar markazidan taxminan 10 km sharqda joylashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://skyvector.com/airport/DAOB/Tiaret-Airport SkyVector – Tiaret]
* {{cite web|url=http://aerobaticsweb.org/cgi-bin/search_apt?DAOB|title=DAOB @ aerobaticsweb.org|publisher=Landings.com|access-date=2013-08-01|archive-date=2013-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219175924/http://aerobaticsweb.org/cgi-bin/search_apt?DAOB|url-status=dead}}

{{Afrika-aeroport-stub}}

[[Turkum:Shimoliy Afrika aeroporlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>oey65k9hf9wvsjoj60hshtgwelas5x5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ain Beida aeroporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1344567</id>
    <revision>
      <id>6156181</id>
      <parentid>5899242</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:18:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2682" sha1="lgk3p3a4sritr6f43d0k08v7hvqoff4" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name         = Ain Beida aeroporti
| nativename   = {{lang|fr|Aéroport de Ouargla / Ain Beida}}
| image =
| IATA = OGX
| ICAO = DAUU
| pushpin_map = Jazoir
| pushpin_mapsize = 200
| pushpin_mark = Airplane_silhouette.svg
| pushpin_label= OGX
| pushpin_map_caption = Aeroportning Jazoirdagi joylashuvi
| type = fuqarolik/harbiy
| owner =
| operator = [[EGSA Alger]]
| city-served = [[Ouargla]]
| location = [[Ouargla]], [[Jazoir]]
| metric-elev = y
| elevation-m = 152
| elevation-f = 499
| coordinates = {{coord|31|55|53|N|05|24|24|E|region:DZ|display=inline,title}}
| latd = 31
| latm = 55
| lats = 53
| latNS = N
| longd = 05
| longm = 24
| longs = 24
| longEW = E
| website =
| metric-rwy = y
| r1-number = 02/20
| r1-length-m = 3000
| r1-length-f = 9843
| r1-surface = Asfalt
| r2-number = 18/36
| r2-length-m = 3000
| r2-length-f = 9843
| r2-surface = Asfalt
| stat-year =
| stat1-header =
| stat1-data =
| stat2-header =
| stat2-data =
| footnotes = Manbalar: [[Aeronautical Information Publication|AIP]],&lt;ref name=&quot;AIP&quot;&gt;{{in lang|fr}} [http://www.sia-enna.dz/PDF/AIP/AD/AD2/DAUU/DAUU.pdf AIP] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230531112514/https://sia-enna.dz/PDF/AIP/AD/AD2/DAUU/DAUU.pdf |date=2023-05-31 }} and [http://www.sia-enna.dz/PDF/AIP/AD/AD2/DAUU/AD.pdf Chart] for '''DAUU – OUARGLA / Ain Beida''' from ''Service d’Information Aéronautique – Algerie''&lt;/ref&gt; [[EGSA Alger]],&lt;ref name=&quot;EGSA&quot;&gt;{{in lang|fr}} ''[http://www.egsa-alger.dz/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=42&amp;Itemid=47 Aéroport de Ouargla : Ain Beida]'' from ''Établissement de Gestion de Services Aéroportuaires d’Alger'' (EGSA Alger)&lt;/ref&gt; [[DAFIF]]&lt;ref name=&quot;DAFIF&quot;&gt;{{cite web|url-status=usurped|url=http://worldaerodata.com/wad.cgi?airport=DAUU|archive-url=https://web.archive.org/web/20190305143444/http://worldaerodata.com/wad.cgi?airport=DAUU|archive-date=2019-03-05|title=Airport information for DAUU|website=World Aero Data}} Data current as of October 2006. Source: [[DAFIF]].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/@31.9172748,5.4126376,5430m/data=!3m1!1e3 Google Maps – Ouargla]&lt;/ref&gt;
}}
'''Ain Beida aeroporti''' ({{lang-fr|Aéroport de Ouargla / Ain Beida}}&lt;ref name=&quot;AIP&quot; /&gt;) {{airport codes|OGX|DAUU}}, shuningdek '''Ouargla aeroporti''' nomi bilan ham tanilgan&lt;ref name=&quot;DAFIF&quot; /&gt; – [[Jazoir|Jazoirning]] sharqidagi [[Ouargla provinsiyasi|Ouargla provinsiyasida]] joylashgan [[Ouargla]] shahriga xizmat koʻrsatuvchi [[aeroport]]. Aeroport shahar markazidan 8 km janubi-sharqda joylashgan&lt;ref name=&quot;AIP&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Afrika-aeroport-stub}}

[[Turkum:Shimoliy Afrika aeroporlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>lgk3p3a4sritr6f43d0k08v7hvqoff4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Al-Hannona masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1347232</id>
    <revision>
      <id>6156345</id>
      <parentid>5907952</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5570" sha1="7juhly57ln0r6kvt36ve5jpr8pxc8av" xml:space="preserve">{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Al-Hannona masjidi
 |Asl nomi   = {{lang-ar|مَسْجِد ٱلْحَنَّانَة}}
 |Tasvir             = Hannane Mosque.jpg
 |Tasvir imzosi     = Masjid 2013-yilda
 |Mamlakat                  = Iroq
 |Hudud                  = Najaf muhofazasi
 |Joylashuvi          = Najaf
 |Maktab yoʻnalishi          =  shia                                                    
 |Masjid turi              = 
 |Meʼmoriy uslub     = 
 |Loyiha muallifi           = [[Abbos I]]
 |Meʼmor              = 
 |Binokorlik               = hijriy 462 (milodiy 1069/1070)
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar          = 
 |Qurila boshladi    = 
 |Qurilib bitkazildi = 
 |Imom                    = 
 |Holati               = 
 |Umumiy maydoni           = {{cvt|7400|m2}}
 |Oʻlchami                 = 
 |Bino maydoni       = 
 |Hajmi             = 
 |Gumbazlar soni      = 1
 |Balandligi                  = 
 |Gumbaz balandligi           = 
 |Minoralar soni    = 2
 |Minoralar balandligi         = 
 |Qurilish materiali                = 
 |Sayt                    = 
}}
'''Al-Hannona masjidi''' ({{Lang-ar|مَسْجِد ٱلْحَنَّانَة}}), '''Bosh masjidi''' ({{Lang-ar|مَسْجِد ٱلرَّأْس|Masjid ar-Raʾs}}) nomi bilan ham tanilgan, [[Shialik|shia]] [[masjid]]i boʻlib, [[Iroq]]ning [[Najaf muhofazasi]]dagi [[Najaf]] shahrida joylashgan. „Bosh masjidi“ atamasi shundan kelib chiqqan: rivoyatga koʻra, [[Husayn ibn Ali]]ning boshi ushbu masjidning oʻrtasida saqlangan, soʻngra uning raqibi [[Ubaydulloh ibn Ziyod]]ning oldiga olib ketilgan. Bu rivoyat uning [[Sayyid|avlodi]] [[Jaʼfar as-Sodiq|Jaʼfar as-Sodiq]]dan rivoyat qilinadi&lt;ref name=&quot;Nafasul Mahmoom&quot;&gt;{{cite book |last1=Qumi |first1=Abbas |title=Nafasul Mahmoom |date=2014 |publisher=CreateSpace Independent Publishing Platform |isbn=978-1502504067 |page=429 |via=[[Google Books]] |url=https://books.google.com/books?id=Wv3dBQAAQBAJ&amp;q=The+Mosque+of+the+head+kufa&amp;pg=PA429}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;imamali&quot;&gt;{{cite web |title=The Mosque of the Rass |url=http://imamali.net/old/?part=406 |website=imamali |access-date=2018-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160407170515/http://imamali.net/old/?part=406 |archive-date=2016-04-07 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Xususiyatlari ==
Al-Hannona masjidi [[Najaf]] va [[Kufa]]da, [[Kumayl ibn Ziyod]]ning qabriga yaqin joyda, maydoni 7400 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; boʻlgan hududda joylashgan&lt;ref name=&quot;Al-Islam&quot;&gt;{{cite web |title=Iraq |url=http://www.al-islam.org/ziyarat/iraq.htm |website=Al-Islam |date= |access-date= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bradt&quot;&gt;{{cite book |last1=Hann |first1=Geoff |last2=Dabrowska |first2=Karen |last3=Townsend-Greaves |first3=Tina |title=Iraq: The ancient sites &amp; Iraqi Kurdistan |year=2015 |publisher=Bradt Travel Guides |isbn=978-1841624884 |url=https://books.google.com/books?id=-9RNCgAAQBAJ&amp;q=Masjid+Hannanah&amp;pg=PA290}}&lt;/ref&gt;. [[Shayx]] [[Ash-Shayx al-Mufid|al-Mufid]], [[Sayyid Ibn Tovus]] va [[Shahid Avval]]ning soʻzlariga koʻra, odamlar al-Hannona masjidiga yetib kelganda, ikki rakat [[namoz]] oʻqishlari kerak.

== Tarixi ==
Jaʼfar Mahbuba bu masjid [[Imom Ali harami|Imom Ali maqbarasi]] bilan bir yilda qurilgan deb hisoblaydi. Al-Buroqiy esa ushbu masjid [[Abbos I]] buyrugʻi bilan bunyod etilgan, shu bois Najaf xalqi orasida tanilgan, deb hisoblagan. Muhammad Hirz ad-Din va Mirzo Hodi al-Xurosoniyga koʻra, masjid [[Gʻozonxon]] ibn [[Huloku]] xon buyrugʻiga koʻra barpo etilgan&lt;ref name=&quot;imamali&quot;/&gt;.

Jaʼfar as-Sodiqning rivoyatiga koʻra, [[Ali]]ning vafotidan keyin uning oʻgʻillari [[Hasan ibn Ali|Hasan]] va Husayn uning jasadini Kufadan Najafga olib borishgan. Ular masjid oldidan oʻtayotganida uning ustunlari jasad tomonga ogʻishgan&lt;ref name=&quot;Al-Islam&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;BAA, V.97, P.455&quot;&gt;{{cite book |author1=Baqir, Majlisi Muhammad |title=[[Bihar al-Anwar]] |volume=97 |page=455 |author1-link=Allamah Majlesi}}&lt;/ref&gt;. Al-Hannona nomi „ikki marta yigʻlash“ degan maʼnoni anglatadi. Bu esa ikki voqeaga ishora qiladi: birinchisi, Alining kafani masjidga olib kelingan payt, ikkinchisi uning oʻgʻli Husaynning boshi masjid orqali olib oʻtilgan payt.

== Galereya ==
&lt;Gallery&gt;
Hananeh masque (2015).png|Masjidning [[ayvon]]i yoki kirish qismi
Hannane Mosque.jpg|Masjidning ko‘rinishi
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Shia islom|Iroq}}}}
* [[Iroqdagi masjidlar roʻyxati|Iroqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum}}
* {{Veb manbasi |url=https://en.wikishia.net/view/Al-Hannana_Mosque |title=Al-Hannana masjidi |work=wikishia.net |date= |access-date= |arxivsana=2026-02-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260212062640/https://en.wikishia.net/view/Al-Hannana_Mosque }}
* {{Veb manbasi|url=https://en.shafaqna.com/375952/al-hannanah-mosque-in-najaf/ |title=Najafdagi Al-Hannanah masjidi |work=shafaqna.com |date= |access-date= }}
* {{Veb manbasi|url=https://travelsetu.com/guide/al-hannanah-mosque-tourism/al-hannanah-mosque-tourism-history |title=Al Hannanah masjidi (Najaf) tarixi |work=travelsetu.com |date= |access-date= }}
* {{Video manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=ePluE8Ed7qc |title=Najafdagi Al-Hannanah masjidi |work=[[YouTube]] |format=streaming video |date= |access-date= }}
* {{Veb manbasi|url=https://atlasislamica.com/al-hannanah-mosque/ |title=Al-Hannanah masjidi |date= |access-date= }}


{{DEFAULTSORT:Hannanah Mosque}}
[[Turkum:11-asr masjidlari]]
[[Turkum:Iroqdagi gumbazli masjidlar]]
[[Turkum:Iroqda minorali masjidlar]]
[[Turkum:Najaf]]
[[Turkum:Kufadagi masjidlar]]</text>
      <sha1>7juhly57ln0r6kvt36ve5jpr8pxc8av</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1350910</id>
    <revision>
      <id>6155750</id>
      <parentid>5957612</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12386" sha1="kh55c075d26mhc7207w51sl3a4e7oxa" xml:space="preserve">{{Urush bilgiqutisi
|nomi= AQSh va Isroilning Eronga zarbalari (2026)
|qismi=[[Eron—Isroil urushi]]
|tasvir=
|izoh=Zarbalar:&lt;br /&gt;[[File:Blue pog.svg|8px|link=]] [[Qoʻshma Shtatlar]] va [[Isroil]]&lt;br /&gt;[[File:Red pog.svg|8px|link=]] [[Eron]]&lt;ref&gt;{{Cite web |first1=Edna |last1=Mohamed |first2=Federica |last2=Marsi |title=US and Israel attack Iran; explosions heard in Israel |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026 |website=[[Al Jazeera English]]}}&lt;/ref&gt;
|sana=28-fevral ({{Age in years, months, weeks and days|month1=2|day1=28|year1=2026}})
|yer=[[Yaqin Sharq]] (asosan [[Fors koʻrfazi]])
|sabab=
|natija=
|holat=Bormoqda
|oʻzgarishlar=
|raqib1={{collapsible list|title=Faqat himoya:|{{ubl
|{{BHR}}&lt;ref&gt;{{cite news |date=28 February 2026 |title=National Communication Centre: Multiple Missiles Detected and Successfully Intercepted in Bahraini Airspace |url=https://www.bna.bh/en/NationalCommunicationCentreMultipleMissilesDetectedandSuccessfullyInterceptedinBahrainiAirspace.aspx?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1%2BDtPwvnFYfXOsP5KaLSXwBjI%3D |access-date=28 February 2026 |work=[[Bahrain News Agency]] }}{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|{{IRQ}}&lt;ref name=&quot;Lehmann-2026&quot;&gt;{{Cite news |title=Iraq shuttering airspace after US, Israel strike Iran |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iraq-shuttering-airspace-after-us-israel-strike-iran/ |first=Noam |last=Lehmann |date=28 February 2026 |work=[[Times of Israel]]}}&lt;/ref&gt;
|{{JOR}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Jordan downs two ballistic missiles amid Iran escalation |url=https://saudigazette.com.sa/article/659266/world/jordan-intercepts-two-ballistic-missiles-after-us-israel-strikes-on-iran |date=28 February 2026 |website=[[Saudi Gazette]]}}&lt;/ref&gt;
|{{KUW}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Netanyahu says joint Israel-US operation seeks to change Iran's trajectory |url=https://saudigazette.com.sa/article/659269/world/netanyahu-says-israel-and-us-begin-joint-operation-against-iran |access-date=28 February 2026 |website=[[Saudi Gazette]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|{{OMA}}&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349885 |title=Drones target Omani port, one worker injured |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}&lt;/ref&gt;
|{{QAT}}&lt;ref&gt;{{cite news |title=Second wave of missiles targeting Qatar successfully intercepted, Ministry of Defence says |url=https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?t=1772280114759 |work=[[CNN]] |access-date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;
|{{KSA}}&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Will Qatar, UAE, Saudi Arabia, Kuwait, Jordan, Bahrain and other Gulf countries attack Iran now and was Tehran airstrikes successful? Full update on missile strikes in Gulf region |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/will-qatar-uae-saudi-arabia-kuwait-jordan-bahrain-and-other-gulf-countries-attack-iran-now-and-was-tehran-airstrikes-successful-full-update-on-missile-strikes-in-gulf-region/articleshow/128885871.cms?from=mdr |first=Gandharv |last=Walia |date=28 February 2026 |work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;
|{{UAE}}&lt;ref&gt;{{cite news |date=28 February 2026 |title=UAE intercepts several Iranian missiles |url=https://www.dubaieye1038.com/news/local/uae-intercepts-several-iranian-missiles/ |access-date=28 February 2026 |website=Dubai Eye 103.8}}&lt;/ref&gt;
|{{GBR}}&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Boucher |first1=Harriette |title=British planes 'in the sky' after Iran strikes as UK joins defensive efforts, says Starmer |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/starmer-iran-strikes-us-attack-uk-planes-b2929474.html |newspaper=[[The Independent]] |date=28 February 2026 |access-date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;
|'''Nodavlat ishtirokchilar:'''&lt;br /&gt;[[Kurdiston]]&lt;ref name=&quot;Kurdistan24-2026b&quot;&gt;{{cite news |title=Kurdistan Announces Safety, Supply and Power Measures as Missiles Intercepted Over Erbil |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/896910 |website=Kurdistan24 |date=28 February 2026 |access-date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;}}}}
|raqib2={{IRN}}&lt;br /&gt;{{tree list}}
* [[Qarshilik oʻqi]]
** {{Flagicon image|PMF infobox.png}} [[Xalq safarbarlik kuchlari]]
** {{Flag|Houthis}}
|raqib3=
|qomondon1={{ubl|class=nowrap
 | {{flagdeco|USA}} [[Donald Trump]]
 | {{flagdeco|USA}} [[Pete Hegseth]]
 | {{flagdeco|USA}} [[Dan Caine]]
 | {{flagdeco|USA}} [[Brad Cooper]]
 | {{flagdeco|ISR}} [[Benjamin Netanyahu]]
 | {{flagdeco|ISR}} [[Israel Katz]]
 | {{flagdeco|ISR}} [[Eyal Zamir]]
 | {{flagdeco|ISR}} [[Tomer Bar]]
 }}
|qomondon2={{ubl|class=nowrap
 | {{flagdeco|Iran}} [[Ali Xomanaiy]] (oʻldirildi)
 | {{flagdeco|Iran}} [[Masʼud Pizishkiyon]]
 | {{flagdeco|Iran}} [[Ali Larijani]]
 | {{flagdeco|Iran}} [[Aziz Nosirzoda]] (oʻldirildi)
 | {{flagdeco|Iran}} [[Abdulrahim Musaviy]] (oʻldirildi)
 | {{flagdeco|Iran}} [[Ali Shamxoniy]] (oʻldirildi)
 | {{flagdeco|Iran}} [[Muhammad Pakpur]] (oʻldirildi)
 }}
|qomondon3=
|harbiy_birlik1=
|harbiy_birlik2=
|harbiy_birlik3=
|quvvat=
|kuch1=
|kuch2=
|kuch3=
|yoqotishlar1=
|yoqotishlar2=
|yoqotishlar3=
|umumiy_yoʻqotishlar=
|ilova=
}}
2026-yil 28-fevralda [[Isroil]] va [[Qoʻshma Shtatlar]] birlashib, [[Eron]]dagi turli nishonlarga hujum boshladilar. Isroil tomonidan „'''Boʻkirayotgan sher'''“ (ibroniycha: מִבְצַע שְׁאָגַת הָאֲרִי, lotincha: Mivtza Sheagat Haʼari) maxsus nomi bilan atalgan. Qoʻshma Shtatlar Mudofaa vazirligi tomonidan „'''Epik gʻazab'''“ (inglizcha: Epic Fury) deb nom berilgan. [[Tehron]], [[Isfahon]], [[Qum (shahar)|Qum]], [[Karaj]] va [[Kirmonshoh]]dagi nishonlarga bir qator zarbalar bilan boshlandi. Isroil mudofaa vaziri [[Israel Katz]] hujumlarni tasdiqladi&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Tal Shalev |date=28 February 2026|title=Israel names operation against Iran &quot;Roaring Lion&quot; |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm60zpmz001v3b6pkd1t046n|access-date=28 February 2026|website=[[CNN]]|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Israel names operation against Iran 'Lion's Roar' |url=https://www.iranintl.com/en/202602288170 |website=www.iranintl.com |access-date=28 February 2026 |language=en |date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite tweet |number=2027662002219302929 |user=DeptOfWar |title=OPERATION EPIC FURY 🇺🇸 |date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title= Pentagon names Iran mission 'Operation Epic Fury'|url=https://www.iranintl.com/en/202602280838|website=[[Iran International]]|access-date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;.

AQSh prezidenti [[Donald Trump]] Qoʻshma Shtatlar Isroil bilan birlashib, Eronga hujumlar uyushtirganini eʼlon qildi. Maqsad Eronning raketa va harbiy salohiyatini yoʻq qilish, uning yadroviy qurolga ega boʻlishining oldini olish va oxir-oqibat rejimni agʻdarish ekanligini daʼvo qildi. Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi (IRGC) aʼzolarini immunitet evaziga qurollarini topshirishga chaqirdi va rad etish „aniq oʻlim“ degan maʼnoni anglatishini ogohlantirdi&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite news |last=Magid |first=Jacob |date=28 February 2026 |title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government' |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=2026-02-28 |title=Satellite image shows destruction of Khamenei's compound |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/satellite-image-shows-destruction-of-khameneis-compound/ |access-date=2026-02-28 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Perets |first=Shir |last2=Genn |first2=James |last3=Holcman |first3=Tobias T |last4=Kweller |first4=Idan |date=2026-02-28 |title=Ali Khamenei cut off from contact as Israel, US strike Iran |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-888248 |access-date=2026-02-28 |website=[[The Jerusalem Post ]] |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-02-28 |title=Live - Senior Khamenei adviser killed as conflict spirals further |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143#202602289114 |access-date=2026-02-28 |website=www.iranintl.com |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Dastlabki hujumlar asosiy amaldorlar, harbiy qoʻmondonlar va inshootlarga, jumladan, Oliy Rahbar [[Ali Xomanaiy]]ning qarorgohiga qaratilgan boʻlib, sunʼiy yoʻldosh tasvirlari uning qarorgohi jiddiy shikastlangan va vayron boʻlganini koʻrsatadi. Xomanaiy bilan aloqa uzilgani haqida xabar berilgan. Shuningdek, Oliy Milliy Xavfsizlik Kengashi kotibi [[Ali Shamxoniy]] oʻldirilgani haqida xabar berilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite AV media |url=https://apnews.com/video/smoke-seen-over-manama-doha-and-kuwait-city-39297a607e944aa2988a92d34efd6c5a |title=Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes |language=en |access-date=2026-02-28 |via=AP News}}&lt;/ref&gt;.

Bunga javoban Eron Yaqin Sharqqa oʻnlab ballistik raketalarni uchirdi. [[Iordaniya]], [[Suriya]], [[Quvayt]], [[Bahrayn]], [[Qatar]], [[Saudiya Arabistoni]], [[Birlashgan Arab Amirliklari]]dagi Isroil va AQSh harbiy bazalarini nishonga oldi. Bundan tashqari, [[Husiylar]] Qizil dengizda hujumlarni qayta boshlashlarini eʼlon qilishdi&lt;ref name=&quot;How Trump's deportation plan could affect the US economy&quot;&gt;{{cite web | last = Murphy | first = Ann-Marie | title = How Trump's deportation plan could affect the US economy | url = https://www.bbc.com/news/articles/c204px4zddro | publisher = BBC News | date = 2026-02-28 | access-date = 2026-02-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |agency=AP |date=2026-02-28 |title=Iranian-backed Houthis say they’ll resume attacks on Israel and on shipping routes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iranian-backed-houthis-say-theyll-resume-attacks-on-israel-and-on-shipping-routes/ |access-date=2026-02-28 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}&lt;/ref&gt;.

[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] va amaliyotda ishtirok etmagan bir nechta davlatlar zarbalarni, boshqalar esa Eronning mintaqadagi AQSh ittifoqchilariga qarshi qasos zarbalarini qoraladilar&lt;ref name=&quot;BBC News-2026c&quot;&gt;{{Cite news |date=28 February 2026 |title=How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yj9kr31y7o |access-date=28 February 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;. Tanqidchilar amaliyotni „Eron suverenitetini buzish“ deb atashdi&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Schneid |first=Rebecca |date=28 February 2026 |title=How the World Is Reacting to the Attack on Iran |url=https://time.com/7381811/iran-war-world-leaders-reaction-russia-china-europe/ |access-date=1 March 2026 |magazine=Time |language=en |arxiv-sana=2026-04-12 |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20260412130753/https://time.com/7381811/iran-war-world-leaders-reaction-russia-china-europe/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=US, Israel defend strikes at UN as Iran alleges 'war crime' |url=https://www.philstar.com/world/2026/03/01/2511286/us-israel-defend-strikes-un-iran-alleges-war-crime |access-date=2 March 2026 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt;. Dunyo boʻylab mitinglar, zarbalarga qarshi norozilik namoyishlari boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/pakistan-police-fire-tear-gas-protesters-outside-us-consulate-reuters-witness-2026-03-01/ |title=Crowds worldwide rage or celebrate after Iran strikes; 23 killed in Pakistan |publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sleeper&quot;&gt;{{cite news |title=Iran sleeper cell fears rise after Austin shooting, Canada gym attack |url=https://www.iranintl.com/en/202603016611 |work=[[Iran International]]}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:2026-yil fevral Eronda]]
[[Turkum:2026-yildagi mojarolar]]
[[Turkum:2026-yil fevral Osiyoda]]
[[Turkum:Eron-Isroil harbiy munosabatlari|2026-yilgi mojaro]]
[[Turkum:Eron-Isroil oʻrtasidagi mojaro|2026-yilgi mojaro]]
[[Turkum:Yaqin Sharq inqirozi (2023-yildan hozirgi kungacha)]]
[[Turkum:2026-yilgi Eron-AQSh urushi]]
[[Turkum:2026-yil fevral AQShda]]
[[Turkum:2026-yil mart AQShda]]
[[Turkum:2026-yil mart Eronda]]
[[Turkum:Ali Xomanaiy]]</text>
      <sha1>kh55c075d26mhc7207w51sl3a4e7oxa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abu al-Futuh ar-Roziy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1352813</id>
    <revision>
      <id>6156034</id>
      <parentid>6045320</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:23:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3540" sha1="g9ip64adb4uanxcncrzfbts7hyx71f3" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion           = [[Islom]]
| era                = [[Saljuqiylar imperiyasi]]
| name               =  Abū al-Futūḥ al-Rāzī&lt;br&gt;أبو الفتوح الرّازي

| birth_date         = [[Hijriy yil hisobi|hijriy]] 470 (milodiy 1077–1078)
| death_date         = 552 yoki 556 Hijriy&lt;br&gt;1157–1158 yoki 1160–1161&lt;ref name=&quot;wikishia&quot;&gt;{{cite web |title=Abu l-Futuh al-Razi |url=https://en.wikishia.net/view/Abu_l-Futuh_al-Razi |website=WikiShia |qaralgan sana=2026-03-06 |arxivsana=2025-08-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250821235627/https://en.wikishia.net/view/Abu_l-Futuh_al-Razi }}&lt;/ref&gt;.
| region             = [[Eron]]
| denomination       = [[Shialik|shialik]]
| sect               = [[Oʻn ikki imom]]
| main_interests     = [[Hadis]], [[Kalom|kalom]], [[Fiqh|fiqh]], [[Tafsir|tafsir]]

}}
'''Abu al-Futuh al-Husayn ibn Ali ibn Muhammad ibn Ahmad al-Xuzaiy ar-Roziy an-Nishopuriy''' ({{Lang|ar|أبو الفتوح الحسين بن علي بن محمد بن أحمد الخزاعي الرازي النيسابوري}}), odatda '''Abu al-Futuh ar-Roziy''' ({{Lang-ar|أبو الفتوح الرّازي}}) yoki '''Abu al-Futuh Jamoliddin ar-Roziy an-Nishopuriy''' ({{Lang|ar|أبو الفتوح جمال ادين الرازي النيسابوري}}) nomlari bilan tanilgan, shuningdek '''Xuzo‘iy Nishopuriy''' (hijriy 6-asr/milodiy12-asr) nomi bilan ham ma’lum bo‘lgan) — [[Shialik|shia musulmon]] ilohiyotshunosi va muallifi edi. Kelib chiqishiga koʻra [[nishopur]]lik u mashhur [[Xuzo’a]] qabilasidan bo‘lgan va [[Xuroson arablari|Xurosoniy arab]] oilasidan edi. Abu al-Futuhning aytishicha, uning katta bobosi payg‘ambar [[Muhammad]]ning sahobasi bo‘lgan ''Nofi' ibn Budayl ibn Varqa' al-Xuzo‘iy'' edi&lt;ref name=&quot;wikishia&quot; /&gt;. Uning bobosi esa [[Ray]]ga ko‘chib o‘tgan.

Eng mashhur asari ''[[Ravd al-Jinon]]'' ([[Qurʼon|Qur’on]]ga bag‘ishlangan fors tilidagi ilk tafsir) hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Bosworth |first1=Clifford Edmund |title=History of Civilizations of Central Asia |date=2002 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120815964 |page=109 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Gleave |first1=Robert M. |title=Abū l-Futūḥ al-Rāzī |url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/abu-l-futuh-al-razi-SIM_0025 |website=Encyclopaedia of Islam, THREE |accessdate=4 September 2019 |language=en |doi=10.1163/1573-3912_ei3_SIM_0025 |date=1 December 2007|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;. Yigirma jilddan iborat bu kitob [[imomiy]] shia yo‘nalishiga urg‘u berilgan, bizgacha yetib kelgan eng qadimgi forscha [[Tafsir|tafsir]]dir&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;[http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/abu-l-futuh-al-razi-SIM_0025?s.num=0&amp;s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&amp;s.q=Abu+al-Futuh+ Abu l-Futuh al-Razi's entry in Brill Online Encyclopedia of Islam], by Gleave, Robert M.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;[http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-islamica/abu-al-futuh-al-razi-COM_0067?s.num=0&amp;s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&amp;s.q=Abu+al-Futuh+#d14462357e825 Abu l-Futuh al-Razi's entry in Encyclopedia Islamica], by Negahban, Farzin&lt;/ref&gt;.

==Manbalar==
{{Manbalar}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Qurʼon tafsirchilari]]
[[Turkum:1131-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Eronning Ray shahrilik kishilari]]
[[Turkum:12-asr fors tili yozuvchilari]]
[[Turkum:XII asr arablari]]
[[Turkum:1157-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>g9ip64adb4uanxcncrzfbts7hyx71f3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afgʻonistondagi toʻgʻonlar va suv omborlari roʻyxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1354518</id>
    <revision>
      <id>6156067</id>
      <parentid>5928312</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T03:25:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22467" sha1="gmcen8f141jo7p09b2o3vybxwbcs2zk" xml:space="preserve">{{short description|None}}

[[File:Jalalabad dam.jpg|thumb|Afgʻonistonning [[Kobul viloyati]]dagi [[Nagʻlu toʻgʻoni]]]]
Afgʻonistondagi toʻgʻonlar va suv omborlari sugʻorish, suv taʼminoti, gidroelektr energiya ishlab chiqarish yoki ushbu maqsadlarning kombinatsiyasi uchun ishlatiladi.&lt;ref name=&quot;Indiaʻs Controversial Afghanistan Dams&quot;&gt;{{cite news|title=India's Controversial Afghanistan Dams|url=https://thediplomat.com/2018/08/indias-controversial-afghanistan-dams/|publisher=The Diplomat|date=August 20, 2018|access-date=2019-04-01}}&lt;/ref&gt; [[Afgʻoniston Energetika va suv xoʻjaligi vazirligi]] koʻproq toʻgʻonlar qurishda davom etmoqda.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://pajhwok.com/2025/09/14/ghazni-farmers-thrive-as-39-check-dams-revive-agriculture-ease-drought/ |title=Ghazni farmers thrive as 39 check dams revive agriculture, ease drought |work=Pajhwok Afghan News |date=14 September 2025 |access-date=2026-02-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://rta.af/en/minister-of-water-and-energy-agha-jan-dam-works-to-commence-soon/ |title=Minister of Water and Energy: Agha Jan dam works to commence soon |work=Radio Television Afghanistan |date=July 14, 2024 |access-date=2026-02-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://pajhwok.com/2025/09/07/work-on-12m-afs-check-dam-kicks-off-in-herat/ |title=Work on 12m afs check dam kicks off in Herat |work=Pajhwok Afghan News |date=7 September 2025 |access-date=2026-02-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://tolonews.com/business-197875 |title=Efforts Underway to Address Kabul's Water Crisis: Water Supply Company |work=TOLOnews |date=8 February 2026 |access-date=2026-02-14}}&lt;/ref&gt;

== Afgʻonistondagi yirik toʻgʻon va suv omborlarining joylashuv xaritasi ==
{{Location map+|Afghanistan|width=500|float=left|caption=Afgʻonistondagi ayrim yirik toʻgʻon va suv omborlari (bosiladigan xarita) |places=
  {{Location map~|Afghanistan|lat=32.28|long=67.52|position=right|label_size=75|label=[[Ab-i Istada]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=31.40|long=65.48|position=bottom|label_size=75|label=[[Ayno Maina toʻgʻoni|Ayno Maina]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=32.52|long=62.49|position=bottom|label_size=75|label=[[Baxshobod toʻgʻoni|Baxshobod]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=34.839722|long=67.230833|position=left|label_size=75|label=[[Band-e Amir]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=34.106728|long=68.578339|position=right|label_size=60|label=[[Chaki Vardak toʻgʻoni|Chaki Vardak]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=37.14|long=74.11|position=left|label_size=70|label=[[Chaqmaqtin koʻli|Chaqmaqtin]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=31.855544|long=65.892413|position=left|label_size=75|label=[[Dahla toʻgʻoni|Dahla]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=34.484722|long=70.363333|position=bottom|label_size=60|label=[[Darunta toʻgʻoni|Darunta]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=31|long=64.20386|position=left|label_size=75|label=[[Girishk toʻgʻoni|Girishk]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=29.835278|long=61.941667|position=right|label_size=75|label=[[Godzareh botigʻi|Godzareh]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=32.321944|long=65.118889|position=left|label_size=75|label=[[Kajaki toʻgʻoni|Kajaki]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=30.35|long=61.916667|position=right|label_size=75|label=[[Kamal Xan toʻgʻoni|Kamal Xan]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=31.41|long=65.44|position=left|label_size=75|label=[[Miankoh toʻgʻoni|Miankoh]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=34.641111|long=69.716944|position=right|label_size=65|label=[[Nagʻlu toʻgʻoni|Nagʻlu]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=36.4146|long=69.0924|position=bottom|label_size=75|label=[[Nahr Gawkush toʻgʻoni|Nahr Gawkush]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=34.17|long=62.33|position=bottom|label_size=70|label=[[Pashdan toʻgʻoni|Pashdan]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=34.5552|long=69.0329|position=top|label_size=60 |label=[[Qargʻa toʻgʻoni|Qargʻa]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=34.330833|long=63.825278|position=bottom|label_size=75|label=[[Salma toʻgʻoni|Salma]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=33.10|long=67.38|position=bottom|label_size=70|label=[[Sangjoy birdamlik toʻgʻoni|Sangjoy]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=33.294167|long=68.633611|position=bottom|label_size=75|label=[[Sarda toʻgʻoni|Sarda]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=34.53167|long=68.93417|position=left|label_size=60|label=[[Shoh va Arus toʻgʻoni|Shoh va Arus]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=34.43167|long=68.83417|position=right|label_size=60|label=[[Shahtut toʻgʻoni|Shahtut]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=37.06|long=70.33|position=bottom|label_size=75|label=[[Shoʻrabak toʻgʻoni|Shoʻrabak]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=33.45|long=66.11|position=left|label_size=75|label=[[Suxtuk toʻgʻoni|Suxtuk]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=33.76|long=68.38|position=left|label_size=75|label=[[Sulton toʻgʻoni|Sulton]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=32.05|long=66.57|position=bottom|label_size=75|label=[[Omari toʻgʻoni|Omari]]}}
  {{Location map~|Afghanistan|lat=37.26|long=73.42|position=top|label_size=70|label=[[Zorkoʻl]]}}
}}
[[File:Kajaki Dam and spillway in 2012.jpg|thumb|[[Hilmand viloyati]]dagi [[Kajaki toʻgʻoni]] va uning suv tashlagichi]]
[[File:Dahla Dam in Kandahar Province.jpg|thumb|[[Qandahor viloyati]]dagi [[Dahla toʻgʻoni]]]]
{{Clear}}

== Afgʻonistondagi yirik toʻgʻon va suv omborlari roʻyxati ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:90%; text-align:left;&quot;
|-
! Toʻgʻon
! Joylashuvi
! Toʻsilgan daryo
! Maqsadi
! Toʻgʻon turi
! data-sort-type=number | Sigʻimi
! Balandligi&lt;br /&gt;(m)
! Uzunligi&lt;br /&gt;(m)
! data-sort-type=number | {{Tooltip|Quvvati|Gidroelektr quvvati Megavattda}}
! Qurilgan yili
! {{Tooltip|Manba|Manbalar}}
|-
|[[Ayno Maina toʻgʻoni]]
|[[Qandahor]], Qandahor viloyati
|
|Sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|
|
|
|
|
|
|-
|[[Band-e Amir]]
|[[Bomiyon viloyati]]
|
|Sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|
|
|
|
|
|
|-
|[[Baxshobod toʻgʻoni]]
|[[Bala Buluk tumani]], [[Faroh viloyati]]
|[[Faroh daryosi]]
|Gidroenergetika, sugʻorish
|
|
|
|
|27 MVt
|Qurilmoqda
|&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.ariananews.af/practical-work-starts-on-bakhshabad-dam-in-farah-province/ |title=Practical work starts on Bakhshabad dam in Farah province |work=Ariana News |date=May 20, 2023 |access-date=2023-07-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://tolonews.com/afghanistan-183439 |title=Work on Construction of Farah's Bakhshabad Dam Begins |work=TOLOnews |date=22 May 2023|access-date=2023-07-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://pajhwok.com/2023/05/20/iea-pledges-construction-of-bakhshabad-dam/ |title=Work on Bakhshabad Dam's diversion tunnels begins |work=Pajhwok Afghan News |date=20 May 2023|access-date=2023-07-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.khaama.com/work-on-bakhshabad-dam-in-afghanistans-farah-province-started/ |title=Work On Bakhshabad Dam In Afghanistan's Farah Province Started |work=Khaama Press |date=May 21, 2023|access-date=2023-07-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Chaki Vardak toʻgʻoni]]
|[[Chaki Vardak tumani]], [[Maydon Vardak viloyati]]
|[[Logar daryosi]]
|Sugʻorish
|
|
|
|
|
|1938
|Eng qadimgi zamonaviy toʻgʻon
|-
|[[Dahla toʻgʻoni]]
|[[Shoh Vali Kot tumani]], Qandahor viloyati
|[[Argʻandab daryosi]]
|Sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|
|{{cvt|55|m}}
|{{cvt|535|m}}
|
|1952
|
|-
|[[Darunta toʻgʻoni]]
|[[Jalolobod]], [[Nangarhor viloyati]]
|[[Kobul daryosi]]
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Gravitatsion
|
|
|
|11.5 MVt
|1960
|
|-
|[[Girishk toʻgʻoni]]
|[[Girishk tumani]], [[Hilmand viloyati]]
|[[Hilmand daryosi]]
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|
|
|
|
| 1945
|
|-
|[[Kajaki toʻgʻoni]]
|[[Kajaki tumani]], Hilmand viloyati
|[[Hilmand daryosi]]
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|{{cvt|1715000000|m3|acre.ft|0|abbr=on}}
|{{cvt|100|m}}
|{{cvt|270|m}}
|151 MVt
|1953
|&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://pajhwok.com/2022/07/27/kajaki-dam-power-generation-capacity-surges-to-151mw/ |title=Kajaki Dam power generation capacity surges to 151MW |work=Pajhwok Afghan News |date=27 July 2022 |access-date=2023-01-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://tolonews.com/business-179136 |title=Second Phase of Kajaki Power Dam Completed |work=TOLOnews| date=27 July 2022 |access-date=2023-01-01}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kamal Xan toʻgʻoni]]
|[[Chahar Burjak tumani]], [[Nimroz viloyati]]
|[[Hilmand daryosi]]
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|
|{{cvt|16|m}}
|{{cvt|2.274|km}}
|9 MVt
|2021
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Afghanistan successfully tests water flow at major dam|url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/afghanistan-successfully-tests-water-flow-at-major-dam/2132935|publisher=Anadolu Agency|date=4 January 2021|access-date=2021-02-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Water Intake Begins at Kamal Khan Dam|url=https://tolonews.com/business-169756|work=TOLOnews|date=4 January 2021|access-date=2021-02-04}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Machalgʻo toʻgʻoni]]
|[[Ahmad Aba tumani]], [[Paktiyo viloyati]]
|
|Gidroenergetika, sugʻorish
|
|
|
|
|0.8 MVt
|Qurilmoqda
|&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://pajhwok.com/2023/07/04/paktia-residents-urge-completion-of-machalgho-dam-project/ |title=Paktia residents urge completion of Machalgho dam project |work=Pajhwok Afghan News |date=4 July 2023 |access-date=2023-07-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Mahipar toʻgʻoni]]
|Kobul viloyati
|[[Logar daryosi]]
|Gidroenergetika
|
|
|
|
|66 MVt
|1967
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://energypedia.info/wiki/Mahipar|title=Mahipar|website=energypedia.info|access-date=17 September 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://globalenergyobservatory.org/geoid/40541|title=Mahipar Hydroelectric Power Plant|website=globalenergyobservatory.org|access-date=17 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Miankoh toʻgʻoni]]
|Qandahor, Qandahor viloyati
|
|Sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|{{cvt|1500000|m}}
|{{cvt|9|m}}
|{{cvt|150|m}}
|
|2024
|&lt;ref&gt;{{YouTube|Mtamf3bFLW0|وروستیو بارانونو د کندهار ښار د میانکو چیک ډېم ډک کړیدی...}} ([[RTA Pashto]], April 16, 2024)&lt;/ref&gt;
|-
|[[Nagʻlu toʻgʻoni]]
|[[Surubi tumani (Kobul)|Surubi tumani]], [[Kobul viloyati]]
|[[Kobul daryosi]]
|Gidroenergetika
|Gravitatsion
|{{cvt|550000000|m3|acre.ft|0|abbr=on}}
|{{cvt|110|m}}
|{{cvt|280|m}}
|100 MVt
|1968
|&lt;ref&gt;{{cite news|title=Naghlu dam power output doubles to 100mw|url=https://pajhwok.com/2019/04/21/naghlu-dam-power-output-doubles-100mw/|work=Pajhwok Afghan News|date=April 21, 2019|access-date=2019-04-21}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Nahr Gawkush toʻgʻoni]]
|[[Qunduz viloyati]]
|[[Xonobod daryosi]]
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Gravitatsion
|
|
|
|10 MVt
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://tolonews.com/afghanistan/hydroelectric-project-inaugurated-kunduz |title=Hydroelectric Project Inaugurated In Kunduz  |work=TOLOnews |date=18 June 2016 |access-date=2023-01-01}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Navur toʻgʻoni]]
|[[Navur tumani]], [[Gʻazni viloyati]]
|
|Sugʻorish
|Gravitatsion
|
|
|
|
|
|&lt;ref&gt;{{YouTube|TCXRSR9QzE8| سفر ناهور - بند بایی ولسوالی ناهور سرد و زیبا }} (at 6:25)&lt;/ref&gt;
|-
|[[Omari toʻgʻoni]]
|[[Qalat tumani]], [[Zobul viloyati]]
|
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Gravitatsion
|{{cvt|2900000|m3|acre.ft|0|abbr=on}}
|{{cvt|25|m}}
|{{cvt|70|m}}
|0.1 MVt
|2024
|&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://tolonews.com/afghanistan/provincial-190910 |title=Tori Dam in Zabul has been Inaugurated |work=TOLOnews |date=27 September 2024 |access-date=2025-01-28}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Paltuni toʻgʻoni]]
|[[Sharan tumani]], Paktika viloyati
|[[Gardez daryosi]]
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|
|{{cvt|30|m}}
|{{cvt|260|m}}
|1 MVt
|30% bitgan
|&lt;ref&gt;{{YouTube|cYofehGMW1Y| دا بند به ۲۵ زره هکتاره ځمکه خړوبه کړي }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://tolonews.com/business-192889 |title=Paktika's Paltuni Dam Construction Reaches 20% Completion |work=TOLOnews |date=2 February 2025 |access-date=2025-08-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Pashdan toʻgʻoni]]
|[[Karux tumani]], Hirot viloyati
|[[Harirud|Hari daryosi]]
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|
|{{cvt|42|m}}
|
|2 MVt
|2025
|&lt;ref name=&quot;TOLOnews-195409&quot;&gt;{{cite news |url=https://tolonews.com/afghanistan-195409 |title=Pashdan Dam Inaugurated in Herat |work=TOLOnews |date=14 August 2025 |access-date=2025-08-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Qargʻa toʻgʻoni]]
|Kobul viloyati
|Pagʻmon daryosi
|Sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|{{cvt|32800000|m3|acre.ft|0|abbr=on}}
|{{cvt|30|m}}
|{{cvt|450|m}}
|Mavjud emas
|1933
|
|-
|[[Salma toʻgʻoni]]
|[[Chishti Sharif tumani]], [[Hirot viloyati]]
|[[Harirud|Hari daryosi]]
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|{{cvt|633000000|m3|acre.ft|0|abbr=on}}
|{{cvt|107.5|m}}
|{{cvt|551|m}}
|42 MVt
|2016
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/india-news-india/narendra-modi-afghanistan-salma-dam-inauguration-ashraf-ghani-2834106/|title=At Afghan dam inauguration, PM promises: India will not forget you|website=indianexpress.com|date=5 June 2016|access-date=17 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Sangjoy birdamlik toʻgʻoni]]
|[[Jagʻori tumani]], [[Gʻazni viloyati]]
|
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Gravitatsion
|
|
|
|
|Qurilmoqda
|&lt;ref&gt;{{YouTube|iYr9zpcF6Sg| د غزني جاغورو ولسوالۍ خلک په شخصي لګښت د اوبو ذخیروي بند جوړوي }} (Hurriyat Radio, July 30, 2025)&lt;/ref&gt;
|-
|[[Sarda toʻgʻoni]]
|[[Andar tumani]], [[Gʻazni viloyati]]
|Gardez daryosi
|Sugʻorish
|Tuproq toʻgʻon
|{{cvt|259000000|m3|acre.ft|0|abbr=on}}
|
|
|1967
|
|-
|[[Shahtut toʻgʻoni]]
|[[Char Osiyob tumani]], [[Kobul viloyati]]
|[[Kobul daryosi]]
|Sugʻorish
|Gravitatsion
|
|
|
|
|Qurilmoqda
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://tolonews.com/business-169875|title=India, Afghanistan Sign Agreement to Build Dam |work=TOLOnews|date=9 February 2021|access-date=2021-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Indiaʻs Controversial Afghanistan Dams&quot; /&gt;
|-
|[[Shoh va Arus toʻgʻoni]]
|[[Shakardara tumani]], Kobul viloyati
|[[Shakardara daryosi]]
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Gravitatsion
|{{cvt|180000|m3|acre.ft|0|abbr=on}}
|{{cvt|75|m}}
|
|1.2 MVt
|2023
|&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.ariananews.af/shah-wa-arus-dam-inaugurated-in-kabul/ |title=Shah wa Arus dam inaugurated in Kabul |work=Ariana News |date=December 31, 2024 |access-date=2025-01-28}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Shoʻrabak toʻgʻoni]]
|[[Fayzobod tumani (Badaxshon)|Fayzobod tumani]], [[Badaxshon viloyati]]
|[[Koʻkcha daryosi]]
|Gidroenergetika
|Gravitatsion
|
|
|
|7.5 MVt
|2021
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/afghanistan-completes-key-hydropower-project/2282046|title=Afghanistan completes key hydropower project|publisher=Anadolu Agency|date=22 June 2021|access-date=2022-11-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.khaama.com/construction-of-shorabak-power-dam-to-utter-in-3-months-087456/|title=Construction of Shorabak Power Dam To Utter in 3 Months|agency=Khaama Press|date=22 September 2020|access-date=2021-02-04}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Suxtuk toʻgʻoni]]
|[[Nili tumani]], [[Daykundi viloyati]]
|Laziyer daryosi
|Gidroenergetika, sugʻorish
|Gravitatsion
|
|
|
|0.7 MVt
|2021
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://bakhtarnews.com.af/sokhtook-dam-to-provide-electricity-to-2000-families-in-daikundi/|title=Sokhtook Dam To Provide Electricity To 2000 Families In Daikundi|agency=Bakhtar News Agency|date=February 21, 2018|access-date=2021-02-15}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://outlookafghanistan.net/editorialdetail.php?post_id=22201 |title=Ghani: Pursuing Nation Building  |publisher=Daily Outlook Afghanistan|date=February 11, 2018|access-date=2021-02-15}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Sulton toʻgʻoni]]
|[[Zana Xan tumani]], Gʻazni viloyati
|[[Gʻazni daryosi]]
|Sugʻorish
|Gravitatsion
|
|
|
|
|10-asr
|
|-
|[[Surxob toʻgʻoni]]
|[[Logar viloyati]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|[[Surubi toʻgʻoni]]
|[[Surubi tumani (Kobul)|Surubi tumani]], Kobul viloyati
|[[Kobul daryosi]]
|Gidroenergetika
|Gravitatsion
|
|
|
|22.8 MVt
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.industryabout.com/country-territories-3/2092-afghanistan/hydro-energy/32058-sarobi-dam|archive-url=https://web.archive.org/web/20170726071432/http://www.industryabout.com/country-territories-3/2092-afghanistan/hydro-energy/32058-sarobi-dam|url-status=usurped|archive-date=July 26, 2017|title=Sarobi Dam|website=industryabout.com|access-date=17 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|}
{{Clear}}

== Afgʻonistonning turli qismlarida qurilayotgani haqida xabar berilgan yirik toʻgʻonlar ==
* Ogʻa Jon toʻgʻoni [[Uruzgon viloyati]]da&lt;ref name=&quot;TOLO-184418&quot;&gt;{{cite news |url=https://tolonews.com/business-184418 |title=Work on Dams in Sar-e-Pul, Uruzgan to Begin Soon: Officials |work=TOLOnews |date=30 July 2023 |access-date=2023-08-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;soon&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.ariananews.af/construction-of-sar-e-pul-and-uruzgan-dams-to-start-soon/ |title=Construction of Sar-e-Pul and Uruzgan dams to start soon |work=Ariana News |date=July 30, 2023 |access-date=2023-08-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://pajhwok.com/2022/05/04/uruzgan-residents-urge-construction-of-agha-jan-dam/ |title=Uruzgan residents urge construction of Agha Jan Dam |work=Pajhwok Afghan News |date=4 May 2022 |access-date=2023-08-04}}&lt;/ref&gt;
* Bogʻdara toʻgʻoni [[Kapisa viloyati]]da&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.ariananews.af/iea-chinese-company-sign-deal-for-baghdara-dam-feasibility-study/ |title=IEA, Chinese company signs deal for Kapisa dam feasibility study |work=Ariana News |date=December 1, 2024 |access-date=2025-04-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{YouTube|2Rk0_P-SawE|کار مرحله دوم بند برق باغ‌دره در پروان آغاز شد}}&lt;/ref&gt;
* Dahan Dara toʻgʻoni [[Faryob viloyati]]da&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://pajhwok.com/2020/12/03/4-years-on-practical-work-on-dahan-dara-dam-yet-to-begin/ |title=4 years on, practical work on Dahan Dara Dam yet to begin |work=Pajhwok Afghan News |date=3 December 2020 }}&lt;/ref&gt;
* Kahdanak toʻgʻoni Hirot viloyatining [[Shindand tumani]]da&lt;ref name=&quot;TOLOnews-195409&quot;/&gt;
* Kaj Samad toʻgʻoni Faroh viloyati va Nimroz viloyati oʻrtasida&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://tolonews.com/afghanistan-192298 |title=Research Initiated for Kaj Samad Dam to Address Water Needs in Nimroz |work=TOLOnews |date=25 December 2024 |access-date=2025-01-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.avapress.com/en/news/302972/good-news-for-the-people-of-farah-_and-nimroz-provinces-kaj-samad-dam-to-begin-soon |title=Good news for the people of Farah and Nimroz provinces / Kaj Samad dam to begin soon |work=Afghan Voice Agency |date=25 December 2024 |access-date=2025-01-28}}&lt;/ref&gt;
* Xarvar toʻgʻoni [[Logar viloyati]]da&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://pajhwok.com/2024/04/10/reconstruction-works-at-logars-kharwar-dam-resume/ |title=Reconstruction works at Logar's Kharwar dam resume |work=Pajhwok Afghan News |date=10 April 2024 }}&lt;/ref&gt;
* Kunar toʻgʻoni [[Kunar viloyati]]ning Surtak qismida&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://tolonews.com/afghanistan/world-bank-finance-electric-dam-project-kunar-river |title=World Bank to Finance Electric Dam Project in Kunar River |work=TOLOnews |date=22 April 2013 |access-date=2023-01-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.pajhwok.com/en/2013/08/26/joint-dam-kunar-river-being-mulled |title=Joint dam on Kunar River being mulled |work=Pajhwok Afghan News |date=23 August 2013}}&lt;/ref&gt;
* Lavari toʻgʻoni Qandahor viloyatida&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://pajhwok.com/2020/12/16/newly-built-dam-inaugurated-in-drought-hit-arghistan/ |title=Newly-built dam inaugurated in drought-hit Arghistan |work=Pajhwok Afghan News |date=16 December 2020}}&lt;/ref&gt;
* Manogi elektr toʻgʻoni Kunar viloyatida&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://wadsam.com/afghan-business-news/construction-work-on-kunars-managi-power-dam-launched-232/ |title=Construction work on Kunar's Managi power dam launched |date=15 November 2013 |access-date=2026-03-11 |archive-date=2019-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308080845/https://wadsam.com/afghan-business-news/construction-work-on-kunars-managi-power-dam-launched-232/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.pajhwok.com/en/2016/06/11/residents-urge-govt-build-big-dam-kunar-river |title=Residents urge govt to build big dam on Kunar River |work=Pajhwok Afghan News |date=11 June 2016}}&lt;/ref&gt;
* Sulton Ibrohim toʻgʻoni [[Sar-i Pol viloyati]]da&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://pajhwok.com/2023/07/31/sultan-ibrahim-dam-to-irrigate-55000-hectares-of-land/ |title=Sultan Ibrahim dam to irrigate 55,000 hectares of land |work=Pajhwok Afghan News |date=31 July 2023 |access-date=2023-08-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;soon&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;TOLO-184418&quot;/&gt;
* [[Bagʻlon viloyati]]dagi ikkita toʻgʻon. Ulardan biri [[Puli Xumri]] toʻgʻoni deb ataladi.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://pajhwok.com/2013/04/08/baghlan-hydropower-dams-being-reconstructed/ |title=Baghlan hydropower dams being reconstructed |work=Pajhwok Afghan News |date=8 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.tolonews.com/business/agreement-signed-reconstruct-kandahar-baghlan-dams |title=Agreements Signed to Rebuild Kandahar, Baghlan Dams |work=TOLOnews |date=6 December 2017}}&lt;/ref&gt;

== Shuningdek qarang ==
* [[Afgʻoniston daryolari roʻyxati]]
* [[Afgʻonistonda suv taʼminoti]]
* [[Afgʻonistonda energetika]]


== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==

* {{Cite news |url=https://pajhwok.com/2024/04/16/more-than-150-check-dams-to-be-constructed-this-year-mowe/ |title=Bu yil 150 dan ortiq toʻgʻon quriladi: MEV |work=Pajhwok Afghan News |date=16-aprel 2024}}
* {{Cite news |url=https://tolonews.com/afghanistan-186424 |title=Kunar daryosida toʻgʻon quriladi: MEV |work=TOLOnews |date=10-dekabr 2023}}
* {{Cite news |url=https://tolonews.com/afghanistan/provincial-186621 |title=Farohning Pusht-e-Rod tumanida ikkita kichik toʻgʻon qurildi |work=TOLOnews |date=23-dekabr 2023}}
* {{Cite news |url=https://pajhwok.com/2023/07/24/badakhshan-lakes-attractive-tourist-points-official/ |title=Badaxshon koʻllari jozibador sayyohlik maskanlari: Rasmiy |work=Pajhwok Afghan News |date=24-iyul 2023}}
* {{Cite news |url=https://pajhwok.com/2023/03/13/5-check-dams-costing-35m-afs-inaugurated-in-wardak/ |title=Vardakda 35 million afgʻoniyga tushgan 5 ta toʻgʻon ochildi |work=Pajhwok Afghan News |date=13-mart 2023}}


[[Turkum:Afgʻonistondagi toʻgʻonlar|*]]
[[Turkum:Afgʻoniston tabiati]]
[[Category:Water supply and sanitation in Afghanistan]]
[[Category:Lists of dams and reservoirs by country|Afghanistan]]</text>
      <sha1>gmcen8f141jo7p09b2o3vybxwbcs2zk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abu Ubayda Amir ibn al-Jarroh masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1357687</id>
    <revision>
      <id>6156033</id>
      <parentid>5956891</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:17:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7641" sha1="4r15ibc8p0zu8g4th7l9adkxopc8wiw" xml:space="preserve">{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Abu Ubayda Amir ibn al-Jarroh masjidi
 |Asl nomi   = {{Lang-ar| مسجد أبي عبيدة عامر بن الجراح}}
 |Tasvir             =Tomb of Abu Ubaidah ibn al-Jarrah 01.JPG 
 |Tasvir imzosi     =Abu Ubayda Amir ibn al-Jarroh qabri 
 |Tasvir kengligi      = 
 |Mamlakat                  = Iordaniya
 |Hudud turi             = 
 |Hudud                  = Balqa viloyati
 |Joylashuv nomi = shahar
 |Shahar = Deir Alla
 |Koordinatalar ={{coord|32.2270325|35.6195265|type:landmark_region:JO|format=dms|display=inline,title}}
 |Joylashuvi =
 |Manzil                   = 
  |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
  |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = 
  |region     =   
  |CoordScale = 
 |Maqomi                  = 
 |Maktab yoʻnalishi          = sunniy
 |IDB                     = 
 |Mulkdor             = 
 |Masjid turi              = Jomeʼ-Masjid
 |Meʼmoriy uslub     = Islom meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi           = 
 |Meʼmor              = 
 |Binokor               = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar          = 
 |Asosiy sana           = {{ubl|13-asr {{small|(maqbara)}}|1954 {{small|(masjid)}}}}
 |Qurila boshladi    = 
 |Qurilib bitkazildi = 
 |Imom                    = 
 |Holati               = amaldagi
 |Umumiy maydoni           =&lt;nowiki&gt;{cvt|6500|m2}}&lt;/nowiki&gt; 
 |Oʻlchami                 = 
 |Bino maydoni       = 
 |Hajmi             =3 000 nafar namozxon 
 |Gumbazlar soni      =1 ta 
 |Balandligi                  = 
 |Gumbaz balandligi           = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi          = 
 |Minoralar soni    =1 ta 
 |Minoralar balandligi         = 
 |Qurilish materiali                = 
 |Tarovih                 = +
 |Saharlik va iftor           = +
 |Kutubxona              =+ 
 |Madrasa                 = 
 |Sayt                    = 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar = &lt;!--{{mosque-stub}} --&gt; 
}}
'''Abu Ubayda Amir ibn al-Jarroh masjidi''' ({{Lang-ar| مسجد أبي عبيدة عامر بن الجراح}}) — [[Masjid|masjid]] va [[Mavzoley|maqbara]] majmuasi boʻlib, [[Urdun (Iordaniya)|Iordaniya]]ning Balqa viloyatiga qarashli [[Deir Alla]] shaharchasida joylashgan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |script-title=ar:النقوش الأثرية في ضريح الصحابي أبي عبيدة عامر بن الجرَّاح و مسجده |url=https://search.emarefa.net/ar/detail/BIM-305389-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AB%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%B6%D8%B1%D9%8A%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D9%8A-%D8%A3%D8%A8%D9%8A-%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B1%D9%91%D9%8E%D8%A7%D8%AD-%D9%88- |access-date=2023-12-14 |website=search.emarefa.net}}&lt;/ref&gt;. U yerda [[Abu Ubayda ibn Jarroh|Abu Ubayda ibn al-Jarroh]]ning dafn etilgani taxmin qilinadigan qabri bor, u [[sahoba]]lardan biri va [[Roshidun xalifaligi]]ning harbiy qoʻmondonlaridan edi&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

== Tarixi ==
Abu Ubayda ibn al-Jarroh [[Bizning era|milodiy]] 639-yilda vafot etgan, turli manbalarda uning hozirgi kunda Iordaniya hududi hisoblangan yerda dafn etilgani qayd etilgan. 13-asrda [[Baybars|Baybars]], [[Mamluklar|mamluk]] hukmdori, uning dafn etilgan deb hisoblangan qabri ustiga gumbazli maqbara va unga tutash masjid qurdirgan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |date=2016-03-08 |title=No title |work=addustour.com |url=http://addustour.com/15411/%C2%AB%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9%C2%BB%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%20%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A9%20%D8%B9%D9%84%D9%89%20%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D9%88%D8%AD%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A9.html |access-date=2023-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160308222813/http://addustour.com/15411/%C2%AB%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9%C2%BB%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%20%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A9%20%D8%B9%D9%84%D9%89%20%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D9%88%D8%AD%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A9.html |archive-date=2016-03-08 |url-status=dead }}{{dead-url|date=July 2025}}&lt;/ref&gt;.

[[Urdun (Iordaniya)|Hoshimiylar qirolligi]] davrida, 1946-yildan 1954-yilgacha boʻlgan yillarda, Iordaniya Vazirligining iltimosiga koʻra masjid va unga tutash maqbara toʻliq buzilib, kattaroq inshoot sifatida qayta bunyod etildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2018-05-28 |script-title=ar:مقام ابو عبيدة |url=https://alrai.com/article/10438368/%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%8A%D9%85%D8%A7%D9%86/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%A8%D9%88-%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D8%AF%D8%A9 |access-date=2023-12-14 |website=alrainewspaper |lang=ar }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. Hozirgi inshoot zamonaviy boʻlib, masjid tuzilmasida mamluklar davriga oid yozuvlar saqlanib qolgan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

== Meʼmoriy jihatlari ==
Masjid oʻz nomini olgan mashhur harbiy qoʻmondonning qabri joylashgani bilan mashhur&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Majmuada shuningdek kutubxona va islomiy muzey ham mavjud&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |script-title=ar:ضريح الصحابي الجليل سيدنا أبي عبيدة عامر بن الجراح رضي الله عنه |url=https://www.almaqamat.com/maqamat/5/%D8%B6%D8%B1%D9%8A%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%84%D9%8A%D9%84-%D8%B3%D9%8A%D8%AF%D9%86%D8%A7-%D8%A3%D8%A8%D9%8A-%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AD-%D8%B1%D8%B6%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%87 |access-date=2023-12-14 |website=www.almaqamat.com |lang=ar |sarlavha=arxiv nusxasi |arxivsana=2024-06-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240624162552/http://almaqamat.com/maqamat/5/%D8%B6%D8%B1%D9%8A%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%84%D9%8A%D9%84-%D8%B3%D9%8A%D8%AF%D9%86%D8%A7-%D8%A3%D8%A8%D9%8A-%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AD-%D8%B1%D8%B6%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%87 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Masjid imomi va [[Muazzin|muazzin]]i uchun turar joylar bor&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Majmuaga koʻp maqsadli zal va faxriy mehmonlar uchun moʻljallangan hudud ham kiradi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Masjid majmuasidan tashqarida katta qabriston mavjud boʻlib, hozirda u yerda dafn qilish joylari tanqisligi sezilmoqda, bunga odamlarning oʻz diniy eʼtiqodida eʼzozlangan shaxs qabriga yaqin joyda dafn etilishni istashi sabab boʻlmoqda&lt;ref&gt;{{Cite web |script-title=ar:مقبرة الصحابي أبي عبيدة يرجع تاريخها الى العام الهجري الـ 18 وتعاني اكتظاظا شديدا |url=https://www.addustour.com/articles/700076 |access-date=2023-12-14 |script-website=ar:جريدة الدستور الاردنية |trans-website=addustour.com |lang=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Gallereya ==
&lt;gallery&gt;
Tomb of Abu Ubaidah ibn al-Jarrah 03.JPG|Kiraverishdagi Abu Ubaydaning hayoti haqida maʼlumot beruvchi yozuv
Tomb of Abu Ubaidah ibn al-Jarrah 05.JPG|Abu Ubaydaning qabri
Tomb of Abu Ubaidah ibn al-Jarrah 06.JPG|Masjidning namozxona qismi
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Iordaniya|Islom}}}}
* [[Iordaniyada Islom]]
* [[Iordaniyadagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{commons category-inline}}

{{mosque-stub}}

{{DEFAULTSORT:Abu Ubayda Amir ibn al-Jarroh masjidi}}
{{Tashqi_havolalar}}
[[Turkum:Iordaniyadagi masjidlar]]
[[Turkum:13-asr masjidlari]]</text>
      <sha1>4r15ibc8p0zu8g4th7l9adkxopc8wiw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Viki-bahor/Ishtirokchilar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1357718</id>
    <revision>
      <id>6155659</id>
      <parentid>6149584</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:01:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Roʻyxat */</comment>
      <origin>6155659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1621" sha1="t0udugq1agmv84hpa11l3ilkdkfjmqe" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{Viki-bahor/tepasi|5}}
&lt;div style=&quot;max-width:1100px;margin:auto&quot;&gt;
{| style=&quot;width:100%;background:#f8f9fa;border:1px solid #eaecf0;border-radius:10px;padding:1em&quot;
|-

| style=&quot;width:70%;vertical-align:top&quot; |
== Ishtirokchilar ==
Oʻzbekcha Vikipediyadagi '''Viki-bahor — 2026''' loyihasida qatnashish uchun quyidagi roʻyxatga ismingizni qoʻshing.

Buning uchun:

# Sahifaning yuqori qismidagi '''Manbasini tahrirlash''' tugmasini bosing.
# Roʻyxat oxiriga yangi qator qoʻshing.
# Quyidagi kodni u yerga yozing:
#* &lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;
# Sahifani saqlang.

=== Roʻyxat ===
# [[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Sitora Oblakulova|munozara]]) 06:35, 2026-yil 26-mart (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Doctormeee|munozara]]) 15:43, 2026-yil 11-aprel (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 09:00, 2026-yil 12-aprel (UTC)
#:☺️☺️🖐️ [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-23541-61|&amp;#126;2026-23541-61]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-23541-61|talk]]) 14:26, 2026-yil 17-aprel (UTC)
#[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Maxamadjonova Muslima|munozara]]) 18:51, 2026-yil 14-aprel (UTC)
#[[Foydalanuvchi:Miss bonu|Miss bonu]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Miss bonu|munozara]]) 18:46, 2026-yil 3-may (UTC)
#[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 13:01, 2026-yil 30-may (UTC)

[[Turkum:Loyiha:Viki-bahor]]
|}
* [[Foydalanuvchi:Odilaxon|Odilaxon]])</text>
      <sha1>t0udugq1agmv84hpa11l3ilkdkfjmqe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155667</id>
      <parentid>6155659</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T13:10:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quwanishbaev Berdiyar</username>
        <id>201944</id>
      </contributor>
      <comment>/* Roʻyxat */</comment>
      <origin>6155667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1745" sha1="7y36ze25jxzlyztowihu539lksaj008" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{Viki-bahor/tepasi|5}}
&lt;div style=&quot;max-width:1100px;margin:auto&quot;&gt;
{| style=&quot;width:100%;background:#f8f9fa;border:1px solid #eaecf0;border-radius:10px;padding:1em&quot;
|-

| style=&quot;width:70%;vertical-align:top&quot; |
== Ishtirokchilar ==
Oʻzbekcha Vikipediyadagi '''Viki-bahor — 2026''' loyihasida qatnashish uchun quyidagi roʻyxatga ismingizni qoʻshing.

Buning uchun:

# Sahifaning yuqori qismidagi '''Manbasini tahrirlash''' tugmasini bosing.
# Roʻyxat oxiriga yangi qator qoʻshing.
# Quyidagi kodni u yerga yozing:
#* &lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;
# Sahifani saqlang.

=== Roʻyxat ===
# [[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Sitora Oblakulova|munozara]]) 06:35, 2026-yil 26-mart (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Doctormeee|munozara]]) 15:43, 2026-yil 11-aprel (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 09:00, 2026-yil 12-aprel (UTC)
#:☺️☺️🖐️ [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-23541-61|&amp;#126;2026-23541-61]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-23541-61|talk]]) 14:26, 2026-yil 17-aprel (UTC)
#[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Maxamadjonova Muslima|munozara]]) 18:51, 2026-yil 14-aprel (UTC)
#[[Foydalanuvchi:Miss bonu|Miss bonu]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Miss bonu|munozara]]) 18:46, 2026-yil 3-may (UTC)
#[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 13:01, 2026-yil 30-may (UTC)
#[[Foydalanuvchi:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Quwanishbaev Berdiyar|munozara]])
[[Turkum:Loyiha:Viki-bahor]]
|}
* [[Foydalanuvchi:Odilaxon|Odilaxon]])</text>
      <sha1>7y36ze25jxzlyztowihu539lksaj008</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155960</id>
      <parentid>6155667</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:06:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6155960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1986" sha1="bc4wsa0j2rfg0kjnljay2ug2vrbh671" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{Viki-bahor/tepasi|5}}
&lt;div style=&quot;max-width:1100px;margin:auto&quot;&gt;
{| style=&quot;width:100%;background:#f8f9fa;border:1px solid #eaecf0;border-radius:10px;padding:1em&quot;
|-

| style=&quot;width:70%;vertical-align:top&quot; |
== Ishtirokchilar ==
Oʻzbekcha Vikipediyadagi '''Viki-bahor — 2026''' loyihasida qatnashish uchun quyidagi roʻyxatga ismingizni qoʻshing.

Buning uchun:

# Sahifaning yuqori qismidagi '''Manbasini tahrirlash''' tugmasini bosing.
# Roʻyxat oxiriga yangi qator qoʻshing.
# Quyidagi kodni u yerga yozing:
#* &lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;
# Sahifani saqlang.

=== Roʻyxat ===
# [[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Sitora Oblakulova|munozara]]) 06:35, 2026-yil 26-mart (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Doctormeee|munozara]]) 15:43, 2026-yil 11-aprel (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 09:00, 2026-yil 12-aprel (UTC)
#:☺️☺️🖐️ [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-23541-61|&amp;#126;2026-23541-61]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-23541-61|talk]]) 14:26, 2026-yil 17-aprel (UTC)
#[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Maxamadjonova Muslima|munozara]]) 18:51, 2026-yil 14-aprel (UTC)
#[[Foydalanuvchi:Miss bonu|Miss bonu]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Miss bonu|munozara]]) 18:46, 2026-yil 3-may (UTC)
#[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 13:01, 2026-yil 30-may (UTC)
#[[Foydalanuvchi:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Quwanishbaev Berdiyar|munozara]])
# [[User:Javoxir Yorqulov|&lt;font face=&quot;Harlow Solid Italic&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000&quot;&gt;Javoxir Yorqulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Javoxir Yorqulov|&lt;span style=&quot;color:#00721D&quot;&gt;(suhbat uchun!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 18:06, 2026-yil 30-may (UTC)
[[Turkum:Loyiha:Viki-bahor]]
|}
* [[Foydalanuvchi:Odilaxon|Odilaxon]])</text>
      <sha1>bc4wsa0j2rfg0kjnljay2ug2vrbh671</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Viki-bahor/Ishtirok etish</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1357720</id>
    <revision>
      <id>6155756</id>
      <parentid>6153938</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:23:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ishtirok etish */</comment>
      <origin>6155756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2651" sha1="nhvbb2sx16klsvpjworuy9q3lkzf5ax" xml:space="preserve">{{Viki-bahor/tepasi}}
&lt;div style=&quot;max-width:1100px;margin:auto&quot;&gt;

{| style=&quot;width:100%;background:#f8f9fa;border:1px solid #eaecf0;border-radius:10px;padding:1em&quot;
|-

| style=&quot;width:70%;vertical-align:top&quot; |
== Ishtirok etish ==
Maqolani yaratganingizdan keyin uni quyidagi jadvalga kiritishingiz zarur (tanlov ishtirokchilari buni mustaqil ravishda bajaradilar). Tanlovda faqat jadvalga kiritilgan maqolalar koʻrib chiqiladi. Iltimos, maqolalarni baholashda xatolikka yoʻl qoʻyilmasligi uchun tugallanmagan maqolalarni jadvalga kiritmang. Yaratgan maqolangizning munozara sahifasida esa {{tl|Viki-bahor 2026}} andozasini tegishli parametrlarni koʻrsatgan holda qoʻshishni unutmang.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Ishtirokchi
! Maqola
! Maqola soni
! Ball
|-
|-style=&quot;background:#a5fd7d&quot;
||&lt;small&gt;'''Namuna uchun:'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]]
|{{flagicon|Turkiya}} [[Bazlama]];
|1
|0
|-
|[[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]]
|[[Shaqe Çoba]], [[Urani Rumbo]], [[Nermin Vlora Falaschi]], [[Gentiana Susaj]], [[Holta Zaçaj]], [[Tina Garabedian]], [[Aleksandra Grigoryan]], [[Gohar Harutyunyan]], [[Karina Akopova]], [[Kimia Alizade]], [[Bernarda Pera]], [[Petra Marčinko]], [[Kamila Valieva]], [[Diana Shnaider]], [[Mirra Andreeva]], [[Mobina Nematzade]], [[Erika Andreeva]], [[Lyudmila Samsonova]], [[Oksana Selexmeteva]], [[Elina Avanesyan]], [[Olga Danilović]], [[Ivana Jorović]]
|22
|-
|[[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]]
|{{flagicon|Qozogʻiston}}
[[Ken Alibek]] • [[Bolashak]] • [[Qozog‘iston Respublikasi Ta’lim va fan vazirligi]] • [[Xalqaro axborot texnologiyalari universiteti (Qozogʻiston)]] • [[Qozoq milliy agrar universiteti]] • [[T.K. Jurgenov nomidagi Qozoq milliy sanʼat akademiyasi]] • [[L.N. Gumilyov nomidagi Yevroosiyo milliy universiteti]] • [[Qozog‘istonda davlat xizmati]]
|8
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|{{flagicon|Turkiya}} 
[[Badavizoda Ahmad Boy masjidi]]•[[Seniha Badri Ko‘knil]]•[[Badriya Tohir Ko‘kman]]•[[Nejla Ateş]]•[[Mulla Mustafo Posho masjidi]]•[[Sitti Shoh Sulton masjidi]]•[[Nesrin Sipahi]]•[[Işılay Saygın]]•[[Ceyda Sungur]]
|9
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] 
|[[Burak Özçivit]] • [[Marmara universiteti]] • [[2008-yilgi Qirgʻiziston zilzilasi]]
|3
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Miss bonu|Miss bonu]]
|{{flagicon|O'zbekiston}} 
[[Amir Temur]] •  [[Abdulla Qahhor]] • [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]
|3
|
|-
|[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]]
|[[Ingo Molnár]]
|1
|
|-
&lt;/div&gt;

[[Turkum:Loyiha:Viki-bahor]]
Xanna Yakub</text>
      <sha1>nhvbb2sx16klsvpjworuy9q3lkzf5ax</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155920</id>
      <parentid>6155756</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:42:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maxamadjonova Muslima</username>
        <id>241329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ishtirok etish */</comment>
      <origin>6155920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2680" sha1="cdcc504fsr57qrgd0nc7l1y5oowjwvu" xml:space="preserve">{{Viki-bahor/tepasi}}
&lt;div style=&quot;max-width:1100px;margin:auto&quot;&gt;

{| style=&quot;width:100%;background:#f8f9fa;border:1px solid #eaecf0;border-radius:10px;padding:1em&quot;
|-

| style=&quot;width:70%;vertical-align:top&quot; |
== Ishtirok etish ==
Maqolani yaratganingizdan keyin uni quyidagi jadvalga kiritishingiz zarur (tanlov ishtirokchilari buni mustaqil ravishda bajaradilar). Tanlovda faqat jadvalga kiritilgan maqolalar koʻrib chiqiladi. Iltimos, maqolalarni baholashda xatolikka yoʻl qoʻyilmasligi uchun tugallanmagan maqolalarni jadvalga kiritmang. Yaratgan maqolangizning munozara sahifasida esa {{tl|Viki-bahor 2026}} andozasini tegishli parametrlarni koʻrsatgan holda qoʻshishni unutmang.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Ishtirokchi
! Maqola
! Maqola soni
! Ball
|-
|-style=&quot;background:#a5fd7d&quot;
||&lt;small&gt;'''Namuna uchun:'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]]
|{{flagicon|Turkiya}} [[Bazlama]];
|1
|0
|-
|[[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]]
|[[Shaqe Çoba]], [[Urani Rumbo]], [[Nermin Vlora Falaschi]], [[Gentiana Susaj]], [[Holta Zaçaj]], [[Tina Garabedian]], [[Aleksandra Grigoryan]], [[Gohar Harutyunyan]], [[Karina Akopova]], [[Kimia Alizade]], [[Bernarda Pera]], [[Petra Marčinko]], [[Kamila Valieva]], [[Diana Shnaider]], [[Mirra Andreeva]], [[Mobina Nematzade]], [[Erika Andreeva]], [[Lyudmila Samsonova]], [[Oksana Selexmeteva]], [[Elina Avanesyan]], [[Olga Danilović]], [[Ivana Jorović]]
|22
|-
|[[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]]
|{{flagicon|Qozogʻiston}}
[[Ken Alibek]] • [[Bolashak]] • [[Qozog‘iston Respublikasi Ta’lim va fan vazirligi]] • [[Xalqaro axborot texnologiyalari universiteti (Qozogʻiston)]] • [[Qozoq milliy agrar universiteti]] • [[T.K. Jurgenov nomidagi Qozoq milliy sanʼat akademiyasi]] • [[L.N. Gumilyov nomidagi Yevroosiyo milliy universiteti]] • [[Qozog‘istonda davlat xizmati]]
|8
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|{{flagicon|Turkiya}} 
[[Badavizoda Ahmad Boy masjidi]]•[[Seniha Badri Ko‘knil]]•[[Badriya Tohir Ko‘kman]]•[[Nejla Ateş]]•[[Mulla Mustafo Posho masjidi]]•[[Sitti Shoh Sulton masjidi]]•[[Nesrin Sipahi]]•[[Işılay Saygın]]•[[Ceyda Sungur]]
|9
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] 
|[[Burak Özçivit]] • [[Marmara universiteti]] • [[2008-yilgi Qirgʻiziston zilzilasi]] • [[Anita Rachvelishvili]]
|4
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Miss bonu|Miss bonu]]
|{{flagicon|O'zbekiston}} 
[[Amir Temur]] •  [[Abdulla Qahhor]] • [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]
|3
|
|-
|[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]]
|[[Ingo Molnár]]
|1
|
|-
&lt;/div&gt;

[[Turkum:Loyiha:Viki-bahor]]
Xanna Yakub</text>
      <sha1>cdcc504fsr57qrgd0nc7l1y5oowjwvu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156333</id>
      <parentid>6155920</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:10:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maxamadjonova Muslima</username>
        <id>241329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ishtirok etish */</comment>
      <origin>6156333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2700" sha1="7k61de74mxns92h6le8qpiff31ctj6c" xml:space="preserve">{{Viki-bahor/tepasi}}
&lt;div style=&quot;max-width:1100px;margin:auto&quot;&gt;

{| style=&quot;width:100%;background:#f8f9fa;border:1px solid #eaecf0;border-radius:10px;padding:1em&quot;
|-

| style=&quot;width:70%;vertical-align:top&quot; |
== Ishtirok etish ==
Maqolani yaratganingizdan keyin uni quyidagi jadvalga kiritishingiz zarur (tanlov ishtirokchilari buni mustaqil ravishda bajaradilar). Tanlovda faqat jadvalga kiritilgan maqolalar koʻrib chiqiladi. Iltimos, maqolalarni baholashda xatolikka yoʻl qoʻyilmasligi uchun tugallanmagan maqolalarni jadvalga kiritmang. Yaratgan maqolangizning munozara sahifasida esa {{tl|Viki-bahor 2026}} andozasini tegishli parametrlarni koʻrsatgan holda qoʻshishni unutmang.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Ishtirokchi
! Maqola
! Maqola soni
! Ball
|-
|-style=&quot;background:#a5fd7d&quot;
||&lt;small&gt;'''Namuna uchun:'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]]
|{{flagicon|Turkiya}} [[Bazlama]];
|1
|0
|-
|[[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]]
|[[Shaqe Çoba]], [[Urani Rumbo]], [[Nermin Vlora Falaschi]], [[Gentiana Susaj]], [[Holta Zaçaj]], [[Tina Garabedian]], [[Aleksandra Grigoryan]], [[Gohar Harutyunyan]], [[Karina Akopova]], [[Kimia Alizade]], [[Bernarda Pera]], [[Petra Marčinko]], [[Kamila Valieva]], [[Diana Shnaider]], [[Mirra Andreeva]], [[Mobina Nematzade]], [[Erika Andreeva]], [[Lyudmila Samsonova]], [[Oksana Selexmeteva]], [[Elina Avanesyan]], [[Olga Danilović]], [[Ivana Jorović]]
|22
|-
|[[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]]
|{{flagicon|Qozogʻiston}}
[[Ken Alibek]] • [[Bolashak]] • [[Qozog‘iston Respublikasi Ta’lim va fan vazirligi]] • [[Xalqaro axborot texnologiyalari universiteti (Qozogʻiston)]] • [[Qozoq milliy agrar universiteti]] • [[T.K. Jurgenov nomidagi Qozoq milliy sanʼat akademiyasi]] • [[L.N. Gumilyov nomidagi Yevroosiyo milliy universiteti]] • [[Qozog‘istonda davlat xizmati]]
|8
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|{{flagicon|Turkiya}} 
[[Badavizoda Ahmad Boy masjidi]]•[[Seniha Badri Ko‘knil]]•[[Badriya Tohir Ko‘kman]]•[[Nejla Ateş]]•[[Mulla Mustafo Posho masjidi]]•[[Sitti Shoh Sulton masjidi]]•[[Nesrin Sipahi]]•[[Işılay Saygın]]•[[Ceyda Sungur]]
|9
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] 
|[[Burak Özçivit]] • [[Marmara universiteti]] • [[2008-yilgi Qirgʻiziston zilzilasi]] • [[Anita Rachvelishvili]] • [[Turk gilami]]
|5
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Miss bonu|Miss bonu]]
|{{flagicon|O'zbekiston}} 
[[Amir Temur]] •  [[Abdulla Qahhor]] • [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]
|3
|
|-
|[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]]
|[[Ingo Molnár]]
|1
|
|-
&lt;/div&gt;

[[Turkum:Loyiha:Viki-bahor]]
Xanna Yakub</text>
      <sha1>7k61de74mxns92h6le8qpiff31ctj6c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156346</id>
      <parentid>6156333</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T10:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ishtirok etish */</comment>
      <origin>6156346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2771" sha1="eehlj8dxo37p7qhodh3na1ypved4xo3" xml:space="preserve">{{Viki-bahor/tepasi}}
&lt;div style=&quot;max-width:1100px;margin:auto&quot;&gt;

{| style=&quot;width:100%;background:#f8f9fa;border:1px solid #eaecf0;border-radius:10px;padding:1em&quot;
|-

| style=&quot;width:70%;vertical-align:top&quot; |
== Ishtirok etish ==
Maqolani yaratganingizdan keyin uni quyidagi jadvalga kiritishingiz zarur (tanlov ishtirokchilari buni mustaqil ravishda bajaradilar). Tanlovda faqat jadvalga kiritilgan maqolalar koʻrib chiqiladi. Iltimos, maqolalarni baholashda xatolikka yoʻl qoʻyilmasligi uchun tugallanmagan maqolalarni jadvalga kiritmang. Yaratgan maqolangizning munozara sahifasida esa {{tl|Viki-bahor 2026}} andozasini tegishli parametrlarni koʻrsatgan holda qoʻshishni unutmang.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;left&quot;
! Ishtirokchi
! Maqola
! Maqola soni
! Ball
|-
|-style=&quot;background:#a5fd7d&quot;
||&lt;small&gt;'''Namuna uchun:'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]]
|{{flagicon|Turkiya}} [[Bazlama]];
|1
|0
|-
|[[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]]
|[[Shaqe Çoba]], [[Urani Rumbo]], [[Nermin Vlora Falaschi]], [[Gentiana Susaj]], [[Holta Zaçaj]], [[Tina Garabedian]], [[Aleksandra Grigoryan]], [[Gohar Harutyunyan]], [[Karina Akopova]], [[Kimia Alizade]], [[Bernarda Pera]], [[Petra Marčinko]], [[Kamila Valieva]], [[Diana Shnaider]], [[Mirra Andreeva]], [[Mobina Nematzade]], [[Erika Andreeva]], [[Lyudmila Samsonova]], [[Oksana Selexmeteva]], [[Elina Avanesyan]], [[Olga Danilović]], [[Ivana Jorović]]
|22
|-
|[[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]]
|{{flagicon|Qozogʻiston}}
[[Ken Alibek]] • [[Bolashak]] • [[Qozog‘iston Respublikasi Ta’lim va fan vazirligi]] • [[Xalqaro axborot texnologiyalari universiteti (Qozogʻiston)]] • [[Qozoq milliy agrar universiteti]] • [[T.K. Jurgenov nomidagi Qozoq milliy sanʼat akademiyasi]] • [[L.N. Gumilyov nomidagi Yevroosiyo milliy universiteti]] • [[Qozog‘istonda davlat xizmati]]
|8
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|{{flagicon|Turkiya}} 
[[Badavizoda Ahmad Boy masjidi]]•[[Seniha Badri Ko‘knil]]•[[Badriya Tohir Ko‘kman]]•[[Nejla Ateş]]•[[Mulla Mustafo Posho masjidi]]•[[Sitti Shoh Sulton masjidi]]•[[Nesrin Sipahi]]•[[Işılay Saygın]]•[[Ceyda Sungur]]
|9
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] 
|[[Burak Özçivit]] • [[Marmara universiteti]] • [[2008-yilgi Qirgʻiziston zilzilasi]] • [[Anita Rachvelishvili]] • [[Turk gilami]]
|5
|
|-
|[[Foydalanuvchi:Miss bonu|Miss bonu]]
|{{flagicon|O'zbekiston}} 
[[Amir Temur]] •  [[Abdulla Qahhor]] • [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]
|3
|
|-
|[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]]
|[[Ingo Molnár]]
|1
|
|-

|[[Foydalanuvchi:Husanowar|Husanowar]]
|[[Viktoria Leléka]]
|1
|
|-

&lt;/div&gt;

[[Turkum:Loyiha:Viki-bahor]]
Xanna Yakub</text>
      <sha1>eehlj8dxo37p7qhodh3na1ypved4xo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Acianthera antennata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1358984</id>
    <revision>
      <id>6156038</id>
      <parentid>6066759</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1121" sha1="thojko4pvgcfpvgmosqi4jv4bxmacr4" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Acianthera antennata
| olam = [[Oʻsimliklar]]
| oila = [[Orxideya]]
| kenja_oila = [[Epidendroideae]]
| urugʻ = [[Acianthera]]
}}

'''Acianthera antennata''' — [[Orxideya]] oilasiga mansub [[Epifitlar|epifit]] [[oʻsimlik]] turi. Ushbu tur [[Braziliya]]ning janubida uchraydi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Acianthera antennata (Garay) Pridgeon &amp; M.W.Chase {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1195733-2|access-date=2021-05-19|website=Plants of the World Online|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=IOSPE PHOTOS|url=http://www.orchidspecies.com/pleurantennata.htm|access-date=2021-05-19|website=www.orchidspecies.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Acianthera antennata|url=https://bluenanta.com/detail/information/?pid=217429|access-date=2021-05-19|website=bluenanta.com|arxivsana=2021-05-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210519205415/https://bluenanta.com/detail/information/?pid=217429}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q15496779}}

[[Turkum:Acianthera|antennata]]

{{Acianthera-stub}}</text>
      <sha1>thojko4pvgcfpvgmosqi4jv4bxmacr4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Modul:Transclusion count/data/I</title>
    <ns>828</ns>
    <id>1360465</id>
    <revision>
      <id>6156063</id>
      <parentid>6153307</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T03:00:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MalikxanBot</username>
        <id>49138</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Yangilandi</comment>
      <origin>6156063</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1783" sha1="tk9vvem3lfjr49wg6zqxwnf1qrq481h" xml:space="preserve">return {
    [&quot;Ifexist not redirect&quot;] = 270000,
    [&quot;If empty&quot;] = 200000,
    [&quot;Modul:If empty&quot;] = 200000,
    [&quot;Modul:InfoboxImage&quot;] = 170000,
    [&quot;ISO 3166&quot;] = 140000,
    [&quot;Infobox settlement/columns&quot;] = 30000,
    [&quot;Infobox settlement/link&quot;] = 30000,
    [&quot;Infobox&quot;] = 20000,
    [&quot;ISBN&quot;] = 20000,
    [&quot;Modul:Infobox/styles.css&quot;] = 20000,
    [&quot;Ichki havolasiz&quot;] = 10000,
    [&quot;Ifsubst&quot;] = 10000,
    [&quot;IMDb title&quot;] = 10000,
    [&quot;IMDbda film&quot;] = 10000,
    [&quot;Infobox medal templates&quot;] = 10000,
    [&quot;Infobox settlement&quot;] = 10000,
    [&quot;Infobox settlement/densdisp&quot;] = 10000,
    [&quot;Italic title&quot;] = 10000,
    [&quot;Modul:Infobox3cols&quot;] = 10000,
    [&quot;Modul:ISO 3166&quot;] = 10000,
    [&quot;Modul:ISO 3166/data/National&quot;] = 10000,
    [&quot;Modul:Italic title&quot;] = 10000,
    [&quot;Italiya loyihasi&quot;] = 8000,
    [&quot;Italy-geo-stub&quot;] = 8000,
    [&quot;In lang&quot;] = 6000,
    [&quot;Modul:In lang&quot;] = 6000,
    [&quot;IC navigatori&quot;] = 5000,
    [&quot;Islom loyihasi&quot;] = 5000,
    [&quot;Infobox religious building/color&quot;] = 3000,
    [&quot;Iran-geo-stub&quot;] = 3000,
    [&quot;IranCensus2006&quot;] = 3000,
    [&quot;Modul:I18n&quot;] = 3000,
    [&quot;Modul:If preview&quot;] = 3000,
    [&quot;Modul:If preview/configuration&quot;] = 3000,
    [&quot;Modul:If preview/styles.css&quot;] = 3000,
    [&quot;Imbox&quot;] = 2000,
    [&quot;IMDbda kishi&quot;] = 2000,
    [&quot;Infobox settlement/lengthdisp&quot;] = 2000,
    [&quot;Islom-shaxsiyat-stub&quot;] = 2000,
    [&quot;Ism+familiya&quot;] = 2000,
    [&quot;Isnumeric&quot;] = 2000,
    [&quot;Modul:Is instance&quot;] = 2000,
    [&quot;Icon&quot;] = 1000,
    [&quot;If pagename&quot;] = 1000,
    [&quot;IND&quot;] = 1000,
    [&quot;Infobox airport&quot;] = 1000,
    [&quot;Infobox settlement/areadisp&quot;] = 1000,
    [&quot;ITA&quot;] = 1000,
    [&quot;Italiya bayrogʻi&quot;] = 1000,
    [&quot;Infobox Turkey place&quot;] = 800,
    [&quot;IPA&quot;] = 800,
    [&quot;Ijara&quot;] = 700,
    [&quot;Infobox3cols&quot;] = 600,
    [&quot;Ispaniya bayrogʻi&quot;] = 600,
    [&quot;IRN&quot;] = 500,
}</text>
      <sha1>tk9vvem3lfjr49wg6zqxwnf1qrq481h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Modul:Transclusion count/data/T</title>
    <ns>828</ns>
    <id>1360474</id>
    <revision>
      <id>6156064</id>
      <parentid>6133718</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T03:00:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MalikxanBot</username>
        <id>49138</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Yangilandi</comment>
      <origin>6156064</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1776" sha1="l9lgkyosrjwooebgb0ldsyjv9q5ljcu" xml:space="preserve">return {
    [&quot;Template other&quot;] = 250000,
    [&quot;Tashqi havolalar&quot;] = 80000,
    [&quot;Trim&quot;] = 50000,
    [&quot;Tmbox&quot;] = 40000,
    [&quot;Type&quot;] = 30000,
    [&quot;Modul:Taxonbar&quot;] = 20000,
    [&quot;Modul:Taxonbar/conf&quot;] = 20000,
    [&quot;Modul:TaxonItalics&quot;] = 20000,
    [&quot;Taxonbar&quot;] = 20000,
    [&quot;Tugʻilgan sanasi va yoshi&quot;] = 20000,
    [&quot;Modul:TableTools&quot;] = 10000,
    [&quot;Turar-joy bilgiqutisi&quot;] = 10000,
    [&quot;Turar-joy bilgiqutisi/densdisp&quot;] = 10000,
    [&quot;Turkiya aholi punktlari bilgiqutisi&quot;] = 10000,
    [&quot;Turkiya-geo-stub&quot;] = 10000,
    [&quot;Turkumsiz&quot;] = 10000,
    [&quot;Modul:Template link general&quot;] = 6000,
    [&quot;Tlx&quot;] = 6000,
    [&quot;Turkiya loyihasi&quot;] = 6000,
    [&quot;Modul:TemplateStyle&quot;] = 5000,
    [&quot;Talaffuz&quot;] = 5000,
    [&quot;TavalludJoyi&quot;] = 5000,
    [&quot;Tl&quot;] = 5000,
    [&quot;Tugʻilgan sanasi&quot;] = 5000,
    [&quot;Title number&quot;] = 4000,
    [&quot;Turkum faqat maqola uchun&quot;] = 4000,
    [&quot;Tajikistan-geo-stub&quot;] = 3000,
    [&quot;Taqqoslash&quot;] = 3000,
    [&quot;Tasvirni Wikidata bilan taqqoslash&quot;] = 3000,
    [&quot;Modul:TimeAgo&quot;] = 2000,
    [&quot;Telekoʻrsatuv bilgiqutisi&quot;] = 2000,
    [&quot;Time ago&quot;] = 2000,
    [&quot;Tojikiston loyihasi&quot;] = 2000,
    [&quot;Toʻgʻon&quot;] = 2000,
    [&quot;TUR&quot;] = 2000,
    [&quot;Turar-joy bilgiqutisi/lengthdisp&quot;] = 2000,
    [&quot;Turar-joy bilgiqutisi/metric&quot;] = 2000,
    [&quot;Turar-joy bilgiqutisi/pref&quot;] = 2000,
    [&quot;Turkiya bayrogʻi&quot;] = 2000,
    [&quot;Tillararo havola&quot;] = 1000,
    [&quot;Toshkent oyligi&quot;] = 1000,
    [&quot;Turar-joy bilgiqutisi/areadisp&quot;] = 1000,
    [&quot;Turkum mavzusi boʻyicha asosiy maqola&quot;] = 1000,
    [&quot;Taʼlim muassasasi bilgiqutisi&quot;] = 900,
    [&quot;Tarjima qilinmagan 5&quot;] = 700,
    [&quot;Taʼlim muassasasi&quot;] = 700,
    [&quot;Title year&quot;] = 700,
    [&quot;Tarjima&quot;] = 600,
    [&quot;Tooltip&quot;] = 600,
    [&quot;Transl&quot;] = 600,
    [&quot;Tarixiy mamlakat&quot;] = 500,
    [&quot;Tashkilot bilgiqutisi&quot;] = 500,
}</text>
      <sha1>l9lgkyosrjwooebgb0ldsyjv9q5ljcu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Akjemal Durdyýewa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1361001</id>
    <revision>
      <id>6156311</id>
      <parentid>6115588</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:44:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5681" sha1="95koe5dfgc4qnnr0g8dnpt9c46fska2" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | tasvir               = Akjemal Durdyyewa in Tehran (2023).jpg
 | tavallud_sanasi      = [[XX asr]]
 | tavallud_joyi        = [[Turkmaniston SSR]], [[SSSR]]
 | fuqaroligi           = {{TKM}}
 | kasbi                = [[siyosatchi]]
}}

'''Akjemal Kerimberdiýewna Durdyýewa''' ([[XX asr]], [[Turkmaniston SSR]], [[SSSR]]) — [[Turkmanlar|turkmanistonlik]] [[siyosatchi]], hozirda [[Turkmaniston Xotin-qizlar ittifoqi]] Markaziy kengashi rahbari va 2021-yil avgustidan buyon Kasaba uyushmalari milliy markazi rahbari lavozimida ishlab kelmoqda. 2019-yil yanvar oyida Durdyýewa Turkmaniston prezidenti [[Gurbanguli Berdimuhamedov]] tomonidan [[Toshoʻgʻuz viloyati]] hokimining taʼlim, madaniyat, sogʻliqni saqlash va sport masalalari boʻyicha oʻrinbosari etib tayinlangan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=06.04.2026 |title=Akjemal Durdiyeva is appointed as the Deputy Hyakim of Dashoguz Velayat |url=https://turkmenistan.gov.tm/en/post/12063/akjemal-durdiyeva-is-appointed-as-the-deputy-hyakim-of-dashoguz-velayat |access-date=18.08.2025 |website=Turkmenistan.gov.tm |language=inglizcha |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260429023741/https://turkmenistan.gov.tm/en/post/12063/akjemal-durdiyeva-is-appointed-as-the-deputy-hyakim-of-dashoguz-velayat |arxivsana=2026-04-29 }}&lt;/ref&gt;. 2021-yil avgust oyida boshqa ishga oʻtganligi uchun bu lavozimini tark etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29.08.2021 |title=Döwlet Baştutanymyzyň gol çeken resminamalary |url=https://turkmenistan.gov.tm/ru/post/56700/dowlet-bastutanymyzyn-gol-ceken-resminamalary |access-date=06.04.2026 |website=Turkmenistan.gov.tm |language=ruscha |arxivurl=https://turkmenistan.gov.tm/ru/post/56700/dowlet-bastutanymyzyn-gol-ceken-resminamalary |arxivsana=06.04.2026}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil avgust oyida Akjemal [[Gurbangul Atayeva|Gurbangul Kakalyyevna Atayeva]] oʻrniga T&lt;nowiki/&gt;[[urkmaniston Xotin-qizlar ittifoqi]] Markaziy kengashi rahbari va Kasaba uyushmalari milliy markazi rahbari etib tayinlanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |date=14.08.2025 |title=Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşygyna hem-de Zenanlar birleşigine täze ýolbaşçy bellenildi {{!}} Syýasat |url=https://turkmenportal.com/tm/blog/39269/turkmenistanyn-kardeshler-arkalashygyna-hemde-zenanlar-birleshigine-taze-yolbashchy-bellenildi |access-date=06.04.2026 |website=Türkmenistanyň internet portaly |language=turkmancha |arxivurl=https://turkmenportal.com/tm/blog/39269/turkmenistanyn-kardeshler-arkalashygyna-hemde-zenanlar-birleshigine-taze-yolbashchy-bellenildi |arxivsana=06.04.2026}}&lt;/ref&gt;. Bu lavozimda Akjemal 2021-yilda [[Birlashgan Arab Amirliklari|Birlashgan Arab Amirliklarining]] Turkmanistondagi elchisi Ahmad Al-Hay Al-Xameli bilan ikki mamlakatda ayollarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish masalalarini muhokama qilish uchun virtual tarzda uchrashuv oʻtkazishgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17.09.2021 |title=The virtual dialogue of the UAE Ambassador to Turkmenistan with the Head of the Central Council of the Women's Union of Turkmenistan |url=https://www.newscentralasia.net/2021/09/17/the-virtual-dialogue-of-the-uae-ambassador-to-turkmenistan-with-the-head-of-the-central-council-of-the-womens-union-of-turkmenistan/ |access-date=06.04.2026 |website=News Central Asia (nCa) |language=inglizcha |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250615161945/https://www.newscentralasia.net/2021/09/17/the-virtual-dialogue-of-the-uae-ambassador-to-turkmenistan-with-the-head-of-the-central-council-of-the-womens-union-of-turkmenistan/ |arxivsana=2025-06-15 }}&lt;/ref&gt;. 2023-yil noyabr oyida Akjemal [[Ozarbayjon|Ozarbayjonning]] [[Boku]] shahrida boʻlib oʻtgan ayollarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish boʻyicha xalqaro konferensiyada Turkmaniston Xotin-qizlar ittifoqi Markaziy kengashi vakili sifatida nutq soʻzlagan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10.11.2023 |title=Akjemal Durdyeva: Conference in Baku contributes to finding ways to ensure gender equality |url=https://www.azerbaycan24.com/en/akjemal-durdyeva-conference-in-baku-contributes-to-finding-ways-to-ensure-gender-equality/ |access-date=06.04.2026 |website=Azerbaycan24 |language=inglizcha |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260408234344/https://www.azerbaycan24.com/en/akjemal-durdyeva-conference-in-baku-contributes-to-finding-ways-to-ensure-gender-equality/ |arxivsana=2026-04-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=20.11.2023 |title=Akcemal Durdıyeva: “Bakıda keçirilən konfrans gender bərabərliyinin təmini yollarının tapılmasına töhfə verir” |url=https://report.az/xarici-siyaset/akcemal-durdiyeva-bakida-kecirilen-konfrans-gender-beraberliyinin-temini-ile-bagli-yollarin-tapilmasina-tohfe-verir/ |access-date=06.04.2026 |website=Report İnformasiya Agentliyi |language=ozarbayjoncha |archive-date=06.04.2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231128202507/https://report.az/xarici-siyaset/akcemal-durdiyeva-bakida-kecirilen-konfrans-gender-beraberliyinin-temini-ile-bagli-yollarin-tapilmasina-tohfe-verir/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Akjemal 2017-yildan beri Turkmaniston Sogʻliqni saqlash va tibbiyot sanoati vazirligi tomonidan zamonaviy kontratseptiv vositalar qanday foydalanilishi haqidagi maʼlumotlarning aholi oʻrtasida targʻib qilinishini xalqaro darajada koʻrsatib kelmoqda&lt;ref&gt;{{Cite news |date=19.10.2021 |title=Men and reproductive health: use protection, regular check-ups, respect for women's rights and choice |work=UNFPA in Turkmenistan |url=https://turkmenistan.unfpa.org/en/news/interview-with-akjemal-durdyeva |access-date=06.04.2026}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Turkmanistonda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Turkmaniston ayol siyosatchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]</text>
      <sha1>95koe5dfgc4qnnr0g8dnpt9c46fska2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abat Rizaýewa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1361599</id>
    <revision>
      <id>6155849</id>
      <parentid>6115580</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:26:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6155849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8953" sha1="9hqeu15n3ig1z58yaef9ydok5litebr" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | tavallud_sanasi      = [[1944-yil]]
 | tavallud_joyi        = {{Tavallud joyi|Tejen}}, [[Ashxobod viloyati]], [[Turkmaniston SSR]], [[SSSR]]
 | fuqaroligi           = {{SSSR}} {{TKM}}
 | taʼlimi              = [[Turkmaniston universiteti|M.I. Kalinin nomidagi Turkmaniston davlat universiteti]]
 | kasbi                = Pedagog
 | partiyasi            = [[KPSS]], [[Turkmaniston demokratik partiyasi]]
 | mukofotlari          = [[Fayl:TM Order Bitaraplyk rib.png|40px|Betaraflik ordeni]] [[Fayl:TM Med Gayrat rib.png|40px|Gʻayrat ordeni]] [[Fayl:TM Med Watana bolan soygusi ucin rib.png|40px|Watana bolan soygusi ucin ordeni]] [[Fayl:Orden Corbansolta Eje.jpg|40px|Gurbansoltan eje ordeni]]
}}
'''Abat Saxatovna Rizaýewa''' ({{talaffuz|Abat Saxatovna Rizayeva}}; [[1944-yil]], [[Tejen shahri|Tejen]], [[Ashxobod viloyati]], [[Turkmaniston SSR]], [[SSSR]]) — turkman davlat arbobi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://centrasia.org/person2.php?st=1013880199 |sarlavha=Ризаева Абат Сахатовна |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260226202339/https://centrasia.org/person2.php?st=1013880199#gsc.tab=0 |arxivsana=2026-02-26 |qaralgan sana=07.04.2026 |ish=centrasia.org |til=ruscha }}&lt;/ref&gt;.
== Tarjimayi holi ==
1944-yilda Turkmanistonning Ashxobod viloyati [[Tejen shahri|Tejen]] shahrida tugʻilgan. 1965-yilda [[Turkmaniston universiteti|M. I. Kalinin nomidagi Turkmaniston davlat universitetining]] filologiya fakultetini rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.knowbysight.info/RRR/17695.asp |sarlavha=Ризаева Абат Сахатовна |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260407174153/http://www.knowbysight.info/RRR/17695.asp |arxivsana=2026-04-07 |qaralgan sana=07.04.2026 |til=ruscha |ish=knowbysight.info }}&lt;/ref&gt;. 1965—1966-yillarda oliy taʼlim muassasasini tamomlagandan soʻng Turkmaniston LKSMning tuman qoʻmitasi instruktori boʻlgan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 1966—1977-yillarda [[Maktabgacha taʼlim|maktabgacha]] va [[Maktab|maktab taʼlimi]] organlarida, yaʼni Ashxoboddagi 57-sonli bogʻchada (tarbiyachi; katta tarbiyachi), 34-sonli oʻrta maktabda (sinfdan tashqari va maktabdan tashqari tarbiyaviy ishlar tashkilotchisi, direktor) ishlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1977-yildan partiya ishida faoliyat olib bora boshlagan, 1977—1980-yillarda [[Turkmaniston Kommunistik partiyasi|Turkmaniston Kommunistik partiyasining]] Ashxobod Proletar tumani qoʻmitasi kotibi, 1980—1986-yillarda Turkmaniston Kompartiyasi Ashxobod shahar kengashi ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, 1986—1988-yillarda Turkmaniston Kompartiyasi Markaziy qoʻmitasining madaniyat boʻlimi mudiri boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. [[Turkmaniston SSR]] Oliy Kengashining 11-chaqiriq deputati etib saylangan. 1990—1992-yillarda Turkmaniston kasaba uyushmalari federatsiyasi raisi boʻlgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Turkmanistonlik huquq himoyachisi Natalya Shabunsning soʻzlariga koʻra, Turkmaniston mustaqillikka erishgandan keyin Rizaýewa milliy kadrlar siyosatini olib borish tarafdori boʻlgan, „Bizga faqat turkman mutaxassislari kerak!“ degan&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=|url=http://www.fergananews.com//articles/7247|title=Волк и семеро козлят. В Туркмении приближаются президентские выборы|author=Наталья Шабунц|website=Фергана.Ру|date=2012-01-20|publisher=|access-date=07.04.2026|archive-date=07.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20200701112836/https://www.fergananews.com/articles/7247|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. 1991-yil aprel oyida Turkmaniston Kompartiyasi Markaziy qoʻmitasi byurosi aʼzosi etib saylangan va bu lavozimda avgustgacha ishlagan. 1992-yildan [[Turkmaniston demokratik partiyasi]] kotibiyati aʼzosi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1994-yil 9-martdan 26-dekabrgacha &lt;nowiki/&gt;[[Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi|Turkmaniston Ministrlar kabineti]] raisining oʻrinbosari, 1994—1999-yillarda Turkmaniston Majlisi raisining oʻrinbosari boʻlib faoliyat olib borgan. Mamlakat parlamentining rasmiy rahbarlaridan biri boʻlgan Rizaýewa 1999-yil boshida [[Human Rights Watch]] xalqaro tashkiloti vakillari bilan uchrashuvda Turkmaniston aholisi [[koʻp partiyaviylik]] gʻoyasini qabul qilmasligini aytgan&lt;ref&gt;{{Книга|ссылка=https://memohrc.org/sites/default/files/turkmenistan_prav_chel_99_source.pdf|автор=|заглавие=Права человека в Туркменистане (обзор событий за январь-апрель 1999 г.)|ответственный=|год=1999|издание=|место=М.|издательство=Правозащитный центр «Мемориал». Информационный центр по правам человека в Центральной Азии|страницы=4|страниц=82|isbn=|archive-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200630155627/https://memohrc.org/sites/default/files/turkmenistan_prav_chel_99_source.pdf}}&lt;/ref&gt;. 1999-yil 24-maydan 2001-yil 16-yanvargacha Turkmaniston taʼlim vaziri boʻlib ishlagan. 2000-yil sentyabr oyida Abat Rizaýewa prezident [[Saparmurod Niyozov]] tomonidan maktab tarix darsligini tanqid qilib, Rizaýewani ikki oylik maoshidan mahrum qilgan, darslikda Goʻkdepe jangi turkmanlarning magʻlubiyati sifatida tasvirlangan, Niyozovning soʻzlariga koʻra, „jangning darslikda bunday tasvirlanishi milliy ruhni ham, turkmanlarning buyuk oʻtmishi bilan faxrlanishni ham aks ettirmaydi“&lt;ref&gt;{{Статья|ссылка=https://www.kommersant.ru/doc/159420|автор=Гульфира Черногаева|заглавие=Туркмены победили русских. Всемирная история от президента Ниязова|год=2000|язык=|издание=Газета &quot;Коммерсантъ&quot;|тип=|месяц=|число=|том=|номер=183|страницы=7|issn=|archive-date=2020-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200628180859/https://www.kommersant.ru/doc/159420}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=|url=https://lenta.ru/news/2000/09/28/turkmen/|title=Туркменских министров оштрафовали за идеологически вредный учебник|author=|website=lenta.ru|date=2000-09-29|publisher=|access-date=07.04.2026|archive-date=07.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20250112065733/https://lenta.ru/news/2000/09/28/turkmen/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik Rizaýewa [[Gurbansoltan eje]] nomidagi [[Turkmaniston xotin-qizlar ittifoqi]] raisi boʻlgan. 2001-yil 16-yanvarda ishdagi kamchiliklari uchun ishdan boʻshatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=|url=http://www.turkmenistan.ru/ru/node/13724|title=Кадровые перестановки в правительстве|author=|website=Интернет-газета Turkmenistan.Ru|date=2001-01-17|publisher=|access-date=2020-06-28|archive-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200630131156/http://www.turkmenistan.ru/ru/node/13724|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Isteʼfoga chiqqanidan keyin ishga joylashish huquqidan mahrum boʻlgan. Shu bilan birga, prezident Niyozov bir necha bor Rizaýewani [[Turkmaniston SSR|Turkmaniston SSRning]] sobiq rahbarlari bilan axloqsiz munosabatlarda ayblagan&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=|url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1034280780|title=Кадровая селекция Туркменбаши. Краткие сведения о вице-премьерах страны и о том, что с ними стало...|author=|website=Гундогар|date=2002-10-11|publisher=|access-date=07.04.2026|archive-date=07.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20200630014526/https://centrasia.org/newsA.php?st=1034280780|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ayrim ommaviy axborot vositalarining xabarlariga koʻra, Abat Rizaýewa Niyozovning sevimli ayollari qatorida boʻlgan va [[Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi|Ministrlar kabineti]] raisining oʻrinbosari lavozimida ishlagan paytda hukumat idoralari apparatida ishlatish uchun mamlakat oliy taʼlim muassasalaridagi jozibali qizlarni tanlab olgan, keyinchalik bu qizlarni [[Saparmurod Niyozov|Turkmanboshi]] bilan tanishtirgan&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=|url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1031954580|title=Гаремы Сапармурада Туркменбаши (компромат)|author=Б. Моллаев|website=Догры Ел|date=2002-09-14|publisher=|access-date=07.04.2026|archive-date=07.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724103443/https://centrasia.org/newsA.php?st=1031954580|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1944-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Bitaraplik ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Turkmaniston davlat universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Turkmaniston ayol siyosatchilari]]
[[Turkum:Turkmaniston vazirlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]</text>
      <sha1>9hqeu15n3ig1z58yaef9ydok5litebr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loyiha:Mavzuli oylik/Avstraliya oyligi</title>
    <ns>102</ns>
    <id>1366174</id>
    <revision>
      <id>6156341</id>
      <parentid>6150876</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:56:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Avstraliya oyligi doirasida yaratilgan maqolalar */</comment>
      <origin>6156341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16372" sha1="2jvufcvgmtpf6184buumcrws100eaom" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; justify-content:space-between; align-items:center&quot;&gt;
 &lt;div&gt;[[File:Flag of Australia (converted).svg|center|170px|alt=Avstraliya bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
 &lt;div style=&quot;display:flex; flex-direction:column; align-items:center; justify-content:center; line-height:110%; margin:0.5em 0;&quot;&gt;
  &lt;div style=&quot;text-align: center; color: #0018A8; font-size: 32pt; line-height: 110%;margin-top:0.5em;&quot;&gt;'''Avstraliya oyligi''' &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;text-align: center; font-size: 24pt; line-height: 110%;margin-bottom:0.5em;&quot;&gt;Australia Month &lt;/div&gt;
 &lt;/div&gt;
 &lt;div&gt;[[File:Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg|center|120px|alt=Avstraliya gerbi]]&lt;/div&gt;  
&lt;/div&gt;


----
'''Avstraliya oyligi''' — [[ Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasining]] bir qismi sifatida [[Avstraliya]], uning oʻziga xos tabiati, boy madaniyati, qadimiy va zamonaviy tarixi hamda boshqa sohalariga oid maqolalarni yaratish hamda mavjudlarini boyitish maqsadida tashkil etiladi.

Loyiha Oʻzbekcha Vikipediyadagi [[Avstraliya |Avstraliya qitʼasi]] va Ittifoqi haqida yozilgan maqolalardagi boʻshliqlarni toʻldirish, ayniqsa, mintaqaning endemik florasi va faunasi, [[Aborigenlar|tub aholisi]] madaniyati, shuningdek, yirik shaharlar va zamonaviy iqtisodiy-ijtimoiy hayotiga oid maʼlumotlarni koʻpaytirishni maqsad qilgan.

'''Muddat:''' [[2026-yil|2026-yil]] [[1-may|1-maydan]] [[30-may|30-maygacha]].

'''Yoʻnalish:''' [[Ingliz tili|Ingliz]], [[Nemis tili|nemis]] va [[Rus tili|rus tillaridagi]] Vikipediyalardan maʼlumotlarni [[Oʻzbek tili|oʻzbek tiliga]] mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi— sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.

# [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 05:10, 2026-yil 20-may (UTC)
# [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 13:06, 2026-yil 20-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Doctormeee|munozara]]) 17:23, 2026-yil 22-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 19:12, 2026-yil 22-may (UTC)
# [[User:7Devona|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#ff69b4;font-weight:300&quot;&gt;'''7'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#1ebbd7;font-weight:300&quot;&gt;Devona&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]][[User talk:7Devona|&lt;sup&gt;(suhbat)&lt;/sup&gt;]] 19:18, 2026-yil 25-may (UTC)
# [[User:7Nova|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#1ebbd7&quot;&gt;'''7'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ff69b4;font-weight:300&quot;&gt;Nova&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]][[User talk:7Nova|&lt;sup&gt;(suhbat)&lt;/sup&gt;]] 19:19, 2026-yil 25-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 08:07, 2026-yil 26-may (UTC)
[[Foydalanuvchi:Odila|Odila]]

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Avstraliya oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Avstraliya oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Avstraliya oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin boʻlgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni qutlugʻ maqsad yoʻlida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar insoniyat sivilizatsiyasining eng qadimgi madaniyatlaridan biri boʻlgan [[aborigenlar|avstraliya aborigenlari]] merosi, dunyo ilm-fani rivojiga ulkan hissa qoʻshgan Nobel mukofoti sovrindorlari, okean ortining betakror tabiatini kashf etgan [[James Cook|Jeyms Kuk]] va Mettyu Flinders kabi buyuk sayyohlar hamda „yashil qitʼa“ning sirli geografiyasi haqida maqolalar yaratishga albatta oʻz qiziqishlarini bildiradilar.
{| style=&quot;background-color: #B2FFFF; border: 4px solid #1CAC78&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 2px;&quot; | [[File:Flag map of Australia (United Kingdom).png|211px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Avstraliya oyligi|Avstraliya oyligiga taklifnoma!]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni Oʻzbekcha Vikipediyada oʻtkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Avstraliya oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida boʻlsangiz, marhamat, oʻz ismingizni ishtirokchilar roʻyxatiga qoʻshib qoʻying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Avstraliya oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|{{u|Janob Mirzaolim}}
|[[Crown Sydney]] • [[One Sydney Harbour]] • [[International Towers]] • [[Citigroup Centre (Sidney)]] • [[Chifley Tower]] • [[Greenland Centre (Sidney)]] • [[Gondvana yomgʻir oʻrmonlari]] • [[Border Ranges milliy bogʻi]] • [[Limpinwood qoʻriqxonasi]] • [[Numinbah qoʻriqxonasi]] • [[Nothofagus togʻi milliy bogʻi]] • [[Wollumbin milliy bogʻi]] • [[Gibraltar tizmasi milliy bogʻi]] • [[Iluka qoʻriqxonasi]] • [[Yangi Angliya milliy bogʻi]] • [[Dorrigo milliy bogʻi]] • [[Hyland togʻi qoʻriqxonasi]] • [[Werrikimbe milliy bogʻi]] • [[Willi Willi milliy bogʻi]] • [[Barrington Tops milliy bogʻi]] • [[Springbrook milliy bogʻi]] • [[Chinghee togʻi milliy bogʻi]] • [[Barney togʻi milliy bogʻi]] • [[Asosiy tizma milliy bogʻi]] • [[Wilsons choʻqqisi flora qoʻriqxonasi]] • [[Clunie togʻi milliy bogʻi]] • [[Fenwicks butazori flora qoʻriqxonasi]] • [[Yangi Janubiy Uels milliy bog‘lari va yovvoyi tabiat xizmati]] • [[Kvinslend bog‘lari va yovvoyi tabiat xizmati]] • [[Avstraliya aborigenlari]] • [[Avstraliya tarixi (1788–1850)]] • [[UNESCOning Avstraliyadagi Jahon merosi roʻyxati]] •  •  •  • 
|32
|-
|{{u|Doctormeee}}
|
|
|-
|{{u|Mupapap29|Mupapap}}
|[[Aurora Place]]•[[Vision Apartments]]•[[West Side Place]]•[[120 Collins Street]]•[[101 Collins Street]]•[[Queens Place (majmua)]]
|6
|-
|{{u|MrKrasav4ik}}
|[[Breakfast Creek Yashil Koʻprigi]] • [[Centenary Bridge]] • [[Charlie Earp Bridge]] • [[Indooroopilly Railway Bridge]] • [[Djek Pesch koʻprigi]] • [[Kenguru Pointi koʻprigi]]
|6
|-
|{{u|Mirishkorlik}}
| [[Avstraliya poytaxt hududi]] • [[Avstraliya gerbi]] 
|}

== Avstraliya oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|{{u|Janob Mirzaolim}}
|[[Andoza:Crown Resorts]] • [[Andoza:Avstraliyadagi kazinolar]] • [[Andoza:Avstraliya tarixi]] • 
|3
|-
|}

== Avstraliya oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Avstraliya shaharlarining qardosh shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of twin towns and sister cities in Australia]])
* [[Avstraliyadagi eng baland inshootlar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest structures in Australia]])
* [[Adelaidadagi eng baland binolar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings in Adelaide]])
* [[Brisbendagi eng baland binolar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings in Brisbane]]
* [[Melburndagi eng baland binolar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings in Melbourne]]
* [[Sidneydagi eng baland binolar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings in Sydney]]
* [[Adelaidadagi qoʻriqxonalar roʻyxati]] ([[:en:List of protected areas in Adelaide]]
* [[Brisbendagi festillar roʻyxati]] ([[:en:List of festivals in Brisbane]]
* [[Brisbendagi muzeylar roʻyxati]] ([[:en:List of museums in Brisbane]]
* [[Brisbendagi parklar va bogʻlar roʻyxati]] ([[:en:Parks and gardens of Brisbane]]
* [[Sidneydagi bozorlar roʻyxati]] ([[:en:List of markets in Sydney]]
{{colend}}

== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Adelaida tarixi]] ([[:en:History of Adelaide]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Avstraliya poytaxt hududi]] ([[:en:Australian Capital Territory]])
* [[Berli-Griffin koʻli]] ([[:en:Lake Burley Griffin]])
* [[Avstraliyaning Hind okeanidagi hududlari]] ([[:en:Australian Indian Ocean Territories]])
* [[Shimoliy hudud]] ([[:en:Northern Territory]]
* [[Gondvana yomgʻir oʻrmonlari]] ([[:en:Gondwana Rainforests]])
* [[Ningaloo sohili]] ([[:en:Ningaloo Coast]])
* [[Budj Bim]] ([[:en:Budj Bim]])
* [[Karlton bogʻlari]] ([[:en:Carlton Gardens]])
* [[Tasmaniyaning yovvoyi tabiati]] ([[:en:Tasmanian Wilderness World Heritage Area]])
* [[Purnululu milliy bogʻi]] ([[:en:Purnululu National Park]])
* [[Narakort gʻorlari milliy bogʻi]] ([[:en:Naracoorte Caves National Park]])
* [[Kakadu milliy bogʻi]] ([[:en:Kakadu National Park]])
* [[Katta moviy togʻlar hududi]] ([[:en:Greater Blue Mountains Area]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Avstraliya Oliy sudi]] ([[:en:High Court of Australia]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Melburn aeroporti]] ([[:en:Melbourne Airport]])
* [[Melburn porti]] ([[:en:Port of Melbourne]])
* [[Melburn tramvayi]] ([[:en:Trams in Melbourne]])
* [[BHP]] ([[:en:BHP]]
* [[National Australia Bank]] ([[:en:National Australia Bank]])
* [[Westpac]] ([[:en:Westpac]])
* [[Australia and New Zealand Banking Group]] ([[:en:ANZ (bank)]])
* [[Wesfarmers]] ([[:en:Wesfarmers]])
* [[Macquarie Group Limited]] ([[:en:Macquarie Group Limited]])
* [[Fortescue]] ([[:en:Fortescue (company)]])
* [[Woodside Energy]] ([[:en:Woodside Energy]])
* [[Brambles Limited]] ([[:en:Brambles Limited]])
* [[Atlassian]] ([[:en:Atlassian]])
* [[Santos Limited]] ([[:en:Santos Limited]])
* [[Transurban]] ([[:en:Transurban]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Avstraliya futboli]] ([[:en:Australian rules football]])
* [[1956-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]] ([[:en:1956 Summer Olympics]])
* [[Adelaide United FC]] ([[:en:Adelaide United FC]])
* [[Central Coast Mariners FC]] ([[:en:Central Coast Mariners FC]])
* [[Gold Coast United FC]] ([[:en:Gold Coast United FC]])
* [[Macarthur FC]] ([[:en:Macarthur FC]])
* [[Melbourne City FC]] ([[:en:Melbourne City FC]])
* [[Melbourne Victory FC]] ([[:en:Melbourne Victory FC]])
* [[Newcastle Jets FC]] ([[:en:Newcastle Jets FC]])
* [[Northern Fury FC]] ([[:en:Northern Fury FC]])
* [[Perth Glory FC]] ([[:en:Perth Glory FC]])
* [[Sydney FC]] ([[:en:Sydney FC]])
* [[Western United FC]] ([[:en:Western United FC]]
* [[Western Sydney Wanderers FC]] ([[:en:Western Sydney Wanderers FC]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Q1 Tower]] ([[:en:Q1 (building)]])
* [[Australia 108]] ([[:en:Australia 108]])
* [[Eureka Tower]] ([[:en:Eureka Tower]])
* [[Crown Sydney]] ([[:en:Crown Sydney]])
* [[West Side Place]] ([[:en:West Side Place]])
* [[120 Collins Street]] ([[:en:120 Collins Street]])
* [[101 Collins Street]] ([[:en:101 Collins Street]])
* [[1 William Street (Brisben)]] ([[:en:1 William Street, Brisbane]])
* [[Loy Yang IES]] ([[:en:Loy Yang Power Station]])
* [[Prima Pearl]] ([[:en:Prima Pearl]])
* [[Rialto Towers]] ([[:en:Rialto Towers]])
* [[Chifley Tower]] ([[:en:Chifley Tower]])
* [[Greenland Centre (Sidney)]] ([[:en:Greenland Centre, Sydney]])
* [[Brookfield Place (Pert)]] ([[:en:Brookfield Place (Perth)]])
* [[Vision Apartments]] ([[:en:Vision Apartments]])
* [[25 Martin Place]] ([[:en:25 Martin Place]])
* [[6 &amp; 8 Parramatta Square]] ([[:en:6 &amp; 8 Parramatta Square]])
* [[Aurora Place]] ([[:en:Aurora Place]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Avstraliya madaniyati]] ([[:en:Culture of Australia]])
* [[Melburn madaniyati]] ([[:en:Culture of Melbourne]])
* [[Viktoriya milliy galereyasi]] ([[:en:National Gallery of Victoria]])
* [[Heidelberg maktabi]] ([[:en:Heidelberg School]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Edmund Barton]] ([[:en:Edmund Barton]])
* [[Alfred Deakin]] ([[:en:Alfred Deakin]])
* [[Chris Watson]] ([[:en:Chris Watson]])
* [[George Reid]] ([[:en:George Reid]])
* [[Andrew Fisher]] ([[:en:Andrew Fisher]])
* [[Joseph Cook]] ([[:en:Joseph Cook]])
* [[Billy Hughes]] ([[:en:Billy Hughes]])
* [[Stanley Bruce]] ([[:en:Stanley Bruce]])
* [[James Scullin]] ([[:en:James Scullin]])
* [[Joseph Lyons]] ([[:en:Joseph Lyons]])
* [[Earle Page]] ([[:en:Earle Page]])
* [[Robert Menzies]] ([[:en:Robert Menzies]])
* [[Arthur Fadden]] ([[:en:Arthur Fadden]])
* [[John Curtin]] ([[:en:John Curtin]])
* [[Frank Forde]] ([[:en:Frank Forde]])
* [[Ben Chifley]] ([[:en:Ben Chifley]])
* [[John McEwen]] ([[:en:John McEwen]])
* [[John Gorton]] ([[:en:John Gorton]])
* [[William McMahon]] ([[:en:William McMahon]])
* [[Gough Whitlam]] ([[:en:Gough Whitlam]])
* [[Malcolm Fraser]] ([[:en:Malcolm Fraser]])
* [[Paul Keating]] ([[:en:Paul Keating]])
* [[John Howard]] ([[:en:John Howard]])
* [[Tony Abbott]] ([[:en:Tony Abbott]])
* [[Scott Morrison]] ([[:en:Scott Morrison]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Avstraliya milliy universiteti]] ([[:en:Australian National University]])
* [[Kanberra universiteti]] ([[:en:University of Canberra]])
* [[Yangi Janubiy Uels universiteti]] ([[:en:University of New South Wales]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
{{colend}}

{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>2jvufcvgmtpf6184buumcrws100eaom</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tillararo rishtalar/Ishtirok</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1390468</id>
    <revision>
      <id>6155963</id>
      <parentid>6154719</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:22:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tewayev</username>
        <id>117920</id>
      </contributor>
      <origin>6155963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2593" sha1="iywd6r1dwuqx04eppr2mvwtvo0f1aal" xml:space="preserve">{{Andoza:Tillararo_rishtalar/menyu}}

Ishtirok etish uchun quyida imzo cheking. Buning uchun &lt;nowiki&gt;#. ~~~~&lt;/nowiki&gt; kodini yozish kifoya. Yangi imzolar qatorning eng pastki qismiga qoʻshilishi kerak.

Gʻoliblarni aniqlab olishda faqat ushub sahifada imzo chekkan foydalanuvchilar 2026-yilning 1-iyunidan 30-iyuniga qadar qilgan tahrirlar koʻrib chiqiladi. Tahrirlar [[Vikipediya:Tillararo_rishtalar/Koʻrsatmalar|koʻrsatmalar]]ga binoan amalga oshirilishi kerak.

== Ishtirokchilar ==
# [[Foydalanuvchi:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Humoyun Qodirov|munozara]]) 06:09, 2026-yil 4-may (UTC)
# [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 16:20, 2026-yil 17-may (UTC)
# [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 16:39, 2026-yil 17-may (UTC)
#. [[Foydalanuvchi:UmidjonEsirgapov|UmidjonEsirgapov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:UmidjonEsirgapov|munozara]]) 17:03, 2026-yil 17-may (UTC)
#&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size:1.3eM; border-radius:9em; background:#eeeeee; padding:0 7px;&quot;&gt;[[User talk:Hasan Xamidovich|W]]/ [[User:Hasan Xamidovich|&lt;span style=&quot;font-size:0.8eM; color:#9f3526&quot;&gt;&quot;Hasan Xamidovich&quot;&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 14:52, 2026-yil 21-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Azizxon Muzaffarov|munozara]]) 15:08, 2026-yil 21-may (UTC)
#[[Foydalanuvchi:Joshica Mi|Joshica Mi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Joshica Mi|munozara]]) 16:07, 2026-yil 21-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Abdulatif Botirsherov|Abdulatif Botirsherov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdulatif Botirsherov|munozara]]) 07:35, 2026-yil 22-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ahror Akramovich|munozara]]) 15:53, 2026-yil 25-may (UTC)
# [[User:Javoxir Yorqulov|&lt;font face=&quot;Harlow Solid Italic&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000&quot;&gt;Javoxir Yorqulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Javoxir Yorqulov|&lt;span style=&quot;color:#00721D&quot;&gt;(suhbat uchun!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 19:46, 2026-yil 26-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 14:57, 2026-yil 27-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Shoh17|Shoh17]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Shoh17|munozara]]) 11:46, 2026-yil 29-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Tewayev|Tewayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Tewayev|munozara]]) 18:22, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>iywd6r1dwuqx04eppr2mvwtvo0f1aal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tanlangan roʻyxat nomzodlari/Gondvana yomgʻir oʻrmonlari</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1401942</id>
    <revision>
      <id>6155644</id>
      <parentid>6121936</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rozilar */</comment>
      <origin>6155644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5466" sha1="doykja6i2ge732w422mmzkmujd73tk3" xml:space="preserve">=== [[Gondvana yomgʻir oʻrmonlari]] ===
: &lt;small&gt;''Nominator(lar): [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Janob Mirzaolim|munozara]])''&lt;/small&gt;

Maqola [[inglizcha Vikipediya]]da Tanlangan roʻyxat statusiga ega. Ushbu statusga nomzodlikka beraman. Maqola Avstraliyadagi noyob yomgʻir oʻrmonlari haqida. Tabiatga qiziquvchilar uchun kerakli maqola deb oʻylayman.

Hurmatli [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]], [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]], [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]], [[Foydalanuvchi:Malikxan|Malikxan]], [[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek|Mirzoulugʻbek]], [[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]], [[Foydalanuvchi:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]], [[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]], [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]], [[Foydalanuvchi:ITPRO.UZ|ITPRO.UZ]], [[Foydalanuvchi:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]], [[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]], [[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] va boshqalar, maqola bilan tanishib chiqib fikrlaringizni bildiring va ovoz berishda ishtirok eting. {{Imzosiz|Janob Mirzaolim}}

==== Fikrlar ====
Hurmatli foydlanuvchi maqolada [https://uz.wikipedia.org/wiki/Gondvana_yomg%CA%BBir_o%CA%BBrmonlari#:~:text=sumkali%20sutemizuvchilar sumkali sut emizuvchilar] iborasi ishlatilgan. O‘zbek tili ilmiy terminologiyasida (xususan, Biologiya faniga oid manbalarda) ushbu guruh uchun [[Xaltalilar]] termini qo‘llaniladi. Maqolada bir xillikni saqlash uchun '''Xaltali sut emizuvchilar''' shakliga o‘zgartirishni taklif qilaman. Shuningdek shu joyni o'zida  [https://uz.wikipedia.org/wiki/Gondvana_yomg%CA%BBir_o%CA%BBrmonlari#:~:text=Gondvana%20yomg%E2%80%98ir%20o%E2%80%98rmonlarida%20muhofaza%20ahamiyatiga%20ega%20o%E2%80%98simlik%20turlariga%20Xaltalilar%2C%20Tasmannia%20va%20Endiandra%20jinslari%20kiradi Gondvana yomg‘ir o‘rmonlarida muhofaza ahamiyatiga ega o‘simlik turlariga Xaltalilar, Tasmannia va Endiandra jinslari kiradi] degan jumlada ham xatoliklar ko'rmoqdaman. O'simlik turlariga Xaltalilar kirmasligi kerek. Mana shu kamchiliklarni bartaraf etasiz degan umiddaman. Sizni terang hurmat qilib, --'''[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #EF544C;background-color: #72C8EB;'&gt;Mirzoulugʻbek&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulugʻbek|&lt;span style='color: #FFA500;'&gt;@&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 06:29, 2026-yil 9-may (UTC)

:Assalomu alaykum, @[[Foydalanuvchi:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] aka. Avvalambor fikrlaringiz uchun rahmat. Eʼtirozlaringiz bilan tanishib chiqdim. sumkali sut emizuvchilar iborasini [[xaltalilar]] termini bilan almashtirdim. Shuningdek, „Gondvana yomgʻir oʻrmonlarida muhofaza ahamiyatiga ega oʻsimlik turlariga Xaltalilar, Tasmannia va Endiandra jinslari kiradi“ jumlasidagi ''xaltalilar'' soʻzini ''Cryptocarya'' soʻzi bilan almashtirdim. Oʻzi bu jumlada xaltalilar soʻzini tarjima jarayonida texnik xato qilib qoldirgan ekanman. Bundan tashqari maqolani yana qayta bir sidira oʻqib chiqdim. Boshqa kamchiliklarga koʻzingiz tushgan boʻlsa, marhamat aytsangiz xursand boʻlardim. [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Janob Mirzaolim|munozara]]) 10:57, 2026-yil 11-may (UTC)

==== Rozilar ====
# Oʻzbekcha Vikipediyada bu yoʻnalishda faollashganingiz va Tanlangan roʻyxat kriteriysi hozirgacha oʻziga yarasha boʻlib kelgani uchun {{Roziman}}. Lekin, eʼtiroz bilan. Konstruktiv tanqid oʻrnida qaralsin: Tanlangan roʻyxatda ichki havola koʻrsatilgan roʻyxat, hechboʻlmaganda qizarib turmasagina Tanlangan boʻladi. Shaxsan shu maqolani men yaratganimda, unda koʻrsatilgan har bitta manba bilan tanishib chiqishga harakat qilib, ishonch hosil qilgan va yangi manbada maʼlumot topsam ularni ham kiritgan boʻlardim. Yana qarang deb [[UNESCOning Avstraliyadagi Butunjahon merosi roʻyxati]] qizargan havola va qizarib turgan Turkumni koʻrsatmagan boʻlar edim. Tanlangan degani, sahifa bilan tanishgan oʻquvchi mavzuga tegishli maʼlumotdan qiziqishini maksimal qondira olishi kerak. Oʻquvchi &quot;Yana&quot; qaraganida, keyingi sahifa bilan tanisha olishi kerak. Tarjima jarayonida yoʻl qoʻyilgan kamchiliklar boʻyicha ham kimdir eʼtiroz bildirishi mumkin. Siz esa hozirgi sharoitda barcha eʼtirozlarni inkor etishga haqlisiz. Sababi, [[Vikipediya:Tanlangan roʻyxat nima?|kriteriydan]] oldin koʻplab Tanlangan roʻyxatlar &quot;tanlanlab&quot; olingan. Kriteriylarning oʻzi esa konsensus asosida qabul qilinmagan.  [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''[[User talk:Kagansky|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]''''' 18:29, 2026-yil 6-may (UTC)
#:Assalomu alaykum, @[[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ogʻa. Avvalambor ovoz berganingiz va fikrlaringiz uchun rahmat. Eʼtirozlaringiz bilan tanishib chiqdim. Qizarib turgan ichki havolalar boʻyicha maqolalar yaratib chiqdim va endi ular qizarmaydi. Qizarib turgan turkumni ham olib tashladim. [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Janob Mirzaolim|munozara]]) 10:52, 2026-yil 11-may (UTC)
&lt;!-- # {{Roziman}} --~~~~ --&gt;
# {{Roziman}}. Muallif ushbu ro'yxat uchun anchagina mehnat qildi. Maqolada jiddiy kamchiliklarni uchratmadim. Davomli bo'lsin. [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 12:37, 2026-yil 30-may (UTC)

==== Qarshilar ====
&lt;!-- # {{Qarshiman}} --~~~~ --&gt;

==== Betaraflar ====
&lt;!-- # {{Betarafman}} --~~~~ --&gt;

==== Xulosa ====</text>
      <sha1>doykja6i2ge732w422mmzkmujd73tk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erin O'Brien (writer)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1404624</id>
    <revision>
      <id>6156185</id>
      <parentid>6133597</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3227" sha1="jlvppew4omfdr2q2fahxp5ah0mz9utn" xml:space="preserve">'''Erin OʻBrien''' (1965-yilda tugʻilgan) — Klivlend (Ogayo) hududida ijod qiluvchi amerikalik badiiy va hujjatli asarlar muallifi, yozuvchi.

U 2006-yildan 2010-yilgacha dastlab „Cleveland Free Times“, keyinchalik esa „Cleveland Scene“ nashrlari uchun ikki haftada bir marotaba chop etiladigan „Rainy Day Woman“ ruknini yuritgan. Shuningdek, uning ocherk va esselari „The Plain Dealer“&lt;ref name=&quot;heaton&quot;&gt;Michael Heaton, [http://www.cleveland.com/entertainment/index.ssf/2009/09/erin_obrien_keeps_the_flame_fo.html &quot;Erin O'Brien keeps the flame for her brother, author John O'Brien, while staring her own literary fire&quot;], ''The Cleveland Plain Dealer,'' September 25, 2009 (accessed 23 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;, „[[The New York Times]]“&lt;ref&gt;Erin O'Brien, [https://www.nytimes.com/2010/07/11/opinion/11obrien.html &quot;Meanwhile, Back in Cleveland...&quot;] ''New York Times'',
July 10, 2010 (accessed 23 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;, „Los Angeles Times“ kabi nufuzli nashrlarda ham eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;freshwater-about&quot; /&gt;. OʻBrienning „Harvey and Eck“ nomli ilk romani 2005-yilda „Zumaya Publications“ nashriyoti tomonidan chop etilgan&lt;ref&gt;Maryann Miller, [https://www.forewordreviews.com/reviews/harvey-and-eck/ Book Reviews: Harvey and Eck], ''Forward Reviews,'' August 18, 2009 (accessed 24 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;heaton&quot; /&gt;. Uning „The Irish Hungarian Guide to the Domestic Arts“ deb nomlangan birinchi hujjatli-publisistik kitobi esa 2012-yilda „Red Giant Books“ nashriyotida yuz koʻrgan&lt;ref&gt;Red Giant Books, [http://redgiantbooks.com/?page_id=74 Authors] (accessed 24 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;.

OʻBrien „The Erin OʻBrien Owner’s Manual for Human Beings“ nomli shaxsiy blogini yuritadi.

Erin OʻBrien mashhur „Leaving Las Vegas“ (Las-Vegasni tark etib) romani muallifi, yozuvchi Jon OʻBrienning (John OʻBrien) singlisidir. Jon OʻBrien vafot etgan paytda uning „The Assault on Tony’s“ (Grove Press, 1996) romani tugallanmay qolgan edi. Erin ushbu asarni oxiriga yetkazdi va kitob muallifning vafotidan keyin chop etildi&lt;ref&gt;Jeff Kunerth, [https://www.chicagotribune.com/1996/08/07/alcohol-fuels-the-plot-characters-in-obriens-final-work/ &quot;Alcohol Fuels the Plot, Characters in O'Brien's Final Work,&quot;] ''Chicago Tribune,'' August 7, 1996 (accessed 23 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;heaton&quot; /&gt;&lt;ref name= &quot;QRD&quot; /&gt;.

OʻBrien besh yil davomida Ogayo shtatining Broadview Heights shahridagi „Broadview Journal“ nashrida muharrir boʻlib ishlagan. Hozirda u „Freshwater Cleveland“ saytining boshqaruvchi muharriri (managing editor) hisoblanadi&lt;ref name=&quot;freshwater-about&quot;&gt;Freshwater Cleveland, [http://www.freshwatercleveland.com/about/about.aspx About Managing Editor: Erin O'Brien] (accessed 23 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;.


U ,shuningdek, '''Erin Nowjack''' taxallusi ostida ham ijod qiladi&lt;ref name= &quot;QRD&quot;&gt;[http://www.silbermedia.com/qrd/archives/29erinobrien.html &quot;Erin O’Brien interview,&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090815113656/http://www.silbermedia.com/qrd/archives/29erinobrien.html |date=2009-08-15 }} ''QRD'', No. 29, November 28, 2005 (accessed 23 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==

[[Turkum:1965-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yozuvchilar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>jlvppew4omfdr2q2fahxp5ah0mz9utn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156186</id>
      <parentid>6156185</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:22:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3244" sha1="3qyxio4n020z4mb66gcu6hphg6lhlly" xml:space="preserve">'''Erin OʻBrien''' (1965-yilda tugʻilgan) — Klivlend (Ogayo) hududida ijod qiluvchi amerikalik badiiy va hujjatli asarlar muallifi, yozuvchi.

U 2006-yildan 2010-yilgacha dastlab „Cleveland Free Times“, keyinchalik esa „Cleveland Scene“ nashrlari uchun ikki haftada bir marotaba chop etiladigan „Rainy Day Woman“ ruknini yuritgan. Shuningdek, uning ocherk va esselari „The Plain Dealer“&lt;ref name=&quot;heaton&quot;&gt;Michael Heaton, [http://www.cleveland.com/entertainment/index.ssf/2009/09/erin_obrien_keeps_the_flame_fo.html &quot;Erin O'Brien keeps the flame for her brother, author John O'Brien, while staring her own literary fire&quot;], ''The Cleveland Plain Dealer,'' September 25, 2009 (accessed 23 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;, „[[The New York Times]]“&lt;ref&gt;Erin O'Brien, [https://www.nytimes.com/2010/07/11/opinion/11obrien.html &quot;Meanwhile, Back in Cleveland...&quot;] ''New York Times'',
July 10, 2010 (accessed 23 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;, „Los Angeles Times“ kabi nufuzli nashrlarda ham eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;freshwater-about&quot; /&gt;. OʻBrienning „Harvey and Eck“ nomli ilk romani 2005-yilda „Zumaya Publications“ nashriyoti tomonidan chop etilgan&lt;ref&gt;Maryann Miller, [https://www.forewordreviews.com/reviews/harvey-and-eck/ Book Reviews: Harvey and Eck], ''Forward Reviews,'' August 18, 2009 (accessed 24 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;heaton&quot; /&gt;. Uning „The Irish Hungarian Guide to the Domestic Arts“ deb nomlangan birinchi hujjatli-publisistik kitobi esa 2012-yilda „Red Giant Books“ nashriyotida yuz koʻrgan&lt;ref&gt;Red Giant Books, [http://redgiantbooks.com/?page_id=74 Authors] (accessed 24 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;.

OʻBrien „The Erin OʻBrien Owner’s Manual for Human Beings“ nomli shaxsiy blogini yuritadi.

Erin OʻBrien mashhur „Leaving Las Vegas“ (Las-Vegasni tark etib) romani muallifi, yozuvchi Jon OʻBrienning (John OʻBrien) singlisidir. Jon OʻBrien vafot etgan paytda uning „The Assault on Tony’s“ (Grove Press, 1996) romani tugallanmay qolgan edi. Erin ushbu asarni oxiriga yetkazdi va kitob muallifning vafotidan keyin chop etildi&lt;ref&gt;Jeff Kunerth, [https://www.chicagotribune.com/1996/08/07/alcohol-fuels-the-plot-characters-in-obriens-final-work/ &quot;Alcohol Fuels the Plot, Characters in O'Brien's Final Work,&quot;] ''Chicago Tribune,'' August 7, 1996 (accessed 23 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;heaton&quot; /&gt;&lt;ref name= &quot;QRD&quot; /&gt;.

OʻBrien besh yil davomida Ogayo shtatining Broadview Heights shahridagi „Broadview Journal“ nashrida muharrir boʻlib ishlagan. Hozirda u „Freshwater Cleveland“ saytining boshqaruvchi muharriri (managing editor) hisoblanadi&lt;ref name=&quot;freshwater-about&quot;&gt;Freshwater Cleveland, [http://www.freshwatercleveland.com/about/about.aspx About Managing Editor: Erin O'Brien] (accessed 23 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;.


U ,shuningdek, '''Erin Nowjack''' taxallusi ostida ham ijod qiladi&lt;ref name= &quot;QRD&quot;&gt;[http://www.silbermedia.com/qrd/archives/29erinobrien.html &quot;Erin O’Brien interview,&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090815113656/http://www.silbermedia.com/qrd/archives/29erinobrien.html |date=2009-08-15 }} ''QRD'', No. 29, November 28, 2005 (accessed 23 Feb. 2016)&lt;/ref&gt;.


== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:1965-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yozuvchilar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>3qyxio4n020z4mb66gcu6hphg6lhlly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tongyaung</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1404626</id>
    <revision>
      <id>6156174</id>
      <parentid>6133602</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:14:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="198" sha1="ofktikhan18xri1owziiwl6ucjqtliw" xml:space="preserve">'''Tongyaung''' — Myanma (Burma) shimoli-markazidagi Sagaing viloyati, Kata okrugi tarkibiga kiruvchi Banmauk taunshipida (shahar tumanida) joylashgan qishloq.


[[Turkum:Qishloqlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>ofktikhan18xri1owziiwl6ucjqtliw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156178</id>
      <parentid>6156174</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="exuiuejhxsjm8an2tmy5eso8p0k4e9u" xml:space="preserve">{{Aholi punkti
|nomi                    = Tongyaung
|asl nomi                = 
|mavqei                  = Qishloq
|tasvir                  = 
|tasvir oʻlchami         = 
|tasvir izohi            = 
|mamlakat                = Myanmar
|gerb                    = 
|bayroq                  = 
|lat_deg = 24 |lat_min = 23 |lat_sec = 0 |lat_dir = N
|lon_deg = 95 |lon_min = 37 |lon_sec = 0 |lon_dir = E
|mintaqa turi            = Viloyat
|mintaqa                 = [[Sagaing (viloyat)|Sagaing]]
|tuman turi              = Okrug
|tuman                   = [[Katha (okrug)|Katha]]
|jamoat turi             = Shaharcha
|jamoat                  = [[Banmauk (shaharcha)|Banmauk]]
|ichki boʻlinishi        = 
|rahbar turi             = 
|rahbar                  = 
|asos solingan yili      = 
|ilk bor tilga olinishi  = 
|maydoni                 = 
|balandlik turi          = 
|mutloq balandligi       = 
|vaqt zonasi             = +6.30
|aholisi                 = 
|aholi roʻyxatga olingan yili = 
|aholi zichligi          = 
|aglomeratsiya           = 
|milliy tarkibi          = 
|diniy tarkibi           = 
|pochta indeksi          = 
|telefon kodi            = 
|raqamli identifikator   = 
|sayt                    = 
|sayt izohi              = 
 xarita oʻlchami         = 280
}}
'''Tongyaung''' — Myanma (Burma) shimoli-markazidagi Sagaing viloyati, Kata okrugi tarkibiga kiruvchi Banmauk taunshipida (shahar tumanida) joylashgan qishloq.
== Manba ==
*[http://www.maplandia.com/burma/sagaing/banmauk/tongyaung Maplandia World Gazetteer]
[[Turkum:Qishloqlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>exuiuejhxsjm8an2tmy5eso8p0k4e9u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156179</id>
      <parentid>6156178</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:18:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1829" sha1="k4e2xbqhac9ae55vu4c69y7320a9zsk" xml:space="preserve">{{Aholi punkti
|nomi                    = Tongyaung
|asl nomi                = 
|mavqei                  = Qishloq
|tasvir                  = 
|tasvir oʻlchami         = 
|tasvir izohi            = 
|mamlakat                = Myanmar
|gerb                    = 
|bayroq                  = 
|lat_deg = 24 |lat_min = 23 |lat_sec = 0 |lat_dir = N
|lon_deg = 95 |lon_min = 37 |lon_sec = 0 |lon_dir = E
|mintaqa turi            = Viloyat
|mintaqa                 = [[Sagaing (viloyat)|Sagaing]]
|tuman turi              = Okrug
|tuman                   = [[Katha (okrug)|Katha]]
|jamoat turi             = Shaharcha
|jamoat                  = [[Banmauk (shaharcha)|Banmauk]]
|ichki boʻlinishi        = 
|rahbar turi             = 
|rahbar                  = 
|asos solingan yili      = 
|ilk bor tilga olinishi  = 
|maydoni                 = 
|balandlik turi          = 
|mutloq balandligi       = 
|vaqt zonasi             = +6.30
|aholisi                 = 
|aholi roʻyxatga olingan yili = 
|aholi zichligi          = 
|aglomeratsiya           = 
|milliy tarkibi          = 
|diniy tarkibi           = 
|pochta indeksi          = 
|telefon kodi            = 
|raqamli identifikator   = 
|sayt                    = 
|sayt izohi              = 
 xarita oʻlchami         = 280
}}
'''Tongyaung''' — Myanma (Burma) shimoli-markazidagi Sagaing viloyati, Kata okrugi tarkibiga kiruvchi Banmauk taunshipida (shahar tumanida) joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{cite map|title=[[Google Maps]]|publisher=Google&lt;!--|access-date=November 21, 2010--&gt;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite map|title=[[Bing Maps]] |publisher=[[Microsoft]] and [[Harris Corporation]] Earthstar Geographics LLC&lt;!--|access-date=November 21, 2010--&gt;}}&lt;/ref&gt;.
== Manba ==
*[http://www.maplandia.com/burma/sagaing/banmauk/tongyaung Maplandia World Gazetteer]
[[Turkum:Qishloqlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>k4e2xbqhac9ae55vu4c69y7320a9zsk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156180</id>
      <parentid>6156179</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:18:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="exuiuejhxsjm8an2tmy5eso8p0k4e9u" xml:space="preserve">{{Aholi punkti
|nomi                    = Tongyaung
|asl nomi                = 
|mavqei                  = Qishloq
|tasvir                  = 
|tasvir oʻlchami         = 
|tasvir izohi            = 
|mamlakat                = Myanmar
|gerb                    = 
|bayroq                  = 
|lat_deg = 24 |lat_min = 23 |lat_sec = 0 |lat_dir = N
|lon_deg = 95 |lon_min = 37 |lon_sec = 0 |lon_dir = E
|mintaqa turi            = Viloyat
|mintaqa                 = [[Sagaing (viloyat)|Sagaing]]
|tuman turi              = Okrug
|tuman                   = [[Katha (okrug)|Katha]]
|jamoat turi             = Shaharcha
|jamoat                  = [[Banmauk (shaharcha)|Banmauk]]
|ichki boʻlinishi        = 
|rahbar turi             = 
|rahbar                  = 
|asos solingan yili      = 
|ilk bor tilga olinishi  = 
|maydoni                 = 
|balandlik turi          = 
|mutloq balandligi       = 
|vaqt zonasi             = +6.30
|aholisi                 = 
|aholi roʻyxatga olingan yili = 
|aholi zichligi          = 
|aglomeratsiya           = 
|milliy tarkibi          = 
|diniy tarkibi           = 
|pochta indeksi          = 
|telefon kodi            = 
|raqamli identifikator   = 
|sayt                    = 
|sayt izohi              = 
 xarita oʻlchami         = 280
}}
'''Tongyaung''' — Myanma (Burma) shimoli-markazidagi Sagaing viloyati, Kata okrugi tarkibiga kiruvchi Banmauk taunshipida (shahar tumanida) joylashgan qishloq.
== Manba ==
*[http://www.maplandia.com/burma/sagaing/banmauk/tongyaung Maplandia World Gazetteer]
[[Turkum:Qishloqlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>exuiuejhxsjm8an2tmy5eso8p0k4e9u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156184</id>
      <parentid>6156180</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1794" sha1="n1kj24uqxf4h8b2ms18sbtieq5bdqow" xml:space="preserve">{{Aholi punkti
|nomi                    = Tongyaung
|asl nomi                = 
|mavqei                  = Qishloq
|tasvir                  = 
|tasvir oʻlchami         = 
|tasvir izohi            = 
|mamlakat                = Myanmar
|gerb                    = 
|bayroq                  = 
|lat_deg = 24 |lat_min = 23 |lat_sec = 0 |lat_dir = N
|lon_deg = 95 |lon_min = 37 |lon_sec = 0 |lon_dir = E
|mintaqa turi            = Viloyat
|mintaqa                 = Sagaing
|tuman turi              = Okrug
|tuman                   = Katha
|jamoat turi             = Shaharcha
|jamoat                  = [[Banmauk (shaharcha)|Banmauk]]
|ichki boʻlinishi        = 
|rahbar turi             = 
|rahbar                  = 
|asos solingan yili      = 
|ilk bor tilga olinishi  = 
|maydoni                 = 
|balandlik turi          = 
|mutloq balandligi       = 
|vaqt zonasi             = +6.30
|aholisi                 = 
|aholi roʻyxatga olingan yili = 
|aholi zichligi          = 
|aglomeratsiya           = 
|milliy tarkibi          = 
|diniy tarkibi           = 
|pochta indeksi          = 
|telefon kodi            = 
|raqamli identifikator   = 
|sayt                    = 
|sayt izohi              = 
 xarita oʻlchami         = 280
}}
'''Tongyaung''' — Myanma (Burma) shimoli-markazidagi Sagaing viloyati, Kata okrugi tarkibiga kiruvchi Banmauk taunshipida (shahar tumanida) joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{cite map|title=[[Google Maps]]|publisher=Google&lt;!--|access-date=November 21, 2010--&gt;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite map|title=[[Bing Maps]] |publisher=[[Microsoft]] and [[Harris Corporation]] Earthstar Geographics LLC&lt;!--|access-date=November 21, 2010--&gt;}}&lt;/ref&gt;.


== Manba ==
*[http://www.maplandia.com/burma/sagaing/banmauk/tongyaung Maplandia World Gazetteer]


[[Turkum:Qishloqlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>n1kj24uqxf4h8b2ms18sbtieq5bdqow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rollyo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1404627</id>
    <revision>
      <id>6156173</id>
      <parentid>6133620</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:14:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1794" sha1="hiris2nl0bfcbr3d2ge7tphtam921fy" xml:space="preserve">'''Rollyo''' — foydalanuvchilarga akkaunt roʻyxatdan oʻtkazish va shaxsiylashtirilgan qidiruv tizimlarini yaratish imkonini bergan, „[[Yahoo]]!“ texnologiyalari asosida ishlagan sobiq qidiruv tizimi. 

Har bir maxsus qidiruv tizimiga foydalanuvchi tomonidan tanlangan 25 tagacha veb-sayt yoki blog qoʻshilishi mumkin boʻlgan. Qidiruv natijalari esa faqat oʻsha yaratilgan tizimga kiritilgan saytlar bilan cheklangan. Bundan tashqari, foydalanuvchilar oʻzlari yaratgan qidiruv tizimlarini (shuningdek, „rolled“ deb atalgan) boshqalar bilan baham koʻrishlari yoki [[HTML]] kod yordamida oʻz veb-saytlariga kichik qidiruv oynasini joylashtirishlari mumkin edi. Har bir qidiruv roʻyxatini („searchroll“) [[Mozilla Firefox]] qidiruv paneliga qoʻshish va Rollyoni ushbu brauzer uchun standart qidiruv tizimiga aylantirish imkoniyati ham mavjud boʻlgan.

„Rollyo“ nomi ingliz tilidagi „roll your own“ (oʻzingnikini tayyorla yoki yarat) iborasidan kelib chiqqan. Saytga Deyv Pell (Dave Pell) tomonidan asos solingan, dasturchi Angus Dyurosher (Angus Durocher) tomonidan ishlab chiqilgan hamda dizayni Aleks Rayt (Alex Wright) va Den Sederholm (Dan Cederholm) tomonidan yaratilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2005/09/28/rollyo-search-launches-today|title = Rollyo Search Launches Today| date=28 September 2005 }}&lt;/ref&gt;. Tizimning yopiq beta-versiyasi 2005-yil avgust oyida ishga tushirilgan, yakuniy mahsulot esa oʻsha yilning sentyabr oyida taqdim etilgan. Loyiha 2012-yil 17-sentyabrgacha boʻlgan davr ichida yopilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://philbradley.typepad.com/phil_bradleys_weblog/2012/09/rollyo-closes-its-doors.html|title = Rollyo closes its doors}}&lt;/ref&gt;.
==Manbalar ==

[[Turkum:Internet qidiruv tizimlari]]
[[Turkum:Internet]]


{{chala}}</text>
      <sha1>hiris2nl0bfcbr3d2ge7tphtam921fy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Urs Samyuktha Paksha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1404631</id>
    <revision>
      <id>6156171</id>
      <parentid>6133635</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:14:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="923" sha1="0joyegry7ff7qwvqi68u1xnw44t7ddy" xml:space="preserve">'''Urs Samyuktha Paksha''' (USP; tarjimasi: ''Urs birlashgan partiyasi'') — [[Hindiston]]ning [[Karnataka]] shtatidagi siyosiy partiya. 

Partiyaga 2004-yil 16-yanvarda tadbirkor Hari L. Xoday (Hari L. Khoday) tomonidan asos solingan. USPning asosiy maqsadi qoloq tabaqalar (kastalari) huquqlarini himoya qilish va ular uchun kurashishdan iborat. Partiya oʻzini Karnataka shtatining sobiq bosh vaziri Devaraj Urs gʻoyalari va merosining davomchisi deb hisoblaydi. 2004-yilgi [[Lok Sabha]] (Hindiston parlamenti quyi palatasi) saylovlarida USP partiyasi oʻz safidan uch nafar nomzodni ilgari surgan.
== Havolalar ==
* [https://www.erinobrien.net Rasmiy veb-sayti]
* [http://www.redgiantbooks.com/authors.html „The Irish Hungarian Guide to the Domestic Arts“ kitobi] Red Giant Books nashriyotida
* [https://www.youtube.com/user/erinobrien Erin O'Brienning] YouTube kanali

[[Turkum:Siyosiy partiyalar]]
\


{{chala}}</text>
      <sha1>0joyegry7ff7qwvqi68u1xnw44t7ddy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156172</id>
      <parentid>6156171</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="922" sha1="l74rqzyxxoyq03ax077627ojkm02h79" xml:space="preserve">'''Urs Samyuktha Paksha''' (USP; tarjimasi: ''Urs birlashgan partiyasi'') — [[Hindiston]]ning [[Karnataka]] shtatidagi siyosiy partiya. 

Partiyaga 2004-yil 16-yanvarda tadbirkor Hari L. Xoday (Hari L. Khoday) tomonidan asos solingan. USPning asosiy maqsadi qoloq tabaqalar (kastalari) huquqlarini himoya qilish va ular uchun kurashishdan iborat. Partiya oʻzini Karnataka shtatining sobiq bosh vaziri Devaraj Urs gʻoyalari va merosining davomchisi deb hisoblaydi. 2004-yilgi [[Lok Sabha]] (Hindiston parlamenti quyi palatasi) saylovlarida USP partiyasi oʻz safidan uch nafar nomzodni ilgari surgan.
== Havolalar ==
* [https://www.erinobrien.net Rasmiy veb-sayti]
* [http://www.redgiantbooks.com/authors.html „The Irish Hungarian Guide to the Domestic Arts“ kitobi] Red Giant Books nashriyotida
* [https://www.youtube.com/user/erinobrien Erin O'Brienning] YouTube kanali

[[Turkum:Siyosiy partiyalar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>l74rqzyxxoyq03ax077627ojkm02h79</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kulice, Pomeranian Voivodeship</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1404632</id>
    <revision>
      <id>6156170</id>
      <parentid>6133652</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:13:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1340" sha1="ayyg99xk7pqrh4qclq0tx2ihy8z1sm8" xml:space="preserve">'''Kulice''' (talaffuzi: ''Kulitse'', {{lang-pl|[kuˈlit͡sɛ]}}) — [[Polsha]] shimolidagi Pomor voivodaligi (Pomeraniya), Tczew okrugi tarkibiga kiruvchi Gmina Pelplin maʼmuriy okrugidagi qishloq. 

[[Qishloq]] Pomeraniyaning tarixiy hududida, Kociewie etnografik-madaniy mintaqasida joylashgan.

== Tarixi ==
Kulice Polsha Qirolligi davrida Pomor voivodaligining Tczew okrugi tarkibiga kirgan vaPelplin monastiriga qarashli xususiy cherkov qishlogʻi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Biskup|first1=Marian|last2=Tomczak|first2=Andrzej|year=1955|title=Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.|language=pl|location=[[Toruń]]|page=120}}&lt;/ref&gt;.

[[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida Polshaning nemislar tomonidan okkupatsiya qilinishi davomida (1939 -1941-yillarda) bosqinchilar polyaklarni qishloqdan majburiy ravishda koʻchirib yuborganlar. „Lebensraum“ (Yashash maydoni) siyosatiga muvofiq, haydalgan polyaklarning xoʻjaliklari va yerlari nemis koʻchmanchilariga topshirilgan&lt;ref&gt;{{cite book|last=Wardzyńska|first=Maria|year=2017|title=Wysiedlenia ludności polskiej z okupowanych ziem polskich włączonych do III Rzeszy w latach 1939-1945|language=pl|location=Warsaw|publisher=[[Institute of National Remembrance|IPN]]|pages=57, 107|isbn=978-83-8098-174-4}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar==

[[Turkum:Qishloqlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>ayyg99xk7pqrh4qclq0tx2ihy8z1sm8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aidan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1404678</id>
    <revision>
      <id>6156153</id>
      <parentid>6135441</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25768" sha1="7yucz22g7k4fxdr796m9jqge1znk96y" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name              = Aidan
| image             = 20260510 Aidan NZ93189.jpg
| izoh= Aidan 2026-yilda
| tavallud paytidagi ismi      = Aidan Cassar
| tavallud sanasi       = {{Birth date and age|1999|12|17|df=yes}}
| tavallud joyi      = [[Żejtun]], [[Malta]]
| kasbi       = {{flatlist|
* qoʻshiqchi
* qoʻshiqlar muallifi
}}
| instrument        =
| faoliyat yillari      = 2015–hozir
| janr = [[Pop musiqa|Pop]]
| label             =
| website           = {{URL|https://aidanofficial.com/}}
}}
'''Aidan Cassar''' ({{IPA1|mt|ˈɛɪ̯dɐn kɐˈsːɐːr}}; 1999-yil 17-dekabrda tugʻilgan)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2018-03-22 |title=Aidan Cassar u Francesca Mifsud jingħataw l-premju 'Fjamma Żagħżugħa' |url=https://www.zejtunlocalcouncil.com/single-post/2018/03/22/aidan-cassar-u-francesca-mifsud-jingħataw-l-premju-fjamma-żagħżugħa |access-date=2022-03-13 |website=Żejtun Local Council |language=en|first=Sean|last=Chircop}}&lt;/ref&gt;, '''Aidan''' (uslubiy jihatdan '''AIDAN''') nomi bilan mononim tarzda tanilgan, maltalik xonanda va qoʻshiq muallifi. U „Bella“ qoʻshigʻi bilan 2026-yilgi Eurovision qoʻshiq tanlovida Malta nomidan ishtirok etgan.

== Faoliyati ==
2015-yilda Aidan ''Malta Junior Eurovision Song Contest'' tanlovida qatnashgan&lt;ref name=&quot;Songs2&quot;&gt;{{cite web |last=d’Anastasi |first=Daniel |date=11 July 2015 |title=Malta selects the 2015 JESC artist tonight |url=http://www.tvm.com.mt/mt/eurovision/news/malta-selects-the-2015-jesc-artist-tonight/ |accessdate=11 July 2015 |website=TVM |arxivsana=2025-01-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250123090317/http://www.tvm.com.mt/mt/eurovision/news/malta-selects-the-2015-jesc-artist-tonight/ }}&lt;/ref&gt;. 2018-yilda u ''Malta Eurovision Song Contest'' tanlovida „Dai Laga“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etdi. Qoʻshiq dastlab mualliflik asari sifatida taʼriflanganiga qaramay, unda ommaga ochiq boʻlgan prodakshen biti ishlatilgani va bu Yevrovideniye qoidalarini buzishi mumkinligi haqidagi xabarlardan soʻng, diskvalifikatsiya qilinmasligi uchun qayta ishlanib, yangidan chiqarildi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wiwibloggs.com/2018/01/19/aidan-publishes-dai-laga-revamp-following-rule-breach-controversy-in-malta/210448/|title=Aidan publishes &quot;Dai Laga&quot; revamp following rule breach controversy in Malta|first=William Lee|last=Adams|date=19 January 2018|website=wiwibloggs|access-date=16 January 2024|archive-url=https://archive.today/20240116222355/https://wiwibloggs.com/2018/01/19/aidan-publishes-dai-laga-revamp-following-rule-breach-controversy-in-malta/210448/|archive-date=16 January 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=PBS looking into possible breach of Eurovision rules by MESC song entry | work=The Malta Independent | first=Julian | last=Bonnici |url=https://www.independent.com.mt/articles/2018-01-10/local-news/PBS-looking-into-possible-breach-of-Eurovision-rules-by-MESC-song-entry-6736183440 |access-date=2024-07-08 | date=10 January 2018 }}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq tanlovda toʻrtinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Malta: MESC 2018 |url=https://eurovisionworld.com/national/malta/mesc-2018 |access-date=2024-02-18 |website=Eurovisionworld |language=en}}&lt;/ref&gt;. Shundan soʻng Aidan ''X Factor Malta'' dasturida qatnashdi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Diacono |first=Tim |date=2021-12-15 |title=Exclusive: Aidan Submits Upbeat Song Entirely In Maltese For Eurovision |url=https://lovinmalta.com/lifestyle/eurovision/exclusive-aidan-submits-upbeat-song-entirely-in-maltese-for-eurovision/ |access-date=2022-03-13 |website=Lovin Malta |language=en}}&lt;/ref&gt;.
2020-yilda u Lea Mifsud uchun „Anywhere“ qoʻshigʻini yozdi, bu qoʻshiq esa oʻsha yili Malta Junior Eurovision Song Contestda 2-oʻrinni oldi.

Aidanning „[[Naħseb Fik]]“ singli [[Clean Bandit]] va [[Mabel]]ning „[[Tick Tock]]“ qoʻshigʻi bilan solishtirilgan va akkordlar ketma-ketligi oʻxshash ekani aytilgan. U esa bit va melodiyaning plagiat ekanini rad etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cilia |first=Johnathan |date=2021-05-27 |title=Aidan Responds To Allegations That Hit Single 'Naħseb Fik' Was Lifted From A Clean Bandit Track |url=https://lovinmalta.com/news/aidan-responds-to-allegations-that-hit-single-nahseb-fik-was-lifted-from-a-clean-bandit-track/ |access-date=2022-03-13 |website=Lovin Malta |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Musicians raise plagiarism concerns over Aidan Cassar's hit song |url=https://timesofmalta.com/articles/view/musicians-raise-plagiarism-concerns-over-aidan-cassars-hit-song.874984 |access-date=2022-03-13 |website=Times of Malta |language=en-gb|first=Jessica|last=Arena}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq 2021-yilda ''[[Mużika Mużika]]'' qoʻshiq festivaliga taqdim etilgan boʻlib, unda Aidan ilk bor maltacha qoʻshiq yozib, maltacha ijro etgan edi&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-08-25 |title=Mużika Mużika, a prestigious launch pad for up and coming artists |url=https://www.festivals.mt/post/muzika-muzika-a-prestigious-launch-pad |access-date=2022-03-13 |website=Festivals Malta 2022 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Klip 2021-yilda Lovin Malta Social Media Awards mukofotlarida yilning eng yaxshi videoklipi sifatida eʼtirof etildi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Aidan 2022-yilda „[[Ritmu]]“ qoʻshigʻi bilan ''Malta Eurovision Song Contest'' 2022 tanlovida ishtirok etib, ikkinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Galea |first=Owen |title=Imħabbra t-22 semifinalista tal-Malta Eurovision Song Contest 2022 |url=https://tvmnews.mt/news/imhabbra-t-22-semifinalista-tal-malta-eurovision-song-contest-2022/ |access-date=2022-03-13 |website=TVMnews.mt |date=29 December 2021 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Record TV audience – over half a million viewers watch Eurovision Song Contest |url=https://tvmnews.mt/en/news/nofs-miljun-raw-it-tliet-serati-tal-eurovision-song-contest/ |access-date=2022-03-13 |website=TVMnews.mt |date=20 February 2022 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq uch hafta davomida Malta radiotarmogʻi efir reytinglarida yetakchilik qildi va Aidanga keyinchalik [[London]] Eurovision Party tadbirida uni ijro etishga taklif qilindi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://maltadaily.mt/aidan-invited-to-perform-fan-favourite-ritmu-in-london/|title=Aidan invited to perform fan-favourite 'Ritmu' in London|date=6 April 2022|website=Malta Daily|access-date=15 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240915194300/https://maltadaily.mt/aidan-invited-to-perform-fan-favourite-ritmu-in-london/|archive-date=15 September 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, [[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2022|2022-yilgi Eurovision qoʻshiq tanlovi]]da Maltaning hakamlar hayʼati vakili boʻldi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://maltadaily.mt/aidan-chosen-to-read-maltas-jury-votes-at-eurovision-grand-final/|title=Aidan chosen to read Malta’s jury votes at Eurovision Grand Final|date=14 May 2022|website=Malta Daily|access-date=15 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240915195608/https://maltadaily.mt/aidan-chosen-to-read-maltas-jury-votes-at-eurovision-grand-final/|archive-date=15 September 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil 24-iyulda u „[[Naħseb Fik]]“ va „[[Ritmu]]“ qoʻshiqlarini [[Floriana]] shahrida boʻlib oʻtgan ''Isle of MTV 2022'' festivalida ijro etdi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Full line-up for this year's Isle of MTV announced |url=http://www.maltatoday.com.mt/arts/music/117597/full_lineup_for_this_years_isle_of_mtv_announced |access-date=2023-01-14 |website=MaltaToday.com.mt |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |last=Cassar |first=Aidan |title=AIDAN - Naħseb Fik &amp; Ritmu Medley (Isle of MTV 2022) |url=https://www.youtube.com/watch?v=v5rFFcGa0Nc |access-date=2023-01-14 |language=en}}&lt;/ref&gt;.

2023-yilda u yana ''Malta Eurovision Song Contest'' tanlovida „[[Reġina]]“ qoʻshigʻi bilan qatnashdi. U musobaqadan, goʻyoki, oʻz qoʻshigʻi haqida ijtimoiy tarmoqlarda postlar joylashtirgani, bu esa Public Broadcasting Services (PBS) tomonidan taqiqlangani uchun, chetlashtirildi. U PBS’ni sudga berish bilan tahdid qildi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Aidan Cassar backs out of Eurovision legal challenge |url=http://www.maltatoday.com.mt/arts/entertainment/121048/aidan_cassar_withdraws_from_eurovision_legal_challenge |access-date=2023-03-19 |website=MaltaToday.com.mt |language=en}}&lt;/ref&gt;, biroq tanaffus paytida oʻz qoʻshiqlaridan qisqa ijro etdi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Singer Aidan Cassar disqualified from Malta Eurovision Song Contest |url=https://timesofmalta.com/articles/view/singer-aidan-cassar-disqualified-malta-eurovision-song-contest.1009047 |access-date=2023-03-19 |website=Times of Malta |language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Aidan to return as guest singer in Eurovision final show |url=https://timesofmalta.com/articles/view/aidan-return-guest-singer-eurovision-final-show.1012983 |access-date=2023-03-19 |website=Times of Malta |language=en-gb}}&lt;/ref&gt;.

Keyinchalik Aidan „Bella“ qoʻshigʻi bilan ''Malta Eurovision Song Contest 2026'' tanlovida ishtirok etib, gʻolib boʻldi va bu unga 2026-yilgi Eurovision qoʻshiq tanlovida Maltani himoya qilish imkonini berdi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Avelino |first=Gerry |date=2026-01-18 |title=Malta: Aidan to Eurovision 2026 |url=https://eurovoix.com/2026/01/18/malta-aidan-to-eurovision-2026/ |access-date=2026-01-18 |website=Eurovoix}}&lt;/ref&gt;. U finalga chiqib, u yerda 89 ball bilan 18-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Eurovision 2026 Results: Voting &amp; Points |url=https://eurovisionworld.com/eurovision/2026 |access-date=2026-05-16 |website=Eurovisionworld |language=en-gb}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiyasi ==
=== Studiyaviy albomlar ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Studiyaviy albomlar roʻyxati
! scope=&quot;col&quot;| Nomi
! scope=&quot;col&quot;| Tafsilotlar
|-
! scope=&quot;row&quot;| ''This Is Aidan''
|
* Nashr qilingan: 2023-yil 31-mart&lt;ref&gt;{{Citation |title=AIDAN - This is Aidan (Album Tracklist) |url=https://www.youtube.com/watch?v=uqf4i3OjTLQ |publication-date=17 March 2023 |access-date=2023-03-17 |language=en}}&lt;/ref&gt;.
* Leybl: ''mustaqil nashr etilgan''
* Format: raqamli yuklab olish
|-
! scope=&quot;row&quot;| ''Cowboys Donʼt Cry''
|
* Nashr qilingan: 2026-yil 20-mart&lt;ref&gt;{{Citation |title=AIDAN - Cowboys Don't Cry (Album Playlist) |url=https://youtube.com/playlist?list=OLAK5uy_mb9jS17nkY20psSmKHG_5g8oDKTh_oQSM |publication-date=20 March 2026 |access-date=2026-03-20 |language=en}}&lt;/ref&gt;.
* Leybl: ''mustaqil nashr etilgan''
* Format: raqamli yuklab olish
|}

=== Mini-albomlar (EP) ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Mini-albomlar roʻyxati
! scope=&quot;col&quot; | Nomi
! scope=&quot;col&quot; | Tafsilotlar
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Wild, Wild, Wild''
|
* Nashr qilingan: 2025-yil 7-mart&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/album/wild-wild-wild/1799273258|title=Wild, Wild, Wild {{ndash}} Album by AIDAN|website=[[Apple Music]]|language=English|date=2024-03-07|access-date=2024-03-18}}&lt;/ref&gt;.
* Leybl: ''mustaqil nashr etilgan''
* Format: raqamli yuklab olish
|}

=== Singllar ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+Yetakchi ijrochi sifatida chiqarilgan singllar roʻyxati, tanlangan chart natijalari bilan, chiqarilgan yili va albom nomi koʻrsatilgan
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15em;&quot;| Nomi
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Yili
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;2&quot;| Eng yuqori chart oʻrinlari
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Albom yoki EP
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:2.5em;font-size:90%;&quot;| {{abbr|MLT&lt;br&gt;Air.|Malta efir reytingi}}&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://radioairplay.fm/classifiche-musicali/classifiche/malta/radio-airplay/20-2026/|title=Malta – Radio Airplay Chart: Settimana 20.2026 – dal 08/05/2026 al 14/05/2026|trans-title=Malta – Radio Airplay Chart: Week 20.2026 – from 08/05/2026 to 14/05/2026|website=[[Radiomonitor]]|date=15 May 2026|access-date=19 May 2026|lang=it}}&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:2.5em;font-size:90%;&quot;| {{abbr|MLT&lt;br&gt;Dom.&lt;br&gt;Air.|Malta ichki efir reytingi}}&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;MLT&quot;&gt;Peak chart positions for singles in Maltese Domestic Airplay:
* „Mine“: {{cite web |date=2018-11-30 |title=The BMAT PRS Malta Top 20 Airplay Chart 30th November 2018 |url=https://www.independent.com.mt/articles/2018-11-30/music/The-BMAT-PRS-Malta-Top-20-Airplay-Chart-30th-November-2018-6736200130 |accessdate=6 January 2023 |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en|website=[[The Malta Independent]]}}
* „The Feeling“: {{cite web |date=2019-09-22 |title=PRS Malta on Facebook: The BMAT PRS Malta Top 20 Airplay Chart 20th September 2019 |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=1928122560623786 |accessdate=7 January 2023 |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en|website=[[Facebook]]}}
* „Somebody Like You“: {{cite web |date=2020-11-20 |title=BMAT PRS Malta Airplay Chart – 20 November 2020 |url=https://www.independent.com.mt/articles/2020-11-20/music/BMAT-PRS-MALTA-AIRPLAY-CHART-20-NOVEMBER-2020-6736228795 |accessdate=6 January 2023 |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en|website=[[The Malta Independent]]}}
* „Naħseb Fik“: {{cite web |date=2021-04-11 |title=PRS Malta on Facebook: The PRS for music Malta BMAT Airplay Chart 9th April |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=3235290083240354 |accessdate=6 January 2023 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „24/7“: {{cite web |date=2021-09-26 |title=PRS Malta on Facebook: The PRS for music Malta BMAT Airplay Chart 24 September 2021 |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=3699436950158996 |accessdate=6 January 2023 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „Ritmu“: {{cite web |date=2022-03-04 |title=BMAT PRS Malta Airplay Chart – 04 March 2022 |url=https://www.independent.com.mt/articles/2022-03-04/music/BMAT-PRS-Malta-Airplay-Chart-04-March-2022-6736241141 |accessdate=6 January 2023 |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en|website=[[The Malta Independent]]}}
* „Madam“ and „Rip (Rest in Peace)“: {{cite web |date=2023-01-22 |title=PRS Malta on Facebook: BMAT PRS Malta Top 10 Airplay Chart 22 January 2023 |url=https://facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid02imavDX8twZ95FsFABidpRzyBFjZwdfYCzPtgrYjxomrndhrAWW2fj1DNoANU3btxl&amp;id=100063935077988 |accessdate=22 January 2023 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „Reġina“: {{cite web |date=2023-04-16 |title=PRS Malta on Facebook: The PRS for music Malta BMAT Airplay Chart 16 April 2023 |url=https://facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0o821DJT4PWY6ssTcYK6gFKtwX5dmTZ4jRnbAwDP7v2NKXU1Cgxpn5PUvtF9NzF8Gl&amp;id=100063935077988 |accessdate=16 April 2023 |website=[[Facebook]] |language=en|publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]]}}
* „Head &amp; Mind“: {{cite web |date=2023-11-12 |title=PRS Malta on Facebook: The PRS for music Malta BMAT Airplay Chart 12 November 2023 |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=753300366811126 |accessdate=12 November 2023 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en|archive-date=}}
* „Juliette“: {{cite web |date=2024-04-07 |title=PRS Malta on Facebook: The PRS for music Malta BMAT Top 10 Airplay Chart 7 April 2024 |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=843424824465346 |accessdate=9 April 2024 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „Hero“: {{cite web |date=2024-08-25 |title=PRS Malta on Facebook: BMAT PRS Malta Top 10: 25 August 2024 |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=935363295271498 |accessdate=August 30, 2024 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „Sorry“: {{cite web |date=2024-11-24 |title=PRS Malta on Facebook: BMAT PRS Malta Top 10: 24 November 2024 |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=1005791974895296 |accessdate=November 24, 2024 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „2x2“: {{cite web |date=2025-03-18 |title=PRS Malta on Facebook: BMAT PRS Malta Top 10: 14th March 2025 |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=1092652396209253 |accessdate=March 18, 2025 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „Taste“: {{cite web |date=2025-11-28 |title=PRS Malta on Facebook: BMAT PRS Malta Top 10 — 28 November 2025 |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=1305657898242034 |accessdate=December 2, 2025 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „Bella“: {{cite web |date=2026-01-23 |title=PRS Malta on Facebook: BMAT PRS Malta Top 10 — 23 January 2026 |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=1349082003899623 |accessdate=April 27, 2026 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „Cowboys Donʼt Cry“: {{cite web |date=2026-04-22 |title=PRS Malta on Facebook: BMAT PRS Malta Top 10 — 27 March 2026 |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=1424541569686999 |accessdate=April 27, 2026 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „Pupa“: {{cite web |date=2023-05-28 |title=PRS Malta on Facebook: The PRS for music Malta BMAT Airplay Chart 28 May 2023 |url=https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0vqatK1B7sCBsTFBs9WwgK1uG4oMCdGHwRHsS2p95rdhCW43uQXLTvz9yYuQvJBx4l&amp;id=100063935077988 |accessdate=28 May 2023 |website=[[Facebook]] |language=en|publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]]}}
* „Strawberry“: {{cite web |date=2023-09-10 |title=PRS Malta on Facebook: The PRS for music Malta BMAT Airplay Chart 10 September 2023 |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=715186157289214 |accessdate=24 September 2023 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}
* „Juliette“ {{small|([[A cappella]] version)}}: {{cite web |date=2023-11-12 |title=PRS Malta on Facebook: The PRS for music Malta BMAT Top 10 Airplay Chart 3 March 2024 |url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=821970789944083 |accessdate=29 March 2024 |website=[[Facebook]] |publisher=[[PRS for Music|PRS Malta]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Rule the World“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=919IvcOQSqA|title=AIDAN {{ndash}} Rule The World (Audio)|website=[[YouTube]]|language=English|date=2015-12-21|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;.
| 2015
| — || —
| rowspan=&quot;8&quot; |Albomga qoʻshilmagan singl
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Bon Bon“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reverbnation.com/aidancassar/song/28435191-aidan-bon-bon-official-audio|title=Aidan {{ndash}} Bon Bon (Official Audio) by Aidan Cassar {{!}} ReverbNation |website=[[ReverbNation ]]|language=English|date=2017-07-24|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;.
| rowspan=&quot;2&quot;| 2017
| — || —
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Drums“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/album/6oCD8c0y6LZpJezDCCloKF|title=Aidan {{ndash}} Drums {{!}} Listen on Spotify |website=[[Spotify]]|language=English|date=2017-09-25|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;.
| — || —
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Dai Laga“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://eurovoix.com/2018/01/19/malta-aidan-revamped-dai-laga/|title=Malta: Aidan Releases Revamped Version Of &quot;Dai Laga&quot; After Rule Break|website=Eurovoix|language=English|date=2018-01-19|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;.
| rowspan=&quot;2&quot;| 2018
| — || —
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Mine“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-GLQ1Y1pCto|title=AIDAN {{ndash}} Mine (Official Audio)|website=[[YouTube]]|language=English|date=2018-10-07|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;.
| — || 5
|-
! scope=&quot;row&quot;| „The Feeling“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/album/1MNqCc2cIK29mwllUbrp9b|title=AIDAN {{ndash}} The Feeling {{!}} Listen on Spotify|website=[[Spotify]]|language=English|date=2019-07-16|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;.
| 2019
| — || 1
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Somebody Like You“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/mt/album/somebody-like-you-single/1534677084|title=Somebody Like You {{ndash}} Single by AIDAN on Apple Music|website=[[Apple Music]]|language=English|date=2020-10-08|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;.
| 2020
| — || 1
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Heart Emoji“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/mt/album/heart-emoji-single/1552740068|title=Heart Emoji {{ndash}} Single by AIDAN on Apple Music|website=[[Apple Music]]|language=English|date=2021-02-12|access-date=2023-01-07|archive-date=6 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230106232616/https://music.apple.com/mt/album/heart-emoji-single/1552740068|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
| rowspan=&quot;3&quot;| 2021
| — || —
|-
! scope=&quot;row&quot;| „[[Naħseb Fik]]“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/mt/album/na%C4%A7seb-fik-single/1557633891|title=Naħseb Fik {{ndash}} Single by AIDAN on Apple Music|website=[[Apple Music]]|language=English|date=2021-03-19|access-date=2023-01-07|archive-date=6 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230106232615/https://music.apple.com/mt/album/na%C4%A7seb-fik-single/1557633891|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
| — || 1
| ''This Is Aidan''
|-
! scope=&quot;row&quot;| „24/7“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/album/5RsPvZWJHt7PJXbeGlMOIH|title=24/7 {{ndash}} Single by Carlo Gerada, AIDAN {{!}} Listen on Spotify|website=[[Spotify]]|language=English|date=2021-09-16|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{Small|(Carlo Gerarda bilan)}}
| — || 1
| Albomga qoʻshilmagan singl
|-
! scope=&quot;row&quot;| „[[Ritmu]]“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/mt/album/ritmu-single/1632935126|title=Ritmu {{ndash}} Single by AIDAN on Apple Music|website=[[Apple Music]]|language=English|date=2022-03-02|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;.
| rowspan=&quot;2&quot;| 2022
| — || 1
| ''This Is Aidan''
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Madam“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/mt/album/madam-single/1652732384|title=Madam {{ndash}} Single by AIDAN on Apple Music|website=[[Apple Music]]|language=English|date=2022-11-21|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;.
| — || 2
| Albomga qoʻshilmagan singl
|-
! scope=&quot;row&quot;| „[[Rip (Rest in Peace)]]“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/mt/album/rip-rest-in-peace-single/1660660457|title=Rip (Rest in Peace) {{ndash}} Single by AIDAN on Apple Music|website=[[Apple Music]]|language=English|date=2023-01-01|access-date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{Small|([[Ira Losko]] bilan)}}
| rowspan=&quot;3&quot; | 2023
| — || 1
| rowspan=&quot;2&quot; | ''This Is Aidan''
|-
! scope=&quot;row&quot;| „[[Reġina]]“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mobile.twitter.com/AIDANOfficial__/status/1607815069794029568|title=AIDAN 👑 🇲🇹 on Twitter: &quot;Reġina is my entry for Malta #Eurovision 2023, based on a true story and dedicated to my mother 👑 The song is in Maltese, Spanish and English 🇲🇹🇪🇸🇬🇧&quot;|website=[[Twitter]]|language=English|date=2022-12-27|access-date=2023-01-09}}&lt;/ref&gt;.
| — || 2
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Head &amp; Mind“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/mt/album/head-mind-single/1704367426|title=Head &amp; Mind {{ndash}} Single — Album by naBBoo &amp; AIDAN|website=[[Apple Music]]|language=English|date=2023-10-27|access-date=2023-11-05}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{Small|([[Nabboo]] bilan)}}
| — || 1
| Albomga qoʻshilmagan singl
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Juliette“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/mt/album/Juliette/1728296457|title=Juliette {{ndash}} Song by AIDAN|website=[[Apple Music]]|language=English|date=2024-02-09|access-date=2024-03-29}}&lt;/ref&gt;.
| rowspan=&quot;3&quot;| 2024
| — || 1
| rowspan=&quot;4&quot; |''Wild, Wild, Wild''
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Hero“&lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=aK6OoqByo2w|title=AIDAN {{ndash}} Hero (Official Lyric Video) |language=en |access-date=2024-07-05}}&lt;/ref&gt;.
| — || 1
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Sorry“&lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=nZfIG_px1sE|title=AIDAN {{ndash}} Sorry (Official Music Video)|language=en |access-date=2024-10-25}}&lt;/ref&gt;.
| — || 1
|-
! scope=&quot;row&quot;| „2x2“&lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=y5eQQlt-fSk|title=AIDAN {{ndash}} 2x2 (Official Music Video)|date=2025-03-07 |language=en |access-date=2025-03-11}}&lt;/ref&gt;.
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
| — || 2
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Taste“&lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=emPax_Jlm2k|title=Taste|date=2025-11-20|language=en|access-date=2025-12-02}}&lt;/ref&gt;.
| — || 1
| rowspan=&quot;3&quot; |''Cowboys Donʼt Cry''
|-
! scope=&quot;row&quot;| „[[Bella]]“&lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=E_g9gGBIZhM |title=Bella (Official Video - Malta Eurovision 2026 🇲🇹) |access-date=2026-01-18 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt;.
| rowspan=&quot;2&quot; | 2026
| 1 || 1
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Cowboys Donʼt Cry“&lt;ref&gt;{{cite web |date=2026-03-16 |title=Cowboys Don't Cry {{ndash}} Single {{ndash}} Album by Aidan on Apple Music |url=https://music.apple.com/us/album/cowboys-dont-cry-single/1885295616 |access-date=2026-04-27 |website=[[Apple Music]] |lang=en}}&lt;/ref&gt;.
| — || 2
|-
| colspan=&quot;5&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;| „—“ oʻsha hududda chartga kirmagan yoki umuman chiqarilmagan yozuvni bildiradi.
|}

=== Boshqa chartga kirgan qoʻshiqlar ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+Chart natijalari koʻrsatilgan, chiqarilgan yili va albom nomi berilgan qoʻshiqlar roʻyxati
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15em;&quot;| Nomi
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Yili
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;1&quot;| Eng yuqori chart oʻrni
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot;| Albom
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:2.5em;font-size:90%;&quot;| [[{{abbr|MLT&lt;br&gt;Dom.&lt;br&gt;Air.|Malta ichki efir reytingi}}]]&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;MLT&quot;/&gt;.
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Pupa“
| rowspan=&quot;2&quot; | 2023
|1
| rowspan=&quot;2&quot; | ''This Is Aidan''
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Strawberry“
|1
|-
! scope=&quot;row&quot;| „Juliette“ {{Small|([[A kapella|a kappella]] versiyasi)}}
| 2024
| 9
| Albomga qoʻshilmagan singl
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Aidan}}</text>
      <sha1>7yucz22g7k4fxdr796m9jqge1znk96y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adnaniylar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405059</id>
    <revision>
      <id>6156050</id>
      <parentid>6147421</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T01:31:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6228" sha1="fp4lgifujnhzlg0wzyckyug2sa9byjw" xml:space="preserve">{{Qabila bilgiqutisi
| name       = Banu Adnan&lt;br&gt;{{Lang|ar|بنو عدنان}}
| type       = [[Qedariylar]]ning [[Ishmaelites#Islamic narrative|Ismoiliylar]] tarmogʻi
| image      = Adriaan-Reland-Verhandeling-van-de-godsdienst-der-Mahometaanen MG 0723.tif
| caption    = 1718-yilda [[Kaʼba]] manzarasi; ilgari [[Pre-Islamic Arabia|islomdan avvalgi Arabiston]]da uni 'adnaniylar’ning [[Quraysh]] qabilasi boshqargan
| nisba      = al-Adnani {{Small|(erkak jinsi)}} &lt;br /&gt; al-Adnaniyyah {{Small|(ayol jinsi)}}
| location   = [[Arabiston yarim oroli|Gʻarbiy Arabiston]], [[Hijoz]] mintaqasi&lt;ref&gt;{{cite book|last=al-Bakri|first=Abdullah|title=Mu'jam mā ista'jam|volume=1|page=87}}&lt;/ref&gt; (hozirgi [[Saudiya Arabistoni]])
| descended  = [[Adnan]]
| religion   = Islom &lt;br /&gt;
{{Small|Islomdan avvalgi Arabiston: [[Hanifizm|Hanifizm]], [[Islomdan oldingi Arabistondagi din|mahalliy ko‘pxudolik arab dini]]}}&lt;br /&gt;{{Small|ozchilik: [[Nasroniylik (xristianlik)|Xristianlik]] ([[Nestorian Christianity|nestoriylik]]), [[yahudiylik]], [[zardushtiylik]], keyinchalik}}
}}

'''Adnaniylar''' ({{Lang-ar|عَدْنَانِيُّون|translit=ʿadnāniyyūn}}) — [[Hijoz]]dan kelib chiqqan [[Ishmaelites|ismoiliy]] [[Arablar|arablar]]ining qabila ittifoqi. Ular nasabini [[Qurʼonda ismi kelgan paygʻambarlar|islomiy paygʻambar]]i [[Ibrohim]] va [[Patriarx|ajdod]]i hamda uning rafiqasi [[Hagar in Islam|Hojar]]dan tugʻilgan oʻgʻli [[Islomda Ismoil|Ismoil]]ga, [[Adnan]] orqali bogʻlaydi. Paygʻambar [[Muhammad]] 'adnaniylar’ning [[Quraysh]] qabilasiga mansub boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url = https://slife.org/family-tree-of-muhammad/|title = Family Tree of Muhammad|date = 26 December 2018|qaralgan sana = 2026-05-21|arxivsana = 2022-12-25|arxivurl = https://web.archive.org/web/20221225054139/https://slife.org/family-tree-of-muhammad/}}&lt;/ref&gt;.

Arab anʼanasiga koʻra, adnaniylar shimoliy [[arablar]] boʻlib, [[Janubiy Arabiston|Janubiy Arabistondagi]] [[Qahtoniylar|qahtoniy arablar]]dan farq qiladi; ular esa islomiy paygʻambar [[Hud]]ning oʻgʻli [[Qahtoniylar|Qahton]]dan tarqalgan, deb hisoblanadi&lt;ref name= Parolin&gt;{{cite book |title=Citizenship in the Arab World: Kin, Religion and Nation-State |url=https://www.jstor.org/content/pdf/oa_book_monograph/j.ctt46ms9p?refreqid=fastly-default%3A1d7837828131bd0b3f4f913dc40b249d&amp;ab_segments=&amp;initiator=&amp;acceptTC=1 |last=Parolin |first=Gianluca P.|year=2009 |isbn=978-9089640451 |page=30|publisher=Amsterdam University Press }}&lt;/ref&gt;.

== Arab genealogik anʼanasi ==
{{Yana qarang|Arabiston qabilalari}}
[[File:Adnanites.PNG|thumb|right|Adnaniylarning tarmoqlarini tasvirlovchi shajara.]]
[[File:Banu Adnan.png|thumb|Banu Adnanning avlodlarini tasvirlovchi shajara.]]
Arab genealogik anʼanasiga koʻra, adnaniylar [[Adnan]]dan tarqalgan; Adnan esa oʻz navbatida Ismoildan tarqalgan&lt;ref name= &quot;Parolin quote&quot;&gt;{{cite book |title=Citizenship in the Arab World: Kin, Religion and Nation-State |url=https://archive.org/details/citizenshipinara0000paro |url-access=limited |last=Parolin |first=Gianluca P.|year=2009 |isbn=978-9089640451 |page=[https://archive.org/details/citizenshipinara0000paro/page/30 30] |publisher=Amsterdam University Press |quote= &quot;The ‘arabicised or arabicising Arabs’, on the contrary, are believed to be the descendants of Ishmael through Adnan, but in this case the genealogy does not match the Biblical line exactly. The label “arabized” has come about due to the belief that Ishmael spoke Hebrew until he got to Mecca, where he married a Yemeni woman and learnt Arabic. Both genealogical lines go back to Sem, son of Noah, but only Adnanites can claim Abraham as their ascendant, and the lineage of Mohammed, the Seal of Prophets (khatim al-anbiya'), can therefore be traced back to Abraham. Contemporary historiography unveiled the lack of inner coherence of this genealogical system and demonstrated that it finds insufficient matching evidence; the distinction between Qahtanites and Adnanites is even believed to be a product of the Umayyad Age, when the war of factions (al-niza al-hizbi) was raging in the young Islamic Empire.&quot;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=gen&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=O69zjVnjL10C&amp;pg=PA72|title=Journeys in Holy Lands: The Evolution of the Abraham-Ishmael Legends in Islamic Exegesis|author=Reuven Firestone|date=1990|page=72|publisher=SUNY Press |isbn=9780791403310}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Ibn García's Shuʻūbiyya Letter: Ethnic and Theological Tensions in Medieval al-Andalus|url=https://books.google.com/books?id=QJ8EpN0232IC&amp;q=adnan+arabization&amp;pg=PA170|author=Göran Larsson|date=2003|page=170| publisher=BRILL |isbn = 9004127402}}&lt;/ref&gt;. Janubiy Arabiston (Yaman) dagi [[Qahtoniylar|qahtoniylar]] esa asl, sof arablar hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite book|title=A Short History of Europe, from the fall of the Roman empire to the fall of the Eastern empire |publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-1112467356|url=https://books.google.com/books?id=nHQVAAAAIAAJ&amp;q=adnanites&amp;pg=PA96|author=Charles Sanford Terry|author-link=Charles Sanford Terry (historian)|access-date=4 February 2013|year=1911}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Literature of ideas in Egypt, Part 1|publisher=Indiana University|isbn=978-1555400651|url=https://books.google.com/books?id=iDcQAQAAMAAJ&amp;q=adnanites|author=Luwīs ʻAwaḍ|access-date=4 February 2013|page=146|year=1987}}&lt;/ref&gt;.

== Zamonaviy tarixshunoslik ==
Baʼzi zamonaviy tarixchilarga koʻra, adnaniylar va qahtoniylar oʻrtasidagi anʼanaviy farqlash dalillarga ega emas va [[Damashq xalifaligi|Umaviylar davri]]da yuz bergan [[Qays–Yaman kurashi|keyingi fraksiyalar oʻrtasidagi kurash]]lar natijasida shakllangan boʻlishi mumkin&lt;ref name= Parolin/&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==
* [https://archive.org/details/diewohnsitzeundw00wsuoft ''Arab qabilalarining yashash joylari va koʻchishlari'', Genrix Ferdinand Vyustenfeld, nemis tilida]
* [https://www.ias.edu/sites/default/files/hs/Crone_Articles/Crone_Qays-Yemen.pdf Umaviylar davridagi Qays va Yaman siyosiy partiyalar boʻlganmi?]

[[Turkum:Adnaniylar]]
[[Turkum:Qadimgi arab xalqlari]]
[[Turkum:Arablashtirish]]
[[Turkum:Genealogiya]]
[[Turkum:Arabiston qabilalari]]</text>
      <sha1>fp4lgifujnhzlg0wzyckyug2sa9byjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Akilas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405169</id>
    <revision>
      <id>6156310</id>
      <parentid>6138906</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11996" sha1="m3ablj5559b6tqqf8vk2205wuo6khl3" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name              = Akilas
| native_name       = Ακύλας
| native_name_lang  = el
| image             = Akylas representing Greece on the Turquoise Carpet at the 2026 Eurovision Song Contest in Vienna 2 (cropped).jpg 
| izoh = Akylas 2026-yilda
| tavallud paytidagi ismi        = Akilas Mitilinéos
| alias             = 
| tavallud sanasi        = 11-fevral 1999
| tavallud joyi     = [[Serres]], [[Gretsiya]]
| origin            = 
| genre             = 
| kasbi= {{hlist|qoʻshiqchi|qoʻshiq muallifi}}
| instrument        = {{hlist|Vokal|ukulele}}
| faoliyat yillari      = 2015–hozir
| label             =
| website           =
}}
'''Akilas Mitilineos''' ({{Lang-el|Ακύλας Μυτιληναίος}};{{Efn|{{IPA1|el|aˈcilas mitiliˈne.os}}}} 1999-yil 11-fevralda tugʻilgan), shuningdek mononim tarzda '''Akilas''' nomi bilan tanilgan, yunon qoʻshiqchi va qoʻshiq muallifi. U „[[Ferto]]“ qoʻshigʻi bilan [[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2026]] da Gretsiya nomidan vakillik qildi va 220 ball bilan 10-oʻrinni egalladi.

== Hayoti ==
Akilas Mitilineos 1999-yil 11-fevralda [[Serres]]da tugʻilgan. U pontiyalik-yunon kelib chiqishiga ega&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Eurovision 2026 Akylas: Ήθελα από την αρχή να βάλω στο Ferto κάτι από τις ρίζες μου |url=https://toprotoselido.gr/eurovision-2026-akylas-ithela-apo-tin-archi-na-valo-sto-ferto-kati-apo-tis-rizes-moy/ |url-status=live |access-date=21 April 2026 |website=toprotoselido.gr}}&lt;/ref&gt;. U bolaligidan musiqaga qiziqqan va Serres Musiqa maktabida oʻqigan hamda teatr darslariga ham qatnashgan&lt;ref name=&quot;parallaxi&quot;&gt;{{cite web |language=el |author=Nikós Gkágias |title=Ο Ακύλας είναι ο καλλιτέχνης που μισεί τη σοβαροφάνεια στη ζωή του. |url=https://parallaximag.gr/prosopa/o-akylas-einai-o-kallitechnis-poy-misei-ti-sovarofaneia-sti-zoi-toy |date=2023-06-30 |access-date=2026-02-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |language=el |title=Ποιος είναι ο Akylas που θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα στην Eurovision 2026: Η πρώτη του ανάρτηση μετά την νίκη του στο Sing for Greece&quot; (Εικόνες &amp; Βίντεο) |url=https://www.parapolitika.gr/stories/article/1681490/poios-einai-o-akylas-pou-tha-ekprosopisei-tin-ellada-stin-eurovision-2026-i-proti-tou-anartisi-meta-tin-niki-tou-sto-sing-for-greece-eikones-video/ |website=www.parapolitika.gr |date=2026-02-16 |access-date=2026-02-17}}&lt;/ref&gt;.

Serres 1-oʻrta maktabida oʻrta taʼlimni tamomlagach, u Salonikiga koʻchib oʻtdi, u yerda oshpazlik maktabini tugatdi va restoranlarda ishlaydi&lt;ref name=&quot;parallaxi&quot; /&gt;. Shuningdek, u Aida Cruises kompaniyasining kema sayohatlari kemalarida ikki yil davomida xonanda sifatida ishlagan&lt;ref&gt;{{cite web |language=el-gr |author=Eva Plakas |title=Eurovision 2026: Ο Akylas ανέβασε τη μητέρα του στη σκηνή και ξέσπασαν όλοι σε δάκρυα |url=https://www.hellenicdailynewsny.com/ev-zin/psyxagogia/eurovision-2026-o-akylas-anevase-ti-mitera-tou-sti-skini-kai-ksespasan-oloi-se-dakrya |website=Hellenic Daily News NY |date=2026-02-16 |access-date=2026-02-17}}&lt;/ref&gt;. U: „Men musiqa litseyini bitirganman va koʻp teatr ustaxonalari va shunga oʻxshash narsalarda qatnashganman, lekin haqiqatan ham vokal tayyorgarligiga yoki shunga oʻxshash narsalarga eʼtibor qaratmagan edim. Ikki yil ishlagan sayohat kemasida men har kuni kuylardim — diskoteka, pop, rok. Shuning uchun bu master-klassga oʻxshardi. Men u yerda ikki yarim oy boʻlardim, keyin ikki oyga uyga qaytardim… …Shunday qilib, bu Eurovision sahnasiga tayyorlanish uchun yaxshi mashgʻulot maydoni boʻldi,…“ deb izoh bergan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tlife.gr/eidhseis-nea/akylas-eurovision-2026-to-queer-pop-fainomeno-pou-egine-favori-i-katagogi-i-sygkinisi-tis-miteras-tou-to-voice-kai-to-viral-ferto/1710209/ |title=Akylas, Eurovision 2026: The queer pop phenomenon who became a favorite – His origins, his mother's emotion, the Voice and the viral &quot;Ferto&quot; |date=11 February 2026|website=tlife.gr|publisher=TLife|quote=Before making his recording debut, he worked for about two years as a singer on cruise ships, traveling throughout Europe, Africa, the Middle East, and Asia. There, through daily performances, he developed artistically and gained experience that, as he has stated, served as a “masterclass” for the stage. 'I graduated from a music high school, and I’ve done plenty of theater workshops and things like that, but I hadn’t really focused on vocal training or anything like that. On the cruise ship where I worked for two years, I sang every day—disco, pop, rock. So it was like a masterclass. I was there for two and a half months, then I’d go home for two months. Two and a half months there, two months home. So it was a good training ground to get ready for the Eurovision stage,'... |access-date=14 May 2026 }}&lt;/ref&gt;. Kema sayohatlarida ikki yil qoʻshiq kuylagach, u Afinaga koʻchib oʻtdi&lt;ref name=&quot;skai&quot;&gt;{{cite web |language=el |title=Akylas: Η ιστορία πίσω από το «Ferto», η αναπηρία του πατέρα του και το «The Voice» {{!}} ΣΚΑΪ |url=https://www.skai.gr/news/entertainment/akylas-i-istoria-piso-apo-to-ferto-i-anapiria-tou-patera-tou-kai-to-the-voice |website=www.skai.gr |date=2026-02-16 |access-date=2026-02-17}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Akilasning yunon jamoatchiligi bilan ilk katta aloqasi 2021-yilda, u oʻzini ukulelega joʻr boʻlib kuylagan cover videolarini [[TikTok]]da eʼlon qilganidan soʻng boshlandi&lt;ref name=&quot;parallaxi&quot; /&gt;. U ukulele chalishni oʻz-oʻzidan, kovid pandemiyasi karantini paytida uyda boʻlgan chogʻida YouTube darsliklarini tomosha qilib oʻrgangan&lt;ref name=&quot;skai&quot;/&gt;. 2021-yilda u birinchi singlini ham chiqardi, „Cheap Wine“, (Φθηνόκρασο; ''Fthinókraso''), u yozgan ilk qoʻshiq boʻlib, Afinadagi hayot, qiyinchiliklar va orzular haqida soʻzlaydi&lt;ref name=&quot;skai&quot; /&gt;.

2021-yilda u ''The Voice of Greece''ning sakkizinchi mavsumida ishtirok etdi va Panos Muzurakis jamoasiga qoʻshildi&lt;ref&gt;{{cite web |language=el |title=Akylas: Από τον σχολικό εκφοβισμό και τα κρουαζιερόπλοια στη Eurovision |url=https://www.kathimerini.gr/culture/music/564080329/akylas-apo-ton-scholiko-ekfovismo-kai-ta-kroyazieroploia-sti-eurovision/ |website=Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ |date=2026-02-16 |access-date=2026-02-17}}&lt;/ref&gt;.

2026-yil 4-yanvarda ERT1 kanalida efirga uzatilgan ''Sing for Greece –'' ''{{Lang|el-Latn|Ethnikós Telikós Eurovision 2026 –  I finalist}}'' koʻrsatuvi davomida Akilas ''Sing for Greece 2026'' deb nomlangan, [[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2026]] uchun yunon milliy finalida „[[Ferto]]“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etishi eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-12-29 |title=ΕΡΤ1 – «Sing for Greece» {{!}} Εθνικός Τελικός Eurovision 2026 {{!}} Οι Φιναλίστ — Κυριακή 4 Ιανουαρίου |url=https://eurovision.ert.gr/ert1-sing-for-greece-ethnikos-telikos-eurovision-2026-oi-finalist-gnoriste-tis-28-ypopsifies-symmetoches-kyriaki-4-ianoyarioy/ |access-date=2026-01-05 |website=eurovision.ert.gr |language=el}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Farren |first=Neil |date=2026-01-04 |title=🇬🇷 Greece: Sing for Greece – Ellinikós Telikós 2026 Participants Revealed |url=https://eurovoix.com/2026/01/04/greece-sing-for-greece-ellinikos-telikos-2026-participants-revealed/ |access-date=2026-01-05 |website=Eurovoix |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;. Birinchi yarim finaldan oʻtganidan soʻng, u 2026-yil 15-fevraldagi finalda gʻalaba qozonib, Avstriyaning Vena shahrida boʻlib oʻtgan [[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2026]]da Gretsiya nomidan vakillik qilish huquqini qoʻlga kiritdi va u yerda 220 ball bilan 10-oʻrinni egallashga muvaffaq boʻldi&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Darshan Bijuvignesh|url=https://eurovoix.com/2026/02/15/greece-akylas-to-eurovision-2026/|title=Greece: Akylas to Eurovision 2026|date=14 February 2026|access-date=14 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-02-15 |title=Eurovision 2026 – Τελικός: Sashimi tuna FERTO και ο Akylas φεύγει για Βιέννη |url=https://www.ieidiseis.gr/media-news/696803/eurovision-2026-telikos-sashimi-tuna-ferto-kai-o-akylas-feygei-gia-vienni/ |access-date=2026-02-16 |website=ieidiseis.gr |language=el}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Eurovision 2026 Final Results: Greece takes 10th place after Akylas’s striking performance |url=https://greekreporter.com/2026/05/17/eurovision-2026-final-results-akylas-greece/ |url-status=live |archive-date=2026-05-21 |access-date=17 May 2026 |website=GREEK REPORTER |date=17 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260521103802/https://greekreporter.com/2026/05/17/eurovision-2026-final-results-akylas-greece/ }}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Akilas ochiqchasiga kuir ekanligini maʼlum qilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Καρτσάκη |first=Κάλλια |date=2026-02-11 |title=Akylas, Eurovision 2026: Το queer pop φαινόμενο που έγινε φαβορί - Η καταγωγή, η συγκίνηση της μητέρας του, το Voice και το viral «Ferto» |url=https://www.tlife.gr/eidhseis-nea/akylas-eurovision-2026-to-queer-pop-fainomeno-pou-egine-favori-i-katagogi-i-sygkinisi-tis-miteras-tou-to-voice-kai-to-viral-ferto/1710209/ |access-date=2026-02-15 |website=TLIFE |language=el}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Akylas (GR) |url=https://www.athensmusicweek.gr/artists/akylas-gr/ |access-date=2026-02-15 |website=Athens Music Week |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiyasi ==
Maʼlumotlar [[ITunes|iTunes]]dan olingan&lt;ref name=itunes&gt;{{Cite web|url=https://music.apple.com/ca/artist/akylas/1594201819|title=Akylas on Apple Music|publisher=Apple Music}}&lt;/ref&gt;.

=== Singllar ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Nomi
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Yil
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;1&quot; | Eng yuqori chart oʻrinlari
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Sertifikatlar
! scope=&quot;col&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Albom yoki EP
|-
! style=&quot;width:3em; font-size:85%;&quot; | [[GRE&lt;br&gt;mahalliy]]&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ifpi.gr/digital_el.html|title=Official IFPI Charts Digital Singles Chart (Local) Εβδομάδα: 08/2026|publisher=[[IFPI Greece]]|access-date=4 March 2026|language=el|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20260304064352/https://www.ifpi.gr/digital_el.html|archive-date=4 March 2026|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Fthinokraso“
| rowspan=&quot;2&quot; | 2021
| —
|
| rowspan=&quot;12&quot; |Albomga kiritilmagan singl
|-
! scope=&quot;row&quot; | „To plithos (La Foule)“
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Didymes floges“
| rowspan=&quot;3&quot; | 2022
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „To avrio“
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Ela konta“
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Ma ego“
| rowspan=&quot;4&quot; | 2023
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Ekdilosou“
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Arga“
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Atelié“
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Taseis fygis“
| rowspan=&quot;2&quot; | 2024
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Ekdilosou“
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „Ela konta (House Mix)“
| 2025
| —
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | „[[Ferto]]“
| 2026
| 8
|
* IFPI GRE: Oltin&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ifpi.gr/digital_el.html |title=Official IFPI Charts Digital Singles Chart (Local) Εβδομάδα: 19/2025 |publisher=[[IFPI Greece]] |access-date=20 May 2026 |language=el |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20260520064251/https://www.ifpi.gr/digital_el.html |archive-date=20 May 2026 |url-status=dead}} ''Note: Scroll to position 37 and see'' Award ''column for certification.''&lt;/ref&gt;.
| ''Press Start''
|-
| colspan=&quot;5&quot; style=&quot;font-size:85%&quot; | „—“ ushbu hududda chartlarda koʻrinmagan yoki chiqarmagan yozuvni bildiradi.
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>m3ablj5559b6tqqf8vk2205wuo6khl3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Negation (poem)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405788</id>
    <revision>
      <id>6156169</id>
      <parentid>6142633</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2002" sha1="0m883542ahoqca33j77a5764pygbcm5" xml:space="preserve">'''„Negation“''' — amerikalik mashhur shoir Wallace Stevensning „Harmonium“ nomli birinchi sheʼriy toʻplamidan oʻrin olgan sheʼrdir. Mazkur asar ilk bor [[1918-yil]]da chop etilgan boʻlib, hozirgi kunda [[jamoat mulki]] (public domain) hisoblanadi&lt;ref&gt;Bates, p. 133&lt;/ref&gt;.
{{Quote box
| bgcolor = lightyellow
| title   = „Negation“ sheʼri matni
| quote   = &lt;poem&gt;
Ey! Yaratuvchi ham koʻrdir munaqqaş,
Intilar u mukammal bir ohang sari,
Rad etib oraliq boʻlaklarni, gʻash —
Dahshatu yolgʻonlar, xatolar bari;
Barcha kuchlar uzra uquvsiz rahbar,
Tubsiz xayolparast, magʻlub va xasta,
Tarki tark etmagan ilhom dastidan.
Shuning uchun qisqa umr koʻramiz, bizlar,
Oʻtkinchi simmetriya, goʻzal bir naqsh,
Oʻsha sinchkov kulol barmogʻi ostidan.
&lt;/poem&gt;
}}
Ushbu sheʼr dastlab „Lettres d'un Soldat“ (1918) sheʼriy turkumining VII boʻlimi tarkibida boʻlgan. Keyinchalik u alohida ajratilib, „Negation“ nomi bilan „Harmonium“ toʻplamining ikkinchi nashriga kiritilgan. Adabiyotshunos Milton Beyts (Milton Bates) fikricha, bu sheʼrda [[Friedrich Nietzsche]]ning „[[Zardusht]] shunday degan“ (Thus Spoke Zarathustra) asari taʼsiri aks etgan boʻlishi mumkin. Sheʼrdagi Xudoning uquvsiz, qoʻpol kulol sifatidagi obrazi Zardushtning oxirgi papa bilan olib borgan muloqotini yodga soladi — ushbu asarda ham Xudoga xuddi shunday taʼrif berilgan.

„Harmonium“ toʻplamidagi Stivensning Nitshe ijodidan ilhomlanib yozgan yana bir sheʼri — „The Surprises of the Superhuman“ (Superodamning syurprizlari) asaridir. Ushbu sheʼr ham toʻplamning ikkinchi nashriga kiritilishi uchun „Lettres d'un Soldat“ turkumidan alohida ajratib olingan.

Ushbu sheʼr yovuzlik muammosiga (Teodisiya masalasiga) yechim taklif qilishi bilan emas, balki oʻziga xos kesatiqli piching (pichingli yumor) hamda anʼanaviy sheʼriyat qoidalariga zid boʻlgan „Hi!“ (Salom!) deya xitob qilinishi bilan ajralib turadi.

== Manbalar ==

[[Turkum:Kitoblar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>0m883542ahoqca33j77a5764pygbcm5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Einar Hope</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405795</id>
    <revision>
      <id>6156168</id>
      <parentid>6142671</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:13:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="8wij1v0o5lpcr9l4a0cq3k2dw2hajrc" xml:space="preserve">'''Einar Hope''' ([[1937-yil]] [[13-iyul]]da tugʻilgan) — norvegiyalik iqtisodchi.

== Biografiyasi ==
Einar Hope Masfjorden munitsipalitetida dunyoga kelgan. „Siviløkonom“ (iqtisodiyot magistri) darajasini olgach, 1978-yildan 1990-yilgacha [[Norvegiya iqtisodiyot maktabi]]da (NHH) faoliyat yuritgan. Keyinchalik, 1991-yildan 1995-yilgacha Iqtisodiyot va biznes boshqaruvi boʻyicha tadqiqotlar jamgʻarmasi (SNF) bosh ijrochi direktori (CEO) lavozimida ishlagan. 

1995-yildan 1999-yilgacha [[Norvegiya]] Raqobat boshqarmasi direktori sifatida xizmat qilgan. Shundan soʻng, 1999-yildan 2005-yilgacha Norvegiya [[iqtisodiyot]] maktabida [[energetika]] iqtisodiyoti professori boʻlgan&lt;ref name=&quot;snl&quot;&gt;{{cite encyclopedia |year=2007 |title =Einar Hope|encyclopedia=Store norske leksikon |publisher=|location= |url=http://www.snl.no/Einar_Hope }}&lt;/ref&gt;. Einar Hope, shuningdek, Norvegiya Texnologiya fanlari akademiyasi aʼzosi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ntva.no/index.php?option=com_club&amp;view=member&amp;id=201%3Ahope-einar&amp;Itemid=60|title=Medlemmer: HOPE, Einar|publisher=[[Norwegian Academy of Technological Sciences]]|language=Norwegian|accessdate=29 November 2012}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
U Norvegiya davlat arbobi Bjarne Johannes Hopening akasidir&lt;ref name=snl/&gt;.


== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1937-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Norvegiya iqtisodchilari]]
[[Turkum:13-iyulda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Iqtisodchilar]]
[[Turkum:Yevropa iqtisodiyoti]]
[[Turkum:Iqtisod]]


{{chala}}</text>
      <sha1>8wij1v0o5lpcr9l4a0cq3k2dw2hajrc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tora Øyna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406125</id>
    <revision>
      <id>6156165</id>
      <parentid>6148123</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:11:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="482" sha1="b14tzn5u95ddfyu3txp6iwpbo853jcv" xml:space="preserve">'''Tora Øyna''' (1898-yil 31-mart — 1991-yil 5-fevral) — norvegiyalik siyosatchi, Markaz partiyasi aʼzosi boʻlgan.

== Siyosiy faoliyati ==
U 1958–1961 va 1961–1965-yillardagi vakolat muddatlarida Vest-Agder okrugidan [[Norvegiya parlamenti]]ga deputat oʻrinbosari sifatida xizmat qilgan.


== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{DEFAULTSORT:Oyna, Tora}}


[[Turkum:1898-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1991-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Norvegiya siyosatchilari]]


{{chala}}</text>
      <sha1>b14tzn5u95ddfyu3txp6iwpbo853jcv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156167</id>
      <parentid>6156165</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:12:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="528" sha1="j5m51ns5gbgbchjl60g0sd5ohr0c8gb" xml:space="preserve">'''Tora Øyna''' (1898-yil 31-mart — 1991-yil 5-fevral) — norvegiyalik siyosatchi, Markaz partiyasi aʼzosi boʻlgan.

== Siyosiy faoliyati ==
U 1958–1961 va 1961–1965-yillardagi vakolat muddatlarida Vest-Agder okrugidan [[Norvegiya parlamenti]]ga deputat oʻrinbosari sifatida xizmat qilgan.


== Manbalar ==
{{manbalar}}

&lt;references/&gt;

{{DEFAULTSORT:Oyna, Tora}}


[[Turkum:1898-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1991-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Norvegiya siyosatchilari]]

{{Norway-politician-1890s-stub}}
{{chala}}</text>
      <sha1>j5m51ns5gbgbchjl60g0sd5ohr0c8gb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michel Suffran</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406775</id>
    <revision>
      <id>6156163</id>
      <parentid>6149518</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1389" sha1="q9qcmtuanzbbd8rfhe0ybz1ajxxgo44" xml:space="preserve">{{Short description|Fransuz yozuvchisi (1931–2018)}}
'''Mishel Suffran''' ({{lang-fr|Michel Suffran}}; 1931-yil 1-noyabr — 2018-yil 5-iyul) — fransuz yozuvchisi, dramaturgi va shifokori&lt;ref name=&quot;sudouestobit&quot;&gt;{{cite news |title=Bordeaux : l'écrivain Michel Suffran est décédé |url=https://www.sudouest.fr/2018/07/05/bordeaux-l-ecrivain-michel-suffran-est-decede-5207134-2780.php |accessdate=6 July 2018 |work=Sud Ouest |date=5 July 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;france3obit&quot;&gt;{{cite news |last1=Le Hesran |first1=Christine |title=Bordeaux : décès de l'écrivain Michel Suffran |url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/nouvelle-aquitaine/gironde/bordeaux/bordeaux-deces-ecrivain-michel-suffran-1507833.html |accessdate=July 6, 2018 |work=France 3 Nouvelle Aquitaine |date=5 July 2018}}&lt;/ref&gt;.

U 1987-yilda oʻzining „La nuit de Dieu“ (Xudoning tuni) asari uchun [[Fransuz akademiyasi]] (Académie française) tomonidan taqdim etiladigan nufuzli ''„Prix Durchon-Louvet“'' mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref name=&quot;academiefrancaisesuffran&quot;&gt;{{cite web |title=Michel SUFFRAN |url=http://www.academie-francaise.fr/michel-suffran |website=Académie française |accessdate=6 July 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:1931-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2018-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Fransiya yozuvchilari]]
[[Turkum:Fransiyalik shifokorlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>q9qcmtuanzbbd8rfhe0ybz1ajxxgo44</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aetholix borneensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406810</id>
    <revision>
      <id>6156056</id>
      <parentid>6149850</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:21:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="859" sha1="n80d37kp24opr12duuejurvqsmmi12u" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Aetholix borneensis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Aetholix borneensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13231785}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>n80d37kp24opr12duuejurvqsmmi12u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aetholix flavibasalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406817</id>
    <revision>
      <id>6156057</id>
      <parentid>6149877</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1298" sha1="cmr3r5l7tw2qiqehrwxzdpiw07208ai" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Aetholix flavibasalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Aetholix flavibasalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Achille Guenée tomonidan 1854-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Kvinslend]] shtati, [[Tailand]], [[Hindiston]]ning gʻarbiy hududlari, [[Shri-Lanka]], [[Andaman orollari]] va [[Borneo]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=March 9, 2018 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/aetholix/#flavibasalis |title=''Aetholix flavibasalis'' (Guenée, 1854) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=March 9, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13231787}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>cmr3r5l7tw2qiqehrwxzdpiw07208ai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aetholix indecisalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406821</id>
    <revision>
      <id>6156058</id>
      <parentid>6149895</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:21:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="811" sha1="bylsok9ngwtp83e7q3nhqtdvcfncv8j" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Aetholix indecisalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Aetholix indecisalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Warren tomonidan 1896-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning Khasias hududida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13231789}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>bylsok9ngwtp83e7q3nhqtdvcfncv8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aetholix litanalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406878</id>
    <revision>
      <id>6156059</id>
      <parentid>6150165</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="854" sha1="k5jh6emhf89bopn53c8zsary6de4qvv" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Aetholix litanalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Aetholix litanalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1859-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13231791}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>k5jh6emhf89bopn53c8zsary6de4qvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aetholix meropalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406880</id>
    <revision>
      <id>6156060</id>
      <parentid>6150172</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="854" sha1="elyqs798w66801ncum3iyjkf5fsewzy" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Aetholix meropalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Aetholix meropalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1859-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q18086976}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>elyqs798w66801ncum3iyjkf5fsewzy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera atalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406886</id>
    <revision>
      <id>6156086</id>
      <parentid>6150181</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="856" sha1="q2zk2tcsucvccus4v3x72do3gtw12x1" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera atalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera atalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Viette tomonidan 1958-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.afromoths.net/species_by_code/AGROATAL Afro Moths]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13255479}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>q2zk2tcsucvccus4v3x72do3gtw12x1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Akao toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406901</id>
    <revision>
      <id>6156308</id>
      <parentid>6150256</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:22:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1792" sha1="6lkipg3sug8yongqav2m3grlq1bga2f" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
| coordinates          = {{coord|36|22|34.06|N|136|52|13.95|E|type:landmark|display=inline,title}}
| construction_began   = 1939
| opening              = 1942
| dam_height           = {{Convert|29.2|m|ft|abbr=on}}
| dam_height_thalweg   =
| dam_height_foundation=
| dam_length           = {{Convert|153.4|m|ft|abbr=on}}
| dam_volume           = {{Convert|28000|m3|cuyd|abbr=on}}
| res_capacity_total   = {{Convert|1465000|m3|acre.ft|abbr=on}}
| res_capacity_active  ={{Convert|749000|m3|acre.ft|abbr=on}}
| res_capacity_inactive=
| res_catchment        = {{Convert|778.1|km2|mi2|abbr=on}}
| res_surface          = {{Convert|.26|km2|mi2|abbr=on}}
| res_elevation        ={{Convert|336.7|m|ft|abbr=on}}
| plant_capacity       = 34 MW
| plant_hydraulic_head = {{Convert|17.4|m|ft|abbr=on}}
}}
'''Akao toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Toyama prefekturasi]]dagi Nanto shahridan taxminan 18 kilometr janubda joylashgan Nishiakao qishlogʻidan oqib oʻtuvchi Shō daryosida qurilgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon qurilishi 1974-yilda boshlangan va 1978-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hydroelectric power plant Akao|url=http://www.suiryoku.com/gallery/toyama/akao/akao.html|publisher=Suiryoku|accessdate=16 July 2013|language=Japanese|arxivsana=2014-03-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140326152815/http://www.suiryoku.com/gallery/toyama/akao/akao.html}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>6lkipg3sug8yongqav2m3grlq1bga2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera barcealis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406942</id>
    <revision>
      <id>6156087</id>
      <parentid>6150559</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1221" sha1="ojbw27rmjip09yd5wobsknm9xy7tten" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera barcealis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera barcealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1859-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]], [[Sumatra]] oroli, [[Borneo]] oroli va [[Misool]] orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/agrotera/#barcealis |title=''Agrotera barcealis'' (Walker, 1859) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=January 24, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13255481}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>ojbw27rmjip09yd5wobsknm9xy7tten</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera citrina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406946</id>
    <revision>
      <id>6156088</id>
      <parentid>6150563</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1112" sha1="s27beyti1q410et1v70soubzkl5nkvl" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera citrina
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera citrina''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1899-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Gana]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/AGROCITR |title=''Agrotera citrina'' Hampson, 1898 |website=Afromoths |accessdate=October 19, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13255483}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>s27beyti1q410et1v70soubzkl5nkvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera discinotata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406948</id>
    <revision>
      <id>6156089</id>
      <parentid>6150566</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="871" sha1="nnc3vwplk54idzfggoa7afh8n2muphu" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera discinotata
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera discinotata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Charles Swinhoe tomonidan 1894-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13255487}}

[[Category:Agroterini]]
{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>nnc3vwplk54idzfggoa7afh8n2muphu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera effertalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406951</id>
    <revision>
      <id>6156090</id>
      <parentid>6150572</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="866" sha1="5e7x0znlejel62s4brru6lgm6g5zhqi" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera effertalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera effertalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1859-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13255489}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>5e7x0znlejel62s4brru6lgm6g5zhqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera endoxantha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406952</id>
    <revision>
      <id>6156091</id>
      <parentid>6150583</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1236" sha1="mwo2p7ji3l7jjrzg2yq39hnscpsb51e" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera endoxantha
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera endoxantha''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1898-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Yangi Gvineya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=March 9, 2018 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }} Note: This source appears to have the year of description as 1899.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/agrotera/#endoxantha |title=''Agrotera endoxantha'' Hampson, 1898 |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=March 9, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13255492}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>mwo2p7ji3l7jjrzg2yq39hnscpsb51e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera flavobasalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406961</id>
    <revision>
      <id>6156092</id>
      <parentid>6150799</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:54:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="940" sha1="rudlkamwjwvhrqgbdwz3kpzn5nlcviz" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera flavobasalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera flavobasalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Inoue tomonidan 1996-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]]da uchraydi. U yerda Ogasavara orollarida qayd etilgan&lt;ref&gt;[http://www.jpmoth.org/Crambidae/Pyraustinae/Agrotera_flavobasalis.html Japanese Moths]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q18685694}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>rudlkamwjwvhrqgbdwz3kpzn5nlcviz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera fumosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407056</id>
    <revision>
      <id>6156093</id>
      <parentid>6152427</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1220" sha1="g36mlttewqgi3gmyuba110gqvxvyhvh" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera fumosa
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera fumosa''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1899-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]]ning Ekvator, Katanga va Sharqiy Kasai viloyatlarida, shuningdek [[Gana]] va [[Kot-dʼIvuar]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/AGROFUMO |title=''Agrotera fumosa'' Hampson, 1898 |website=Afromoths |accessdate=October 19, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13255494}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>g36mlttewqgi3gmyuba110gqvxvyhvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera glycyphanes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407057</id>
    <revision>
      <id>6156094</id>
      <parentid>6152433</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1234" sha1="knjapgimer7dy9yq462ern7rfe8ihbw" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera glycyphanes
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera glycyphanes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Alfred Jefferis Turner tomonidan 1913-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da uchraydi. U [[Kvinslend]] shtatida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=May 30, 2018 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www1.ala.org.au/gallery2/main.php?g2_itemId=11772 |title=CSIRO Ecosystem Sciences - Australian Moths Online |access-date=2014-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205103706/http://www1.ala.org.au/gallery2/main.php?g2_itemId=11772 |archive-date=2014-12-05 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13255496}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>knjapgimer7dy9yq462ern7rfe8ihbw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera ignepicta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407061</id>
    <revision>
      <id>6156095</id>
      <parentid>6152471</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1232" sha1="a3c1ea0e5rwee9lm67ru6fnsm0s7eik" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera ignepicta
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera ignepicta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1899-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da uchraydi. U [[Kvinslend]] shtatida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=15 July 2014 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Herbison-Evans |first1=Don |last2=Crossley |first2=Stella |name-list-style=amp |date=17 March 2012 |url=http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/spil/ignepicta.html |title=''Agrotera ignepicta'' Hampson, 1898 |website=Australian Caterpillars and their Butterflies and Moths |accessdate=19 October 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13255499}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>a3c1ea0e5rwee9lm67ru6fnsm0s7eik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aiyura pyrostrota</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407063</id>
    <revision>
      <id>6156203</id>
      <parentid>6152490</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="865" sha1="f8j1o9vuqyko9mmckhqpouqe31x3kay" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Aiyura pyrostrota
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Aiyura pyrostrota''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13256428}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>f8j1o9vuqyko9mmckhqpouqe31x3kay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera semipictalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407067</id>
    <revision>
      <id>6156103</id>
      <parentid>6152526</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="879" sha1="ffc4d7tjz0ym9kdd4cc4fzkceuztp1g" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera semipictalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera semipictalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hamilton Kenrick tomonidan 1907-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Yangi Gvineya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13255525}}

[[Category:Agroterini]]

{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>ffc4d7tjz0ym9kdd4cc4fzkceuztp1g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera scissalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407068</id>
    <revision>
      <id>6156102</id>
      <parentid>6152529</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="857" sha1="gy27xw5co591fva07xzu87k0vhflzg1" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera scissalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera scissalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1866-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Yava]] orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13255523}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>gy27xw5co591fva07xzu87k0vhflzg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera setipes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407069</id>
    <revision>
      <id>6156104</id>
      <parentid>6152543</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1253" sha1="0vi56xvyoffk9uvucg2p1htm4z9mk46" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera setipes
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera setipes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1898-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]da uchraydi. U [[Natuna orollari]]da qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=March 9, 2018 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }} Note: This source appears to have the year of description as 1899.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/agrotera/#setipes |title=''Agrotera setipes'' Hampson, 1898 |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=March 9, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13255528}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>0vi56xvyoffk9uvucg2p1htm4z9mk46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aiyura linoptera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407071</id>
    <revision>
      <id>6156202</id>
      <parentid>6152595</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="kcvyihxtkga39apneagjh3g9p14di65" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Aiyura linoptera
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Aiyura linoptera''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Eugene G. Munroe tomonidan 1974-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Yangi Gvineya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13256427}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>kcvyihxtkga39apneagjh3g9p14di65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aetholix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407078</id>
    <revision>
      <id>6156055</id>
      <parentid>6152675</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T02:21:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="994" sha1="a6y6ozwy0qczjclmdbav5idnpv8oyh8" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Aetholix
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Aetholix''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-11 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.

==Turlari==
*''[[Aetholix borneensis]]'' &lt;small&gt;Hampson, 1912&lt;/small&gt;
*''[[Aetholix flavibasalis]]'' &lt;small&gt;(Guenée, 1854)&lt;/small&gt;
*''[[Aetholix indecisalis]]'' &lt;small&gt;(Warren, 1896)&lt;/small&gt;
*''[[Aetholix litanalis]]'' &lt;small&gt;(Walker, 1859)&lt;/small&gt;
*''[[Aetholix meropalis]]'' &lt;small&gt;(Walker, 1859)&lt;/small&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q4688719}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>a6y6ozwy0qczjclmdbav5idnpv8oyh8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera rufitinctalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407079</id>
    <revision>
      <id>6156101</id>
      <parentid>6152699</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1141" sha1="ohwdbiap4gscvftsv4hi822dswipxhx" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera rufitinctalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera rufitinctalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1917-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Malavi]] va [[Zimbabve]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/AGRORUFI |title=''Agrotera rufitinctalis'' Hampson, 1917 |website=Afromoths |accessdate=October 19, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13255519}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>ohwdbiap4gscvftsv4hi822dswipxhx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera ignepictoides</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407080</id>
    <revision>
      <id>6156096</id>
      <parentid>6152708</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="810" sha1="gu3xpzwbu3n99kpd012kvkjtvcerwdz" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera ignepictoides
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera ignepictoides''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Rothschild tomonidan 1916-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13255502}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>gu3xpzwbu3n99kpd012kvkjtvcerwdz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera lienpingialis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407081</id>
    <revision>
      <id>6156097</id>
      <parentid>6152716</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="802" sha1="0r72nnapfulelr7a95g171xhd2k00ns" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera lienpingialis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera lienpingialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Aristide Caradja tomonidan 1925-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13255506}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>0r72nnapfulelr7a95g171xhd2k00ns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera mysolalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407082</id>
    <revision>
      <id>6156098</id>
      <parentid>6152969</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="874" sha1="9832sy4xdhsymakdrmukvt0gq2b8f7l" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera mysolalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera mysolalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1866-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning Misool orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13255510}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>9832sy4xdhsymakdrmukvt0gq2b8f7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera namorokalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407083</id>
    <revision>
      <id>6156099</id>
      <parentid>6152976</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1590" sha1="oakx1xmj8vzpxwto49q8i853qu5pfsf" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera namorokalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera namorokalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Hubert Marion va Pierre Viette tomonidan 1956-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/AGRONAMO |title=''Agrotera namorokalis'' Marion &amp; Viette, 1956 |website=Afromoths |accessdate=August 11, 2020}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13255512}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>oakx1xmj8vzpxwto49q8i853qu5pfsf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrotera ornata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407084</id>
    <revision>
      <id>6156100</id>
      <parentid>6152978</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T04:55:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6156100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="788" sha1="2wk4i1cr6prmlckar51jw20kagvff7s" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrotera ornata
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Agrotera ornata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Wileman va South tomonidan 1917-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Tayvan]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13255515}}

[[Category:Agroterini]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>2wk4i1cr6prmlckar51jw20kagvff7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuar Lachman Singh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407092</id>
    <revision>
      <id>6156162</id>
      <parentid>6153036</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3722" sha1="7ao2jyiy3umrsinpde10rmyxfq16goo" xml:space="preserve">{{Short description|Hindistonlik kollektor oʻrinbosari}}
'''Kuar Lachman Singh''' (shuningdek, '''Raja Lachhman Singh''' nomi bilan ham tanilgan; [[1826-yil]] 9-oktyabr — [[1896-yil]]) — [[Hindiston]]ning Shimoli-gʻarbiy provinsiyalari tarkibidagi Bulandshahr okrugi kollektor oʻrinbosari (deputy collector), taniqli tarixchi va tarjimon&lt;ref name=NWPOfficers1881&gt;{{cite book |author=Govt. Sectt., N.W.P. and Oudh |title=History of services of gazetted officers employed under the government of the N.W.P. and Oudh |date=1881 |publisher=North-Western Provinces and Oudh Govt. Press |location=Allahabad |url=https://archive.org/details/historyofservice00alla/page/143/mode/2up?q=Singh|page=143}}&lt;/ref&gt;.

== Siyosiy va ilmiy faoliyati ==
U Shimoli-gʻarbiy provinsiyalar leytenant-gubernatori William Muirning topshirigʻiga binoan, Bulandshahr okrugining oʻtmishi, statistikasi va iqtisodiyotini batafsil yoritib beruvchi ''„Historical and Statistical Memoir of Zila Bulandshahar“'' (1874) nomli mashhur tarixiy asarini yozgan&lt;ref name=Poswal2019&gt;{{cite journal |last1=Poswal |first1=Alpna |title=Kuar Lachman Singh: an eye witness of 1857 and early local history writer |journal=Pragya Shikshan Shodh Rachna |date=January 2019 |volume=1 |issue=7 |pages=256-259 |url=https://www.researchgate.net/profile/Vighnesh-Kumar-3/publication/385682400_KUAR_LACHMAN_SINGH_AN_EYE-WITNESS_OF_1857_AND_EARLY_LOCAL_HISTORY_WRITER/links/672f7914ecbbde716b642cc7/KUAR-LACHMAN-SINGH-AN-EYE-WITNESS-OF-1857-AND-EARLY-LOCAL-HISTORY-WRITER.pdf |issn=2319-8079}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Tyagi2023&gt;{{cite journal |last1=Tyagi |first1=Kuldeep Kumar |last2=Kumar |first2=Vighnesh |last3=Tyagi |first3=Shivani |last4=Cour |first4=Manpreet |title=Revisiting Colonial British Imperialism through Governor General Lord Wellesley’s Agra-Delhi Plan in 1803 |journal=Contemporary Social Sciences |date=July 2023 |volume=32 |issue=3 |pages=136-141 |url=https://jndmeerut.org/wp-content/uploads/2024/01/14.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Carlleyle1879&gt;{{cite book |last1=Carlleyle |first1=A. C. L. |title=Report of Tours in the Central Doab and Gorakhpur in 1874-75 and 1875-76 |date=1879 |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing |location=Calcutta |pages=27-35 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=xmtBAQAAIAAJ&amp;pg=PA27|language=en |chapter=9. Ahar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Tewari1966&gt;{{cite journal |last1=Tewari |first1=J. P. |title=The Revolt of 1857 in Bulandshahr District |journal=Proceedings of the Indian History Congress |date=1966 |volume=28 |pages=365–376 |url=https://www.jstor.org/stable/44140455 |issn=2249-1937|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Atkinson&gt;{{cite book |last1=Atkinson |first1=Edwin T. |title=Statistical descriptive and historical account of the North-Western provinces of India |date=1876 |publisher=North-Western Provinces' Government Press |page=iii |url=https://books.google.com/books?id=CBTc7SPqr2kC&amp;pg=PA11|language=en}}&lt;/ref&gt;.

Raja Lachhman Singh adabiyotshunoslik va tarjima sohasida ham yirik asarlar qoldirgan. U sanskrit tilidagi hind klassik adabiyotining durdonalari hisoblangan — Kalidasaning Shakuntala dramasi va Meghadūta (Bulut-elchi) dostonini sanskritchadan hind tiliga mahorat bilan tarjima qilgan&lt;ref name=Buckland&gt;{{cite book |last1=Buckland |first1=Charles Edward |title=Dictionary of Indian biography |date=1906 |publisher=London S. Sonnenschein |location=London |page=60 |url=https://archive.org/details/dictionaryofindi00buckuoft/page/60/mode/2up?q=singh}}&lt;/ref&gt;.

== Mashhur asarlari ==
* ''Historical and Statistical Memoir of Zila Bulandshahar'' (1874)

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:1826-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1896-yilda vafot etganlar]]

{{chala}}</text>
      <sha1>7ao2jyiy3umrsinpde10rmyxfq16goo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gonionota notodontella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407108</id>
    <revision>
      <id>6156161</id>
      <parentid>6153062</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6156161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="714" sha1="2ufjrp5wjf9505yzwfjxhjj4p3b3fvn" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Gonionota notodontella
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Depressariidae]]
 | tasvir =
}}

'''Gonionota notodontella''' — [[Depressariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Philipp Christoph Zeller tomonidan 1877-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/gelechioidea/depressariidae/hypercalliinae/gonionota/ ''Gonionota''] at Markku Savela's ''Lepidoptera and Some Other Life Forms''.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Kuyaga oid chala maqolalar]]
[[Turkum:Gonionota]]

{{chala}}</text>
      <sha1>2ufjrp5wjf9505yzwfjxhjj4p3b3fvn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saqqiz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407109</id>
    <revision>
      <id>6155771</id>
      <parentid>6153052</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:41:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <origin>6155771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="583" sha1="o8lwywjwlc6km0k7997m2923kl1xrt7" xml:space="preserve">[[File:Saqqezphotos2.jpg|300px|right|Saqqiz]]

'''Saqqiz''' ({{langx|ckb|sەqz}}; {{langx|ku|Seqiz}}; {{langx|fa|sqz}}; {{IPAc-en|lang|s|æ|g|ɛ|z}} {{Respell|sa|ghez}}; {{IPA|fa|sæɣˈɣez}}){{efn|Shuningdek, '''Saghez''', '''Sakīz''', '''Saqez''', '''Saqiz''' va '''Saqqiz''' nomi bilan ham tanilgan. Saqqez - [[Eron]]ning [[Kurdiston]] viloyati, Saqqez okrugining markaziy tumanidagi shahar bo'lib, ham okrug, ham tumanning markazi hisoblanadi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Kategoriya:Saqkez| ]]
[[Kategoriya:Eron Kurdistoni]]
[[Kategoriya:Osiyodagi tarixiy yahudiy jamoalari]]</text>
      <sha1>o8lwywjwlc6km0k7997m2923kl1xrt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Avstraliya gerbi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407188</id>
    <revision>
      <id>6156342</id>
      <parentid>6154838</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Shtat va hududlar gerblari */</comment>
      <origin>6156342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27465" sha1="dt966ay9alvns4qz6qczjiwr53lrnbs" xml:space="preserve">{{Infobox coat of arms
|name             = Avstraliya Ittifoqi gerbi
|image            = File:Coat of Arms of Australia.svg &lt;!-- This is using the official emblazonment of the coat of arms, of which there is only a raster image. --&gt;
|image_width      = 250
|year_adopted     = 1912-yil 19-sentyabr
|armiger          = [[Avstraliya Ittifoqi]]
|crest            = [[Hamdoʻstlik yulduzi]]: yetti qirrali tillarang yulduz 
|torse            = tillarang va lojuvard
|shield           = ''[[#Blazon|qarang]]''
|supporters       = Qizil kenguru (chapda), emu (oʻngda)
|compartment      = mavjud emas
|motto            = yoʻq
|earlier_versions =[[#1908-yilgi gerb|1908–1912-koʻrinishi]] 
|designer=[[William Gullick]]}}
'''Avstraliya gerbi''', rasman '''Ittifoq gerbi'''&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date= |title=Commonwealth Coat of Arms |url=https://www.pmc.gov.au/government/commonwealth-coat-arms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200730090610/https://www.pmc.gov.au/government/commonwealth-coat-arms |archive-date=30 July 2020 |access-date=30 April 2024 |website=Department of the Prime Minister and Cabinet |publisher=[[Australian Government]] |language=en-AU}}&lt;/ref&gt; — [[Avstraliya Ittifoqi]]ning rasmiy ramzidir&lt;ref name=&quot;dpmc.gov.au&quot; /&gt;. Unda Avstraliyaning oltita shtati ramzlari tushirilgan qalqon tasvirlangan boʻlib, qalqonni Avstraliyaga xos — [[kenguru]] va [[emu]] ushlab turadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|access-date=2023-02-07|language=en|title=National symbols - Parliamentary Education Office|url=https://peo.gov.au/understand-our-parliament/parliament-house/national-symbols/|website=peo.gov.au|archive-date=7 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207112702/https://peo.gov.au/understand-our-parliament/parliament-house/national-symbols/|url-status=live}}&lt;!-- auto-translated by Module:CS1 translator --&gt;&lt;/ref&gt;. Gerb tepasidagi yetti qirrali [[Hamdoʻstlik yulduzi]] shtatlar va hududlar sonini anglatadi, qalqon ostida esa mamlakatning milliy oʻsimlik ramzi boʻlgan [[oltin akatsiya]] tasvirlangan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Dastlabki gerb [[Edward VII]] tomonidan 1908-yil 7-mayda tasdiqlangan. Hozirgi koʻrinishdagi gerb esa [[George V]] tomonidan 1912-yil 19-sentyabrda tasdiqlangan. Shunga qaramay, 1908-yildagi gerbdan ayrim hollarda foydalanishda davom etilgan, xususan olti pensalik tangalarning orqa tomonida tasvirlangan.
== Dizayni ==
=== Qalqon ===
[[File:Shield of arms of Australia.svg|thumb|295x295px|Gerdagi qalqon]]
Gerbning markaziy qismi boʻlgan qalqonda Avstraliyaning oltita shtatini ifodalovchi oltita boʻlim joylashgan. Qalqon atrofi oq-qora latcha terisihoshiyasi bilan oʻralgan boʻlib, Avstraliya tojining umumiy hokimiyatini anglatadi hamda qalqonni alohida ramzlar yigʻindisi emas, yagona timsol oʻlaroq birlashtiradi.

Tarixchi Bruce Baskervillega koʻra, gerb [[Avstraliya konstitutsiyasi]] muqaddimasidagi gʻoyalarni aks ettiradi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Baskerville |first=Bruce |title=Symbols of Australia |date=2010 |publisher=National Museum of Australia Press and UNSW Press |isbn=978 1 921410 50 5 |editor-last=Harper |editor-first=Melissa |page=108 |language=en |chapter=Coat of arms |editor-last2=White |editor-first2=Richard}}&lt;/ref&gt;. Shtatlar aholisi ularning gerblari orqali, federatsiya esa qalqon qismlarining teng taqsimlanishi orqali ifodalangan. latcha terisihoshiyasi esa tojni anglatadi. Gerbdagi davlat hokimiyati Hamdoʻstlikning mavhum, biroq cheklangan ommaviy hokimiyatini hamda uning xalq, toj va konstitutsiya uygʻunligidagi mujassamligini ifodalaydi.

Qalqonning yuqori qismida chapdan oʻngga [[Yangi Janubiy Uels]], [[Viktoriya (shtat)|Viktoriya]] va [[Kvinslend]] shtatlari ramzlari tasvirlangan. Pastki qismida esa [[Janubiy Avstraliya]], [[Gʻarbiy Avstraliya]] va [[Tasmaniya]] ramzlari joylashgan.

=== Hamdoʻstlik yulduzi ===

Qalqon tepasida koʻk va oltinrang chambar ustida joylashgan yetti qirrali [[Hamdoʻstlik yulduzi]] yoki Ittifoq yulduzi tasvirlangan. Yulduzning olti qirrasi Avstraliyaning dastlabki oltita shtatini, yettinchi qirrasi esa hududlarni anglatadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Tayanch hayvonlar ==

Qalqonni ushlab turgan qizil [[kenguru]] va [[emu]] hech qachon mamlakatning rasmiy ramzlari sifatida eʼlon qilinmagan&lt;ref name=&quot;dfat&quot;&gt;{{cite web|title=Coat of Arms |url=http://www.dfat.gov.au/facts/coat_of_arms.html |website=About Australia |publisher=Department of Foreign Affairs and Trade |access-date=23 September 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928075301/http://dfat.gov.au/facts/coat_of_arms.html |archive-date=28 September 2011  }}&lt;/ref&gt;. Ular norasmiy ravishda tan olingan boʻlib, bunga ushbu hayvonlarning faqat Avstraliyaga xosligi va mamlakatning eng mashhur endemik hayvonlari ekani sabab boʻlgan. Shuningdek, ular oldinga harakat va taraqqiyot ramzi sifatida talqin qilinadi, chunki bu hayvonlar orqaga yurishga moslashmagan deb hisoblanadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Fon ===

Gerb fonida Avstraliyaning rasmiy milliy gulli timsoli boʻlgan [[oltin akatsiya]] chambari tasvirlangan, biroq undagi tasvir botanika jihatidan aniq emas. Pastki qismda mamlakat nomi yozilgan lenta mavjud&lt;ref&gt;{{cite web|title=Australian Coat of Arms|url=http://www.worldwidewattle.com/infogallery/symbolic/coatofarms.php|publisher=WorldWideWattle|access-date=23 September 2014|archive-date=4 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204101441/http://www.worldwidewattle.com/infogallery/symbolic/coatofarms.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ushbu unsurlar odatda gerb bilan birga tasvirlansa-da, qirollik farmonida ular haqida aniq koʻrsatma berilmaganligi sababli texnik jihatdan majburiy hisoblanmaydi&lt;ref name=&quot;dfat&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; width=&quot;570px&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|-
! width=&quot;30%&quot; |Shtat
! width=&quot;20%&quot; |Nishon
! width=&quot;50%&quot; |Tavsif
|-
! [[Yangi Janubiy Uels]]
| [[File:State Badge of New South Wales.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Avliyo Georgiy xochi]] arslon va yulduzlar bilan
|-
! [[Viktoriya (shtat)|Viktoriya]]
| [[File:Badge of Victoria (traditional).svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Avliyo Edward toji]] va [[Janubiy but]]
|-
! [[Kvinslend]]
| [[File:State Badge of Queensland.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |moviy [[Malta xochi]] va Avliyo Edward toji
|-
! [[Janubiy Avstraliya]]
| [[File:Badge of South Australia.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |Avstraliya qargʻasi
|-
! [[Gʻarbiy Avstraliya]]
| [[File:Badge of Western Australia (type 2).svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |[[qora oqqush]]
|-
! [[Tasmaniya]]
| [[File:Badge of Tasmania.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |qizil tusli [[sher (geraldika)|sher]]
|}
== Blazon ==

Hamdoʻstlik gerbining rasmiy geraldik tavsifi 1912-yil 19-sentyabrda [[George V]] tomonidan chiqarilgan qirollik farmonida keltirilgan. Unda qalqonning har bir qismi, yulduz, toj, tayanch hayvonlar va boshqa unsurlar geraldika qoidalari asosida batafsil tasvirlangan.

1908-yildagi dastlabki gerb tavsifi ham alohida blazon shaklida berilgan boʻlib, unda Janubiy Xoch yulduz turkumi, [[Avliyo Georgiy xochi]], yetti qirrali yulduz hamda „Advance Australia“ shiori tushirilgan&lt;ref&gt;{{cite magazine |date=8 August 1908 |title=Warrant Granting Armorial Ensigns and Supporters to the Commonwealth of Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232349404 |magazine=[[Commonwealth of Australia Gazette]] |page=1181 |via=[[Trove]], [[National Library of Australia]] |issue=39}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[File:BaggyGreen1928.jpg|thumb|Kriketchilarning yashil kepkasida tasvirlangan Avstraliyaning norasmiy mustamlaka gerbi.]]
{{Infobox coat of arms
|name             = Avstraliya Ittifoqi gerbi (1908–1912)
|image            = Coat of arms of Australia (1908-1912).svg
|image_width      = 250
|middle           = 
|middle_width     = 
|middle_caption   = 
|lesser           = 
|lesser_alt       = 
|lesser_width     = 
|lesser_caption   = 
|year_adopted     = 1908-yil 7-may
|crest            = [[Hamdoʻstlik yulduzi]]
|torse            = lojuvard va kumushrang
|shield           = Gerb yuqori qismida Hamdoʻstlik yulduzi. Unga tayanch qalqonda esa Avliyo Georgiy xochik aks etgan. Qalqonni chapda qizil kenguru, ong tomonda esa emu tutib turibdi. Kompozitsiya maysazor ustidadir. Uning ostidagi lentaga esa „Advance Australia“ shiori bitilgan
|supporters       = qizil kenguru hamda emu
|compartment      = maysali
|motto            = Advance Australia
|orders           = 
|other_elements   = 
|earlier_versions = 
|use              = 
|until=1912-yil 19-sentyabr |designer=Wilson Dobbs}}
1820-yillarga kelib, oltin jun, kema, langar va bugʻdoy tasvirlangan qalqondan iborat norasmiy gerb sharqiy Avstraliya koloniyalarida keng qoʻllanila boshlagan. Uni [[kenguru]] va [[emu]] ushlab turgan boʻlib, pastida „Advance Australia“ shiori yozilgan edi. Ushbu ramz binolar va shaxsiy buyumlarda Avstraliya timsoli sifatida ishlatilgan. Keyinchalik u [[Yangi Janubiy Uels]], [[Melburn]] va [[Adelaida]] gerblariga asos boʻlgan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Baskerville |first=Bruce |title=Symbols of Australia |date=2010 |publisher=National Museum of Australia Press and UNSW Press |isbn=978 1 921410 50 5 |editor-last=Harper |editor-first=Melissa |pages=107–113 |language=en |chapter=Coat of arms |editor-last2=White |editor-first2=Richard}}&lt;/ref&gt;. Mazkur gerb kamida 1899-yildan boshlab Avstraliya kriket jamoasining yashil kepkalarida ham qoʻllanilgan va hozirgacha saqlanib qolgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Fahey |first=Michael |title=The baggy green: the pride, passion and history of Australia's sporting icon |last2=Coward |first2=Mike |date=2008 |publisher=The Cricket Pub |isbn=978-0-9775631-1-1 |location=West Pennant Hills, N.S.W |page=39}}&lt;/ref&gt;.

=== 1908-yilgi gerb ===

[[Avstraliya Ittifoqi]] tuzilgach, mamlakatning ilk rasmiy gerbi Wilson Dobbs tomonidan ishlab chiqilgan va [[Edward VII]] tomonidan 1908-yil 7-mayda tasdiqlangan&lt;ref&gt;''The Armorial Ensigns of the Commonwealth of Australia'' 1980. Commonwealth of Australia {{ISBN|0-642-04793-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |date=27 July 1908 |title=Australia's Coat of Arms |page=8 |newspaper=[[The Daily Telegraph (Sydney)|The Daily Telegraph]] |issue=9097 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article238154602 |via=[[National Library of Australia]]}}&lt;/ref&gt;.
[[File:Bowman Flag-NAA.jpg|thumb|Bowman yaratgan bayroq]]
Gerb markazidagi qalqon tepasida chambar ustiga joylashtirilgan yetti qirrali yulduz tasvirlangan edi. Qalqonni [[kenguru]] va [[emu]] ushlab turgan boʻlib, emu oyogʻi bilan kanguruga yordam berib turgan holatda aks ettirilgan. Bularning barchasi „Advance Australia“ shiori yozilgan lenta bilan bezatilgan yashil maysa ustida joylashgan edi. Ushbu shior avvalgi mustamlaka gerblarida ham qoʻllanilgan.

Qalqon oq fondan iborat boʻlib, unda qizil [[Avliyo Georgiy xochi]], uning atrofiga koʻk chiziqlar va oltita shtatni ifodalovchi qizil chevronli oltita kichik qalqon joylashtirilgan edi. Ushbu gerb hukumat tomonidan ishlatilgan hamda 1910–1963-yillarda olti pensalik tangalarda, 1910–1936-yillarda esa uch pensalik, shilling va florin tangalarida bosilgan.

Gerb tasdiqlanishidan oldin ham bahs-munozaralarga sabab boʻlgan. Shotlandiya vatanparvarlari uyushmasi qalqondagi [[Avliyo Georgiy xochi]] tasviriga qarshi chiqib, unda shotland va irland xalqlari ramzlari ham boʻlishi kerakligini taʼkidlagan&lt;ref&gt;{{cite news |date=4 April 1908 |title=Australia's Coat of Arms |url=http://nla.gov.au/nla.news-article138403214 |newspaper=[[Newcastle Morning Herald and Miners' Advocate]] |location=New South Wales, Australia |page=7 |via=[[National Library of Australia]] |issue=10,423}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, [[Shotlandiya]] va [[Irlandiya]] geraldlari bilan maslahatlashilmagani tanqid qilingan. Ayrim tashkilotlar gerbni toʻliq qayta ishlab chiqish yoki unda faqat Avstraliyaga xos timsollardan foydalanishni talab qilgan.

[[Yangi Janubiy Uels]] gerbi muallifi William Gullick keyinchalik 1805-yildagi Bowman bayrogʻiga eʼtibor qaratgan. Uning fikricha, norasmiy mustamlaka gerblari aynan shu bayroqdan kelib chiqqan. Bayroqda [[atirgul]], [[sebarga]] va [[qariqiz]] tasvirlari kenguru hamda emu tomonidan ushlab turilgan edi. Shundan soʻng Gullick bosh vazir topshirigʻi bilan gerbni qayta ishlab chiqishga jalb etilgan.

=== 1912-yilgi gerb ===

1908-yildagi gerb 1911-yilda qayta ishlangan va yangi koʻrinishdagi gerb [[George V]] tomonidan 1912-yil 19-sentyabrda rasman tasdiqlangan. Yangi gerb parlamentda ham qizgʻin bahslarga sabab boʻlgan. Wentworth okrugi deputati Willie Kelly kenguru va emu geraldika anʼanalariga mos kelmasligini aytib, ularni „Avstraliya yovvoyi tabiatining gʻalati mavjudotlari“ deb atagan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kelly |first=Willie |author-link=Willie Kelly (politician) |date=31 October 1912 |editor-last=Hansard |editor-link=Hansard#Australia |title=House of Representatives: 31 October 1912: 4th Parliament · 3rd Session |url=https://www.historichansard.net/hofreps/1912/19121031_reps_4_67/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607224233/https://www.historichansard.net/hofreps/1912/19121031_reps_4_67/ |archive-date=7 June 2023 |website=Historic Hansard |page=4954}}&lt;/ref&gt;.

Shunga qaramay, kenguru va emu gerbda saqlab qolingan, biroq ular yanada tabiiyroq koʻrinishda qayta chizilgan. Avstraliya shtatlari alohida ifodalanmagan degan tanqidlarni bartaraf etish uchun qalqonda har bir shtatning geraldik nishoni aks ettirilgan. Shuningdek, eski gerbga qaratilgan shotlandiyaliklar tanqidlarini yumshatish maqsadida latcha terisi hoshiyasi qoʻshilgan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Yangi gerbda qalqon ostidagi yashil maysa olib tashlangan va lentadagi yozuv shunchaki „Australia“ shakliga oʻzgartirilgan. Chambardagi ranglar ham koʻk-oqdan koʻk-oltin rangga almashtirilgan. Gerb ortiga ikki shox [[oltin akatsiya]] qoʻshilgan boʻlsa-da, bu unsur hech qachon gerbning rasmiy qismi hisoblanmagan&lt;ref name=dfat/&gt;. Keyinchalik, 1988-yil 19-avgustda [[oltin akatsiya]] Avstraliyaning milliy guli deb eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Floral Emblems of Australia|url=http://www.anbg.gov.au/emblems/ac.pyc.gaz.html|publisher=Australian National Botanic Gardens|access-date=23 September 2014|archive-date=18 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818005737/http://www.anbg.gov.au/emblems/ac.pyc.gaz.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Har bir shtat nishonidan foydalanish anʼanasi ilk bor 1904-yil 21-yanvarda joriy etilgan Buyuk Avstraliya muhrida paydo boʻlgan. Charles R. Wyliega koʻra, [[Janubiy Avstraliya]] va [[G‘arbiy Avstraliya]] hali oʻz gerbiga ega boʻlmagani sababli ularning nishonlari ishlatilgan&lt;ref&gt;{{cite news |author1=Flinders Barr |title=The Great Seal |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/16907168 |via=trove.nla.gov.au |access-date=15 October 2019 |work=Sydney Morning Herald |date=1 October 1932 |pages=9 |archive-date=14 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114141831/https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/16907168 |url-status=live }}; {{cite web |title=C. R. Wylie |url=https://www.austlit.edu.au/austlit/page/6181716 |website=AustLit |publisher=University of Queensland |access-date=15 October 2019 |archive-date=15 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191015211240/https://www.austlit.edu.au/austlit/page/6181716 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

=== 1954-yilgi qayta ishlash taklifi ===
[[File:Eileen Mayo's proposed Australian coat of arms (1955).jpg|thumb|175x175px|Eileen Mayo gerbi (1955)]]
1954-yilda rassom Daryl Lindsay gerbni „badiiy jihatdan muvaffaqiyatsiz“ deb baholaganidan soʻng, Menzies hukumati uni qayta ishlab chiqish imkoniyatlarini koʻrib chiqqan. Bir necha rassomlar, jumladan Alistair Morrison, Alfred Cook, Cedric Emanuel va Eileen Mayo yangi loyiha ustida ishlashga jalb etilgan.

Hukumat gerbning asosiy unsurlarini oʻzgartirmoqchi boʻlmagan, biroq unga toj qoʻshish va [[oltin akatsiya]] tasvirini olib tashlashni maqsad qilgan. Deputat Bill Taylor esa gerbni 1921-yildagi Kanada qirollik gerbiga oʻxshash shaklda qayta tasdiqlashni taklif etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1954–1956 |title=Commonwealth Coat of Arms - Proposed redesign |url=https://recordsearch.naa.gov.au/SearchNRetrieve/Interface/SearchScreens/BasicSearch.aspx |website=[[National Archives of Australia]] |pages=84–85, 97 |id=NAA: A463, 1956/219 PART 2}}&lt;/ref&gt;. 1955-yilda maxsus qoʻmita Eileen Mayo loyihasini maʼqullagan, unda toj va aborigen qalqoni mavjud edi, biroq yakunda hech qanday oʻzgarish kiritilmagan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Baskerville |first=Bruce |title=Symbols of Australia: Uncovering the Stories Behind the Myths |date=2021 |publisher=NewSouth Publishing |others=Melissa Harper |isbn=978-1-74224-999-5 |location=Sydney |page=204 |chapter=Coat of Arms}}&lt;/ref&gt;
[[File:Draft Australian coat of arms.png|center|thumb|356x356px|[[William Gullick]] tomonidan taklif etilgan toʻrt variant. Oxir-oqibat yuqori oʻng versiyaning oʻzgartirilgan versiyasi tanlandi.]]
== Qoʻllanilishi ==
[[File:Coat of arms.jpg|thumb|[[Parlament binosi (Kanberra)|Parlament binosi]]da metaldan ishlangan gerb tasviri.]]
Ittifoq gerbi [[Avstraliya]] Ittifoqning rasmiy ramzi boʻlib, Hamdoʻstlik hokimiyati va mulkini anglatadi. Gerbdan Avstraliya hukumatining vazirlik va agentliklari, qonuniy hamda qonuniy boʻlmagan idoralari, parlament, Hamdoʻstlik sudlari va tribunalari foydalanadi. Shuningdek, [[Avstraliya parlamenti]]ning senatorlari va federal deputatlari ham uni oʻz vakolatlari doirasida qoʻllashi mumkin&lt;ref name=&quot;dpmc.gov.au&quot;/&gt;.

Gerbdan Ittifoq tomonidan rasmiy kafolat, homiylik yoki qoʻllab-quvvatlash mavjud degan notoʻgʻri taassurot uygʻotadigan holatlarda foydalanish taqiqlanadi&lt;ref&gt;[http://www.dpmc.gov.au/guidelines/docs/CCOA_general_points.pdf Use of the Commonwealth Coat of Arms General Guidelines] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080719191618/http://dpmc.gov.au/guidelines/docs/CCOA_general_points.pdf |date=19 July 2008 }}&lt;/ref&gt;. Xususiy shaxslar va tashkilotlarga undan foydalanishga kamdan-kam hollarda ruxsat beriladi, biroq sport tashkilotlari hamda taʼlimiy nashrlar uchun ayrim istisnolar mavjud. Masalan, gerb [[Avstraliya Olimpiya oʻyinlarida|Avstraliya Olimpiya jamoasi]] va Avstraliya milliy ayollar futbol terma jamoasi formalarida foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2024-04-17 |title=The Paris 2024 opening ceremony uniforms have been unveiled. Here's how Team Australia's look has evolved |url=https://www.abc.net.au/news/2024-04-17/olympic-uniforms-of-the-past/103733684 |work=ABC News |language=en-AU}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-07-31 |title=Women's World Cup: From hand-me-downs to period proofing, the Matildas' kits reflect the evolution of women's football |url=https://www.abc.net.au/news/2023-07-31/one-size-fits-all-how-the-matildas-kits-reflect-their-evolution/102376754 |access-date= |work=ABC News |language=en-AU}}&lt;/ref&gt;.

Ruxsatsiz gerbdan foydalanish 2010-yildagi Raqobat va isteʼmolchilar toʻgʻrisidagi qonun, 1995-yildagi Jinoyat kodeksi toʻgʻrisidagi qonun yoki 1995-yildagi Savdo belgilari toʻgʻrisidagi qonunni buzish hisoblanishi mumkin&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.itsanhonour.gov.au/coat-arms/index.cfm It's an Honour – Commonwealth Coat of Arms] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615050653/http://www.itsanhonour.gov.au/coat-arms/index.cfm |date=15 June 2006 }}&lt;/ref&gt;. Gerb tushirilgan mahsulotlarni mamlakatga olib kirish ham bojxona qoidalariga koʻra noqonuniy hisoblanadi.

Gerbning toʻliq rangli talqini mavjud boʻlib, undan tashqari bir rangda tasvirlash uchun geraldika qoidalariga mos keluvchi toʻqqizta rasmiy variant ishlab chiqilgan.

Gerb [[Charles III]]ning Avstraliya uchun shaxsiy bayrogʻida asosiy oʻrinni egallaydi&lt;ref name=&quot;CharlesPMC&quot;&gt;{{cite web |date=14 July 2022 |title=Royal and Vice-Regal flags |url=https://www.pmc.gov.au/resources/australian-flags-booklet/part-3-other-official-flags-australia/royal-and-vice-regal-flags |access-date=18 October 2024 |publisher=[[Australian Government]]: Department of the Prime Minister and Cabinet}}&lt;/ref&gt;. 1973-yildan buyon esa uning biroz oʻzgartirilgan koʻrinishi [[Avstraliya Buyuk muhri]] asosida qoʻllanib kelmoqda&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Department of Prime Minister and Cabinet |url=https://www.pmc.gov.au/sites/default/files/resource/download/national-symbols-booklet-accessible-300dpi_0.pdf |title=Australian Symbols |publisher=Commonwealth of Australia |year=2022 |isbn=978-0-642-47131-4 |page=21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230517041009/https://www.pmc.gov.au/sites/default/files/resource/download/national-symbols-booklet-accessible-300dpi_0.pdf |archive-date=17 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Gerb &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida [[Avstraliya funti]] tangalari zarb qilina boshlagan davrdan buyon tangalarda foydalaniladi. 1936-yilgacha 1908-yildagi gerb muntazam muomaladagi barcha kumush tangalarning orqa tomonida joylashgan edi. 1936-yildan keyin hozirgi gerb florin tangasining orqa tomonida paydo boʻlgan, eski gerb esa olti pensalik tangada saqlanib qolgan. 1966-yildagi oʻnlik tizimiga oʻtilgach, amaldagi gerb 50 sentlik tangalarning ikkala turida ham tasvirlana boshlagan.

Gerbdan harbiy unvon belgisi sifatida ham foydalaniladi. Avstraliya armiyasidagi birinchi toifali uorent-ofitser&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Australian Army |author-link=Australian Army |title=Ranks |url=https://www.army.gov.au/about-us/ranks |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015133438/https://www.army.gov.au/about-us/ranks |archive-date=15 October 2023 |access-date=15 October 2023 |website=Army}}&lt;/ref&gt;, dengiz floti uorent-ofitseri&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Royal Australian Navy |author-link=Royal Australian Navy |title=Ranks of the Royal Australian Navy |url=https://www.navy.gov.au/about/organisation/ranks |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607040331/https://www.navy.gov.au/about/organisation/ranks |archive-date=7 June 2023 |access-date=15 October 2023 |website=Navy}}&lt;/ref&gt; va havo kuchlari uorent-ofitseri unvonlari nishoni hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Royal Australian Air Force |author-link=Royal Australian Air Force |title=Ranks |url=https://www.airforce.gov.au/about-us/ranks |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330043906/https://www.airforce.gov.au/about-us/ranks |archive-date=30 March 2023 |access-date=15 October 2023 |website=Air Force}}&lt;/ref&gt;. Yanada soddalashtirilgan koʻrinishi esa dengiz floti bosh uorent-ofitseri, armiya polk-serjant-mayori va havo kuchlari bosh uorent-ofitseri unvonlari uchun qoʻllanadi.

Baʼzan avstraliyaliklar oʻz gerbida tasvirlangan hayvonlarni isteʼmol qiladigan yagona xalq sifatida notoʻgʻri talqin qilinadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |title=Kangaroo: A Love-Hate Story Examines Australians’ Relationship With the National Icon They Both Love and Eat |last=Withers |first=Rachel |date=26 January 2018 |website=Slate |access-date=4 May 2024 |archive-date=4 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240504001737/https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Kenguru va emu goʻshti birgalikda ishlatilgan taomlar, masalan pirog&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |title=Kangaroo: A Love-Hate Story Examines Australians’ Relationship With the National Icon They Both Love and Eat |last=Withers |first=Rachel |date=26 January 2018 |website=Slate |access-date=4 May 2024 |archive-date=4 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240504001737/https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; yoki pitsa&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.foodbeast.com/news/coat-of-arms-pizza/ |title=A Half Kangaroo, Half Emu Pizza Is A Unique and Delicious Reality In Australia |last=Pham |first=Peter |date=17 May 2019 |website=Foodbeast |access-date=4 May 2024 |archive-date=4 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240504001817/https://www.foodbeast.com/news/coat-of-arms-pizza/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, norasmiy ravishda „gerb“ deb ataladi.
== Shtat va hududlar gerblari ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center; width:80%;&quot; border=&quot;1&quot;
| width=&quot;20%&quot; |[[File:Coat of Arms of New South Wales.svg|140px]]
| width=&quot;20%&quot; |[[File:Coat of Arms of Victoria.svg|100px]]
| width=&quot;20%&quot; |[[File:Coat of Arms of Queensland.svg|140px]]
|-
![[Yangi Janubiy Uels gerbi|Yangi Janubiy Uels]]
![[Viktoriya gerbi|Viktoriya]]
![[Kvinslend gerbi|Kvinslend]]
|-
|[[File:South Australian Coat of Arms.svg|140px]]
|[[File:Western Australian Coat of Arms.svg|140px]]
|[[File:Tasmania Coat of Arms.svg|140px]]
|-
![[Janubiy Avstraliya gerbi|Janubiy Avstraliya]]
![[Gʻarbiy Avstraliya gerbi|Gʻarbiy Avstraliya]]
![[Tasmaniya gerbi|Tasmaniya]]
|-
|[[File:Coat_of_Arms_of_the_Australian_Capital_Territory.svg|157x157px]]
|[[File:Northern Territory Coat of Arms.svg|140px]]
|[[File:Coat of arms of Norfolk Island.svg|140px]]
|-
![[Avstraliya poytaxt hududi gerbi|Avstraliya poytaxt hududi]]
![[Shimoliy mintaqa gerbi|Shimoliy mintaqa]]
![[Norfolk oroli gerbi|Norfolk oroli]]
|}

==Shahar gerblari==
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot; mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Coat of Arms of Melbourne.svg|[[Melburn gerbi|Melburn]]
File:CoA of Brisbane.svg|[[Brizben gerbi|Brizben]]
File:Perth COA.gif|[[Pert gerbi|Pert]]
File:COA Adelaide.svg|[[Adelaida gerbi|Adelaida]]
File:Coat of Arms of the Australian Capital Territory.svg|[[Kanberra gerbi|Kanberra]]
File:Coat of Arms of the City of Hobart.svg|[[Hobart gerbi|Hobart]]
File:Coat of arms of Darwin.svg|[[Darvin gerbi|Darvin]]
&lt;/gallery&gt;

== Gerb tasvirlangan tangalar ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:1966 australian 50 cent piece circular.jpg|1966-yilgi Avstraliya 50 sentlik tangasi orqasi
File:1939-Australian-Florin-Reverse.jpg|1936-yildan keyingi Avstraliya florini
File:1910-Australian-Florin-Reverse.jpg|1936-yildan oldingi Avstraliya florini
File:Australian 1951 sixpence.jpg|Avstraliya olti pensaligi
File:1910s to 1930s Imperial Australian Coins.jpg|1936-yildan oldingi Avstraliya funtlari
&lt;/gallery&gt;
== Manbalar ==
{{reflist|30em|refs=
&lt;ref name=&quot;dpmc.gov.au&quot;&gt;{{cite book | url=http://www.dpmc.gov.au/pmc/publication/commonwealth-coat-arms-information-and-guidelines | title=Commonwealth Coat of Arms information and Guidelines | author=Australian Government Department of the Prime Minister and Cabinet | year=2014 | access-date=27 January 2015 | archive-date=27 April 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150427142151/http://www.dpmc.gov.au/pmc/publication/commonwealth-coat-arms-information-and-guidelines | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}

[[Turkum:Avstraliya gerblari]]
[[Turkum:Davlat gerblari]]
[[Turkum:Avstraliya milliy ramzlari]]
[[Turkum:Qushlar tasvirlangan gerblar]]
[[Turkum:Xochlar tasvirlangan gerblar]]
[[Turkum:Sherlar tasvirlangan gerblar]]
[[Turkum:Yulduzlar tasvirlangan  gerblar]]</text>
      <sha1>dt966ay9alvns4qz6qczjiwr53lrnbs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156343</id>
      <parentid>6156342</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fon */</comment>
      <origin>6156343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27462" sha1="ob6jilbm3pkyigepoaqgjv3brfsoqx2" xml:space="preserve">{{Infobox coat of arms
|name             = Avstraliya Ittifoqi gerbi
|image            = File:Coat of Arms of Australia.svg &lt;!-- This is using the official emblazonment of the coat of arms, of which there is only a raster image. --&gt;
|image_width      = 250
|year_adopted     = 1912-yil 19-sentyabr
|armiger          = [[Avstraliya Ittifoqi]]
|crest            = [[Hamdoʻstlik yulduzi]]: yetti qirrali tillarang yulduz 
|torse            = tillarang va lojuvard
|shield           = ''[[#Blazon|qarang]]''
|supporters       = Qizil kenguru (chapda), emu (oʻngda)
|compartment      = mavjud emas
|motto            = yoʻq
|earlier_versions =[[#1908-yilgi gerb|1908–1912-koʻrinishi]] 
|designer=[[William Gullick]]}}
'''Avstraliya gerbi''', rasman '''Ittifoq gerbi'''&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date= |title=Commonwealth Coat of Arms |url=https://www.pmc.gov.au/government/commonwealth-coat-arms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200730090610/https://www.pmc.gov.au/government/commonwealth-coat-arms |archive-date=30 July 2020 |access-date=30 April 2024 |website=Department of the Prime Minister and Cabinet |publisher=[[Australian Government]] |language=en-AU}}&lt;/ref&gt; — [[Avstraliya Ittifoqi]]ning rasmiy ramzidir&lt;ref name=&quot;dpmc.gov.au&quot; /&gt;. Unda Avstraliyaning oltita shtati ramzlari tushirilgan qalqon tasvirlangan boʻlib, qalqonni Avstraliyaga xos — [[kenguru]] va [[emu]] ushlab turadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|access-date=2023-02-07|language=en|title=National symbols - Parliamentary Education Office|url=https://peo.gov.au/understand-our-parliament/parliament-house/national-symbols/|website=peo.gov.au|archive-date=7 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207112702/https://peo.gov.au/understand-our-parliament/parliament-house/national-symbols/|url-status=live}}&lt;!-- auto-translated by Module:CS1 translator --&gt;&lt;/ref&gt;. Gerb tepasidagi yetti qirrali [[Hamdoʻstlik yulduzi]] shtatlar va hududlar sonini anglatadi, qalqon ostida esa mamlakatning milliy oʻsimlik ramzi boʻlgan [[oltin akatsiya]] tasvirlangan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Dastlabki gerb [[Edward VII]] tomonidan 1908-yil 7-mayda tasdiqlangan. Hozirgi koʻrinishdagi gerb esa [[George V]] tomonidan 1912-yil 19-sentyabrda tasdiqlangan. Shunga qaramay, 1908-yildagi gerbdan ayrim hollarda foydalanishda davom etilgan, xususan olti pensalik tangalarning orqa tomonida tasvirlangan.
== Dizayni ==
=== Qalqon ===
[[File:Shield of arms of Australia.svg|thumb|295x295px|Gerdagi qalqon]]
Gerbning markaziy qismi boʻlgan qalqonda Avstraliyaning oltita shtatini ifodalovchi oltita boʻlim joylashgan. Qalqon atrofi oq-qora latcha terisihoshiyasi bilan oʻralgan boʻlib, Avstraliya tojining umumiy hokimiyatini anglatadi hamda qalqonni alohida ramzlar yigʻindisi emas, yagona timsol oʻlaroq birlashtiradi.

Tarixchi Bruce Baskervillega koʻra, gerb [[Avstraliya konstitutsiyasi]] muqaddimasidagi gʻoyalarni aks ettiradi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Baskerville |first=Bruce |title=Symbols of Australia |date=2010 |publisher=National Museum of Australia Press and UNSW Press |isbn=978 1 921410 50 5 |editor-last=Harper |editor-first=Melissa |page=108 |language=en |chapter=Coat of arms |editor-last2=White |editor-first2=Richard}}&lt;/ref&gt;. Shtatlar aholisi ularning gerblari orqali, federatsiya esa qalqon qismlarining teng taqsimlanishi orqali ifodalangan. latcha terisihoshiyasi esa tojni anglatadi. Gerbdagi davlat hokimiyati Hamdoʻstlikning mavhum, biroq cheklangan ommaviy hokimiyatini hamda uning xalq, toj va konstitutsiya uygʻunligidagi mujassamligini ifodalaydi.

Qalqonning yuqori qismida chapdan oʻngga [[Yangi Janubiy Uels]], [[Viktoriya (shtat)|Viktoriya]] va [[Kvinslend]] shtatlari ramzlari tasvirlangan. Pastki qismida esa [[Janubiy Avstraliya]], [[Gʻarbiy Avstraliya]] va [[Tasmaniya]] ramzlari joylashgan.

=== Hamdoʻstlik yulduzi ===

Qalqon tepasida koʻk va oltinrang chambar ustida joylashgan yetti qirrali [[Hamdoʻstlik yulduzi]] yoki Ittifoq yulduzi tasvirlangan. Yulduzning olti qirrasi Avstraliyaning dastlabki oltita shtatini, yettinchi qirrasi esa hududlarni anglatadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Tayanch hayvonlar ==

Qalqonni ushlab turgan qizil [[kenguru]] va [[emu]] hech qachon mamlakatning rasmiy ramzlari sifatida eʼlon qilinmagan&lt;ref name=&quot;dfat&quot;&gt;{{cite web|title=Coat of Arms |url=http://www.dfat.gov.au/facts/coat_of_arms.html |website=About Australia |publisher=Department of Foreign Affairs and Trade |access-date=23 September 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928075301/http://dfat.gov.au/facts/coat_of_arms.html |archive-date=28 September 2011  }}&lt;/ref&gt;. Ular norasmiy ravishda tan olingan boʻlib, bunga ushbu hayvonlarning faqat Avstraliyaga xosligi va mamlakatning eng mashhur endemik hayvonlari ekani sabab boʻlgan. Shuningdek, ular oldinga harakat va taraqqiyot ramzi sifatida talqin qilinadi, chunki bu hayvonlar orqaga yurishga moslashmagan deb hisoblanadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Fon ===

Gerb fonida Avstraliyaning rasmiy milliy gulli timsoli boʻlgan [[oltin akatsiya]] chambari tasvirlangan, biroq undagi tasvir botanika jihatidan aniq emas. Pastki qismda mamlakat nomi yozilgan lenta mavjud&lt;ref&gt;{{cite web|title=Australian Coat of Arms|url=http://www.worldwidewattle.com/infogallery/symbolic/coatofarms.php|publisher=WorldWideWattle|access-date=23 September 2014|archive-date=4 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204101441/http://www.worldwidewattle.com/infogallery/symbolic/coatofarms.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ushbu unsurlar odatda gerb bilan birga tasvirlansa-da, qirollik farmonida ular haqida aniq koʻrsatma berilmaganligi sababli texnik jihatdan majburiy hisoblanmaydi&lt;ref name=&quot;dfat&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; width=&quot;570px&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|-
! width=&quot;30%&quot; |Shtat
! width=&quot;20%&quot; |Nishon
! width=&quot;50%&quot; |Tavsif
|-
! [[Yangi Janubiy Uels]]
| [[File:State Badge of New South Wales.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Avliyo Georgiy xochi]] arslon va yulduzlar bilan
|-
! [[Viktoriya (shtat)|Viktoriya]]
| [[File:Badge of Victoria (traditional).svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Avliyo Edward toji]] va [[Janubiy but]]
|-
! [[Kvinslend]]
| [[File:State Badge of Queensland.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |moviy [[Malta xochi]] va Avliyo Edward toji
|-
! [[Janubiy Avstraliya]]
| [[File:Badge of South Australia.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |Avstraliya qargʻasi
|-
! [[Gʻarbiy Avstraliya]]
| [[File:Badge of Western Australia (type 2).svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |qora oqqush
|-
! [[Tasmaniya]]
| [[File:Badge of Tasmania.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |qizil tusli [[sher (geraldika)|sher]]
|}

== Blazon ==

Hamdoʻstlik gerbining rasmiy geraldik tavsifi 1912-yil 19-sentyabrda [[George V]] tomonidan chiqarilgan qirollik farmonida keltirilgan. Unda qalqonning har bir qismi, yulduz, toj, tayanch hayvonlar va boshqa unsurlar geraldika qoidalari asosida batafsil tasvirlangan.

1908-yildagi dastlabki gerb tavsifi ham alohida blazon shaklida berilgan boʻlib, unda Janubiy Xoch yulduz turkumi, [[Avliyo Georgiy xochi]], yetti qirrali yulduz hamda „Advance Australia“ shiori tushirilgan&lt;ref&gt;{{cite magazine |date=8 August 1908 |title=Warrant Granting Armorial Ensigns and Supporters to the Commonwealth of Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232349404 |magazine=[[Commonwealth of Australia Gazette]] |page=1181 |via=[[Trove]], [[National Library of Australia]] |issue=39}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[File:BaggyGreen1928.jpg|thumb|Kriketchilarning yashil kepkasida tasvirlangan Avstraliyaning norasmiy mustamlaka gerbi.]]
{{Infobox coat of arms
|name             = Avstraliya Ittifoqi gerbi (1908–1912)
|image            = Coat of arms of Australia (1908-1912).svg
|image_width      = 250
|middle           = 
|middle_width     = 
|middle_caption   = 
|lesser           = 
|lesser_alt       = 
|lesser_width     = 
|lesser_caption   = 
|year_adopted     = 1908-yil 7-may
|crest            = [[Hamdoʻstlik yulduzi]]
|torse            = lojuvard va kumushrang
|shield           = Gerb yuqori qismida Hamdoʻstlik yulduzi. Unga tayanch qalqonda esa Avliyo Georgiy xochik aks etgan. Qalqonni chapda qizil kenguru, ong tomonda esa emu tutib turibdi. Kompozitsiya maysazor ustidadir. Uning ostidagi lentaga esa „Advance Australia“ shiori bitilgan
|supporters       = qizil kenguru hamda emu
|compartment      = maysali
|motto            = Advance Australia
|orders           = 
|other_elements   = 
|earlier_versions = 
|use              = 
|until=1912-yil 19-sentyabr |designer=Wilson Dobbs}}
1820-yillarga kelib, oltin jun, kema, langar va bugʻdoy tasvirlangan qalqondan iborat norasmiy gerb sharqiy Avstraliya koloniyalarida keng qoʻllanila boshlagan. Uni [[kenguru]] va [[emu]] ushlab turgan boʻlib, pastida „Advance Australia“ shiori yozilgan edi. Ushbu ramz binolar va shaxsiy buyumlarda Avstraliya timsoli sifatida ishlatilgan. Keyinchalik u [[Yangi Janubiy Uels]], [[Melburn]] va [[Adelaida]] gerblariga asos boʻlgan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Baskerville |first=Bruce |title=Symbols of Australia |date=2010 |publisher=National Museum of Australia Press and UNSW Press |isbn=978 1 921410 50 5 |editor-last=Harper |editor-first=Melissa |pages=107–113 |language=en |chapter=Coat of arms |editor-last2=White |editor-first2=Richard}}&lt;/ref&gt;. Mazkur gerb kamida 1899-yildan boshlab Avstraliya kriket jamoasining yashil kepkalarida ham qoʻllanilgan va hozirgacha saqlanib qolgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Fahey |first=Michael |title=The baggy green: the pride, passion and history of Australia's sporting icon |last2=Coward |first2=Mike |date=2008 |publisher=The Cricket Pub |isbn=978-0-9775631-1-1 |location=West Pennant Hills, N.S.W |page=39}}&lt;/ref&gt;.

=== 1908-yilgi gerb ===

[[Avstraliya Ittifoqi]] tuzilgach, mamlakatning ilk rasmiy gerbi Wilson Dobbs tomonidan ishlab chiqilgan va [[Edward VII]] tomonidan 1908-yil 7-mayda tasdiqlangan&lt;ref&gt;''The Armorial Ensigns of the Commonwealth of Australia'' 1980. Commonwealth of Australia {{ISBN|0-642-04793-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |date=27 July 1908 |title=Australia's Coat of Arms |page=8 |newspaper=[[The Daily Telegraph (Sydney)|The Daily Telegraph]] |issue=9097 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article238154602 |via=[[National Library of Australia]]}}&lt;/ref&gt;.
[[File:Bowman Flag-NAA.jpg|thumb|Bowman yaratgan bayroq]]
Gerb markazidagi qalqon tepasida chambar ustiga joylashtirilgan yetti qirrali yulduz tasvirlangan edi. Qalqonni [[kenguru]] va [[emu]] ushlab turgan boʻlib, emu oyogʻi bilan kanguruga yordam berib turgan holatda aks ettirilgan. Bularning barchasi „Advance Australia“ shiori yozilgan lenta bilan bezatilgan yashil maysa ustida joylashgan edi. Ushbu shior avvalgi mustamlaka gerblarida ham qoʻllanilgan.

Qalqon oq fondan iborat boʻlib, unda qizil [[Avliyo Georgiy xochi]], uning atrofiga koʻk chiziqlar va oltita shtatni ifodalovchi qizil chevronli oltita kichik qalqon joylashtirilgan edi. Ushbu gerb hukumat tomonidan ishlatilgan hamda 1910–1963-yillarda olti pensalik tangalarda, 1910–1936-yillarda esa uch pensalik, shilling va florin tangalarida bosilgan.

Gerb tasdiqlanishidan oldin ham bahs-munozaralarga sabab boʻlgan. Shotlandiya vatanparvarlari uyushmasi qalqondagi [[Avliyo Georgiy xochi]] tasviriga qarshi chiqib, unda shotland va irland xalqlari ramzlari ham boʻlishi kerakligini taʼkidlagan&lt;ref&gt;{{cite news |date=4 April 1908 |title=Australia's Coat of Arms |url=http://nla.gov.au/nla.news-article138403214 |newspaper=[[Newcastle Morning Herald and Miners' Advocate]] |location=New South Wales, Australia |page=7 |via=[[National Library of Australia]] |issue=10,423}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, [[Shotlandiya]] va [[Irlandiya]] geraldlari bilan maslahatlashilmagani tanqid qilingan. Ayrim tashkilotlar gerbni toʻliq qayta ishlab chiqish yoki unda faqat Avstraliyaga xos timsollardan foydalanishni talab qilgan.

[[Yangi Janubiy Uels]] gerbi muallifi William Gullick keyinchalik 1805-yildagi Bowman bayrogʻiga eʼtibor qaratgan. Uning fikricha, norasmiy mustamlaka gerblari aynan shu bayroqdan kelib chiqqan. Bayroqda [[atirgul]], [[sebarga]] va [[qariqiz]] tasvirlari kenguru hamda emu tomonidan ushlab turilgan edi. Shundan soʻng Gullick bosh vazir topshirigʻi bilan gerbni qayta ishlab chiqishga jalb etilgan.

=== 1912-yilgi gerb ===

1908-yildagi gerb 1911-yilda qayta ishlangan va yangi koʻrinishdagi gerb [[George V]] tomonidan 1912-yil 19-sentyabrda rasman tasdiqlangan. Yangi gerb parlamentda ham qizgʻin bahslarga sabab boʻlgan. Wentworth okrugi deputati Willie Kelly kenguru va emu geraldika anʼanalariga mos kelmasligini aytib, ularni „Avstraliya yovvoyi tabiatining gʻalati mavjudotlari“ deb atagan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kelly |first=Willie |author-link=Willie Kelly (politician) |date=31 October 1912 |editor-last=Hansard |editor-link=Hansard#Australia |title=House of Representatives: 31 October 1912: 4th Parliament · 3rd Session |url=https://www.historichansard.net/hofreps/1912/19121031_reps_4_67/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607224233/https://www.historichansard.net/hofreps/1912/19121031_reps_4_67/ |archive-date=7 June 2023 |website=Historic Hansard |page=4954}}&lt;/ref&gt;.

Shunga qaramay, kenguru va emu gerbda saqlab qolingan, biroq ular yanada tabiiyroq koʻrinishda qayta chizilgan. Avstraliya shtatlari alohida ifodalanmagan degan tanqidlarni bartaraf etish uchun qalqonda har bir shtatning geraldik nishoni aks ettirilgan. Shuningdek, eski gerbga qaratilgan shotlandiyaliklar tanqidlarini yumshatish maqsadida latcha terisi hoshiyasi qoʻshilgan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Yangi gerbda qalqon ostidagi yashil maysa olib tashlangan va lentadagi yozuv shunchaki „Australia“ shakliga oʻzgartirilgan. Chambardagi ranglar ham koʻk-oqdan koʻk-oltin rangga almashtirilgan. Gerb ortiga ikki shox [[oltin akatsiya]] qoʻshilgan boʻlsa-da, bu unsur hech qachon gerbning rasmiy qismi hisoblanmagan&lt;ref name=dfat/&gt;. Keyinchalik, 1988-yil 19-avgustda [[oltin akatsiya]] Avstraliyaning milliy guli deb eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Floral Emblems of Australia|url=http://www.anbg.gov.au/emblems/ac.pyc.gaz.html|publisher=Australian National Botanic Gardens|access-date=23 September 2014|archive-date=18 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818005737/http://www.anbg.gov.au/emblems/ac.pyc.gaz.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Har bir shtat nishonidan foydalanish anʼanasi ilk bor 1904-yil 21-yanvarda joriy etilgan Buyuk Avstraliya muhrida paydo boʻlgan. Charles R. Wyliega koʻra, [[Janubiy Avstraliya]] va [[G‘arbiy Avstraliya]] hali oʻz gerbiga ega boʻlmagani sababli ularning nishonlari ishlatilgan&lt;ref&gt;{{cite news |author1=Flinders Barr |title=The Great Seal |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/16907168 |via=trove.nla.gov.au |access-date=15 October 2019 |work=Sydney Morning Herald |date=1 October 1932 |pages=9 |archive-date=14 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114141831/https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/16907168 |url-status=live }}; {{cite web |title=C. R. Wylie |url=https://www.austlit.edu.au/austlit/page/6181716 |website=AustLit |publisher=University of Queensland |access-date=15 October 2019 |archive-date=15 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191015211240/https://www.austlit.edu.au/austlit/page/6181716 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

=== 1954-yilgi qayta ishlash taklifi ===
[[File:Eileen Mayo's proposed Australian coat of arms (1955).jpg|thumb|175x175px|Eileen Mayo gerbi (1955)]]
1954-yilda rassom Daryl Lindsay gerbni „badiiy jihatdan muvaffaqiyatsiz“ deb baholaganidan soʻng, Menzies hukumati uni qayta ishlab chiqish imkoniyatlarini koʻrib chiqqan. Bir necha rassomlar, jumladan Alistair Morrison, Alfred Cook, Cedric Emanuel va Eileen Mayo yangi loyiha ustida ishlashga jalb etilgan.

Hukumat gerbning asosiy unsurlarini oʻzgartirmoqchi boʻlmagan, biroq unga toj qoʻshish va [[oltin akatsiya]] tasvirini olib tashlashni maqsad qilgan. Deputat Bill Taylor esa gerbni 1921-yildagi Kanada qirollik gerbiga oʻxshash shaklda qayta tasdiqlashni taklif etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1954–1956 |title=Commonwealth Coat of Arms - Proposed redesign |url=https://recordsearch.naa.gov.au/SearchNRetrieve/Interface/SearchScreens/BasicSearch.aspx |website=[[National Archives of Australia]] |pages=84–85, 97 |id=NAA: A463, 1956/219 PART 2}}&lt;/ref&gt;. 1955-yilda maxsus qoʻmita Eileen Mayo loyihasini maʼqullagan, unda toj va aborigen qalqoni mavjud edi, biroq yakunda hech qanday oʻzgarish kiritilmagan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Baskerville |first=Bruce |title=Symbols of Australia: Uncovering the Stories Behind the Myths |date=2021 |publisher=NewSouth Publishing |others=Melissa Harper |isbn=978-1-74224-999-5 |location=Sydney |page=204 |chapter=Coat of Arms}}&lt;/ref&gt;
[[File:Draft Australian coat of arms.png|center|thumb|356x356px|[[William Gullick]] tomonidan taklif etilgan toʻrt variant. Oxir-oqibat yuqori oʻng versiyaning oʻzgartirilgan versiyasi tanlandi.]]
== Qoʻllanilishi ==
[[File:Coat of arms.jpg|thumb|[[Parlament binosi (Kanberra)|Parlament binosi]]da metaldan ishlangan gerb tasviri.]]
Ittifoq gerbi [[Avstraliya]] Ittifoqning rasmiy ramzi boʻlib, Hamdoʻstlik hokimiyati va mulkini anglatadi. Gerbdan Avstraliya hukumatining vazirlik va agentliklari, qonuniy hamda qonuniy boʻlmagan idoralari, parlament, Hamdoʻstlik sudlari va tribunalari foydalanadi. Shuningdek, [[Avstraliya parlamenti]]ning senatorlari va federal deputatlari ham uni oʻz vakolatlari doirasida qoʻllashi mumkin&lt;ref name=&quot;dpmc.gov.au&quot;/&gt;.

Gerbdan Ittifoq tomonidan rasmiy kafolat, homiylik yoki qoʻllab-quvvatlash mavjud degan notoʻgʻri taassurot uygʻotadigan holatlarda foydalanish taqiqlanadi&lt;ref&gt;[http://www.dpmc.gov.au/guidelines/docs/CCOA_general_points.pdf Use of the Commonwealth Coat of Arms General Guidelines] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080719191618/http://dpmc.gov.au/guidelines/docs/CCOA_general_points.pdf |date=19 July 2008 }}&lt;/ref&gt;. Xususiy shaxslar va tashkilotlarga undan foydalanishga kamdan-kam hollarda ruxsat beriladi, biroq sport tashkilotlari hamda taʼlimiy nashrlar uchun ayrim istisnolar mavjud. Masalan, gerb [[Avstraliya Olimpiya oʻyinlarida|Avstraliya Olimpiya jamoasi]] va Avstraliya milliy ayollar futbol terma jamoasi formalarida foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2024-04-17 |title=The Paris 2024 opening ceremony uniforms have been unveiled. Here's how Team Australia's look has evolved |url=https://www.abc.net.au/news/2024-04-17/olympic-uniforms-of-the-past/103733684 |work=ABC News |language=en-AU}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-07-31 |title=Women's World Cup: From hand-me-downs to period proofing, the Matildas' kits reflect the evolution of women's football |url=https://www.abc.net.au/news/2023-07-31/one-size-fits-all-how-the-matildas-kits-reflect-their-evolution/102376754 |access-date= |work=ABC News |language=en-AU}}&lt;/ref&gt;.

Ruxsatsiz gerbdan foydalanish 2010-yildagi Raqobat va isteʼmolchilar toʻgʻrisidagi qonun, 1995-yildagi Jinoyat kodeksi toʻgʻrisidagi qonun yoki 1995-yildagi Savdo belgilari toʻgʻrisidagi qonunni buzish hisoblanishi mumkin&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.itsanhonour.gov.au/coat-arms/index.cfm It's an Honour – Commonwealth Coat of Arms] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615050653/http://www.itsanhonour.gov.au/coat-arms/index.cfm |date=15 June 2006 }}&lt;/ref&gt;. Gerb tushirilgan mahsulotlarni mamlakatga olib kirish ham bojxona qoidalariga koʻra noqonuniy hisoblanadi.

Gerbning toʻliq rangli talqini mavjud boʻlib, undan tashqari bir rangda tasvirlash uchun geraldika qoidalariga mos keluvchi toʻqqizta rasmiy variant ishlab chiqilgan.

Gerb [[Charles III]]ning Avstraliya uchun shaxsiy bayrogʻida asosiy oʻrinni egallaydi&lt;ref name=&quot;CharlesPMC&quot;&gt;{{cite web |date=14 July 2022 |title=Royal and Vice-Regal flags |url=https://www.pmc.gov.au/resources/australian-flags-booklet/part-3-other-official-flags-australia/royal-and-vice-regal-flags |access-date=18 October 2024 |publisher=[[Australian Government]]: Department of the Prime Minister and Cabinet}}&lt;/ref&gt;. 1973-yildan buyon esa uning biroz oʻzgartirilgan koʻrinishi [[Avstraliya Buyuk muhri]] asosida qoʻllanib kelmoqda&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Department of Prime Minister and Cabinet |url=https://www.pmc.gov.au/sites/default/files/resource/download/national-symbols-booklet-accessible-300dpi_0.pdf |title=Australian Symbols |publisher=Commonwealth of Australia |year=2022 |isbn=978-0-642-47131-4 |page=21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230517041009/https://www.pmc.gov.au/sites/default/files/resource/download/national-symbols-booklet-accessible-300dpi_0.pdf |archive-date=17 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Gerb &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida [[Avstraliya funti]] tangalari zarb qilina boshlagan davrdan buyon tangalarda foydalaniladi. 1936-yilgacha 1908-yildagi gerb muntazam muomaladagi barcha kumush tangalarning orqa tomonida joylashgan edi. 1936-yildan keyin hozirgi gerb florin tangasining orqa tomonida paydo boʻlgan, eski gerb esa olti pensalik tangada saqlanib qolgan. 1966-yildagi oʻnlik tizimiga oʻtilgach, amaldagi gerb 50 sentlik tangalarning ikkala turida ham tasvirlana boshlagan.

Gerbdan harbiy unvon belgisi sifatida ham foydalaniladi. Avstraliya armiyasidagi birinchi toifali uorent-ofitser&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Australian Army |author-link=Australian Army |title=Ranks |url=https://www.army.gov.au/about-us/ranks |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015133438/https://www.army.gov.au/about-us/ranks |archive-date=15 October 2023 |access-date=15 October 2023 |website=Army}}&lt;/ref&gt;, dengiz floti uorent-ofitseri&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Royal Australian Navy |author-link=Royal Australian Navy |title=Ranks of the Royal Australian Navy |url=https://www.navy.gov.au/about/organisation/ranks |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607040331/https://www.navy.gov.au/about/organisation/ranks |archive-date=7 June 2023 |access-date=15 October 2023 |website=Navy}}&lt;/ref&gt; va havo kuchlari uorent-ofitseri unvonlari nishoni hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Royal Australian Air Force |author-link=Royal Australian Air Force |title=Ranks |url=https://www.airforce.gov.au/about-us/ranks |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330043906/https://www.airforce.gov.au/about-us/ranks |archive-date=30 March 2023 |access-date=15 October 2023 |website=Air Force}}&lt;/ref&gt;. Yanada soddalashtirilgan koʻrinishi esa dengiz floti bosh uorent-ofitseri, armiya polk-serjant-mayori va havo kuchlari bosh uorent-ofitseri unvonlari uchun qoʻllanadi.

Baʼzan avstraliyaliklar oʻz gerbida tasvirlangan hayvonlarni isteʼmol qiladigan yagona xalq sifatida notoʻgʻri talqin qilinadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |title=Kangaroo: A Love-Hate Story Examines Australians’ Relationship With the National Icon They Both Love and Eat |last=Withers |first=Rachel |date=26 January 2018 |website=Slate |access-date=4 May 2024 |archive-date=4 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240504001737/https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Kenguru va emu goʻshti birgalikda ishlatilgan taomlar, masalan pirog&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |title=Kangaroo: A Love-Hate Story Examines Australians’ Relationship With the National Icon They Both Love and Eat |last=Withers |first=Rachel |date=26 January 2018 |website=Slate |access-date=4 May 2024 |archive-date=4 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240504001737/https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; yoki pitsa&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.foodbeast.com/news/coat-of-arms-pizza/ |title=A Half Kangaroo, Half Emu Pizza Is A Unique and Delicious Reality In Australia |last=Pham |first=Peter |date=17 May 2019 |website=Foodbeast |access-date=4 May 2024 |archive-date=4 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240504001817/https://www.foodbeast.com/news/coat-of-arms-pizza/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, norasmiy ravishda „gerb“ deb ataladi.
== Shtat va hududlar gerblari ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center; width:80%;&quot; border=&quot;1&quot;
| width=&quot;20%&quot; |[[File:Coat of Arms of New South Wales.svg|140px]]
| width=&quot;20%&quot; |[[File:Coat of Arms of Victoria.svg|100px]]
| width=&quot;20%&quot; |[[File:Coat of Arms of Queensland.svg|140px]]
|-
![[Yangi Janubiy Uels gerbi|Yangi Janubiy Uels]]
![[Viktoriya gerbi|Viktoriya]]
![[Kvinslend gerbi|Kvinslend]]
|-
|[[File:South Australian Coat of Arms.svg|140px]]
|[[File:Western Australian Coat of Arms.svg|140px]]
|[[File:Tasmania Coat of Arms.svg|140px]]
|-
![[Janubiy Avstraliya gerbi|Janubiy Avstraliya]]
![[Gʻarbiy Avstraliya gerbi|Gʻarbiy Avstraliya]]
![[Tasmaniya gerbi|Tasmaniya]]
|-
|[[File:Coat_of_Arms_of_the_Australian_Capital_Territory.svg|157x157px]]
|[[File:Northern Territory Coat of Arms.svg|140px]]
|[[File:Coat of arms of Norfolk Island.svg|140px]]
|-
![[Avstraliya poytaxt hududi gerbi|Avstraliya poytaxt hududi]]
![[Shimoliy mintaqa gerbi|Shimoliy mintaqa]]
![[Norfolk oroli gerbi|Norfolk oroli]]
|}

==Shahar gerblari==
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot; mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Coat of Arms of Melbourne.svg|[[Melburn gerbi|Melburn]]
File:CoA of Brisbane.svg|[[Brizben gerbi|Brizben]]
File:Perth COA.gif|[[Pert gerbi|Pert]]
File:COA Adelaide.svg|[[Adelaida gerbi|Adelaida]]
File:Coat of Arms of the Australian Capital Territory.svg|[[Kanberra gerbi|Kanberra]]
File:Coat of Arms of the City of Hobart.svg|[[Hobart gerbi|Hobart]]
File:Coat of arms of Darwin.svg|[[Darvin gerbi|Darvin]]
&lt;/gallery&gt;

== Gerb tasvirlangan tangalar ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:1966 australian 50 cent piece circular.jpg|1966-yilgi Avstraliya 50 sentlik tangasi orqasi
File:1939-Australian-Florin-Reverse.jpg|1936-yildan keyingi Avstraliya florini
File:1910-Australian-Florin-Reverse.jpg|1936-yildan oldingi Avstraliya florini
File:Australian 1951 sixpence.jpg|Avstraliya olti pensaligi
File:1910s to 1930s Imperial Australian Coins.jpg|1936-yildan oldingi Avstraliya funtlari
&lt;/gallery&gt;
== Manbalar ==
{{reflist|30em|refs=
&lt;ref name=&quot;dpmc.gov.au&quot;&gt;{{cite book | url=http://www.dpmc.gov.au/pmc/publication/commonwealth-coat-arms-information-and-guidelines | title=Commonwealth Coat of Arms information and Guidelines | author=Australian Government Department of the Prime Minister and Cabinet | year=2014 | access-date=27 January 2015 | archive-date=27 April 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150427142151/http://www.dpmc.gov.au/pmc/publication/commonwealth-coat-arms-information-and-guidelines | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}

[[Turkum:Avstraliya gerblari]]
[[Turkum:Davlat gerblari]]
[[Turkum:Avstraliya milliy ramzlari]]
[[Turkum:Qushlar tasvirlangan gerblar]]
[[Turkum:Xochlar tasvirlangan gerblar]]
[[Turkum:Sherlar tasvirlangan gerblar]]
[[Turkum:Yulduzlar tasvirlangan  gerblar]]</text>
      <sha1>ob6jilbm3pkyigepoaqgjv3brfsoqx2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156344</id>
      <parentid>6156343</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:59:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Blazon */</comment>
      <origin>6156344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27464" sha1="3ah1zlk64nr57icm1nbtjza75h1155p" xml:space="preserve">{{Infobox coat of arms
|name             = Avstraliya Ittifoqi gerbi
|image            = File:Coat of Arms of Australia.svg &lt;!-- This is using the official emblazonment of the coat of arms, of which there is only a raster image. --&gt;
|image_width      = 250
|year_adopted     = 1912-yil 19-sentyabr
|armiger          = [[Avstraliya Ittifoqi]]
|crest            = [[Hamdoʻstlik yulduzi]]: yetti qirrali tillarang yulduz 
|torse            = tillarang va lojuvard
|shield           = ''[[#Blazon|qarang]]''
|supporters       = Qizil kenguru (chapda), emu (oʻngda)
|compartment      = mavjud emas
|motto            = yoʻq
|earlier_versions =[[#1908-yilgi gerb|1908–1912-koʻrinishi]] 
|designer=[[William Gullick]]}}
'''Avstraliya gerbi''', rasman '''Ittifoq gerbi'''&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date= |title=Commonwealth Coat of Arms |url=https://www.pmc.gov.au/government/commonwealth-coat-arms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200730090610/https://www.pmc.gov.au/government/commonwealth-coat-arms |archive-date=30 July 2020 |access-date=30 April 2024 |website=Department of the Prime Minister and Cabinet |publisher=[[Australian Government]] |language=en-AU}}&lt;/ref&gt; — [[Avstraliya Ittifoqi]]ning rasmiy ramzidir&lt;ref name=&quot;dpmc.gov.au&quot; /&gt;. Unda Avstraliyaning oltita shtati ramzlari tushirilgan qalqon tasvirlangan boʻlib, qalqonni Avstraliyaga xos — [[kenguru]] va [[emu]] ushlab turadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|access-date=2023-02-07|language=en|title=National symbols - Parliamentary Education Office|url=https://peo.gov.au/understand-our-parliament/parliament-house/national-symbols/|website=peo.gov.au|archive-date=7 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207112702/https://peo.gov.au/understand-our-parliament/parliament-house/national-symbols/|url-status=live}}&lt;!-- auto-translated by Module:CS1 translator --&gt;&lt;/ref&gt;. Gerb tepasidagi yetti qirrali [[Hamdoʻstlik yulduzi]] shtatlar va hududlar sonini anglatadi, qalqon ostida esa mamlakatning milliy oʻsimlik ramzi boʻlgan [[oltin akatsiya]] tasvirlangan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Dastlabki gerb [[Edward VII]] tomonidan 1908-yil 7-mayda tasdiqlangan. Hozirgi koʻrinishdagi gerb esa [[George V]] tomonidan 1912-yil 19-sentyabrda tasdiqlangan. Shunga qaramay, 1908-yildagi gerbdan ayrim hollarda foydalanishda davom etilgan, xususan olti pensalik tangalarning orqa tomonida tasvirlangan.
== Dizayni ==
=== Qalqon ===
[[File:Shield of arms of Australia.svg|thumb|295x295px|Gerdagi qalqon]]
Gerbning markaziy qismi boʻlgan qalqonda Avstraliyaning oltita shtatini ifodalovchi oltita boʻlim joylashgan. Qalqon atrofi oq-qora latcha terisihoshiyasi bilan oʻralgan boʻlib, Avstraliya tojining umumiy hokimiyatini anglatadi hamda qalqonni alohida ramzlar yigʻindisi emas, yagona timsol oʻlaroq birlashtiradi.

Tarixchi Bruce Baskervillega koʻra, gerb [[Avstraliya konstitutsiyasi]] muqaddimasidagi gʻoyalarni aks ettiradi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Baskerville |first=Bruce |title=Symbols of Australia |date=2010 |publisher=National Museum of Australia Press and UNSW Press |isbn=978 1 921410 50 5 |editor-last=Harper |editor-first=Melissa |page=108 |language=en |chapter=Coat of arms |editor-last2=White |editor-first2=Richard}}&lt;/ref&gt;. Shtatlar aholisi ularning gerblari orqali, federatsiya esa qalqon qismlarining teng taqsimlanishi orqali ifodalangan. latcha terisihoshiyasi esa tojni anglatadi. Gerbdagi davlat hokimiyati Hamdoʻstlikning mavhum, biroq cheklangan ommaviy hokimiyatini hamda uning xalq, toj va konstitutsiya uygʻunligidagi mujassamligini ifodalaydi.

Qalqonning yuqori qismida chapdan oʻngga [[Yangi Janubiy Uels]], [[Viktoriya (shtat)|Viktoriya]] va [[Kvinslend]] shtatlari ramzlari tasvirlangan. Pastki qismida esa [[Janubiy Avstraliya]], [[Gʻarbiy Avstraliya]] va [[Tasmaniya]] ramzlari joylashgan.

=== Hamdoʻstlik yulduzi ===

Qalqon tepasida koʻk va oltinrang chambar ustida joylashgan yetti qirrali [[Hamdoʻstlik yulduzi]] yoki Ittifoq yulduzi tasvirlangan. Yulduzning olti qirrasi Avstraliyaning dastlabki oltita shtatini, yettinchi qirrasi esa hududlarni anglatadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Tayanch hayvonlar ==

Qalqonni ushlab turgan qizil [[kenguru]] va [[emu]] hech qachon mamlakatning rasmiy ramzlari sifatida eʼlon qilinmagan&lt;ref name=&quot;dfat&quot;&gt;{{cite web|title=Coat of Arms |url=http://www.dfat.gov.au/facts/coat_of_arms.html |website=About Australia |publisher=Department of Foreign Affairs and Trade |access-date=23 September 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928075301/http://dfat.gov.au/facts/coat_of_arms.html |archive-date=28 September 2011  }}&lt;/ref&gt;. Ular norasmiy ravishda tan olingan boʻlib, bunga ushbu hayvonlarning faqat Avstraliyaga xosligi va mamlakatning eng mashhur endemik hayvonlari ekani sabab boʻlgan. Shuningdek, ular oldinga harakat va taraqqiyot ramzi sifatida talqin qilinadi, chunki bu hayvonlar orqaga yurishga moslashmagan deb hisoblanadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Fon ===

Gerb fonida Avstraliyaning rasmiy milliy gulli timsoli boʻlgan [[oltin akatsiya]] chambari tasvirlangan, biroq undagi tasvir botanika jihatidan aniq emas. Pastki qismda mamlakat nomi yozilgan lenta mavjud&lt;ref&gt;{{cite web|title=Australian Coat of Arms|url=http://www.worldwidewattle.com/infogallery/symbolic/coatofarms.php|publisher=WorldWideWattle|access-date=23 September 2014|archive-date=4 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204101441/http://www.worldwidewattle.com/infogallery/symbolic/coatofarms.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ushbu unsurlar odatda gerb bilan birga tasvirlansa-da, qirollik farmonida ular haqida aniq koʻrsatma berilmaganligi sababli texnik jihatdan majburiy hisoblanmaydi&lt;ref name=&quot;dfat&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; width=&quot;570px&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|-
! width=&quot;30%&quot; |Shtat
! width=&quot;20%&quot; |Nishon
! width=&quot;50%&quot; |Tavsif
|-
! [[Yangi Janubiy Uels]]
| [[File:State Badge of New South Wales.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Avliyo Georgiy xochi]] arslon va yulduzlar bilan
|-
! [[Viktoriya (shtat)|Viktoriya]]
| [[File:Badge of Victoria (traditional).svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Avliyo Edward toji]] va [[Janubiy but]]
|-
! [[Kvinslend]]
| [[File:State Badge of Queensland.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |moviy [[Malta xochi]] va Avliyo Edward toji
|-
! [[Janubiy Avstraliya]]
| [[File:Badge of South Australia.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |Avstraliya qargʻasi
|-
! [[Gʻarbiy Avstraliya]]
| [[File:Badge of Western Australia (type 2).svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |qora oqqush
|-
! [[Tasmaniya]]
| [[File:Badge of Tasmania.svg|70px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; |qizil tusli [[sher (geraldika)|sher]]
|}

=== Blazon ===

Hamdoʻstlik gerbining rasmiy geraldik tavsifi 1912-yil 19-sentyabrda [[George V]] tomonidan chiqarilgan qirollik farmonida keltirilgan. Unda qalqonning har bir qismi, yulduz, toj, tayanch hayvonlar va boshqa unsurlar geraldika qoidalari asosida batafsil tasvirlangan.

1908-yildagi dastlabki gerb tavsifi ham alohida blazon shaklida berilgan boʻlib, unda Janubiy Xoch yulduz turkumi, [[Avliyo Georgiy xochi]], yetti qirrali yulduz hamda „Advance Australia“ shiori tushirilgan&lt;ref&gt;{{cite magazine |date=8 August 1908 |title=Warrant Granting Armorial Ensigns and Supporters to the Commonwealth of Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article232349404 |magazine=[[Commonwealth of Australia Gazette]] |page=1181 |via=[[Trove]], [[National Library of Australia]] |issue=39}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[File:BaggyGreen1928.jpg|thumb|Kriketchilarning yashil kepkasida tasvirlangan Avstraliyaning norasmiy mustamlaka gerbi.]]
{{Infobox coat of arms
|name             = Avstraliya Ittifoqi gerbi (1908–1912)
|image            = Coat of arms of Australia (1908-1912).svg
|image_width      = 250
|middle           = 
|middle_width     = 
|middle_caption   = 
|lesser           = 
|lesser_alt       = 
|lesser_width     = 
|lesser_caption   = 
|year_adopted     = 1908-yil 7-may
|crest            = [[Hamdoʻstlik yulduzi]]
|torse            = lojuvard va kumushrang
|shield           = Gerb yuqori qismida Hamdoʻstlik yulduzi. Unga tayanch qalqonda esa Avliyo Georgiy xochik aks etgan. Qalqonni chapda qizil kenguru, ong tomonda esa emu tutib turibdi. Kompozitsiya maysazor ustidadir. Uning ostidagi lentaga esa „Advance Australia“ shiori bitilgan
|supporters       = qizil kenguru hamda emu
|compartment      = maysali
|motto            = Advance Australia
|orders           = 
|other_elements   = 
|earlier_versions = 
|use              = 
|until=1912-yil 19-sentyabr |designer=Wilson Dobbs}}
1820-yillarga kelib, oltin jun, kema, langar va bugʻdoy tasvirlangan qalqondan iborat norasmiy gerb sharqiy Avstraliya koloniyalarida keng qoʻllanila boshlagan. Uni [[kenguru]] va [[emu]] ushlab turgan boʻlib, pastida „Advance Australia“ shiori yozilgan edi. Ushbu ramz binolar va shaxsiy buyumlarda Avstraliya timsoli sifatida ishlatilgan. Keyinchalik u [[Yangi Janubiy Uels]], [[Melburn]] va [[Adelaida]] gerblariga asos boʻlgan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Baskerville |first=Bruce |title=Symbols of Australia |date=2010 |publisher=National Museum of Australia Press and UNSW Press |isbn=978 1 921410 50 5 |editor-last=Harper |editor-first=Melissa |pages=107–113 |language=en |chapter=Coat of arms |editor-last2=White |editor-first2=Richard}}&lt;/ref&gt;. Mazkur gerb kamida 1899-yildan boshlab Avstraliya kriket jamoasining yashil kepkalarida ham qoʻllanilgan va hozirgacha saqlanib qolgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Fahey |first=Michael |title=The baggy green: the pride, passion and history of Australia's sporting icon |last2=Coward |first2=Mike |date=2008 |publisher=The Cricket Pub |isbn=978-0-9775631-1-1 |location=West Pennant Hills, N.S.W |page=39}}&lt;/ref&gt;.

=== 1908-yilgi gerb ===

[[Avstraliya Ittifoqi]] tuzilgach, mamlakatning ilk rasmiy gerbi Wilson Dobbs tomonidan ishlab chiqilgan va [[Edward VII]] tomonidan 1908-yil 7-mayda tasdiqlangan&lt;ref&gt;''The Armorial Ensigns of the Commonwealth of Australia'' 1980. Commonwealth of Australia {{ISBN|0-642-04793-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |date=27 July 1908 |title=Australia's Coat of Arms |page=8 |newspaper=[[The Daily Telegraph (Sydney)|The Daily Telegraph]] |issue=9097 |location=New South Wales, Australia |url=http://nla.gov.au/nla.news-article238154602 |via=[[National Library of Australia]]}}&lt;/ref&gt;.
[[File:Bowman Flag-NAA.jpg|thumb|Bowman yaratgan bayroq]]
Gerb markazidagi qalqon tepasida chambar ustiga joylashtirilgan yetti qirrali yulduz tasvirlangan edi. Qalqonni [[kenguru]] va [[emu]] ushlab turgan boʻlib, emu oyogʻi bilan kanguruga yordam berib turgan holatda aks ettirilgan. Bularning barchasi „Advance Australia“ shiori yozilgan lenta bilan bezatilgan yashil maysa ustida joylashgan edi. Ushbu shior avvalgi mustamlaka gerblarida ham qoʻllanilgan.

Qalqon oq fondan iborat boʻlib, unda qizil [[Avliyo Georgiy xochi]], uning atrofiga koʻk chiziqlar va oltita shtatni ifodalovchi qizil chevronli oltita kichik qalqon joylashtirilgan edi. Ushbu gerb hukumat tomonidan ishlatilgan hamda 1910–1963-yillarda olti pensalik tangalarda, 1910–1936-yillarda esa uch pensalik, shilling va florin tangalarida bosilgan.

Gerb tasdiqlanishidan oldin ham bahs-munozaralarga sabab boʻlgan. Shotlandiya vatanparvarlari uyushmasi qalqondagi [[Avliyo Georgiy xochi]] tasviriga qarshi chiqib, unda shotland va irland xalqlari ramzlari ham boʻlishi kerakligini taʼkidlagan&lt;ref&gt;{{cite news |date=4 April 1908 |title=Australia's Coat of Arms |url=http://nla.gov.au/nla.news-article138403214 |newspaper=[[Newcastle Morning Herald and Miners' Advocate]] |location=New South Wales, Australia |page=7 |via=[[National Library of Australia]] |issue=10,423}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, [[Shotlandiya]] va [[Irlandiya]] geraldlari bilan maslahatlashilmagani tanqid qilingan. Ayrim tashkilotlar gerbni toʻliq qayta ishlab chiqish yoki unda faqat Avstraliyaga xos timsollardan foydalanishni talab qilgan.

[[Yangi Janubiy Uels]] gerbi muallifi William Gullick keyinchalik 1805-yildagi Bowman bayrogʻiga eʼtibor qaratgan. Uning fikricha, norasmiy mustamlaka gerblari aynan shu bayroqdan kelib chiqqan. Bayroqda [[atirgul]], [[sebarga]] va [[qariqiz]] tasvirlari kenguru hamda emu tomonidan ushlab turilgan edi. Shundan soʻng Gullick bosh vazir topshirigʻi bilan gerbni qayta ishlab chiqishga jalb etilgan.

=== 1912-yilgi gerb ===

1908-yildagi gerb 1911-yilda qayta ishlangan va yangi koʻrinishdagi gerb [[George V]] tomonidan 1912-yil 19-sentyabrda rasman tasdiqlangan. Yangi gerb parlamentda ham qizgʻin bahslarga sabab boʻlgan. Wentworth okrugi deputati Willie Kelly kenguru va emu geraldika anʼanalariga mos kelmasligini aytib, ularni „Avstraliya yovvoyi tabiatining gʻalati mavjudotlari“ deb atagan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kelly |first=Willie |author-link=Willie Kelly (politician) |date=31 October 1912 |editor-last=Hansard |editor-link=Hansard#Australia |title=House of Representatives: 31 October 1912: 4th Parliament · 3rd Session |url=https://www.historichansard.net/hofreps/1912/19121031_reps_4_67/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607224233/https://www.historichansard.net/hofreps/1912/19121031_reps_4_67/ |archive-date=7 June 2023 |website=Historic Hansard |page=4954}}&lt;/ref&gt;.

Shunga qaramay, kenguru va emu gerbda saqlab qolingan, biroq ular yanada tabiiyroq koʻrinishda qayta chizilgan. Avstraliya shtatlari alohida ifodalanmagan degan tanqidlarni bartaraf etish uchun qalqonda har bir shtatning geraldik nishoni aks ettirilgan. Shuningdek, eski gerbga qaratilgan shotlandiyaliklar tanqidlarini yumshatish maqsadida latcha terisi hoshiyasi qoʻshilgan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Yangi gerbda qalqon ostidagi yashil maysa olib tashlangan va lentadagi yozuv shunchaki „Australia“ shakliga oʻzgartirilgan. Chambardagi ranglar ham koʻk-oqdan koʻk-oltin rangga almashtirilgan. Gerb ortiga ikki shox [[oltin akatsiya]] qoʻshilgan boʻlsa-da, bu unsur hech qachon gerbning rasmiy qismi hisoblanmagan&lt;ref name=dfat/&gt;. Keyinchalik, 1988-yil 19-avgustda [[oltin akatsiya]] Avstraliyaning milliy guli deb eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Floral Emblems of Australia|url=http://www.anbg.gov.au/emblems/ac.pyc.gaz.html|publisher=Australian National Botanic Gardens|access-date=23 September 2014|archive-date=18 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818005737/http://www.anbg.gov.au/emblems/ac.pyc.gaz.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Har bir shtat nishonidan foydalanish anʼanasi ilk bor 1904-yil 21-yanvarda joriy etilgan Buyuk Avstraliya muhrida paydo boʻlgan. Charles R. Wyliega koʻra, [[Janubiy Avstraliya]] va [[G‘arbiy Avstraliya]] hali oʻz gerbiga ega boʻlmagani sababli ularning nishonlari ishlatilgan&lt;ref&gt;{{cite news |author1=Flinders Barr |title=The Great Seal |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/16907168 |via=trove.nla.gov.au |access-date=15 October 2019 |work=Sydney Morning Herald |date=1 October 1932 |pages=9 |archive-date=14 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114141831/https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/16907168 |url-status=live }}; {{cite web |title=C. R. Wylie |url=https://www.austlit.edu.au/austlit/page/6181716 |website=AustLit |publisher=University of Queensland |access-date=15 October 2019 |archive-date=15 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191015211240/https://www.austlit.edu.au/austlit/page/6181716 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

=== 1954-yilgi qayta ishlash taklifi ===
[[File:Eileen Mayo's proposed Australian coat of arms (1955).jpg|thumb|175x175px|Eileen Mayo gerbi (1955)]]
1954-yilda rassom Daryl Lindsay gerbni „badiiy jihatdan muvaffaqiyatsiz“ deb baholaganidan soʻng, Menzies hukumati uni qayta ishlab chiqish imkoniyatlarini koʻrib chiqqan. Bir necha rassomlar, jumladan Alistair Morrison, Alfred Cook, Cedric Emanuel va Eileen Mayo yangi loyiha ustida ishlashga jalb etilgan.

Hukumat gerbning asosiy unsurlarini oʻzgartirmoqchi boʻlmagan, biroq unga toj qoʻshish va [[oltin akatsiya]] tasvirini olib tashlashni maqsad qilgan. Deputat Bill Taylor esa gerbni 1921-yildagi Kanada qirollik gerbiga oʻxshash shaklda qayta tasdiqlashni taklif etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1954–1956 |title=Commonwealth Coat of Arms - Proposed redesign |url=https://recordsearch.naa.gov.au/SearchNRetrieve/Interface/SearchScreens/BasicSearch.aspx |website=[[National Archives of Australia]] |pages=84–85, 97 |id=NAA: A463, 1956/219 PART 2}}&lt;/ref&gt;. 1955-yilda maxsus qoʻmita Eileen Mayo loyihasini maʼqullagan, unda toj va aborigen qalqoni mavjud edi, biroq yakunda hech qanday oʻzgarish kiritilmagan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Baskerville |first=Bruce |title=Symbols of Australia: Uncovering the Stories Behind the Myths |date=2021 |publisher=NewSouth Publishing |others=Melissa Harper |isbn=978-1-74224-999-5 |location=Sydney |page=204 |chapter=Coat of Arms}}&lt;/ref&gt;
[[File:Draft Australian coat of arms.png|center|thumb|356x356px|[[William Gullick]] tomonidan taklif etilgan toʻrt variant. Oxir-oqibat yuqori oʻng versiyaning oʻzgartirilgan versiyasi tanlandi.]]
== Qoʻllanilishi ==
[[File:Coat of arms.jpg|thumb|[[Parlament binosi (Kanberra)|Parlament binosi]]da metaldan ishlangan gerb tasviri.]]
Ittifoq gerbi [[Avstraliya]] Ittifoqning rasmiy ramzi boʻlib, Hamdoʻstlik hokimiyati va mulkini anglatadi. Gerbdan Avstraliya hukumatining vazirlik va agentliklari, qonuniy hamda qonuniy boʻlmagan idoralari, parlament, Hamdoʻstlik sudlari va tribunalari foydalanadi. Shuningdek, [[Avstraliya parlamenti]]ning senatorlari va federal deputatlari ham uni oʻz vakolatlari doirasida qoʻllashi mumkin&lt;ref name=&quot;dpmc.gov.au&quot;/&gt;.

Gerbdan Ittifoq tomonidan rasmiy kafolat, homiylik yoki qoʻllab-quvvatlash mavjud degan notoʻgʻri taassurot uygʻotadigan holatlarda foydalanish taqiqlanadi&lt;ref&gt;[http://www.dpmc.gov.au/guidelines/docs/CCOA_general_points.pdf Use of the Commonwealth Coat of Arms General Guidelines] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080719191618/http://dpmc.gov.au/guidelines/docs/CCOA_general_points.pdf |date=19 July 2008 }}&lt;/ref&gt;. Xususiy shaxslar va tashkilotlarga undan foydalanishga kamdan-kam hollarda ruxsat beriladi, biroq sport tashkilotlari hamda taʼlimiy nashrlar uchun ayrim istisnolar mavjud. Masalan, gerb [[Avstraliya Olimpiya oʻyinlarida|Avstraliya Olimpiya jamoasi]] va Avstraliya milliy ayollar futbol terma jamoasi formalarida foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2024-04-17 |title=The Paris 2024 opening ceremony uniforms have been unveiled. Here's how Team Australia's look has evolved |url=https://www.abc.net.au/news/2024-04-17/olympic-uniforms-of-the-past/103733684 |work=ABC News |language=en-AU}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-07-31 |title=Women's World Cup: From hand-me-downs to period proofing, the Matildas' kits reflect the evolution of women's football |url=https://www.abc.net.au/news/2023-07-31/one-size-fits-all-how-the-matildas-kits-reflect-their-evolution/102376754 |access-date= |work=ABC News |language=en-AU}}&lt;/ref&gt;.

Ruxsatsiz gerbdan foydalanish 2010-yildagi Raqobat va isteʼmolchilar toʻgʻrisidagi qonun, 1995-yildagi Jinoyat kodeksi toʻgʻrisidagi qonun yoki 1995-yildagi Savdo belgilari toʻgʻrisidagi qonunni buzish hisoblanishi mumkin&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.itsanhonour.gov.au/coat-arms/index.cfm It's an Honour – Commonwealth Coat of Arms] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615050653/http://www.itsanhonour.gov.au/coat-arms/index.cfm |date=15 June 2006 }}&lt;/ref&gt;. Gerb tushirilgan mahsulotlarni mamlakatga olib kirish ham bojxona qoidalariga koʻra noqonuniy hisoblanadi.

Gerbning toʻliq rangli talqini mavjud boʻlib, undan tashqari bir rangda tasvirlash uchun geraldika qoidalariga mos keluvchi toʻqqizta rasmiy variant ishlab chiqilgan.

Gerb [[Charles III]]ning Avstraliya uchun shaxsiy bayrogʻida asosiy oʻrinni egallaydi&lt;ref name=&quot;CharlesPMC&quot;&gt;{{cite web |date=14 July 2022 |title=Royal and Vice-Regal flags |url=https://www.pmc.gov.au/resources/australian-flags-booklet/part-3-other-official-flags-australia/royal-and-vice-regal-flags |access-date=18 October 2024 |publisher=[[Australian Government]]: Department of the Prime Minister and Cabinet}}&lt;/ref&gt;. 1973-yildan buyon esa uning biroz oʻzgartirilgan koʻrinishi [[Avstraliya Buyuk muhri]] asosida qoʻllanib kelmoqda&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Department of Prime Minister and Cabinet |url=https://www.pmc.gov.au/sites/default/files/resource/download/national-symbols-booklet-accessible-300dpi_0.pdf |title=Australian Symbols |publisher=Commonwealth of Australia |year=2022 |isbn=978-0-642-47131-4 |page=21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230517041009/https://www.pmc.gov.au/sites/default/files/resource/download/national-symbols-booklet-accessible-300dpi_0.pdf |archive-date=17 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Gerb &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida [[Avstraliya funti]] tangalari zarb qilina boshlagan davrdan buyon tangalarda foydalaniladi. 1936-yilgacha 1908-yildagi gerb muntazam muomaladagi barcha kumush tangalarning orqa tomonida joylashgan edi. 1936-yildan keyin hozirgi gerb florin tangasining orqa tomonida paydo boʻlgan, eski gerb esa olti pensalik tangada saqlanib qolgan. 1966-yildagi oʻnlik tizimiga oʻtilgach, amaldagi gerb 50 sentlik tangalarning ikkala turida ham tasvirlana boshlagan.

Gerbdan harbiy unvon belgisi sifatida ham foydalaniladi. Avstraliya armiyasidagi birinchi toifali uorent-ofitser&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Australian Army |author-link=Australian Army |title=Ranks |url=https://www.army.gov.au/about-us/ranks |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015133438/https://www.army.gov.au/about-us/ranks |archive-date=15 October 2023 |access-date=15 October 2023 |website=Army}}&lt;/ref&gt;, dengiz floti uorent-ofitseri&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Royal Australian Navy |author-link=Royal Australian Navy |title=Ranks of the Royal Australian Navy |url=https://www.navy.gov.au/about/organisation/ranks |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607040331/https://www.navy.gov.au/about/organisation/ranks |archive-date=7 June 2023 |access-date=15 October 2023 |website=Navy}}&lt;/ref&gt; va havo kuchlari uorent-ofitseri unvonlari nishoni hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Royal Australian Air Force |author-link=Royal Australian Air Force |title=Ranks |url=https://www.airforce.gov.au/about-us/ranks |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330043906/https://www.airforce.gov.au/about-us/ranks |archive-date=30 March 2023 |access-date=15 October 2023 |website=Air Force}}&lt;/ref&gt;. Yanada soddalashtirilgan koʻrinishi esa dengiz floti bosh uorent-ofitseri, armiya polk-serjant-mayori va havo kuchlari bosh uorent-ofitseri unvonlari uchun qoʻllanadi.

Baʼzan avstraliyaliklar oʻz gerbida tasvirlangan hayvonlarni isteʼmol qiladigan yagona xalq sifatida notoʻgʻri talqin qilinadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |title=Kangaroo: A Love-Hate Story Examines Australians’ Relationship With the National Icon They Both Love and Eat |last=Withers |first=Rachel |date=26 January 2018 |website=Slate |access-date=4 May 2024 |archive-date=4 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240504001737/https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Kenguru va emu goʻshti birgalikda ishlatilgan taomlar, masalan pirog&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |title=Kangaroo: A Love-Hate Story Examines Australians’ Relationship With the National Icon They Both Love and Eat |last=Withers |first=Rachel |date=26 January 2018 |website=Slate |access-date=4 May 2024 |archive-date=4 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240504001737/https://slate.com/culture/2018/01/the-documentary-kangaroo-a-love-hate-story-examines-australians-relationship-with-their-national-icon.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; yoki pitsa&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.foodbeast.com/news/coat-of-arms-pizza/ |title=A Half Kangaroo, Half Emu Pizza Is A Unique and Delicious Reality In Australia |last=Pham |first=Peter |date=17 May 2019 |website=Foodbeast |access-date=4 May 2024 |archive-date=4 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240504001817/https://www.foodbeast.com/news/coat-of-arms-pizza/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, norasmiy ravishda „gerb“ deb ataladi.
== Shtat va hududlar gerblari ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center; width:80%;&quot; border=&quot;1&quot;
| width=&quot;20%&quot; |[[File:Coat of Arms of New South Wales.svg|140px]]
| width=&quot;20%&quot; |[[File:Coat of Arms of Victoria.svg|100px]]
| width=&quot;20%&quot; |[[File:Coat of Arms of Queensland.svg|140px]]
|-
![[Yangi Janubiy Uels gerbi|Yangi Janubiy Uels]]
![[Viktoriya gerbi|Viktoriya]]
![[Kvinslend gerbi|Kvinslend]]
|-
|[[File:South Australian Coat of Arms.svg|140px]]
|[[File:Western Australian Coat of Arms.svg|140px]]
|[[File:Tasmania Coat of Arms.svg|140px]]
|-
![[Janubiy Avstraliya gerbi|Janubiy Avstraliya]]
![[Gʻarbiy Avstraliya gerbi|Gʻarbiy Avstraliya]]
![[Tasmaniya gerbi|Tasmaniya]]
|-
|[[File:Coat_of_Arms_of_the_Australian_Capital_Territory.svg|157x157px]]
|[[File:Northern Territory Coat of Arms.svg|140px]]
|[[File:Coat of arms of Norfolk Island.svg|140px]]
|-
![[Avstraliya poytaxt hududi gerbi|Avstraliya poytaxt hududi]]
![[Shimoliy mintaqa gerbi|Shimoliy mintaqa]]
![[Norfolk oroli gerbi|Norfolk oroli]]
|}

==Shahar gerblari==
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot; mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Coat of Arms of Melbourne.svg|[[Melburn gerbi|Melburn]]
File:CoA of Brisbane.svg|[[Brizben gerbi|Brizben]]
File:Perth COA.gif|[[Pert gerbi|Pert]]
File:COA Adelaide.svg|[[Adelaida gerbi|Adelaida]]
File:Coat of Arms of the Australian Capital Territory.svg|[[Kanberra gerbi|Kanberra]]
File:Coat of Arms of the City of Hobart.svg|[[Hobart gerbi|Hobart]]
File:Coat of arms of Darwin.svg|[[Darvin gerbi|Darvin]]
&lt;/gallery&gt;

== Gerb tasvirlangan tangalar ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:1966 australian 50 cent piece circular.jpg|1966-yilgi Avstraliya 50 sentlik tangasi orqasi
File:1939-Australian-Florin-Reverse.jpg|1936-yildan keyingi Avstraliya florini
File:1910-Australian-Florin-Reverse.jpg|1936-yildan oldingi Avstraliya florini
File:Australian 1951 sixpence.jpg|Avstraliya olti pensaligi
File:1910s to 1930s Imperial Australian Coins.jpg|1936-yildan oldingi Avstraliya funtlari
&lt;/gallery&gt;
== Manbalar ==
{{reflist|30em|refs=
&lt;ref name=&quot;dpmc.gov.au&quot;&gt;{{cite book | url=http://www.dpmc.gov.au/pmc/publication/commonwealth-coat-arms-information-and-guidelines | title=Commonwealth Coat of Arms information and Guidelines | author=Australian Government Department of the Prime Minister and Cabinet | year=2014 | access-date=27 January 2015 | archive-date=27 April 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150427142151/http://www.dpmc.gov.au/pmc/publication/commonwealth-coat-arms-information-and-guidelines | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}

[[Turkum:Avstraliya gerblari]]
[[Turkum:Davlat gerblari]]
[[Turkum:Avstraliya milliy ramzlari]]
[[Turkum:Qushlar tasvirlangan gerblar]]
[[Turkum:Xochlar tasvirlangan gerblar]]
[[Turkum:Sherlar tasvirlangan gerblar]]
[[Turkum:Yulduzlar tasvirlangan  gerblar]]</text>
      <sha1>3ah1zlk64nr57icm1nbtjza75h1155p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Corry Brokken</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407271</id>
    <revision>
      <id>6155615</id>
      <parentid>6155096</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:15:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6322" sha1="6ijb638rzo9jdvngcd0yq1twdjy4l0w" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Corry Brokken
| tasvir                   = Eurovision Song Contest 1976 - Corry Brokken.jpg
| eni                      = 260px
| izoh                     = Brokken 1976-yilda [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ga boshlovchilik qilgan

| tavallud_paytidagi_ismi  = Cornelia Maria Brokken
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1932|12|3|}}
| tavallud_joyi            = [[Breda (Niderlandiya) |Breda]], Niderlandiya
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|2016|5|31|1932|12|3|}}
| vafot_joyi               = [[Laren, Shimoliy Gollandiya|Laren]], [[Niderlandiya]]
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Corry Brokken''' (toʻliq ismi Cornelia Maria „Corry“ Brokken; 1932-yil 3-dekabr — 2016-yil 31-may) niderlandiyalik qoʻshiqchi, teleboshlovchi va huquqshunos boʻlgan&lt;ref&gt;[http://images4.persgroep.net/rcs/e3xLqSIBsq3_X0to8Qm9d4tyBKc/diocontent/66956724/_crop/0/0/1272/1832/_fitwidth/534/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&amp;quality=0.7 Mr. Cornelia Maria Meijerink-Brokken] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-06-04 |title=Corry Brokken in besloten kring gecremeerd |url=https://www.ad.nl/show/corry-brokken-in-besloten-kring-gecremeerd~aaa4cc28/ |access-date=2024-02-23 }}&lt;/ref&gt;. 1957-yilda u [[Niderlandiya]] sharafini himoya qilib, „Net als toen“ qoʻshigʻi bilan [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning ikkinchi mavsumida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Faoliyati davomida u bir qator xit qoʻshiqlar ijro etgan, Snip en Snap bilan birgalikda mashhur „Sleeswijk Revue“ teatrida qoʻshiq kuylagan hamda shaxsiy televizion shousiga ega boʻlgan. Shuningdek, u oʻtgan yili „Teach-In“ guruhining gʻalabasidan soʻng Niderlandiyaning [[Gaaga]] shahrida boʻlib oʻtgan 1976-yilgi Eurovision qoʻshiq tanloviga boshlovchilik qilgan. U huquqshunoslik yoʻnalishida tahsil olish maqsadida 1973-yilda xonandalik faoliyatini yakunlagan, shundan soʻng dastlab [[advokat]], keyinchalik esa [[sudya]] boʻlib faoliyat yuritgan.

== Biografiyasi ==
=== Eurovision qoʻshiq tanlovi ===
[[File:Eurovision Song Contest 1958 - Corry Brokken.png|thumb|left|200px|Brokken Eurovision qoʻshiq tanlovida, 1958-yil]]
1956-yilda Brokken Nationaal Songfestival tanlovida „Voorgoed voorbij“ qoʻshigʻi bilan gʻolib boʻlgan. Ushbu gʻalaba unga ikkinchi oʻrinni egallagan [[ Jetty Paerl]] bilan birga Eurovision qoʻshiq tanlovining ilk mavsumida Niderlandiya nomidan ishtirok etish huquqini bergan. 1957-yilda u ketma-ket ikkinchi bor Nationaal Songfestival tanlovida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan va Eurovision qoʻshiq tanlovida yana bir bor Niderlandiya sharafini himoya qilgan. Uning [[Willy van Hemert]] soʻzi va [[Guus Jansen]] musiqasi bilan yaratilgan „Net als toen“ nomli qoʻshigʻi xalqaro hakamlar hayʼatidan eng koʻp ball toʻplab, Niderlandiyaga ushbu tanlovdagi ilk gʻalabasini taqdim etgan. 1958-yilda Brokken bu gal „Heel de wereld“ qoʻshigʻi bilan Nationaal Songfestival tanlovida yana bir bor gʻolib chiqqan. Niderlandiyaning [[Hilversum]] shahrida boʻlib oʻtgan xalqaro finalda uning qoʻshigʻi bor-yoʻgʻi bir ochko bilan soʻnggi oʻrinni egalladi. Eurovision qoʻshiq tanlovi — Rasmiy tarix (The Official History) kitobida [[John Kennedy O'Connor]] Corry tanlov tarixida ham birinchi, ham oxirgi oʻrinni egallagan yagona xonanda ekanligini taʼkidlagan&lt;ref&gt;OʻConnor, John Kennedy. The Eurovision Song Contest — The Official History (2007). UK:Carlton Books ({{ISBN|978-1-84442-994-3}})&lt;/ref&gt;.

=== Eurovisiondan keyin ===
[[File:De Corry Brokken show VARA-TV-uitzending 1 december Corry Brokken samen met Don, Bestanddeelnr 915-7865.jpg|thumb|200px|Brokken va [[Donald Jones (aktyor)|Donald Jones]] 1961-yilda „De Corry Brokken Show“ koʻrsatuvini efiri paytida]]
Brokken 1950–1960-yillarda Niderlandiyaning eng mashhur ayol qoʻshiqchilaridan biri boʻlgan. U Sleeswijk Revue sahnalarida Snip en Snap bilan birga chiqishlar qilgan hamda bir qator xit qoʻshiqlarni jro etgan, ularning ayrimlari Charles Aznavour asarlarining tarjima qilingan qoʻshiqlari edi. Brokken 1976-yilda Eurovision qoʻshiq tanlovida boshlovchilik qildi, 1997-yilda esa mazkur tanlovda Niderlandiya tomonidan berilgan ovozlar natijalarini eʼlon qildi. Oʻsha vaqtga kelib u xonandalik faoliyatini allaqachon yakunlagan edi. 1973-yilda u musiqiy karyerasiga yakun yasab, huquqshunoslik boʻyicha oʻqishni boshlagan va shundan soʻng advokat sifatida faoliyat yurita boshlagan. Keyinchalik u 's-Hertogenbosch shahrida sudya etib tayinlandi. 1990-yillarda u shou-biznesga qaytdi — yana sahnaga chiqishni boshladi va yangi albom yozdi. U, shuningdek, haftalik „Margriet“ ayollar jurnali uchun rukn yozib turgan&lt;ref name=&quot;Bolte2009&quot;&gt;{{cite book|last=Bolte|first=Geerhard|url=https://books.google.com/books?id=htkR5oJrwwYC&amp;pg=PT78|title=Wending|publisher=Lannoo Meulenhoff|year=2009|isbn=9789049104047|pages=78–80|language=nl|access-date=21 August 2013}}&lt;/ref&gt;.

Brokken 2016-yil 31-mayda 83 yoshida vafot etdi&lt;ref&gt;[http://www.ad.nl/ad/nl/13344/Dossier-Eurovisie-Songfestival/article/detail/4312551/2016/06/02/Corrie-Brokken-83-overleden.dhtml Corrie Brokken (83) overleden] — AD {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=eurovision_winner_corry_brokken_died|title=1957 Eurovision winner Corry Brokken dies - Eurovision Song Contest Lisbon 2018|website=Eurovision.tv|access-date=27 August 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Brokken uch marta turmush qurgan va uning Nancy Sleeswijk ismli qizi boʻlgan.

== Mashhur asarlari ==
=== Singllari ===
* „[[Voorgoed voorbij]]“ (1956)
* „[[Net als toen]]“ (1957)
* „[[Heel de wereld]]“ (1958)
* „[[Milord]]“ (1960)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Niderlandiyalik qo'shiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]</text>
      <sha1>6ijb638rzo9jdvngcd0yq1twdjy4l0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155617</id>
      <parentid>6155615</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6360" sha1="tf3bwjba95xmjic2cqsj8d5z3vwiy34" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Corry Brokken
| tasvir                   = Eurovision Song Contest 1976 - Corry Brokken.jpg
| eni                      = 260px
| izoh                     = Brokken 1976-yilda [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ga boshlovchilik qilgan

| tavallud_paytidagi_ismi  = Cornelia Maria Brokken
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1932|12|3|}}
| tavallud_joyi            = [[Breda (Niderlandiya) |Breda]], Niderlandiya
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|2016|5|31|1932|12|3|}}
| vafot_joyi               = [[Laren, Shimoliy Gollandiya|Laren]], [[Niderlandiya]]
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Corry Brokken''' (toʻliq ismi Cornelia Maria „Corry“ Brokken; 1932-yil 3-dekabr — 2016-yil 31-may) niderlandiyalik qoʻshiqchi, teleboshlovchi va huquqshunos boʻlgan&lt;ref&gt;[http://images4.persgroep.net/rcs/e3xLqSIBsq3_X0to8Qm9d4tyBKc/diocontent/66956724/_crop/0/0/1272/1832/_fitwidth/534/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&amp;quality=0.7 Mr. Cornelia Maria Meijerink-Brokken] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-06-04 |title=Corry Brokken in besloten kring gecremeerd |url=https://www.ad.nl/show/corry-brokken-in-besloten-kring-gecremeerd~aaa4cc28/ |access-date=2024-02-23 }}&lt;/ref&gt;. 1957-yilda u [[Niderlandiya]] sharafini himoya qilib, „Net als toen“ qoʻshigʻi bilan [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning ikkinchi mavsumida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Faoliyati davomida u bir qator xit qoʻshiqlar ijro etgan, Snip en Snap bilan birgalikda mashhur „Sleeswijk Revue“ teatrida qoʻshiq kuylagan hamda shaxsiy televizion shousiga ega boʻlgan. Shuningdek, u oʻtgan yili „Teach-In“ guruhining gʻalabasidan soʻng Niderlandiyaning [[Gaaga]] shahrida boʻlib oʻtgan 1976-yilgi Eurovision qoʻshiq tanloviga boshlovchilik qilgan. U huquqshunoslik yoʻnalishida tahsil olish maqsadida 1973-yilda xonandalik faoliyatini yakunlagan, shundan soʻng dastlab [[advokat]], keyinchalik esa [[sudya]] boʻlib faoliyat yuritgan.

== Biografiyasi ==
=== Eurovision qoʻshiq tanlovi ===
[[File:Eurovision Song Contest 1958 - Corry Brokken.png|thumb|left|200px|Brokken Eurovision qoʻshiq tanlovida, 1958-yil]]
1956-yilda Brokken Nationaal Songfestival tanlovida „Voorgoed voorbij“ qoʻshigʻi bilan gʻolib boʻlgan. Ushbu gʻalaba unga ikkinchi oʻrinni egallagan [[ Jetty Paerl]] bilan birga Eurovision qoʻshiq tanlovining ilk mavsumida Niderlandiya nomidan ishtirok etish huquqini bergan. 1957-yilda u ketma-ket ikkinchi bor Nationaal Songfestival tanlovida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan va Eurovision qoʻshiq tanlovida yana bir bor Niderlandiya sharafini himoya qilgan. Uning [[Willy van Hemert]] soʻzi va [[Guus Jansen]] musiqasi bilan yaratilgan „Net als toen“ nomli qoʻshigʻi xalqaro hakamlar hayʼatidan eng koʻp ball toʻplab, Niderlandiyaga ushbu tanlovdagi ilk gʻalabasini taqdim etgan. 1958-yilda Brokken bu gal „Heel de wereld“ qoʻshigʻi bilan Nationaal Songfestival tanlovida yana bir bor gʻolib chiqqan. Niderlandiyaning [[Hilversum]] shahrida boʻlib oʻtgan xalqaro finalda uning qoʻshigʻi bor-yoʻgʻi bir ochko bilan soʻnggi oʻrinni egalladi. Eurovision qoʻshiq tanlovi — Rasmiy tarix (The Official History) kitobida [[John Kennedy O'Connor]] Corry tanlov tarixida ham birinchi, ham oxirgi oʻrinni egallagan yagona xonanda ekanligini taʼkidlagan&lt;ref&gt;OʻConnor, John Kennedy. The Eurovision Song Contest — The Official History (2007). UK:Carlton Books ({{ISBN|978-1-84442-994-3}})&lt;/ref&gt;.

=== Eurovisiondan keyin ===
[[File:De Corry Brokken show VARA-TV-uitzending 1 december Corry Brokken samen met Don, Bestanddeelnr 915-7865.jpg|thumb|200px|Brokken va [[Donald Jones (aktyor)|Donald Jones]] 1961-yilda „De Corry Brokken Show“ koʻrsatuvini efiri paytida]]
Brokken 1950–1960-yillarda Niderlandiyaning eng mashhur ayol qoʻshiqchilaridan biri boʻlgan. U Sleeswijk Revue sahnalarida Snip en Snap bilan birga chiqishlar qilgan hamda bir qator xit qoʻshiqlarni jro etgan, ularning ayrimlari Charles Aznavour asarlarining tarjima qilingan qoʻshiqlari edi. Brokken 1976-yilda Eurovision qoʻshiq tanlovida boshlovchilik qildi, 1997-yilda esa mazkur tanlovda Niderlandiya tomonidan berilgan ovozlar natijalarini eʼlon qildi. Oʻsha vaqtga kelib u xonandalik faoliyatini allaqachon yakunlagan edi. 1973-yilda u musiqiy karyerasiga yakun yasab, huquqshunoslik boʻyicha oʻqishni boshlagan va shundan soʻng advokat sifatida faoliyat yurita boshlagan. Keyinchalik u 's-Hertogenbosch shahrida sudya etib tayinlandi. 1990-yillarda u shou-biznesga qaytdi — yana sahnaga chiqishni boshladi va yangi albom yozdi. U, shuningdek, haftalik „Margriet“ ayollar jurnali uchun rukn yozib turgan&lt;ref name=&quot;Bolte2009&quot;&gt;{{cite book|last=Bolte|first=Geerhard|url=https://books.google.com/books?id=htkR5oJrwwYC&amp;pg=PT78|title=Wending|publisher=Lannoo Meulenhoff|year=2009|isbn=9789049104047|pages=78–80|language=nl|access-date=21 August 2013}}&lt;/ref&gt;.

Brokken 2016-yil 31-mayda 83 yoshida vafot etdi&lt;ref&gt;[http://www.ad.nl/ad/nl/13344/Dossier-Eurovisie-Songfestival/article/detail/4312551/2016/06/02/Corrie-Brokken-83-overleden.dhtml Corrie Brokken (83) overleden] — AD {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=eurovision_winner_corry_brokken_died|title=1957 Eurovision winner Corry Brokken dies - Eurovision Song Contest Lisbon 2018|website=Eurovision.tv|access-date=27 August 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Brokken uch marta turmush qurgan va uning Nancy Sleeswijk ismli qizi boʻlgan.

== Mashhur asarlari ==
=== Singllari ===
* „[[Voorgoed voorbij]]“ (1956)
* „[[Net als toen]]“ (1957)
* „[[Heel de wereld]]“ (1958)
* „[[Milord]]“ (1960)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Niderlandiyalik qo'shiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>tf3bwjba95xmjic2cqsj8d5z3vwiy34</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156322</id>
      <parentid>6155617</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <origin>6156322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6358" sha1="ptkpxp0hdl59axmex1nqkndarjxpwk0" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Corry Brokken
| tasvir                   = Eurovision Song Contest 1976 - Corry Brokken.jpg
| eni                      = 260px
| izoh                     = Brokken 1976-yilda [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ga boshlovchilik qilgan

| tavallud_paytidagi_ismi  = Cornelia Maria Brokken
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1932|12|3|}}
| tavallud_joyi            = [[Breda (Niderlandiya) |Breda]], Niderlandiya
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|2016|5|31|1932|12|3|}}
| vafot_joyi               = [[Laren, Shimoliy Gollandiya|Laren]], [[Niderlandiya]]
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Corry Brokken''' (toʻliq ismi Cornelia Maria „Corry“ Brokken; 1932-yil 3-dekabr — 2016-yil 31-may) niderlandiyalik qoʻshiqchi, teleboshlovchi va huquqshunos boʻlgan&lt;ref&gt;[http://images4.persgroep.net/rcs/e3xLqSIBsq3_X0to8Qm9d4tyBKc/diocontent/66956724/_crop/0/0/1272/1832/_fitwidth/534/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&amp;quality=0.7 Mr. Cornelia Maria Meijerink-Brokken] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-06-04 |title=Corry Brokken in besloten kring gecremeerd |url=https://www.ad.nl/show/corry-brokken-in-besloten-kring-gecremeerd~aaa4cc28/ |access-date=2024-02-23 }}&lt;/ref&gt;. 1957-yilda u [[Niderlandiya]] sharafini himoya qilib, „Net als toen“ qoʻshigʻi bilan [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning ikkinchi mavsumida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Faoliyati davomida u bir qator xit qoʻshiqlar ijro etgan, Snip en Snap bilan birgalikda mashhur „Sleeswijk Revue“ teatrida qoʻshiq kuylagan hamda shaxsiy televizion shousiga ega boʻlgan. Shuningdek, u oʻtgan yili „Teach-In“ guruhining gʻalabasidan soʻng Niderlandiyaning [[Gaaga]] shahrida boʻlib oʻtgan 1976-yilgi Eurovision qoʻshiq tanloviga boshlovchilik qilgan. U huquqshunoslik yoʻnalishida tahsil olish maqsadida 1973-yilda xonandalik faoliyatini yakunlagan, shundan soʻng dastlab [[advokat]], keyinchalik esa [[sudya]] boʻlib faoliyat yuritgan.

== Biografiyasi ==
=== Eurovision qoʻshiq tanlovi ===
[[File:Eurovision Song Contest 1958 - Corry Brokken.png|thumb|left|200px|Brokken Eurovision qoʻshiq tanlovida, 1958-yil]]
1956-yilda Brokken Nationaal Songfestival tanlovida „Voorgoed voorbij“ qoʻshigʻi bilan gʻolib boʻlgan. Ushbu gʻalaba unga ikkinchi oʻrinni egallagan [[ Jetty Paerl]] bilan birga Eurovision qoʻshiq tanlovining ilk mavsumida Niderlandiya nomidan ishtirok etish huquqini bergan. 1957-yilda u ketma-ket ikkinchi bor Nationaal Songfestival tanlovida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan va Eurovision qoʻshiq tanlovida yana bir bor Niderlandiya sharafini himoya qilgan. Uning [[Willy van Hemert]] soʻzi va [[Guus Jansen]] musiqasi bilan yaratilgan „Net als toen“ nomli qoʻshigʻi xalqaro hakamlar hayʼatidan eng koʻp ball toʻplab, Niderlandiyaga ushbu tanlovdagi ilk gʻalabasini taqdim etgan. 1958-yilda Brokken bu gal „Heel de wereld“ qoʻshigʻi bilan Nationaal Songfestival tanlovida yana bir bor gʻolib chiqqan. Niderlandiyaning [[Hilversum]] shahrida boʻlib oʻtgan xalqaro finalda uning qoʻshigʻi bor-yoʻgʻi bir ochko bilan soʻnggi oʻrinni egalladi. Eurovision qoʻshiq tanlovi — Rasmiy tarix (The Official History) kitobida [[John Kennedy O'Connor]] Corry tanlov tarixida ham birinchi, ham oxirgi oʻrinni egallagan yagona xonanda ekanligini taʼkidlagan&lt;ref&gt;OʻConnor, John Kennedy. The Eurovision Song Contest — The Official History (2007). UK:Carlton Books ({{ISBN|978-1-84442-994-3}})&lt;/ref&gt;.

=== Eurovisiondan keyin ===
[[File:De Corry Brokken show VARA-TV-uitzending 1 december Corry Brokken samen met Don, Bestanddeelnr 915-7865.jpg|thumb|200px|Brokken va [[Donald Jones (aktyor)|Donald Jones]] 1961-yilda „De Corry Brokken Show“ koʻrsatuvini efiri paytida]]
Brokken 1950–1960-yillarda Niderlandiyaning eng mashhur ayol qoʻshiqchilaridan biri boʻlgan. U Sleeswijk Revue sahnalarida Snip en Snap bilan birga chiqishlar qilgan hamda bir qator xit qoʻshiqlarni jro etgan, ularning ayrimlari Charles Aznavour asarlarining tarjima qilingan qoʻshiqlari edi. Brokken 1976-yilda Eurovision qoʻshiq tanlovida boshlovchilik qildi, 1997-yilda esa mazkur tanlovda Niderlandiya tomonidan berilgan ovozlar natijalarini eʼlon qildi. Oʻsha vaqtga kelib u xonandalik faoliyatini allaqachon yakunlagan edi. 1973-yilda u musiqiy karyerasiga yakun yasab, huquqshunoslik boʻyicha oʻqishni boshlagan va shundan soʻng advokat sifatida faoliyat yurita boshlagan. Keyinchalik u 's-Hertogenbosch shahrida sudya etib tayinlandi. 1990-yillarda u shou-biznesga qaytdi — yana sahnaga chiqishni boshladi va yangi albom yozdi. U, shuningdek, haftalik „Margriet“ ayollar jurnali uchun rukn yozib turgan&lt;ref name=&quot;Bolte2009&quot;&gt;{{cite book|last=Bolte|first=Geerhard|url=https://books.google.com/books?id=htkR5oJrwwYC&amp;pg=PT78|title=Wending|publisher=Lannoo Meulenhoff|year=2009|isbn=9789049104047|pages=78–80|language=nl|access-date=21 August 2013}}&lt;/ref&gt;.

Brokken 2016-yil 31-mayda 83 yoshida vafot etdi&lt;ref&gt;[http://www.ad.nl/ad/nl/13344/Dossier-Eurovisie-Songfestival/article/detail/4312551/2016/06/02/Corrie-Brokken-83-overleden.dhtml Corrie Brokken (83) overleden] — AD {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=eurovision_winner_corry_brokken_died|title=1957 Eurovision winner Corry Brokken dies - Eurovision Song Contest Lisbon 2018|website=Eurovision.tv|access-date=27 August 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Brokken uch marta turmush qurgan va uning Nancy Sleeswijk ismli qizi boʻlgan.

== Diskografiyasi ==
=== Singllari ===
* „[[Voorgoed voorbij]]“ (1956)
* „[[Net als toen]]“ (1957)
* „[[Heel de wereld]]“ (1958)
* „[[Milord]]“ (1960)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Niderlandiyalik qo'shiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>ptkpxp0hdl59axmex1nqkndarjxpwk0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teddy Scholten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407317</id>
    <revision>
      <id>6155622</id>
      <parentid>6154953</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5447" sha1="rg7gndl9htht2i851jj4oncyb8081l3" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Teddy Scholten
| tasvir                   = Teddy Scholten.jpg
| eni                      = 260px
| izoh                     = Scholten 1978-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Dorothea Margaretha van Zwieteren
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1926|5|11|}}
| tavallud_joyi            = [[Rijswijk]], Niderlandiya
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|2010|4|8|1926|5|11|}}
| vafot_joyi               = [[The Hague]], Niderlandiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1955–1975-yillar
| kasbi                    = xonanda, boshlovchi
|taxallusi                 = Thea van Zwieteren
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Dorothea Margaretha „Teddy“ Scholten''' (qizlik familiyasi — van Zwieteren; 1926-yil 11-may — 2010-yil 8-aprel) — niderlandiyalik xonanda va teleboshlovchi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.expatica.com/nl/news/dutch-rss-news/teddy-scholten-dies_36586.html|title=Teddy Scholten dies|publisher=Expatica.com|date=12 April 2010|access-date=13 April 2010|archive-date=18 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131018045221/http://www.expatica.com/nl/news/dutch-rss-news/teddy-scholten-dies_36586.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. U 1959-yilgi [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]da [[Niderlandiya]] sharafini „Een beetje“ qoʻshigʻi bilan himoya qilib, gʻoliblikni qoʻlga kiritgani orqali tanilgan.

== Karyerasi ==
1950-yilda Scholten The [[Coca-Cola]] kompaniyasi taklifiga binoan AQShdagi shou-dasturda chiqish qilgan&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011026798:mpeg21:a0086|title=&quot;Teddy Scholten zei al vele malen 'ja' tegen het leven&quot;|access-date=24 July 2015}}&lt;/ref&gt;. U [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da chiqish qilgan ilk niderlandiyalik estrada xonandalaridan biri boʻlgan.

1959-yilda u Willy van Hemert va Dick Schallies tomonidan yozilgan „Een beetje“ qoʻshigʻi bilan Nationaal Songfestival 1959 tanlovida gʻolib chiqqan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Profile|url=https://diggiloo.net/?info.1959nl|publisher=Diggiloo.net|access-date=24 July 2015}}&lt;/ref&gt;. Bu gʻalaba unga [[Fransiya]]ning [[Kann]] shahrida boʻlib oʻtgan 1959-yilgi Eurovision qoʻshiq tanlovida Niderlandiya sharafini himoya qilish huquqini bergan. U xalqaro hakamlar hayʼatidan jami 21 ball toʻplab, yakunda tanlov gʻolibiga aylangan. Bu Niderlandiyaning Eurovision qoʻshiq tanlovidagi ikkinchi gʻalabasi boʻlgan. „Een beetje“ qoʻshigʻi, shuningdek, fransuz („Un p’tit peu“), nemis („Sei ehrlich“), italyan („Un poco“) va shved („Om våren“) tillarida ham yozib olingan.

U turmush oʻrtogʻi Henk Scholten bilan birga bir nechta albomlar yozgan boʻlib, ularning koʻpchiligida bolalar uchun moʻljallangan qoʻshiqlar jamlangan edi. 1950–1960-yillar davomida u Niderlandiyaning ommabop televizion shoularida muntazam chiqishlar qilgan. 1965 va 1966-yillarda u Eurovision qoʻshiq tanlovi uchun Niderlandiyaning milliy saralash bosqichi hisoblangan Nationaal Songfestival shousiga boshlovchilik qilgan&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/996903/2010/04/13/Enthousiast-met-de-revue-bezig-maar-hooguit-een-beetje-zangeres.dhtml|title=Enthousiast met de revue bezig, maar 'hooguit een beetje' zangeres|last=Gollin|first=Rob|date=13 April 2010|work=[[de Volkskrant]]|language=nl|access-date=21 August 2013}}&lt;/ref&gt;.

Scholten 2010-yil 8-aprelda [[Gaaga]] shahrida 83 yoshida vafot etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Zangeres Teddy Scholten overleden |url=https://www.nu.nl/muziek/2224279/zangeres-teddy-scholten-overleden.html |website=NU.nl |access-date=26 May 2020 |language=nl |date=12 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Zangeres Teddy Scholten (83) overleden |url=https://www.rtlboulevard.nl/entertainment/artikel/2743336/zangeres-teddy-scholten-83-overleden |website=RTL Boulevard |access-date=26 May 2020 |language=nl |date=12 April 2010 |archive-date=10 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610204206/https://www.rtlboulevard.nl/entertainment/artikel/2743336/zangeres-teddy-scholten-83-overleden |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|nm1488255}}
{{S-start}}
{{S-ach}}
{{Succession box |
  before={{flagicon|France}} [[André Claveau]]&lt;br&gt;„[[Dors, mon amour]]“ qo'shig'i bilan |
  title=Eurovision qo‘shiq tanlovi g‘oliblari ro‘yxati|Eurovision qo‘shiq tanlovi g‘olibi |
  years=[[Eurovision qo‘shiq tanlovi 1959|1959-yil]] |
  after={{flagicon|France}} [[Jacqueline Boyer]]&lt;br&gt;„[[Tom Pillibi]]“ qo'shig'i bilan
}}
{{S-bef|before=[[Corry Brokken]]&lt;br&gt;„[[Heel de wereld]]“ qo'shig'i bilan
}}
{{S-ttl|title=Niderlandiya Eurovision qo‘shiq tanlovida|
years=[[Eurovision qo‘shiq tanlovi 1959|1959-yil]]
}}
{{S-aft|after=[[Rudi Carrell]]&lt;br&gt;„[[Wat een geluk]]“ qo'shig'i bilan
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Niderlandiyalik qo'shiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]</text>
      <sha1>rg7gndl9htht2i851jj4oncyb8081l3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155623</id>
      <parentid>6155622</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5485" sha1="6wjukcjv60tzcbnr6jyblnguqw3omy6" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Teddy Scholten
| tasvir                   = Teddy Scholten.jpg
| eni                      = 260px
| izoh                     = Scholten 1978-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Dorothea Margaretha van Zwieteren
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1926|5|11|}}
| tavallud_joyi            = [[Rijswijk]], Niderlandiya
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|2010|4|8|1926|5|11|}}
| vafot_joyi               = [[The Hague]], Niderlandiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1955–1975-yillar
| kasbi                    = xonanda, boshlovchi
|taxallusi                 = Thea van Zwieteren
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Dorothea Margaretha „Teddy“ Scholten''' (qizlik familiyasi — van Zwieteren; 1926-yil 11-may — 2010-yil 8-aprel) — niderlandiyalik xonanda va teleboshlovchi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.expatica.com/nl/news/dutch-rss-news/teddy-scholten-dies_36586.html|title=Teddy Scholten dies|publisher=Expatica.com|date=12 April 2010|access-date=13 April 2010|archive-date=18 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131018045221/http://www.expatica.com/nl/news/dutch-rss-news/teddy-scholten-dies_36586.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. U 1959-yilgi [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]da [[Niderlandiya]] sharafini „Een beetje“ qoʻshigʻi bilan himoya qilib, gʻoliblikni qoʻlga kiritgani orqali tanilgan.

== Karyerasi ==
1950-yilda Scholten The [[Coca-Cola]] kompaniyasi taklifiga binoan AQShdagi shou-dasturda chiqish qilgan&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011026798:mpeg21:a0086|title=&quot;Teddy Scholten zei al vele malen 'ja' tegen het leven&quot;|access-date=24 July 2015}}&lt;/ref&gt;. U [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da chiqish qilgan ilk niderlandiyalik estrada xonandalaridan biri boʻlgan.

1959-yilda u Willy van Hemert va Dick Schallies tomonidan yozilgan „Een beetje“ qoʻshigʻi bilan Nationaal Songfestival 1959 tanlovida gʻolib chiqqan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Profile|url=https://diggiloo.net/?info.1959nl|publisher=Diggiloo.net|access-date=24 July 2015}}&lt;/ref&gt;. Bu gʻalaba unga [[Fransiya]]ning [[Kann]] shahrida boʻlib oʻtgan 1959-yilgi Eurovision qoʻshiq tanlovida Niderlandiya sharafini himoya qilish huquqini bergan. U xalqaro hakamlar hayʼatidan jami 21 ball toʻplab, yakunda tanlov gʻolibiga aylangan. Bu Niderlandiyaning Eurovision qoʻshiq tanlovidagi ikkinchi gʻalabasi boʻlgan. „Een beetje“ qoʻshigʻi, shuningdek, fransuz („Un p’tit peu“), nemis („Sei ehrlich“), italyan („Un poco“) va shved („Om våren“) tillarida ham yozib olingan.

U turmush oʻrtogʻi Henk Scholten bilan birga bir nechta albomlar yozgan boʻlib, ularning koʻpchiligida bolalar uchun moʻljallangan qoʻshiqlar jamlangan edi. 1950–1960-yillar davomida u Niderlandiyaning ommabop televizion shoularida muntazam chiqishlar qilgan. 1965 va 1966-yillarda u Eurovision qoʻshiq tanlovi uchun Niderlandiyaning milliy saralash bosqichi hisoblangan Nationaal Songfestival shousiga boshlovchilik qilgan&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/996903/2010/04/13/Enthousiast-met-de-revue-bezig-maar-hooguit-een-beetje-zangeres.dhtml|title=Enthousiast met de revue bezig, maar 'hooguit een beetje' zangeres|last=Gollin|first=Rob|date=13 April 2010|work=[[de Volkskrant]]|language=nl|access-date=21 August 2013}}&lt;/ref&gt;.

Scholten 2010-yil 8-aprelda [[Gaaga]] shahrida 83 yoshida vafot etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Zangeres Teddy Scholten overleden |url=https://www.nu.nl/muziek/2224279/zangeres-teddy-scholten-overleden.html |website=NU.nl |access-date=26 May 2020 |language=nl |date=12 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Zangeres Teddy Scholten (83) overleden |url=https://www.rtlboulevard.nl/entertainment/artikel/2743336/zangeres-teddy-scholten-83-overleden |website=RTL Boulevard |access-date=26 May 2020 |language=nl |date=12 April 2010 |archive-date=10 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610204206/https://www.rtlboulevard.nl/entertainment/artikel/2743336/zangeres-teddy-scholten-83-overleden |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|nm1488255}}
{{S-start}}
{{S-ach}}
{{Succession box |
  before={{flagicon|France}} [[André Claveau]]&lt;br&gt;„[[Dors, mon amour]]“ qo'shig'i bilan |
  title=Eurovision qo‘shiq tanlovi g‘oliblari ro‘yxati|Eurovision qo‘shiq tanlovi g‘olibi |
  years=[[Eurovision qo‘shiq tanlovi 1959|1959-yil]] |
  after={{flagicon|France}} [[Jacqueline Boyer]]&lt;br&gt;„[[Tom Pillibi]]“ qo'shig'i bilan
}}
{{S-bef|before=[[Corry Brokken]]&lt;br&gt;„[[Heel de wereld]]“ qo'shig'i bilan
}}
{{S-ttl|title=Niderlandiya Eurovision qo‘shiq tanlovida|
years=[[Eurovision qo‘shiq tanlovi 1959|1959-yil]]
}}
{{S-aft|after=[[Rudi Carrell]]&lt;br&gt;„[[Wat een geluk]]“ qo'shig'i bilan
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Niderlandiyalik qo'shiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>6wjukcjv60tzcbnr6jyblnguqw3omy6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156315</id>
      <parentid>6155623</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <origin>6156315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5477" sha1="ghoubvsxtc99no0951e1zrv22ar72in" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Teddy Scholten
| tasvir                   = Teddy Scholten.jpg
| eni                      = 260px
| izoh                     = Scholten 1978-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Dorothea Margaretha van Zwieteren
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1926|5|11|}}
| tavallud_joyi            = [[Rijswijk]], Niderlandiya
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|2010|4|8|1926|5|11|}}
| vafot_joyi               = [[The Hague]], Niderlandiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1955–1975-yillar
| kasbi                    = xonanda, boshlovchi
|taxallusi                 = Thea van Zwieteren
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Dorothea Margaretha „Teddy“ Scholten''' (qizlik familiyasi — van Zwieteren; 1926-yil 11-may — 2010-yil 8-aprel) — niderlandiyalik xonanda va teleboshlovchi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.expatica.com/nl/news/dutch-rss-news/teddy-scholten-dies_36586.html|title=Teddy Scholten dies|publisher=Expatica.com|date=12 April 2010|access-date=13 April 2010|archive-date=18 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131018045221/http://www.expatica.com/nl/news/dutch-rss-news/teddy-scholten-dies_36586.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. U 1959-yilgi [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]da [[Niderlandiya]] sharafini „Een beetje“ qoʻshigʻi bilan himoya qilib, gʻoliblikni qoʻlga kiritgani orqali tanilgan.

== Karyerasi ==
1950-yilda Scholten The [[Coca-Cola]] kompaniyasi taklifiga binoan AQShdagi shou-dasturda chiqish qilgan&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011026798:mpeg21:a0086|title=&quot;Teddy Scholten zei al vele malen 'ja' tegen het leven&quot;|access-date=24 July 2015}}&lt;/ref&gt;. U [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da chiqish qilgan ilk niderlandiyalik estrada xonandalaridan biri boʻlgan.

1959-yilda u Willy van Hemert va Dick Schallies tomonidan yozilgan „Een beetje“ qoʻshigʻi bilan Nationaal Songfestival 1959 tanlovida gʻolib chiqqan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Profile|url=https://diggiloo.net/?info.1959nl|publisher=Diggiloo.net|access-date=24 July 2015}}&lt;/ref&gt;. Bu gʻalaba unga [[Fransiya]]ning [[Kann]] shahrida boʻlib oʻtgan 1959-yilgi Eurovision qoʻshiq tanlovida Niderlandiya sharafini himoya qilish huquqini bergan. U xalqaro hakamlar hayʼatidan jami 21 ball toʻplab, yakunda tanlov gʻolibiga aylangan. Bu Niderlandiyaning Eurovision qoʻshiq tanlovidagi ikkinchi gʻalabasi boʻlgan. „Een beetje“ qoʻshigʻi, shuningdek, fransuz („Un p’tit peu“), nemis („Sei ehrlich“), italyan („Un poco“) va shved („Om våren“) tillarida ham yozib olingan.

U turmush oʻrtogʻi Henk Scholten bilan birga bir nechta albomlar yozgan boʻlib, ularning koʻpchiligida bolalar uchun moʻljallangan qoʻshiqlar jamlangan edi. 1950–1960-yillar davomida u Niderlandiyaning ommabop televizion shoularida muntazam chiqishlar qilgan. 1965 va 1966-yillarda u Eurovision qoʻshiq tanlovi uchun Niderlandiyaning milliy saralash bosqichi hisoblangan Nationaal Songfestival shousiga boshlovchilik qilgan&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/996903/2010/04/13/Enthousiast-met-de-revue-bezig-maar-hooguit-een-beetje-zangeres.dhtml|title=Enthousiast met de revue bezig, maar 'hooguit een beetje' zangeres|last=Gollin|first=Rob|date=13 April 2010|work=[[de Volkskrant]]|language=nl|access-date=21 August 2013}}&lt;/ref&gt;.

Scholten 2010-yil 8-aprelda [[Gaaga]] shahrida 83 yoshida vafot etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Zangeres Teddy Scholten overleden |url=https://www.nu.nl/muziek/2224279/zangeres-teddy-scholten-overleden.html |website=NU.nl |access-date=26 May 2020 |language=nl |date=12 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Zangeres Teddy Scholten (83) overleden |url=https://www.rtlboulevard.nl/entertainment/artikel/2743336/zangeres-teddy-scholten-83-overleden |website=RTL Boulevard |access-date=26 May 2020 |language=nl |date=12 April 2010 |archive-date=10 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610204206/https://www.rtlboulevard.nl/entertainment/artikel/2743336/zangeres-teddy-scholten-83-overleden |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|nm1488255}}
{{S-start}}
{{S-ach}}
{{Succession box |
  before={{flagicon|France}} [[André Claveau]]&lt;br&gt;„[[Dors, mon amour]]“ qo'shig'i bilan |
  title=Eurovision qo‘shiq tanlovi g‘oliblari ro‘yxati|Eurovision qo‘shiq tanlovi g‘olibi |
  years=[[Eurovision qo‘shiq tanlovi 1959|1959]] |
  after={{flagicon|France}} [[Jacqueline Boyer]]&lt;br&gt;„[[Tom Pillibi]]“ qo'shig'i bilan
}}
{{S-bef|before=[[Corry Brokken]]&lt;br&gt;„[[Heel de wereld]]“ qo'shig'i bilan
}}
{{S-ttl|title=Niderlandiya Eurovision qo‘shiq tanlovida|
years=[[Eurovision qo‘shiq tanlovi 1959|1959]]
}}
{{S-aft|after=[[Rudi Carrell]]&lt;br&gt;„[[Wat een geluk]]“ qo'shig'i bilan
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Niderlandiyalik qo'shiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>ghoubvsxtc99no0951e1zrv22ar72in</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tabiiy landshaft</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407371</id>
    <revision>
      <id>6155772</id>
      <parentid>6155155</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:43:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>thr</comment>
      <origin>6155772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2427" sha1="1v6jsegkk1dag2j9w6m8mc20j8ka7s5" xml:space="preserve">'''Tabiiy landshaft''' — [[Antropogen omillar|inson madaniyati]] taʼsir koʻrsatishidan oldin mavjud boʻlgan asl [[landshaft]]. Tabiiy landshaft va [[madaniy landshaft]] landshaftning alohida qismlari hisoblanadi. Biroq, XXI asrga kelib, inson faoliyati umuman taʼsir etmagan landshaftlar deyarli qolmagan. Shu sababli hozirda landshaftning qanchalik tabiiy saqlanib qolganligini ifodalash uchun ''tabiiylik darajasi'' tushunchasidan foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Nuwer|first=Rachel|author-link=Rachel Nuwer |title=There's no such thing as truly 'pristine' nature anymore|url=https://www.bbc.com/future/article/20160208-theres-no-such-thing-as-truly-pristine-nature-anymore|access-date=2021-04-22|website=bbc.com|date=8 February 2016 |language=en}}&lt;/ref&gt;.
[[Rachel Carson]] oʻzining [[Silent Spring]] asarida yoʻl boʻyidagi manzarani avvallari qanday boʻlganini tasvirlaydi: „Yoʻllar boʻylab [[dafna]], [[viburnum]] va [[Olxa butalari|olxa butalari]], ulkan [[paporotniklar]] va yovvoyi gullar yilning koʻp qismida sayohatchining koʻzini quvontirar edi“. Keyin esa [[gerbitsidlar]] qoʻllanilgandan soʻng manzara qanday oʻzgarganini tasvirlaydi: „Bir vaqtlar juda chiroyli boʻlgan yoʻl chetlari endi xuddi yongʻin supurib oʻtgandek, jigarrang tusga kirgan va qurib qolgan oʻsimliklar bilan qoplangan edi“. Purkalishdan oldingi landshaft [[Biologik|biologik]] jihatdan buzilgan va unda begona turlar mavjud boʻlishi mumkin boʻlsa ham, tabiiy landshaft nima ekanligi haqidagi tushuncha mazmundan kelib chiqib anglashilishi mumkin. „Tabiiy landshaft“ iborasi dastlab landshaft rassomchiligi va landshaft bogʻdorchiligida qoʻllanilgan boʻlib, u rasmiy uslubni tabiatga yaqinroq boʻlgan tabiiy uslubdan ajratish uchun ishlatilgan. [[Alexander von Humboldt]] keyinchalik bu tushunchani yanada rivojlantirib, tabiiy landshaftni madaniy landshaftdan alohida gʻoya sifatida shakllantirdi. Soʻng 1908-yilda geograf [[Otto Schlüter]] „asl landshaft“ (Urlandschaft) va unga qarama-qarshi boʻlgan „madaniy landshaft“ (Kulturlandschaft) atamalarini ishlab chiqdi. Bu orqali u [[Geografiya|geografiya]] faniga boshqa fanlardan farq qiladigan alohida tadqiqot mavzusini berishga harakat qilgan. „Tabiiy landshaft“ iborasining geograf tomonidan ilk qoʻllanilishi esa [[Carl O. Sauerning]] „The Morphology of Landscape“ (1925) nomli maqolasida uchraydi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>1v6jsegkk1dag2j9w6m8mc20j8ka7s5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155773</id>
      <parentid>6155772</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:44:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Ekologiya]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2449" sha1="bhia3sa7pwqt1667hle9j7dao478838" xml:space="preserve">'''Tabiiy landshaft''' — [[Antropogen omillar|inson madaniyati]] taʼsir koʻrsatishidan oldin mavjud boʻlgan asl [[landshaft]]. Tabiiy landshaft va [[madaniy landshaft]] landshaftning alohida qismlari hisoblanadi. Biroq, XXI asrga kelib, inson faoliyati umuman taʼsir etmagan landshaftlar deyarli qolmagan. Shu sababli hozirda landshaftning qanchalik tabiiy saqlanib qolganligini ifodalash uchun ''tabiiylik darajasi'' tushunchasidan foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Nuwer|first=Rachel|author-link=Rachel Nuwer |title=There's no such thing as truly 'pristine' nature anymore|url=https://www.bbc.com/future/article/20160208-theres-no-such-thing-as-truly-pristine-nature-anymore|access-date=2021-04-22|website=bbc.com|date=8 February 2016 |language=en}}&lt;/ref&gt;.
[[Rachel Carson]] oʻzining [[Silent Spring]] asarida yoʻl boʻyidagi manzarani avvallari qanday boʻlganini tasvirlaydi: „Yoʻllar boʻylab [[dafna]], [[viburnum]] va [[Olxa butalari|olxa butalari]], ulkan [[paporotniklar]] va yovvoyi gullar yilning koʻp qismida sayohatchining koʻzini quvontirar edi“. Keyin esa [[gerbitsidlar]] qoʻllanilgandan soʻng manzara qanday oʻzgarganini tasvirlaydi: „Bir vaqtlar juda chiroyli boʻlgan yoʻl chetlari endi xuddi yongʻin supurib oʻtgandek, jigarrang tusga kirgan va qurib qolgan oʻsimliklar bilan qoplangan edi“. Purkalishdan oldingi landshaft [[Biologik|biologik]] jihatdan buzilgan va unda begona turlar mavjud boʻlishi mumkin boʻlsa ham, tabiiy landshaft nima ekanligi haqidagi tushuncha mazmundan kelib chiqib anglashilishi mumkin. „Tabiiy landshaft“ iborasi dastlab landshaft rassomchiligi va landshaft bogʻdorchiligida qoʻllanilgan boʻlib, u rasmiy uslubni tabiatga yaqinroq boʻlgan tabiiy uslubdan ajratish uchun ishlatilgan. [[Alexander von Humboldt]] keyinchalik bu tushunchani yanada rivojlantirib, tabiiy landshaftni madaniy landshaftdan alohida gʻoya sifatida shakllantirdi. Soʻng 1908-yilda geograf [[Otto Schlüter]] „asl landshaft“ (Urlandschaft) va unga qarama-qarshi boʻlgan „madaniy landshaft“ (Kulturlandschaft) atamalarini ishlab chiqdi. Bu orqali u [[Geografiya|geografiya]] faniga boshqa fanlardan farq qiladigan alohida tadqiqot mavzusini berishga harakat qilgan. „Tabiiy landshaft“ iborasining geograf tomonidan ilk qoʻllanilishi esa [[Carl O. Sauerning]] „The Morphology of Landscape“ (1925) nomli maqolasida uchraydi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Ekologiya]]</text>
      <sha1>bhia3sa7pwqt1667hle9j7dao478838</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155774</id>
      <parentid>6155773</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Evolutsiya]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2471" sha1="nr5ptqc5xbc1webriiws8303045hqq2" xml:space="preserve">'''Tabiiy landshaft''' — [[Antropogen omillar|inson madaniyati]] taʼsir koʻrsatishidan oldin mavjud boʻlgan asl [[landshaft]]. Tabiiy landshaft va [[madaniy landshaft]] landshaftning alohida qismlari hisoblanadi. Biroq, XXI asrga kelib, inson faoliyati umuman taʼsir etmagan landshaftlar deyarli qolmagan. Shu sababli hozirda landshaftning qanchalik tabiiy saqlanib qolganligini ifodalash uchun ''tabiiylik darajasi'' tushunchasidan foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Nuwer|first=Rachel|author-link=Rachel Nuwer |title=There's no such thing as truly 'pristine' nature anymore|url=https://www.bbc.com/future/article/20160208-theres-no-such-thing-as-truly-pristine-nature-anymore|access-date=2021-04-22|website=bbc.com|date=8 February 2016 |language=en}}&lt;/ref&gt;.
[[Rachel Carson]] oʻzining [[Silent Spring]] asarida yoʻl boʻyidagi manzarani avvallari qanday boʻlganini tasvirlaydi: „Yoʻllar boʻylab [[dafna]], [[viburnum]] va [[Olxa butalari|olxa butalari]], ulkan [[paporotniklar]] va yovvoyi gullar yilning koʻp qismida sayohatchining koʻzini quvontirar edi“. Keyin esa [[gerbitsidlar]] qoʻllanilgandan soʻng manzara qanday oʻzgarganini tasvirlaydi: „Bir vaqtlar juda chiroyli boʻlgan yoʻl chetlari endi xuddi yongʻin supurib oʻtgandek, jigarrang tusga kirgan va qurib qolgan oʻsimliklar bilan qoplangan edi“. Purkalishdan oldingi landshaft [[Biologik|biologik]] jihatdan buzilgan va unda begona turlar mavjud boʻlishi mumkin boʻlsa ham, tabiiy landshaft nima ekanligi haqidagi tushuncha mazmundan kelib chiqib anglashilishi mumkin. „Tabiiy landshaft“ iborasi dastlab landshaft rassomchiligi va landshaft bogʻdorchiligida qoʻllanilgan boʻlib, u rasmiy uslubni tabiatga yaqinroq boʻlgan tabiiy uslubdan ajratish uchun ishlatilgan. [[Alexander von Humboldt]] keyinchalik bu tushunchani yanada rivojlantirib, tabiiy landshaftni madaniy landshaftdan alohida gʻoya sifatida shakllantirdi. Soʻng 1908-yilda geograf [[Otto Schlüter]] „asl landshaft“ (Urlandschaft) va unga qarama-qarshi boʻlgan „madaniy landshaft“ (Kulturlandschaft) atamalarini ishlab chiqdi. Bu orqali u [[Geografiya|geografiya]] faniga boshqa fanlardan farq qiladigan alohida tadqiqot mavzusini berishga harakat qilgan. „Tabiiy landshaft“ iborasining geograf tomonidan ilk qoʻllanilishi esa [[Carl O. Sauerning]] „The Morphology of Landscape“ (1925) nomli maqolasida uchraydi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Ekologiya]]
[[Turkum:Evolutsiya]]</text>
      <sha1>nr5ptqc5xbc1webriiws8303045hqq2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155776</id>
      <parentid>6155774</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:46:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <origin>6155776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2437" sha1="80vv7hlb0ccr0zzxga7nqbg7sd4cr6q" xml:space="preserve">'''Tabiiy landshaft''' — [[Antropogen omillar|inson madaniyati]] taʼsir koʻrsatishidan oldin mavjud boʻlgan asl [[landshaft]]. Tabiiy landshaft va [[madaniy landshaft]] landshaftning alohida qismlari hisoblanadi. Biroq, XXI asrga kelib, inson faoliyati umuman taʼsir etmagan landshaftlar deyarli qolmagan. Shu sababli hozirda landshaftning qanchalik tabiiy saqlanib qolganligini ifodalash uchun ''tabiiylik darajasi'' tushunchasidan foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Nuwer|first=Rachel|author-link=Rachel Nuwer |title=There's no such thing as truly 'pristine' nature anymore|url=https://www.bbc.com/future/article/20160208-theres-no-such-thing-as-truly-pristine-nature-anymore|access-date=2021-04-22|website=bbc.com|date=8 February 2016 |language=en}}&lt;/ref&gt;.
[[Rachel Carson]] oʻzining [[Silent Spring]] asarida yoʻl boʻyidagi manzarani avvallari qanday boʻlganini tasvirlaydi: „Yoʻllar boʻylab [[dafna]], [[viburnum]] va [[Olxa butalari|olxa butalari]], ulkan [[paporotniklar]] va yovvoyi gullar yilning koʻp qismida sayohatchining koʻzini quvontirar edi“. Keyin esa [[gerbitsidlar]] qoʻllanilgandan soʻng manzara qanday oʻzgarganini tasvirlaydi: „Bir vaqtlar juda chiroyli boʻlgan yoʻl chetlari endi xuddi yongʻin supurib oʻtgandek, jigarrang tusga kirgan va qurib qolgan oʻsimliklar bilan qoplangan edi“. Purkalishdan oldingi landshaft [[Biologik|biologik]] jihatdan buzilgan va unda begona turlar mavjud boʻlishi mumkin boʻlsa ham, tabiiy landshaft nima ekanligi haqidagi tushuncha mazmundan kelib chiqib anglashilishi mumkin. „Tabiiy landshaft“ iborasi dastlab landshaft rassomchiligi va landshaft bogʻdorchiligida qoʻllanilgan boʻlib, u rasmiy uslubni tabiatga yaqinroq boʻlgan tabiiy uslubdan ajratish uchun ishlatilgan. [[Alexander von Humboldt]] keyinchalik bu tushunchani yanada rivojlantirib, tabiiy landshaftni madaniy landshaftdan alohida gʻoya sifatida shakllantirdi. Soʻng 1908-yilda geograf [[Otto Schlüter]] „asl landshaft“ va unga qarama-qarshi boʻlgan „madaniy landshaft“ atamalarini ishlab chiqdi. Bu orqali u [[Geografiya|geografiya]] faniga boshqa fanlardan farq qiladigan alohida tadqiqot mavzusini berishga harakat qilgan. „Tabiiy landshaft“ iborasining geograf tomonidan ilk qoʻllanilishi esa [[Carl O. Sauerning]] „The Morphology of Landscape“ (1925) nomli maqolasida uchraydi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Ekologiya]]
[[Turkum:Evolutsiya]]</text>
      <sha1>80vv7hlb0ccr0zzxga7nqbg7sd4cr6q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fayz Holding kompaniyasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407382</id>
    <redirect title="Fayz Oil Imports" />
    <revision>
      <id>6155981</id>
      <parentid>6155187</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[FAYZ OIL IMPORTS]] to [[Fayz Oil Imports]]</comment>
      <origin>6155981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="h79j7ia121owiz8bjqf14gaosm8uof9" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Fayz Oil Imports]]</text>
      <sha1>h79j7ia121owiz8bjqf14gaosm8uof9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Fayz Holding kompaniyasi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407383</id>
    <redirect title="Munozara:Fayz Oil Imports" />
    <revision>
      <id>6155979</id>
      <parentid>6155189</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Munozara:FAYZ OIL IMPORTS]] to [[Munozara:Fayz Oil Imports]]</comment>
      <origin>6155979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="eohdwpne49z22fixqmwhgf13e623nry" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Munozara:Fayz Oil Imports]]</text>
      <sha1>eohdwpne49z22fixqmwhgf13e623nry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>France Gall</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407387</id>
    <revision>
      <id>6155612</id>
      <parentid>6155307</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6208" sha1="1lqh3zp4t57dhmwzf2zye4p50vbx2b3" xml:space="preserve">{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]])}}
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = France Gall
| tasvir                   = FranceGall-1969-Radiocorriere-Italie.png
| tasvir_eni               = 
| izoh                     = Gall 1969-yilda
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = Isabelle Geneviève Marie Anne Gall
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1947|10|09|}}
| tavallud_joyi            = [[Parij]], [[Fransiya]]
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi va yoshi|2018|01|07|1947|10|09}}
| vafot_joyi               =  [[Neuilly-sur-Seine]], Fransiya
| fuqaroligi               =
| taʼlimi                  =
| kasbi                    = Xonanda
| dini
| faoliyat_yillari         = 1963–1997-yillar
| asarlari                 = [[France Gall diskografiyasi]]
| boʻyi                    =
| unvoni                   =
| turmush_oʻrtogʻi         = {{marriage |[[Michel Berger]]|22 June 1976|2 August 1992|end=d.}}
| bolalari                 = 2 nafar, jumladan Raphaël Hamburger
| otasi                    = [[Robert Gall]]
| onasi                    =
| qarindoshlari            = {{ubl|[[Paul Berthier]] (bobosi)|[[Jacques Berthier]] (tog'asi)}}
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi                   =
}}
'''Isabelle Geneviève Marie Anne Gall''' (1947-yil 9-oktyabr — 2018-yil 7-yanvar) — France Gall (fransuzcha talaffuzi: [fʁɑ̃s ɡal]) taxallusi bilan tanilgan fransiyalik [[yé-yé]] va [[pop-musiqa]] xonandasi. 1965-yilda, 17 yoshida, u [[Lyuksemburg]] nomidan ishtirok etib, „Poupée de cire, poupée de son“ qoʻshigʻi bilan [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning oʻninchi mavsumida gʻolib boʻlgan. Keyinchalik u qoʻshiqchi va bastakor Michel Berger bilan hamkorlik qilgan hamda 1976-yilda unga turmushga chiqqan. Uning eng muvaffaqiyatli singllari qatoriga „Il jouait du piano debout“, „Ella, elle l’a“ va „Évidemment“ qoʻshiqlari kiradi.

== Yoshligi ==
Isabelle Geneviève Marie Anne Gall (France Gall) 1947-yil 9-oktyabrda Parijning 12-okrugida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;&gt;{{cite web |last1=Williams |first1=Richard |title=France Gall obituary |url=https://www.theguardian.com/music/2018/jan/08/france-gall-obituary |website=[[The Guardian]] |access-date=29 November 2025 |date=8 January 2018}}&lt;/ref&gt;. U musiqachilar oilasida ulgʻaygan. Uning otasi Robert Gall (1918–1990) [[Édith Piaf]] va [[Charles Aznavour]] kabi ijrochilar uchun qoʻshiq matnlari yozgan lirik shoir boʻlgan&lt;ref name=&quot;Ouest&quot;&gt;{{cite web |title=Portrait: France Gall a rayonné pendant 50 ans sur la chanson française |url=https://www.ouest-france.fr/culture/musiques/portrait-france-gall-rayonne-pendant-50-ans-sur-la-chanson-francaise-5487083 |website=Ouest-France.fr |access-date=29 November 2025 |language=fr-FR |date=7 January 2018}}&lt;/ref&gt;. Uning onasi, xonanda Cécile Berthier esa Parijdagi mashhur „The Little Singers of Paris“ xor jamoasining hammuassisi boʻlgan Paul Berthierning qizi edi&lt;ref name=&quot;Ouest&quot;/&gt;.

Oiladagi yagona qiz farzand boʻlgan Gallning Patrice va Philippe ismli egizak akalari bor edi&lt;ref name=&quot;RTL&quot;&gt;{{cite web |title=Une vie bien remplie: 15 anecdotes que vous ne connaissiez (sans doute) pas sur France Gall |url=https://infos.rtl.lu/laune/actu/a/1116578.html |website=infos.rtl.lu |access-date=29 November 2025 |language=fr |date=8 January 2018}}&lt;/ref&gt;. U Paul Valéry litseyida tahsil olgan, biroq oʻqishdan yiqilib, sinfda qoldirilgach, oʻqishni tashlab ketgan&lt;ref name=&quot;RTL&quot;/&gt;.

== Karyerasi ==
=== 1963–1964-yillar: Faoliyatining boshlanishi ===
Otasining qoʻllab-quvvatlashi bilan Gall 1963-yilda musiqiy faoliyatini boshlagan va „Champs-Élysées“ teatrida boʻlib oʻtgan tinglovdan soʻng „Philips Records“ ovoz yozish studiyasi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;FGCbio&quot;&gt;{{cite web |title=Biographie officielle de France Gall |url=https://francegallcollection.fr/biographie-officielle-de-france-gall/ |website=francegallcollection.fr |access-date=29 November 2025 |language=fr-FR |date=26 October 2004}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha davrda tanilib ulgurgan xonanda Isabelle Aubret bilan adashtirmasliklari uchun badiiy rahbar Denis Bourgeois unga France Gall sahna taxallusi ostida ijod qilishni taklif etgan&lt;ref name=&quot;Ouest&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;RTL&quot;/&gt;. Ushbu taxalludni tanlashda Fransiya va [[Uels]] (fransuzcha: France–Galles) terma jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtgan regbi oʻyinidan ilhomlanilgan&lt;ref name=&quot;Ouest&quot;/&gt;.

Xonandaning oʻn olti yoshga toʻlgan kunida uning „The Laurie Sisters“ guruhining „Stand a Little Closer“ taronasiga ishlangan va „Ne sois pas si bête“ deb nomlangan debyut singli Fransiya radiosida ilk bor efirga uzatilgan hamda qisqa vaqt ichida katta muvaffaqiyat qozongan&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;/&gt;. Shundan soʻng Bourgeois oʻsha davrda [[Michèle Arnaud]] va [[Juliette Gréco]] kabi sanʼatkorlarga qoʻshiq yozib, tanilib ulgurgan Serge Gainsbourgga murojaat qilib, Gall uchun ham taronalar yozib berishni soʻragan. Uning qalamiga mansub „Nʼécoute pas les idoles“ kompozitsiyasi xonandaning ikkinchi singli sifatida taqdim etilgan va 1964-yil mart oyida musiqiy chartlarda birinchi oʻringa koʻtarilgan&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;/&gt;.

Koʻp oʻtmay u jonli ijrodagi konsertlarini boshlagan va [[Belgiya]]da Sacha Distelning dasturlarida birinchi boʻlib sahnaga chiqib, oʻzining debyut chiqishini qilgan&lt;ref name=&quot;RTL&quot;/&gt;. Gainsbourg, Alain Goraguer va Jacques Datin kabi qoʻshiq mualliflari bilan hamkorlik qilish orqali u turli janrlarni qamrab olgan boy repertuar shakllantirdi. Uning ijodida jazz, bolalar qoʻshiqlari hamda boshqa musiqiy yoʻnalishlar oʻzaro uygʻunlashgan holda rivojlandi&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;/&gt;. Uning Gainsbourg bilan hamkorligi muvaffaqiyatli davom etib, bir qator mashhur singllarning yaratilishiga sabab boʻldi, jumladan 1964-yilda chiqqan „Laisse tomber les filles“ xiti ham shular jumlasidandir.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Fransiyalik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]</text>
      <sha1>1lqh3zp4t57dhmwzf2zye4p50vbx2b3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155613</id>
      <parentid>6155612</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:15:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6246" sha1="ng06xam14ppjcxkcqg1asnotsaat04p" xml:space="preserve">{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]])}}
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = France Gall
| tasvir                   = FranceGall-1969-Radiocorriere-Italie.png
| tasvir_eni               = 
| izoh                     = Gall 1969-yilda
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = Isabelle Geneviève Marie Anne Gall
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1947|10|09|}}
| tavallud_joyi            = [[Parij]], [[Fransiya]]
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi va yoshi|2018|01|07|1947|10|09}}
| vafot_joyi               =  [[Neuilly-sur-Seine]], Fransiya
| fuqaroligi               =
| taʼlimi                  =
| kasbi                    = Xonanda
| dini
| faoliyat_yillari         = 1963–1997-yillar
| asarlari                 = [[France Gall diskografiyasi]]
| boʻyi                    =
| unvoni                   =
| turmush_oʻrtogʻi         = {{marriage |[[Michel Berger]]|22 June 1976|2 August 1992|end=d.}}
| bolalari                 = 2 nafar, jumladan Raphaël Hamburger
| otasi                    = [[Robert Gall]]
| onasi                    =
| qarindoshlari            = {{ubl|[[Paul Berthier]] (bobosi)|[[Jacques Berthier]] (tog'asi)}}
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi                   =
}}
'''Isabelle Geneviève Marie Anne Gall''' (1947-yil 9-oktyabr — 2018-yil 7-yanvar) — France Gall (fransuzcha talaffuzi: [fʁɑ̃s ɡal]) taxallusi bilan tanilgan fransiyalik [[yé-yé]] va [[pop-musiqa]] xonandasi. 1965-yilda, 17 yoshida, u [[Lyuksemburg]] nomidan ishtirok etib, „Poupée de cire, poupée de son“ qoʻshigʻi bilan [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning oʻninchi mavsumida gʻolib boʻlgan. Keyinchalik u qoʻshiqchi va bastakor Michel Berger bilan hamkorlik qilgan hamda 1976-yilda unga turmushga chiqqan. Uning eng muvaffaqiyatli singllari qatoriga „Il jouait du piano debout“, „Ella, elle l’a“ va „Évidemment“ qoʻshiqlari kiradi.

== Yoshligi ==
Isabelle Geneviève Marie Anne Gall (France Gall) 1947-yil 9-oktyabrda Parijning 12-okrugida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;&gt;{{cite web |last1=Williams |first1=Richard |title=France Gall obituary |url=https://www.theguardian.com/music/2018/jan/08/france-gall-obituary |website=[[The Guardian]] |access-date=29 November 2025 |date=8 January 2018}}&lt;/ref&gt;. U musiqachilar oilasida ulgʻaygan. Uning otasi Robert Gall (1918–1990) [[Édith Piaf]] va [[Charles Aznavour]] kabi ijrochilar uchun qoʻshiq matnlari yozgan lirik shoir boʻlgan&lt;ref name=&quot;Ouest&quot;&gt;{{cite web |title=Portrait: France Gall a rayonné pendant 50 ans sur la chanson française |url=https://www.ouest-france.fr/culture/musiques/portrait-france-gall-rayonne-pendant-50-ans-sur-la-chanson-francaise-5487083 |website=Ouest-France.fr |access-date=29 November 2025 |language=fr-FR |date=7 January 2018}}&lt;/ref&gt;. Uning onasi, xonanda Cécile Berthier esa Parijdagi mashhur „The Little Singers of Paris“ xor jamoasining hammuassisi boʻlgan Paul Berthierning qizi edi&lt;ref name=&quot;Ouest&quot;/&gt;.

Oiladagi yagona qiz farzand boʻlgan Gallning Patrice va Philippe ismli egizak akalari bor edi&lt;ref name=&quot;RTL&quot;&gt;{{cite web |title=Une vie bien remplie: 15 anecdotes que vous ne connaissiez (sans doute) pas sur France Gall |url=https://infos.rtl.lu/laune/actu/a/1116578.html |website=infos.rtl.lu |access-date=29 November 2025 |language=fr |date=8 January 2018}}&lt;/ref&gt;. U Paul Valéry litseyida tahsil olgan, biroq oʻqishdan yiqilib, sinfda qoldirilgach, oʻqishni tashlab ketgan&lt;ref name=&quot;RTL&quot;/&gt;.

== Karyerasi ==
=== 1963–1964-yillar: Faoliyatining boshlanishi ===
Otasining qoʻllab-quvvatlashi bilan Gall 1963-yilda musiqiy faoliyatini boshlagan va „Champs-Élysées“ teatrida boʻlib oʻtgan tinglovdan soʻng „Philips Records“ ovoz yozish studiyasi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;FGCbio&quot;&gt;{{cite web |title=Biographie officielle de France Gall |url=https://francegallcollection.fr/biographie-officielle-de-france-gall/ |website=francegallcollection.fr |access-date=29 November 2025 |language=fr-FR |date=26 October 2004}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha davrda tanilib ulgurgan xonanda Isabelle Aubret bilan adashtirmasliklari uchun badiiy rahbar Denis Bourgeois unga France Gall sahna taxallusi ostida ijod qilishni taklif etgan&lt;ref name=&quot;Ouest&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;RTL&quot;/&gt;. Ushbu taxalludni tanlashda Fransiya va [[Uels]] (fransuzcha: France–Galles) terma jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtgan regbi oʻyinidan ilhomlanilgan&lt;ref name=&quot;Ouest&quot;/&gt;.

Xonandaning oʻn olti yoshga toʻlgan kunida uning „The Laurie Sisters“ guruhining „Stand a Little Closer“ taronasiga ishlangan va „Ne sois pas si bête“ deb nomlangan debyut singli Fransiya radiosida ilk bor efirga uzatilgan hamda qisqa vaqt ichida katta muvaffaqiyat qozongan&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;/&gt;. Shundan soʻng Bourgeois oʻsha davrda [[Michèle Arnaud]] va [[Juliette Gréco]] kabi sanʼatkorlarga qoʻshiq yozib, tanilib ulgurgan Serge Gainsbourgga murojaat qilib, Gall uchun ham taronalar yozib berishni soʻragan. Uning qalamiga mansub „Nʼécoute pas les idoles“ kompozitsiyasi xonandaning ikkinchi singli sifatida taqdim etilgan va 1964-yil mart oyida musiqiy chartlarda birinchi oʻringa koʻtarilgan&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;/&gt;.

Koʻp oʻtmay u jonli ijrodagi konsertlarini boshlagan va [[Belgiya]]da Sacha Distelning dasturlarida birinchi boʻlib sahnaga chiqib, oʻzining debyut chiqishini qilgan&lt;ref name=&quot;RTL&quot;/&gt;. Gainsbourg, Alain Goraguer va Jacques Datin kabi qoʻshiq mualliflari bilan hamkorlik qilish orqali u turli janrlarni qamrab olgan boy repertuar shakllantirdi. Uning ijodida jazz, bolalar qoʻshiqlari hamda boshqa musiqiy yoʻnalishlar oʻzaro uygʻunlashgan holda rivojlandi&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;/&gt;. Uning Gainsbourg bilan hamkorligi muvaffaqiyatli davom etib, bir qator mashhur singllarning yaratilishiga sabab boʻldi, jumladan 1964-yilda chiqqan „Laisse tomber les filles“ xiti ham shular jumlasidandir.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Fransiyalik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>ng06xam14ppjcxkcqg1asnotsaat04p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gigliola Cinquetti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407394</id>
    <revision>
      <id>6155608</id>
      <parentid>6155413</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23053" sha1="dy0njzqkcx6lwnwhsx4e9ypzzi04gdp" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Gigliola Cinquetti
| tasvir                   = Gigliola Cinquetti (1966).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Cinquetti 1966-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Gigliola Cinquetti
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1947|12|20|}}
| tavallud_joyi            = [[Verona]], [[Italiya]]
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1963-yildan hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         = {{marriage|Luciano Teodori|1979}}
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 = {{flatlist|
*xonanda
*qoʻshiqnavis
*teleboshlovchi
}}
| janr                     =
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Gigliola Cinquetti''' (italyancha talaffuzi: [dʒiʎˈʎɔːla tʃiŋˈkwetti]; tugʻilganida berilgan ismi — Giliola Cinquetti; 1947-yil 20-dekabr) — italiyalik xonanda, qoʻshiq muallifi va teleboshlovchi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sorrisi.com/musica/gigliola-cinquetti-la-mia-vita-spericolata-e-il-bisogno-di-normalita/|last=Casarini|first=Enrico|title=Gigliola Cinquetti: «La mia vita spericolata e il bisogno di normalità»|work=[[TV Sorrisi e Canzoni]]|language=it|date=31 July 2021|access-date=18 August 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Blissmer1988&quot;&gt;{{cite book|first=Robert H.|last=Blissmer|title=Who's Who in Italy, 1988|url=https://books.google.com/books?id=5KhmAAAAMAAJ|date=August 1988|publisher=Bernan Assoc|isbn=978-88-85246-08-9|page=454}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va karyerasi ==
Gigliola Cinquetti Italiyaning [[Verona]] shahrida, badavlat oilada dunyoga kelgan. U 9 yoshidan 13 yoshigacha [[fortepiano]] chalishni oʻrgangan, ushbu cholgʻudan saboqlar olgan hamda musiqa nazariyasi boʻyicha imtihonlar topshirgan. U rassomlik va tasviriy sanʼatni juda yaxshi koʻradi.

16 yoshida u 1964-yilgi Sanremo Music Festivalda debyut qilib, Non ho l’età („Men hali yoshman“) qoʻshigʻini ijro etgan holda gʻolib boʻlgan. Qoʻshiq musiqasi Mario Panzeri tomonidan bastalangan, soʻzlari esa Nicola Salernoga tegishli edi. Ushbu gʻalaba xonandaga 1964-yilda Kopengagenda boʻlib oʻtgan [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]da xuddi shu taronani ijro etgan holda Italiya sharafini himoya qilish imkonini berdi va u mazkur tanlovda mamlakat tarixidagi ilk gʻalabani qoʻlga kiritdi. Cinquetti 16 yosh-u 92 kunligida tanlovning oʻsha davrdagi eng yosh gʻolibiga aylangan. Bu koʻrsatkich faqatgina 1986-yilda 13 yoshli [[Sandra Kim]] tomonidan yangilangan&lt;ref&gt;OʻConnor, John Kennedy. The Eurovision Song Contest — The Official Celebration. Carlton Books, 2015. {{ISBN|978-1-78097-638-9}}. Pages 32-33&lt;/ref&gt;.

Xalqaro miqyosda ulkan muvaffaqiyat qozongan ushbu tarona [[Buyuk Britaniya]] singllar xit-paradida naqd 17 hafta davomida oʻz oʻrnini saqlab qolgan va [[1964-yil]] yakunlariga koʻra mamlakatda eng koʻp sotilgan singllar roʻyxatida 88-oʻrinni egallagan. Bu [[italyan tili]]dagi asarlar uchun oʻsha davrda juda kam kuzatiladigan noyob hodisa edi&lt;ref name=&quot;British Hit Singles &amp; Albums&quot;&gt;{{cite book|first=David|last=Roberts|year=2006|title=British Hit Singles &amp; Albums|edition=19th|publisher=Guinness World Records Limited|location= London|isbn=1-904994-10-5|page=107}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sixtiescity.net/charts/64chart.htm#top100|title=The 100 Best-Selling Singles of 1964 (in the UK)|website=Sixtiescity.net|access-date=28 February 2016}}&lt;/ref&gt;. Ushbu tarona uch milliondan ortiq nusxada sotilgan va 1964-yilning avgust oyida platinaviy disk mukofoti bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;The Book of Golden Discs&quot;&gt;{{cite book|first=Joseph|last=Murrells|year=1978|title=The Book of Golden Discs|edition=2nd|publisher=Barrie and Jenkins Ltd|location=London, UK|page=[https://archive.org/details/bookofgoldendisc00murr/page/173 173]|isbn=0-214-20512-6|url-access=registration|url=https://archive.org/details/bookofgoldendisc00murr/page/173}}&lt;/ref&gt;. 1966-yilda u „Dio, come ti amo“ („Xudo, seni qanday sevaman“) qoʻshigʻini ijro etgan va bu asar ham xalqaro miqyosda katta muvaffaqiyat qozongan.

Xonandaning yana bir taronasi — 1973-yilda ommaga taqdim etilgan „Alle porte del sole“ kompozitsiyasi ilk bor eʼlon qilinganidan ikki yil oʻtib, [[Al Martino]] tomonidan ham ingliz tilida („To the Door of the Sun“ nomi bilan), ham italyan tilida qayta kuylangan. Mazkur inglizcha versiya Billboard Hot 100 xit-paradida 17-oʻringacha koʻtarilgan. Cinquetti ijrosidagi inglizcha versiya 1974-yilning avgust oyida „CBS Records“ ovoz yozish studiyasi tomonidan alohida singl sifatida ommaga taqdim etilgan. Singlning B tomoniga esa qoʻshiqning 1973-yilda yozilgan asl italyancha talqini joylashtirilgan.

Chinquetti 1974-yilda [[Brighton]]da boʻlib oʻtgan Eurovision qoʻshiq tanloviga qaytdi va unda yana bir bor Italiya sharafini himoya qildi. U tanlovda Sì&quot; („Ha“) nomli taronani ijro etib, 18 ball bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. Mazkur qoʻshiqning musiqasi va matni Mario Panzeri, Daniele Pace, Lorenzo Pilat hamda Carrado Conti tomonidan yozilgan edi. Tanlovda esa 24 ball toʻplagan [[Shvetsiya]]ning „[[ABBA]]“ guruhi oʻzining „[[Waterloo]]“ hiti bilan gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. Italiyaning RAI milliy teleradiokompaniyasi xonandaning chiqishini jonli efirda koʻrsatishni taqiqlab qoʻydi. Bunga mazkur tadbir mamlakatda bir oydan keyin — may oyida boʻlib oʻtishi belgilangan ajralishlar boʻyicha umumxalq referendumi targʻibot-tashviqot ishlari qisman toʻgʻri kelib qolgani sabab boʻlgan&lt;ref&gt;OʻConnor, John Kennedy. The Eurovision Song Contest — The Official History. Carlton Books, UK. 2007 {{ISBN|978-1-84442-994-3}}&lt;/ref&gt;. RAI qoʻshiq nomi va matnida „Sì“ (Ha) soʻzining tinimsiz takrorlanishi saylovchilarga yashirin taʼsir (subliminal xabar) oʻtkazishi hamda referendumda Italiya xalqini „Ha“ deb ovoz berishga undovchi targʻibot turi sifatida baholanishidan xavfsirab, taronani senzuraga uchratdi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Webmaster's Countdown |url=http://www.keithm.utvinternet.ie/Webmaster50Top.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831143655/http://www.keithm.utvinternet.ie/Webmaster50Top.htm |archive-date=31 August 2012 |access-date=2012-11-10 |publisher=Keithm.utvinternet.ie}}&lt;/ref&gt;. Natijada, qoʻshiq bir oydan ortiq vaqt davomida Italiya davlat teleradiokompaniyalarining aksariyatida efirga uzatilmadi. Keyinchalik Chinquetti ushbu qoʻshiqni ingliz („Go (Before You Break My Heart)“), fransuz („Lui“), nemis („Ja“) va ispan („Sí“) tillarida ham yozdi. Qoʻshiqning inglizcha versiyasi 1974-yilning iyun oyida Buyuk Britaniya singllar xit-paradida 8-oʻringacha koʻtarildi&lt;ref name=&quot;British Hit Singles &amp; Albums&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gigliola Cinquetti |url=http://www.esctoday.com/annual/songinfo.php?contest=290&amp;song=17 |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930030535/http://www.esctoday.com/annual/songinfo.php?contest=290&amp;song=17 |archive-date=30 September 2007 |access-date=26 October 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Roberts |first=David |title=British Hit Singles |publisher=Guinness World Records Limited |year=2002 |isbn=0-85112-187-X |edition=15th |location=London |page=145}}&lt;/ref&gt;.

U Salernodagi sanʼat maktabini tamomlagan, shuningdek, oʻqituvchilik faoliyati bilan shugʻullanish huquqini beruvchi malaka sertifikatiga ega boʻldi. 1979-yilda xonanda Luciano Teodori bilan oila qurdi. Ularning Giovanni va Costantino ismli ikki farzandi bor. Shuningdek, Chinquettining Rosabianca ismli opasi (singlisi) hamda Luigi and Sara ismli ota-onasi bor.

1990-yillarda Chinquetti professional jurnalistika va teleboshlovchilik faoliyatini boshladi. U boshqa loyihalar qatorida, „RAI International“ telekanalida efirga uzatiladigan „Italia Rai“ ijtimoiy-siyosiy koʻrsatuviga ham boshlovchilik qildi. Keyinchalik u 1991-yilda boʻlib oʻtgan Eurovision qoʻshiq tanlovida [[Toto Cutugno]] bilan birgalikda boshlovchilik qildi. Cutugno oʻtgan yili [[Zagreb]]da gʻalaba qozonib, ushbu tadbirni Italiyaga olib kelgan edi. Bu gʻalaba mamlakat uchun Chinquettining 26 yil oldingi muvaffaqiyatidan keyingi ilk gʻalabasi edi.

2008-yilda Chinquetti Italiya va butun dunyoda koʻrsatgan yuksak xizmatlari hamda professional faoliyati uchun maxsus mukofot bilan taqdirlandi. 2014-yilda esa xonandaning avtobiografik kitobi nashr etildi.

2022-yilda Turinda boʻlib oʻtgan tanlovning final bosqichida Chinquetti yana Eurovision sahnasiga qaytdi va ovoz berish jarayonidagi tanaffus paytida oʻzining mashhur „Non ho l’età“ taronasini ijro etdi.

== Sanremo musiqa festivalidagi ishtiroki ==
Gigliola Cinquetti oʻz faoliyati davomida nufuzli Sanremo musiqa festivalida jami oʻn ikki marotaba ishtirok etgan. Xonandaning festivaldagi chiqishlari quyidagilardan iborat:
* [[Sanremo musiqa festivali (1964)|1964]]: „[[Non ho l'età]] (per amarti)“ — [[Patricia Carli]] bilan birgalikda — 1-oʻrin (Gʻolib)
* [[Sanremo musiqa festivali (1965)|1965]]: „Ho bisogno di vederti“ — [[Connie Francis]] bilan birgalikda — Finalchi
* [[Sanremo musiqa festivali (1966)|1966]]: „[[Dio, come ti amo]]“ — [[Domenico Modugno]] bilan birgalikda — 1-oʻrin (Gʻolib)
* [[Sanremo musiqa festivali (1968)|1968]]: „Sera“ — Giuliana Valci bilan birgalikda — 8-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1969)|1969]]: „[[La pioggia]]“ — [[France Gall]] bilan birgalikda — 6-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1970)|1970]]: „Romantico blues“ — [[Bobby Solo]] bilan birgalikda — 6-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1971)|1971]]: „Rose nel buio“ — [[Ray Conniff]] bilan birgalikda — 9-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1972)|1972]]: „Gira l’amore (Caro bebè)“ — 9-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1973)|1973]]: „Mistero“ — Saralashdan oʻtmagan
* [[Sanremo musiqa festivali (1985)|1985]]: „Chiamalo amore“ — 3-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1989)|1989]]: „Ciao“ — 18-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1995)|1995]]: „Giovane vecchio cuore“ — 14-oʻrin

== Diskografiyasi ==
=== Studiyaviy albomlari ===
* ''Gigliola Cinquetti'' (1964)
* ''La rosa nera'' (1967)
* ''Gigliola per i più piccini'' (1967)
* ''L’orage'' (1969)
* ''Il treno dell’amore'' (1969)
* ''Cantando con gli amici'' (1971)
* ''… E io le canto così'' (1972)
* ''Fidèlement votre…'' (1972)
* ''Su e giù per le montagne'' (1972)
* ''Stasera ballo liscio'' (1973)
* ''Bonjour Paris'' (1974)
* ''Auf der Strasse der Sonne'' (1974)
* ''Go (Before You Break My Heart)'' (1974)
* ''Gigliola e la banda'' (1975)
* ''Pensieri di donna'' (1978)
* ''Il portoballo'' (1982)
* ''Tuttintorno'' (1991)
* ''Giovane vecchio cuore'' (1995)
* ''I successi'' (1999)
* ''20.12'' (2016)

=== Xit-paradlarda oʻrin olgan singllari ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | Yil
! rowspan=&quot;2&quot; | Singl
! colspan=&quot;13&quot; | Xit-paradlardagi eng yuqori oʻrinlari
|-
!&lt;small&gt;[[Musica e dischi|IT]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;Spinetoli, John Joseph. ''Artisti in Classifica: I Singoli: 1960–1999''. Milano: Musica e dischi, 2000&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Ultratop|BE (FLA)]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ultratop.be – ULTRATOP BELGIAN CHARTS|url=https://www.ultratop.be/nl/search.asp?cat=s&amp;search=Gigliola+cinquetti|access-date=2021-07-05|website=ultratop.be}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Ultratop|BE (WA)]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ultratop.be – ULTRATOP BELGIAN CHARTS|url=https://www.ultratop.be/fr/search.asp?cat=s&amp;search=Gigliola+cinquetti|access-date=2021-07-05|website=ultratop.be}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Institut français d'opinion publique|FRA]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=InfoDisc : Les Tubes de chaque Artiste commençant par C|url=http://www.infodisc.fr/Tubes_Artistes_C.php|access-date=2021-07-05|website=infodisc.fr}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[GfK Entertainment charts|GER]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Suche – Offizielle Deutsche Charts|url=https://www.offiziellecharts.de/suche|access-date=2021-07-05|website=offiziellecharts.de}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Irish Recorded Music Association|IRE]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Irish Charts – All there is to know|url=http://irishcharts.ie/search/placement|access-date=2021-07-05|website=irishcharts.ie}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Oricon Singles Chart|JAP]]&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;[[Dutch Single Top 100|NL]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Dutch Charts – dutchcharts.nl|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Gigliola%20cinquetti&amp;cat=s|access-date=2021-07-05|website=dutchcharts.nl}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[VG-lista|NOR]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=norwegiancharts.com – Norwegian charts portal|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?todo=notfound|access-date=2021-07-05|website=norwegiancharts.com}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Bibliothèque et Archives nationales du Québec|QUE]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|title=Compilation des succès par ordre alphabétique d'interprètes (chansons francophones)|url=http://bibnum2.banq.qc.ca/bna/palmares/2010-Franco/Franco-Compilation_succes_ordre_alpha_interpretes.pdf|access-date=4 July 2021|website=banq.qc.ca|pages=441–442}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Springbok Radio|SA]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=South African Rock Lists Website – SA Charts 1969 – 1989 Acts (C)|url=http://www.rock.co.za/files/springbok_top_20_(C).html|access-date=2021-07-05|website=rock.co.za}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Productores de Música de España|SPA]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{cite book|last=Salaverri|first=Fernando|title=Sólo éxitos: año a año, 1959–2002|date=September 2005|publisher=Fundación Autor-SGAE|isbn=84-8048-639-2|edition=1st|location=Spain|language=es}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[UK singles chart|UK]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=GIGLIOLA CINQUETTI {{!}} full Official Chart History {{!}} Official Charts Company|url=https://www.officialcharts.com/artist/11093/gigliola-cinquetti/|access-date=2021-07-05|website=officialcharts.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1964
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[Non ho l'età]]&quot;
|1
|1
|1
|1
|3
|4
|—
|2
|3
|—
|4
|—
|17
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;No tengo edad para amarte&quot; &lt;small&gt;(faqat [[Ispaniya]]da chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;No tengo edad para amarte&quot; is the Spanish-language version of &quot;Non ho l'età&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|1
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Il primo bacio che darò&quot;
|11
|16
|27
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;El primer beso&quot; &lt;small&gt;(faqat Ispaniyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;El primer beso&quot; is the Spanish-language version of &quot;Il primo bacio che darò&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|4
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Oh warum&quot; &lt;small&gt;(faqat [[Germaniya]]da chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|—
|—
|31
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
|1965
| align=&quot;left&quot; |&quot;Ho bisogno di vederti&quot;
|7
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
|1966
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[Dio, come ti amo|Dio come ti amo]]&quot;
|5
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|5
|—
|-
|1967
| align=&quot;left&quot; |&quot;La rosa nera&quot;
|5
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1968
| align=&quot;left&quot; |&quot;Sera&quot;
|9
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Giuseppe in Pennsylvania&quot;
|17
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[Those Were the Days (song)|Quelli erano giorni]]&quot;
|6
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |1969
| align=&quot;left&quot; |&quot;La pioggia&quot;
|2
|—
|7
|5
|—
|—
|6
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;L’orage&quot;{{Efn|&quot;L'orage&quot; is the French-language version of &quot;La pioggia&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|7
|4
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Il treno dell’amore&quot;
|25
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Hello Nadine&quot;
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;La pioggia&quot; &lt;small&gt;(Yaponcha versiyasi; faqat [[Yaponiya]]da chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|61
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;La lluvia&quot; &lt;small&gt;(faqat Ispaniyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;La lluvia&quot; is the Spanish-language version of &quot;La pioggia&quot;|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|24
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Come una foglia&quot; &lt;small&gt;(faqat Yaponiyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|94
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
| align=&quot;left&quot; |&quot;Romantico blues&quot;
|14
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Volano le rondini&quot;
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|14
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1971
| align=&quot;left&quot; |&quot;La domenica andando alla messa&quot;
|25
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Le bateau-mouche&quot; &lt;small&gt;(faqat [[Kanada]] va Fransiyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|48
|78
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Rose nel buio&quot;
|9
|—
|—
|—
|—
|—
|32
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Amarti e poi morire&quot;
|18
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Qui comando io&quot;
|13
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1972
| align=&quot;left&quot; |&quot;Gira l’amore&quot;
|10
|—
|—
|—
|—
|—
|90
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Un coin de terre, un olivier&quot; &lt;small&gt;(faqat Fransiyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|—
|37
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1973
| align=&quot;left&quot; |&quot;El domingo yendo a misa&quot; &lt;small&gt;(faqat Ispaniyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;El domingo yendo a misa&quot; is the Spanish-language version of &quot;La domenica andando alla messa&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|19
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Tango delle capinere&quot;
|15
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[La spagnola]]&quot;
|20
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |1974
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[To the Door of the Sun (Alle Porte del Sole)|Alle porte del sole]]&quot;
|1
|—
|49
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Dernière histoire, premier amour&quot; &lt;small&gt;(faqat Fransiya va [[Belgiya]]da chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;Dernière histoire, premier amour&quot; is the French-language version of &quot;Alle porte del sole&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|49
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[Sì (Gigliola Cinquetti song)|Si]]&quot;
|17
|30
|6
|—
|13
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Lui&quot; &lt;small&gt;(faqat Fransiya va Belgiyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;Lui&quot; is the French-language version of &quot;Si&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|6
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;A las puerto del cielo&quot; &lt;small&gt;(faqat Ispaniyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;A las puerto del cielo&quot; is the Spanish-language version of &quot;Alle porte del sole&quot;|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|15
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Go (Before You Break My Heart)&quot;{{Efn|&quot;Go (Before You Break My Heart)&quot; is the English-language version of &quot;Sì&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|6
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|8
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Ja&quot; &lt;small&gt;(faqat Germaniya chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;Ja&quot; is the German-language version of &quot;Si&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|45
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;The Door of the Sun&quot;{{Efn|&quot;The Door of the Sun&quot; is the English-language version of &quot;Alle porte del sole&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|6
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
| align=&quot;left&quot; |&quot;La primavera&quot; &lt;small&gt;(faqat Fransiya va [[Portugaliya]]da chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|17
|60
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Comment fait-elle, dis-moi?&quot; &lt;small&gt;b/w „La Joconde“ (faqat Kanadada chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|10&lt;br /&gt;8
|—
|—
|—
|-
|1985
| align=&quot;left&quot; |&quot;Chiamalo amore&quot;
|14
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
|1986
| align=&quot;left&quot; |&quot;Una donna distante&quot;
|48
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| colspan=&quot;15&quot; style=&quot;font-size:8pt&quot; |&quot;—&quot; belgisi xit-paradga kirmagan yoki ushbu mamlakatda sotuvga chiqarilmagan albomni anglatadi.
|}

== Filmografiyasi ==
=== Filmlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Yil
!Film nomi
!Rol
!Izohlar
|-
|1964
|''Canzoni, bulli e pupe''
|Oʻzi
|Cameo koʻrinishi
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|1965
|''008: Operazione ritmo''
|rowspan=&quot;2&quot;|Gigliola
|
|-
|''[[Questi pazzi, pazzi italiani]]''
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|1966
|''[[Blockhead (film)|Blockhead]]''
|Angelina
|
|-
|''Dio, come ti amo!''
|Gigliola de Francesco
|
|-
|1968
|''Il professor Matusa e i suoi hippies''
|Oʻzi
|Cameo koʻrinishi
|-
|2001
|''[[The Knights of the Quest]]''
|Bosh rohiba
|
|}

== Televideniye ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Yil
!Nomi
!Rol
!Izohlar
|-
|1965
|''Ciao Italia''
|Xonanda
|Television film
|-
|1966
|''Io, Gigliola''
|Oʻzi/ijrochi
|Maxsus son
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|1968
|''Le mie prigioni''
|Zanze
|Mini-serial (4 qism)
|-
|''Addio giovinezza!''
|Dorina
|Television film
|-
|1972
|''Il bivio''
|Lalla
|Mini-serial (2 qism)
|-
|1977
|''L’amico della notte''
||Oʻzi/boshlovchi
|Musiqiy dastur
|-
|1981–1982
|''Linea verde''
|Oʻzi/hammuallif-boshlovchi
|Sayyohlik dasturi (1-fasl)
|-
|1981, 1986
|''[[Castrocaro Music Festival]]''
|Oʻzi/boshlovchi
|Har yilgi musiqiy festival
|-
|1987
|''[[Unomattina]]''
|Oʻzi/muxbir
|Tok-shou (2-fasl)
|-
|1988–1989
|''Via Telauda 66''
| Oʻzi/doimiy mehmon
| Koʻngilochar shou
|-
|1991
|''[[Eurovision Song Contest 1991|Eurovision Song Contest]]''
|rowspan=&quot;3&quot;|Oʻzi/boshlovchi
|Har yilgi musiqiy festival
|-
|1991–1992
|''Festa di compleanno''
|Koʻngilochar shou
|-
|1995
|''Napoli prima e dopo''
|Maxsus son
|-
|1999–2002
|''[[Commesse]]''
|Clara Massimi
|Bosh rol (12 qism)
|-
|2011
|''Attenti a quei due — La sfida''
|Oʻzi/hakam
|Koʻngilochar shou (2-fasl)
|-
|2012
|''Tale e quale show''
|Oʻzi/ishtirokchi
|Iqtidorlar shousi (2-fasl)
|-
|2022
|''[[Eurovision Song Contest 2022|Eurovision Song Contest]]''
|Oʻzi/xonanda ({{escyr|1964}}-yilgi gʻolib qoʻshigʻini ijro etmoqda)
|Har yilgi musiqiy festival
|-
|2025
|''Ora o mai più''
|Oʻzi/murabbiy
|Iqtidorlar shousi (3-fasl)
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Italiyalik qo'shiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]</text>
      <sha1>dy0njzqkcx6lwnwhsx4e9ypzzi04gdp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155609</id>
      <parentid>6155608</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23091" sha1="i66jxottq8igtlm1ckv1lspazpd8rxw" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Gigliola Cinquetti
| tasvir                   = Gigliola Cinquetti (1966).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Cinquetti 1966-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Gigliola Cinquetti
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1947|12|20|}}
| tavallud_joyi            = [[Verona]], [[Italiya]]
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1963-yildan hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         = {{marriage|Luciano Teodori|1979}}
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 = {{flatlist|
*xonanda
*qoʻshiqnavis
*teleboshlovchi
}}
| janr                     =
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Gigliola Cinquetti''' (italyancha talaffuzi: [dʒiʎˈʎɔːla tʃiŋˈkwetti]; tugʻilganida berilgan ismi — Giliola Cinquetti; 1947-yil 20-dekabr) — italiyalik xonanda, qoʻshiq muallifi va teleboshlovchi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sorrisi.com/musica/gigliola-cinquetti-la-mia-vita-spericolata-e-il-bisogno-di-normalita/|last=Casarini|first=Enrico|title=Gigliola Cinquetti: «La mia vita spericolata e il bisogno di normalità»|work=[[TV Sorrisi e Canzoni]]|language=it|date=31 July 2021|access-date=18 August 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Blissmer1988&quot;&gt;{{cite book|first=Robert H.|last=Blissmer|title=Who's Who in Italy, 1988|url=https://books.google.com/books?id=5KhmAAAAMAAJ|date=August 1988|publisher=Bernan Assoc|isbn=978-88-85246-08-9|page=454}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va karyerasi ==
Gigliola Cinquetti Italiyaning [[Verona]] shahrida, badavlat oilada dunyoga kelgan. U 9 yoshidan 13 yoshigacha [[fortepiano]] chalishni oʻrgangan, ushbu cholgʻudan saboqlar olgan hamda musiqa nazariyasi boʻyicha imtihonlar topshirgan. U rassomlik va tasviriy sanʼatni juda yaxshi koʻradi.

16 yoshida u 1964-yilgi Sanremo Music Festivalda debyut qilib, Non ho l’età („Men hali yoshman“) qoʻshigʻini ijro etgan holda gʻolib boʻlgan. Qoʻshiq musiqasi Mario Panzeri tomonidan bastalangan, soʻzlari esa Nicola Salernoga tegishli edi. Ushbu gʻalaba xonandaga 1964-yilda Kopengagenda boʻlib oʻtgan [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]da xuddi shu taronani ijro etgan holda Italiya sharafini himoya qilish imkonini berdi va u mazkur tanlovda mamlakat tarixidagi ilk gʻalabani qoʻlga kiritdi. Cinquetti 16 yosh-u 92 kunligida tanlovning oʻsha davrdagi eng yosh gʻolibiga aylangan. Bu koʻrsatkich faqatgina 1986-yilda 13 yoshli [[Sandra Kim]] tomonidan yangilangan&lt;ref&gt;OʻConnor, John Kennedy. The Eurovision Song Contest — The Official Celebration. Carlton Books, 2015. {{ISBN|978-1-78097-638-9}}. Pages 32-33&lt;/ref&gt;.

Xalqaro miqyosda ulkan muvaffaqiyat qozongan ushbu tarona [[Buyuk Britaniya]] singllar xit-paradida naqd 17 hafta davomida oʻz oʻrnini saqlab qolgan va [[1964-yil]] yakunlariga koʻra mamlakatda eng koʻp sotilgan singllar roʻyxatida 88-oʻrinni egallagan. Bu [[italyan tili]]dagi asarlar uchun oʻsha davrda juda kam kuzatiladigan noyob hodisa edi&lt;ref name=&quot;British Hit Singles &amp; Albums&quot;&gt;{{cite book|first=David|last=Roberts|year=2006|title=British Hit Singles &amp; Albums|edition=19th|publisher=Guinness World Records Limited|location= London|isbn=1-904994-10-5|page=107}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sixtiescity.net/charts/64chart.htm#top100|title=The 100 Best-Selling Singles of 1964 (in the UK)|website=Sixtiescity.net|access-date=28 February 2016}}&lt;/ref&gt;. Ushbu tarona uch milliondan ortiq nusxada sotilgan va 1964-yilning avgust oyida platinaviy disk mukofoti bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;The Book of Golden Discs&quot;&gt;{{cite book|first=Joseph|last=Murrells|year=1978|title=The Book of Golden Discs|edition=2nd|publisher=Barrie and Jenkins Ltd|location=London, UK|page=[https://archive.org/details/bookofgoldendisc00murr/page/173 173]|isbn=0-214-20512-6|url-access=registration|url=https://archive.org/details/bookofgoldendisc00murr/page/173}}&lt;/ref&gt;. 1966-yilda u „Dio, come ti amo“ („Xudo, seni qanday sevaman“) qoʻshigʻini ijro etgan va bu asar ham xalqaro miqyosda katta muvaffaqiyat qozongan.

Xonandaning yana bir taronasi — 1973-yilda ommaga taqdim etilgan „Alle porte del sole“ kompozitsiyasi ilk bor eʼlon qilinganidan ikki yil oʻtib, [[Al Martino]] tomonidan ham ingliz tilida („To the Door of the Sun“ nomi bilan), ham italyan tilida qayta kuylangan. Mazkur inglizcha versiya Billboard Hot 100 xit-paradida 17-oʻringacha koʻtarilgan. Cinquetti ijrosidagi inglizcha versiya 1974-yilning avgust oyida „CBS Records“ ovoz yozish studiyasi tomonidan alohida singl sifatida ommaga taqdim etilgan. Singlning B tomoniga esa qoʻshiqning 1973-yilda yozilgan asl italyancha talqini joylashtirilgan.

Chinquetti 1974-yilda [[Brighton]]da boʻlib oʻtgan Eurovision qoʻshiq tanloviga qaytdi va unda yana bir bor Italiya sharafini himoya qildi. U tanlovda Sì&quot; („Ha“) nomli taronani ijro etib, 18 ball bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. Mazkur qoʻshiqning musiqasi va matni Mario Panzeri, Daniele Pace, Lorenzo Pilat hamda Carrado Conti tomonidan yozilgan edi. Tanlovda esa 24 ball toʻplagan [[Shvetsiya]]ning „[[ABBA]]“ guruhi oʻzining „[[Waterloo]]“ hiti bilan gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. Italiyaning RAI milliy teleradiokompaniyasi xonandaning chiqishini jonli efirda koʻrsatishni taqiqlab qoʻydi. Bunga mazkur tadbir mamlakatda bir oydan keyin — may oyida boʻlib oʻtishi belgilangan ajralishlar boʻyicha umumxalq referendumi targʻibot-tashviqot ishlari qisman toʻgʻri kelib qolgani sabab boʻlgan&lt;ref&gt;OʻConnor, John Kennedy. The Eurovision Song Contest — The Official History. Carlton Books, UK. 2007 {{ISBN|978-1-84442-994-3}}&lt;/ref&gt;. RAI qoʻshiq nomi va matnida „Sì“ (Ha) soʻzining tinimsiz takrorlanishi saylovchilarga yashirin taʼsir (subliminal xabar) oʻtkazishi hamda referendumda Italiya xalqini „Ha“ deb ovoz berishga undovchi targʻibot turi sifatida baholanishidan xavfsirab, taronani senzuraga uchratdi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Webmaster's Countdown |url=http://www.keithm.utvinternet.ie/Webmaster50Top.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831143655/http://www.keithm.utvinternet.ie/Webmaster50Top.htm |archive-date=31 August 2012 |access-date=2012-11-10 |publisher=Keithm.utvinternet.ie}}&lt;/ref&gt;. Natijada, qoʻshiq bir oydan ortiq vaqt davomida Italiya davlat teleradiokompaniyalarining aksariyatida efirga uzatilmadi. Keyinchalik Chinquetti ushbu qoʻshiqni ingliz („Go (Before You Break My Heart)“), fransuz („Lui“), nemis („Ja“) va ispan („Sí“) tillarida ham yozdi. Qoʻshiqning inglizcha versiyasi 1974-yilning iyun oyida Buyuk Britaniya singllar xit-paradida 8-oʻringacha koʻtarildi&lt;ref name=&quot;British Hit Singles &amp; Albums&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gigliola Cinquetti |url=http://www.esctoday.com/annual/songinfo.php?contest=290&amp;song=17 |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930030535/http://www.esctoday.com/annual/songinfo.php?contest=290&amp;song=17 |archive-date=30 September 2007 |access-date=26 October 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Roberts |first=David |title=British Hit Singles |publisher=Guinness World Records Limited |year=2002 |isbn=0-85112-187-X |edition=15th |location=London |page=145}}&lt;/ref&gt;.

U Salernodagi sanʼat maktabini tamomlagan, shuningdek, oʻqituvchilik faoliyati bilan shugʻullanish huquqini beruvchi malaka sertifikatiga ega boʻldi. 1979-yilda xonanda Luciano Teodori bilan oila qurdi. Ularning Giovanni va Costantino ismli ikki farzandi bor. Shuningdek, Chinquettining Rosabianca ismli opasi (singlisi) hamda Luigi and Sara ismli ota-onasi bor.

1990-yillarda Chinquetti professional jurnalistika va teleboshlovchilik faoliyatini boshladi. U boshqa loyihalar qatorida, „RAI International“ telekanalida efirga uzatiladigan „Italia Rai“ ijtimoiy-siyosiy koʻrsatuviga ham boshlovchilik qildi. Keyinchalik u 1991-yilda boʻlib oʻtgan Eurovision qoʻshiq tanlovida [[Toto Cutugno]] bilan birgalikda boshlovchilik qildi. Cutugno oʻtgan yili [[Zagreb]]da gʻalaba qozonib, ushbu tadbirni Italiyaga olib kelgan edi. Bu gʻalaba mamlakat uchun Chinquettining 26 yil oldingi muvaffaqiyatidan keyingi ilk gʻalabasi edi.

2008-yilda Chinquetti Italiya va butun dunyoda koʻrsatgan yuksak xizmatlari hamda professional faoliyati uchun maxsus mukofot bilan taqdirlandi. 2014-yilda esa xonandaning avtobiografik kitobi nashr etildi.

2022-yilda Turinda boʻlib oʻtgan tanlovning final bosqichida Chinquetti yana Eurovision sahnasiga qaytdi va ovoz berish jarayonidagi tanaffus paytida oʻzining mashhur „Non ho l’età“ taronasini ijro etdi.

== Sanremo musiqa festivalidagi ishtiroki ==
Gigliola Cinquetti oʻz faoliyati davomida nufuzli Sanremo musiqa festivalida jami oʻn ikki marotaba ishtirok etgan. Xonandaning festivaldagi chiqishlari quyidagilardan iborat:
* [[Sanremo musiqa festivali (1964)|1964]]: „[[Non ho l'età]] (per amarti)“ — [[Patricia Carli]] bilan birgalikda — 1-oʻrin (Gʻolib)
* [[Sanremo musiqa festivali (1965)|1965]]: „Ho bisogno di vederti“ — [[Connie Francis]] bilan birgalikda — Finalchi
* [[Sanremo musiqa festivali (1966)|1966]]: „[[Dio, come ti amo]]“ — [[Domenico Modugno]] bilan birgalikda — 1-oʻrin (Gʻolib)
* [[Sanremo musiqa festivali (1968)|1968]]: „Sera“ — Giuliana Valci bilan birgalikda — 8-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1969)|1969]]: „[[La pioggia]]“ — [[France Gall]] bilan birgalikda — 6-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1970)|1970]]: „Romantico blues“ — [[Bobby Solo]] bilan birgalikda — 6-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1971)|1971]]: „Rose nel buio“ — [[Ray Conniff]] bilan birgalikda — 9-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1972)|1972]]: „Gira l’amore (Caro bebè)“ — 9-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1973)|1973]]: „Mistero“ — Saralashdan oʻtmagan
* [[Sanremo musiqa festivali (1985)|1985]]: „Chiamalo amore“ — 3-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1989)|1989]]: „Ciao“ — 18-oʻrin
* [[Sanremo musiqa festivali (1995)|1995]]: „Giovane vecchio cuore“ — 14-oʻrin

== Diskografiyasi ==
=== Studiyaviy albomlari ===
* ''Gigliola Cinquetti'' (1964)
* ''La rosa nera'' (1967)
* ''Gigliola per i più piccini'' (1967)
* ''L’orage'' (1969)
* ''Il treno dell’amore'' (1969)
* ''Cantando con gli amici'' (1971)
* ''… E io le canto così'' (1972)
* ''Fidèlement votre…'' (1972)
* ''Su e giù per le montagne'' (1972)
* ''Stasera ballo liscio'' (1973)
* ''Bonjour Paris'' (1974)
* ''Auf der Strasse der Sonne'' (1974)
* ''Go (Before You Break My Heart)'' (1974)
* ''Gigliola e la banda'' (1975)
* ''Pensieri di donna'' (1978)
* ''Il portoballo'' (1982)
* ''Tuttintorno'' (1991)
* ''Giovane vecchio cuore'' (1995)
* ''I successi'' (1999)
* ''20.12'' (2016)

=== Xit-paradlarda oʻrin olgan singllari ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | Yil
! rowspan=&quot;2&quot; | Singl
! colspan=&quot;13&quot; | Xit-paradlardagi eng yuqori oʻrinlari
|-
!&lt;small&gt;[[Musica e dischi|IT]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;Spinetoli, John Joseph. ''Artisti in Classifica: I Singoli: 1960–1999''. Milano: Musica e dischi, 2000&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Ultratop|BE (FLA)]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ultratop.be – ULTRATOP BELGIAN CHARTS|url=https://www.ultratop.be/nl/search.asp?cat=s&amp;search=Gigliola+cinquetti|access-date=2021-07-05|website=ultratop.be}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Ultratop|BE (WA)]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ultratop.be – ULTRATOP BELGIAN CHARTS|url=https://www.ultratop.be/fr/search.asp?cat=s&amp;search=Gigliola+cinquetti|access-date=2021-07-05|website=ultratop.be}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Institut français d'opinion publique|FRA]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=InfoDisc : Les Tubes de chaque Artiste commençant par C|url=http://www.infodisc.fr/Tubes_Artistes_C.php|access-date=2021-07-05|website=infodisc.fr}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[GfK Entertainment charts|GER]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Suche – Offizielle Deutsche Charts|url=https://www.offiziellecharts.de/suche|access-date=2021-07-05|website=offiziellecharts.de}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Irish Recorded Music Association|IRE]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Irish Charts – All there is to know|url=http://irishcharts.ie/search/placement|access-date=2021-07-05|website=irishcharts.ie}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Oricon Singles Chart|JAP]]&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;[[Dutch Single Top 100|NL]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Dutch Charts – dutchcharts.nl|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Gigliola%20cinquetti&amp;cat=s|access-date=2021-07-05|website=dutchcharts.nl}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[VG-lista|NOR]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=norwegiancharts.com – Norwegian charts portal|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?todo=notfound|access-date=2021-07-05|website=norwegiancharts.com}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Bibliothèque et Archives nationales du Québec|QUE]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|title=Compilation des succès par ordre alphabétique d'interprètes (chansons francophones)|url=http://bibnum2.banq.qc.ca/bna/palmares/2010-Franco/Franco-Compilation_succes_ordre_alpha_interpretes.pdf|access-date=4 July 2021|website=banq.qc.ca|pages=441–442}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Springbok Radio|SA]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=South African Rock Lists Website – SA Charts 1969 – 1989 Acts (C)|url=http://www.rock.co.za/files/springbok_top_20_(C).html|access-date=2021-07-05|website=rock.co.za}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[Productores de Música de España|SPA]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{cite book|last=Salaverri|first=Fernando|title=Sólo éxitos: año a año, 1959–2002|date=September 2005|publisher=Fundación Autor-SGAE|isbn=84-8048-639-2|edition=1st|location=Spain|language=es}}&lt;/ref&gt;
!&lt;small&gt;[[UK singles chart|UK]]&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=GIGLIOLA CINQUETTI {{!}} full Official Chart History {{!}} Official Charts Company|url=https://www.officialcharts.com/artist/11093/gigliola-cinquetti/|access-date=2021-07-05|website=officialcharts.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1964
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[Non ho l'età]]&quot;
|1
|1
|1
|1
|3
|4
|—
|2
|3
|—
|4
|—
|17
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;No tengo edad para amarte&quot; &lt;small&gt;(faqat [[Ispaniya]]da chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;No tengo edad para amarte&quot; is the Spanish-language version of &quot;Non ho l'età&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|1
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Il primo bacio che darò&quot;
|11
|16
|27
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;El primer beso&quot; &lt;small&gt;(faqat Ispaniyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;El primer beso&quot; is the Spanish-language version of &quot;Il primo bacio che darò&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|4
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Oh warum&quot; &lt;small&gt;(faqat [[Germaniya]]da chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|—
|—
|31
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
|1965
| align=&quot;left&quot; |&quot;Ho bisogno di vederti&quot;
|7
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
|1966
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[Dio, come ti amo|Dio come ti amo]]&quot;
|5
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|5
|—
|-
|1967
| align=&quot;left&quot; |&quot;La rosa nera&quot;
|5
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1968
| align=&quot;left&quot; |&quot;Sera&quot;
|9
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Giuseppe in Pennsylvania&quot;
|17
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[Those Were the Days (song)|Quelli erano giorni]]&quot;
|6
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |1969
| align=&quot;left&quot; |&quot;La pioggia&quot;
|2
|—
|7
|5
|—
|—
|6
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;L’orage&quot;{{Efn|&quot;L'orage&quot; is the French-language version of &quot;La pioggia&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|7
|4
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Il treno dell’amore&quot;
|25
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Hello Nadine&quot;
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;La pioggia&quot; &lt;small&gt;(Yaponcha versiyasi; faqat [[Yaponiya]]da chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|61
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;La lluvia&quot; &lt;small&gt;(faqat Ispaniyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;La lluvia&quot; is the Spanish-language version of &quot;La pioggia&quot;|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|24
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Come una foglia&quot; &lt;small&gt;(faqat Yaponiyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|94
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1970
| align=&quot;left&quot; |&quot;Romantico blues&quot;
|14
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Volano le rondini&quot;
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|14
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1971
| align=&quot;left&quot; |&quot;La domenica andando alla messa&quot;
|25
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Le bateau-mouche&quot; &lt;small&gt;(faqat [[Kanada]] va Fransiyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|48
|78
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Rose nel buio&quot;
|9
|—
|—
|—
|—
|—
|32
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Amarti e poi morire&quot;
|18
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Qui comando io&quot;
|13
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1972
| align=&quot;left&quot; |&quot;Gira l’amore&quot;
|10
|—
|—
|—
|—
|—
|90
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Un coin de terre, un olivier&quot; &lt;small&gt;(faqat Fransiyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|—
|37
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1973
| align=&quot;left&quot; |&quot;El domingo yendo a misa&quot; &lt;small&gt;(faqat Ispaniyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;El domingo yendo a misa&quot; is the Spanish-language version of &quot;La domenica andando alla messa&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|19
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Tango delle capinere&quot;
|15
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[La spagnola]]&quot;
|20
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |1974
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[To the Door of the Sun (Alle Porte del Sole)|Alle porte del sole]]&quot;
|1
|—
|49
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Dernière histoire, premier amour&quot; &lt;small&gt;(faqat Fransiya va [[Belgiya]]da chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;Dernière histoire, premier amour&quot; is the French-language version of &quot;Alle porte del sole&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|49
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;[[Sì (Gigliola Cinquetti song)|Si]]&quot;
|17
|30
|6
|—
|13
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Lui&quot; &lt;small&gt;(faqat Fransiya va Belgiyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;Lui&quot; is the French-language version of &quot;Si&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|6
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;A las puerto del cielo&quot; &lt;small&gt;(faqat Ispaniyada chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;A las puerto del cielo&quot; is the Spanish-language version of &quot;Alle porte del sole&quot;|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|15
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Go (Before You Break My Heart)&quot;{{Efn|&quot;Go (Before You Break My Heart)&quot; is the English-language version of &quot;Sì&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|6
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|8
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Ja&quot; &lt;small&gt;(faqat Germaniya chiqarilgan)&lt;/small&gt;{{Efn|&quot;Ja&quot; is the German-language version of &quot;Si&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|45
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;The Door of the Sun&quot;{{Efn|&quot;The Door of the Sun&quot; is the English-language version of &quot;Alle porte del sole&quot;.|group=upper-alpha}}
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|6
|—
|—
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976
| align=&quot;left&quot; |&quot;La primavera&quot; &lt;small&gt;(faqat Fransiya va [[Portugaliya]]da chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|17
|60
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| align=&quot;left&quot; |&quot;Comment fait-elle, dis-moi?&quot; &lt;small&gt;b/w „La Joconde“ (faqat Kanadada chiqarilgan)&lt;/small&gt;
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|10&lt;br /&gt;8
|—
|—
|—
|-
|1985
| align=&quot;left&quot; |&quot;Chiamalo amore&quot;
|14
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
|1986
| align=&quot;left&quot; |&quot;Una donna distante&quot;
|48
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|-
| colspan=&quot;15&quot; style=&quot;font-size:8pt&quot; |&quot;—&quot; belgisi xit-paradga kirmagan yoki ushbu mamlakatda sotuvga chiqarilmagan albomni anglatadi.
|}

== Filmografiyasi ==
=== Filmlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Yil
!Film nomi
!Rol
!Izohlar
|-
|1964
|''Canzoni, bulli e pupe''
|Oʻzi
|Cameo koʻrinishi
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|1965
|''008: Operazione ritmo''
|rowspan=&quot;2&quot;|Gigliola
|
|-
|''[[Questi pazzi, pazzi italiani]]''
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|1966
|''[[Blockhead (film)|Blockhead]]''
|Angelina
|
|-
|''Dio, come ti amo!''
|Gigliola de Francesco
|
|-
|1968
|''Il professor Matusa e i suoi hippies''
|Oʻzi
|Cameo koʻrinishi
|-
|2001
|''[[The Knights of the Quest]]''
|Bosh rohiba
|
|}

== Televideniye ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Yil
!Nomi
!Rol
!Izohlar
|-
|1965
|''Ciao Italia''
|Xonanda
|Television film
|-
|1966
|''Io, Gigliola''
|Oʻzi/ijrochi
|Maxsus son
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|1968
|''Le mie prigioni''
|Zanze
|Mini-serial (4 qism)
|-
|''Addio giovinezza!''
|Dorina
|Television film
|-
|1972
|''Il bivio''
|Lalla
|Mini-serial (2 qism)
|-
|1977
|''L’amico della notte''
||Oʻzi/boshlovchi
|Musiqiy dastur
|-
|1981–1982
|''Linea verde''
|Oʻzi/hammuallif-boshlovchi
|Sayyohlik dasturi (1-fasl)
|-
|1981, 1986
|''[[Castrocaro Music Festival]]''
|Oʻzi/boshlovchi
|Har yilgi musiqiy festival
|-
|1987
|''[[Unomattina]]''
|Oʻzi/muxbir
|Tok-shou (2-fasl)
|-
|1988–1989
|''Via Telauda 66''
| Oʻzi/doimiy mehmon
| Koʻngilochar shou
|-
|1991
|''[[Eurovision Song Contest 1991|Eurovision Song Contest]]''
|rowspan=&quot;3&quot;|Oʻzi/boshlovchi
|Har yilgi musiqiy festival
|-
|1991–1992
|''Festa di compleanno''
|Koʻngilochar shou
|-
|1995
|''Napoli prima e dopo''
|Maxsus son
|-
|1999–2002
|''[[Commesse]]''
|Clara Massimi
|Bosh rol (12 qism)
|-
|2011
|''Attenti a quei due — La sfida''
|Oʻzi/hakam
|Koʻngilochar shou (2-fasl)
|-
|2012
|''Tale e quale show''
|Oʻzi/ishtirokchi
|Iqtidorlar shousi (2-fasl)
|-
|2022
|''[[Eurovision Song Contest 2022|Eurovision Song Contest]]''
|Oʻzi/xonanda ({{escyr|1964}}-yilgi gʻolib qoʻshigʻini ijro etmoqda)
|Har yilgi musiqiy festival
|-
|2025
|''Ora o mai più''
|Oʻzi/murabbiy
|Iqtidorlar shousi (3-fasl)
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Italiyalik qo'shiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>i66jxottq8igtlm1ckv1lspazpd8rxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salomé (xonanda)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407442</id>
    <revision>
      <id>6155590</id>
      <timestamp>2026-05-30T12:02:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Musiqachi bilgiqutisi | ismi                     = Salomé | tasvir                   = Popzangeres Salome zal Spanje vertegenwoordigen op Euro Songfestival in Madrid, Bestanddeelnr 922-1722.jpg | eni                      =  | izoh                     =  | tavallud_paytidagi_ismi  = Maria Rosa Marco Poquet |taxallusi                 = &quot;La Morla&quot; | tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1939|06|21|}} | tavallud_joyi            = [...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4631" sha1="fzwoh30pxzjv71gqhw27cm8iyshudt5" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Salomé
| tasvir                   = Popzangeres Salome zal Spanje vertegenwoordigen op Euro Songfestival in Madrid, Bestanddeelnr 922-1722.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = Maria Rosa Marco Poquet
|taxallusi                 = &quot;La Morla&quot;
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1939|06|21|}}
| tavallud_joyi            = [[Barcelona]], Ispaniya
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    = Zafiro, Belter, Iberofon
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 = Xonanda
| janr                     = [[Bolero]], [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Maria Rosa Marco Poquet''' (katallancha talaffuzi: [məˈɾi.ə ˈrɔzə ˈmaɾku puˈkɛt]; 1939-yil 21-iyunda tugʻilgan), koʻproq '''Salomé''' (katallancha: [səluˈme], ispancha: [saloˈme]) sahna nomi bilan tanilgan — ispaniyalik xonanda. U „Vivo cantando“ qoʻshigʻi bilan 1969-yilgi [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning toʻrt nafar gʻolibidan biri boʻlgan.

== Biografiyasi ==
U oʻz faoliyatini Radio Barcelonada boshlagan. Oʻshandan beri u musiqiy faoliyatini televideniyeda boshlovchilik qilish bilan birga davom ettirib kelmoqda. U Frank Sinatra konsertlarida ochilish marosimi ijrochisi sifatida ishtirok etgan. 1963-yilga kelib u Iberofón va Zafiro ovoz yozish kompaniyalari uchun qirqdan ortiq qoʻshiq yozgan edi. 1963-yilda u katallanchadagi „Seʼn va anar“ qoʻshigʻi bilan Barcelona shahrida oʻtkazilgan 5-Festival de la Canción Mediterránea musiqiy tanlovida gʻolib chiqqan&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://olevision.com/2009/11/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1962/|title = Historia del Festival de la Canción Mediterránea: 1962|date = 6 November 2009|access-date = 5 September 2019|archive-date = 30 July 2023|archive-url = https://web.archive.org/web/20230730064453/https://olevision.com/2009/11/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1962/|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;.

Toʻrt yil oʻtgach, 1967-yilda Salomé katallanchadagi „Com el vent“ qoʻshigʻi bilan Barcelona shahrida oʻtkazilgan 9-Festival de la Canción Mediterránea musiqiy tanlovida ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://olevision.com/2009/12/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1967/|title = Historia del Festival de la Canción Mediterránea: 1967|date = 15 December 2009}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Festival de Valencia va Festival del Duero tanlovlarida ham ishtirok etgan va u yerda „Eng yaxshi xonanda“ mukofotini qoʻlga kiritgan. 1969-yilda xonanda [[Sebastián García]] bilan turmush qurgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1969/12/21/pagina-29/33596401/pdf.html|title=Edición del domingo, 26 octubre 1969, página 29 - Hemeroteca - Lavanguardia.es}}&lt;/ref&gt;. U katallan va ispan tillarida koʻplab qoʻshiqlar yozgan boʻlib, ulardan eng mashhurlari: „Quinientas millas“, „L’arbre“, „Bésame mucho“, „Com el vent“, „L’emigrant“, „Puedo morir mañana“, „Isla del amor“ va „Esperaré“ qoʻshiqlaridir.

Salomé 1969-yilda Madridda boʻlib oʻtgan Eurovision qoʻshiq tanlovida Ispaniya nomidan [[María José Cerato]] bastalagan va [[Aniano Alcalde]] qalamiga mansub boʻlgan „Vivo cantando“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan. U birinchi oʻrinni Lulu ([[Buyuk Britaniya]]), Frida Boccara ([[Fransiya]]) va Lenny Kuhr ([[Niderlandiya]]) bilan boʻlishib olgan boʻlib, bu tanlov tarixida gʻoliblik bir nechta ishtirokchiga berilgan yagona holat hisoblanadi. Salomé mukofotni Eurovisionning avvalgi gʻolibi, ispaniyalik xonanda Massieldan qabul qilib olgan. Uning libosi Manuel Pertegaz tomonidan yaratilgan boʻlib, ogʻirligi 14 kgni (31 funt) tashkil etgan. Och havorang kichik chinni silindrlardan tikilgan ushbu koʻylak bilan birga xonanda har birining ogʻirligi 1 kg (2,2 funt) boʻlgan uchta marjonni ham taqqan. Salomé „Vivo cantando“ qoʻshigʻini sakkizta tilda (ispan, katallan, bask, fransuz, nemis, italyan, ingliz va serb-xorvat tillarida) yozgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>fzwoh30pxzjv71gqhw27cm8iyshudt5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155592</id>
      <parentid>6155590</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:04:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Ispaniyalik qo'shiqchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4669" sha1="2o7pibt19y10efj6wveamhpix00u0j4" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Salomé
| tasvir                   = Popzangeres Salome zal Spanje vertegenwoordigen op Euro Songfestival in Madrid, Bestanddeelnr 922-1722.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = Maria Rosa Marco Poquet
|taxallusi                 = &quot;La Morla&quot;
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1939|06|21|}}
| tavallud_joyi            = [[Barcelona]], Ispaniya
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    = Zafiro, Belter, Iberofon
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 = Xonanda
| janr                     = [[Bolero]], [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Maria Rosa Marco Poquet''' (katallancha talaffuzi: [məˈɾi.ə ˈrɔzə ˈmaɾku puˈkɛt]; 1939-yil 21-iyunda tugʻilgan), koʻproq '''Salomé''' (katallancha: [səluˈme], ispancha: [saloˈme]) sahna nomi bilan tanilgan — ispaniyalik xonanda. U „Vivo cantando“ qoʻshigʻi bilan 1969-yilgi [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning toʻrt nafar gʻolibidan biri boʻlgan.

== Biografiyasi ==
U oʻz faoliyatini Radio Barcelonada boshlagan. Oʻshandan beri u musiqiy faoliyatini televideniyeda boshlovchilik qilish bilan birga davom ettirib kelmoqda. U Frank Sinatra konsertlarida ochilish marosimi ijrochisi sifatida ishtirok etgan. 1963-yilga kelib u Iberofón va Zafiro ovoz yozish kompaniyalari uchun qirqdan ortiq qoʻshiq yozgan edi. 1963-yilda u katallanchadagi „Seʼn va anar“ qoʻshigʻi bilan Barcelona shahrida oʻtkazilgan 5-Festival de la Canción Mediterránea musiqiy tanlovida gʻolib chiqqan&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://olevision.com/2009/11/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1962/|title = Historia del Festival de la Canción Mediterránea: 1962|date = 6 November 2009|access-date = 5 September 2019|archive-date = 30 July 2023|archive-url = https://web.archive.org/web/20230730064453/https://olevision.com/2009/11/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1962/|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;.

Toʻrt yil oʻtgach, 1967-yilda Salomé katallanchadagi „Com el vent“ qoʻshigʻi bilan Barcelona shahrida oʻtkazilgan 9-Festival de la Canción Mediterránea musiqiy tanlovida ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://olevision.com/2009/12/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1967/|title = Historia del Festival de la Canción Mediterránea: 1967|date = 15 December 2009}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Festival de Valencia va Festival del Duero tanlovlarida ham ishtirok etgan va u yerda „Eng yaxshi xonanda“ mukofotini qoʻlga kiritgan. 1969-yilda xonanda [[Sebastián García]] bilan turmush qurgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1969/12/21/pagina-29/33596401/pdf.html|title=Edición del domingo, 26 octubre 1969, página 29 - Hemeroteca - Lavanguardia.es}}&lt;/ref&gt;. U katallan va ispan tillarida koʻplab qoʻshiqlar yozgan boʻlib, ulardan eng mashhurlari: „Quinientas millas“, „L’arbre“, „Bésame mucho“, „Com el vent“, „L’emigrant“, „Puedo morir mañana“, „Isla del amor“ va „Esperaré“ qoʻshiqlaridir.

Salomé 1969-yilda Madridda boʻlib oʻtgan Eurovision qoʻshiq tanlovida Ispaniya nomidan [[María José Cerato]] bastalagan va [[Aniano Alcalde]] qalamiga mansub boʻlgan „Vivo cantando“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan. U birinchi oʻrinni Lulu ([[Buyuk Britaniya]]), Frida Boccara ([[Fransiya]]) va Lenny Kuhr ([[Niderlandiya]]) bilan boʻlishib olgan boʻlib, bu tanlov tarixida gʻoliblik bir nechta ishtirokchiga berilgan yagona holat hisoblanadi. Salomé mukofotni Eurovisionning avvalgi gʻolibi, ispaniyalik xonanda Massieldan qabul qilib olgan. Uning libosi Manuel Pertegaz tomonidan yaratilgan boʻlib, ogʻirligi 14 kgni (31 funt) tashkil etgan. Och havorang kichik chinni silindrlardan tikilgan ushbu koʻylak bilan birga xonanda har birining ogʻirligi 1 kg (2,2 funt) boʻlgan uchta marjonni ham taqqan. Salomé „Vivo cantando“ qoʻshigʻini sakkizta tilda (ispan, katallan, bask, fransuz, nemis, italyan, ingliz va serb-xorvat tillarida) yozgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Ispaniyalik qo'shiqchilar]]</text>
      <sha1>2o7pibt19y10efj6wveamhpix00u0j4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155605</id>
      <parentid>6155592</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:13:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4724" sha1="l7wqcsn8lf9gkwxvzvlpia556hwtsiu" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Salomé
| tasvir                   = Popzangeres Salome zal Spanje vertegenwoordigen op Euro Songfestival in Madrid, Bestanddeelnr 922-1722.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = Maria Rosa Marco Poquet
|taxallusi                 = &quot;La Morla&quot;
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1939|06|21|}}
| tavallud_joyi            = [[Barcelona]], Ispaniya
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    = Zafiro, Belter, Iberofon
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 = Xonanda
| janr                     = [[Bolero]], [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Maria Rosa Marco Poquet''' (katallancha talaffuzi: [məˈɾi.ə ˈrɔzə ˈmaɾku puˈkɛt]; 1939-yil 21-iyunda tugʻilgan), koʻproq '''Salomé''' (katallancha: [səluˈme], ispancha: [saloˈme]) sahna nomi bilan tanilgan — ispaniyalik xonanda. U „Vivo cantando“ qoʻshigʻi bilan 1969-yilgi [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning toʻrt nafar gʻolibidan biri boʻlgan.

== Biografiyasi ==
U oʻz faoliyatini Radio Barcelonada boshlagan. Oʻshandan beri u musiqiy faoliyatini televideniyeda boshlovchilik qilish bilan birga davom ettirib kelmoqda. U Frank Sinatra konsertlarida ochilish marosimi ijrochisi sifatida ishtirok etgan. 1963-yilga kelib u Iberofón va Zafiro ovoz yozish kompaniyalari uchun qirqdan ortiq qoʻshiq yozgan edi. 1963-yilda u katallanchadagi „Seʼn va anar“ qoʻshigʻi bilan Barcelona shahrida oʻtkazilgan 5-Festival de la Canción Mediterránea musiqiy tanlovida gʻolib chiqqan&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://olevision.com/2009/11/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1962/|title = Historia del Festival de la Canción Mediterránea: 1962|date = 6 November 2009|access-date = 5 September 2019|archive-date = 30 July 2023|archive-url = https://web.archive.org/web/20230730064453/https://olevision.com/2009/11/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1962/|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;.

Toʻrt yil oʻtgach, 1967-yilda Salomé katallanchadagi „Com el vent“ qoʻshigʻi bilan Barcelona shahrida oʻtkazilgan 9-Festival de la Canción Mediterránea musiqiy tanlovida ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://olevision.com/2009/12/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1967/|title = Historia del Festival de la Canción Mediterránea: 1967|date = 15 December 2009}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Festival de Valencia va Festival del Duero tanlovlarida ham ishtirok etgan va u yerda „Eng yaxshi xonanda“ mukofotini qoʻlga kiritgan. 1969-yilda xonanda [[Sebastián García]] bilan turmush qurgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1969/12/21/pagina-29/33596401/pdf.html|title=Edición del domingo, 26 octubre 1969, página 29 - Hemeroteca - Lavanguardia.es}}&lt;/ref&gt;. U katallan va ispan tillarida koʻplab qoʻshiqlar yozgan boʻlib, ulardan eng mashhurlari: „Quinientas millas“, „L’arbre“, „Bésame mucho“, „Com el vent“, „L’emigrant“, „Puedo morir mañana“, „Isla del amor“ va „Esperaré“ qoʻshiqlaridir.

Salomé 1969-yilda Madridda boʻlib oʻtgan Eurovision qoʻshiq tanlovida Ispaniya nomidan [[María José Cerato]] bastalagan va [[Aniano Alcalde]] qalamiga mansub boʻlgan „Vivo cantando“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan. U birinchi oʻrinni Lulu ([[Buyuk Britaniya]]), Frida Boccara ([[Fransiya]]) va Lenny Kuhr ([[Niderlandiya]]) bilan boʻlishib olgan boʻlib, bu tanlov tarixida gʻoliblik bir nechta ishtirokchiga berilgan yagona holat hisoblanadi. Salomé mukofotni Eurovisionning avvalgi gʻolibi, ispaniyalik xonanda Massieldan qabul qilib olgan. Uning libosi Manuel Pertegaz tomonidan yaratilgan boʻlib, ogʻirligi 14 kgni (31 funt) tashkil etgan. Och havorang kichik chinni silindrlardan tikilgan ushbu koʻylak bilan birga xonanda har birining ogʻirligi 1 kg (2,2 funt) boʻlgan uchta marjonni ham taqqan. Salomé „Vivo cantando“ qoʻshigʻini sakkizta tilda (ispan, katallan, bask, fransuz, nemis, italyan, ingliz va serb-xorvat tillarida) yozgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Ispaniyalik qo'shiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]</text>
      <sha1>l7wqcsn8lf9gkwxvzvlpia556hwtsiu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155606</id>
      <parentid>6155605</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4762" sha1="b3cew4ddheqajihd2vazqtj9yzsdce0" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Salomé
| tasvir                   = Popzangeres Salome zal Spanje vertegenwoordigen op Euro Songfestival in Madrid, Bestanddeelnr 922-1722.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = Maria Rosa Marco Poquet
|taxallusi                 = &quot;La Morla&quot;
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1939|06|21|}}
| tavallud_joyi            = [[Barcelona]], Ispaniya
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    = Zafiro, Belter, Iberofon
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 = Xonanda
| janr                     = [[Bolero]], [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Maria Rosa Marco Poquet''' (katallancha talaffuzi: [məˈɾi.ə ˈrɔzə ˈmaɾku puˈkɛt]; 1939-yil 21-iyunda tugʻilgan), koʻproq '''Salomé''' (katallancha: [səluˈme], ispancha: [saloˈme]) sahna nomi bilan tanilgan — ispaniyalik xonanda. U „Vivo cantando“ qoʻshigʻi bilan 1969-yilgi [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning toʻrt nafar gʻolibidan biri boʻlgan.

== Biografiyasi ==
U oʻz faoliyatini Radio Barcelonada boshlagan. Oʻshandan beri u musiqiy faoliyatini televideniyeda boshlovchilik qilish bilan birga davom ettirib kelmoqda. U Frank Sinatra konsertlarida ochilish marosimi ijrochisi sifatida ishtirok etgan. 1963-yilga kelib u Iberofón va Zafiro ovoz yozish kompaniyalari uchun qirqdan ortiq qoʻshiq yozgan edi. 1963-yilda u katallanchadagi „Seʼn va anar“ qoʻshigʻi bilan Barcelona shahrida oʻtkazilgan 5-Festival de la Canción Mediterránea musiqiy tanlovida gʻolib chiqqan&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://olevision.com/2009/11/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1962/|title = Historia del Festival de la Canción Mediterránea: 1962|date = 6 November 2009|access-date = 5 September 2019|archive-date = 30 July 2023|archive-url = https://web.archive.org/web/20230730064453/https://olevision.com/2009/11/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1962/|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;.

Toʻrt yil oʻtgach, 1967-yilda Salomé katallanchadagi „Com el vent“ qoʻshigʻi bilan Barcelona shahrida oʻtkazilgan 9-Festival de la Canción Mediterránea musiqiy tanlovida ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://olevision.com/2009/12/historia-del-festival-de-la-cancion-mediterranea-1967/|title = Historia del Festival de la Canción Mediterránea: 1967|date = 15 December 2009}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Festival de Valencia va Festival del Duero tanlovlarida ham ishtirok etgan va u yerda „Eng yaxshi xonanda“ mukofotini qoʻlga kiritgan. 1969-yilda xonanda [[Sebastián García]] bilan turmush qurgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1969/12/21/pagina-29/33596401/pdf.html|title=Edición del domingo, 26 octubre 1969, página 29 - Hemeroteca - Lavanguardia.es}}&lt;/ref&gt;. U katallan va ispan tillarida koʻplab qoʻshiqlar yozgan boʻlib, ulardan eng mashhurlari: „Quinientas millas“, „L’arbre“, „Bésame mucho“, „Com el vent“, „L’emigrant“, „Puedo morir mañana“, „Isla del amor“ va „Esperaré“ qoʻshiqlaridir.

Salomé 1969-yilda Madridda boʻlib oʻtgan Eurovision qoʻshiq tanlovida Ispaniya nomidan [[María José Cerato]] bastalagan va [[Aniano Alcalde]] qalamiga mansub boʻlgan „Vivo cantando“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan. U birinchi oʻrinni Lulu ([[Buyuk Britaniya]]), Frida Boccara ([[Fransiya]]) va Lenny Kuhr ([[Niderlandiya]]) bilan boʻlishib olgan boʻlib, bu tanlov tarixida gʻoliblik bir nechta ishtirokchiga berilgan yagona holat hisoblanadi. Salomé mukofotni Eurovisionning avvalgi gʻolibi, ispaniyalik xonanda Massieldan qabul qilib olgan. Uning libosi Manuel Pertegaz tomonidan yaratilgan boʻlib, ogʻirligi 14 kgni (31 funt) tashkil etgan. Och havorang kichik chinni silindrlardan tikilgan ushbu koʻylak bilan birga xonanda har birining ogʻirligi 1 kg (2,2 funt) boʻlgan uchta marjonni ham taqqan. Salomé „Vivo cantando“ qoʻshigʻini sakkizta tilda (ispan, katallan, bask, fransuz, nemis, italyan, ingliz va serb-xorvat tillarida) yozgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Ispaniyalik qo'shiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>b3cew4ddheqajihd2vazqtj9yzsdce0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yamagata prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407443</id>
    <revision>
      <id>6155591</id>
      <timestamp>2026-05-30T12:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„Quyida [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]dagi [[to‘g‘on]]lar roʻyxati keltirilgan.  == Roʻyxat == {| class=&quot;wikitable sortable&quot; !Nomi !Joylashuv !Boshlangan !Ochilgan sana !Balandlik !Uzunlik !Rasm !{{tooltip|DiJ sonlari|Yaponiyadagi to‘g‘onlar soni}} {{wdtable row/dam5|qid=Q11635966&lt;!-- Akashiba Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam5|qid=Q32826019&lt;!-- Arasawa Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam5|qid=Q111912721&lt;!-- Atsumigawa Dam --&gt;}} {{wdtable ro...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3863" sha1="awtn0dqql88aobj6fvasecjw2fzjvp1" xml:space="preserve">Quyida [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]dagi [[to‘g‘on]]lar roʻyxati keltirilgan.

== Roʻyxat ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Nomi
!Joylashuv
!Boshlangan
!Ochilgan sana
!Balandlik
!Uzunlik
!Rasm
!{{tooltip|DiJ sonlari|Yaponiyadagi to‘g‘onlar soni}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q11635966&lt;!-- Akashiba Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q32826019&lt;!-- Arasawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912721&lt;!-- Atsumigawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q32826607&lt;!-- Awataki Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912693&lt;!-- Birusawa Tameike Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912880&lt;!-- Bonjigawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912673&lt;!-- Domisawa Tameike Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912638&lt;!-- Fujita Tameike --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912735&lt;!-- Furomurotsutsumi Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912661&lt;!-- Fushikuma Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912970&lt;!-- Gakkogawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912639&lt;!-- Ginzangawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111021746&lt;!-- Gassan Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912859&lt;!-- Heita Tameike Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q34834041&lt;!-- Higashiotori Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q22120097&lt;!-- Hijiori Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912680&lt;!-- Hikiryu No.2 Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912634&lt;!-- Ichinosawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q11603289&lt;!-- Kanno Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111021718&lt;!-- Kamigo Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912901&lt;!-- Kamuro Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912868&lt;!-- Kijiyama Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912787&lt;!-- Kikawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912808&lt;!-- Koiragawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912771&lt;!-- Koyamagasawa Tameike Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912609&lt;!-- Maeda Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912814&lt;!-- Maekawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912674&lt;!-- Masuzawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912681&lt;!-- Matsuzawa Tameike Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912779&lt;!-- Mitsumata Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111021889&lt;!-- Mizugatoro Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111021894&lt;!-- Mizukubo Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q11515441&lt;!-- Mogamiogunigawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q55534479&lt;!-- Mogami Shirakawa Sabo Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q29933816&lt;!-- Motosawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111021874&lt;!-- Nagai Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912849&lt;!-- Namaigawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q34882225&lt;!-- Nishiotori Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q11620557&lt;!-- Ochiai Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q34907113&lt;!-- Osagasawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111021757&lt;!-- Sagae Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q34914798&lt;!-- Sakyobuchi Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912687&lt;!-- Senbacho Tameike Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111021766&lt;!-- Shintsuruko Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912683&lt;!-- Shiraishiyama Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111021782&lt;!-- Shirakawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912927&lt;!-- Shiromizu Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912821&lt;!-- Shobugawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912881&lt;!-- Tachiyazawagawa No.1 Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q11669008&lt;!-- Takasaka Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912708&lt;!-- Tateyama Tameike Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912931&lt;!-- Tazawagawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912878&lt;!-- Tomeyamagawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912603&lt;!-- Tonosawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q11607148&lt;!-- Tsunakigawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q114587441&lt;!-- Tsuruko Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912751&lt;!-- Umagami Tameike Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q11390481&lt;!-- Yakuwa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q11542696&lt;!-- Yokokawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q11621930&lt;!-- Zao Dam --&gt;}}
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]</text>
      <sha1>awtn0dqql88aobj6fvasecjw2fzjvp1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mary Spiteri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407444</id>
    <revision>
      <id>6155620</id>
      <timestamp>2026-05-30T12:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Mary Spiteri''' ([[1947-yil]] [[25-oktyabr]]da tugʻilgan) — [[Malta]]ning [[Naxxar]] shahridan boʻlgan [[xonanda]] hamda teleboshlovchi. U turli milliy va xalqaro musiqa festivallarida ishtirok etgan va [[Malta]] nomidan „Eurovision qoʻshiq tanlovi“da qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagani bilan tanilgan. Shuningdek, u oʻz mamlakatidagi Ishchi partiyasini qoʻllab-quvvatlashi bilan ham mashhur.  == Karyerasi == Spiteri [[Malta]] nomi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2950" sha1="2rh3xsgcksdt72g4j49getc7tuh6zvw" xml:space="preserve">'''Mary Spiteri''' ([[1947-yil]] [[25-oktyabr]]da tugʻilgan) — [[Malta]]ning [[Naxxar]] shahridan boʻlgan [[xonanda]] hamda teleboshlovchi. U turli milliy va xalqaro musiqa festivallarida ishtirok etgan va [[Malta]] nomidan „Eurovision qoʻshiq tanlovi“da qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagani bilan tanilgan. Shuningdek, u oʻz mamlakatidagi Ishchi partiyasini qoʻllab-quvvatlashi bilan ham mashhur.

== Karyerasi ==
Spiteri [[Malta]] nomidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovida „Little Child“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;Barclay2008&quot;&gt;{{cite book | title=Eurovision Song Contest – The Complete &amp; Independent Guide | author=Barclay, Simon | year=2008 | publisher=Silverthorn Press | pages=94 | isbn=978-1-4457-8415-1}}&lt;/ref&gt;. U tanlov yakunida [[Irlandiya]] va [[Buyuk Britaniya]] vakillaridan keyin uchinchi oʻrinni egallagan. Biroq bu uning „Eurovision“ bilan bogʻliq ilk urinishi boʻlmagan. Spiteri [[1971-yil]]da [[Malta]] saralash bosqichida „Min Int?“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan. Shuningdek, [[1975-yil]]da u Malta finalida „Live For Tomorrow“ hamda „Try a Little Love Today“ qoʻshiqlarini ijro etib, yana bir bor tanlovga yoʻllanma olishga harakat qilgan, ammo urinishlari muvaffaqiyatsiz yakunlangan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Live for Tomorrow – youtube clip|url=https://www.youtube.com/watch?v=dhI-F_DS5Dw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211218/dhI-F_DS5Dw |archive-date=18 December 2021 |url-status=live|website=Youtube}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;.

„[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovidagi muvaffaqiyatli ishtirokidan soʻng Spiteri tanlov muxlislari orasida mashhurlikka erishgan. Oʻsha yilning oʻzida [[Eurovision Network]] tomonidan [[Coventry]] shahrida oʻtkazilgan anjumanda u maxsus mukofot bilan taqdirlangan.

Spiterining „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi|Eurovision]]“ sahnasiga qaytish borasidagi keyingi urinishlari ham muvaffaqiyatli yakunlanmagan. U [[1995-yil]]da [[Malta]] milliy saralashida „Just One Love“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan, biroq sovrindorlar qatoridan joy ololmagan. [[1997-yil]]da esa „Lovers Play with Words“ qoʻshigʻi bilan qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagan.

[[2006-yil]] sentyabr oyida Spiteri [[2007-yil]]gi „Malta Song for Europe Festival“ tanlovida qatnashish niyatida ekanini maʼlum qilgan va bir nechta qoʻshiqlarni saralash uchun topshirgan. Biroq taqdim etilgan asarlarning hech biri tanlov dasturiga kiritilmagan.

[[2014-yil]]da Spiterining „Eurovision“ tarixidagi eng uzoq davom etgan notalardan birini ijro etgani eʼlon qilingan. U „Eurovision–1992“da „Little Child“ qoʻshigʻini kuylash chogʻida bir notani 13 soniya davomida ushlab turgan va bu natija tanlov tarixidagi rekord koʻrsatkich sifatida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{YouTube|8BrP26hkA58}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>2rh3xsgcksdt72g4j49getc7tuh6zvw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155627</id>
      <parentid>6155620</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:17:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6155627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3927" sha1="c4oyv5ob1wlz7i65oo53fa52nh4gpfy" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Mary Spiteri
| tasvir                   = Birkirkara Main Garden 12 (cropped).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Spiteri Birkirkara Station Gardendagi chiqishi vaqtida.

| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{birth date and age|1947|10|25|df=yes}}
| tavallud_joyi            = [[Naxxar]], Malta
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}

'''Mary Spiteri''' ([[1947-yil]] [[25-oktyabr]]da tugʻilgan) — [[Malta]]ning [[Naxxar]] shahridan boʻlgan [[xonanda]] hamda teleboshlovchi. U turli milliy va xalqaro musiqa festivallarida ishtirok etgan va [[Malta]] nomidan „Eurovision qoʻshiq tanlovi“da qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagani bilan tanilgan. Shuningdek, u oʻz mamlakatidagi Ishchi partiyasini qoʻllab-quvvatlashi bilan ham mashhur.

== Karyerasi ==
Spiteri [[Malta]] nomidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovida „Little Child“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;Barclay2008&quot;&gt;{{cite book | title=Eurovision Song Contest – The Complete &amp; Independent Guide | author=Barclay, Simon | year=2008 | publisher=Silverthorn Press | pages=94 | isbn=978-1-4457-8415-1}}&lt;/ref&gt;. U tanlov yakunida [[Irlandiya]] va [[Buyuk Britaniya]] vakillaridan keyin uchinchi oʻrinni egallagan. Biroq bu uning „Eurovision“ bilan bogʻliq ilk urinishi boʻlmagan. Spiteri [[1971-yil]]da [[Malta]] saralash bosqichida „Min Int?“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan. Shuningdek, [[1975-yil]]da u Malta finalida „Live For Tomorrow“ hamda „Try a Little Love Today“ qoʻshiqlarini ijro etib, yana bir bor tanlovga yoʻllanma olishga harakat qilgan, ammo urinishlari muvaffaqiyatsiz yakunlangan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Live for Tomorrow – youtube clip|url=https://www.youtube.com/watch?v=dhI-F_DS5Dw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211218/dhI-F_DS5Dw |archive-date=18 December 2021 |url-status=live|website=Youtube}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;.

„[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovidagi muvaffaqiyatli ishtirokidan soʻng Spiteri tanlov muxlislari orasida mashhurlikka erishgan. Oʻsha yilning oʻzida [[Eurovision Network]] tomonidan [[Coventry]] shahrida oʻtkazilgan anjumanda u maxsus mukofot bilan taqdirlangan.

Spiterining „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi|Eurovision]]“ sahnasiga qaytish borasidagi keyingi urinishlari ham muvaffaqiyatli yakunlanmagan. U [[1995-yil]]da [[Malta]] milliy saralashida „Just One Love“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan, biroq sovrindorlar qatoridan joy ololmagan. [[1997-yil]]da esa „Lovers Play with Words“ qoʻshigʻi bilan qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagan.

[[2006-yil]] sentyabr oyida Spiteri [[2007-yil]]gi „Malta Song for Europe Festival“ tanlovida qatnashish niyatida ekanini maʼlum qilgan va bir nechta qoʻshiqlarni saralash uchun topshirgan. Biroq taqdim etilgan asarlarning hech biri tanlov dasturiga kiritilmagan.

[[2014-yil]]da Spiterining „Eurovision“ tarixidagi eng uzoq davom etgan notalardan birini ijro etgani eʼlon qilingan. U „Eurovision–1992“da „Little Child“ qoʻshigʻini kuylash chogʻida bir notani 13 soniya davomida ushlab turgan va bu natija tanlov tarixidagi rekord koʻrsatkich sifatida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{YouTube|8BrP26hkA58}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>c4oyv5ob1wlz7i65oo53fa52nh4gpfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155628</id>
      <parentid>6155627</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Maltalik Eurovision qoʻshiq tanlovi ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3992" sha1="js280gd3xvil7ghlazkv6fcyi2hg1rl" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Mary Spiteri
| tasvir                   = Birkirkara Main Garden 12 (cropped).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Spiteri Birkirkara Station Gardendagi chiqishi vaqtida.

| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{birth date and age|1947|10|25|df=yes}}
| tavallud_joyi            = [[Naxxar]], Malta
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}

'''Mary Spiteri''' ([[1947-yil]] [[25-oktyabr]]da tugʻilgan) — [[Malta]]ning [[Naxxar]] shahridan boʻlgan [[xonanda]] hamda teleboshlovchi. U turli milliy va xalqaro musiqa festivallarida ishtirok etgan va [[Malta]] nomidan „Eurovision qoʻshiq tanlovi“da qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagani bilan tanilgan. Shuningdek, u oʻz mamlakatidagi Ishchi partiyasini qoʻllab-quvvatlashi bilan ham mashhur.

== Karyerasi ==
Spiteri [[Malta]] nomidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovida „Little Child“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;Barclay2008&quot;&gt;{{cite book | title=Eurovision Song Contest – The Complete &amp; Independent Guide | author=Barclay, Simon | year=2008 | publisher=Silverthorn Press | pages=94 | isbn=978-1-4457-8415-1}}&lt;/ref&gt;. U tanlov yakunida [[Irlandiya]] va [[Buyuk Britaniya]] vakillaridan keyin uchinchi oʻrinni egallagan. Biroq bu uning „Eurovision“ bilan bogʻliq ilk urinishi boʻlmagan. Spiteri [[1971-yil]]da [[Malta]] saralash bosqichida „Min Int?“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan. Shuningdek, [[1975-yil]]da u Malta finalida „Live For Tomorrow“ hamda „Try a Little Love Today“ qoʻshiqlarini ijro etib, yana bir bor tanlovga yoʻllanma olishga harakat qilgan, ammo urinishlari muvaffaqiyatsiz yakunlangan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Live for Tomorrow – youtube clip|url=https://www.youtube.com/watch?v=dhI-F_DS5Dw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211218/dhI-F_DS5Dw |archive-date=18 December 2021 |url-status=live|website=Youtube}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;.

„[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovidagi muvaffaqiyatli ishtirokidan soʻng Spiteri tanlov muxlislari orasida mashhurlikka erishgan. Oʻsha yilning oʻzida [[Eurovision Network]] tomonidan [[Coventry]] shahrida oʻtkazilgan anjumanda u maxsus mukofot bilan taqdirlangan.

Spiterining „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi|Eurovision]]“ sahnasiga qaytish borasidagi keyingi urinishlari ham muvaffaqiyatli yakunlanmagan. U [[1995-yil]]da [[Malta]] milliy saralashida „Just One Love“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan, biroq sovrindorlar qatoridan joy ololmagan. [[1997-yil]]da esa „Lovers Play with Words“ qoʻshigʻi bilan qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagan.

[[2006-yil]] sentyabr oyida Spiteri [[2007-yil]]gi „Malta Song for Europe Festival“ tanlovida qatnashish niyatida ekanini maʼlum qilgan va bir nechta qoʻshiqlarni saralash uchun topshirgan. Biroq taqdim etilgan asarlarning hech biri tanlov dasturiga kiritilmagan.

[[2014-yil]]da Spiterining „Eurovision“ tarixidagi eng uzoq davom etgan notalardan birini ijro etgani eʼlon qilingan. U „Eurovision–1992“da „Little Child“ qoʻshigʻini kuylash chogʻida bir notani 13 soniya davomida ushlab turgan va bu natija tanlov tarixidagi rekord koʻrsatkich sifatida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{YouTube|8BrP26hkA58}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Maltalik Eurovision qoʻshiq tanlovi ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>js280gd3xvil7ghlazkv6fcyi2hg1rl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155629</id>
      <parentid>6155628</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:17:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Naxxarda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4026" sha1="kb8wwwrca9cguil26akqvladdtb50hi" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Mary Spiteri
| tasvir                   = Birkirkara Main Garden 12 (cropped).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Spiteri Birkirkara Station Gardendagi chiqishi vaqtida.

| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{birth date and age|1947|10|25|df=yes}}
| tavallud_joyi            = [[Naxxar]], Malta
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}

'''Mary Spiteri''' ([[1947-yil]] [[25-oktyabr]]da tugʻilgan) — [[Malta]]ning [[Naxxar]] shahridan boʻlgan [[xonanda]] hamda teleboshlovchi. U turli milliy va xalqaro musiqa festivallarida ishtirok etgan va [[Malta]] nomidan „Eurovision qoʻshiq tanlovi“da qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagani bilan tanilgan. Shuningdek, u oʻz mamlakatidagi Ishchi partiyasini qoʻllab-quvvatlashi bilan ham mashhur.

== Karyerasi ==
Spiteri [[Malta]] nomidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovida „Little Child“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;Barclay2008&quot;&gt;{{cite book | title=Eurovision Song Contest – The Complete &amp; Independent Guide | author=Barclay, Simon | year=2008 | publisher=Silverthorn Press | pages=94 | isbn=978-1-4457-8415-1}}&lt;/ref&gt;. U tanlov yakunida [[Irlandiya]] va [[Buyuk Britaniya]] vakillaridan keyin uchinchi oʻrinni egallagan. Biroq bu uning „Eurovision“ bilan bogʻliq ilk urinishi boʻlmagan. Spiteri [[1971-yil]]da [[Malta]] saralash bosqichida „Min Int?“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan. Shuningdek, [[1975-yil]]da u Malta finalida „Live For Tomorrow“ hamda „Try a Little Love Today“ qoʻshiqlarini ijro etib, yana bir bor tanlovga yoʻllanma olishga harakat qilgan, ammo urinishlari muvaffaqiyatsiz yakunlangan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Live for Tomorrow – youtube clip|url=https://www.youtube.com/watch?v=dhI-F_DS5Dw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211218/dhI-F_DS5Dw |archive-date=18 December 2021 |url-status=live|website=Youtube}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;.

„[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovidagi muvaffaqiyatli ishtirokidan soʻng Spiteri tanlov muxlislari orasida mashhurlikka erishgan. Oʻsha yilning oʻzida [[Eurovision Network]] tomonidan [[Coventry]] shahrida oʻtkazilgan anjumanda u maxsus mukofot bilan taqdirlangan.

Spiterining „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi|Eurovision]]“ sahnasiga qaytish borasidagi keyingi urinishlari ham muvaffaqiyatli yakunlanmagan. U [[1995-yil]]da [[Malta]] milliy saralashida „Just One Love“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan, biroq sovrindorlar qatoridan joy ololmagan. [[1997-yil]]da esa „Lovers Play with Words“ qoʻshigʻi bilan qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagan.

[[2006-yil]] sentyabr oyida Spiteri [[2007-yil]]gi „Malta Song for Europe Festival“ tanlovida qatnashish niyatida ekanini maʼlum qilgan va bir nechta qoʻshiqlarni saralash uchun topshirgan. Biroq taqdim etilgan asarlarning hech biri tanlov dasturiga kiritilmagan.

[[2014-yil]]da Spiterining „Eurovision“ tarixidagi eng uzoq davom etgan notalardan birini ijro etgani eʼlon qilingan. U „Eurovision–1992“da „Little Child“ qoʻshigʻini kuylash chogʻida bir notani 13 soniya davomida ushlab turgan va bu natija tanlov tarixidagi rekord koʻrsatkich sifatida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{YouTube|8BrP26hkA58}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Maltalik Eurovision qoʻshiq tanlovi ishtirokchilari]]
[[Turkum:Naxxarda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>kb8wwwrca9cguil26akqvladdtb50hi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155630</id>
      <parentid>6155629</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:18:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Yashayotgan insonlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4058" sha1="97eh23tjzqcn4a0koeu6xlmvlilvpdx" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Mary Spiteri
| tasvir                   = Birkirkara Main Garden 12 (cropped).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Spiteri Birkirkara Station Gardendagi chiqishi vaqtida.

| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{birth date and age|1947|10|25|df=yes}}
| tavallud_joyi            = [[Naxxar]], Malta
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}

'''Mary Spiteri''' ([[1947-yil]] [[25-oktyabr]]da tugʻilgan) — [[Malta]]ning [[Naxxar]] shahridan boʻlgan [[xonanda]] hamda teleboshlovchi. U turli milliy va xalqaro musiqa festivallarida ishtirok etgan va [[Malta]] nomidan „Eurovision qoʻshiq tanlovi“da qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagani bilan tanilgan. Shuningdek, u oʻz mamlakatidagi Ishchi partiyasini qoʻllab-quvvatlashi bilan ham mashhur.

== Karyerasi ==
Spiteri [[Malta]] nomidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovida „Little Child“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;Barclay2008&quot;&gt;{{cite book | title=Eurovision Song Contest – The Complete &amp; Independent Guide | author=Barclay, Simon | year=2008 | publisher=Silverthorn Press | pages=94 | isbn=978-1-4457-8415-1}}&lt;/ref&gt;. U tanlov yakunida [[Irlandiya]] va [[Buyuk Britaniya]] vakillaridan keyin uchinchi oʻrinni egallagan. Biroq bu uning „Eurovision“ bilan bogʻliq ilk urinishi boʻlmagan. Spiteri [[1971-yil]]da [[Malta]] saralash bosqichida „Min Int?“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan. Shuningdek, [[1975-yil]]da u Malta finalida „Live For Tomorrow“ hamda „Try a Little Love Today“ qoʻshiqlarini ijro etib, yana bir bor tanlovga yoʻllanma olishga harakat qilgan, ammo urinishlari muvaffaqiyatsiz yakunlangan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Live for Tomorrow – youtube clip|url=https://www.youtube.com/watch?v=dhI-F_DS5Dw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211218/dhI-F_DS5Dw |archive-date=18 December 2021 |url-status=live|website=Youtube}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;.

„[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1992|Eurovision–1992]]“ tanlovidagi muvaffaqiyatli ishtirokidan soʻng Spiteri tanlov muxlislari orasida mashhurlikka erishgan. Oʻsha yilning oʻzida [[Eurovision Network]] tomonidan [[Coventry]] shahrida oʻtkazilgan anjumanda u maxsus mukofot bilan taqdirlangan.

Spiterining „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi|Eurovision]]“ sahnasiga qaytish borasidagi keyingi urinishlari ham muvaffaqiyatli yakunlanmagan. U [[1995-yil]]da [[Malta]] milliy saralashida „Just One Love“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan, biroq sovrindorlar qatoridan joy ololmagan. [[1997-yil]]da esa „Lovers Play with Words“ qoʻshigʻi bilan qatnashib, uchinchi oʻrinni egallagan.

[[2006-yil]] sentyabr oyida Spiteri [[2007-yil]]gi „Malta Song for Europe Festival“ tanlovida qatnashish niyatida ekanini maʼlum qilgan va bir nechta qoʻshiqlarni saralash uchun topshirgan. Biroq taqdim etilgan asarlarning hech biri tanlov dasturiga kiritilmagan.

[[2014-yil]]da Spiterining „Eurovision“ tarixidagi eng uzoq davom etgan notalardan birini ijro etgani eʼlon qilingan. U „Eurovision–1992“da „Little Child“ qoʻshigʻini kuylash chogʻida bir notani 13 soniya davomida ushlab turgan va bu natija tanlov tarixidagi rekord koʻrsatkich sifatida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{YouTube|8BrP26hkA58}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Maltalik Eurovision qoʻshiq tanlovi ishtirokchilari]]
[[Turkum:Naxxarda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>97eh23tjzqcn4a0koeu6xlmvlilvpdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Mary Spiteri</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407445</id>
    <revision>
      <id>6155632</id>
      <timestamp>2026-05-30T12:18:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Malta|mamlakat2= |mamlakat3=}} ~~~~“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="341" sha1="c673dlgqb8yssmvpjztg327sn26wsdh" xml:space="preserve">{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Malta|mamlakat2= |mamlakat3=}} [[User:Javoxir Yorqulov|&lt;font face=&quot;Harlow Solid Italic&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000&quot;&gt;Javoxir Yorqulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Javoxir Yorqulov|&lt;span style=&quot;color:#00721D&quot;&gt;(suhbat uchun!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 12:18, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>c673dlgqb8yssmvpjztg327sn26wsdh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Glen Vella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407446</id>
    <revision>
      <id>6155651</id>
      <timestamp>2026-05-30T12:49:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Musiqachi bilgiqutisi | ismi                     = Glen Vella | tasvir                   = Glen Vella 2023.jpg | eni                      = 170px | izoh                     = Glen Vella 2023-yilda | tavallud_paytidagi_ismi  =  | tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|1983|5|14|df=yes}} | tavallud_joyi            = Fleur-de-Lys, Malta | vafot_sanasi             = | vafot_joyi               = | kelib_chiqishi           = | fuqaroligi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4086" sha1="6ne5iya3a1qax7esswnm62xrpoph7kx" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Glen Vella
| tasvir                   = Glen Vella 2023.jpg
| eni                      = 170px
| izoh                     = Glen Vella 2023-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|1983|5|14|df=yes}}
| tavallud_joyi            = Fleur-de-Lys, Malta
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =2000–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         ={{marriage|Sandro Zammit|2020}}
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Pop
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Glen Vella''' ([[1983-yil]] [[14-may]]da tugʻilgan) — [[malta]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda vokal murabbiyi. U yoshligidan ovoz va [[fortepiano]] yoʻnalishida taʼlim olgan. Keyinchalik [[Victoria Music and Arts College]]da vokal murabbiyligi boʻyicha malaka darajasini qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;EurovisionBio&quot;&gt;[https://eurovision.tv/participant/glen-vella Eurovision.tv — Glen Vella]&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Vella [[2000-yil]]larning oʻrtalaridan boshlab [[Malta]] musiqa va televideniye sohasida faoliyat yurita boshlagan. U turli jingllar hamda mavzu qoʻshiqlarini yozdirgan, shuningdek, musiqali teatr sahna asarlarida ham ishtirok etgan. [[2009-yil]]da [[Ruminiya]]da oʻtkazilgan Golden Stag International Festivalda hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻlgan.

U, shuningdek, „Valletta 2018“ festivali ochilish tantanalari doirasida St Johnʼs Co-Cathedral zinapoyalari oldida ilk bor namoyish etilgan Elfejn u Tmintax xor simfoniyasining yetakchi vokalchilaridan biri sifatida qatnashgan&lt;ref name=&quot;Valletta2018&quot;&gt;[https://valletta2018.org/news/erba-pjazez-elfejn-u-tmintax/ Valletta 2018 — ''Elfejn u Tmintax'' performance details]&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]]da Vella [[TVM]] telekanalida namoyish etilgan „Kaxxa Daqq“ bolalar dasturining boshlovchisi sifatida faoliyat yuritgan&lt;ref name=&quot;KaxxaDaqq&quot;&gt;{{cite web |url=https://tvmnews.mt/en/news/music-plays-and-teeth-care-on-tvm-and-tvm2-from-tomorrow/ |title=Music, plays and teeth care – on TVM and TVM2 from tomorrow |publisher=TVM News |date=31 May 2020 |access-date=2025-11-22}}&lt;/ref&gt;. [[2024-yil]] mart oyida u [[Gigi D'Alessio]] bilan birgalikda [[Malta]]ning Malta Fairs and Conventions Centre majmuasida oʻtkazilgan [[Vernal Festival]] tadbirida sahnaga chiqqan&lt;ref name=&quot;GigiConcert&quot;&gt;{{cite web |url=https://mfcc.com.mt/news/gigi-dalessio-vernal-festival/ |title=Gigi D’Alessio – Vernal Festival |publisher=MFCC |access-date=2025-11-22}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning may oyida esa [[Anastacia]]ning [[Għaxaq]] shahridagi Summer Lust Music Festival doirasidagi konsertida [[Kurt Calleja]] bilan birgalikda vokal ijrochisi sifatida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Watch: Preparations for Għaxaq concerts well underway |url=https://tvmnews.mt/en/news/watch-preparations-for-ghaxaq-concerts-well-underway/ |website=TVM News |date=6 May 2024 |access-date=27 March 2026}}&lt;/ref&gt;. [[2026-yil]] may oyida u oʻz guruhi bilan birga ayni shu festivalda [[Alphaville]] guruhining konsert dasturidan oldin sahna koʻrinishini namoyish etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bonnie Tyler out, Alphaville in: New act for Ħal Għaxaq Summer Lust Festival |url=https://www.guidememalta.com/en/bonnie-tyler-out-alphaville-in-new-act-for-al-g-axaq-summer-lust-festival |website=GuideMeMalta |access-date=2026-05-24}}&lt;/ref&gt;.

Vella [[Mużika Mużika]] festivalida ham ishtirok etgan. Shuningdek, u [[Malta]] nomidan „Eurovision“ tanlovida ham qatnashgan.

Sahna faoliyatidan tashqari, Vella vokal murabbiyi sifatida ham faoliyat yuritib, maltilik yosh ijrochilarning ijodiy rivojlanishiga koʻmaklashib kelmoqda.
== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>6ne5iya3a1qax7esswnm62xrpoph7kx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155652</id>
      <parentid>6155651</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:49:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Maltalik Eurovision qoʻshiq tanlovi ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4151" sha1="378ky9khw9nxopecmf3spfi0arr5luw" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Glen Vella
| tasvir                   = Glen Vella 2023.jpg
| eni                      = 170px
| izoh                     = Glen Vella 2023-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|1983|5|14|df=yes}}
| tavallud_joyi            = Fleur-de-Lys, Malta
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =2000–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         ={{marriage|Sandro Zammit|2020}}
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Pop
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Glen Vella''' ([[1983-yil]] [[14-may]]da tugʻilgan) — [[malta]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda vokal murabbiyi. U yoshligidan ovoz va [[fortepiano]] yoʻnalishida taʼlim olgan. Keyinchalik [[Victoria Music and Arts College]]da vokal murabbiyligi boʻyicha malaka darajasini qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;EurovisionBio&quot;&gt;[https://eurovision.tv/participant/glen-vella Eurovision.tv — Glen Vella]&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Vella [[2000-yil]]larning oʻrtalaridan boshlab [[Malta]] musiqa va televideniye sohasida faoliyat yurita boshlagan. U turli jingllar hamda mavzu qoʻshiqlarini yozdirgan, shuningdek, musiqali teatr sahna asarlarida ham ishtirok etgan. [[2009-yil]]da [[Ruminiya]]da oʻtkazilgan Golden Stag International Festivalda hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻlgan.

U, shuningdek, „Valletta 2018“ festivali ochilish tantanalari doirasida St Johnʼs Co-Cathedral zinapoyalari oldida ilk bor namoyish etilgan Elfejn u Tmintax xor simfoniyasining yetakchi vokalchilaridan biri sifatida qatnashgan&lt;ref name=&quot;Valletta2018&quot;&gt;[https://valletta2018.org/news/erba-pjazez-elfejn-u-tmintax/ Valletta 2018 — ''Elfejn u Tmintax'' performance details]&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]]da Vella [[TVM]] telekanalida namoyish etilgan „Kaxxa Daqq“ bolalar dasturining boshlovchisi sifatida faoliyat yuritgan&lt;ref name=&quot;KaxxaDaqq&quot;&gt;{{cite web |url=https://tvmnews.mt/en/news/music-plays-and-teeth-care-on-tvm-and-tvm2-from-tomorrow/ |title=Music, plays and teeth care – on TVM and TVM2 from tomorrow |publisher=TVM News |date=31 May 2020 |access-date=2025-11-22}}&lt;/ref&gt;. [[2024-yil]] mart oyida u [[Gigi D'Alessio]] bilan birgalikda [[Malta]]ning Malta Fairs and Conventions Centre majmuasida oʻtkazilgan [[Vernal Festival]] tadbirida sahnaga chiqqan&lt;ref name=&quot;GigiConcert&quot;&gt;{{cite web |url=https://mfcc.com.mt/news/gigi-dalessio-vernal-festival/ |title=Gigi D’Alessio – Vernal Festival |publisher=MFCC |access-date=2025-11-22}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning may oyida esa [[Anastacia]]ning [[Għaxaq]] shahridagi Summer Lust Music Festival doirasidagi konsertida [[Kurt Calleja]] bilan birgalikda vokal ijrochisi sifatida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Watch: Preparations for Għaxaq concerts well underway |url=https://tvmnews.mt/en/news/watch-preparations-for-ghaxaq-concerts-well-underway/ |website=TVM News |date=6 May 2024 |access-date=27 March 2026}}&lt;/ref&gt;. [[2026-yil]] may oyida u oʻz guruhi bilan birga ayni shu festivalda [[Alphaville]] guruhining konsert dasturidan oldin sahna koʻrinishini namoyish etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bonnie Tyler out, Alphaville in: New act for Ħal Għaxaq Summer Lust Festival |url=https://www.guidememalta.com/en/bonnie-tyler-out-alphaville-in-new-act-for-al-g-axaq-summer-lust-festival |website=GuideMeMalta |access-date=2026-05-24}}&lt;/ref&gt;.

Vella [[Mużika Mużika]] festivalida ham ishtirok etgan. Shuningdek, u [[Malta]] nomidan „Eurovision“ tanlovida ham qatnashgan.

Sahna faoliyatidan tashqari, Vella vokal murabbiyi sifatida ham faoliyat yuritib, maltilik yosh ijrochilarning ijodiy rivojlanishiga koʻmaklashib kelmoqda.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Maltalik Eurovision qoʻshiq tanlovi ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>378ky9khw9nxopecmf3spfi0arr5luw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155653</id>
      <parentid>6155652</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Maltalik pop qoʻshiqchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4190" sha1="kjnceo0wehkgi968rp9r7q9pupna42w" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Glen Vella
| tasvir                   = Glen Vella 2023.jpg
| eni                      = 170px
| izoh                     = Glen Vella 2023-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|1983|5|14|df=yes}}
| tavallud_joyi            = Fleur-de-Lys, Malta
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =2000–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         ={{marriage|Sandro Zammit|2020}}
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Pop
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Glen Vella''' ([[1983-yil]] [[14-may]]da tugʻilgan) — [[malta]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda vokal murabbiyi. U yoshligidan ovoz va [[fortepiano]] yoʻnalishida taʼlim olgan. Keyinchalik [[Victoria Music and Arts College]]da vokal murabbiyligi boʻyicha malaka darajasini qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;EurovisionBio&quot;&gt;[https://eurovision.tv/participant/glen-vella Eurovision.tv — Glen Vella]&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Vella [[2000-yil]]larning oʻrtalaridan boshlab [[Malta]] musiqa va televideniye sohasida faoliyat yurita boshlagan. U turli jingllar hamda mavzu qoʻshiqlarini yozdirgan, shuningdek, musiqali teatr sahna asarlarida ham ishtirok etgan. [[2009-yil]]da [[Ruminiya]]da oʻtkazilgan Golden Stag International Festivalda hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻlgan.

U, shuningdek, „Valletta 2018“ festivali ochilish tantanalari doirasida St Johnʼs Co-Cathedral zinapoyalari oldida ilk bor namoyish etilgan Elfejn u Tmintax xor simfoniyasining yetakchi vokalchilaridan biri sifatida qatnashgan&lt;ref name=&quot;Valletta2018&quot;&gt;[https://valletta2018.org/news/erba-pjazez-elfejn-u-tmintax/ Valletta 2018 — ''Elfejn u Tmintax'' performance details]&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]]da Vella [[TVM]] telekanalida namoyish etilgan „Kaxxa Daqq“ bolalar dasturining boshlovchisi sifatida faoliyat yuritgan&lt;ref name=&quot;KaxxaDaqq&quot;&gt;{{cite web |url=https://tvmnews.mt/en/news/music-plays-and-teeth-care-on-tvm-and-tvm2-from-tomorrow/ |title=Music, plays and teeth care – on TVM and TVM2 from tomorrow |publisher=TVM News |date=31 May 2020 |access-date=2025-11-22}}&lt;/ref&gt;. [[2024-yil]] mart oyida u [[Gigi D'Alessio]] bilan birgalikda [[Malta]]ning Malta Fairs and Conventions Centre majmuasida oʻtkazilgan [[Vernal Festival]] tadbirida sahnaga chiqqan&lt;ref name=&quot;GigiConcert&quot;&gt;{{cite web |url=https://mfcc.com.mt/news/gigi-dalessio-vernal-festival/ |title=Gigi D’Alessio – Vernal Festival |publisher=MFCC |access-date=2025-11-22}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning may oyida esa [[Anastacia]]ning [[Għaxaq]] shahridagi Summer Lust Music Festival doirasidagi konsertida [[Kurt Calleja]] bilan birgalikda vokal ijrochisi sifatida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Watch: Preparations for Għaxaq concerts well underway |url=https://tvmnews.mt/en/news/watch-preparations-for-ghaxaq-concerts-well-underway/ |website=TVM News |date=6 May 2024 |access-date=27 March 2026}}&lt;/ref&gt;. [[2026-yil]] may oyida u oʻz guruhi bilan birga ayni shu festivalda [[Alphaville]] guruhining konsert dasturidan oldin sahna koʻrinishini namoyish etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bonnie Tyler out, Alphaville in: New act for Ħal Għaxaq Summer Lust Festival |url=https://www.guidememalta.com/en/bonnie-tyler-out-alphaville-in-new-act-for-al-g-axaq-summer-lust-festival |website=GuideMeMalta |access-date=2026-05-24}}&lt;/ref&gt;.

Vella [[Mużika Mużika]] festivalida ham ishtirok etgan. Shuningdek, u [[Malta]] nomidan „Eurovision“ tanlovida ham qatnashgan.

Sahna faoliyatidan tashqari, Vella vokal murabbiyi sifatida ham faoliyat yuritib, maltilik yosh ijrochilarning ijodiy rivojlanishiga koʻmaklashib kelmoqda.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Maltalik Eurovision qoʻshiq tanlovi ishtirokchilari]]
[[Turkum:Maltalik pop qoʻshiqchilar]]</text>
      <sha1>kjnceo0wehkgi968rp9r7q9pupna42w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155654</id>
      <parentid>6155653</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Fleur-de-Lysda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4230" sha1="25dpwbj7rdiybspegpb1p26clh3eo8n" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Glen Vella
| tasvir                   = Glen Vella 2023.jpg
| eni                      = 170px
| izoh                     = Glen Vella 2023-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|1983|5|14|df=yes}}
| tavallud_joyi            = Fleur-de-Lys, Malta
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =2000–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         ={{marriage|Sandro Zammit|2020}}
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Pop
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Glen Vella''' ([[1983-yil]] [[14-may]]da tugʻilgan) — [[malta]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda vokal murabbiyi. U yoshligidan ovoz va [[fortepiano]] yoʻnalishida taʼlim olgan. Keyinchalik [[Victoria Music and Arts College]]da vokal murabbiyligi boʻyicha malaka darajasini qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;EurovisionBio&quot;&gt;[https://eurovision.tv/participant/glen-vella Eurovision.tv — Glen Vella]&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Vella [[2000-yil]]larning oʻrtalaridan boshlab [[Malta]] musiqa va televideniye sohasida faoliyat yurita boshlagan. U turli jingllar hamda mavzu qoʻshiqlarini yozdirgan, shuningdek, musiqali teatr sahna asarlarida ham ishtirok etgan. [[2009-yil]]da [[Ruminiya]]da oʻtkazilgan Golden Stag International Festivalda hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻlgan.

U, shuningdek, „Valletta 2018“ festivali ochilish tantanalari doirasida St Johnʼs Co-Cathedral zinapoyalari oldida ilk bor namoyish etilgan Elfejn u Tmintax xor simfoniyasining yetakchi vokalchilaridan biri sifatida qatnashgan&lt;ref name=&quot;Valletta2018&quot;&gt;[https://valletta2018.org/news/erba-pjazez-elfejn-u-tmintax/ Valletta 2018 — ''Elfejn u Tmintax'' performance details]&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]]da Vella [[TVM]] telekanalida namoyish etilgan „Kaxxa Daqq“ bolalar dasturining boshlovchisi sifatida faoliyat yuritgan&lt;ref name=&quot;KaxxaDaqq&quot;&gt;{{cite web |url=https://tvmnews.mt/en/news/music-plays-and-teeth-care-on-tvm-and-tvm2-from-tomorrow/ |title=Music, plays and teeth care – on TVM and TVM2 from tomorrow |publisher=TVM News |date=31 May 2020 |access-date=2025-11-22}}&lt;/ref&gt;. [[2024-yil]] mart oyida u [[Gigi D'Alessio]] bilan birgalikda [[Malta]]ning Malta Fairs and Conventions Centre majmuasida oʻtkazilgan [[Vernal Festival]] tadbirida sahnaga chiqqan&lt;ref name=&quot;GigiConcert&quot;&gt;{{cite web |url=https://mfcc.com.mt/news/gigi-dalessio-vernal-festival/ |title=Gigi D’Alessio – Vernal Festival |publisher=MFCC |access-date=2025-11-22}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning may oyida esa [[Anastacia]]ning [[Għaxaq]] shahridagi Summer Lust Music Festival doirasidagi konsertida [[Kurt Calleja]] bilan birgalikda vokal ijrochisi sifatida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Watch: Preparations for Għaxaq concerts well underway |url=https://tvmnews.mt/en/news/watch-preparations-for-ghaxaq-concerts-well-underway/ |website=TVM News |date=6 May 2024 |access-date=27 March 2026}}&lt;/ref&gt;. [[2026-yil]] may oyida u oʻz guruhi bilan birga ayni shu festivalda [[Alphaville]] guruhining konsert dasturidan oldin sahna koʻrinishini namoyish etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bonnie Tyler out, Alphaville in: New act for Ħal Għaxaq Summer Lust Festival |url=https://www.guidememalta.com/en/bonnie-tyler-out-alphaville-in-new-act-for-al-g-axaq-summer-lust-festival |website=GuideMeMalta |access-date=2026-05-24}}&lt;/ref&gt;.

Vella [[Mużika Mużika]] festivalida ham ishtirok etgan. Shuningdek, u [[Malta]] nomidan „Eurovision“ tanlovida ham qatnashgan.

Sahna faoliyatidan tashqari, Vella vokal murabbiyi sifatida ham faoliyat yuritib, maltilik yosh ijrochilarning ijodiy rivojlanishiga koʻmaklashib kelmoqda.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Maltalik Eurovision qoʻshiq tanlovi ishtirokchilari]]
[[Turkum:Maltalik pop qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Fleur-de-Lysda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>25dpwbj7rdiybspegpb1p26clh3eo8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Glen Vella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407447</id>
    <revision>
      <id>6155655</id>
      <timestamp>2026-05-30T12:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Malta|mamlakat2= |mamlakat3=}} ~~~~“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="341" sha1="fqfh6p0ukpn4ajb1nvucp7a75j569t3" xml:space="preserve">{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Malta|mamlakat2= |mamlakat3=}} [[User:Javoxir Yorqulov|&lt;font face=&quot;Harlow Solid Italic&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000&quot;&gt;Javoxir Yorqulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Javoxir Yorqulov|&lt;span style=&quot;color:#00721D&quot;&gt;(suhbat uchun!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 12:50, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>fqfh6p0ukpn4ajb1nvucp7a75j569t3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Frida Boccara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407448</id>
    <revision>
      <id>6155656</id>
      <timestamp>2026-05-30T12:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <comment>„{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=~~~}}{{Musiqachi bilgiqutisi | ismi                     = Frida Boccara | tasvir                   = Grand Gala du Disque in RAI Amsterdam. Frida Boccara, Bestanddeelnr 923-3017.jpg | eni                      =  | izoh                     = Frida Boccara 1970-yilda | tavallud_paytidagi_ismi  = Danielle Frida Hélène Boccara | tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1940|10|29|}} | tavallud_joyi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2248" sha1="156zomc60pcdcvptjk4w43dqsiuw32o" xml:space="preserve">{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]])}}{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Frida Boccara
| tasvir                   = Grand Gala du Disque in RAI Amsterdam. Frida Boccara, Bestanddeelnr 923-3017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Frida Boccara 1970-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Danielle Frida Hélène Boccara
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1940|10|29|}}
| tavallud_joyi            = [[Kasablanka]], Fransiya Marokashi&lt;br /&gt;
(bugungi kunda Marokash Qirolligi)
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|1996|08|1|1940|10|29|}}
| vafot_joyi               = Parij, Fransiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1959–1996-yillar
| boʻyi                    =
| leybl                    = {{ublist|[[Universal Music Group|Universal-Philips-Polydor]]|Disques Yvon Chateigner|Edina Music – Nocturne}}
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Shanson, Fransuz jazzi, xalq musiqasi
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Danielle Frida Hélène Boccara''' (29-oktyabr 1940-yil — 1-avgust 1996-yil) — kelib chiqishi italiyalik boʻlgan [[fransuz]] xonandasi. U bir qancha tillarda, jumladan, fransuz, ispan, ingliz, italyan, nemis, niderland va rus tillarida qoʻshiqlar yozgan va ijro etgan.

== Yoshligi ==
Boccara Marokashning Kasablanka shahrida tugʻilgan. Uning oilasi italyan millatiga mansub [[yahudiy]]lar boʻlib, [[Marokash]]ga koʻchib kelishdan avval [[Tunis]]da yashagan. U 17 yoshida Kasablankadan Parijga (Fransiya) koʻchib oʻtadi va keyinchalik bu yerda xonanda sifatida oʻzining ijodiy faoliyatini boshlaydi. Shuningdek, Boccaraʼning shou-biznes sohasida faoliyat yurituvchi aka va opasi ham boʻlgan — bular bastakorlar [[Jean-Michel Braque]] (asl ismi Roger Boccara) va [[Lina Boccara]] edi.</text>
      <sha1>156zomc60pcdcvptjk4w43dqsiuw32o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155657</id>
      <parentid>6155656</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2304" sha1="4izg2pwv0lpov0a0hs0qf89mkgtzvcm" xml:space="preserve">{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]])}}{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Frida Boccara
| tasvir                   = Grand Gala du Disque in RAI Amsterdam. Frida Boccara, Bestanddeelnr 923-3017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Frida Boccara 1970-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Danielle Frida Hélène Boccara
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1940|10|29|}}
| tavallud_joyi            = [[Kasablanka]], Fransiya Marokashi&lt;br /&gt;
(bugungi kunda Marokash Qirolligi)
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|1996|08|1|1940|10|29|}}
| vafot_joyi               = Parij, Fransiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1959–1996-yillar
| boʻyi                    =
| leybl                    = {{ublist|[[Universal Music Group|Universal-Philips-Polydor]]|Disques Yvon Chateigner|Edina Music – Nocturne}}
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Shanson, Fransuz jazzi, xalq musiqasi
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Danielle Frida Hélène Boccara''' (29-oktyabr 1940-yil — 1-avgust 1996-yil) — kelib chiqishi italiyalik boʻlgan [[fransuz]] xonandasi. U bir qancha tillarda, jumladan, fransuz, ispan, ingliz, italyan, nemis, niderland va rus tillarida qoʻshiqlar yozgan va ijro etgan.

== Yoshligi ==
Boccara Marokashning Kasablanka shahrida tugʻilgan. Uning oilasi italyan millatiga mansub [[yahudiy]]lar boʻlib, [[Marokash]]ga koʻchib kelishdan avval [[Tunis]]da yashagan. U 17 yoshida Kasablankadan Parijga (Fransiya) koʻchib oʻtadi va keyinchalik bu yerda xonanda sifatida oʻzining ijodiy faoliyatini boshlaydi. Shuningdek, Boccaraʼning shou-biznes sohasida faoliyat yurituvchi aka va opasi ham boʻlgan — bular bastakorlar [[Jean-Michel Braque]] (asl ismi Roger Boccara) va [[Lina Boccara]] edi.

[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]</text>
      <sha1>4izg2pwv0lpov0a0hs0qf89mkgtzvcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155658</id>
      <parentid>6155657</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T12:54:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2342" sha1="6z4winwggl0hizj94nz25z6q8ajuizc" xml:space="preserve">{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]])}}{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Frida Boccara
| tasvir                   = Grand Gala du Disque in RAI Amsterdam. Frida Boccara, Bestanddeelnr 923-3017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Frida Boccara 1970-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Danielle Frida Hélène Boccara
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1940|10|29|}}
| tavallud_joyi            = [[Kasablanka]], Fransiya Marokashi&lt;br /&gt;
(bugungi kunda Marokash Qirolligi)
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|1996|08|1|1940|10|29|}}
| vafot_joyi               = Parij, Fransiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1959–1996-yillar
| boʻyi                    =
| leybl                    = {{ublist|[[Universal Music Group|Universal-Philips-Polydor]]|Disques Yvon Chateigner|Edina Music – Nocturne}}
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Shanson, Fransuz jazzi, xalq musiqasi
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Danielle Frida Hélène Boccara''' (29-oktyabr 1940-yil — 1-avgust 1996-yil) — kelib chiqishi italiyalik boʻlgan [[fransuz]] xonandasi. U bir qancha tillarda, jumladan, fransuz, ispan, ingliz, italyan, nemis, niderland va rus tillarida qoʻshiqlar yozgan va ijro etgan.

== Yoshligi ==
Boccara Marokashning Kasablanka shahrida tugʻilgan. Uning oilasi italyan millatiga mansub [[yahudiy]]lar boʻlib, [[Marokash]]ga koʻchib kelishdan avval [[Tunis]]da yashagan. U 17 yoshida Kasablankadan Parijga (Fransiya) koʻchib oʻtadi va keyinchalik bu yerda xonanda sifatida oʻzining ijodiy faoliyatini boshlaydi. Shuningdek, Boccaraʼning shou-biznes sohasida faoliyat yurituvchi aka va opasi ham boʻlgan — bular bastakorlar [[Jean-Michel Braque]] (asl ismi Roger Boccara) va [[Lina Boccara]] edi.

[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>6z4winwggl0hizj94nz25z6q8ajuizc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156313</id>
      <parentid>6155658</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <origin>6156313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11194" sha1="tb9bqqy5k1mcj5un60nxkcnji4mjtdk" xml:space="preserve">{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]])}}{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Frida Boccara
| tasvir                   = Grand Gala du Disque in RAI Amsterdam. Frida Boccara, Bestanddeelnr 923-3017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Frida Boccara 1970-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Danielle Frida Hélène Boccara
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1940|10|29|}}
| tavallud_joyi            = [[Kasablanka]], Fransiya Marokashi&lt;br /&gt;
(bugungi kunda Marokash Qirolligi)
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|1996|08|1|1940|10|29|}}
| vafot_joyi               = Parij, Fransiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1959–1996-yillar
| boʻyi                    =
| leybl                    = {{ublist|[[Universal Music Group|Universal-Philips-Polydor]]|Disques Yvon Chateigner|Edina Music – Nocturne}}
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Shanson, Fransuz jazzi, xalq musiqasi
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Danielle Frida Hélène Boccara''' (29-oktyabr 1940-yil — 1-avgust 1996-yil) — kelib chiqishi italiyalik boʻlgan [[fransuz]] xonandasi. U bir qancha tillarda, jumladan, fransuz, ispan, ingliz, italyan, nemis, niderland va rus tillarida qoʻshiqlar yozgan va ijro etgan.

== Yoshligi ==
Boccara Marokashning Kasablanka shahrida tugʻilgan. Uning oilasi italyan millatiga mansub [[yahudiy]]lar boʻlib, [[Marokash]]ga koʻchib kelishdan avval [[Tunis]]da yashagan. U 17 yoshida Kasablankadan Parijga (Fransiya) koʻchib oʻtadi va keyinchalik bu yerda xonanda sifatida oʻzining ijodiy faoliyatini boshlaydi. Shuningdek, Boccaraʼning shou-biznes sohasida faoliyat yurituvchi aka va opasi ham boʻlgan — bular bastakorlar [[Jean-Michel Braque]] (asl ismi Roger Boccara) va [[Lina Boccara]] edi.

== Karyerasi ==
1964-yilda Boccara „Autrefois“ („Oʻtmishda“) qoʻshigʻini [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning Fransiya saralash bosqichiga taqdim etgan, biroq uning bu urinishi muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Besh yil oʻtgach, [[Ispaniya]]ning [[Madrid]] shahrida boʻlib oʻtgan Eurovision 1969 qoʻshiq tanlovida u Émile Stern musiqasi va Eddy Marnay matni asosida yaratilgan „Un jour, un enfant“ („Bir kun, bir bola“) taronasini ijro etib, [[Fransiya]] sharafini himoya qilgan. Uning qoʻshigʻi [[Niderlandiya]], [[Buyuk Britaniya]] va Ispaniya taqdim etgan taronalar bilan birgalikda birinchi oʻrinni boʻlishib olgan va bu Eurovision tarixida bir nechta mamlakat gʻolib deb eʼlon qilingan ilk va yagona holat edi.

Qoʻshiqlar muallifi Eddy Marnay uning asosiy ijodiy hamkori edi (Boccara ijro etgan qoʻshiqlarning aksariyat muallifi aynan u boʻlgan). Shuningdek, xonanda Jacques Brel, Georges Brassens, Charles Aznavour, Émile Stern, Michel Legrand, Michel Magne, Nino Rota va Mikis Theodorakis kabi ijodkorlar tomonidan bastalangan taronalarni ham kuylagan.

1968-yilda yozilgan „Cent mille chansons“ („Yuz ming qoʻshiq“) taronasi xonandaga oltin disk taqdim etgan boʻlsa, „Un jour, un enfant“ (1969) platina diskka, 1971-yildagi „Pour vivre ensemble“ („Birga yashash uchun“) asari esa navbatdagi oltin diskka loyiq koʻrilgan. Xonandaning boshqa mashhur taronalari sirasiga „Cherbourg avait raison“ (1961), „Aujourd’hui“ (1965), „Les moulins de mon cœur“ (1969), „L’enfant aux cymbales“ (1969), „Belle du Luxembourg“ (1969), „La croix, l'étoile et le croissant“ (1970), „Venise va mourir“ (1970), „Trop jeune ou trop vieux“ (1971), „Valdemosa“ (1976), „L’année où Piccoli jouait Le choses de la vie“ (1978), „Un monde en sarabande“ (1979) va „La prière“ (1979) kabi kompozitsiyalar kiradi. 1960-yillarning oxirlarida u „West Side Story“ („Gʻarbiy tomon hikoyasi“) musiqiy teatridagi „Somewhere“ taronasining fransuzcha versiyasi boʻlgan „Un pays pour nous“ qoʻshigʻini ham yozgan. Asl kuy muallifi [[Leonard Bernstein]] Boccara ijrosidagi talqinni oʻzining eng sevimli versiyasi deb eʼlon qilgan.

== Keyingi yillar va vafoti ==
Boccara 1980-yilda „Un enfant de France“, 1981-yilda esa „Voilà comment je tʼaime“ taronalari bilan Fransiya milliy saralash bosqichlarida qatnashib, Eurovision sahnasiga qaytgan. Biroq har ikkala qoʻshiq ham tanlovdan oʻta olmagan. Sogʻligʻi yomonlashgan xonanda 1996-yilda Fransiyaning Parij shahrida, 55 yoshida oʻpka infeksiyasi sababli vafoti etgan.

== Diskografiyasi ==
* 1959: „Baccara 9“ n° 17 (Turli ijrochilar termasi, EP) — Mes frères / La chanson d’Orphée
* 1960: L’orgue des amoureux / Le doux caboulot (Mini-albom, Festival)
* 1960: Verte campagne / Quand la valse est là / Le grand amour / Depuis ce temps-là (Mini-albom, Festival)
* 1961: La Seine à Paris / Les amours du samedi / Les Bohémiens / Jenny (Mini-albom)
* 1961: On nʼa pas tous les jours 20 ans / Berceuse tendre / Les nuits / Les yeux de maman (Mini-albom, Totem)
* 1961: Cherbourg avait raison / Comme un feu / Un jeu dangereux / Tiens, c’est Paris (Mini-albom, Festival)
* 1962: Les trois mots / Aujourd’hui je fais la fête / Je veux chanter / Je ne peux plus attendre (Mini-albom, Festival)
* 1962: Le ciel du port / Les portes de l’amour / Ballade pour un poète / D’abord je nʼai vu (Mini-albom, Festival)
* 1962: Un premier amour / Bruxelles / L’homme de lumière / Les Pas (Mini-albom, Festival)
* 1962: Java des beaux dimanches / Les Javas / Rose de sang / Quien sabe (Qui peut savoir) (Mini-albom, Festival)
* 1963: Moi je nʼavais pas compris / J’ai peur de trop tʼaimer / On les a attendus / Rien a changé (Mini-albom, Festival)
* 1963: Souviens-toi des Noëls de là-bas / Donna / Johnny Guitar / Ballade pour notre amour (Mini-albom, Festival)
* 1964: Autrefois / Chaud dans mon cœur / Le souffle de ma vie / Je suis perdue (Mini-albom, Festival)
* 1965: Tous les enfants / Aujourd’hui / Plus jamais / Un jour (Mini-albom, Festival)
* 1967: Frida Boccara (1961–1965-yillar termasi, Albom, MusiDisc)
* 1969: Un jour, un enfant (Albom, Philips)
* 1969: Les vertes collines (Albom, Philips, faqat Braziliyada chiqarilgan)
* 1970: Au pays de l’arbre blanc (Albom, Philips)
* 1971: Pour vivre ensemble (Albom, Philips)
* 1971: Place des Arts 71 (Monrealdagi jonli ijro, qoʻshaloq albom, Philips; 2006-yilda faqat Kanadada CD formatida qayta nashr etilgan)
* 1971: So ist das Leben / Er wird dir dankbar sein (Singl, Polydor, faqat Germaniyada chiqarilgan)
* 1972: Rossini et Beaumarchais (Albom, Philips)
* 1972: Greatest Hits (Terma albom, Philips, faqat Niderlandiyada chiqarilgan)
* 1974: Je me souviens („Mia malinconia“ va „Je me souviens“ instrumental talqinlari, Federico Fellinining „Amarcord“ filmidan, Singl, Deram)
* 1975: Oriundi (Albom, London)
* 1976: Valdemosa — Oublier (Albom, Philips)
* 1978: An Evening With Frida Boccara (Dallas Brooks Hall-dagi jonli ijro, Melburn, 2 ta valikli albom, Philips)
* 1978: L’année où Piccoli jouait „Les choses de la vie“ (Albom, Philips)
* 1979: Un monde en sarabande (Albom, Philips)
* 1980: Un enfant de France / Écrit dans la pierre (Singl, Philips)
* 1983: Dis-leur / Aime-moi (Singl, Kanadada — Kébec-Disc, Fransiyada — Ariola)
* 1984: Cent mille chansons, Série grandes vedettes (Terma albom, Philips)
* 1988: Témoin de mon amour (Albom, Productions Guy Cloutier, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 1989: Expression (Terma CD, Polygram, 23 ta trek)
* 1993: Master série (Terma CD, Polygram, 16 ta trek, faqat Kvebekda chiqarilgan)
* 1994: Un jour, un enfant (Terma CD, Spectrum Music / Karussell France)
* 1997: Frida Boccara (Terma CD, Podis / Polygram France, 23 ta trek)
* 1999: Un jour on vit (CD, Disques Yvon Chateigner)
* 1999: Ses premiers successes (Terma CD, Disques Yvon Chateigner)
* 2003: Canta en español (Terma CD, Divucsa Music SA, faqat Ispaniyada chiqarilgan)
* 2005: Live Place-des-Arts de Montréal (CD, XXI-21 / Universal Canada, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 2006: Un sourire au-delà du ciel (CD, Édina Music — Nocturne)
* 2007: La grande Frida Boccara, l’ultime compilation (Terma CD, XXI-21 / Universal Canada, 25 ta trek, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 2008: Un enfant de France (CD, Édina Music — Nocturne)
* 2010: Les grandes années — 1972–1988 (3 ta CD dan iborat toʻplam, Marianne Mélodie)
* 2010: Collection chanson française (Terma CD, Disques Mercury)

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|1485942}}
* [https://web.archive.org/web/20120326072427/http://yvettes.blog4ever.com/blog/lire-article-70785-1086340-page_14___la___vraie_biographie__de_frida_par_ses_.html The Biography of Frida Boccara at „Blog Officiel de Frida Boccara“] {{in lang|fr}}
* [https://web.archive.org/web/20110604235517/http://yvettes.blog4ever.com/blog/index-70785.html Blog Officiel de Frida Boccara] {{in lang|fr}}
* [http://www.encyclopedisque.fr/artiste/604.html The Discography of Frida Boccara at Encyclopédisque] {{in lang|fr}}
* [http://denis.schwartz.pagesperso-orange.fr/boccara.htm The Discography of Frida Boccara] {{in lang|fr}}
* [http://www.discogs.com/search?q=Frida+Boccara&amp;btn=&amp;type=all The Discography of Frida Boccara at Discogs.com]
* [http://76.163.6.134/en/artistas_en_discos_vinilo.asp?Artista=Frida_Boccara&amp;Id=1067 Spanish Discography of Frida Boccara]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article1842 The Grave of Frida Boccara: Cimetière parisien de Bagneux — 63ème division] {{in lang|fr}}
* [https://web.archive.org/web/20150801094049/http://eddymarnay.com/ Site officiel d’Eddy Marnay]
* [https://web.archive.org/web/20101230030138/http://www.rose-dor.fr/grande-histoire.htm La Fabuleuse Historie de La „Rose d’Or“] {{in lang|fr}}

{{s-start}}
{{s-ach}}
{{succession box
| before={{flagicon|Spain|1945}} [[Massiel]]&lt;br /&gt;bilan „[[La La La (Massiel song)|La, la, la]]“
| title=[[Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻoliblari roʻyxati|Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻolibi]]
| years=[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|1969]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(teng natija bilan {{flagicon|United Kingdom}} [[Lulu (singer)|Lulu]], {{flagicon|Spain|1945}} [[Salomé (singer)|Salomé]] &amp; {{flagicon|Netherlands}} [[Lenny Kuhr]])&lt;/small&gt;
| after={{flagicon|Ireland}} [[Dana Rosemary Scallon|Dana]]&lt;br /&gt;bilan „[[All Kinds of Everything]]“
}}
{{succession box
| before=[[Isabelle Aubret]]&lt;br&gt; bilan &quot;[[La source (song)|La source]]&quot;
| title=[[Fransiya Eurovision qoʻshiq tanlovida]]
| years='''[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|1969]]'''
| after=[[Guy Bonnet]]&lt;br&gt; bilan &quot;[[Marie-Blanche]]&quot;
}}
{{s-end}}


[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>tb9bqqy5k1mcj5un60nxkcnji4mjtdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156314</id>
      <parentid>6156313</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:50:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <origin>6156314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11050" sha1="pct3uhosqz63duml25briouaspicspp" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Frida Boccara
| tasvir                   = Grand Gala du Disque in RAI Amsterdam. Frida Boccara, Bestanddeelnr 923-3017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Frida Boccara 1970-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Danielle Frida Hélène Boccara
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1940|10|29|}}
| tavallud_joyi            = [[Kasablanka]], Fransiya Marokashi&lt;br /&gt;
(bugungi kunda Marokash Qirolligi)
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|1996|08|1|1940|10|29|}}
| vafot_joyi               = Parij, Fransiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1959–1996-yillar
| boʻyi                    =
| leybl                    = {{ublist|[[Universal Music Group|Universal-Philips-Polydor]]|Disques Yvon Chateigner|Edina Music – Nocturne}}
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Shanson, Fransuz jazzi, xalq musiqasi
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Danielle Frida Hélène Boccara''' (29-oktyabr 1940-yil — 1-avgust 1996-yil) — kelib chiqishi italiyalik boʻlgan [[fransuz]] xonandasi. U bir qancha tillarda, jumladan, fransuz, ispan, ingliz, italyan, nemis, niderland va rus tillarida qoʻshiqlar yozgan va ijro etgan.

== Yoshligi ==
Boccara Marokashning Kasablanka shahrida tugʻilgan. Uning oilasi italyan millatiga mansub [[yahudiy]]lar boʻlib, [[Marokash]]ga koʻchib kelishdan avval [[Tunis]]da yashagan. U 17 yoshida Kasablankadan Parijga (Fransiya) koʻchib oʻtadi va keyinchalik bu yerda xonanda sifatida oʻzining ijodiy faoliyatini boshlaydi. Shuningdek, Boccaraʼning shou-biznes sohasida faoliyat yurituvchi aka va opasi ham boʻlgan — bular bastakorlar [[Jean-Michel Braque]] (asl ismi Roger Boccara) va [[Lina Boccara]] edi.

== Karyerasi ==
1964-yilda Boccara „Autrefois“ („Oʻtmishda“) qoʻshigʻini [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning Fransiya saralash bosqichiga taqdim etgan, biroq uning bu urinishi muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Besh yil oʻtgach, [[Ispaniya]]ning [[Madrid]] shahrida boʻlib oʻtgan Eurovision 1969 qoʻshiq tanlovida u Émile Stern musiqasi va Eddy Marnay matni asosida yaratilgan „Un jour, un enfant“ („Bir kun, bir bola“) taronasini ijro etib, [[Fransiya]] sharafini himoya qilgan. Uning qoʻshigʻi [[Niderlandiya]], [[Buyuk Britaniya]] va Ispaniya taqdim etgan taronalar bilan birgalikda birinchi oʻrinni boʻlishib olgan va bu Eurovision tarixida bir nechta mamlakat gʻolib deb eʼlon qilingan ilk va yagona holat edi.

Qoʻshiqlar muallifi Eddy Marnay uning asosiy ijodiy hamkori edi (Boccara ijro etgan qoʻshiqlarning aksariyat muallifi aynan u boʻlgan). Shuningdek, xonanda Jacques Brel, Georges Brassens, Charles Aznavour, Émile Stern, Michel Legrand, Michel Magne, Nino Rota va Mikis Theodorakis kabi ijodkorlar tomonidan bastalangan taronalarni ham kuylagan.

1968-yilda yozilgan „Cent mille chansons“ („Yuz ming qoʻshiq“) taronasi xonandaga oltin disk taqdim etgan boʻlsa, „Un jour, un enfant“ (1969) platina diskka, 1971-yildagi „Pour vivre ensemble“ („Birga yashash uchun“) asari esa navbatdagi oltin diskka loyiq koʻrilgan. Xonandaning boshqa mashhur taronalari sirasiga „Cherbourg avait raison“ (1961), „Aujourd’hui“ (1965), „Les moulins de mon cœur“ (1969), „L’enfant aux cymbales“ (1969), „Belle du Luxembourg“ (1969), „La croix, l'étoile et le croissant“ (1970), „Venise va mourir“ (1970), „Trop jeune ou trop vieux“ (1971), „Valdemosa“ (1976), „L’année où Piccoli jouait Le choses de la vie“ (1978), „Un monde en sarabande“ (1979) va „La prière“ (1979) kabi kompozitsiyalar kiradi. 1960-yillarning oxirlarida u „West Side Story“ („Gʻarbiy tomon hikoyasi“) musiqiy teatridagi „Somewhere“ taronasining fransuzcha versiyasi boʻlgan „Un pays pour nous“ qoʻshigʻini ham yozgan. Asl kuy muallifi [[Leonard Bernstein]] Boccara ijrosidagi talqinni oʻzining eng sevimli versiyasi deb eʼlon qilgan.

== Keyingi yillar va vafoti ==
Boccara 1980-yilda „Un enfant de France“, 1981-yilda esa „Voilà comment je tʼaime“ taronalari bilan Fransiya milliy saralash bosqichlarida qatnashib, Eurovision sahnasiga qaytgan. Biroq har ikkala qoʻshiq ham tanlovdan oʻta olmagan. Sogʻligʻi yomonlashgan xonanda 1996-yilda Fransiyaning Parij shahrida, 55 yoshida oʻpka infeksiyasi sababli vafoti etgan.

== Diskografiyasi ==
* 1959: „Baccara 9“ n° 17 (Turli ijrochilar termasi, EP) — Mes frères / La chanson d’Orphée
* 1960: L’orgue des amoureux / Le doux caboulot (Mini-albom, Festival)
* 1960: Verte campagne / Quand la valse est là / Le grand amour / Depuis ce temps-là (Mini-albom, Festival)
* 1961: La Seine à Paris / Les amours du samedi / Les Bohémiens / Jenny (Mini-albom)
* 1961: On nʼa pas tous les jours 20 ans / Berceuse tendre / Les nuits / Les yeux de maman (Mini-albom, Totem)
* 1961: Cherbourg avait raison / Comme un feu / Un jeu dangereux / Tiens, c’est Paris (Mini-albom, Festival)
* 1962: Les trois mots / Aujourd’hui je fais la fête / Je veux chanter / Je ne peux plus attendre (Mini-albom, Festival)
* 1962: Le ciel du port / Les portes de l’amour / Ballade pour un poète / D’abord je nʼai vu (Mini-albom, Festival)
* 1962: Un premier amour / Bruxelles / L’homme de lumière / Les Pas (Mini-albom, Festival)
* 1962: Java des beaux dimanches / Les Javas / Rose de sang / Quien sabe (Qui peut savoir) (Mini-albom, Festival)
* 1963: Moi je nʼavais pas compris / J’ai peur de trop tʼaimer / On les a attendus / Rien a changé (Mini-albom, Festival)
* 1963: Souviens-toi des Noëls de là-bas / Donna / Johnny Guitar / Ballade pour notre amour (Mini-albom, Festival)
* 1964: Autrefois / Chaud dans mon cœur / Le souffle de ma vie / Je suis perdue (Mini-albom, Festival)
* 1965: Tous les enfants / Aujourd’hui / Plus jamais / Un jour (Mini-albom, Festival)
* 1967: Frida Boccara (1961–1965-yillar termasi, Albom, MusiDisc)
* 1969: Un jour, un enfant (Albom, Philips)
* 1969: Les vertes collines (Albom, Philips, faqat Braziliyada chiqarilgan)
* 1970: Au pays de l’arbre blanc (Albom, Philips)
* 1971: Pour vivre ensemble (Albom, Philips)
* 1971: Place des Arts 71 (Monrealdagi jonli ijro, qoʻshaloq albom, Philips; 2006-yilda faqat Kanadada CD formatida qayta nashr etilgan)
* 1971: So ist das Leben / Er wird dir dankbar sein (Singl, Polydor, faqat Germaniyada chiqarilgan)
* 1972: Rossini et Beaumarchais (Albom, Philips)
* 1972: Greatest Hits (Terma albom, Philips, faqat Niderlandiyada chiqarilgan)
* 1974: Je me souviens („Mia malinconia“ va „Je me souviens“ instrumental talqinlari, Federico Fellinining „Amarcord“ filmidan, Singl, Deram)
* 1975: Oriundi (Albom, London)
* 1976: Valdemosa — Oublier (Albom, Philips)
* 1978: An Evening With Frida Boccara (Dallas Brooks Hall-dagi jonli ijro, Melburn, 2 ta valikli albom, Philips)
* 1978: L’année où Piccoli jouait „Les choses de la vie“ (Albom, Philips)
* 1979: Un monde en sarabande (Albom, Philips)
* 1980: Un enfant de France / Écrit dans la pierre (Singl, Philips)
* 1983: Dis-leur / Aime-moi (Singl, Kanadada — Kébec-Disc, Fransiyada — Ariola)
* 1984: Cent mille chansons, Série grandes vedettes (Terma albom, Philips)
* 1988: Témoin de mon amour (Albom, Productions Guy Cloutier, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 1989: Expression (Terma CD, Polygram, 23 ta trek)
* 1993: Master série (Terma CD, Polygram, 16 ta trek, faqat Kvebekda chiqarilgan)
* 1994: Un jour, un enfant (Terma CD, Spectrum Music / Karussell France)
* 1997: Frida Boccara (Terma CD, Podis / Polygram France, 23 ta trek)
* 1999: Un jour on vit (CD, Disques Yvon Chateigner)
* 1999: Ses premiers successes (Terma CD, Disques Yvon Chateigner)
* 2003: Canta en español (Terma CD, Divucsa Music SA, faqat Ispaniyada chiqarilgan)
* 2005: Live Place-des-Arts de Montréal (CD, XXI-21 / Universal Canada, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 2006: Un sourire au-delà du ciel (CD, Édina Music — Nocturne)
* 2007: La grande Frida Boccara, l’ultime compilation (Terma CD, XXI-21 / Universal Canada, 25 ta trek, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 2008: Un enfant de France (CD, Édina Music — Nocturne)
* 2010: Les grandes années — 1972–1988 (3 ta CD dan iborat toʻplam, Marianne Mélodie)
* 2010: Collection chanson française (Terma CD, Disques Mercury)

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|1485942}}
* [https://web.archive.org/web/20120326072427/http://yvettes.blog4ever.com/blog/lire-article-70785-1086340-page_14___la___vraie_biographie__de_frida_par_ses_.html The Biography of Frida Boccara at „Blog Officiel de Frida Boccara“] {{in lang|fr}}
* [https://web.archive.org/web/20110604235517/http://yvettes.blog4ever.com/blog/index-70785.html Blog Officiel de Frida Boccara] {{in lang|fr}}
* [http://www.encyclopedisque.fr/artiste/604.html The Discography of Frida Boccara at Encyclopédisque] {{in lang|fr}}
* [http://denis.schwartz.pagesperso-orange.fr/boccara.htm The Discography of Frida Boccara] {{in lang|fr}}
* [http://www.discogs.com/search?q=Frida+Boccara&amp;btn=&amp;type=all The Discography of Frida Boccara at Discogs.com]
* [http://76.163.6.134/en/artistas_en_discos_vinilo.asp?Artista=Frida_Boccara&amp;Id=1067 Spanish Discography of Frida Boccara]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article1842 The Grave of Frida Boccara: Cimetière parisien de Bagneux — 63ème division] {{in lang|fr}}
* [https://web.archive.org/web/20150801094049/http://eddymarnay.com/ Site officiel d’Eddy Marnay]
* [https://web.archive.org/web/20101230030138/http://www.rose-dor.fr/grande-histoire.htm La Fabuleuse Historie de La „Rose d’Or“] {{in lang|fr}}

{{s-start}}
{{s-ach}}
{{succession box
| before={{flagicon|Spain|1945}} [[Massiel]]&lt;br /&gt;bilan „[[La La La (Massiel song)|La, la, la]]“
| title=[[Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻoliblari roʻyxati|Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻolibi]]
| years=[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|1969]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(teng natija bilan {{flagicon|United Kingdom}} [[Lulu (singer)|Lulu]], {{flagicon|Spain|1945}} [[Salomé (singer)|Salomé]] &amp; {{flagicon|Netherlands}} [[Lenny Kuhr]])&lt;/small&gt;
| after={{flagicon|Ireland}} [[Dana Rosemary Scallon|Dana]]&lt;br /&gt;bilan „[[All Kinds of Everything]]“
}}
{{succession box
| before=[[Isabelle Aubret]]&lt;br&gt; bilan &quot;[[La source (song)|La source]]&quot;
| title=[[Fransiya Eurovision qoʻshiq tanlovida]]
| years='''[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|1969]]'''
| after=[[Guy Bonnet]]&lt;br&gt; bilan &quot;[[Marie-Blanche]]&quot;
}}
{{s-end}}


[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>pct3uhosqz63duml25briouaspicspp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156316</id>
      <parentid>6156314</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <origin>6156316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11079" sha1="516acugqw47jv5lzfxow5ac7owfjsx4" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Frida Boccara
| tasvir                   = Grand Gala du Disque in RAI Amsterdam. Frida Boccara, Bestanddeelnr 923-3017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Frida Boccara 1970-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Danielle Frida Hélène Boccara
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1940|10|29|}}
| tavallud_joyi            = [[Kasablanka]], Fransiya Marokashi&lt;br /&gt;
(bugungi kunda Marokash Qirolligi)
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|1996|08|1|1940|10|29|}}
| vafot_joyi               = Parij, Fransiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1959–1996-yillar
| boʻyi                    =
| leybl                    = {{ublist|[[Universal Music Group|Universal-Philips-Polydor]]|Disques Yvon Chateigner|Edina Music – Nocturne}}
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Shanson, Fransuz jazzi, xalq musiqasi
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Danielle Frida Hélène Boccara''' (29-oktyabr 1940-yil — 1-avgust 1996-yil) — kelib chiqishi italiyalik boʻlgan [[fransuz]] xonandasi. U bir qancha tillarda, jumladan, fransuz, ispan, ingliz, italyan, nemis, niderland va rus tillarida qoʻshiqlar yozgan va ijro etgan.

== Yoshligi ==
Boccara Marokashning Kasablanka shahrida tugʻilgan. Uning oilasi italyan millatiga mansub [[yahudiy]]lar boʻlib, [[Marokash]]ga koʻchib kelishdan avval [[Tunis]]da yashagan. U 17 yoshida Kasablankadan Parijga (Fransiya) koʻchib oʻtadi va keyinchalik bu yerda xonanda sifatida oʻzining ijodiy faoliyatini boshlaydi. Shuningdek, Boccaraʼning shou-biznes sohasida faoliyat yurituvchi aka va opasi ham boʻlgan — bular bastakorlar [[Jean-Michel Braque]] (asl ismi Roger Boccara) va [[Lina Boccara]] edi.

== Karyerasi ==
1964-yilda Boccara „Autrefois“ („Oʻtmishda“) qoʻshigʻini [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning Fransiya saralash bosqichiga taqdim etgan, biroq uning bu urinishi muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Besh yil oʻtgach, [[Ispaniya]]ning [[Madrid]] shahrida boʻlib oʻtgan Eurovision 1969 qoʻshiq tanlovida u Émile Stern musiqasi va Eddy Marnay matni asosida yaratilgan „Un jour, un enfant“ („Bir kun, bir bola“) taronasini ijro etib, [[Fransiya]] sharafini himoya qilgan. Uning qoʻshigʻi [[Niderlandiya]], [[Buyuk Britaniya]] va Ispaniya taqdim etgan taronalar bilan birgalikda birinchi oʻrinni boʻlishib olgan va bu Eurovision tarixida bir nechta mamlakat gʻolib deb eʼlon qilingan ilk va yagona holat edi.

Qoʻshiqlar muallifi Eddy Marnay uning asosiy ijodiy hamkori edi (Boccara ijro etgan qoʻshiqlarning aksariyat muallifi aynan u boʻlgan). Shuningdek, xonanda Jacques Brel, Georges Brassens, Charles Aznavour, Émile Stern, Michel Legrand, Michel Magne, Nino Rota va Mikis Theodorakis kabi ijodkorlar tomonidan bastalangan taronalarni ham kuylagan.

1968-yilda yozilgan „Cent mille chansons“ („Yuz ming qoʻshiq“) taronasi xonandaga oltin disk taqdim etgan boʻlsa, „Un jour, un enfant“ (1969) platina diskka, 1971-yildagi „Pour vivre ensemble“ („Birga yashash uchun“) asari esa navbatdagi oltin diskka loyiq koʻrilgan. Xonandaning boshqa mashhur taronalari sirasiga „Cherbourg avait raison“ (1961), „Aujourd’hui“ (1965), „Les moulins de mon cœur“ (1969), „L’enfant aux cymbales“ (1969), „Belle du Luxembourg“ (1969), „La croix, l'étoile et le croissant“ (1970), „Venise va mourir“ (1970), „Trop jeune ou trop vieux“ (1971), „Valdemosa“ (1976), „L’année où Piccoli jouait Le choses de la vie“ (1978), „Un monde en sarabande“ (1979) va „La prière“ (1979) kabi kompozitsiyalar kiradi. 1960-yillarning oxirlarida u „West Side Story“ („Gʻarbiy tomon hikoyasi“) musiqiy teatridagi „Somewhere“ taronasining fransuzcha versiyasi boʻlgan „Un pays pour nous“ qoʻshigʻini ham yozgan. Asl kuy muallifi [[Leonard Bernstein]] Boccara ijrosidagi talqinni oʻzining eng sevimli versiyasi deb eʼlon qilgan.

== Keyingi yillar va vafoti ==
Boccara 1980-yilda „Un enfant de France“, 1981-yilda esa „Voilà comment je tʼaime“ taronalari bilan Fransiya milliy saralash bosqichlarida qatnashib, Eurovision sahnasiga qaytgan. Biroq har ikkala qoʻshiq ham tanlovdan oʻta olmagan. Sogʻligʻi yomonlashgan xonanda 1996-yilda Fransiyaning Parij shahrida, 55 yoshida oʻpka infeksiyasi sababli vafoti etgan.

== Diskografiyasi ==
* 1959: „Baccara 9“ n° 17 (Turli ijrochilar termasi, EP) — Mes frères / La chanson d’Orphée
* 1960: L’orgue des amoureux / Le doux caboulot (Mini-albom, Festival)
* 1960: Verte campagne / Quand la valse est là / Le grand amour / Depuis ce temps-là (Mini-albom, Festival)
* 1961: La Seine à Paris / Les amours du samedi / Les Bohémiens / Jenny (Mini-albom)
* 1961: On nʼa pas tous les jours 20 ans / Berceuse tendre / Les nuits / Les yeux de maman (Mini-albom, Totem)
* 1961: Cherbourg avait raison / Comme un feu / Un jeu dangereux / Tiens, c’est Paris (Mini-albom, Festival)
* 1962: Les trois mots / Aujourd’hui je fais la fête / Je veux chanter / Je ne peux plus attendre (Mini-albom, Festival)
* 1962: Le ciel du port / Les portes de l’amour / Ballade pour un poète / D’abord je nʼai vu (Mini-albom, Festival)
* 1962: Un premier amour / Bruxelles / L’homme de lumière / Les Pas (Mini-albom, Festival)
* 1962: Java des beaux dimanches / Les Javas / Rose de sang / Quien sabe (Qui peut savoir) (Mini-albom, Festival)
* 1963: Moi je nʼavais pas compris / J’ai peur de trop tʼaimer / On les a attendus / Rien a changé (Mini-albom, Festival)
* 1963: Souviens-toi des Noëls de là-bas / Donna / Johnny Guitar / Ballade pour notre amour (Mini-albom, Festival)
* 1964: Autrefois / Chaud dans mon cœur / Le souffle de ma vie / Je suis perdue (Mini-albom, Festival)
* 1965: Tous les enfants / Aujourd’hui / Plus jamais / Un jour (Mini-albom, Festival)
* 1967: Frida Boccara (1961–1965-yillar termasi, Albom, MusiDisc)
* 1969: Un jour, un enfant (Albom, Philips)
* 1969: Les vertes collines (Albom, Philips, faqat Braziliyada chiqarilgan)
* 1970: Au pays de l’arbre blanc (Albom, Philips)
* 1971: Pour vivre ensemble (Albom, Philips)
* 1971: Place des Arts 71 (Monrealdagi jonli ijro, qoʻshaloq albom, Philips; 2006-yilda faqat Kanadada CD formatida qayta nashr etilgan)
* 1971: So ist das Leben / Er wird dir dankbar sein (Singl, Polydor, faqat Germaniyada chiqarilgan)
* 1972: Rossini et Beaumarchais (Albom, Philips)
* 1972: Greatest Hits (Terma albom, Philips, faqat Niderlandiyada chiqarilgan)
* 1974: Je me souviens („Mia malinconia“ va „Je me souviens“ instrumental talqinlari, Federico Fellinining „Amarcord“ filmidan, Singl, Deram)
* 1975: Oriundi (Albom, London)
* 1976: Valdemosa — Oublier (Albom, Philips)
* 1978: An Evening With Frida Boccara (Dallas Brooks Hall-dagi jonli ijro, Melburn, 2 ta valikli albom, Philips)
* 1978: L’année où Piccoli jouait „Les choses de la vie“ (Albom, Philips)
* 1979: Un monde en sarabande (Albom, Philips)
* 1980: Un enfant de France / Écrit dans la pierre (Singl, Philips)
* 1983: Dis-leur / Aime-moi (Singl, Kanadada — Kébec-Disc, Fransiyada — Ariola)
* 1984: Cent mille chansons, Série grandes vedettes (Terma albom, Philips)
* 1988: Témoin de mon amour (Albom, Productions Guy Cloutier, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 1989: Expression (Terma CD, Polygram, 23 ta trek)
* 1993: Master série (Terma CD, Polygram, 16 ta trek, faqat Kvebekda chiqarilgan)
* 1994: Un jour, un enfant (Terma CD, Spectrum Music / Karussell France)
* 1997: Frida Boccara (Terma CD, Podis / Polygram France, 23 ta trek)
* 1999: Un jour on vit (CD, Disques Yvon Chateigner)
* 1999: Ses premiers successes (Terma CD, Disques Yvon Chateigner)
* 2003: Canta en español (Terma CD, Divucsa Music SA, faqat Ispaniyada chiqarilgan)
* 2005: Live Place-des-Arts de Montréal (CD, XXI-21 / Universal Canada, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 2006: Un sourire au-delà du ciel (CD, Édina Music — Nocturne)
* 2007: La grande Frida Boccara, l’ultime compilation (Terma CD, XXI-21 / Universal Canada, 25 ta trek, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 2008: Un enfant de France (CD, Édina Music — Nocturne)
* 2010: Les grandes années — 1972–1988 (3 ta CD dan iborat toʻplam, Marianne Mélodie)
* 2010: Collection chanson française (Terma CD, Disques Mercury)

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|1485942}}
* [https://web.archive.org/web/20120326072427/http://yvettes.blog4ever.com/blog/lire-article-70785-1086340-page_14___la___vraie_biographie__de_frida_par_ses_.html The Biography of Frida Boccara at „Blog Officiel de Frida Boccara“] {{in lang|fr}}
* [https://web.archive.org/web/20110604235517/http://yvettes.blog4ever.com/blog/index-70785.html Blog Officiel de Frida Boccara] {{in lang|fr}}
* [http://www.encyclopedisque.fr/artiste/604.html The Discography of Frida Boccara at Encyclopédisque] {{in lang|fr}}
* [http://denis.schwartz.pagesperso-orange.fr/boccara.htm The Discography of Frida Boccara] {{in lang|fr}}
* [http://www.discogs.com/search?q=Frida+Boccara&amp;btn=&amp;type=all The Discography of Frida Boccara at Discogs.com]
* [http://76.163.6.134/en/artistas_en_discos_vinilo.asp?Artista=Frida_Boccara&amp;Id=1067 Spanish Discography of Frida Boccara]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article1842 The Grave of Frida Boccara: Cimetière parisien de Bagneux — 63ème division] {{in lang|fr}}
* [https://web.archive.org/web/20150801094049/http://eddymarnay.com/ Site officiel d’Eddy Marnay]
* [https://web.archive.org/web/20101230030138/http://www.rose-dor.fr/grande-histoire.htm La Fabuleuse Historie de La „Rose d’Or“] {{in lang|fr}}

{{s-start}}
{{s-ach}}
{{succession box
| before={{flagicon|Spain|1945}} [[Massiel]]&lt;br /&gt;bilan „[[La La La (Massiel song)|La, la, la]]“
| title=[[Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻoliblari roʻyxati|Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻolibi]]
| years=[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|1969]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(teng natija bilan {{flagicon|United Kingdom}} [[Lulu (singer)|Lulu]], {{flagicon|Spain|1945}} [[Salomé (singer)|Salomé]] &amp; {{flagicon|Netherlands}} [[Lenny Kuhr]])&lt;/small&gt;
| after={{flagicon|Ireland}} [[Dana Rosemary Scallon|Dana]]&lt;br /&gt;bilan „[[All Kinds of Everything]]“
}}
{{succession box
| before=[[Isabelle Aubret]]&lt;br&gt; bilan &quot;[[La source (song)|La source]]&quot;
| title=[[Fransiya Eurovision qoʻshiq tanlovida]]
| years='''[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|1969]]'''
| after=[[Guy Bonnet]]&lt;br&gt; bilan &quot;[[Marie-Blanche]]&quot;
}}
{{s-end}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>516acugqw47jv5lzfxow5ac7owfjsx4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156317</id>
      <parentid>6156316</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:56:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <origin>6156317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11050" sha1="pct3uhosqz63duml25briouaspicspp" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Frida Boccara
| tasvir                   = Grand Gala du Disque in RAI Amsterdam. Frida Boccara, Bestanddeelnr 923-3017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Frida Boccara 1970-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Danielle Frida Hélène Boccara
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1940|10|29|}}
| tavallud_joyi            = [[Kasablanka]], Fransiya Marokashi&lt;br /&gt;
(bugungi kunda Marokash Qirolligi)
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|1996|08|1|1940|10|29|}}
| vafot_joyi               = Parij, Fransiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1959–1996-yillar
| boʻyi                    =
| leybl                    = {{ublist|[[Universal Music Group|Universal-Philips-Polydor]]|Disques Yvon Chateigner|Edina Music – Nocturne}}
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Shanson, Fransuz jazzi, xalq musiqasi
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Danielle Frida Hélène Boccara''' (29-oktyabr 1940-yil — 1-avgust 1996-yil) — kelib chiqishi italiyalik boʻlgan [[fransuz]] xonandasi. U bir qancha tillarda, jumladan, fransuz, ispan, ingliz, italyan, nemis, niderland va rus tillarida qoʻshiqlar yozgan va ijro etgan.

== Yoshligi ==
Boccara Marokashning Kasablanka shahrida tugʻilgan. Uning oilasi italyan millatiga mansub [[yahudiy]]lar boʻlib, [[Marokash]]ga koʻchib kelishdan avval [[Tunis]]da yashagan. U 17 yoshida Kasablankadan Parijga (Fransiya) koʻchib oʻtadi va keyinchalik bu yerda xonanda sifatida oʻzining ijodiy faoliyatini boshlaydi. Shuningdek, Boccaraʼning shou-biznes sohasida faoliyat yurituvchi aka va opasi ham boʻlgan — bular bastakorlar [[Jean-Michel Braque]] (asl ismi Roger Boccara) va [[Lina Boccara]] edi.

== Karyerasi ==
1964-yilda Boccara „Autrefois“ („Oʻtmishda“) qoʻshigʻini [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning Fransiya saralash bosqichiga taqdim etgan, biroq uning bu urinishi muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Besh yil oʻtgach, [[Ispaniya]]ning [[Madrid]] shahrida boʻlib oʻtgan Eurovision 1969 qoʻshiq tanlovida u Émile Stern musiqasi va Eddy Marnay matni asosida yaratilgan „Un jour, un enfant“ („Bir kun, bir bola“) taronasini ijro etib, [[Fransiya]] sharafini himoya qilgan. Uning qoʻshigʻi [[Niderlandiya]], [[Buyuk Britaniya]] va Ispaniya taqdim etgan taronalar bilan birgalikda birinchi oʻrinni boʻlishib olgan va bu Eurovision tarixida bir nechta mamlakat gʻolib deb eʼlon qilingan ilk va yagona holat edi.

Qoʻshiqlar muallifi Eddy Marnay uning asosiy ijodiy hamkori edi (Boccara ijro etgan qoʻshiqlarning aksariyat muallifi aynan u boʻlgan). Shuningdek, xonanda Jacques Brel, Georges Brassens, Charles Aznavour, Émile Stern, Michel Legrand, Michel Magne, Nino Rota va Mikis Theodorakis kabi ijodkorlar tomonidan bastalangan taronalarni ham kuylagan.

1968-yilda yozilgan „Cent mille chansons“ („Yuz ming qoʻshiq“) taronasi xonandaga oltin disk taqdim etgan boʻlsa, „Un jour, un enfant“ (1969) platina diskka, 1971-yildagi „Pour vivre ensemble“ („Birga yashash uchun“) asari esa navbatdagi oltin diskka loyiq koʻrilgan. Xonandaning boshqa mashhur taronalari sirasiga „Cherbourg avait raison“ (1961), „Aujourd’hui“ (1965), „Les moulins de mon cœur“ (1969), „L’enfant aux cymbales“ (1969), „Belle du Luxembourg“ (1969), „La croix, l'étoile et le croissant“ (1970), „Venise va mourir“ (1970), „Trop jeune ou trop vieux“ (1971), „Valdemosa“ (1976), „L’année où Piccoli jouait Le choses de la vie“ (1978), „Un monde en sarabande“ (1979) va „La prière“ (1979) kabi kompozitsiyalar kiradi. 1960-yillarning oxirlarida u „West Side Story“ („Gʻarbiy tomon hikoyasi“) musiqiy teatridagi „Somewhere“ taronasining fransuzcha versiyasi boʻlgan „Un pays pour nous“ qoʻshigʻini ham yozgan. Asl kuy muallifi [[Leonard Bernstein]] Boccara ijrosidagi talqinni oʻzining eng sevimli versiyasi deb eʼlon qilgan.

== Keyingi yillar va vafoti ==
Boccara 1980-yilda „Un enfant de France“, 1981-yilda esa „Voilà comment je tʼaime“ taronalari bilan Fransiya milliy saralash bosqichlarida qatnashib, Eurovision sahnasiga qaytgan. Biroq har ikkala qoʻshiq ham tanlovdan oʻta olmagan. Sogʻligʻi yomonlashgan xonanda 1996-yilda Fransiyaning Parij shahrida, 55 yoshida oʻpka infeksiyasi sababli vafoti etgan.

== Diskografiyasi ==
* 1959: „Baccara 9“ n° 17 (Turli ijrochilar termasi, EP) — Mes frères / La chanson d’Orphée
* 1960: L’orgue des amoureux / Le doux caboulot (Mini-albom, Festival)
* 1960: Verte campagne / Quand la valse est là / Le grand amour / Depuis ce temps-là (Mini-albom, Festival)
* 1961: La Seine à Paris / Les amours du samedi / Les Bohémiens / Jenny (Mini-albom)
* 1961: On nʼa pas tous les jours 20 ans / Berceuse tendre / Les nuits / Les yeux de maman (Mini-albom, Totem)
* 1961: Cherbourg avait raison / Comme un feu / Un jeu dangereux / Tiens, c’est Paris (Mini-albom, Festival)
* 1962: Les trois mots / Aujourd’hui je fais la fête / Je veux chanter / Je ne peux plus attendre (Mini-albom, Festival)
* 1962: Le ciel du port / Les portes de l’amour / Ballade pour un poète / D’abord je nʼai vu (Mini-albom, Festival)
* 1962: Un premier amour / Bruxelles / L’homme de lumière / Les Pas (Mini-albom, Festival)
* 1962: Java des beaux dimanches / Les Javas / Rose de sang / Quien sabe (Qui peut savoir) (Mini-albom, Festival)
* 1963: Moi je nʼavais pas compris / J’ai peur de trop tʼaimer / On les a attendus / Rien a changé (Mini-albom, Festival)
* 1963: Souviens-toi des Noëls de là-bas / Donna / Johnny Guitar / Ballade pour notre amour (Mini-albom, Festival)
* 1964: Autrefois / Chaud dans mon cœur / Le souffle de ma vie / Je suis perdue (Mini-albom, Festival)
* 1965: Tous les enfants / Aujourd’hui / Plus jamais / Un jour (Mini-albom, Festival)
* 1967: Frida Boccara (1961–1965-yillar termasi, Albom, MusiDisc)
* 1969: Un jour, un enfant (Albom, Philips)
* 1969: Les vertes collines (Albom, Philips, faqat Braziliyada chiqarilgan)
* 1970: Au pays de l’arbre blanc (Albom, Philips)
* 1971: Pour vivre ensemble (Albom, Philips)
* 1971: Place des Arts 71 (Monrealdagi jonli ijro, qoʻshaloq albom, Philips; 2006-yilda faqat Kanadada CD formatida qayta nashr etilgan)
* 1971: So ist das Leben / Er wird dir dankbar sein (Singl, Polydor, faqat Germaniyada chiqarilgan)
* 1972: Rossini et Beaumarchais (Albom, Philips)
* 1972: Greatest Hits (Terma albom, Philips, faqat Niderlandiyada chiqarilgan)
* 1974: Je me souviens („Mia malinconia“ va „Je me souviens“ instrumental talqinlari, Federico Fellinining „Amarcord“ filmidan, Singl, Deram)
* 1975: Oriundi (Albom, London)
* 1976: Valdemosa — Oublier (Albom, Philips)
* 1978: An Evening With Frida Boccara (Dallas Brooks Hall-dagi jonli ijro, Melburn, 2 ta valikli albom, Philips)
* 1978: L’année où Piccoli jouait „Les choses de la vie“ (Albom, Philips)
* 1979: Un monde en sarabande (Albom, Philips)
* 1980: Un enfant de France / Écrit dans la pierre (Singl, Philips)
* 1983: Dis-leur / Aime-moi (Singl, Kanadada — Kébec-Disc, Fransiyada — Ariola)
* 1984: Cent mille chansons, Série grandes vedettes (Terma albom, Philips)
* 1988: Témoin de mon amour (Albom, Productions Guy Cloutier, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 1989: Expression (Terma CD, Polygram, 23 ta trek)
* 1993: Master série (Terma CD, Polygram, 16 ta trek, faqat Kvebekda chiqarilgan)
* 1994: Un jour, un enfant (Terma CD, Spectrum Music / Karussell France)
* 1997: Frida Boccara (Terma CD, Podis / Polygram France, 23 ta trek)
* 1999: Un jour on vit (CD, Disques Yvon Chateigner)
* 1999: Ses premiers successes (Terma CD, Disques Yvon Chateigner)
* 2003: Canta en español (Terma CD, Divucsa Music SA, faqat Ispaniyada chiqarilgan)
* 2005: Live Place-des-Arts de Montréal (CD, XXI-21 / Universal Canada, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 2006: Un sourire au-delà du ciel (CD, Édina Music — Nocturne)
* 2007: La grande Frida Boccara, l’ultime compilation (Terma CD, XXI-21 / Universal Canada, 25 ta trek, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 2008: Un enfant de France (CD, Édina Music — Nocturne)
* 2010: Les grandes années — 1972–1988 (3 ta CD dan iborat toʻplam, Marianne Mélodie)
* 2010: Collection chanson française (Terma CD, Disques Mercury)

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|1485942}}
* [https://web.archive.org/web/20120326072427/http://yvettes.blog4ever.com/blog/lire-article-70785-1086340-page_14___la___vraie_biographie__de_frida_par_ses_.html The Biography of Frida Boccara at „Blog Officiel de Frida Boccara“] {{in lang|fr}}
* [https://web.archive.org/web/20110604235517/http://yvettes.blog4ever.com/blog/index-70785.html Blog Officiel de Frida Boccara] {{in lang|fr}}
* [http://www.encyclopedisque.fr/artiste/604.html The Discography of Frida Boccara at Encyclopédisque] {{in lang|fr}}
* [http://denis.schwartz.pagesperso-orange.fr/boccara.htm The Discography of Frida Boccara] {{in lang|fr}}
* [http://www.discogs.com/search?q=Frida+Boccara&amp;btn=&amp;type=all The Discography of Frida Boccara at Discogs.com]
* [http://76.163.6.134/en/artistas_en_discos_vinilo.asp?Artista=Frida_Boccara&amp;Id=1067 Spanish Discography of Frida Boccara]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article1842 The Grave of Frida Boccara: Cimetière parisien de Bagneux — 63ème division] {{in lang|fr}}
* [https://web.archive.org/web/20150801094049/http://eddymarnay.com/ Site officiel d’Eddy Marnay]
* [https://web.archive.org/web/20101230030138/http://www.rose-dor.fr/grande-histoire.htm La Fabuleuse Historie de La „Rose d’Or“] {{in lang|fr}}

{{s-start}}
{{s-ach}}
{{succession box
| before={{flagicon|Spain|1945}} [[Massiel]]&lt;br /&gt;bilan „[[La La La (Massiel song)|La, la, la]]“
| title=[[Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻoliblari roʻyxati|Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻolibi]]
| years=[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|1969]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(teng natija bilan {{flagicon|United Kingdom}} [[Lulu (singer)|Lulu]], {{flagicon|Spain|1945}} [[Salomé (singer)|Salomé]] &amp; {{flagicon|Netherlands}} [[Lenny Kuhr]])&lt;/small&gt;
| after={{flagicon|Ireland}} [[Dana Rosemary Scallon|Dana]]&lt;br /&gt;bilan „[[All Kinds of Everything]]“
}}
{{succession box
| before=[[Isabelle Aubret]]&lt;br&gt; bilan &quot;[[La source (song)|La source]]&quot;
| title=[[Fransiya Eurovision qoʻshiq tanlovida]]
| years='''[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|1969]]'''
| after=[[Guy Bonnet]]&lt;br&gt; bilan &quot;[[Marie-Blanche]]&quot;
}}
{{s-end}}


[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>pct3uhosqz63duml25briouaspicspp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156328</id>
      <parentid>6156317</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <origin>6156328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11195" sha1="byplnretnkuh2hiex0spsmni77xg1d0" xml:space="preserve">{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]])}}
{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Frida Boccara
| tasvir                   = Grand Gala du Disque in RAI Amsterdam. Frida Boccara, Bestanddeelnr 923-3017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Frida Boccara 1970-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = Danielle Frida Hélène Boccara
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1940|10|29|}}
| tavallud_joyi            = [[Kasablanka]], Fransiya Marokashi&lt;br /&gt;
(bugungi kunda Marokash Qirolligi)
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi|1996|08|1|1940|10|29|}}
| vafot_joyi               = Parij, Fransiya
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         = 1959–1996-yillar
| boʻyi                    =
| leybl                    = {{ublist|[[Universal Music Group|Universal-Philips-Polydor]]|Disques Yvon Chateigner|Edina Music – Nocturne}}
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = Shanson, Fransuz jazzi, xalq musiqasi
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Danielle Frida Hélène Boccara''' (29-oktyabr 1940-yil — 1-avgust 1996-yil) — kelib chiqishi italiyalik boʻlgan [[fransuz]] xonandasi. U bir qancha tillarda, jumladan, fransuz, ispan, ingliz, italyan, nemis, niderland va rus tillarida qoʻshiqlar yozgan va ijro etgan.

== Yoshligi ==
Boccara Marokashning Kasablanka shahrida tugʻilgan. Uning oilasi italyan millatiga mansub [[yahudiy]]lar boʻlib, [[Marokash]]ga koʻchib kelishdan avval [[Tunis]]da yashagan. U 17 yoshida Kasablankadan Parijga (Fransiya) koʻchib oʻtadi va keyinchalik bu yerda xonanda sifatida oʻzining ijodiy faoliyatini boshlaydi. Shuningdek, Boccaraʼning shou-biznes sohasida faoliyat yurituvchi aka va opasi ham boʻlgan — bular bastakorlar [[Jean-Michel Braque]] (asl ismi Roger Boccara) va [[Lina Boccara]] edi.

== Karyerasi ==
1964-yilda Boccara „Autrefois“ („Oʻtmishda“) qoʻshigʻini [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]ning Fransiya saralash bosqichiga taqdim etgan, biroq uning bu urinishi muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Besh yil oʻtgach, [[Ispaniya]]ning [[Madrid]] shahrida boʻlib oʻtgan Eurovision 1969 qoʻshiq tanlovida u Émile Stern musiqasi va Eddy Marnay matni asosida yaratilgan „Un jour, un enfant“ („Bir kun, bir bola“) taronasini ijro etib, [[Fransiya]] sharafini himoya qilgan. Uning qoʻshigʻi [[Niderlandiya]], [[Buyuk Britaniya]] va Ispaniya taqdim etgan taronalar bilan birgalikda birinchi oʻrinni boʻlishib olgan va bu Eurovision tarixida bir nechta mamlakat gʻolib deb eʼlon qilingan ilk va yagona holat edi.

Qoʻshiqlar muallifi Eddy Marnay uning asosiy ijodiy hamkori edi (Boccara ijro etgan qoʻshiqlarning aksariyat muallifi aynan u boʻlgan). Shuningdek, xonanda Jacques Brel, Georges Brassens, Charles Aznavour, Émile Stern, Michel Legrand, Michel Magne, Nino Rota va Mikis Theodorakis kabi ijodkorlar tomonidan bastalangan taronalarni ham kuylagan.

1968-yilda yozilgan „Cent mille chansons“ („Yuz ming qoʻshiq“) taronasi xonandaga oltin disk taqdim etgan boʻlsa, „Un jour, un enfant“ (1969) platina diskka, 1971-yildagi „Pour vivre ensemble“ („Birga yashash uchun“) asari esa navbatdagi oltin diskka loyiq koʻrilgan. Xonandaning boshqa mashhur taronalari sirasiga „Cherbourg avait raison“ (1961), „Aujourd’hui“ (1965), „Les moulins de mon cœur“ (1969), „L’enfant aux cymbales“ (1969), „Belle du Luxembourg“ (1969), „La croix, l'étoile et le croissant“ (1970), „Venise va mourir“ (1970), „Trop jeune ou trop vieux“ (1971), „Valdemosa“ (1976), „L’année où Piccoli jouait Le choses de la vie“ (1978), „Un monde en sarabande“ (1979) va „La prière“ (1979) kabi kompozitsiyalar kiradi. 1960-yillarning oxirlarida u „West Side Story“ („Gʻarbiy tomon hikoyasi“) musiqiy teatridagi „Somewhere“ taronasining fransuzcha versiyasi boʻlgan „Un pays pour nous“ qoʻshigʻini ham yozgan. Asl kuy muallifi [[Leonard Bernstein]] Boccara ijrosidagi talqinni oʻzining eng sevimli versiyasi deb eʼlon qilgan.

== Keyingi yillar va vafoti ==
Boccara 1980-yilda „Un enfant de France“, 1981-yilda esa „Voilà comment je tʼaime“ taronalari bilan Fransiya milliy saralash bosqichlarida qatnashib, Eurovision sahnasiga qaytgan. Biroq har ikkala qoʻshiq ham tanlovdan oʻta olmagan. Sogʻligʻi yomonlashgan xonanda 1996-yilda Fransiyaning Parij shahrida, 55 yoshida oʻpka infeksiyasi sababli vafoti etgan.

== Diskografiyasi ==
* 1959: „Baccara 9“ n° 17 (Turli ijrochilar termasi, EP) — Mes frères / La chanson d’Orphée
* 1960: L’orgue des amoureux / Le doux caboulot (Mini-albom, Festival)
* 1960: Verte campagne / Quand la valse est là / Le grand amour / Depuis ce temps-là (Mini-albom, Festival)
* 1961: La Seine à Paris / Les amours du samedi / Les Bohémiens / Jenny (Mini-albom)
* 1961: On nʼa pas tous les jours 20 ans / Berceuse tendre / Les nuits / Les yeux de maman (Mini-albom, Totem)
* 1961: Cherbourg avait raison / Comme un feu / Un jeu dangereux / Tiens, c’est Paris (Mini-albom, Festival)
* 1962: Les trois mots / Aujourd’hui je fais la fête / Je veux chanter / Je ne peux plus attendre (Mini-albom, Festival)
* 1962: Le ciel du port / Les portes de l’amour / Ballade pour un poète / D’abord je nʼai vu (Mini-albom, Festival)
* 1962: Un premier amour / Bruxelles / L’homme de lumière / Les Pas (Mini-albom, Festival)
* 1962: Java des beaux dimanches / Les Javas / Rose de sang / Quien sabe (Qui peut savoir) (Mini-albom, Festival)
* 1963: Moi je nʼavais pas compris / J’ai peur de trop tʼaimer / On les a attendus / Rien a changé (Mini-albom, Festival)
* 1963: Souviens-toi des Noëls de là-bas / Donna / Johnny Guitar / Ballade pour notre amour (Mini-albom, Festival)
* 1964: Autrefois / Chaud dans mon cœur / Le souffle de ma vie / Je suis perdue (Mini-albom, Festival)
* 1965: Tous les enfants / Aujourd’hui / Plus jamais / Un jour (Mini-albom, Festival)
* 1967: Frida Boccara (1961–1965-yillar termasi, Albom, MusiDisc)
* 1969: Un jour, un enfant (Albom, Philips)
* 1969: Les vertes collines (Albom, Philips, faqat Braziliyada chiqarilgan)
* 1970: Au pays de l’arbre blanc (Albom, Philips)
* 1971: Pour vivre ensemble (Albom, Philips)
* 1971: Place des Arts 71 (Monrealdagi jonli ijro, qoʻshaloq albom, Philips; 2006-yilda faqat Kanadada CD formatida qayta nashr etilgan)
* 1971: So ist das Leben / Er wird dir dankbar sein (Singl, Polydor, faqat Germaniyada chiqarilgan)
* 1972: Rossini et Beaumarchais (Albom, Philips)
* 1972: Greatest Hits (Terma albom, Philips, faqat Niderlandiyada chiqarilgan)
* 1974: Je me souviens („Mia malinconia“ va „Je me souviens“ instrumental talqinlari, Federico Fellinining „Amarcord“ filmidan, Singl, Deram)
* 1975: Oriundi (Albom, London)
* 1976: Valdemosa — Oublier (Albom, Philips)
* 1978: An Evening With Frida Boccara (Dallas Brooks Hall-dagi jonli ijro, Melburn, 2 ta valikli albom, Philips)
* 1978: L’année où Piccoli jouait „Les choses de la vie“ (Albom, Philips)
* 1979: Un monde en sarabande (Albom, Philips)
* 1980: Un enfant de France / Écrit dans la pierre (Singl, Philips)
* 1983: Dis-leur / Aime-moi (Singl, Kanadada — Kébec-Disc, Fransiyada — Ariola)
* 1984: Cent mille chansons, Série grandes vedettes (Terma albom, Philips)
* 1988: Témoin de mon amour (Albom, Productions Guy Cloutier, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 1989: Expression (Terma CD, Polygram, 23 ta trek)
* 1993: Master série (Terma CD, Polygram, 16 ta trek, faqat Kvebekda chiqarilgan)
* 1994: Un jour, un enfant (Terma CD, Spectrum Music / Karussell France)
* 1997: Frida Boccara (Terma CD, Podis / Polygram France, 23 ta trek)
* 1999: Un jour on vit (CD, Disques Yvon Chateigner)
* 1999: Ses premiers successes (Terma CD, Disques Yvon Chateigner)
* 2003: Canta en español (Terma CD, Divucsa Music SA, faqat Ispaniyada chiqarilgan)
* 2005: Live Place-des-Arts de Montréal (CD, XXI-21 / Universal Canada, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 2006: Un sourire au-delà du ciel (CD, Édina Music — Nocturne)
* 2007: La grande Frida Boccara, l’ultime compilation (Terma CD, XXI-21 / Universal Canada, 25 ta trek, faqat Kanadada chiqarilgan)
* 2008: Un enfant de France (CD, Édina Music — Nocturne)
* 2010: Les grandes années — 1972–1988 (3 ta CD dan iborat toʻplam, Marianne Mélodie)
* 2010: Collection chanson française (Terma CD, Disques Mercury)

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|1485942}}
* [https://web.archive.org/web/20120326072427/http://yvettes.blog4ever.com/blog/lire-article-70785-1086340-page_14___la___vraie_biographie__de_frida_par_ses_.html The Biography of Frida Boccara at „Blog Officiel de Frida Boccara“] {{in lang|fr}}
* [https://web.archive.org/web/20110604235517/http://yvettes.blog4ever.com/blog/index-70785.html Blog Officiel de Frida Boccara] {{in lang|fr}}
* [http://www.encyclopedisque.fr/artiste/604.html The Discography of Frida Boccara at Encyclopédisque] {{in lang|fr}}
* [http://denis.schwartz.pagesperso-orange.fr/boccara.htm The Discography of Frida Boccara] {{in lang|fr}}
* [http://www.discogs.com/search?q=Frida+Boccara&amp;btn=&amp;type=all The Discography of Frida Boccara at Discogs.com]
* [http://76.163.6.134/en/artistas_en_discos_vinilo.asp?Artista=Frida_Boccara&amp;Id=1067 Spanish Discography of Frida Boccara]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article1842 The Grave of Frida Boccara: Cimetière parisien de Bagneux — 63ème division] {{in lang|fr}}
* [https://web.archive.org/web/20150801094049/http://eddymarnay.com/ Site officiel d’Eddy Marnay]
* [https://web.archive.org/web/20101230030138/http://www.rose-dor.fr/grande-histoire.htm La Fabuleuse Historie de La „Rose d’Or“] {{in lang|fr}}

{{s-start}}
{{s-ach}}
{{succession box
| before={{flagicon|Spain|1945}} [[Massiel]]&lt;br /&gt;bilan „[[La La La (Massiel song)|La, la, la]]“
| title=[[Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻoliblari roʻyxati|Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻolibi]]
| years=[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|1969]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(teng natija bilan {{flagicon|United Kingdom}} [[Lulu (singer)|Lulu]], {{flagicon|Spain|1945}} [[Salomé (singer)|Salomé]] &amp; {{flagicon|Netherlands}} [[Lenny Kuhr]])&lt;/small&gt;
| after={{flagicon|Ireland}} [[Dana Rosemary Scallon|Dana]]&lt;br /&gt;bilan „[[All Kinds of Everything]]“
}}
{{succession box
| before=[[Isabelle Aubret]]&lt;br&gt; bilan &quot;[[La source (song)|La source]]&quot;
| title=[[Fransiya Eurovision qoʻshiq tanlovida]]
| years='''[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|1969]]'''
| after=[[Guy Bonnet]]&lt;br&gt; bilan &quot;[[Marie-Blanche]]&quot;
}}
{{s-end}}


[[Turkum:Eurovision qoʻshiq tanlovining gʻoliblari]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>byplnretnkuh2hiex0spsmni77xg1d0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Akashiba toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407449</id>
    <revision>
      <id>6155675</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:20:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1142" sha1="80u2ujpijycwpif1rqkpvpsrjhp2i6e" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 57.3m
|dam_height           = 31.8m
|dam_width_base       =
|construction_began   =
|opening              = 1954
|cost                 =
|res_catchment        = 736.8 sq. km
|res_surface          = 23 gektar
| coordinates          = {{coord|38|3|51|N|139|41|29|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Akashiba toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 736.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Akashiba Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0423}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>80u2ujpijycwpif1rqkpvpsrjhp2i6e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arasawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407450</id>
    <revision>
      <id>6155695</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:34:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           =195.5m |dam_height           = 63m |dam_width_base       = |construction_began   = 1949 |opening              = 1955 |cost                 = |res_capacity_total   =41420 |res_catchment        = 162 |res_surface          = 189 gektar | coordinates          = {{coord|38|30|26|N...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1359" sha1="lrgbg9vupcrgzwa02itq1sdb5680efm" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =195.5m
|dam_height           = 63m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1949
|opening              = 1955
|cost                 =
|res_capacity_total   =41420
|res_catchment        = 162
|res_surface          = 189 gektar
| coordinates          = {{coord|38|30|26|N|139|46|59|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Arasawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 162 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Arasawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0424}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Arasawa Dam (Yamagata, 1955)| work = Structurae| accessdate = 2022-02-25| url = https://structurae.net/en/structures/arasawa-dam}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>lrgbg9vupcrgzwa02itq1sdb5680efm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atsumigawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407451</id>
    <revision>
      <id>6155696</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           =167m |dam_height           = 60m |dam_width_base       = |construction_began   = 1973 |opening              = 1986 |cost                 = |res_capacity_total   =5700 |res_catchment        = 31.6 |res_surface          = 390 ha | coordinates          = {{coord|38|35|35|N|139|4...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1199" sha1="kqhbdjbw8o8a3dxeqxt332ikgpiwhf2" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =167m
|dam_height           = 60m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1973
|opening              = 1986
|cost                 =
|res_capacity_total   =5700
|res_catchment        = 31.6
|res_surface          = 390 ha
| coordinates          = {{coord|38|35|35|N|139|40|11|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Atsumigawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 31.6 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Atsumigawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0441}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>kqhbdjbw8o8a3dxeqxt332ikgpiwhf2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Birusawa Tameike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407452</id>
    <revision>
      <id>6155697</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:36:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 190m |dam_height           = 23.5m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1994 |cost                 = |res_catchment        =   |res_surface          = 24 ha | coordinates          = {{coord|38|1|48|N|140|14|07|E|type:landmark_region:JP|dis...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1031" sha1="7rc84poxccque68rubtl8028tlpy9an" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 190m
|dam_height           = 23.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1994
|cost                 =
|res_catchment        =  
|res_surface          = 24 ha
| coordinates          = {{coord|38|1|48|N|140|14|07|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Birusawa Tameike toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Birusawa Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0415}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>7rc84poxccque68rubtl8028tlpy9an</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bonjigawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407453</id>
    <revision>
      <id>6155699</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 62.4m |dam_height           = 40.9m |dam_width_base       = |construction_began   = 1932 |opening              = 1933 |cost                 = |res_catchment        = 244.8 sq. km |res_surface          = 9 gektar | coordinates          = {{coord|38|35|16|N|139|53|17|E|type:la...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1148" sha1="gb9zd7j2yp1fvic34emfy0ghjbhek0b" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 62.4m
|dam_height           = 40.9m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1932
|opening              = 1933
|cost                 =
|res_catchment        = 244.8 sq. km
|res_surface          = 9 gektar
| coordinates          = {{coord|38|35|16|N|139|53|17|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Bonjigawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 244.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Bonjigawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0408}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>gb9zd7j2yp1fvic34emfy0ghjbhek0b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Domisawa Tameike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407454</id>
    <revision>
      <id>6155701</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:37:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 145m |dam_height           = 19.5m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1929 |cost                 = |res_catchment        =   |res_surface          = 1 ha | coordinates          = {{coord|38|56|56|N|140|0|14|E|type:landmark_region:JP|disp...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1144" sha1="houakwnxpeg5ri9sl5uhgacbbj9swke" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 145m
|dam_height           = 19.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1929
|cost                 =
|res_catchment        =  
|res_surface          = 1 ha
| coordinates          = {{coord|38|56|56|N|140|0|14|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Domisawa Tameike toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 1 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 300 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Domisawa Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0405}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>houakwnxpeg5ri9sl5uhgacbbj9swke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fujita Tameike</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407455</id>
    <revision>
      <id>6155702</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:38:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 70m |dam_height           = 18.8m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 2003 |cost                 = |res_catchment        =   |res_surface          = 3 ha | coordinates          = {{coord|38|21|14|N|140|11|45|E|type:landmark_region:JP|disp...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1170" sha1="ncheavmn3gm0z4vx12rthuz1ukrqgh1" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 70m
|dam_height           = 18.8m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 2003
|cost                 =
|res_catchment        =  
|res_surface          = 3 ha
| coordinates          = {{coord|38|21|14|N|140|11|45|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Fujita Tameike toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 3 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 163 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega. 2003-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Fujita Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0421}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>ncheavmn3gm0z4vx12rthuz1ukrqgh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Furomurotsutsumi toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407456</id>
    <revision>
      <id>6155703</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 64m |dam_height           = 16m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1948 |cost                 = |res_catchment        = 0.8 sq. km |res_surface          = 4 ha | coordinates          = {{coord|38|2|40|N|139|57|18|E|type:landmark_region:J...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1104" sha1="8m44k25yeyjwxkbp9ddvgugb4zhzsyx" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 64m
|dam_height           = 16m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1948
|cost                 =
|res_catchment        = 0.8 sq. km
|res_surface          = 4 ha
| coordinates          = {{coord|38|2|40|N|139|57|18|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Furomurotsutsumi toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 0.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Furomurotsutsumi - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3400}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>8m44k25yeyjwxkbp9ddvgugb4zhzsyx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fushikuma toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407457</id>
    <revision>
      <id>6155705</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 96m |dam_height           = 17.5m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1945 |cost                 = |res_catchment        = 0.5 sq. km |res_surface          = 2 gektar | coordinates          = {{coord|38|21|24|N|140|13|13|E|type:landmark_r...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1101" sha1="ilcilyqe4wynj3ekdr8hm76sexho1a6" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 96m
|dam_height           = 17.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1945
|cost                 =
|res_catchment        = 0.5 sq. km
|res_surface          = 2 gektar
| coordinates          = {{coord|38|21|24|N|140|13|13|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Fushikuma toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 0.5 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Fushikuma Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3398}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>ilcilyqe4wynj3ekdr8hm76sexho1a6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gakkogawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407458</id>
    <revision>
      <id>6155707</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 205m |dam_height           = 48m |dam_width_base       = |construction_began   = 1970 |opening              = 1978 |cost                 = |res_catchment        = 27.6 sq. km |res_surface          = 15 gektar | coordinates          = {{coord|39|1|40|N|139|59|05|E|type:landma...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1120" sha1="e82pzkj742ma4qqvl3v3z2431s59hmd" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 205m
|dam_height           = 48m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1970
|opening              = 1978
|cost                 =
|res_catchment        = 27.6 sq. km
|res_surface          = 15 gektar
| coordinates          = {{coord|39|1|40|N|139|59|05|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Gakkogawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 27.6 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Gakkogawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0438}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>e82pzkj742ma4qqvl3v3z2431s59hmd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gassan toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407459</id>
    <revision>
      <id>6155709</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           =393m |dam_height           = 123m |dam_width_base       = |construction_began   = 1976 |opening              = 2001 |cost                 = |res_capacity_total   =65000 |res_catchment        = 239.8 |res_surface          = 180 gektar | coordinates          = {{coord|38|35|00|...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1485" sha1="5v3j1f1laf5h6k4pgipk78b9qdx5qm9" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =393m
|dam_height           = 123m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1976
|opening              = 2001
|cost                 =
|res_capacity_total   =65000
|res_catchment        = 239.8
|res_surface          = 180 gektar
| coordinates          = {{coord|38|35|00|N|139|53|44|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Gassan toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish, suv taʼminoti va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 239.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Gassan Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0447}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal| last = Tone| first = M| title = Gassan dam/quick dam construction method (RCD) with belt conveyors employed; Berutokonbeya unpan to RCD wo kumiawaseta Gassan damu no gorika seko| journal = Semento Konkurito (Cement and Concrete)| date = 1994}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>5v3j1f1laf5h6k4pgipk78b9qdx5qm9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ginzangawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407460</id>
    <revision>
      <id>6155711</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 60m |dam_height           = 21.3m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1963 |cost                 = |res_catchment        =   |res_surface          = 6 gektar | coordinates          = {{coord|38|34|28|N|140|31|28|E|type:landmark_region:JP|...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1205" sha1="i5gv25i2hmmkpyhpup3p3tzpxzgobjj" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 60m
|dam_height           = 21.3m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1963
|cost                 =
|res_catchment        =  
|res_surface          = 6 gektar
| coordinates          = {{coord|38|34|28|N|140|31|28|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Ginzangawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 6 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 263 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega. 1963-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Ginzangawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0430}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>i5gv25i2hmmkpyhpup3p3tzpxzgobjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Heita Tameike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407461</id>
    <revision>
      <id>6155712</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:44:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 56.9m |dam_height           = 15.9m |dam_width_base       = |construction_began   = 1953 |opening              = 1958 |cost                 = |res_catchment        = 1.7 sq. km |res_surface          = 2 gektar | coordinates          = {{coord|38|27|07|N|140|17|08|E|type:land...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1111" sha1="42mwmjnbjy3mchmugv6hmt97wgz0ts1" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 56.9m
|dam_height           = 15.9m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1953
|opening              = 1958
|cost                 =
|res_catchment        = 1.7 sq. km
|res_surface          = 2 gektar
| coordinates          = {{coord|38|27|07|N|140|17|08|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Heita Tameike toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 1.7 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Heita Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3402}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>42mwmjnbjy3mchmugv6hmt97wgz0ts1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hikiryu No.2 toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407462</id>
    <revision>
      <id>6155713</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:45:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 122m |dam_height           = 25.3m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 2002 |cost                 = |res_catchment        =   |res_surface          = 7 ha | coordinates          = {{coord|38|27|48|N|140|17|39|E|type:landmark_region:JP|dis...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1171" sha1="9bgkkc7hs9m8b341e331exdsoe1t6q2" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 122m
|dam_height           = 25.3m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 2002
|cost                 =
|res_catchment        =  
|res_surface          = 7 ha
| coordinates          = {{coord|38|27|48|N|140|17|39|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Hikiryu No.2 toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 7 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 332 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega. 2002-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Hikiryu No.2 Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0420}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>9bgkkc7hs9m8b341e331exdsoe1t6q2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ichinosawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407463</id>
    <revision>
      <id>6155714</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 128m |dam_height           = 26.5m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1998 |cost                 = |res_catchment        =  |res_surface          = 7 gektar | coordinates          = {{coord|38|27|33|N|140|26|54|E|type:landmark_region:JP|...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1139" sha1="4y97t7o5lq5u3qwp11p1ut3c5adgv83" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 128m
|dam_height           = 26.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1998
|cost                 =
|res_catchment        = 
|res_surface          = 7 gektar
| coordinates          = {{coord|38|27|33|N|140|26|54|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Ichinosawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 7 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 320 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Ichinosawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0431}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>4y97t7o5lq5u3qwp11p1ut3c5adgv83</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kamigo toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407464</id>
    <revision>
      <id>6155715</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:47:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1582" sha1="eii1unguqh34ei5zok2uyiirnya4kfq" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =166m
|dam_height           = 23.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1961
|opening              = 1962
|cost                 =
|res_capacity_total   =7660
|res_catchment        = 1810
|res_surface          = 100 gektar
| coordinates          = {{coord|38|17|14|N|140|8|08|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kamigo toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 1810 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kamigo Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0429}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal| issn = 0021-3551| volume = 47| issue = 2| pages = 135–140| last1 = Ueda| first1 = Tatsuki| last2 = Goto| first2 = Masahiro| last3 = Namihira| first3 = Atsushi| last4 = Hirose| first4 = Yuichi| title = Perspectives of small-scale hydropower generation using irrigation water in Japan| journal = Japan Agricultural Research Quarterly| date = 2013| doi = 10.6090/jarq.47.135| doi-access = free}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>eii1unguqh34ei5zok2uyiirnya4kfq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kamuro toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407465</id>
    <revision>
      <id>6155718</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:48:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 257m |dam_height           = 60.6m |dam_width_base       = |construction_began   = 1977 |opening              = 1993 |cost                 = |res_catchment        = 22.5 sq. km |res_surface          = 40 ha | coordinates          = {{coord|38|54|39|N|140|25|26|E|type:landmar...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1152" sha1="nsbz93v60sjup2ch979ezqc9yy03tga" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 257m
|dam_height           = 60.6m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1977
|opening              = 1993
|cost                 =
|res_catchment        = 22.5 sq. km
|res_surface          = 40 ha
| coordinates          = {{coord|38|54|39|N|140|25|26|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kamuro toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 22.5 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kamuro Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0445}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>nsbz93v60sjup2ch979ezqc9yy03tga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kijiyama toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407466</id>
    <revision>
      <id>6155725</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:54:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 168.2m |dam_height           = 46m |dam_width_base       = |construction_began   = 1957 |opening              = 1960 |cost                 = |res_catchment        = 63 sq. km |res_surface          = 60 ha | coordinates          = {{coord|38|8|56|N|139|55|18|E|type:landmark_r...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1135" sha1="5mm8371n4mfdp78vqda2wza0vt9lk04" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 168.2m
|dam_height           = 46m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1957
|opening              = 1960
|cost                 =
|res_catchment        = 63 sq. km
|res_surface          = 60 ha
| coordinates          = {{coord|38|8|56|N|139|55|18|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kijiyama toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 63 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kijiyama Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0428}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>5mm8371n4mfdp78vqda2wza0vt9lk04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kikawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407467</id>
    <revision>
      <id>6155727</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:55:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1140" sha1="n0okaq8z3gkdaoylfz1riyhb3nwgcxa" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 73.5m
|dam_height           = 31.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1956
|opening              = 1958
|cost                 =
|res_catchment        = 82.7 sq. km
|res_surface          = 9 gektar
| coordinates          = {{coord|38|17|00|N|140|2|15|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kikawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 82.7 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kikawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0426}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>n0okaq8z3gkdaoylfz1riyhb3nwgcxa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koiragawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407468</id>
    <revision>
      <id>6155728</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 67m |dam_height           = 21.9m |dam_width_base       = |construction_began   = 1963 |opening              = 1965 |cost                 = |res_catchment        = 4.1 sq. km |res_surface          = 5 gektar | coordinates          = {{coord|38|49|16|N|140|22|45|E|type:landma...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1105" sha1="pyn6khooi8nrqbfg32l1f36y26uhun2" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 67m
|dam_height           = 21.9m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1963
|opening              = 1965
|cost                 =
|res_catchment        = 4.1 sq. km
|res_surface          = 5 gektar
| coordinates          = {{coord|38|49|16|N|140|22|45|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Koiragawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 4.1 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Koiragawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3585}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>pyn6khooi8nrqbfg32l1f36y26uhun2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koyamagasawa Tameike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407469</id>
    <revision>
      <id>6155730</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:57:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 157.3m |dam_height           = 17.5m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 2000 |cost                 = |res_surface          = 5 ha | coordinates          = {{coord|38|33|37|N|140|21|10|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1159" sha1="c4ww5dy4cix3okioijhynf6zfjl3dsz" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 157.3m
|dam_height           = 17.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 2000
|cost                 =
|res_surface          = 5 ha
| coordinates          = {{coord|38|33|37|N|140|21|10|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Koyamagasawa Tameike toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 5 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 325 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega. 2000-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Koyamagasawa Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0417}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>c4ww5dy4cix3okioijhynf6zfjl3dsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maeda toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407470</id>
    <revision>
      <id>6155731</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:58:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 53.5m |dam_height           = 15.2m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1951 |cost                 = |res_catchment        = 0.8 sq. km |res_surface          = 1 ha | coordinates          = {{coord|38|20|42|N|140|12|19|E|type:landmark_reg...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1091" sha1="4x5r7p21cewm1th0hocr80r5izv2s7q" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 53.5m
|dam_height           = 15.2m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1951
|cost                 =
|res_catchment        = 0.8 sq. km
|res_surface          = 1 ha
| coordinates          = {{coord|38|20|42|N|140|12|19|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Maeda toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 0.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Maeda Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3401}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>4x5r7p21cewm1th0hocr80r5izv2s7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maekawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407471</id>
    <revision>
      <id>6155733</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 265.5m |dam_height           = 50m |dam_width_base       = |construction_began   = 1971 |opening              = 1982 |cost                 = |res_catchment        = 21.2 sq. km |res_surface          = 35 ha | coordinates          = {{coord|38|7|28|N|140|13|58|E|type:landmark...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1121" sha1="1k7ziz2jirfoax6r9fq421fj1ptx7wu" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 265.5m
|dam_height           = 50m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1971
|opening              = 1982
|cost                 =
|res_catchment        = 21.2 sq. km
|res_surface          = 35 ha
| coordinates          = {{coord|38|7|28|N|140|13|58|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Maekawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 21.2 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Maekawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0440}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>1k7ziz2jirfoax6r9fq421fj1ptx7wu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Masuzawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407472</id>
    <revision>
      <id>6155735</id>
      <timestamp>2026-05-30T13:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 194.8m |dam_height           = 65.8m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1963 |cost                 = |res_catchment        = 29.8 sq. km |res_surface          = 45 ha | coordinates          = {{coord|38|51|32|N|140|22|40|E|type:landmark_...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1114" sha1="jf7bhv9t935s88azno7iq29plk19tyi" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 194.8m
|dam_height           = 65.8m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1963
|cost                 =
|res_catchment        = 29.8 sq. km
|res_surface          = 45 ha
| coordinates          = {{coord|38|51|32|N|140|22|40|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Masuzawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 29.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Masuzawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0432}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>jf7bhv9t935s88azno7iq29plk19tyi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Matsuzawa Tameike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407473</id>
    <revision>
      <id>6155736</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 209m |dam_height           = 21m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1920 |cost                 = |res_catchment        =  |res_surface          = 5 gektar | coordinates          = {{coord|38|6|03|N|140|16|43|E|type:landmark_region:JP|dis...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1177" sha1="rkqco4ebpdbvodwwvlmtcxgl5pwi9bu" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 209m
|dam_height           = 21m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1920
|cost                 =
|res_catchment        = 
|res_surface          = 5 gektar
| coordinates          = {{coord|38|6|03|N|140|16|43|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Matsuzawa Tameike toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 5 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 294 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega. 1920-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Matsuzawa Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0404}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>rkqco4ebpdbvodwwvlmtcxgl5pwi9bu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mitsumata toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407474</id>
    <revision>
      <id>6155737</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:01:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1096" sha1="d1s0l0texiovffqbze98755s09v4v6c" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 97m
|dam_height           = 24m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1968
|opening              = 1977
|cost                 =
|res_catchment        = 5.5 sq. km
|res_surface          =  
| coordinates          = {{coord|38|39|14|N|139|58|59|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Mitsumata toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 5.5 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Mitsumata Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3348}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>d1s0l0texiovffqbze98755s09v4v6c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ingo Molnár</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407475</id>
    <revision>
      <id>6155738</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:02:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <comment>#Quoteme</comment>
      <origin>6155738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5974" sha1="mmbyh0zs1iyf4920s3q3bsrckh375ld" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ism                  = Ingo Molnár
 | tasvir               = Ingo molnar.jpg
 | kasbi                = Dasturchi
 | ish_joyi             = Red Hat
 | tanilgan             = Completely Fair Scheduler
}}
'''Ingo Molnár''' — 2013-yil may holatiga koʻra Red Hat kompaniyasida ishlaydigan vengriyalik [[Linux]] [[xaker]]i. U operatsion tizimga xavfsizlik va unumdorlik sohasida qoʻshgan hissalari bilan tanilgan.

== Hayoti va faoliyati ==
Molnár Eötvös Loránd universitetida taʼlim olgan.

== Ishlari ==
Uning Linux yadrosiga qoʻshgan qoʻshimchalari orasida Linux 2.6.0 ning O(1) rejalashtiruvchisi va Linux 2.6.23 ning Completely Fair Scheduler (CFS) rejalashtiruvchisi, yadro ichidagi TUX HTTP/FTP serveri, shuningdek iplar bilan ishlashni yaxshilash boʻyicha ishlari mavjud.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120205030735/http://kerneltrap.org/node/517 KernelTrap — Ingo Molnár bilan suhbat] (2002-12-03)&lt;/ref&gt; U shuningdek „Exec Shield“ nomli yadro xavfsizlik xususiyatini yozdi. Bu xususiyat stek bajarish ruxsatini oʻchirib qoʻyish orqali x86 arxitekturasida stek asosidagi bufer toshib ketishi ekspluatatsiyalarining oldini oladi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;Exec Shield&quot;, yangi Linux xavfsizlik xususiyati [LWN.net] |url=https://lwn.net/Articles/31032/ |access-date=2020-11-10 |website=lwn.net}}&lt;/ref&gt;

Thomas Gleixner bilan birgalikda u real vaqt rejimida ishlaydigan PREEMPT RT yamoq toʻplami ustida ishladi. Bu toʻplam Linux yadrosining maksimal ip almashish kechikishini chegaralanmagan millisekundlardan oʻnlab mikrosekundlar tartibidagi chegaralangan qiymatlarga kamaytirshni maqsad qiladi (tizimga qarab).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=[announce] split-up -rt patch-queue, v2.6.22.1-rt2 |url=https://www.mail-archive.com/linux-rt-users%40vger.kernel.org/msg00592.html |access-date=2020-11-10 |website=www.mail-archive.com}}&lt;/ref&gt; 2011-yil holatiga koʻra Thomas Gleixner yamoqni yanada takomillashtirish va yamoq toʻplamining muhim infratuzilma yamoqlarini asosiy Linux yadrosiga kiritish ustida ishlaydi.

Linux 2.6.21 dan Linux 2.6.24 gacha boʻlgan davrda u Con Kolivas rejalashtiruvchi ishlari ilhomlantirgan Completely Fair Scheduler (CFS) ustida ishladi. CFS Linux 2.6.23 bilan Linux yadrosining avvalgi jarayonlar rejalashtiruvchisini almashtirdi.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120205030735/http://kerneltrap.org/node/11737 Linux: Completely Fair Scheduler birlashtirildi] (2007-07-10)&lt;/ref&gt;

2012-yilda Molnár Linux ish stolini foydalanuvchilar uchun ilovalar nuqtai nazaridan „yetarlicha erkin emas“ deb tanqid qildi. U markazlashgan tarzda tashkil etilgan Linux distributivlarining odatda qoʻllaniladigan dasturiy taʼminotni tarqatish tizimi foydalanuvchilar va ilova ishlab chiqaruvchilarning talablarini qondirish uchun yetarlicha tez va moslashuvchan emasligini taʼkidlaydi.&lt;ref name=&quot;molnar2012-1&quot;&gt;{{Cite web |last=Molnar |first=Ingo |date=2012-03-17 |title=Technology: What ails the Linux desktop? Part I. |url=https://plus.google.com/109922199462633401279/posts/HgdeFDfRzNe |access-date=2012-06-16}}&lt;/ref&gt; Molnár barqaror platforma va mustaqil dasturiy taʼminot provayderlari tomonidan shakllangan yanada moslashuvchan ilova infratuzilmasiga imkon beruvchi markazsizlashtirilgan joylashtirish usulini (Autopackage, Zero Install yoki AppImage kabi)&lt;ref name=&quot;leonard2007&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.osnews.com/story/16956/Decentralised_Installation_Systems |title=Decentralised Installation Systems |first=Thomas |last=Leonard |date=2007-01-16 |access-date=2012-05-03 |publisher=osnews.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=portableapps&gt;{{cite web |url=http://portablelinuxapps.org/docs/1.0/AppImageKit.pdf |publisher=PortableLinuxApps.org |first=Simon |last=Peter |year=2010 |access-date=2011-07-29 |title=AppImageKit Documentation 1.0 |pages=2–3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129031656/http://portablelinuxapps.org/docs/1.0/AppImageKit.pdf |archive-date=2010-11-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; taklif qiladi.&lt;ref name=&quot;molnar2012&quot;&gt;{{cite web |url=https://plus.google.com/109922199462633401279/posts/VSdDJnscewS |date=2012-03-17 |title=Technology: What ails the Linux desktop? Part II. |access-date=2012-06-16 |author=Ingo Molnar }}&lt;/ref&gt;

2022-yil boshida u „Fast Kernel Headers“ deb atalgan taxminan 2300 ta yamoqlar toʻplami boʻyicha RFC taqdim etdi. Bu yamoqlar yadro kompilyatsiya vaqtini 50-80% ga yaxshilash va shu bilan birga include fayllarining ierarxiyasi va bogʻliqliklari — yaʼni „dependency hell“ muammosini sezilarli darajada kamaytirish maqsadida moʻljallangan.&lt;ref&gt;[https://lore.kernel.org/lkml/YdIfz+LMewetSaEB%40gmail.com/T/#u Ingo Molnarning yamoq qoʻshimcha xati] (2022-01-02)&lt;/ref&gt;

== Iqtiboslar ==
Linux ish stolining ommaviy foydalanuvchilar tomonidan nima uchun hali qabul qilinmaganligi haqidagi savolga:&lt;ref name=&quot;molnar2012-1&quot; /&gt;
{{cquote|Bepul Linux ish stolining asosiy muvaffaqiyatsizligi shundaki, u paradoksal tarzda yetarlicha erkin emas...
Linux ish stoli distributivlari bir milliard qatordan ortiq koddan iborat 20 ming ta ilova paketini &quot;egallashga&quot; urinmoqda va ular atrofida parallel, asosan yopiq ekotizimlar yaratilgan...
Linux paketlarini boshqarish tizimi korporativ muhitda nisbatan yaxshi ishlaydi, ammo Linux ish stoli 10 yil oldin, 1000 ta paket chegarasida kengayishni to'xtatdi...}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://people.redhat.com/mingo/ Red Hatʼdagi Ingo Molnárning sahifasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101115045156/http://people.redhat.com/mingo/ |date=2010-11-15}}
* [http://people.redhat.com/mingo/realtime-preempt/ Ingo Molnárning RT-yadro sahifasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050831013749/http://people.redhat.com/mingo/realtime-preempt/ |date=2005-08-31}}
* [https://wiki.linuxfoundation.org/realtime/start/ RT-yadro Wiki]
* [https://web.archive.org/web/20061013171134/http://kt.iserv.nl/kernel-traffic/quotes/Ingo_Molnar.html Ingo LKML faoliyati]</text>
      <sha1>mmbyh0zs1iyf4920s3q3bsrckh375ld</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155744</id>
      <parentid>6155738</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5974" sha1="48inarvytd419i0pl31bmdb2wzrzdy3" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ism                  = Ingo Molnár
 | tasvir               = Ingo molnar.jpg
 | kasbi                = Dasturchi
 | ish_joyi             = Red Hat
 | tanilgan             = Completely Fair Scheduler
}}
'''Ingo Molnár''' — 2013-yil may holatiga koʻra Red Hat kompaniyasida ishlaydigan vengriyalik [[Linux]] [[xaker]]i. U operatsion tizimga xavfsizlik va unumdorlik sohasida qoʻshgan hissalari bilan tanilgan.

== Hayoti va faoliyati ==
Molnár Eötvös Loránd universitetida taʼlim olgan.

== Ishlari ==
Uning Linux yadrosiga qoʻshgan qoʻshimchalari orasida Linux 2.6.0 ning O(1) rejalashtiruvchisi va Linux 2.6.23 ning Completely Fair Scheduler (CFS) rejalashtiruvchisi, yadro ichidagi TUX HTTP/FTP serveri, shuningdek iplar bilan ishlashni yaxshilash boʻyicha ishlari mavjud&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120205030735/http://kerneltrap.org/node/517 KernelTrap — Ingo Molnár bilan suhbat] (2002-12-03)&lt;/ref&gt;. U shuningdek „Exec Shield“ nomli yadro xavfsizlik xususiyatini yozdi. Bu xususiyat stek bajarish ruxsatini oʻchirib qoʻyish orqali x86 arxitekturasida stek asosidagi bufer toshib ketishi ekspluatatsiyalarining oldini oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;Exec Shield&quot;, yangi Linux xavfsizlik xususiyati [LWN.net] |url=https://lwn.net/Articles/31032/ |access-date=2020-11-10 |website=lwn.net}}&lt;/ref&gt;.

Thomas Gleixner bilan birgalikda u real vaqt rejimida ishlaydigan PREEMPT RT yamoq toʻplami ustida ishladi. Bu toʻplam Linux yadrosining maksimal ip almashish kechikishini chegaralanmagan millisekundlardan oʻnlab mikrosekundlar tartibidagi chegaralangan qiymatlarga kamaytirshni maqsad qiladi (tizimga qarab)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=[announce] split-up -rt patch-queue, v2.6.22.1-rt2 |url=https://www.mail-archive.com/linux-rt-users%40vger.kernel.org/msg00592.html |access-date=2020-11-10 |website=www.mail-archive.com}}&lt;/ref&gt;. 2011-yil holatiga koʻra Thomas Gleixner yamoqni yanada takomillashtirish va yamoq toʻplamining muhim infratuzilma yamoqlarini asosiy Linux yadrosiga kiritish ustida ishlaydi.

Linux 2.6.21 dan Linux 2.6.24 gacha boʻlgan davrda u Con Kolivas rejalashtiruvchi ishlari ilhomlantirgan Completely Fair Scheduler (CFS) ustida ishladi. CFS Linux 2.6.23 bilan Linux yadrosining avvalgi jarayonlar rejalashtiruvchisini almashtirdi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120205030735/http://kerneltrap.org/node/11737 Linux: Completely Fair Scheduler birlashtirildi] (2007-07-10)&lt;/ref&gt;.

2012-yilda Molnár Linux ish stolini foydalanuvchilar uchun ilovalar nuqtai nazaridan „yetarlicha erkin emas“ deb tanqid qildi. U markazlashgan tarzda tashkil etilgan Linux distributivlarining odatda qoʻllaniladigan dasturiy taʼminotni tarqatish tizimi foydalanuvchilar va ilova ishlab chiqaruvchilarning talablarini qondirish uchun yetarlicha tez va moslashuvchan emasligini taʼkidlaydi&lt;ref name=&quot;molnar2012-1&quot;&gt;{{Cite web |last=Molnar |first=Ingo |date=2012-03-17 |title=Technology: What ails the Linux desktop? Part I. |url=https://plus.google.com/109922199462633401279/posts/HgdeFDfRzNe |access-date=2012-06-16}}&lt;/ref&gt;. Molnár barqaror platforma va mustaqil dasturiy taʼminot provayderlari tomonidan shakllangan yanada moslashuvchan ilova infratuzilmasiga imkon beruvchi markazsizlashtirilgan joylashtirish usulini (Autopackage, Zero Install yoki AppImage kabi)&lt;ref name=&quot;leonard2007&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.osnews.com/story/16956/Decentralised_Installation_Systems |title=Decentralised Installation Systems |first=Thomas |last=Leonard |date=2007-01-16 |access-date=2012-05-03 |publisher=osnews.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=portableapps&gt;{{cite web |url=http://portablelinuxapps.org/docs/1.0/AppImageKit.pdf |publisher=PortableLinuxApps.org |first=Simon |last=Peter |year=2010 |access-date=2011-07-29 |title=AppImageKit Documentation 1.0 |pages=2–3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129031656/http://portablelinuxapps.org/docs/1.0/AppImageKit.pdf |archive-date=2010-11-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; taklif qiladi&lt;ref name=&quot;molnar2012&quot;&gt;{{cite web |url=https://plus.google.com/109922199462633401279/posts/VSdDJnscewS |date=2012-03-17 |title=Technology: What ails the Linux desktop? Part II. |access-date=2012-06-16 |author=Ingo Molnar }}&lt;/ref&gt;.

2022-yil boshida u „Fast Kernel Headers“ deb atalgan taxminan 2300 ta yamoqlar toʻplami boʻyicha RFC taqdim etdi. Bu yamoqlar yadro kompilyatsiya vaqtini 50-80% ga yaxshilash va shu bilan birga include fayllarining ierarxiyasi va bogʻliqliklari — yaʼni „dependency hell“ muammosini sezilarli darajada kamaytirish maqsadida moʻljallangan&lt;ref&gt;[https://lore.kernel.org/lkml/YdIfz+LMewetSaEB%40gmail.com/T/#u Ingo Molnarning yamoq qoʻshimcha xati] (2022-01-02)&lt;/ref&gt;.

== Iqtiboslar ==
Linux ish stolining ommaviy foydalanuvchilar tomonidan nima uchun hali qabul qilinmaganligi haqidagi savolga:&lt;ref name=&quot;molnar2012-1&quot; /&gt;
{{cquote|Bepul Linux ish stolining asosiy muvaffaqiyatsizligi shundaki, u paradoksal tarzda yetarlicha erkin emas...
Linux ish stoli distributivlari bir milliard qatordan ortiq koddan iborat 20 ming ta ilova paketini &quot;egallashga&quot; urinmoqda va ular atrofida parallel, asosan yopiq ekotizimlar yaratilgan...
Linux paketlarini boshqarish tizimi korporativ muhitda nisbatan yaxshi ishlaydi, ammo Linux ish stoli 10 yil oldin, 1000 ta paket chegarasida kengayishni to'xtatdi...}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://people.redhat.com/mingo/ Red Hatʼdagi Ingo Molnárning sahifasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101115045156/http://people.redhat.com/mingo/ |date=2010-11-15}}
* [http://people.redhat.com/mingo/realtime-preempt/ Ingo Molnárning RT-yadro sahifasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050831013749/http://people.redhat.com/mingo/realtime-preempt/ |date=2005-08-31}}
* [https://wiki.linuxfoundation.org/realtime/start/ RT-yadro Wiki]
* [https://web.archive.org/web/20061013171134/http://kt.iserv.nl/kernel-traffic/quotes/Ingo_Molnar.html Ingo LKML faoliyati]</text>
      <sha1>48inarvytd419i0pl31bmdb2wzrzdy3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155751</id>
      <parentid>6155744</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:12:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6155751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6061" sha1="or58vxmjdlvvtxm5xhbaz22qpfa06ge" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ism                  = Ingo Molnár
 | tasvir               = Ingo molnar.jpg
 | kasbi                = Dasturchi
 | ish_joyi             = Red Hat
 | tanilgan             = Completely Fair Scheduler
}}
'''Ingo Molnár''' — 2013-yil may holatiga koʻra Red Hat kompaniyasida ishlaydigan vengriyalik [[Linux]] [[xaker]]i. U operatsion tizimga xavfsizlik va unumdorlik sohasida qoʻshgan hissalari bilan tanilgan.

== Hayoti va faoliyati ==
[[Budapesht universiteti|Molnár Eötvös Loránd]] universitetida taʼlim olgan.

== Ishlari ==
Uning Linux yadrosiga qoʻshgan qoʻshimchalari orasida Linux 2.6.0 ning O(1) rejalashtiruvchisi va Linux 2.6.23 ning Completely Fair Scheduler (CFS) rejalashtiruvchisi, [[Operatsion tizim yadrosi|yadro]] ichidagi [[TUX]] [[HTTP]]/[[FTP]] [[Server|serveri]], shuningdek iplar bilan ishlashni yaxshilash boʻyicha ishlari mavjud&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120205030735/http://kerneltrap.org/node/517 KernelTrap — Ingo Molnár bilan suhbat] (2002-12-03)&lt;/ref&gt;. U shuningdek „Exec Shield“ nomli yadro xavfsizlik xususiyatini yozdi. Bu xususiyat stek bajarish ruxsatini oʻchirib qoʻyish orqali [[x86]] arxitekturasida stek asosidagi bufer toshib ketishi ekspluatatsiyalarining oldini oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;Exec Shield&quot;, yangi Linux xavfsizlik xususiyati [LWN.net] |url=https://lwn.net/Articles/31032/ |access-date=2020-11-10 |website=lwn.net}}&lt;/ref&gt;.

Thomas Gleixner bilan birgalikda u real vaqt rejimida ishlaydigan PREEMPT RT yamoq toʻplami ustida ishladi. Bu toʻplam Linux yadrosining maksimal ip almashish kechikishini chegaralanmagan millisekundlardan oʻnlab mikrosekundlar tartibidagi chegaralangan qiymatlarga kamaytirshni maqsad qiladi (tizimga qarab)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=[announce] split-up -rt patch-queue, v2.6.22.1-rt2 |url=https://www.mail-archive.com/linux-rt-users%40vger.kernel.org/msg00592.html |access-date=2020-11-10 |website=www.mail-archive.com}}&lt;/ref&gt;. 2011-yil holatiga koʻra [[Thomas Gleixner]] yamoqni yanada takomillashtirish va yamoq toʻplamining muhim infratuzilma yamoqlarini asosiy Linux yadrosiga kiritish ustida ishlaydi.

Linux 2.6.21 dan Linux 2.6.24 gacha boʻlgan davrda u Con Kolivas rejalashtiruvchi ishlari ilhomlantirgan Completely Fair Scheduler (CFS) ustida ishladi. CFS Linux 2.6.23 bilan Linux yadrosining avvalgi jarayonlar rejalashtiruvchisini almashtirdi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120205030735/http://kerneltrap.org/node/11737 Linux: Completely Fair Scheduler birlashtirildi] (2007-07-10)&lt;/ref&gt;.

2012-yilda Molnár Linux ish stolini foydalanuvchilar uchun ilovalar nuqtai nazaridan „yetarlicha erkin emas“ deb tanqid qildi. U markazlashgan tarzda tashkil etilgan Linux distributivlarining odatda qoʻllaniladigan dasturiy taʼminotni tarqatish tizimi foydalanuvchilar va ilova ishlab chiqaruvchilarning talablarini qondirish uchun yetarlicha tez va moslashuvchan emasligini taʼkidlaydi&lt;ref name=&quot;molnar2012-1&quot;&gt;{{Cite web |last=Molnar |first=Ingo |date=2012-03-17 |title=Technology: What ails the Linux desktop? Part I. |url=https://plus.google.com/109922199462633401279/posts/HgdeFDfRzNe |access-date=2012-06-16}}&lt;/ref&gt;. Molnár barqaror platforma va mustaqil dasturiy taʼminot provayderlari tomonidan shakllangan yanada moslashuvchan ilova infratuzilmasiga imkon beruvchi markazsizlashtirilgan joylashtirish usulini (Autopackage, Zero Install yoki AppImage kabi)&lt;ref name=&quot;leonard2007&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.osnews.com/story/16956/Decentralised_Installation_Systems |title=Decentralised Installation Systems |first=Thomas |last=Leonard |date=2007-01-16 |access-date=2012-05-03 |publisher=osnews.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=portableapps&gt;{{cite web |url=http://portablelinuxapps.org/docs/1.0/AppImageKit.pdf |publisher=PortableLinuxApps.org |first=Simon |last=Peter |year=2010 |access-date=2011-07-29 |title=AppImageKit Documentation 1.0 |pages=2–3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129031656/http://portablelinuxapps.org/docs/1.0/AppImageKit.pdf |archive-date=2010-11-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; taklif qiladi&lt;ref name=&quot;molnar2012&quot;&gt;{{cite web |url=https://plus.google.com/109922199462633401279/posts/VSdDJnscewS |date=2012-03-17 |title=Technology: What ails the Linux desktop? Part II. |access-date=2012-06-16 |author=Ingo Molnar }}&lt;/ref&gt;.

2022-yil boshida u „Fast Kernel Headers“ deb atalgan taxminan 2300 ta yamoqlar toʻplami boʻyicha RFC taqdim etdi. Bu yamoqlar yadro kompilyatsiya vaqtini 50-80% ga yaxshilash va shu bilan birga include fayllarining ierarxiyasi va bogʻliqliklari — yaʼni „dependency hell“ muammosini sezilarli darajada kamaytirish maqsadida moʻljallangan&lt;ref&gt;[https://lore.kernel.org/lkml/YdIfz+LMewetSaEB%40gmail.com/T/#u Ingo Molnarning yamoq qoʻshimcha xati] (2022-01-02)&lt;/ref&gt;.

== Iqtiboslar ==
Linux ish stolining ommaviy foydalanuvchilar tomonidan nima uchun hali qabul qilinmaganligi haqidagi savolga&lt;ref name=&quot;molnar2012-1&quot; /&gt;:
{{cquote|Bepul Linux ish stolining asosiy muvaffaqiyatsizligi shundaki, u paradoksal tarzda yetarlicha erkin emas...
Linux ish stoli distributivlari bir milliard qatordan ortiq koddan iborat 20 ming ta ilova paketini &quot;egallashga&quot; urinmoqda va ular atrofida parallel, asosan yopiq ekotizimlar yaratilgan...
Linux paketlarini boshqarish tizimi korporativ muhitda nisbatan yaxshi ishlaydi, ammo Linux ish stoli 10 yil oldin, 1000 ta paket chegarasida kengayishni to'xtatdi...}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://people.redhat.com/mingo/ Red Hatʼdagi Ingo Molnárning sahifasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101115045156/http://people.redhat.com/mingo/ |date=2010-11-15}}
* [http://people.redhat.com/mingo/realtime-preempt/ Ingo Molnárning RT-yadro sahifasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050831013749/http://people.redhat.com/mingo/realtime-preempt/ |date=2005-08-31}}
* [https://wiki.linuxfoundation.org/realtime/start/ RT-yadro Wiki]
* [https://web.archive.org/web/20061013171134/http://kt.iserv.nl/kernel-traffic/quotes/Ingo_Molnar.html Ingo LKML faoliyati]</text>
      <sha1>or58vxmjdlvvtxm5xhbaz22qpfa06ge</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155752</id>
      <parentid>6155751</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Vengriyalik xakerlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6094" sha1="6zku0j21zb0flbdgnciyfziiuat5mds" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ism                  = Ingo Molnár
 | tasvir               = Ingo molnar.jpg
 | kasbi                = Dasturchi
 | ish_joyi             = Red Hat
 | tanilgan             = Completely Fair Scheduler
}}
'''Ingo Molnár''' — 2013-yil may holatiga koʻra Red Hat kompaniyasida ishlaydigan vengriyalik [[Linux]] [[xaker]]i. U operatsion tizimga xavfsizlik va unumdorlik sohasida qoʻshgan hissalari bilan tanilgan.

== Hayoti va faoliyati ==
[[Budapesht universiteti|Molnár Eötvös Loránd]] universitetida taʼlim olgan.

== Ishlari ==
Uning Linux yadrosiga qoʻshgan qoʻshimchalari orasida Linux 2.6.0 ning O(1) rejalashtiruvchisi va Linux 2.6.23 ning Completely Fair Scheduler (CFS) rejalashtiruvchisi, [[Operatsion tizim yadrosi|yadro]] ichidagi [[TUX]] [[HTTP]]/[[FTP]] [[Server|serveri]], shuningdek iplar bilan ishlashni yaxshilash boʻyicha ishlari mavjud&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120205030735/http://kerneltrap.org/node/517 KernelTrap — Ingo Molnár bilan suhbat] (2002-12-03)&lt;/ref&gt;. U shuningdek „Exec Shield“ nomli yadro xavfsizlik xususiyatini yozdi. Bu xususiyat stek bajarish ruxsatini oʻchirib qoʻyish orqali [[x86]] arxitekturasida stek asosidagi bufer toshib ketishi ekspluatatsiyalarining oldini oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;Exec Shield&quot;, yangi Linux xavfsizlik xususiyati [LWN.net] |url=https://lwn.net/Articles/31032/ |access-date=2020-11-10 |website=lwn.net}}&lt;/ref&gt;.

Thomas Gleixner bilan birgalikda u real vaqt rejimida ishlaydigan PREEMPT RT yamoq toʻplami ustida ishladi. Bu toʻplam Linux yadrosining maksimal ip almashish kechikishini chegaralanmagan millisekundlardan oʻnlab mikrosekundlar tartibidagi chegaralangan qiymatlarga kamaytirshni maqsad qiladi (tizimga qarab)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=[announce] split-up -rt patch-queue, v2.6.22.1-rt2 |url=https://www.mail-archive.com/linux-rt-users%40vger.kernel.org/msg00592.html |access-date=2020-11-10 |website=www.mail-archive.com}}&lt;/ref&gt;. 2011-yil holatiga koʻra [[Thomas Gleixner]] yamoqni yanada takomillashtirish va yamoq toʻplamining muhim infratuzilma yamoqlarini asosiy Linux yadrosiga kiritish ustida ishlaydi.

Linux 2.6.21 dan Linux 2.6.24 gacha boʻlgan davrda u Con Kolivas rejalashtiruvchi ishlari ilhomlantirgan Completely Fair Scheduler (CFS) ustida ishladi. CFS Linux 2.6.23 bilan Linux yadrosining avvalgi jarayonlar rejalashtiruvchisini almashtirdi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120205030735/http://kerneltrap.org/node/11737 Linux: Completely Fair Scheduler birlashtirildi] (2007-07-10)&lt;/ref&gt;.

2012-yilda Molnár Linux ish stolini foydalanuvchilar uchun ilovalar nuqtai nazaridan „yetarlicha erkin emas“ deb tanqid qildi. U markazlashgan tarzda tashkil etilgan Linux distributivlarining odatda qoʻllaniladigan dasturiy taʼminotni tarqatish tizimi foydalanuvchilar va ilova ishlab chiqaruvchilarning talablarini qondirish uchun yetarlicha tez va moslashuvchan emasligini taʼkidlaydi&lt;ref name=&quot;molnar2012-1&quot;&gt;{{Cite web |last=Molnar |first=Ingo |date=2012-03-17 |title=Technology: What ails the Linux desktop? Part I. |url=https://plus.google.com/109922199462633401279/posts/HgdeFDfRzNe |access-date=2012-06-16}}&lt;/ref&gt;. Molnár barqaror platforma va mustaqil dasturiy taʼminot provayderlari tomonidan shakllangan yanada moslashuvchan ilova infratuzilmasiga imkon beruvchi markazsizlashtirilgan joylashtirish usulini (Autopackage, Zero Install yoki AppImage kabi)&lt;ref name=&quot;leonard2007&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.osnews.com/story/16956/Decentralised_Installation_Systems |title=Decentralised Installation Systems |first=Thomas |last=Leonard |date=2007-01-16 |access-date=2012-05-03 |publisher=osnews.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=portableapps&gt;{{cite web |url=http://portablelinuxapps.org/docs/1.0/AppImageKit.pdf |publisher=PortableLinuxApps.org |first=Simon |last=Peter |year=2010 |access-date=2011-07-29 |title=AppImageKit Documentation 1.0 |pages=2–3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129031656/http://portablelinuxapps.org/docs/1.0/AppImageKit.pdf |archive-date=2010-11-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; taklif qiladi&lt;ref name=&quot;molnar2012&quot;&gt;{{cite web |url=https://plus.google.com/109922199462633401279/posts/VSdDJnscewS |date=2012-03-17 |title=Technology: What ails the Linux desktop? Part II. |access-date=2012-06-16 |author=Ingo Molnar }}&lt;/ref&gt;.

2022-yil boshida u „Fast Kernel Headers“ deb atalgan taxminan 2300 ta yamoqlar toʻplami boʻyicha RFC taqdim etdi. Bu yamoqlar yadro kompilyatsiya vaqtini 50-80% ga yaxshilash va shu bilan birga include fayllarining ierarxiyasi va bogʻliqliklari — yaʼni „dependency hell“ muammosini sezilarli darajada kamaytirish maqsadida moʻljallangan&lt;ref&gt;[https://lore.kernel.org/lkml/YdIfz+LMewetSaEB%40gmail.com/T/#u Ingo Molnarning yamoq qoʻshimcha xati] (2022-01-02)&lt;/ref&gt;.

== Iqtiboslar ==
Linux ish stolining ommaviy foydalanuvchilar tomonidan nima uchun hali qabul qilinmaganligi haqidagi savolga&lt;ref name=&quot;molnar2012-1&quot; /&gt;:
{{cquote|Bepul Linux ish stolining asosiy muvaffaqiyatsizligi shundaki, u paradoksal tarzda yetarlicha erkin emas...
Linux ish stoli distributivlari bir milliard qatordan ortiq koddan iborat 20 ming ta ilova paketini &quot;egallashga&quot; urinmoqda va ular atrofida parallel, asosan yopiq ekotizimlar yaratilgan...
Linux paketlarini boshqarish tizimi korporativ muhitda nisbatan yaxshi ishlaydi, ammo Linux ish stoli 10 yil oldin, 1000 ta paket chegarasida kengayishni to'xtatdi...}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://people.redhat.com/mingo/ Red Hatʼdagi Ingo Molnárning sahifasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101115045156/http://people.redhat.com/mingo/ |date=2010-11-15}}
* [http://people.redhat.com/mingo/realtime-preempt/ Ingo Molnárning RT-yadro sahifasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050831013749/http://people.redhat.com/mingo/realtime-preempt/ |date=2005-08-31}}
* [https://wiki.linuxfoundation.org/realtime/start/ RT-yadro Wiki]
* [https://web.archive.org/web/20061013171134/http://kt.iserv.nl/kernel-traffic/quotes/Ingo_Molnar.html Ingo LKML faoliyati]

[[Turkum:Vengriyalik xakerlar]]</text>
      <sha1>6zku0j21zb0flbdgnciyfziiuat5mds</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155754</id>
      <parentid>6155752</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T14:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Xakerlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6114" sha1="ne2fak7ucxxgu14lvhjb6mrlllh92r0" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ism                  = Ingo Molnár
 | tasvir               = Ingo molnar.jpg
 | kasbi                = Dasturchi
 | ish_joyi             = Red Hat
 | tanilgan             = Completely Fair Scheduler
}}
'''Ingo Molnár''' — 2013-yil may holatiga koʻra Red Hat kompaniyasida ishlaydigan vengriyalik [[Linux]] [[xaker]]i. U operatsion tizimga xavfsizlik va unumdorlik sohasida qoʻshgan hissalari bilan tanilgan.

== Hayoti va faoliyati ==
[[Budapesht universiteti|Molnár Eötvös Loránd]] universitetida taʼlim olgan.

== Ishlari ==
Uning Linux yadrosiga qoʻshgan qoʻshimchalari orasida Linux 2.6.0 ning O(1) rejalashtiruvchisi va Linux 2.6.23 ning Completely Fair Scheduler (CFS) rejalashtiruvchisi, [[Operatsion tizim yadrosi|yadro]] ichidagi [[TUX]] [[HTTP]]/[[FTP]] [[Server|serveri]], shuningdek iplar bilan ishlashni yaxshilash boʻyicha ishlari mavjud&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120205030735/http://kerneltrap.org/node/517 KernelTrap — Ingo Molnár bilan suhbat] (2002-12-03)&lt;/ref&gt;. U shuningdek „Exec Shield“ nomli yadro xavfsizlik xususiyatini yozdi. Bu xususiyat stek bajarish ruxsatini oʻchirib qoʻyish orqali [[x86]] arxitekturasida stek asosidagi bufer toshib ketishi ekspluatatsiyalarining oldini oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=&quot;Exec Shield&quot;, yangi Linux xavfsizlik xususiyati [LWN.net] |url=https://lwn.net/Articles/31032/ |access-date=2020-11-10 |website=lwn.net}}&lt;/ref&gt;.

Thomas Gleixner bilan birgalikda u real vaqt rejimida ishlaydigan PREEMPT RT yamoq toʻplami ustida ishladi. Bu toʻplam Linux yadrosining maksimal ip almashish kechikishini chegaralanmagan millisekundlardan oʻnlab mikrosekundlar tartibidagi chegaralangan qiymatlarga kamaytirshni maqsad qiladi (tizimga qarab)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=[announce] split-up -rt patch-queue, v2.6.22.1-rt2 |url=https://www.mail-archive.com/linux-rt-users%40vger.kernel.org/msg00592.html |access-date=2020-11-10 |website=www.mail-archive.com}}&lt;/ref&gt;. 2011-yil holatiga koʻra [[Thomas Gleixner]] yamoqni yanada takomillashtirish va yamoq toʻplamining muhim infratuzilma yamoqlarini asosiy Linux yadrosiga kiritish ustida ishlaydi.

Linux 2.6.21 dan Linux 2.6.24 gacha boʻlgan davrda u Con Kolivas rejalashtiruvchi ishlari ilhomlantirgan Completely Fair Scheduler (CFS) ustida ishladi. CFS Linux 2.6.23 bilan Linux yadrosining avvalgi jarayonlar rejalashtiruvchisini almashtirdi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120205030735/http://kerneltrap.org/node/11737 Linux: Completely Fair Scheduler birlashtirildi] (2007-07-10)&lt;/ref&gt;.

2012-yilda Molnár Linux ish stolini foydalanuvchilar uchun ilovalar nuqtai nazaridan „yetarlicha erkin emas“ deb tanqid qildi. U markazlashgan tarzda tashkil etilgan Linux distributivlarining odatda qoʻllaniladigan dasturiy taʼminotni tarqatish tizimi foydalanuvchilar va ilova ishlab chiqaruvchilarning talablarini qondirish uchun yetarlicha tez va moslashuvchan emasligini taʼkidlaydi&lt;ref name=&quot;molnar2012-1&quot;&gt;{{Cite web |last=Molnar |first=Ingo |date=2012-03-17 |title=Technology: What ails the Linux desktop? Part I. |url=https://plus.google.com/109922199462633401279/posts/HgdeFDfRzNe |access-date=2012-06-16}}&lt;/ref&gt;. Molnár barqaror platforma va mustaqil dasturiy taʼminot provayderlari tomonidan shakllangan yanada moslashuvchan ilova infratuzilmasiga imkon beruvchi markazsizlashtirilgan joylashtirish usulini (Autopackage, Zero Install yoki AppImage kabi)&lt;ref name=&quot;leonard2007&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.osnews.com/story/16956/Decentralised_Installation_Systems |title=Decentralised Installation Systems |first=Thomas |last=Leonard |date=2007-01-16 |access-date=2012-05-03 |publisher=osnews.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=portableapps&gt;{{cite web |url=http://portablelinuxapps.org/docs/1.0/AppImageKit.pdf |publisher=PortableLinuxApps.org |first=Simon |last=Peter |year=2010 |access-date=2011-07-29 |title=AppImageKit Documentation 1.0 |pages=2–3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129031656/http://portablelinuxapps.org/docs/1.0/AppImageKit.pdf |archive-date=2010-11-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; taklif qiladi&lt;ref name=&quot;molnar2012&quot;&gt;{{cite web |url=https://plus.google.com/109922199462633401279/posts/VSdDJnscewS |date=2012-03-17 |title=Technology: What ails the Linux desktop? Part II. |access-date=2012-06-16 |author=Ingo Molnar }}&lt;/ref&gt;.

2022-yil boshida u „Fast Kernel Headers“ deb atalgan taxminan 2300 ta yamoqlar toʻplami boʻyicha RFC taqdim etdi. Bu yamoqlar yadro kompilyatsiya vaqtini 50-80% ga yaxshilash va shu bilan birga include fayllarining ierarxiyasi va bogʻliqliklari — yaʼni „dependency hell“ muammosini sezilarli darajada kamaytirish maqsadida moʻljallangan&lt;ref&gt;[https://lore.kernel.org/lkml/YdIfz+LMewetSaEB%40gmail.com/T/#u Ingo Molnarning yamoq qoʻshimcha xati] (2022-01-02)&lt;/ref&gt;.

== Iqtiboslar ==
Linux ish stolining ommaviy foydalanuvchilar tomonidan nima uchun hali qabul qilinmaganligi haqidagi savolga&lt;ref name=&quot;molnar2012-1&quot; /&gt;:
{{cquote|Bepul Linux ish stolining asosiy muvaffaqiyatsizligi shundaki, u paradoksal tarzda yetarlicha erkin emas...
Linux ish stoli distributivlari bir milliard qatordan ortiq koddan iborat 20 ming ta ilova paketini &quot;egallashga&quot; urinmoqda va ular atrofida parallel, asosan yopiq ekotizimlar yaratilgan...
Linux paketlarini boshqarish tizimi korporativ muhitda nisbatan yaxshi ishlaydi, ammo Linux ish stoli 10 yil oldin, 1000 ta paket chegarasida kengayishni to'xtatdi...}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://people.redhat.com/mingo/ Red Hatʼdagi Ingo Molnárning sahifasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101115045156/http://people.redhat.com/mingo/ |date=2010-11-15}}
* [http://people.redhat.com/mingo/realtime-preempt/ Ingo Molnárning RT-yadro sahifasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050831013749/http://people.redhat.com/mingo/realtime-preempt/ |date=2005-08-31}}
* [https://wiki.linuxfoundation.org/realtime/start/ RT-yadro Wiki]
* [https://web.archive.org/web/20061013171134/http://kt.iserv.nl/kernel-traffic/quotes/Ingo_Molnar.html Ingo LKML faoliyati]

[[Turkum:Vengriyalik xakerlar]]
[[Turkum:Xakerlar]]</text>
      <sha1>ne2fak7ucxxgu14lvhjb6mrlllh92r0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mizugatoro toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407476</id>
    <revision>
      <id>6155740</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:02:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           =372m |dam_height           = 34m |dam_width_base       = |construction_began   = 1980 |opening              = 1990 |cost                 = |res_capacity_total   =1936 |res_catchment        = 259.8 |res_surface          = 25 ha | coordinates          = {{coord|38|26|04|N|140|4...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1343" sha1="jfe895d25fnuc6ghjsm7esdbjmkv19l" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =372m
|dam_height           = 34m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1980
|opening              = 1990
|cost                 =
|res_capacity_total   =1936
|res_catchment        = 259.8
|res_surface          = 25 ha
| coordinates          = {{coord|38|26|04|N|140|4|21|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Mizugatoro toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi betonli toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 259.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Mizugatoro Dam (Re) - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0446}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Mizugatoro Dam (Yamagata, 1938)| work = Structurae| accessdate = 2022-02-26| url = https://structurae.net/en/structures/mizugatoro-dam}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>jfe895d25fnuc6ghjsm7esdbjmkv19l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mizukubo toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407477</id>
    <revision>
      <id>6155742</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1303" sha1="4r2wqot36wfldctg1mhts03qjyiju2g" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =205m
|dam_height           = 62m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1975
|cost                 =
|res_capacity_total   =31000
|res_catchment        = 68
|res_surface          = 170 gektar
| coordinates          = {{coord|37|51|50|N|140|10|06|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Mizukubo toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon qishloq xoʻjaligi va suv taʼminoti uchun foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 68 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Mizukubo Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0437}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Mizukubo Dam (Yamagata, 1975)| work = Structurae| accessdate = 2022-02-26| url = https://structurae.net/en/structures/mizukubo-dam}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>4r2wqot36wfldctg1mhts03qjyiju2g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Motosawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407478</id>
    <revision>
      <id>6155743</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 81.2m |dam_height           = 17.5m |dam_width_base       = |construction_began   = 1991 |opening              = 2004 |cost                 = |res_catchment        = 19.6 sq. km |res_surface          = 2 gektar | coordinates          = {{coord|38|11|18|N|140|14|26|E|type:lan...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1107" sha1="1juw3og60s74jaefy8hzf4zc0zxm3v3" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 81.2m
|dam_height           = 17.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1991
|opening              = 2004
|cost                 =
|res_catchment        = 19.6 sq. km
|res_surface          = 2 gektar
| coordinates          = {{coord|38|11|18|N|140|14|26|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Motosawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 19.6 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Motosawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3366}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>1juw3og60s74jaefy8hzf4zc0zxm3v3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nagai toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407479</id>
    <revision>
      <id>6155746</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 381m |dam_height           = 125.5m |dam_width_base       = |construction_began   = 1979 |opening              = 2010 |cost                 = |res_capacity_total   = 51000 |res_catchment        = 101.2 |res_surface          = 140 gektar | coordinates          = {{coord|38|6|...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1549" sha1="66tdf8qbxiqtehtnt6i45sasknnky9x" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 381m
|dam_height           = 125.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1979
|opening              = 2010
|cost                 =
|res_capacity_total   = 51000
|res_catchment        = 101.2
|res_surface          = 140 gektar
| coordinates          = {{coord|38|6|03|N|139|57|26|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Nagai toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 長井ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish, suv taʼminoti va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 101.2 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Nagai Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0448}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite conference| conference = 50º Congresso brasileiro do concreto, Salvado (1st Brazilian RCC Symposium september 2008)| last1 = Nagataki| first1 = Shigeyoshi| last2 = Fujisawa| first2 = Tadahiko| last3 = Kawasaki| first3 = Hideaki| title = State of art of RCD dams in Japan| date = 2008}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>66tdf8qbxiqtehtnt6i45sasknnky9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Namaigawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407480</id>
    <revision>
      <id>6155747</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:06:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 313.7m |dam_height           = 47.8m |dam_width_base       = |construction_began   = 1979 |opening              = 1992 |cost                 = |res_catchment        = 10.8 sq. km |res_surface          = 22 gektar | coordinates          = {{coord|38|7|10|N|140|19|45|E|type:la...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1109" sha1="37uwu8mvz3mwch531lylo4nfgsbo2zt" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 313.7m
|dam_height           = 47.8m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1979
|opening              = 1992
|cost                 =
|res_catchment        = 10.8 sq. km
|res_surface          = 22 gektar
| coordinates          = {{coord|38|7|10|N|140|19|45|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Namaigawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 10.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Namaigawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0450}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>37uwu8mvz3mwch531lylo4nfgsbo2zt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Diyorov Mirfayoz</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1407481</id>
    <revision>
      <id>6155769</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:40:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Vikipediyaga xush kelibsiz!</comment>
      <origin>6155769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6072" sha1="fycrhpuf2lfwznz45a2c12gh8y7kn08" xml:space="preserve">
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.

Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]

Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.

[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].

Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.

Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.

Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini qoldiring.

Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{yordam kerak}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.

[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.

Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!  
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&amp;list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}

{{#if:|  }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 14:40, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>fycrhpuf2lfwznz45a2c12gh8y7kn08</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Furqat3999</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1407482</id>
    <revision>
      <id>6155777</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:47:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Vikipediyaga xush kelibsiz!</comment>
      <origin>6155777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6072" sha1="e7cfoa2ufhqf71tb7owfggwi1cgiyp6" xml:space="preserve">
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.

Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]

Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.

[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].

Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.

Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.

Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini qoldiring.

Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{yordam kerak}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.

[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.

Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!  
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&amp;list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}

{{#if:|  }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 14:47, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>e7cfoa2ufhqf71tb7owfggwi1cgiyp6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Akbarshoh dsd</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1407483</id>
    <revision>
      <id>6155778</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Vikipediyaga xush kelibsiz!</comment>
      <origin>6155778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6072" sha1="e7cfoa2ufhqf71tb7owfggwi1cgiyp6" xml:space="preserve">
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.

Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]

Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.

[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].

Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.

Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.

Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini qoldiring.

Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{yordam kerak}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.

[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.

Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!  
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&amp;list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}

{{#if:|  }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 14:47, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>e7cfoa2ufhqf71tb7owfggwi1cgiyp6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Ozodbekabramov</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1407484</id>
    <revision>
      <id>6155779</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:47:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Vikipediyaga xush kelibsiz!</comment>
      <origin>6155779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6072" sha1="e7cfoa2ufhqf71tb7owfggwi1cgiyp6" xml:space="preserve">
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.

Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]

Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.

[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].

Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.

Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.

Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini qoldiring.

Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{yordam kerak}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.

[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.

Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!  
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&amp;list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}

{{#if:|  }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 14:47, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>e7cfoa2ufhqf71tb7owfggwi1cgiyp6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Maksadaliev Shoxjahon</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1407485</id>
    <revision>
      <id>6155780</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Vikipediyaga xush kelibsiz!</comment>
      <origin>6155780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6072" sha1="e7cfoa2ufhqf71tb7owfggwi1cgiyp6" xml:space="preserve">
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.

Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]

Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.

[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].

Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.

Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.

Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini qoldiring.

Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{yordam kerak}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.

[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.

Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!  
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&amp;list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}

{{#if:|  }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 14:47, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>e7cfoa2ufhqf71tb7owfggwi1cgiyp6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Surajr7</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1407486</id>
    <revision>
      <id>6155781</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:48:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Vikipediyaga xush kelibsiz!</comment>
      <origin>6155781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6072" sha1="fny7d2liiqadsip1lpcokavv7uc96ro" xml:space="preserve">
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.

Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]

Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.

[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].

Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.

Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.

Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini qoldiring.

Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{yordam kerak}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.

[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.

Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!  
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&amp;list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}

{{#if:|  }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 14:48, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>fny7d2liiqadsip1lpcokavv7uc96ro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Notarcha nigrofimbrialis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407487</id>
    <revision>
      <id>6155782</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:50:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="994" sha1="5ha2itpkx4j2ld5upibffz6zc8yhina" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Notarcha nigrofimbrialis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Notarcha nigrofimbrialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Snellen tomonidan 1880-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Sumatra]] orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=London |first1=Zoological Society of |title=Proceedings of the General Meetings for Scientific Business of the Zoological Society of London |date=1898 |publisher=Longmans, Green |url=https://books.google.com/books?id=Eu9EAQAAIAAJ&amp;dq=Notarcha+nigrofimbrialis%2Bsumatra&amp;pg=PA729 |language=en}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q18922796}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>5ha2itpkx4j2ld5upibffz6zc8yhina</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Notarcha recurrens</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407488</id>
    <revision>
      <id>6155783</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1419" sha1="1qdwxzikfh63837l920zq6pw5nhl99y" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Notarcha recurrens
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Notarcha recurrens''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Frederic Moore tomonidan 1888-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bie.ala.org.au/species/urn:lsid:biodiversity.org.au:afd.taxon:ae571205-59a5-4aa2-a6e8-744c039cc05b|title=Notarcha|last=Australia|first=Atlas of Living|website=bie.ala.org.au|language=en-AU|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q19598160}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>1qdwxzikfh63837l920zq6pw5nhl99y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Notarcha quaternalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407489</id>
    <revision>
      <id>6155784</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="860" sha1="fpgwiz9th929oo0gh9s4rsspnmuac9c" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Notarcha quaternalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Notarcha quaternalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur Sahroi Kabirdan janubdagi [[Afrika]]ning katta qismida, shuningdek [[Hind okeani]]dagi ko‘plab orollarda uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.africanmoths.com/pages/CRAMBIDAE/SPILOMELINAE/notarcha%20quaternalis.html Africanmoths]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.afromoths.net/species_by_code/NOTAQUAT afromoths.net]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
* [http://www.africanmoths.com/pages/CRAMBIDAE/SPILOMELINAE/notarcha%20quaternalis.html Africanmoths.com: pictures of ''Notarcha quaternalis'']

{{Taxonbar|from=Q7062491}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>fpgwiz9th929oo0gh9s4rsspnmuac9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Notarcha polytimeta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407490</id>
    <revision>
      <id>6155785</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:54:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="820" sha1="ai18cmby3ngsdhdox04g8repiuhuowm" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Notarcha polytimeta
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Notarcha polytimeta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Turner tomonidan 1915-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da uchraydi. U [[Kvinslend]] va [[Shimoliy Hudud]]da qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/spil/polytimeta.html Lepidoptera Larvae of Australia]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q19598159}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>ai18cmby3ngsdhdox04g8repiuhuowm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Notarcha obrinusalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407491</id>
    <revision>
      <id>6155786</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1158" sha1="bwzos4rkt87c6os58trq8h3qyanhbiv" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Notarcha obrinusalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Notarcha obrinusalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1859-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]]ning Shimoliy Kivu va Katanga viloyatlarida, shuningdek [[Zambiya]], [[Xitoy]], [[Hindiston]] hamda [[Indoneziya]]ning [[Borneo]] va [[Molukka orollari]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/NOTAOBRI |title=''Notarcha obrinusalis'' (Walker, 1859) |website=Afromoths |accessdate=February 8, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13902799}}

[[Category:Spilomelinae]]

{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>bwzos4rkt87c6os58trq8h3qyanhbiv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pantographa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407492</id>
    <revision>
      <id>6155787</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1603" sha1="82k16wgcf8nc0wbsjb1k0g2e8s3082k" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Pantographa
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Pantographa''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi. Urugʻ ilk bor Julius Lederer tomonidan 1863-yilda tavsiflangan&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Pitkin |first1=Brian |last2=Jenkins |first2=Paul |date=November 5, 2004 |url=http://www.nhm.ac.uk/our-science/data/butmoth/search/GenusDetails.dsml?NUMBER=21287.0 |title=''Pantographa'' Lederer, 1863 |website=Butterflies and Moths of the World |publisher=Natural History Museum, London |access-date=June 6, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=June 6, 2018}}&lt;/ref&gt;.

==Turlari==
*''[[Pantographa acoetesalis]]'' &lt;small&gt;(Walker, 1859)&lt;/small&gt;
*''[[Pantographa expansalis]]'' &lt;small&gt;(Lederer, 1863)&lt;/small&gt;
*''[[Pantographa gorgonalis]]'' &lt;small&gt;Druce, 1895&lt;/small&gt;
*''[[Pantographa idmonalis]]'' &lt;small&gt;Druce, 1895&lt;/small&gt;
*''[[Pantographa limata]]'' &lt;small&gt;Grote &amp; Robinson, 1867&lt;/small&gt;
*''[[Pantographa prorogata]]'' &lt;small&gt;(Hampson, 1912)&lt;/small&gt;
*''[[Pantographa scripturalis]]'' &lt;small&gt;(Guenée, 1854)&lt;/small&gt;
*''[[Pantographa serratilinealis]]'' &lt;small&gt;(Lederer, 1863)&lt;/small&gt;
*''[[Pantographa suffusalis]]'' &lt;small&gt;Druce, 1895&lt;/small&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7131876}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>82k16wgcf8nc0wbsjb1k0g2e8s3082k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pantographa expansalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407493</id>
    <revision>
      <id>6155788</id>
      <timestamp>2026-05-30T14:58:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1192" sha1="7xfh0l72wjvg93nceseszuocwuio3xo" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Pantographa expansalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Pantographa expansalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Julius Lederer tomonidan 1863-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]] va [[Panama]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Mally |first3=Richard |last4=Vegliante |first4=Francesca |last5=Tränkner |first5=Andreas |last6=Bauer |first6=Franziska |last7=Hayden |first7=James |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Schouten |first9=Rob |last10=Li |first10=Houhun |last11=Trofimova |first11=Tatiana |last12=Solis |first12=M. Alma |author-link12=Maria Alma Solis |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2020 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 2, 2020}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19598378}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>7xfh0l72wjvg93nceseszuocwuio3xo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pantographa gorgonalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407494</id>
    <revision>
      <id>6155793</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="885" sha1="ouuy4cpp65ds7v6xud07qgk0ld1ymer" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Pantographa gorgonalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Pantographa gorgonalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Herbert Druce tomonidan 1895-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Gerrero]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.org/stream/mobotbca_15_02_00/mobotbca_15_02_00_djvu.txt ''Biologia Centrali-Americana''] {{PD-notice}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q19598379}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>ouuy4cpp65ds7v6xud07qgk0ld1ymer</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patania aegrotalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407495</id>
    <revision>
      <id>6155795</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:03:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>thr</comment>
      <origin>6155795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1042" sha1="6v80k87dam7yrc93z674cia0sthpnel" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Patania aegrotalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Patania aegrotalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Zeller tomonidan 1852-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]], [[Efiopiya]], [[Janubiy Afrika Respublikasi]], [[Gambiya]] va [[Yaman]]da uchraydi. [[Seyshel orollari]]da ham uchrashi mumkin&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx|title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org|accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/PLEUAEGR |title=''Pleuroptya aegrotalis'' (Zeller, 1852) |website=Afromoths |accessdate=March 6, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q19321717}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>6v80k87dam7yrc93z674cia0sthpnel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pantographa suffusalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407496</id>
    <revision>
      <id>6155799</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:05:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="971" sha1="3wzrp98zgggo8gate7wngmysr6xthpz" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Pantographa suffusalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Pantographa suffusalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Herbert Druce tomonidan 1895-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]] va [[Kosta-Rika]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=72830 |title=Taxonomy Browser: ''Pantographa suffusalis'' |website=Barcode of Life Data System (BOLD) |accessdate=January 4, 2020}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19598383}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>3wzrp98zgggo8gate7wngmysr6xthpz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paranacoleia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407497</id>
    <revision>
      <id>6155803</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:06:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="823" sha1="s8t2tap8z2a7o46sc1taicotryl1mnd" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Paranacoleia
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Paranacoleia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |access-date=2011-10-18}}&lt;/ref&gt;.

==Turlari==
*''[[Paranacoleia cuspidata]]'' &lt;small&gt;Du &amp; Li, 2008&lt;/small&gt;
*''[[Paranacoleia elegantula]]'' &lt;small&gt;Du &amp; Li, 2008&lt;/small&gt;
*''[[Paranacoleia lophophoralis]]'' &lt;small&gt;(Hampson, 1912)&lt;/small&gt;
*''[[Paranacoleia lubrica]]'' &lt;small&gt;Du &amp; Li, 2008&lt;/small&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7135424}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>s8t2tap8z2a7o46sc1taicotryl1mnd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pantographa scripturalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407498</id>
    <revision>
      <id>6155806</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:08:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="923" sha1="p4oryxipx0qfdcov1unrzcsrpnq172b" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Pantographa scripturalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Pantographa scripturalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Achille Guenée tomonidan 1854-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubiy Amerika]]da, [[Kolumbiya]]dan [[Boliviya]]gacha bo‘lgan hududlarda uchraydi. Uning yashash muhiti bulutli o‘rmonlardan iborat bo‘lib, dengiz sathidan 800–1800 metr balandliklarda qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13997397}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>p4oryxipx0qfdcov1unrzcsrpnq172b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pantographa prorogata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407499</id>
    <revision>
      <id>6155808</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:09:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="730" sha1="svghn86pizigroddupx6e8oxjflujqp" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Pantographa prorogata
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Pantographa prorogata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Surinam]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19598381}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>svghn86pizigroddupx6e8oxjflujqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ochiai toʻgʻoni (Yamagata)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407500</id>
    <revision>
      <id>6155809</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1132" sha1="p78u4kyfi3rzz1t1kwdjrlww3dchtc7" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 63m
|dam_height           = 15.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   =
|opening              = 1958
|cost                 =
|res_catchment        = 371.5 sq. km
|res_surface          = 9 ha
| coordinates          = {{coord|38|33|16|N|139|48|38|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Ochiai toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 371.5 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Ochiai Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3603}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>p78u4kyfi3rzz1t1kwdjrlww3dchtc7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patania characteristica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407501</id>
    <revision>
      <id>6155811</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="681" sha1="erxu11nlebl4iiyn1hzst0f8rm7jbvp" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Patania characteristica
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Patania characteristica''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Warren tomonidan 1896-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Meghalaya]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx|title=global Pyraloidea database|publisher=Globiz.pyraloidea.org |accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19321714}}
[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>erxu11nlebl4iiyn1hzst0f8rm7jbvp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pantographa idmonalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407502</id>
    <revision>
      <id>6155819</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="753" sha1="rfqe3jqln8ac61qgnzoya6niwfthyyc" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Pantographa idmonalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Pantographa idmonalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Herbert Druce tomonidan 1895-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Morelos]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q19598380}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>rfqe3jqln8ac61qgnzoya6niwfthyyc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sagae toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407503</id>
    <revision>
      <id>6155820</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1481" sha1="pjribhrh0vkpekfqezsfujj9x02pbah" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =510m
|dam_height           = 112m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1972
|opening              = 1990
|cost                 =
|res_capacity_total   =109000
|res_catchment        = 231
|res_surface          = 340 ha
| coordinates          = {{coord|38|27|19|N|140|2|18|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Sagae toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish, suv taʼminoti va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 231 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Sagae Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0444}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal| volume = 37| issue = 3| last1 = Sakanoi| first1 = Kazuyuki| last2 = Nakamura| first2 = Masashi| last3 = Nagano| first3 = Katsuyoshi| title = Fill-type dams in Tohoku region. Sagae and Shichigashuku dams as examples| journal = Tsuchi to Kiso;(Japan)| date = 1989}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>pjribhrh0vkpekfqezsfujj9x02pbah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patania aedilis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407504</id>
    <revision>
      <id>6155823</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1188" sha1="1eiokb4fsn2k2tp4o3aalhvi04lm7xg" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Patania aedilis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Patania aedilis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Edward Meyrick tomonidan 1887-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da uchraydi. U [[Kvinslend]] shtatida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Mally |first3=Richard |last4=Vegliante |first4=Francesca |last5=Tränkner |first5=Andreas |last6=Bauer |first6=Franziska |last7=Hayden |first7=James |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Schouten |first9=Rob |last10=Li |first10=Houhun |last11=Trofimova |first11=Tatiana |last12=Solis |first12=M. Alma |author-link12=Maria Alma Solis |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |publisher=Globiz.pyraloidea.org |accessdate=15 July 2014}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q19321719}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>1eiokb4fsn2k2tp4o3aalhvi04lm7xg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Senbacho Tameike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407505</id>
    <revision>
      <id>6155825</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:16:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1149" sha1="ajof6wvrejo2kgri5mxbfijli44u6sp" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 91.5m
|dam_height           = 20.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1990
|cost                 =
|res_capacity_total   = 
|res_surface          = 2 gektar
| coordinates          = {{coord|38|31|17|N|140|17|21|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Senbacho Tameike toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 2 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 112 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Senbacho Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0414}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>ajof6wvrejo2kgri5mxbfijli44u6sp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pantographa serratilinealis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407506</id>
    <revision>
      <id>6155829</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1201" sha1="72hnf9r6ikosjxq1g90kdad218vidqu" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Pantographa serratilinealis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Pantographa serratilinealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Julius Lederer tomonidan 1863-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]] va [[Peru]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q19598382}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>72hnf9r6ikosjxq1g90kdad218vidqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shintsuruko toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407507</id>
    <revision>
      <id>6155830</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:17:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1534" sha1="im3ijqy6i7r7ehi9ur3c17btarnpx5w" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =283.9m
|dam_height           = 96m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1972
|opening              = 1990
|cost                 =
|res_capacity_total   =31500
|res_catchment        = 56
|res_surface          = 125 gektar
| coordinates          = {{coord|38|31|57|N|140|31|10|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Shintsuruko toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon qishloq xoʻjaligi maqsadlarida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 56 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Shintsuruko Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0443}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal| pages = 65–89| last1 = Nohara| first1 = Daisuke| last2 = Sato| first2 = Yoshinobu| last3 = Sumi| first3 = Tetsuya| title = Effectiveness of adaptation options for multi-purpose reservoir operation to climate change| journal = Climate Change-Sensitive Water Resources Management| date = 2020| doi = 10.1201/9780429289873-6| isbn = 9780429289873| s2cid = 228922037}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>im3ijqy6i7r7ehi9ur3c17btarnpx5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shiraishiyama toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407508</id>
    <revision>
      <id>6155832</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:18:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1115" sha1="cj6q7c12xpzwyquyey0otne36cyiwss" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 88m
|dam_height           = 15.9m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1991
|cost                 =
|res_surface          = 1 ha
| coordinates          = {{coord|38|29|15|N|140|17|34|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Shiraishiyama toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 1 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 46 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Shiraishiyama Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0403}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>cj6q7c12xpzwyquyey0otne36cyiwss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pantographa limata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407509</id>
    <revision>
      <id>6155833</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:18:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="829" sha1="b4fngnlgscvztnbne49mkbudmb20zws" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Pantographa limata
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Pantographa limata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi. U [[AQSh]]ning Arkanzas, Florida, Jorjiya, Illinoys, Massachusets, Nyu-Xempshir, Nyu-York, Shimoliy Karolina, Ogayo, Indiana, Pensilvaniya, Tennessi, Virjiniya, G‘arbiy Virjiniya va Viskonsin shtatlarida, shuningdek [[Kanada]]ning [[Kvebek]] provinsiyasida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bugguide.net/node/view/5291 |title=Bug Guide |publisher=Bug Guide |date= |access-date=2011-10-18}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7131873}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>b4fngnlgscvztnbne49mkbudmb20zws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shirakawa toʻgʻoni (Yamagata)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407510</id>
    <revision>
      <id>6155834</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:19:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1450" sha1="obenyu8qjvg6crbrzxceemi1gcd974y" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =348.2m
|dam_height           = 66m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1968
|opening              = 1981
|cost                 =
|res_capacity_total   =50000
|res_catchment        = 205
|res_surface          = 270 ha
| coordinates          = {{coord|37|58|22|N|139|55|22|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Shirakawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish, sugʻorish, suv taʼminoti va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 205 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Shirakawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0439}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite conference| publisher = OnePetro| conference = ISRM International Symposium| last1 = Ogoshi| first1 = Haruyuki| last2 = Oashi| first2 = Naoto| title = Grouting at the soft rock foundation of Shirakawa Dam| date = 1981}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>obenyu8qjvg6crbrzxceemi1gcd974y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patania agilis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407511</id>
    <revision>
      <id>6155835</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:19:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="818" sha1="es2kd3c4xt5svmj79zdsnpmemzfepre" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Patania agilis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Patania agilis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Edward Meyrick tomonidan 1936-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]]ning Sharqiy provinsiya, Shimoliy Kivu, Katanga va Ekvator viloyatlarida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/PLEUAGIL |title=''Pleuroptya agilis'' (Meyrick, 1936) |website=Afromoths |accessdate=March 6, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q19598420}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>es2kd3c4xt5svmj79zdsnpmemzfepre</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shiromizu toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407512</id>
    <revision>
      <id>6155836</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 367m |dam_height           = 54.5m |dam_width_base       = |construction_began   = 1974 |opening              = 1990 |cost                 = |res_catchment        = 15.2 sq. km |res_surface          = 30 ha | coordinates          = {{coord|38|26|55|N|140|28|30|E|type:landmar...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1154" sha1="kl7gil6472bzsvlzujbcr08ucvt16cz" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 367m
|dam_height           = 54.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1974
|opening              = 1990
|cost                 =
|res_catchment        = 15.2 sq. km
|res_surface          = 30 ha
| coordinates          = {{coord|38|26|55|N|140|28|30|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Shiromizu toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 15.2 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Shiromizu Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0442}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>kl7gil6472bzsvlzujbcr08ucvt16cz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shobugawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407513</id>
    <revision>
      <id>6155839</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:21:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1119" sha1="nkhla7cmakjzih234vbd0um54dn3hla" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 210m
|dam_height           = 31.1m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1973
|cost                 =
|res_catchment        = 11 sq. km
|res_surface          = 5 gektar
| coordinates          = {{coord|38|6|05|N|140|20|47|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Shobugawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan kombinatsiyalashgan turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 11 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Shobugawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0436}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>nkhla7cmakjzih234vbd0um54dn3hla</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tachiyazawagawa No.1 toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407514</id>
    <revision>
      <id>6155845</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:25:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 58.5m |dam_height           = 24m |dam_width_base       = |construction_began   = |opening              = 1938 |cost                 = |res_catchment        = 69.7 sq. km |res_surface          = 2 gektar | coordinates          = {{coord|38|37|27|N|140|2|35|E|type:landmark_re...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1161" sha1="3m9f2gy6rlu87456onmbf2rnf8vsrq5" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 58.5m
|dam_height           = 24m
|dam_width_base       =
|construction_began   =
|opening              = 1938
|cost                 =
|res_catchment        = 69.7 sq. km
|res_surface          = 2 gektar
| coordinates          = {{coord|38|37|27|N|140|2|35|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Tachiyazawagawa No.1 toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 69.7 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Tachiyazawagawa No.1 Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0411}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>3m9f2gy6rlu87456onmbf2rnf8vsrq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Takasaka toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407515</id>
    <revision>
      <id>6155848</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:26:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1181" sha1="ts6un8otcnxcn6mo1dchq2mqxb09012" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 118.7m
|dam_height           = 57m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1962
|opening              = 1967
|cost                 =
|res_catchment        = 68.2 sq. km
|res_surface          = 110 gektar
| coordinates          = {{coord|38|58|06|N|140|9|48|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Takasaka toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 68.2 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Takasaka Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0434}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>ts6un8otcnxcn6mo1dchq2mqxb09012</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tateyama Tameike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407516</id>
    <revision>
      <id>6155852</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 86m |dam_height           = 18.6m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1950 |cost                 = |res_catchment        =   |res_surface          = 1 gektar | coordinates          = {{coord|38|23|24|N|140|12|47|E|type:landmark_region:JP|...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1177" sha1="plszowoq0064j3pfnts1ycmwuuzbxrk" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 86m
|dam_height           = 18.6m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1950
|cost                 =
|res_catchment        =  
|res_surface          = 1 gektar
| coordinates          = {{coord|38|23|24|N|140|12|47|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Tateyama Tameike toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 1 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 23 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega. 1950-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Tateyama Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0418}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>plszowoq0064j3pfnts1ycmwuuzbxrk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tazawagawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407517</id>
    <revision>
      <id>6155853</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:28:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 185m |dam_height           = 81m |dam_width_base       = |construction_began   = 1981 |opening              = 2001 |cost                 = |res_catchment        = 23.2 sq. km |res_surface          = 35 gektar | coordinates          = {{coord|38|50|35|N|140|1|41|E|type:landma...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1161" sha1="fbo4htmqs8ittdft7pod6vc3dde4ud7" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 185m
|dam_height           = 81m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1981
|opening              = 2001
|cost                 =
|res_catchment        = 23.2 sq. km
|res_surface          = 35 gektar
| coordinates          = {{coord|38|50|35|N|140|1|41|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Tazawagawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 23.2 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Tazawagawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0449}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>fbo4htmqs8ittdft7pod6vc3dde4ud7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tomeyamagawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407518</id>
    <revision>
      <id>6155854</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1142" sha1="tglp611my44fkmrnm3211fxjcg2rfcg" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 115m
|dam_height           = 46m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1990
|opening              = 2011
|cost                 =
|res_catchment        = 7.2 sq. km
|res_surface          = 9 ha
| coordinates          = {{coord|38|21|30|N|140|27|13|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Tomeyamagawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 7.2 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Tomeyamagawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3200}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>tglp611my44fkmrnm3211fxjcg2rfcg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patania balteata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407519</id>
    <revision>
      <id>6155855</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1599" sha1="9n32u48ethtvq2vpio6zsvxmwu5p88t" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Patania balteata
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Patania balteata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Johan Christian Fabricius tomonidan 1798-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubiy Yevropa]], [[Afrika]] va [[Osiyo]]da keng tarqalgan. U [[Yaponiya]], [[Koreya]], [[Reyunion]], [[Madagaskar]], [[Tayvan]], [[Tailand]], [[Turkiya]] va [[Ukraina]]da uchraydi. Shuningdek, [[Avstraliya]]ning [[Yangi Janubiy Uels]] va [[Kvinslend]] shtatlarida ham qayd etilgan. Bundan tashqari, [[Gavayi]]dan eski qaydlar ham mavjud.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
*{{cite web |last1=Herbison-Evans |first1=Don |last2=Crossley |first2=Stella |name-list-style=amp |date=28 December 2009 |url=http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/spil/balteata.html |title='' Pleuroptya balteata'' (Fabricius, 1798) |website=Australian Caterpillars and their Butterflies and Moths |accessdate=14 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160813030521/http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/spil/balteata.html |archive-date=13 August 2016 |url-status=live}}
== Havolalar == 
*[http://www.jpmoth.org/Crambidae/Pyraustinae/Pleuroptya_balteata.html Japanese Moths]
*[https://web.archive.org/web/20110622095822/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=366978 Fauna Europaea]
*{{Commons category-inline|Pleuroptya balteata|''Pleuroptya balteata''}}
{{Wikispecies}}

{{Taxonbar|from=Q7204811}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>9n32u48ethtvq2vpio6zsvxmwu5p88t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tonosawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407520</id>
    <revision>
      <id>6155856</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:30:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 90m |dam_height           = 18m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1988 |cost                 = |res_surface          = 1 gektar | coordinates          = {{coord|38|28|24|N|140|17|31|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} ''...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1137" sha1="ky573ivn15jhuzb8z8j6g0rgu3j80cr" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 90m
|dam_height           = 18m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1988
|cost                 =
|res_surface          = 1 gektar
| coordinates          = {{coord|38|28|24|N|140|17|31|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Tonosawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 1 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 67 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega. 1988-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Tonosawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0416}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>ky573ivn15jhuzb8z8j6g0rgu3j80cr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tsunakigawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407521</id>
    <revision>
      <id>6155862</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1341" sha1="r7c1er9ac6a5h3a06qjquza8cguh7t0" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =367.5m
|dam_height           = 74m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1984
|opening              = 2007
|cost                 =
|res_capacity_total   =9550
|res_catchment        = 40.5
|res_surface          = 49 gektar
| coordinates          = {{coord|37|50|26|N|140|2|40|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Tsunakigawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 40.5 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Tsunakigawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0451}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Tsunakigawa Dam (Yamagata, 2007)| work = Structurae| accessdate = 2022-02-26| url = https://structurae.net/en/structures/tsunakigawa-dam}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>r7c1er9ac6a5h3a06qjquza8cguh7t0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Umagami Tameike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407522</id>
    <revision>
      <id>6155865</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:33:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1179" sha1="219moc9undggsg096w9r9zz61lsrdsm" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 123.2m
|dam_height           = 24.8m
|dam_width_base       =
|construction_began   =
|opening              = 1986
|cost                 =
|res_catchment        =
|res_surface          = 10 gektar
| coordinates          = {{coord|38|20|36|N|140|8|56|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Umagami Tameike toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 10 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 1244 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega. 1986-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Umagami Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0419}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>219moc9undggsg096w9r9zz61lsrdsm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yakuwa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407523</id>
    <revision>
      <id>6155867</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:34:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1451" sha1="p3hg7sr25hydhahqxyrh80gui25ovju" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           =269m
|dam_height           = 97.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   =
|opening              = 1957
|cost                 =
|res_capacity_total   =49028
|res_catchment        = 148.4
|res_surface          = 186 gektar
| coordinates          = {{coord|38|30|43|N|139|52|30|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Yakuwa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 148.4 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Yakuwa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0425}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Yakuwa - Info And Technical Data| accessdate = 2022-02-26| url = https://www.alldams.com/dams-in-japan/yakuwa| archive-date = 2022-02-26| archive-url = https://web.archive.org/web/20220226064917/https://www.alldams.com/dams-in-japan/yakuwa| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>p3hg7sr25hydhahqxyrh80gui25ovju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zao toʻgʻoni (Yamagata)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407524</id>
    <revision>
      <id>6155871</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1326" sha1="5hsqsksmw0qhrharj579em1xzuuhpi0" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 273.8m
|dam_height           = 66m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1965
|opening              = 1969
|cost                 =
|res_catchment        = 21 sq. km
|res_surface          = 24 gektar
| coordinates          = {{coord|38|11|40|N|140|26|25|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Zao toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon&lt;ref&gt;{{Citation | title=蔵王ダム（山形県管理） | url=https://www.thr.mlit.go.jp/yamagata/river/enc/genre/01-kiso/kiso0208_008_05.html | access-date=18 May 2023}}
&lt;/ref&gt;. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 21 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Zao Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0435}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>5hsqsksmw0qhrharj579em1xzuuhpi0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155873</id>
      <parentid>6155871</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:35:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <origin>6155873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1328" sha1="orh3xrhsud35r95kzcoo4u75azvj67e" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Toyama prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= Zao toʻgʻoni joylashuvi
|dam_length           = 273.8m
|dam_height           = 66m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1965
|opening              = 1969
|cost                 =
|res_catchment        = 21 sq. km
|res_surface          = 24 gektar
| coordinates          = {{coord|38|11|40|N|140|26|25|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Zao toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Yamagata prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon&lt;ref&gt;{{Citation | title=蔵王ダム（山形県管理） | url=https://www.thr.mlit.go.jp/yamagata/river/enc/genre/01-kiso/kiso0208_008_05.html | access-date=18 May 2023}}
&lt;/ref&gt;. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 21 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Zao Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0435}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Toyama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>orh3xrhsud35r95kzcoo4u75azvj67e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanagava prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407525</id>
    <revision>
      <id>6155881</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:43:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„Quyida [[Yaponiya]]ning [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]]dagi [[to‘g‘on]]lar roʻyxati keltirilgan.  == Roʻyxat == {| class=&quot;wikitable&quot; !Nomi !Joylashuv !Ochiq !Balandlik (metr) !Tasvir {{wdtable row/dam|qid=Q11641728&lt;!-- Doshi Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam|qid=Q5897343&lt;!-- Honzawa Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam|qid=Q11453145&lt;!-- Ishigoya Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam|qid=Q34845049&lt;!-- Iizumi Intake Weir --&gt;}} {{wdtable row/dam|qid=Q34862540&lt;!-- Kur...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="931" sha1="csuca7yh7c7e1d7n9nevtqqiebbrbal" xml:space="preserve">Quyida [[Yaponiya]]ning [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]]dagi [[to‘g‘on]]lar roʻyxati keltirilgan.

== Roʻyxat ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Nomi
!Joylashuv
!Ochiq
!Balandlik (metr)
!Tasvir
{{wdtable row/dam|qid=Q11641728&lt;!-- Doshi Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q5897343&lt;!-- Honzawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q11453145&lt;!-- Ishigoya Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q34845049&lt;!-- Iizumi Intake Weir --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q34862540&lt;!-- Kurokura Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q11354385&lt;!-- Miho Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q1744937&lt;!-- Miyagase Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q11554485&lt;!-- Numamoto Dam--&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q113540452&lt;!-- Ohmatazawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q7398955&lt;!-- Sagami Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q113540404&lt;!-- Sagamihara Chindenti Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q7498964&lt;!-- Shiroyama Dam --&gt;}}
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]</text>
      <sha1>csuca7yh7c7e1d7n9nevtqqiebbrbal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Doshi toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407526</id>
    <revision>
      <id>6155884</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = {{convert|74|m|abbr=on}} |dam_height           = {{convert|32.8|m|abbr=on}} |dam_width_base       = |construction_began   = 1952 |opening              = 1955 |cost                 = |res_capacity_total   = {{convert|1,525,000|m3|abbr=on}} |res_catchment        = {...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1301" sha1="m54jgundk6vhqvzu11fa27i74cjkbyh" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|74|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|32.8|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1952
|opening              = 1955
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|1,525,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|112.5|km2|abbr=on}}
|res_surface          = 14 ha
| coordinates          = {{coord|35|33|02|N|139|8|01|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Doshi toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 道志ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 112.5 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Doshi Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0699}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Kanagava prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>m54jgundk6vhqvzu11fa27i74cjkbyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Honzawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407527</id>
    <revision>
      <id>6155886</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1020" sha1="kz16a12sf7hq9pne83lvva2u1s0gx47" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
 dam_length            = {{cvt|234|m|ft}}
| dam_height            = {{cvt|73|m|ft}}
| dam_width_base        =
| dam_width_crest       =
| dam_volume            = {{cvt|1,852,000|m3|ft3}}
| spillway_type         = 
| spillway_capacity     = 
| construction_began    = 1960
| opening               = 1965
| cost                  = 
| owner                 = 
| res_capacity_total    = {{cvt|3,927,000|m3|ft3}}
| res_catchment         = {{cvt|0.6|km2|mi2}}
| res_surface           = {{cvt|21|ha}}
}}
'''Honzawa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 本沢ダム, ''Honzawa Damu'') — [[Yaponiya]]ning [[Kanagava prefekturasi]] joylashgan toʻgʻon.

== Yana qarang ==
* [[Kanagava prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>kz16a12sf7hq9pne83lvva2u1s0gx47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miyagase Fuku toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407528</id>
    <revision>
      <id>6155888</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:47:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |location             = [[Kanagawa Prefecture]], Japan |dam_length           = {{convert|87|m|abbr=on}} |dam_height           = {{convert|34.5|m|abbr=on}} |dam_width_base       = |construction_began   = 1971 |opening              = 2000 |cost                 = |res_capacity_total   = {{c...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1416" sha1="6p8fb2lwywy89jo2v7ez8cgwmgnfcsg" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|location             = [[Kanagawa Prefecture]], Japan
|dam_length           = {{convert|87|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|34.5|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1971
|opening              = 2000
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|557,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|1.1|km2|abbr=on}}
|res_surface          = 4 gektar
| coordinates          = {{coord|35|32|19|N|139|15|20|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Miyagase Fuku toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 石小屋ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Kanagava prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish, suv taʼminoti va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 1.1 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Miyagase Fuku Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3243}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Kanagava prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>6p8fb2lwywy89jo2v7ez8cgwmgnfcsg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155890</id>
      <parentid>6155888</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:48:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <origin>6155890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1370" sha1="byfs62ojzlfojaebiudh8vkyrotilmf" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|87|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|34.5|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1971
|opening              = 2000
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|557,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|1.1|km2|abbr=on}}
|res_surface          = 4 gektar
| coordinates          = {{coord|35|32|19|N|139|15|20|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Miyagase Fuku toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 石小屋ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish, suv taʼminoti va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 1.1 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Miyagase Fuku Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3243}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Kanagava prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>byfs62ojzlfojaebiudh8vkyrotilmf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ohmatazawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407529</id>
    <revision>
      <id>6155892</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:48:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1311" sha1="d76xbmxzu3eet5l6ra57peujhqbkyge" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|90.4|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|18.7|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1914
|opening              = 1917
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|90,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|16|km2|abbr=on}}
|res_surface          = 2 gektar
| coordinates          = {{coord|35|26|06|N|139|0|53|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Ohmatazawa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 大又沢ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 16 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Ohmatazawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0695}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Kanagava prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>d76xbmxzu3eet5l6ra57peujhqbkyge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sagamihara Chindenti toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407530</id>
    <revision>
      <id>6155894</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:49:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1339" sha1="njxx0o3g39ru6gloap72e3n7qumobpt" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|255|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|19.5|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   =
|opening              = 1954
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|883,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        =
|res_surface          = 12 gektar
| coordinates          = {{coord|35|32|03|N|139|23|15|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Sagamihara Chindenti toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 相模原沈でん池) — [[Yaponiya]]ning [[Kanagava prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 12 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 883 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega. 1954-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Sagamihara Chindenti - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0698}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Kanagava prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>njxx0o3g39ru6gloap72e3n7qumobpt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155897</id>
      <parentid>6155894</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T15:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <origin>6155897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1348" sha1="7kw54l78y2qeutsocrd9y9tlqgijxe1" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|255|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|19.5|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   =
|opening              = 1954
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|883,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        =
|res_surface          = 12 gektar
| coordinates          = {{coord|35|32|03|N|139|23|15|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Sagamihara Chindenti toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 相模原沈でん池) — [[Yaponiya]]ning [[Kanagava|Kanagava prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Toʻla holatda taxminan 12 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 883 ming kub metr suv saqlash imkoniyatiga ega. 1954-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Sagamihara Chindenti - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0698}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Kanagava prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>7kw54l78y2qeutsocrd9y9tlqgijxe1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ibaraki prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407531</id>
    <revision>
      <id>6155899</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„Quyida [[Yaponiya]]ning [[Ibaraki prefekturasi]]dagi [[to‘g‘on]]lar roʻyxati keltirilgan.  == Roʻyxat == {| class=&quot;wikitable&quot; !Nomi !Joylashuv !Ochiq !Balandlik (metr) !Tasvir {{wdtable row/dam|qid=Q113480315&lt;!-- Fudoyatsu-ike Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam|qid=Q17211257&lt;!-- Fujiigawa Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam|qid=Q5507684&lt;!-- Fukuoka Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam|qid=Q11488807&lt;!-- Gozenyama Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam|qid=Q11615682&lt;!-- Hananuki...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="976" sha1="b3bntbobhm6hww33ob2iehw9cct53vo" xml:space="preserve">Quyida [[Yaponiya]]ning [[Ibaraki prefekturasi]]dagi [[to‘g‘on]]lar roʻyxati keltirilgan.

== Roʻyxat ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Nomi
!Joylashuv
!Ochiq
!Balandlik (metr)
!Tasvir
{{wdtable row/dam|qid=Q113480315&lt;!-- Fudoyatsu-ike Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q17211257&lt;!-- Fujiigawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q5507684&lt;!-- Fukuoka Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q11488807&lt;!-- Gozenyama Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q11615682&lt;!-- Hananuki Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q11666465&lt;!-- Iida Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q34852572&lt;!-- Juo Dam--&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q34861492&lt;!-- Koyama Dam--&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q11541392&lt;!-- Kozogawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q113468462&lt;!-- Minamishiio Choseichi Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q113480317&lt;!-- Minowa-ike Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q34891312&lt;!-- Mizunuma Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam|qid=Q11598381&lt;!-- Ryujin Dam --&gt;}}
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]</text>
      <sha1>b3bntbobhm6hww33ob2iehw9cct53vo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fudoyatsu-ike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407532</id>
    <revision>
      <id>6155901</id>
      <timestamp>2026-05-30T15:57:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 112m |dam_height           = 16.6m |dam_width_base       = |construction_began   = 1969 |opening              = 1978 |cost                 = |res_catchment        =   |res_surface          = 5 gektar | coordinates          = {{coord|36|22|11|N|140|19|05|E|type:landmark_regi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1066" sha1="r7eiu0zes8mfrlp3vbxe865mt9b1ouw" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 112m
|dam_height           = 16.6m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1969
|opening              = 1978
|cost                 =
|res_catchment        =  
|res_surface          = 5 gektar
| coordinates          = {{coord|36|22|11|N|140|19|05|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Fudoyatsu-ike toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 不動谷津池) — [[Yaponiya]]ning [[Ibaraki prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Fudoyatsu-ike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0546}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Ibaraki prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>r7eiu0zes8mfrlp3vbxe865mt9b1ouw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fujiigawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407533</id>
    <revision>
      <id>6155909</id>
      <timestamp>2026-05-30T16:11:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 90m |dam_height           = 37.5m |dam_width_base       = |construction_began   = 1991 |opening              = 2009 |cost                 = |res_catchment        = 70 sq. km |res_surface          = 38 gektar | coordinates          = {{coord|36|26|08|N|140|21|32|E|type:landm...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1216" sha1="ii3g4idmvdz2dmkoc3f22oj6w0vglft" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 90m
|dam_height           = 37.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1991
|opening              = 2009
|cost                 =
|res_catchment        = 70 sq. km
|res_surface          = 38 gektar
| coordinates          = {{coord|36|26|08|N|140|21|32|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Fujiigawa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 藤井川ダム（再）) — [[Yaponiya]]ning [[Ibaraki prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish, sugʻorish va suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 70 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Fujiigawa Dam (Re) - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3162}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Ibaraki prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>ii3g4idmvdz2dmkoc3f22oj6w0vglft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Buranovskiye Babushki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407534</id>
    <revision>
      <id>6155912</id>
      <timestamp>2026-05-30T16:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Musiqiy kollektiv bilgiqutisi | guruh_nomi     = Buranovskiye Babushki {{nobold|Бурановские бабушки}} | tasvir         = Buranovskiye Babushki 2011 12.jpg | izoh           = | faoliyat       = 1970–2018 | kelib_chiqishi = | mamlakat       = [[Buranovo]], Udmurtiya, Rossiya | janr           = | leybl          = | tarkib         = {{Unbulleted list|Anna Prokopyeva|Valentina Serebrennikova|Yekaterina Antonova}} | sobiq_tarkib   =...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8759" sha1="shy8hwtto1nl988zr30elcvi6ni2t7t" xml:space="preserve">{{Musiqiy kollektiv bilgiqutisi
| guruh_nomi     = Buranovskiye Babushki {{nobold|Бурановские бабушки}}
| tasvir         = Buranovskiye Babushki 2011 12.jpg
| izoh           =
| faoliyat       = 1970–2018
| kelib_chiqishi =
| mamlakat       = [[Buranovo]], Udmurtiya, Rossiya
| janr           =
| leybl          =
| tarkib         = {{Unbulleted list|Anna Prokopyeva|Valentina Serebrennikova|Yekaterina Antonova}}
| sobiq_tarkib   = {{Unbulleted list|Yelizaveta Filippovna Zarbatova|Granya Ivanovna Baysarova|Alevtina Gennadyevna Begisheva|Zoya Sergeyevna Dorodova|Galina Nikolayevna Koneva|Valentina Semyonovna Pyatchenko|Olga Nikolayevna Tuktareva|Yekaterina Semyonovna Shklyayeva|Natalya Yakovlevna Pugachyova}}
| vebsayt        = {{URL|http://buranovskiebabushki.ru/}}
}}

'''Buranovskiye Babushki''' ({{lang-ru|Бурановские бабушки}}; maʼnosi — „Buranovolik buvilar“) — [[Udmurtiya]]ning [[Buranovo]] qishlogʻidan boʻlgan sakkiz nafar keksa ayoldan tashkil topgan udmurt-rus etno-pop guruhi hisoblanadi. Jamoa [[Rossiya]] nomidan [[Baku]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012|Eurovision–2012]]“da ishtirok etgan hamda tanlovda ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;BBC: Eurovision&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17297443 |title=Granny group to represent Russia |date=8 March 2012 |website=[[BBC News]] |access-date=20 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928131444/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17297443 |archive-date=28 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
=== Eurovision ===
Jamoa avvalroq [[Rossiya]]ning „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2010|Eurovision–2010]]“ tanlovining milliy saralashida „Dlinnaja-dlinnaja beresta i kak sdelatʼ iz nee ajšon“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan hamda uchinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite book |author=Simon Barclay |title=The Complete and Independent Guide to the Eurovision Song Contest 2010 |url=https://books.google.com/books?id=BfuBF7fOnyoC&amp;pg=PA19 |access-date=10 March 2016 |date=17 June 2010 |publisher=Simon Barclay |isbn=978-1-4457-8415-1 |page=19}}&lt;/ref&gt;.

Buranovskiye Babushki [[2012-yil]]da [[Rossiya]] vakili boʻlish uchun yana bir bor milliy saralashda qatnashgan. Jamoa [[ingliz tili]]dagi qismlarni ham oʻz ichiga olgan „Party for Everybody“ qoʻshigʻi bilan gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Ular 38,51 ball toʻplab, „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2008|Eurovision–2008]]“ gʻolibi [[Dima Bilan]] hamda [[Yulia Volkova]] ijro etgan „Back to Her Future“ qoʻshigʻini ortda qoldirgan. Mazkur duet 29,25 ball bilan ikkinchi oʻrinni egallagan.

Shundan soʻng jamoa [[Rossiya]] nomidan [[Baku]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012|Eurovision–2012]]“ tanlovida ishtirok etgan. Tanlov yakunida ular 259 ball bilan ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan. Jamoa ovoz berishda qatnashgan 41 mamlakatdan 40 tasidan ball olgan boʻlib, faqat [[Shveysariya]] ularga ochko bermagan. Buranovskiye Babushki 372 ball toʻplagan gʻolib [[Shvetsiya]] vakillaridan keyingi pogʻonani egallagan&lt;ref name=&quot;BBC: Eurovision&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://eurovision.tv/event/baku-2012/grand-final |title=Grand Final of Baku 2012 |website=[[Eurovision Song Contest]] |access-date=10 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510125737/https://eurovision.tv/event/baku-2012/grand-final |archive-date=10 May 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Xayriya ishlari ===
[[2010-yil]]da Buranovskiye Babushki Trinity Cherkovini qayta tiklash uchun maxsus jamgʻarma tashkil etgan. Guruhning barcha daromadlari ushbu jamgʻarmaga yoʻnaltirilgan.

Trinity Cherkovi dastlab [[1865-yil]]da toshdan barpo etilgan. Biroq u [[1939-yil]] [[19-sentyabr]]da sovet maʼmuriyati tomonidan yopilgan va keyinchalik buzib tashlangan. Uning oʻrnida qurilgan yogʻoch ibodatxona esa yaroqsiz holatga kelib qolgan. Qayta tiklangan cherkov [[2016-yil]] [[20-iyun]]da rasman ochilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2016-06-20|title=Храм, который построили &quot;Бабушки из Бураново&quot;, сегодня освятили - ВИДЕО {{!}} Moya Udmurtiya|trans-title=Today the church built by „Buranovskiye Babushki“ was consecrated — VIDEO|url=http://www.myudm.ru/news/2016-06-20/hram-kotoryj-postroili-babushki-iz-buranovo-segodnya-osvyatili-video|url-status=live|access-date=2021-05-24|website=Моя Udmurtiya (My Udmurtia)|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20170225222301/http://www.myudm.ru:80/news/2016-06-20/hram-kotoryj-postroili-babushki-iz-buranovo-segodnya-osvyatili-video |archive-date=25 February 2017 }}&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolari ==
[[File:Buranovskiye Babushki 2011 6.jpg|thumb|Buranovskiye Babushki 2011-yilgi turlaridan birida]]
[[2014-yil]]da prodyuser [[Ksenia Rubtsova]] dastlabki tarkibdagi buvilar bilan tuzilgan shartnomani bekor qilgan va jamoa uchun yangi tarkib shakllantirgan. Yangilangan guruh sakkiz nafar asosiy ishtirokchi, jumladan [[Anna Prokopyeva]] hamda [[Valentina Serebrennikova]], shuningdek oʻn ikki nafar zaxira ishtirokchidan iborat boʻlgan. Yangi tarkibdagi aʼzolar [[Udmurtiya]]ning turli qishloqlaridan jalb etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |date=29 September 2014 |title=«Бурановских бабушек» заменили на молодых |work=KM.RU |url=https://www.km.ru/muzyka/2014/09/29/persony-i-sobytiya-v-mire-muzyki/748993-buranovskikh-babushek-zamenili-na-molodykh |access-date=14 May 2022}}&lt;/ref&gt;.

Dastlabki tarkib vakillari esa faoliyatini „Babushki iz Buranovo“ („Buranovolik buvilar“) nomi ostida davom ettirgan.

=== Aʼzolari ===
* Grania Baysarova (1949-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.buranovskie-babushki.ru/biography/ |script-title=ru:История создания и биография &quot;Бурановских бабушек&quot; |title=Istoriya sozdaniya i biografiya &quot;Buranovskikh babushek&quot; |trans-title=History of creation and biography of &quot;Buranovsky grandmothers&quot; |website=Buranovskiye Babushki |access-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313152828/http://www.buranovskie-babushki.ru/biography/ |archive-date=13 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Alevtina Begisheva (1958-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Valentina Pyatchenko (1937-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Olga Tuktareva (1968-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Nikolay Zarbatov (1963 yoki 1964-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
=== Sobiq aʼzolari ===
* Elizaveta Zarbatova (1926–2014)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://wiwibloggs.com/2014/01/21/buranovskiye-babushki-yelizaveta-zarbatova/37377/ |title=In Memoriam: Buranovskiye Babushki Yelizaveta Zarbatova dies |first=William Lee |last=Adams |date=21 January 2014 |website=[[Wiwibloggs]] |access-date=10 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160829133616/http://wiwibloggs.com/2014/01/21/buranovskiye-babushki-yelizaveta-zarbatova/37377/ |archive-date=29 August 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Natalya Pugacheva (1935–2019)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://rg.ru/2019/10/26/reg-pfo/v-udmurtii-umerla-samaia-populiarnaia-solistka-buranovskih-babushek.html |title=В Удмуртии умерла самая популярная солистка бурановских бабушек |language=ru |trans-title=In Udmurtia, the most popular soloist of Buranovsky grandmothers died |first=Yana |last=Shamaeva |date=26 October 2019 |website=[[Rossiyskaya Gazeta]] |access-date=26 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026180318/https://rg.ru/2019/10/26/reg-pfo/v-udmurtii-umerla-samaia-populiarnaia-solistka-buranovskih-babushek.html |archive-date=26 October 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Galina Koneva (1938-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ekaterina Shklyaeva (1937–2024)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-07-23 |title=Умерла участница &quot;Бабушек из Бураново&quot; Екатерина Шкляева |url=https://ria.ru/20240723/shkljaeva-1961509861.html |access-date=2024-07-23 |website=РИА Новости |language=ru}}&lt;/ref&gt;
* Zoya Dorodova (1940–2026)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Зоя Дородова: биография, новости, личная жизнь |url=https://stuki-druki.com/authors/dorodova-zoya.php |access-date=2026-02-21 |website=stuki-druki.com |language=ru}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>shy8hwtto1nl988zr30elcvi6ni2t7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155913</id>
      <parentid>6155912</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:31:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8798" sha1="a9ey9eysud9sggjf9glto3ssa0jef2k" xml:space="preserve">{{Musiqiy kollektiv bilgiqutisi
| guruh_nomi     = Buranovskiye Babushki {{nobold|Бурановские бабушки}}
| tasvir         = Buranovskiye Babushki 2011 12.jpg
| izoh           =
| faoliyat       = 1970–2018
| kelib_chiqishi =
| mamlakat       = [[Buranovo]], Udmurtiya, Rossiya
| janr           =
| leybl          =
| tarkib         = {{Unbulleted list|Anna Prokopyeva|Valentina Serebrennikova|Yekaterina Antonova}}
| sobiq_tarkib   = {{Unbulleted list|Yelizaveta Filippovna Zarbatova|Granya Ivanovna Baysarova|Alevtina Gennadyevna Begisheva|Zoya Sergeyevna Dorodova|Galina Nikolayevna Koneva|Valentina Semyonovna Pyatchenko|Olga Nikolayevna Tuktareva|Yekaterina Semyonovna Shklyayeva|Natalya Yakovlevna Pugachyova}}
| vebsayt        = {{URL|http://buranovskiebabushki.ru/}}
}}

'''Buranovskiye Babushki''' ({{lang-ru|Бурановские бабушки}}; maʼnosi — „Buranovolik buvilar“) — [[Udmurtiya]]ning [[Buranovo]] qishlogʻidan boʻlgan sakkiz nafar keksa ayoldan tashkil topgan udmurt-rus etno-pop guruhi hisoblanadi. Jamoa [[Rossiya]] nomidan [[Baku]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012|Eurovision–2012]]“da ishtirok etgan hamda tanlovda ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;BBC: Eurovision&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17297443 |title=Granny group to represent Russia |date=8 March 2012 |website=[[BBC News]] |access-date=20 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928131444/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17297443 |archive-date=28 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
=== Eurovision ===
Jamoa avvalroq [[Rossiya]]ning „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2010|Eurovision–2010]]“ tanlovining milliy saralashida „Dlinnaja-dlinnaja beresta i kak sdelatʼ iz nee ajšon“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan hamda uchinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite book |author=Simon Barclay |title=The Complete and Independent Guide to the Eurovision Song Contest 2010 |url=https://books.google.com/books?id=BfuBF7fOnyoC&amp;pg=PA19 |access-date=10 March 2016 |date=17 June 2010 |publisher=Simon Barclay |isbn=978-1-4457-8415-1 |page=19}}&lt;/ref&gt;.

Buranovskiye Babushki [[2012-yil]]da [[Rossiya]] vakili boʻlish uchun yana bir bor milliy saralashda qatnashgan. Jamoa [[ingliz tili]]dagi qismlarni ham oʻz ichiga olgan „Party for Everybody“ qoʻshigʻi bilan gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Ular 38,51 ball toʻplab, „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2008|Eurovision–2008]]“ gʻolibi [[Dima Bilan]] hamda [[Yulia Volkova]] ijro etgan „Back to Her Future“ qoʻshigʻini ortda qoldirgan. Mazkur duet 29,25 ball bilan ikkinchi oʻrinni egallagan.

Shundan soʻng jamoa [[Rossiya]] nomidan [[Baku]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012|Eurovision–2012]]“ tanlovida ishtirok etgan. Tanlov yakunida ular 259 ball bilan ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan. Jamoa ovoz berishda qatnashgan 41 mamlakatdan 40 tasidan ball olgan boʻlib, faqat [[Shveysariya]] ularga ochko bermagan. Buranovskiye Babushki 372 ball toʻplagan gʻolib [[Shvetsiya]] vakillaridan keyingi pogʻonani egallagan&lt;ref name=&quot;BBC: Eurovision&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://eurovision.tv/event/baku-2012/grand-final |title=Grand Final of Baku 2012 |website=[[Eurovision Song Contest]] |access-date=10 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510125737/https://eurovision.tv/event/baku-2012/grand-final |archive-date=10 May 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Xayriya ishlari ===
[[2010-yil]]da Buranovskiye Babushki Trinity Cherkovini qayta tiklash uchun maxsus jamgʻarma tashkil etgan. Guruhning barcha daromadlari ushbu jamgʻarmaga yoʻnaltirilgan.

Trinity Cherkovi dastlab [[1865-yil]]da toshdan barpo etilgan. Biroq u [[1939-yil]] [[19-sentyabr]]da sovet maʼmuriyati tomonidan yopilgan va keyinchalik buzib tashlangan. Uning oʻrnida qurilgan yogʻoch ibodatxona esa yaroqsiz holatga kelib qolgan. Qayta tiklangan cherkov [[2016-yil]] [[20-iyun]]da rasman ochilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2016-06-20|title=Храм, который построили &quot;Бабушки из Бураново&quot;, сегодня освятили - ВИДЕО {{!}} Moya Udmurtiya|trans-title=Today the church built by „Buranovskiye Babushki“ was consecrated — VIDEO|url=http://www.myudm.ru/news/2016-06-20/hram-kotoryj-postroili-babushki-iz-buranovo-segodnya-osvyatili-video|url-status=live|access-date=2021-05-24|website=Моя Udmurtiya (My Udmurtia)|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20170225222301/http://www.myudm.ru:80/news/2016-06-20/hram-kotoryj-postroili-babushki-iz-buranovo-segodnya-osvyatili-video |archive-date=25 February 2017 }}&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolari ==
[[File:Buranovskiye Babushki 2011 6.jpg|thumb|Buranovskiye Babushki 2011-yilgi turlaridan birida]]
[[2014-yil]]da prodyuser [[Ksenia Rubtsova]] dastlabki tarkibdagi buvilar bilan tuzilgan shartnomani bekor qilgan va jamoa uchun yangi tarkib shakllantirgan. Yangilangan guruh sakkiz nafar asosiy ishtirokchi, jumladan [[Anna Prokopyeva]] hamda [[Valentina Serebrennikova]], shuningdek oʻn ikki nafar zaxira ishtirokchidan iborat boʻlgan. Yangi tarkibdagi aʼzolar [[Udmurtiya]]ning turli qishloqlaridan jalb etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |date=29 September 2014 |title=«Бурановских бабушек» заменили на молодых |work=KM.RU |url=https://www.km.ru/muzyka/2014/09/29/persony-i-sobytiya-v-mire-muzyki/748993-buranovskikh-babushek-zamenili-na-molodykh |access-date=14 May 2022}}&lt;/ref&gt;.

Dastlabki tarkib vakillari esa faoliyatini „Babushki iz Buranovo“ („Buranovolik buvilar“) nomi ostida davom ettirgan.

=== Aʼzolari ===
* Grania Baysarova (1949-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.buranovskie-babushki.ru/biography/ |script-title=ru:История создания и биография &quot;Бурановских бабушек&quot; |title=Istoriya sozdaniya i biografiya &quot;Buranovskikh babushek&quot; |trans-title=History of creation and biography of &quot;Buranovsky grandmothers&quot; |website=Buranovskiye Babushki |access-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313152828/http://www.buranovskie-babushki.ru/biography/ |archive-date=13 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Alevtina Begisheva (1958-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Valentina Pyatchenko (1937-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Olga Tuktareva (1968-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Nikolay Zarbatov (1963 yoki 1964-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
=== Sobiq aʼzolari ===
* Elizaveta Zarbatova (1926–2014)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://wiwibloggs.com/2014/01/21/buranovskiye-babushki-yelizaveta-zarbatova/37377/ |title=In Memoriam: Buranovskiye Babushki Yelizaveta Zarbatova dies |first=William Lee |last=Adams |date=21 January 2014 |website=[[Wiwibloggs]] |access-date=10 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160829133616/http://wiwibloggs.com/2014/01/21/buranovskiye-babushki-yelizaveta-zarbatova/37377/ |archive-date=29 August 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Natalya Pugacheva (1935–2019)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://rg.ru/2019/10/26/reg-pfo/v-udmurtii-umerla-samaia-populiarnaia-solistka-buranovskih-babushek.html |title=В Удмуртии умерла самая популярная солистка бурановских бабушек |language=ru |trans-title=In Udmurtia, the most popular soloist of Buranovsky grandmothers died |first=Yana |last=Shamaeva |date=26 October 2019 |website=[[Rossiyskaya Gazeta]] |access-date=26 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026180318/https://rg.ru/2019/10/26/reg-pfo/v-udmurtii-umerla-samaia-populiarnaia-solistka-buranovskih-babushek.html |archive-date=26 October 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Galina Koneva (1938-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ekaterina Shklyaeva (1937–2024)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-07-23 |title=Умерла участница &quot;Бабушек из Бураново&quot; Екатерина Шкляева |url=https://ria.ru/20240723/shkljaeva-1961509861.html |access-date=2024-07-23 |website=РИА Новости |language=ru}}&lt;/ref&gt;
* Zoya Dorodova (1940–2026)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Зоя Дородова: биография, новости, личная жизнь |url=https://stuki-druki.com/authors/dorodova-zoya.php |access-date=2026-02-21 |website=stuki-druki.com |language=ru}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>a9ey9eysud9sggjf9glto3ssa0jef2k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155914</id>
      <parentid>6155913</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:1970-yilda tashkil etilgan musiqiy guruhlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8853" sha1="6ht9m86fgiytrgj95bi5n14c39kwiap" xml:space="preserve">{{Musiqiy kollektiv bilgiqutisi
| guruh_nomi     = Buranovskiye Babushki {{nobold|Бурановские бабушки}}
| tasvir         = Buranovskiye Babushki 2011 12.jpg
| izoh           =
| faoliyat       = 1970–2018
| kelib_chiqishi =
| mamlakat       = [[Buranovo]], Udmurtiya, Rossiya
| janr           =
| leybl          =
| tarkib         = {{Unbulleted list|Anna Prokopyeva|Valentina Serebrennikova|Yekaterina Antonova}}
| sobiq_tarkib   = {{Unbulleted list|Yelizaveta Filippovna Zarbatova|Granya Ivanovna Baysarova|Alevtina Gennadyevna Begisheva|Zoya Sergeyevna Dorodova|Galina Nikolayevna Koneva|Valentina Semyonovna Pyatchenko|Olga Nikolayevna Tuktareva|Yekaterina Semyonovna Shklyayeva|Natalya Yakovlevna Pugachyova}}
| vebsayt        = {{URL|http://buranovskiebabushki.ru/}}
}}

'''Buranovskiye Babushki''' ({{lang-ru|Бурановские бабушки}}; maʼnosi — „Buranovolik buvilar“) — [[Udmurtiya]]ning [[Buranovo]] qishlogʻidan boʻlgan sakkiz nafar keksa ayoldan tashkil topgan udmurt-rus etno-pop guruhi hisoblanadi. Jamoa [[Rossiya]] nomidan [[Baku]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012|Eurovision–2012]]“da ishtirok etgan hamda tanlovda ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;BBC: Eurovision&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17297443 |title=Granny group to represent Russia |date=8 March 2012 |website=[[BBC News]] |access-date=20 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928131444/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17297443 |archive-date=28 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
=== Eurovision ===
Jamoa avvalroq [[Rossiya]]ning „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2010|Eurovision–2010]]“ tanlovining milliy saralashida „Dlinnaja-dlinnaja beresta i kak sdelatʼ iz nee ajšon“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan hamda uchinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite book |author=Simon Barclay |title=The Complete and Independent Guide to the Eurovision Song Contest 2010 |url=https://books.google.com/books?id=BfuBF7fOnyoC&amp;pg=PA19 |access-date=10 March 2016 |date=17 June 2010 |publisher=Simon Barclay |isbn=978-1-4457-8415-1 |page=19}}&lt;/ref&gt;.

Buranovskiye Babushki [[2012-yil]]da [[Rossiya]] vakili boʻlish uchun yana bir bor milliy saralashda qatnashgan. Jamoa [[ingliz tili]]dagi qismlarni ham oʻz ichiga olgan „Party for Everybody“ qoʻshigʻi bilan gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Ular 38,51 ball toʻplab, „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2008|Eurovision–2008]]“ gʻolibi [[Dima Bilan]] hamda [[Yulia Volkova]] ijro etgan „Back to Her Future“ qoʻshigʻini ortda qoldirgan. Mazkur duet 29,25 ball bilan ikkinchi oʻrinni egallagan.

Shundan soʻng jamoa [[Rossiya]] nomidan [[Baku]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012|Eurovision–2012]]“ tanlovida ishtirok etgan. Tanlov yakunida ular 259 ball bilan ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan. Jamoa ovoz berishda qatnashgan 41 mamlakatdan 40 tasidan ball olgan boʻlib, faqat [[Shveysariya]] ularga ochko bermagan. Buranovskiye Babushki 372 ball toʻplagan gʻolib [[Shvetsiya]] vakillaridan keyingi pogʻonani egallagan&lt;ref name=&quot;BBC: Eurovision&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://eurovision.tv/event/baku-2012/grand-final |title=Grand Final of Baku 2012 |website=[[Eurovision Song Contest]] |access-date=10 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510125737/https://eurovision.tv/event/baku-2012/grand-final |archive-date=10 May 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Xayriya ishlari ===
[[2010-yil]]da Buranovskiye Babushki Trinity Cherkovini qayta tiklash uchun maxsus jamgʻarma tashkil etgan. Guruhning barcha daromadlari ushbu jamgʻarmaga yoʻnaltirilgan.

Trinity Cherkovi dastlab [[1865-yil]]da toshdan barpo etilgan. Biroq u [[1939-yil]] [[19-sentyabr]]da sovet maʼmuriyati tomonidan yopilgan va keyinchalik buzib tashlangan. Uning oʻrnida qurilgan yogʻoch ibodatxona esa yaroqsiz holatga kelib qolgan. Qayta tiklangan cherkov [[2016-yil]] [[20-iyun]]da rasman ochilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2016-06-20|title=Храм, который построили &quot;Бабушки из Бураново&quot;, сегодня освятили - ВИДЕО {{!}} Moya Udmurtiya|trans-title=Today the church built by „Buranovskiye Babushki“ was consecrated — VIDEO|url=http://www.myudm.ru/news/2016-06-20/hram-kotoryj-postroili-babushki-iz-buranovo-segodnya-osvyatili-video|url-status=live|access-date=2021-05-24|website=Моя Udmurtiya (My Udmurtia)|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20170225222301/http://www.myudm.ru:80/news/2016-06-20/hram-kotoryj-postroili-babushki-iz-buranovo-segodnya-osvyatili-video |archive-date=25 February 2017 }}&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolari ==
[[File:Buranovskiye Babushki 2011 6.jpg|thumb|Buranovskiye Babushki 2011-yilgi turlaridan birida]]
[[2014-yil]]da prodyuser [[Ksenia Rubtsova]] dastlabki tarkibdagi buvilar bilan tuzilgan shartnomani bekor qilgan va jamoa uchun yangi tarkib shakllantirgan. Yangilangan guruh sakkiz nafar asosiy ishtirokchi, jumladan [[Anna Prokopyeva]] hamda [[Valentina Serebrennikova]], shuningdek oʻn ikki nafar zaxira ishtirokchidan iborat boʻlgan. Yangi tarkibdagi aʼzolar [[Udmurtiya]]ning turli qishloqlaridan jalb etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |date=29 September 2014 |title=«Бурановских бабушек» заменили на молодых |work=KM.RU |url=https://www.km.ru/muzyka/2014/09/29/persony-i-sobytiya-v-mire-muzyki/748993-buranovskikh-babushek-zamenili-na-molodykh |access-date=14 May 2022}}&lt;/ref&gt;.

Dastlabki tarkib vakillari esa faoliyatini „Babushki iz Buranovo“ („Buranovolik buvilar“) nomi ostida davom ettirgan.

=== Aʼzolari ===
* Grania Baysarova (1949-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.buranovskie-babushki.ru/biography/ |script-title=ru:История создания и биография &quot;Бурановских бабушек&quot; |title=Istoriya sozdaniya i biografiya &quot;Buranovskikh babushek&quot; |trans-title=History of creation and biography of &quot;Buranovsky grandmothers&quot; |website=Buranovskiye Babushki |access-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313152828/http://www.buranovskie-babushki.ru/biography/ |archive-date=13 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Alevtina Begisheva (1958-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Valentina Pyatchenko (1937-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Olga Tuktareva (1968-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Nikolay Zarbatov (1963 yoki 1964-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
=== Sobiq aʼzolari ===
* Elizaveta Zarbatova (1926–2014)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://wiwibloggs.com/2014/01/21/buranovskiye-babushki-yelizaveta-zarbatova/37377/ |title=In Memoriam: Buranovskiye Babushki Yelizaveta Zarbatova dies |first=William Lee |last=Adams |date=21 January 2014 |website=[[Wiwibloggs]] |access-date=10 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160829133616/http://wiwibloggs.com/2014/01/21/buranovskiye-babushki-yelizaveta-zarbatova/37377/ |archive-date=29 August 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Natalya Pugacheva (1935–2019)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://rg.ru/2019/10/26/reg-pfo/v-udmurtii-umerla-samaia-populiarnaia-solistka-buranovskih-babushek.html |title=В Удмуртии умерла самая популярная солистка бурановских бабушек |language=ru |trans-title=In Udmurtia, the most popular soloist of Buranovsky grandmothers died |first=Yana |last=Shamaeva |date=26 October 2019 |website=[[Rossiyskaya Gazeta]] |access-date=26 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026180318/https://rg.ru/2019/10/26/reg-pfo/v-udmurtii-umerla-samaia-populiarnaia-solistka-buranovskih-babushek.html |archive-date=26 October 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Galina Koneva (1938-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ekaterina Shklyaeva (1937–2024)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-07-23 |title=Умерла участница &quot;Бабушек из Бураново&quot; Екатерина Шкляева |url=https://ria.ru/20240723/shkljaeva-1961509861.html |access-date=2024-07-23 |website=РИА Новости |language=ru}}&lt;/ref&gt;
* Zoya Dorodova (1940–2026)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Зоя Дородова: биография, новости, личная жизнь |url=https://stuki-druki.com/authors/dorodova-zoya.php |access-date=2026-02-21 |website=stuki-druki.com |language=ru}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]
[[Turkum:1970-yilda tashkil etilgan musiqiy guruhlar]]</text>
      <sha1>6ht9m86fgiytrgj95bi5n14c39kwiap</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155915</id>
      <parentid>6155914</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T16:32:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:2018-yilda faoliyati yakunlangan musiqiy guruhlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8914" sha1="gy9cbp2tybv3cdkanrmwuormtnzd0tn" xml:space="preserve">{{Musiqiy kollektiv bilgiqutisi
| guruh_nomi     = Buranovskiye Babushki {{nobold|Бурановские бабушки}}
| tasvir         = Buranovskiye Babushki 2011 12.jpg
| izoh           =
| faoliyat       = 1970–2018
| kelib_chiqishi =
| mamlakat       = [[Buranovo]], Udmurtiya, Rossiya
| janr           =
| leybl          =
| tarkib         = {{Unbulleted list|Anna Prokopyeva|Valentina Serebrennikova|Yekaterina Antonova}}
| sobiq_tarkib   = {{Unbulleted list|Yelizaveta Filippovna Zarbatova|Granya Ivanovna Baysarova|Alevtina Gennadyevna Begisheva|Zoya Sergeyevna Dorodova|Galina Nikolayevna Koneva|Valentina Semyonovna Pyatchenko|Olga Nikolayevna Tuktareva|Yekaterina Semyonovna Shklyayeva|Natalya Yakovlevna Pugachyova}}
| vebsayt        = {{URL|http://buranovskiebabushki.ru/}}
}}

'''Buranovskiye Babushki''' ({{lang-ru|Бурановские бабушки}}; maʼnosi — „Buranovolik buvilar“) — [[Udmurtiya]]ning [[Buranovo]] qishlogʻidan boʻlgan sakkiz nafar keksa ayoldan tashkil topgan udmurt-rus etno-pop guruhi hisoblanadi. Jamoa [[Rossiya]] nomidan [[Baku]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012|Eurovision–2012]]“da ishtirok etgan hamda tanlovda ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;BBC: Eurovision&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17297443 |title=Granny group to represent Russia |date=8 March 2012 |website=[[BBC News]] |access-date=20 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928131444/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17297443 |archive-date=28 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
=== Eurovision ===
Jamoa avvalroq [[Rossiya]]ning „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2010|Eurovision–2010]]“ tanlovining milliy saralashida „Dlinnaja-dlinnaja beresta i kak sdelatʼ iz nee ajšon“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan hamda uchinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite book |author=Simon Barclay |title=The Complete and Independent Guide to the Eurovision Song Contest 2010 |url=https://books.google.com/books?id=BfuBF7fOnyoC&amp;pg=PA19 |access-date=10 March 2016 |date=17 June 2010 |publisher=Simon Barclay |isbn=978-1-4457-8415-1 |page=19}}&lt;/ref&gt;.

Buranovskiye Babushki [[2012-yil]]da [[Rossiya]] vakili boʻlish uchun yana bir bor milliy saralashda qatnashgan. Jamoa [[ingliz tili]]dagi qismlarni ham oʻz ichiga olgan „Party for Everybody“ qoʻshigʻi bilan gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Ular 38,51 ball toʻplab, „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2008|Eurovision–2008]]“ gʻolibi [[Dima Bilan]] hamda [[Yulia Volkova]] ijro etgan „Back to Her Future“ qoʻshigʻini ortda qoldirgan. Mazkur duet 29,25 ball bilan ikkinchi oʻrinni egallagan.

Shundan soʻng jamoa [[Rossiya]] nomidan [[Baku]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012|Eurovision–2012]]“ tanlovida ishtirok etgan. Tanlov yakunida ular 259 ball bilan ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan. Jamoa ovoz berishda qatnashgan 41 mamlakatdan 40 tasidan ball olgan boʻlib, faqat [[Shveysariya]] ularga ochko bermagan. Buranovskiye Babushki 372 ball toʻplagan gʻolib [[Shvetsiya]] vakillaridan keyingi pogʻonani egallagan&lt;ref name=&quot;BBC: Eurovision&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://eurovision.tv/event/baku-2012/grand-final |title=Grand Final of Baku 2012 |website=[[Eurovision Song Contest]] |access-date=10 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510125737/https://eurovision.tv/event/baku-2012/grand-final |archive-date=10 May 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Xayriya ishlari ===
[[2010-yil]]da Buranovskiye Babushki Trinity Cherkovini qayta tiklash uchun maxsus jamgʻarma tashkil etgan. Guruhning barcha daromadlari ushbu jamgʻarmaga yoʻnaltirilgan.

Trinity Cherkovi dastlab [[1865-yil]]da toshdan barpo etilgan. Biroq u [[1939-yil]] [[19-sentyabr]]da sovet maʼmuriyati tomonidan yopilgan va keyinchalik buzib tashlangan. Uning oʻrnida qurilgan yogʻoch ibodatxona esa yaroqsiz holatga kelib qolgan. Qayta tiklangan cherkov [[2016-yil]] [[20-iyun]]da rasman ochilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2016-06-20|title=Храм, который построили &quot;Бабушки из Бураново&quot;, сегодня освятили - ВИДЕО {{!}} Moya Udmurtiya|trans-title=Today the church built by „Buranovskiye Babushki“ was consecrated — VIDEO|url=http://www.myudm.ru/news/2016-06-20/hram-kotoryj-postroili-babushki-iz-buranovo-segodnya-osvyatili-video|url-status=live|access-date=2021-05-24|website=Моя Udmurtiya (My Udmurtia)|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20170225222301/http://www.myudm.ru:80/news/2016-06-20/hram-kotoryj-postroili-babushki-iz-buranovo-segodnya-osvyatili-video |archive-date=25 February 2017 }}&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolari ==
[[File:Buranovskiye Babushki 2011 6.jpg|thumb|Buranovskiye Babushki 2011-yilgi turlaridan birida]]
[[2014-yil]]da prodyuser [[Ksenia Rubtsova]] dastlabki tarkibdagi buvilar bilan tuzilgan shartnomani bekor qilgan va jamoa uchun yangi tarkib shakllantirgan. Yangilangan guruh sakkiz nafar asosiy ishtirokchi, jumladan [[Anna Prokopyeva]] hamda [[Valentina Serebrennikova]], shuningdek oʻn ikki nafar zaxira ishtirokchidan iborat boʻlgan. Yangi tarkibdagi aʼzolar [[Udmurtiya]]ning turli qishloqlaridan jalb etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |date=29 September 2014 |title=«Бурановских бабушек» заменили на молодых |work=KM.RU |url=https://www.km.ru/muzyka/2014/09/29/persony-i-sobytiya-v-mire-muzyki/748993-buranovskikh-babushek-zamenili-na-molodykh |access-date=14 May 2022}}&lt;/ref&gt;.

Dastlabki tarkib vakillari esa faoliyatini „Babushki iz Buranovo“ („Buranovolik buvilar“) nomi ostida davom ettirgan.

=== Aʼzolari ===
* Grania Baysarova (1949-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.buranovskie-babushki.ru/biography/ |script-title=ru:История создания и биография &quot;Бурановских бабушек&quot; |title=Istoriya sozdaniya i biografiya &quot;Buranovskikh babushek&quot; |trans-title=History of creation and biography of &quot;Buranovsky grandmothers&quot; |website=Buranovskiye Babushki |access-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313152828/http://www.buranovskie-babushki.ru/biography/ |archive-date=13 March 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Alevtina Begisheva (1958-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Valentina Pyatchenko (1937-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Olga Tuktareva (1968-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
* Nikolay Zarbatov (1963 yoki 1964-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;
=== Sobiq aʼzolari ===
* Elizaveta Zarbatova (1926–2014)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://wiwibloggs.com/2014/01/21/buranovskiye-babushki-yelizaveta-zarbatova/37377/ |title=In Memoriam: Buranovskiye Babushki Yelizaveta Zarbatova dies |first=William Lee |last=Adams |date=21 January 2014 |website=[[Wiwibloggs]] |access-date=10 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160829133616/http://wiwibloggs.com/2014/01/21/buranovskiye-babushki-yelizaveta-zarbatova/37377/ |archive-date=29 August 2016 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Natalya Pugacheva (1935–2019)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://rg.ru/2019/10/26/reg-pfo/v-udmurtii-umerla-samaia-populiarnaia-solistka-buranovskih-babushek.html |title=В Удмуртии умерла самая популярная солистка бурановских бабушек |language=ru |trans-title=In Udmurtia, the most popular soloist of Buranovsky grandmothers died |first=Yana |last=Shamaeva |date=26 October 2019 |website=[[Rossiyskaya Gazeta]] |access-date=26 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026180318/https://rg.ru/2019/10/26/reg-pfo/v-udmurtii-umerla-samaia-populiarnaia-solistka-buranovskih-babushek.html |archive-date=26 October 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Galina Koneva (1938-yilda tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ekaterina Shklyaeva (1937–2024)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-07-23 |title=Умерла участница &quot;Бабушек из Бураново&quot; Екатерина Шкляева |url=https://ria.ru/20240723/shkljaeva-1961509861.html |access-date=2024-07-23 |website=РИА Новости |language=ru}}&lt;/ref&gt;
* Zoya Dorodova (1940–2026)&lt;ref name=&quot;Official Website: Biography&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Зоя Дородова: биография, новости, личная жизнь |url=https://stuki-druki.com/authors/dorodova-zoya.php |access-date=2026-02-21 |website=stuki-druki.com |language=ru}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]
[[Turkum:1970-yilda tashkil etilgan musiqiy guruhlar]]
[[Turkum:2018-yilda faoliyati yakunlangan musiqiy guruhlar]]</text>
      <sha1>gy9cbp2tybv3cdkanrmwuormtnzd0tn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Buranovskiye Babushki</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407535</id>
    <revision>
      <id>6155916</id>
      <timestamp>2026-05-30T16:33:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Rossiya|mamlakat2= |mamlakat3=}} ~~~~“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="343" sha1="d7b4lpjyoyeumyevn8iky25vw74q8e6" xml:space="preserve">{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Rossiya|mamlakat2= |mamlakat3=}} [[User:Javoxir Yorqulov|&lt;font face=&quot;Harlow Solid Italic&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000&quot;&gt;Javoxir Yorqulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Javoxir Yorqulov|&lt;span style=&quot;color:#00721D&quot;&gt;(suhbat uchun!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 16:33, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>d7b4lpjyoyeumyevn8iky25vw74q8e6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anita Rachvelishvili</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407536</id>
    <revision>
      <id>6155919</id>
      <timestamp>2026-05-30T16:40:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maxamadjonova Muslima</username>
        <id>241329</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Musiqachi bilgiqutisi | ism               =  Anita Rachvelishvili | tasvir            =  Anita rachvelishvili.jpg | tasvir_izohi       =  Rachvelishvili  2019-yilda | tavallud_sanasi     =  {{birth date and age|df=y|1984|06|28}} | tavallud_joyi        =    [[Tbilisi]], [[Georgia (country)|Gruziya]] | Faoliyat_yillari      = | Kasblari            = [[Metsso-soprano]] | Janr           =     [[Klassik musiqa]], [[Jaz]], [[Crossover music]] | Vebsayt...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7219" sha1="h7ka9r9te7etw3ziud71nu0l8kf7q8h" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ism               =  Anita Rachvelishvili
| tasvir            =  Anita rachvelishvili.jpg
| tasvir_izohi       =  Rachvelishvili  2019-yilda
| tavallud_sanasi     =  {{birth date and age|df=y|1984|06|28}}
| tavallud_joyi        =    [[Tbilisi]], [[Georgia (country)|Gruziya]]
| Faoliyat_yillari      =
| Kasblari            = [[Metsso-soprano]]
| Janr           =     [[Klassik musiqa]], [[Jaz]], [[Crossover music]]
| Vebsayt         =
}}

'''Anita Rachvelishvili''' — 1948-yil 28-iyunda [[Gruziya]]ning [[Tbilisi]] shahrida tugʻilgan mashhur [[Metsso-soprano]] operachisi. U ayniqsa [[Giuseppe Verdi|Verdi]] kuylay olishi bilan mashhur. Shuningdek u, fransiyalik kompozitor [[Georges Bizet|Jorjes Bizet]]ning [[Carmen]] operasini kuylay olishi bilan ham mashhur&lt;ref name=tf&gt;[http://www.finchannel.com/index.php/society/170-citylife/49346-anita-rachvelishvili-la-scala-s-georgian-mezzo-soprano „Anita Rachvelishvili, La-Scalaʼs Georgian Mezzo Soprano“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201027204615/http://www.finchannel.com/index.php/society/170-citylife/49346-anita-rachvelishvili-la-scala-s-georgian-mezzo-soprano |date=27 October 2020 }}, ''[[The Financial]]'', 16 September 2015&lt;/ref&gt;. Opera News jurnalida u haqida quyidagicha fikrlar qayd etilgan edi: „Rachvelishvili sahnada oʻziga xos dramatik taʼsirga ega. Uning yonib turgan koʻzlari va qora jingalak sochlari eʼtiborni tortadi. Biroq eng gʻayrioddiy jihati shundaki, uning tashqi joʻshqinligi va ichki mulohazakorligi bir-biri bilan uygʻunlashgan. Goʻyo u oʻz kuchini qandaydir sirli ichki manbadan olayotgandek taassurot qoldiradi.“ Faoliyatining dastlabki yillarida u „La Scala“ teatrida chiqish qilgan eng yosh xonanda sifatida tarixga kirgan&lt;ref name=tf /&gt;. 2018-yil oxirida „The New York Times“ gazetasi uning faoliyati haqida yozar ekan, aynan shu yilda u oʻz kasbining eng yuqori choʻqqisiga erishganini taʼkidlagan&lt;ref name=nyt&gt;[https://www.nytimes.com/2018/12/28/arts/music/anita-rachvelishvili-adriana-lecouvreur-met-opera.html „A Young Singer Takes the Opera World by Storm“] by [[Zachary Woolfe]], ''[[The New York Times]]'', 28 December 2018&lt;/ref&gt;. Amerikalik tanqidchi [[Alex Ross]] esa undagi qobiliyat haqida shunday degan: „Opera uyi unga istaganini qilishga ruxsat berishi kerak. Bunday darajadagi sanʼatkorlar opera sanʼatining mavjud boʻlishiga sabab boʻladigan insonlardir“.

== Hayoti ==
Anita Gruziya Sovet Sotsialistik Respublikasining Tbilisi shahrida voyaga yetgan&lt;ref name=ot&gt;[http://www.operatoday.com/content/2015/02/a_chat_with_met.php „A Chat with Anita Rachvelishvili“], Opera Today, 4 February 2015&lt;/ref&gt;. Onasi baletchi va milliy raqs ansambli aʼzosi, otasi esa kompozitor va bas gitarist boʻlib, ikkalasi ham qoʻshiq aytishar edi. [[Sovet Ittifoqi] parchalanishi, jumladan, elektr. oziq-ovqat, suv yetishmovchiligi, mahalliy urushlar yosh Anitaga ogʻir qiyinchiliklar olib keladi.
Shunday boʻlsa ham, u yaxshi bilim olgan boʻlib, [[Gruzin tili|gruzin]], [[ingliz]] va boshqa bir nechta tillarni ravon biladi&lt;ref name=ot/&gt;. U Mukhran Machavariani maktabida tahsil olayotgan paytidayoq, pianino chalishni oʻrgangan. Uning musiqaga boʻlgan qiziqishi [[Whitney Houston]] va [[Mariah Carey]] singari xonandalarning qoʻshiqlaridan, shuningdek [[Led Zeppelin]], [[Pink Floyd]] va [[Whitesnake]] kabi mashhur gruhlarning qoʻshiqlaridan paydo boʻlgan. Uning ovozi shu qadar kuchli ediki, doʻstlari va oila aʼzolari uni opera kuylashni sinab koʻrishni aytishgan. Shundan soʻng, 16 yoshidan boshlab u opera yoʻnalishida tahsil ola boshlagan&lt;ref name=on&gt;Jennifer Melick, [https://www.operanews.com/Opera_News_Magazine/2018/1/Features/Gypsy_Fire.html „Gypsy Fire“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201022141800/https://www.operanews.com/Opera_News_Magazine/2018/1/Features/Gypsy_Fire.html |date=22 October 2020 }}, Opera News, January 2018&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Rachvelishvili Tbilisi davlat konservatoriyasiga oʻqishga kirdi. Talabalik paytidayoq Gruziya Milliy Opera Teatri sahnasida Maddalena rolini ijro etib, [[Rigoletto]] operasida debyut qilgan. Milandagi [[La Skala]] akademiyasida oʻqishini davom ettiradi. Uning faoliyatidagi katta burilish [[Daniel Barenboim]], oʻsha paytdagi La Scala musiqiy maktabi direktori, uni shu teatrda sahnalashtirilgan yangi [[Carmen]] operasida bosh rolni ijro etish uchun tanlaganida yuz beradi&lt;ref name=&quot;website&quot;&gt;{{cite web|title=Anita Rachvelishvili|url=http://anitarachvelishvili.com/en/about/|website=Anita Rachvelishvili, official website|accessdate=11 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210231946/http://anitarachvelishvili.com/en/about/|archive-date=10 December 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda sahnalashtirilgan ushbu „Carmen“ operasida [[Jonas Kaufmann]] „Don Xose“ rolini ijro etgan. Spektakl butun dunyo boʻylab televideniya orqali namoyish etilgan va Anita Rachvelishviliga xalqaro miqyosda shuhrat keltirgan. Rachvelishvili Carmen rolini dunyoning yetakchi opera teatrlarida, jumladan [[The Royal Opera]] (London), Kanada Opera Kompaniyasi, [[Metropolitan Opera]] (Nyu-York) va boshqa nufuzli opera sahnalarida ijro etgan&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Zaconni|first1=Daniela|title=''Carmen'': 'Una che s'innamora'|url=http://milano.corriere.it/milano/notizie/concerti_e_locali/09_novembre_27/carmen-una-che-s-innamora-1602073529189.shtml?fr=correlati&amp;refresh_ce-cp|accessdate=2 February 2017|work=[[Corriere della Sera]]|date=27 November 2009}}&lt;/ref&gt;. Yetakchi opera teatrlaridagi boshqa rollari qatoriga Orfeo roli (Orfeo ed Euridice), Dalila roli (Samson and Delilah), Dulcinée roli (Don Quichotte) hamda Končakovna roli (Prince Igor) kiradi. 2016-yilda Rachvelishvili Amneris rolida Parijdagi ijrosi yuqori baholangan. 2018-yilda esa shu rolni [[Nyu-York]]dagi Metropolitan Opera sahnasida ham ijro etgan&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Vincent|first1=Michael|title=Love spits fire in COC's Carmen|url=https://www.thestar.com/entertainment/stage/2016/04/13/love-spits-fire-in-cocs-carmen-review.html|accessdate=2 February 2017|work=[[Toronto Star]]|date=13 April 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==
Rachvelishvili „Orfeo ed Euridice“ va „Prince Igor“ operalarining [[DVD]] yozuvlarida ishtirok etgan&lt;ref&gt;[https://www.georgianjournal.ge/entertainment/32790-grooms-wedding-surprise-for-famous-georgian-opera-star-anita-rachvelishvili.html „Groom’s wedding surprise for famous Georgian opera star Anita Rachvelishvili“] ''Georgian Journal'', 30 August 20-6&lt;/ref&gt;. Shuningdek, „Prince Igor“, „Carmen“, „Aida va Adriana Lecouvreur“ operalarining onlayn videoyozuvlari Opera platformasida namoyish etilgan.
Bundan tashqari, u „Profusion“ nomli italiyalik progressiv rok guruhi albomlaridan birida ham kuylagan&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Guillemin|first1=Vincent|title=Deux reines pour Verdi|url=http://www.altamusica.com/concerts/document.php?action=MoreDocument&amp;DocRef=6005&amp;DossierRef=5498|website=Les concerts d'Altamusica|accessdate=2 February 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.metopera.org/season/on-demand/ Met Opera on Demand].&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
[[Turkum:Opera bastakorlari]]
[[Turkum:Gruziya madaniyati]]</text>
      <sha1>h7ka9r9te7etw3ziud71nu0l8kf7q8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gozenyama toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407537</id>
    <revision>
      <id>6155923</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:08:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 298m |dam_height           = 52m |dam_width_base       = |construction_began   = 1987 |opening              = 2011 |cost                 = |res_catchment        = 23.3 sq. km |res_surface          = 50 gektar | coordinates          = {{coord|36|33|11|N|140|17|15|E|type:land...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1139" sha1="r5a8pljjzdmei1iuhet09ule2npdu0v" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 298m
|dam_height           = 52m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1987
|opening              = 2011
|cost                 =
|res_catchment        = 23.3 sq. km
|res_surface          = 50 gektar
| coordinates          = {{coord|36|33|11|N|140|17|15|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Gozenyama toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 御前山ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Ibaraki prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 23.3 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Gozenyama Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3154}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Ibaraki prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>r5a8pljjzdmei1iuhet09ule2npdu0v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iida toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407538</id>
    <revision>
      <id>6155924</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 219.5m |dam_height           = 33m |dam_width_base       = |construction_began   = 1974 |opening              = 1991 |cost                 = |res_catchment        = 20.8 sq. km |res_surface          = 28 gektar | coordinates          = {{coord|36|25|28|N|140|16|47|E|type:la...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1182" sha1="t9j6qv4ggunb2gf2enyxjk2nho26yml" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 219.5m
|dam_height           = 33m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1974
|opening              = 1991
|cost                 =
|res_catchment        = 20.8 sq. km
|res_surface          = 28 gektar
| coordinates          = {{coord|36|25|28|N|140|16|47|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Iida toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 飯田ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Ibaraki prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 20.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Iida Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0551}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Ibaraki prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>t9j6qv4ggunb2gf2enyxjk2nho26yml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kozogawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407539</id>
    <revision>
      <id>6155925</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:09:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 364m |dam_height           = 35m |dam_width_base       = |construction_began   = 1980 |opening              = 1985 |cost                 = |res_catchment        = 0.3 sq. km |res_surface          = 20 ha | coordinates          = {{coord|36|25|16|N|140|23|43|E|type:landmark_...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1146" sha1="in60g242fj0gwk59k9h8dj7qwt697bd" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 364m
|dam_height           = 35m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1980
|opening              = 1985
|cost                 =
|res_catchment        = 0.3 sq. km
|res_surface          = 20 ha
| coordinates          = {{coord|36|25|16|N|140|23|43|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kozogawa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 楮川ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Ibaraki prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 0.3 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kozogawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0553}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Ibaraki prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>in60g242fj0gwk59k9h8dj7qwt697bd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Minamishiio Choseichi toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407540</id>
    <revision>
      <id>6155926</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:11:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 400m |dam_height           = 27.4m |dam_width_base       = |construction_began   = 1983 |opening              = 1991 |cost                 = |res_catchment        = 1.3 sq. km |res_surface          = 12 gektar | coordinates          = {{coord|36|14|26|N|140|4|14|E|type:land...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1161" sha1="orngceue68rl84lcxtr8iq79v7qvpty" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 400m
|dam_height           = 27.4m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1983
|opening              = 1991
|cost                 =
|res_catchment        = 1.3 sq. km
|res_surface          = 12 gektar
| coordinates          = {{coord|36|14|26|N|140|4|14|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Minamishiio Choseichi toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 南椎尾調整池) — [[Yaponiya]]ning [[Ibaraki prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 1.3 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Minamishiio Choseichi - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=2999}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Ibaraki prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>orngceue68rl84lcxtr8iq79v7qvpty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Minowa-ike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407541</id>
    <revision>
      <id>6155927</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:11:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = 120m |dam_height           = 16m |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1963 |cost                 = |res_catchment        = 1.4 sq. km |res_surface          = 7 gektar | coordinates          = {{coord|36|23|54|N|140|21|35|E|type:landmark_r...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1128" sha1="4fi7sb9ffeytv9h2gydxat2t0evzbu8" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Ibaraki prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 120m
|dam_height           = 16m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1963
|cost                 =
|res_catchment        = 1.4 sq. km
|res_surface          = 7 gektar
| coordinates          = {{coord|36|23|54|N|140|21|35|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Minowa-ike toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 三野輪池) — [[Yaponiya]]ning [[Ibaraki prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 1.4 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Minowa-ike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0542}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Ibaraki prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>4fi7sb9ffeytv9h2gydxat2t0evzbu8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407542</id>
    <revision>
      <id>6155928</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:16:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„Quyida [[Yaponiya]]ning [[Tokio]]dagi [[to‘g‘on]]lar roʻyxati keltirilgan.  == Roʻyxat == {| class=&quot;wikitable sortable&quot; !Name !Joylashuv !Boshlangan !Ochilgan vaqti !Balandlik !Uzunlik !Rasm !{{tooltip|DiJ number|Yaponiyadagi to‘g‘onlar soni}} {{wdtable row/dam5|qid=Q111912696&lt;!-- Ara-zutsumi Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam5|qid=Q111912630&lt;!-- Chibusa Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam5|qid=Q107473843&lt;!-- Lower Murayama Dam --&gt;}} {{wdtable row/dam5|...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="800" sha1="sn7eog0634fr12s99kn5o0bw3b3qxgq" xml:space="preserve">Quyida [[Yaponiya]]ning [[Tokio]]dagi [[to‘g‘on]]lar roʻyxati keltirilgan.

== Roʻyxat ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Name
!Joylashuv
!Boshlangan
!Ochilgan vaqti
!Balandlik
!Uzunlik
!Rasm
!{{tooltip|DiJ number|Yaponiyadagi to‘g‘onlar soni}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912696&lt;!-- Ara-zutsumi Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912630&lt;!-- Chibusa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q107473843&lt;!-- Lower Murayama Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q34887734&lt;!-- Ogōchi Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q34926194&lt;!-- Shigure Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q11579312&lt;!-- Shiromaru Tyouseiti Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q34956349&lt;!-- Tamagawa Dam --&gt;}}
{{wdtable row/dam5|qid=Q111912703&lt;!-- Upper Murayama Dam --&gt;}}
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]</text>
      <sha1>sn7eog0634fr12s99kn5o0bw3b3qxgq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ara-zutsumi toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407543</id>
    <revision>
      <id>6155929</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:17:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Tokio]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = {{convert|44|m|abbr=on}} |dam_height           = {{convert|17|m|abbr=on}} |dam_width_base       = |construction_began   = 1933 |opening              = 1934 |cost                 = |res_capacity_total   = {{convert|25,000|m3|abbr=on}} |res_catchment        = {{convert|0.8|km2|abbr=on}} |re...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1162" sha1="038742lzs185puiim5wcrj8iwzzelhi" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Tokio]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|44|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|17|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1933
|opening              = 1934
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|25,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|0.8|km2|abbr=on}}
|res_surface          =
| coordinates          = {{coord|33|4|02|N|139|49|28|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Ara-zutsumi toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 0.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Ara-zutsumi - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3599}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>038742lzs185puiim5wcrj8iwzzelhi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155968</id>
      <parentid>6155929</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <origin>6155968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1175" sha1="g9rv2wul6cbhpq7vs6okwid8p2y57b3" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Tokio]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|44|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|17|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1933
|opening              = 1934
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|25,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|0.8|km2|abbr=on}}
|res_surface          =
| coordinates          = {{coord|33|4|02|N|139|49|28|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Ara-zutsumi toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]] prefekturasida joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 0.8 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Ara-zutsumi - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3599}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>g9rv2wul6cbhpq7vs6okwid8p2y57b3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fayl:Gavhar Zokirova.jpeg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>1407544</id>
    <revision>
      <id>6155932</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <origin>6155932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dina Garipova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407545</id>
    <revision>
      <id>6155934</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Musiqachi bilgiqutisi | ismi                     = Dina Garipova | tasvir                   = Дина Гарипова на Девичник Teens 2017.jpg | eni                      =  | izoh                     = Garipova 2017-yilda | tavallud_paytidagi_ismi  = {{birth date and age|1991|03|25|df=yes}} | tavallud_sanasi          = | tavallud_joyi            = [[Zelenodolsk]], [[Tatariston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]], Sovet Sotsi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6508" sha1="r4fkhmsugsmm1chq2yls4rocjqfkx9p" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Dina Garipova
| tasvir                   = Дина Гарипова на Девичник Teens 2017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Garipova 2017-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = {{birth date and age|1991|03|25|df=yes}}
| tavallud_sanasi          =
| tavallud_joyi            = [[Zelenodolsk]], [[Tatariston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSR]]
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         ={{start date|1999}}–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = [http://dinagaripova.ru/ dinagaripova.ru]
}}

[[File:Dina Garipova - What if presentation (English).ogv|thumbnail|Garipova „Eurovision–2013“da oʻzini tanishtirayotgan paytda]]
'''Dina Garipova''' ({{lang-ru|Дина Фагимовна Гарипова}}; {{lang-tt|Динә Фәһим кызы Гарипова|Dinä Fähim kyzy Garipova}}; [[1991-yil]] [[25-mart]]da tugʻilgan) — [[rossiya]]lik [[xonanda]]. U [[2012-yil]]da [[Rossiya]]dagi „[[Golos]]“ teleshousida gʻolib chiqqan. Keyinchalik Garipova Rossiyaning [[Perviy kanal]] telekanali tomonidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]“ tanlovida mamlakat vakili sifatida tanlangan. U tanlovda „What If“ qoʻshigʻini ijro etgan. Xonanda birinchi yarim final bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtib, finalda 174 ball toʻplagan hamda beshinchi oʻrinni egallagan. [[2015-yil]]da Garipova [[Rossiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2015|Eurovision–2015]]“ tanlovida hakamlar hay’ati tarkibiga kiritilgan besh nafar hakamdan biri boʻlgan&lt;ref name=&quot;Russia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=74133&amp;_t=dina_garipova_to_represent_russia|title=Dina Garipova to represent Russia|last=Omelyanchuk|first=Olena|work=European Broadcasting Union|access-date=19 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=finalresults&gt;{{cite web|title=Eurovision Song Contest 2013 Grand Final|url=http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=1773|work=Eurovision.tv|date=18 May 2013|access-date=18 May 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Garipova [[1991-yil]] [[25-mart]]da [[Rossiya]]ning [[Zelenodolsk]] shahrida [[shifokor]]lar oilasida tugʻilgan. U olti yoshidan boshlab „Zolotoy mikrofon“ („Oltin mikrofon“) teatrida qoʻshiqchilik boʻyicha tahsil olgan, uning vokal ustozi [[Elena Antonova]] boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|title=Кто станет &quot;Голосом&quot; России? Дина Гарипова пленила всех, говорят на Первом канале|date=27 December 2012|access-date=19 February 2013|archive-date=7 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160407041908/http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Garipova keyinchalik [[Qozon universiteti]]ning jurnalistika yoʻnalishida sirtqi taʼlim olgan. „Zolotoy mikrofon“dagi oʻqishini yakunlagach, u [[Tatariston]] xonandasi [[Gabdelfat Safin]] bilan birgalikda gastrol safarlarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rg.ru/2012/12/30/reg-pfo/artistki.html|title = Финалистки шоу &quot;Голос&quot; стали заслуженными артистками Татарстана| date=30 December 2012 }}&lt;/ref&gt;.

Dina Garipovaning vokal diapazoni 2,4 oktavani tashkil etgan&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=QzTI8EcNr6Q Dinaʼs vocal range]&lt;/ref&gt;.

Garipova millati [[tatar]] boʻlib, [[Sunniylik|sunniy musulmon]] eʼtiqodiga mansub hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place|url=http://eng.islam-today.ru/news/russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place |access-date=September 15, 2014 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Golos ===
Garipova [[2012-yil]]da „Golos“ tanlovining birinchi mavsumida ishtirok etish uchun saralash bosqichidan oʻtgan. [[2012-yil]] [[26-oktyabr]] kuni efirga uzatilgan koʻr-koʻrona tinglovlarda u „A naposledok ya skaju“ qoʻshigʻini ijro etgan. Chiqish davomida hakamlar orasidan faqat [[Alexander Gradsky]] uning tomoniga burilgan boʻlib, bu qaror ijroning soʻnggi soniyalarida qabul qilingan.

;''„Golos“'' shousidagi chiqishlari
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; line-height:16px;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Bosqich
! scope=&quot;col&quot; | Qoʻshiq
! scope=&quot;col&quot; | Asl muallifi
! scope=&quot;col&quot; | Sana
! scope=&quot;col&quot; | Tartib
! scope=&quot;col&quot; | Natija
|-
! scope=&quot;row&quot; | Koʻr-koʻrona tinglov
| „A naposledok ya skaju“
| Valentina Ponomaryova
| 2012-yil 29-oktyabr
| 4.6
|faqat Alexander Gradsky burilib qaragan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 48)
| „[[When You Believe]]“ &lt;small&gt;(Valeria Grinyukga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Whitney Houston]] va [[Mariah Carey]]
| 2012-yil 23-noyabr
| 8.2
|rowspan=2|Murabbiy tomonidan saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 24)
| „[[Angel (Aretha Franklin qoʻshigʻi)|Angel]]“  &lt;small&gt;(Ilya Yudichevga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Aretha Franklin]]
| 2012-yil 7-dekabr
| 10.3
|-
! scope=&quot;row&quot; | Chorak final (Top 12)
| „Ti na svete est“
| [[Alla Pugacheva]]
| 2012-yil 14-dekabr
| 11.10
| Muxlislar ovozi asosida saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Yarim final (Top 8)
| „[[The Music of the Night]]“
| [[Michael Crawford]]
| 2012-yil 21-dekabr
| 12.2
|Ovoz berish natijalariga koʻra keyingi bosqichga yoʻl olgan
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;3&quot; | Final (Top 4)
| „[[Skyfall|Skyfall]]“ &lt;small&gt;(with [[Igor Butman]])&lt;/small&gt;
| [[Adele]]
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012-yil 29-dekabr
| 13.3
|style=&quot;background:lightgreen;&quot;  rowspan=&quot;3&quot; | '''Gʻolib'''
|-
| „[[Non, je ne regrette rien]]“
| [[Edith Piaf]]
| 13.7
|-
| „Ne otrekayutsya lyubya“
| [[Alla Pugacheva]]
| 13.10
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Official website|http://dinagaripova.ru/}}
* {{Facebook|garipova.dina25}}</text>
      <sha1>r4fkhmsugsmm1chq2yls4rocjqfkx9p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155935</id>
      <parentid>6155934</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:28:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Zelenodolskda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6548" sha1="3reixqojg7s3bi6p3p7oq3vjvm3j7n8" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Dina Garipova
| tasvir                   = Дина Гарипова на Девичник Teens 2017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Garipova 2017-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = {{birth date and age|1991|03|25|df=yes}}
| tavallud_sanasi          =
| tavallud_joyi            = [[Zelenodolsk]], [[Tatariston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSR]]
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         ={{start date|1999}}–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = [http://dinagaripova.ru/ dinagaripova.ru]
}}

[[File:Dina Garipova - What if presentation (English).ogv|thumbnail|Garipova „Eurovision–2013“da oʻzini tanishtirayotgan paytda]]
'''Dina Garipova''' ({{lang-ru|Дина Фагимовна Гарипова}}; {{lang-tt|Динә Фәһим кызы Гарипова|Dinä Fähim kyzy Garipova}}; [[1991-yil]] [[25-mart]]da tugʻilgan) — [[rossiya]]lik [[xonanda]]. U [[2012-yil]]da [[Rossiya]]dagi „[[Golos]]“ teleshousida gʻolib chiqqan. Keyinchalik Garipova Rossiyaning [[Perviy kanal]] telekanali tomonidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]“ tanlovida mamlakat vakili sifatida tanlangan. U tanlovda „What If“ qoʻshigʻini ijro etgan. Xonanda birinchi yarim final bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtib, finalda 174 ball toʻplagan hamda beshinchi oʻrinni egallagan. [[2015-yil]]da Garipova [[Rossiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2015|Eurovision–2015]]“ tanlovida hakamlar hay’ati tarkibiga kiritilgan besh nafar hakamdan biri boʻlgan&lt;ref name=&quot;Russia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=74133&amp;_t=dina_garipova_to_represent_russia|title=Dina Garipova to represent Russia|last=Omelyanchuk|first=Olena|work=European Broadcasting Union|access-date=19 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=finalresults&gt;{{cite web|title=Eurovision Song Contest 2013 Grand Final|url=http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=1773|work=Eurovision.tv|date=18 May 2013|access-date=18 May 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Garipova [[1991-yil]] [[25-mart]]da [[Rossiya]]ning [[Zelenodolsk]] shahrida [[shifokor]]lar oilasida tugʻilgan. U olti yoshidan boshlab „Zolotoy mikrofon“ („Oltin mikrofon“) teatrida qoʻshiqchilik boʻyicha tahsil olgan, uning vokal ustozi [[Elena Antonova]] boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|title=Кто станет &quot;Голосом&quot; России? Дина Гарипова пленила всех, говорят на Первом канале|date=27 December 2012|access-date=19 February 2013|archive-date=7 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160407041908/http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Garipova keyinchalik [[Qozon universiteti]]ning jurnalistika yoʻnalishida sirtqi taʼlim olgan. „Zolotoy mikrofon“dagi oʻqishini yakunlagach, u [[Tatariston]] xonandasi [[Gabdelfat Safin]] bilan birgalikda gastrol safarlarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rg.ru/2012/12/30/reg-pfo/artistki.html|title = Финалистки шоу &quot;Голос&quot; стали заслуженными артистками Татарстана| date=30 December 2012 }}&lt;/ref&gt;.

Dina Garipovaning vokal diapazoni 2,4 oktavani tashkil etgan&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=QzTI8EcNr6Q Dinaʼs vocal range]&lt;/ref&gt;.

Garipova millati [[tatar]] boʻlib, [[Sunniylik|sunniy musulmon]] eʼtiqodiga mansub hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place|url=http://eng.islam-today.ru/news/russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place |access-date=September 15, 2014 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Golos ===
Garipova [[2012-yil]]da „Golos“ tanlovining birinchi mavsumida ishtirok etish uchun saralash bosqichidan oʻtgan. [[2012-yil]] [[26-oktyabr]] kuni efirga uzatilgan koʻr-koʻrona tinglovlarda u „A naposledok ya skaju“ qoʻshigʻini ijro etgan. Chiqish davomida hakamlar orasidan faqat [[Alexander Gradsky]] uning tomoniga burilgan boʻlib, bu qaror ijroning soʻnggi soniyalarida qabul qilingan.

;''„Golos“'' shousidagi chiqishlari
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; line-height:16px;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Bosqich
! scope=&quot;col&quot; | Qoʻshiq
! scope=&quot;col&quot; | Asl muallifi
! scope=&quot;col&quot; | Sana
! scope=&quot;col&quot; | Tartib
! scope=&quot;col&quot; | Natija
|-
! scope=&quot;row&quot; | Koʻr-koʻrona tinglov
| „A naposledok ya skaju“
| Valentina Ponomaryova
| 2012-yil 29-oktyabr
| 4.6
|faqat Alexander Gradsky burilib qaragan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 48)
| „[[When You Believe]]“ &lt;small&gt;(Valeria Grinyukga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Whitney Houston]] va [[Mariah Carey]]
| 2012-yil 23-noyabr
| 8.2
|rowspan=2|Murabbiy tomonidan saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 24)
| „[[Angel (Aretha Franklin qoʻshigʻi)|Angel]]“  &lt;small&gt;(Ilya Yudichevga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Aretha Franklin]]
| 2012-yil 7-dekabr
| 10.3
|-
! scope=&quot;row&quot; | Chorak final (Top 12)
| „Ti na svete est“
| [[Alla Pugacheva]]
| 2012-yil 14-dekabr
| 11.10
| Muxlislar ovozi asosida saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Yarim final (Top 8)
| „[[The Music of the Night]]“
| [[Michael Crawford]]
| 2012-yil 21-dekabr
| 12.2
|Ovoz berish natijalariga koʻra keyingi bosqichga yoʻl olgan
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;3&quot; | Final (Top 4)
| „[[Skyfall|Skyfall]]“ &lt;small&gt;(with [[Igor Butman]])&lt;/small&gt;
| [[Adele]]
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012-yil 29-dekabr
| 13.3
|style=&quot;background:lightgreen;&quot;  rowspan=&quot;3&quot; | '''Gʻolib'''
|-
| „[[Non, je ne regrette rien]]“
| [[Edith Piaf]]
| 13.7
|-
| „Ne otrekayutsya lyubya“
| [[Alla Pugacheva]]
| 13.10
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Official website|http://dinagaripova.ru/}}
* {{Facebook|garipova.dina25}}

[[Turkum:Zelenodolskda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>3reixqojg7s3bi6p3p7oq3vjvm3j7n8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155936</id>
      <parentid>6155935</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:28:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6586" sha1="k6ckxkbnj23sloylht51kb9ah2bnxj3" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Dina Garipova
| tasvir                   = Дина Гарипова на Девичник Teens 2017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Garipova 2017-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = {{birth date and age|1991|03|25|df=yes}}
| tavallud_sanasi          =
| tavallud_joyi            = [[Zelenodolsk]], [[Tatariston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSR]]
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         ={{start date|1999}}–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = [http://dinagaripova.ru/ dinagaripova.ru]
}}

[[File:Dina Garipova - What if presentation (English).ogv|thumbnail|Garipova „Eurovision–2013“da oʻzini tanishtirayotgan paytda]]
'''Dina Garipova''' ({{lang-ru|Дина Фагимовна Гарипова}}; {{lang-tt|Динә Фәһим кызы Гарипова|Dinä Fähim kyzy Garipova}}; [[1991-yil]] [[25-mart]]da tugʻilgan) — [[rossiya]]lik [[xonanda]]. U [[2012-yil]]da [[Rossiya]]dagi „[[Golos]]“ teleshousida gʻolib chiqqan. Keyinchalik Garipova Rossiyaning [[Perviy kanal]] telekanali tomonidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]“ tanlovida mamlakat vakili sifatida tanlangan. U tanlovda „What If“ qoʻshigʻini ijro etgan. Xonanda birinchi yarim final bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtib, finalda 174 ball toʻplagan hamda beshinchi oʻrinni egallagan. [[2015-yil]]da Garipova [[Rossiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2015|Eurovision–2015]]“ tanlovida hakamlar hay’ati tarkibiga kiritilgan besh nafar hakamdan biri boʻlgan&lt;ref name=&quot;Russia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=74133&amp;_t=dina_garipova_to_represent_russia|title=Dina Garipova to represent Russia|last=Omelyanchuk|first=Olena|work=European Broadcasting Union|access-date=19 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=finalresults&gt;{{cite web|title=Eurovision Song Contest 2013 Grand Final|url=http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=1773|work=Eurovision.tv|date=18 May 2013|access-date=18 May 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Garipova [[1991-yil]] [[25-mart]]da [[Rossiya]]ning [[Zelenodolsk]] shahrida [[shifokor]]lar oilasida tugʻilgan. U olti yoshidan boshlab „Zolotoy mikrofon“ („Oltin mikrofon“) teatrida qoʻshiqchilik boʻyicha tahsil olgan, uning vokal ustozi [[Elena Antonova]] boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|title=Кто станет &quot;Голосом&quot; России? Дина Гарипова пленила всех, говорят на Первом канале|date=27 December 2012|access-date=19 February 2013|archive-date=7 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160407041908/http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Garipova keyinchalik [[Qozon universiteti]]ning jurnalistika yoʻnalishida sirtqi taʼlim olgan. „Zolotoy mikrofon“dagi oʻqishini yakunlagach, u [[Tatariston]] xonandasi [[Gabdelfat Safin]] bilan birgalikda gastrol safarlarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rg.ru/2012/12/30/reg-pfo/artistki.html|title = Финалистки шоу &quot;Голос&quot; стали заслуженными артистками Татарстана| date=30 December 2012 }}&lt;/ref&gt;.

Dina Garipovaning vokal diapazoni 2,4 oktavani tashkil etgan&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=QzTI8EcNr6Q Dinaʼs vocal range]&lt;/ref&gt;.

Garipova millati [[tatar]] boʻlib, [[Sunniylik|sunniy musulmon]] eʼtiqodiga mansub hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place|url=http://eng.islam-today.ru/news/russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place |access-date=September 15, 2014 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Golos ===
Garipova [[2012-yil]]da „Golos“ tanlovining birinchi mavsumida ishtirok etish uchun saralash bosqichidan oʻtgan. [[2012-yil]] [[26-oktyabr]] kuni efirga uzatilgan koʻr-koʻrona tinglovlarda u „A naposledok ya skaju“ qoʻshigʻini ijro etgan. Chiqish davomida hakamlar orasidan faqat [[Alexander Gradsky]] uning tomoniga burilgan boʻlib, bu qaror ijroning soʻnggi soniyalarida qabul qilingan.

;''„Golos“'' shousidagi chiqishlari
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; line-height:16px;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Bosqich
! scope=&quot;col&quot; | Qoʻshiq
! scope=&quot;col&quot; | Asl muallifi
! scope=&quot;col&quot; | Sana
! scope=&quot;col&quot; | Tartib
! scope=&quot;col&quot; | Natija
|-
! scope=&quot;row&quot; | Koʻr-koʻrona tinglov
| „A naposledok ya skaju“
| Valentina Ponomaryova
| 2012-yil 29-oktyabr
| 4.6
|faqat Alexander Gradsky burilib qaragan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 48)
| „[[When You Believe]]“ &lt;small&gt;(Valeria Grinyukga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Whitney Houston]] va [[Mariah Carey]]
| 2012-yil 23-noyabr
| 8.2
|rowspan=2|Murabbiy tomonidan saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 24)
| „[[Angel (Aretha Franklin qoʻshigʻi)|Angel]]“  &lt;small&gt;(Ilya Yudichevga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Aretha Franklin]]
| 2012-yil 7-dekabr
| 10.3
|-
! scope=&quot;row&quot; | Chorak final (Top 12)
| „Ti na svete est“
| [[Alla Pugacheva]]
| 2012-yil 14-dekabr
| 11.10
| Muxlislar ovozi asosida saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Yarim final (Top 8)
| „[[The Music of the Night]]“
| [[Michael Crawford]]
| 2012-yil 21-dekabr
| 12.2
|Ovoz berish natijalariga koʻra keyingi bosqichga yoʻl olgan
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;3&quot; | Final (Top 4)
| „[[Skyfall|Skyfall]]“ &lt;small&gt;(with [[Igor Butman]])&lt;/small&gt;
| [[Adele]]
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012-yil 29-dekabr
| 13.3
|style=&quot;background:lightgreen;&quot;  rowspan=&quot;3&quot; | '''Gʻolib'''
|-
| „[[Non, je ne regrette rien]]“
| [[Edith Piaf]]
| 13.7
|-
| „Ne otrekayutsya lyubya“
| [[Alla Pugacheva]]
| 13.10
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Official website|http://dinagaripova.ru/}}
* {{Facebook|garipova.dina25}}

[[Turkum:Zelenodolskda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>k6ckxkbnj23sloylht51kb9ah2bnxj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155937</id>
      <parentid>6155936</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Rossiyadagi sunniy musulmonlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6628" sha1="padtlp5oi0frsoesu99f0vylqg8arxm" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Dina Garipova
| tasvir                   = Дина Гарипова на Девичник Teens 2017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Garipova 2017-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = {{birth date and age|1991|03|25|df=yes}}
| tavallud_sanasi          =
| tavallud_joyi            = [[Zelenodolsk]], [[Tatariston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSR]]
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         ={{start date|1999}}–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = [http://dinagaripova.ru/ dinagaripova.ru]
}}

[[File:Dina Garipova - What if presentation (English).ogv|thumbnail|Garipova „Eurovision–2013“da oʻzini tanishtirayotgan paytda]]
'''Dina Garipova''' ({{lang-ru|Дина Фагимовна Гарипова}}; {{lang-tt|Динә Фәһим кызы Гарипова|Dinä Fähim kyzy Garipova}}; [[1991-yil]] [[25-mart]]da tugʻilgan) — [[rossiya]]lik [[xonanda]]. U [[2012-yil]]da [[Rossiya]]dagi „[[Golos]]“ teleshousida gʻolib chiqqan. Keyinchalik Garipova Rossiyaning [[Perviy kanal]] telekanali tomonidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]“ tanlovida mamlakat vakili sifatida tanlangan. U tanlovda „What If“ qoʻshigʻini ijro etgan. Xonanda birinchi yarim final bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtib, finalda 174 ball toʻplagan hamda beshinchi oʻrinni egallagan. [[2015-yil]]da Garipova [[Rossiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2015|Eurovision–2015]]“ tanlovida hakamlar hay’ati tarkibiga kiritilgan besh nafar hakamdan biri boʻlgan&lt;ref name=&quot;Russia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=74133&amp;_t=dina_garipova_to_represent_russia|title=Dina Garipova to represent Russia|last=Omelyanchuk|first=Olena|work=European Broadcasting Union|access-date=19 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=finalresults&gt;{{cite web|title=Eurovision Song Contest 2013 Grand Final|url=http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=1773|work=Eurovision.tv|date=18 May 2013|access-date=18 May 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Garipova [[1991-yil]] [[25-mart]]da [[Rossiya]]ning [[Zelenodolsk]] shahrida [[shifokor]]lar oilasida tugʻilgan. U olti yoshidan boshlab „Zolotoy mikrofon“ („Oltin mikrofon“) teatrida qoʻshiqchilik boʻyicha tahsil olgan, uning vokal ustozi [[Elena Antonova]] boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|title=Кто станет &quot;Голосом&quot; России? Дина Гарипова пленила всех, говорят на Первом канале|date=27 December 2012|access-date=19 February 2013|archive-date=7 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160407041908/http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Garipova keyinchalik [[Qozon universiteti]]ning jurnalistika yoʻnalishida sirtqi taʼlim olgan. „Zolotoy mikrofon“dagi oʻqishini yakunlagach, u [[Tatariston]] xonandasi [[Gabdelfat Safin]] bilan birgalikda gastrol safarlarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rg.ru/2012/12/30/reg-pfo/artistki.html|title = Финалистки шоу &quot;Голос&quot; стали заслуженными артистками Татарстана| date=30 December 2012 }}&lt;/ref&gt;.

Dina Garipovaning vokal diapazoni 2,4 oktavani tashkil etgan&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=QzTI8EcNr6Q Dinaʼs vocal range]&lt;/ref&gt;.

Garipova millati [[tatar]] boʻlib, [[Sunniylik|sunniy musulmon]] eʼtiqodiga mansub hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place|url=http://eng.islam-today.ru/news/russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place |access-date=September 15, 2014 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Golos ===
Garipova [[2012-yil]]da „Golos“ tanlovining birinchi mavsumida ishtirok etish uchun saralash bosqichidan oʻtgan. [[2012-yil]] [[26-oktyabr]] kuni efirga uzatilgan koʻr-koʻrona tinglovlarda u „A naposledok ya skaju“ qoʻshigʻini ijro etgan. Chiqish davomida hakamlar orasidan faqat [[Alexander Gradsky]] uning tomoniga burilgan boʻlib, bu qaror ijroning soʻnggi soniyalarida qabul qilingan.

;''„Golos“'' shousidagi chiqishlari
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; line-height:16px;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Bosqich
! scope=&quot;col&quot; | Qoʻshiq
! scope=&quot;col&quot; | Asl muallifi
! scope=&quot;col&quot; | Sana
! scope=&quot;col&quot; | Tartib
! scope=&quot;col&quot; | Natija
|-
! scope=&quot;row&quot; | Koʻr-koʻrona tinglov
| „A naposledok ya skaju“
| Valentina Ponomaryova
| 2012-yil 29-oktyabr
| 4.6
|faqat Alexander Gradsky burilib qaragan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 48)
| „[[When You Believe]]“ &lt;small&gt;(Valeria Grinyukga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Whitney Houston]] va [[Mariah Carey]]
| 2012-yil 23-noyabr
| 8.2
|rowspan=2|Murabbiy tomonidan saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 24)
| „[[Angel (Aretha Franklin qoʻshigʻi)|Angel]]“  &lt;small&gt;(Ilya Yudichevga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Aretha Franklin]]
| 2012-yil 7-dekabr
| 10.3
|-
! scope=&quot;row&quot; | Chorak final (Top 12)
| „Ti na svete est“
| [[Alla Pugacheva]]
| 2012-yil 14-dekabr
| 11.10
| Muxlislar ovozi asosida saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Yarim final (Top 8)
| „[[The Music of the Night]]“
| [[Michael Crawford]]
| 2012-yil 21-dekabr
| 12.2
|Ovoz berish natijalariga koʻra keyingi bosqichga yoʻl olgan
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;3&quot; | Final (Top 4)
| „[[Skyfall|Skyfall]]“ &lt;small&gt;(with [[Igor Butman]])&lt;/small&gt;
| [[Adele]]
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012-yil 29-dekabr
| 13.3
|style=&quot;background:lightgreen;&quot;  rowspan=&quot;3&quot; | '''Gʻolib'''
|-
| „[[Non, je ne regrette rien]]“
| [[Edith Piaf]]
| 13.7
|-
| „Ne otrekayutsya lyubya“
| [[Alla Pugacheva]]
| 13.10
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Official website|http://dinagaripova.ru/}}
* {{Facebook|garipova.dina25}}

[[Turkum:Zelenodolskda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]
[[Turkum:Rossiyadagi sunniy musulmonlar]]</text>
      <sha1>padtlp5oi0frsoesu99f0vylqg8arxm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155939</id>
      <parentid>6155937</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T17:29:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:„Golos“ tanlovi gʻoliblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6155939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6671" sha1="8j6h7jkrkaisdaqth61g0hz98k0gxs0" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Dina Garipova
| tasvir                   = Дина Гарипова на Девичник Teens 2017.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Garipova 2017-yilda
| tavallud_paytidagi_ismi  = {{birth date and age|1991|03|25|df=yes}}
| tavallud_sanasi          =
| tavallud_joyi            = [[Zelenodolsk]], [[Tatariston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSR]]
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         ={{start date|1999}}–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     = [[Pop musiqa|Pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = [http://dinagaripova.ru/ dinagaripova.ru]
}}

[[File:Dina Garipova - What if presentation (English).ogv|thumbnail|Garipova „Eurovision–2013“da oʻzini tanishtirayotgan paytda]]
'''Dina Garipova''' ({{lang-ru|Дина Фагимовна Гарипова}}; {{lang-tt|Динә Фәһим кызы Гарипова|Dinä Fähim kyzy Garipova}}; [[1991-yil]] [[25-mart]]da tugʻilgan) — [[rossiya]]lik [[xonanda]]. U [[2012-yil]]da [[Rossiya]]dagi „[[Golos]]“ teleshousida gʻolib chiqqan. Keyinchalik Garipova Rossiyaning [[Perviy kanal]] telekanali tomonidan [[Malmö]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]“ tanlovida mamlakat vakili sifatida tanlangan. U tanlovda „What If“ qoʻshigʻini ijro etgan. Xonanda birinchi yarim final bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtib, finalda 174 ball toʻplagan hamda beshinchi oʻrinni egallagan. [[2015-yil]]da Garipova [[Rossiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2015|Eurovision–2015]]“ tanlovida hakamlar hay’ati tarkibiga kiritilgan besh nafar hakamdan biri boʻlgan&lt;ref name=&quot;Russia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=74133&amp;_t=dina_garipova_to_represent_russia|title=Dina Garipova to represent Russia|last=Omelyanchuk|first=Olena|work=European Broadcasting Union|access-date=19 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=finalresults&gt;{{cite web|title=Eurovision Song Contest 2013 Grand Final|url=http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=1773|work=Eurovision.tv|date=18 May 2013|access-date=18 May 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Garipova [[1991-yil]] [[25-mart]]da [[Rossiya]]ning [[Zelenodolsk]] shahrida [[shifokor]]lar oilasida tugʻilgan. U olti yoshidan boshlab „Zolotoy mikrofon“ („Oltin mikrofon“) teatrida qoʻshiqchilik boʻyicha tahsil olgan, uning vokal ustozi [[Elena Antonova]] boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|title=Кто станет &quot;Голосом&quot; России? Дина Гарипова пленила всех, говорят на Первом канале|date=27 December 2012|access-date=19 February 2013|archive-date=7 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160407041908/http://www.chelny-izvest.ru/social/16596.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Garipova keyinchalik [[Qozon universiteti]]ning jurnalistika yoʻnalishida sirtqi taʼlim olgan. „Zolotoy mikrofon“dagi oʻqishini yakunlagach, u [[Tatariston]] xonandasi [[Gabdelfat Safin]] bilan birgalikda gastrol safarlarida qatnashgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rg.ru/2012/12/30/reg-pfo/artistki.html|title = Финалистки шоу &quot;Голос&quot; стали заслуженными артистками Татарстана| date=30 December 2012 }}&lt;/ref&gt;.

Dina Garipovaning vokal diapazoni 2,4 oktavani tashkil etgan&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=QzTI8EcNr6Q Dinaʼs vocal range]&lt;/ref&gt;.

Garipova millati [[tatar]] boʻlib, [[Sunniylik|sunniy musulmon]] eʼtiqodiga mansub hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place|url=http://eng.islam-today.ru/news/russias-muslim-girl-dina-garipova-with-her-song-what-if-finished-in-the-fifth-place |access-date=September 15, 2014 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Golos ===
Garipova [[2012-yil]]da „Golos“ tanlovining birinchi mavsumida ishtirok etish uchun saralash bosqichidan oʻtgan. [[2012-yil]] [[26-oktyabr]] kuni efirga uzatilgan koʻr-koʻrona tinglovlarda u „A naposledok ya skaju“ qoʻshigʻini ijro etgan. Chiqish davomida hakamlar orasidan faqat [[Alexander Gradsky]] uning tomoniga burilgan boʻlib, bu qaror ijroning soʻnggi soniyalarida qabul qilingan.

;''„Golos“'' shousidagi chiqishlari
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; line-height:16px;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Bosqich
! scope=&quot;col&quot; | Qoʻshiq
! scope=&quot;col&quot; | Asl muallifi
! scope=&quot;col&quot; | Sana
! scope=&quot;col&quot; | Tartib
! scope=&quot;col&quot; | Natija
|-
! scope=&quot;row&quot; | Koʻr-koʻrona tinglov
| „A naposledok ya skaju“
| Valentina Ponomaryova
| 2012-yil 29-oktyabr
| 4.6
|faqat Alexander Gradsky burilib qaragan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 48)
| „[[When You Believe]]“ &lt;small&gt;(Valeria Grinyukga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Whitney Houston]] va [[Mariah Carey]]
| 2012-yil 23-noyabr
| 8.2
|rowspan=2|Murabbiy tomonidan saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Saralash&lt;br /&gt;(Top 24)
| „[[Angel (Aretha Franklin qoʻshigʻi)|Angel]]“  &lt;small&gt;(Ilya Yudichevga qarshi)&lt;/small&gt;
| [[Aretha Franklin]]
| 2012-yil 7-dekabr
| 10.3
|-
! scope=&quot;row&quot; | Chorak final (Top 12)
| „Ti na svete est“
| [[Alla Pugacheva]]
| 2012-yil 14-dekabr
| 11.10
| Muxlislar ovozi asosida saqlab qolingan
|-
! scope=&quot;row&quot; | Yarim final (Top 8)
| „[[The Music of the Night]]“
| [[Michael Crawford]]
| 2012-yil 21-dekabr
| 12.2
|Ovoz berish natijalariga koʻra keyingi bosqichga yoʻl olgan
|-
! scope=&quot;row&quot; rowspan=&quot;3&quot; | Final (Top 4)
| „[[Skyfall|Skyfall]]“ &lt;small&gt;(with [[Igor Butman]])&lt;/small&gt;
| [[Adele]]
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012-yil 29-dekabr
| 13.3
|style=&quot;background:lightgreen;&quot;  rowspan=&quot;3&quot; | '''Gʻolib'''
|-
| „[[Non, je ne regrette rien]]“
| [[Edith Piaf]]
| 13.7
|-
| „Ne otrekayutsya lyubya“
| [[Alla Pugacheva]]
| 13.10
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* {{Official website|http://dinagaripova.ru/}}
* {{Facebook|garipova.dina25}}

[[Turkum:Zelenodolskda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]
[[Turkum:Rossiyadagi sunniy musulmonlar]]
[[Turkum:„Golos“ tanlovi gʻoliblari]]</text>
      <sha1>8j6h7jkrkaisdaqth61g0hz98k0gxs0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Dina Garipova</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407546</id>
    <revision>
      <id>6155940</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Rossiya|mamlakat2= |mamlakat3=}} ~~~~“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="343" sha1="sxkysfdh60zj1c199r5n7e0oxzyvifh" xml:space="preserve">{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Rossiya|mamlakat2= |mamlakat3=}} [[User:Javoxir Yorqulov|&lt;font face=&quot;Harlow Solid Italic&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000&quot;&gt;Javoxir Yorqulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Javoxir Yorqulov|&lt;span style=&quot;color:#00721D&quot;&gt;(suhbat uchun!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 17:29, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>sxkysfdh60zj1c199r5n7e0oxzyvifh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Nazokatkomilova</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1407547</id>
    <revision>
      <id>6155945</id>
      <timestamp>2026-05-30T17:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazokatkomilova</username>
        <id>269153</id>
      </contributor>
      <comment>„{{#babel:uz-N|en-2|ru-3}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="jhpshzvz3ek9lph1s6vxc1my5rwgaoy" xml:space="preserve">{{#babel:uz-N|en-2|ru-3}}</text>
      <sha1>jhpshzvz3ek9lph1s6vxc1my5rwgaoy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chibusa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407548</id>
    <revision>
      <id>6155965</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Tokio]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = {{convert|64|m|abbr=on}} |dam_height           = {{convert|16.5|m|abbr=on}} |dam_width_base       = |construction_began   = 1971 |opening              = 1973 |cost                 = |res_capacity_total   = {{convert|35,000|m3|abbr=on}} |res_catchment        = |res_surface          = 1 gek...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="49h9spsv4w4ovj4incc9kijnzm3vl9j" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Tokio]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|64|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|16.5|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1971
|opening              = 1973
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|35,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        =
|res_surface          = 1 gektar
| coordinates          = {{coord|26|38|48|N|142|9|44|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Chibusa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Chibusa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3592}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>49h9spsv4w4ovj4incc9kijnzm3vl9j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155969</id>
      <parentid>6155965</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <origin>6155969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1103" sha1="ne0fdq86lw9zj3239gxnfy000t1r8u4" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Tokio]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|64|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|16.5|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1971
|opening              = 1973
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|35,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        =
|res_surface          = 1 gektar
| coordinates          = {{coord|26|38|48|N|142|9|44|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Chibusa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]] prefekturasida joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Chibusa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3592}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>ne0fdq86lw9zj3239gxnfy000t1r8u4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Murayama-kami toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407549</id>
    <revision>
      <id>6155966</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:33:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Tokio]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = {{convert|318.2|m|abbr=on}} |dam_height           = {{convert|24.2|m|abbr=on}} |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1924 |cost                 = |res_capacity_total   = {{convert|3,321,000|m|abbr=on}} |res_catchment        = {{convert|1.3|km2|abbr=on}}...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1044" sha1="ssg9xg5u2k0bozoeq8x8w34xw7bbbff" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Tokio]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|318.2|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|24.2|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1924
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|3,321,000|m|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|1.3|km2|abbr=on}}
|res_surface          = 41 ha
| coordinates          = {{coord|35|45|48|N|139|25|02|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Murayama-kami toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]] prefekturasida joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 1.3 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>ssg9xg5u2k0bozoeq8x8w34xw7bbbff</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155967</id>
      <parentid>6155966</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <origin>6155967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1197" sha1="m7k0yhumex4xxaj2dcahe5uoz3tngbw" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Tokio]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|318.2|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|24.2|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1924
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|3,321,000|m|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|1.3|km2|abbr=on}}
|res_surface          = 41 ha
| coordinates          = {{coord|35|45|48|N|139|25|02|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Murayama-kami toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]] prefekturasida joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 1.3 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Murayama-kami Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0690}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>m7k0yhumex4xxaj2dcahe5uoz3tngbw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Murayamashimo toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407550</id>
    <revision>
      <id>6155970</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:35:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Tokio]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = {{convert|610|m|abbr=on}} |dam_height           = {{convert|32.6|m|abbr=on}} |construction_began   = 2003 |opening              = 2008 |res_capacity_total   = {{convert|12,140,000|m3|abbr=on}} |res_catchment        = {{convert|2|km2|abbr=on}} |res_surface          = 111 gektar | coordinat...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1185" sha1="bf13z771y3pqkocwt4enp231kyn7588" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Tokio]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|610|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|32.6|m|abbr=on}}
|construction_began   = 2003
|opening              = 2008
|res_capacity_total   = {{convert|12,140,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|2|km2|abbr=on}}
|res_surface          = 111 gektar
| coordinates         = {{coord|35|45|48|N|139|26|25|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Murayamashimo toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]] prefekturasida joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon ichimlik suvi toʻplash maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 2 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Murayamashimo Dam (Re) ［Tokyo Pref.］ - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3323}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>bf13z771y3pqkocwt4enp231kyn7588</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shigure toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407551</id>
    <revision>
      <id>6155972</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:36:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Toʻgʻon | location             = [[Tokio]], Yaponiya | location_map         = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length           = {{convert|94|m|abbr=on}} |dam_height           = {{convert|24.2|m|abbr=on}} |dam_width_base       = |construction_began   =  |opening              = 1976 |cost                 = |res_capacity_total   = {{convert|100,000|m3|abbr=on}} |res_catchment        = |res_surface          = 2 ha | c...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1084" sha1="fsppht1djd6yba8vw5mznhdzzkh75cw" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Tokio]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|94|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|24.2|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1976
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|100,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        =
|res_surface          = 2 ha
| coordinates          = {{coord|27|3|39|N|142|12|33|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Shigure toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]] prefekturasida joylashgan asfaltli toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Shigure Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0694}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>fsppht1djd6yba8vw5mznhdzzkh75cw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155975</id>
      <parentid>6155972</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <origin>6155975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="937" sha1="psmhyhd364h6kvxamlxx16huxe3ua4f" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|94|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|24.2|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1976
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|100,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        =
|res_surface          = 2 ha
}}
'''Shigure toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]] prefekturasida joylashgan asfaltli toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Shigure Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0694}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>psmhyhd364h6kvxamlxx16huxe3ua4f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6155976</id>
      <parentid>6155975</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T18:38:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <origin>6155976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="926" sha1="0s4vc5eyakvheoru578sp2jc6281r8g" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
|name                 = Shigure toʻgʻoni
|res_name             =
|dam_length           = {{convert|94|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|24.2|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1976
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|100,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        =
|res_surface          = 2 gektar
}}
'''Shigure toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]] prefekturasida joylashgan asfaltli toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Shigure Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0694}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>0s4vc5eyakvheoru578sp2jc6281r8g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shiromaru Tyouseiti toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407552</id>
    <revision>
      <id>6155977</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:39:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1227" sha1="d48ava2ch5ejk68bqu6qaqqm05ziqb5" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Tokio]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|61|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|30.3|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1957
|opening              = 1962
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|893,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|397|km2|abbr=on}}
|res_surface          = 9 gektar
| coordinates          = {{coord|35|48|40|N|139|7|27|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Shiromaru Tyouseiti toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Tokio]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 397 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Shiromaru Tyouseiti - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0693}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tokio toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>d48ava2ch5ejk68bqu6qaqqm05ziqb5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La novia de la Marina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407553</id>
    <revision>
      <id>6155978</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:42:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1205" sha1="l5ahxytahj3c6tjyptugvxy7yqh713h" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Benito Perojo]]
| producer       = Emelco
| writer         = [[Gregorio Martinez Sierra]]&lt;br&gt;[[Manuel M. Alba]]
| narrator       = 
| starring       = [[Susana Freyre]]&lt;br&gt;[[Alberto Bello]]&lt;br&gt;[[Ignacio de Soroa]]&lt;br&gt;[[Nelly Duggan]]&lt;br&gt;[[Luis Rodrigo]]
| music          = 
| cinematography = [[Pablo Tabernero]]
| editing        = [[Gerardo Rinaldi]]
| distributor    = 
| released       = {{Film date|1948|10|20|df=y}}
| runtime        = 72 minut
| mamlakat = {{ARG}}
| til = [[Ispan tili]]
}}
'''La novia de la Marina''' – 1948-yilda rejissyor [[Benito Perojo]] tomonidan suratga olingan [[Argentina]] komediya filmi. Film Argentina kinosining oltin davriga mansub. Ssenariy [[Gregorio Martinez Sierra]] va [[Manuel Alba]] tomonidan yozilgan. Premyerasi 1948-yil 20-oktyabrda bo‘lib o‘tgan.

==Rollarda==
* [[Susana Freyre]]
* [[Alberto Bello]]
* [[Ignacio de Soroa]]
* [[Nelly Duggan]]
* [[Luis Rodrigo]]
* [[Manolo Díaz (aktyor)|Manolo Díaz]]
* [[Tito Climent]]
* [[Teresa Pintos]]
* [[Iván Grondona]]
* [[Alberto de Mendoza]]
* [[Susana Campos]]

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id =|title =La novia de la Marina}}

{{1940-yillar-Argentina-film-stub}}</text>
      <sha1>l5ahxytahj3c6tjyptugvxy7yqh713h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Novio, marido y amante</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407554</id>
    <revision>
      <id>6155984</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1410" sha1="4sbr93uqtgn2tmq9tjxg8mvbyhdedqz" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Mario C. Lugones]]
| producer       = 
| writer         = ''Mademoiselle Ma Mere'' — [[Louis Verneuil]]
| narrator       = 
| starring       = [[Enrique Serrano]]&lt;br&gt;[[Tilda Thamar]]&lt;br&gt;[[Tito Gómez (aktyor)|Tito Gómez]]&lt;br&gt;[[Miguel Gómez Bao]]
| music          = [[George Andreani]]
| cinematography =
| editing        =
| distributor    = 
| studio         = [[Lumiton]]
| released       = {{Film date|1948|01|22|df=y}}
| runtime        = 79 minut
| mamlakat = {{ARG}}
| til = [[Ispan tili]]
}}
'''Novio, marido y amante''' – 1948-yilda rejissyor [[Mario C. Lugones]] tomonidan suratga olingan [[Argentina]] komediya filmi. Film [[Louis Verneuil]]ning ''Mademoiselle Ma Mere'' romani asosida suratga olingan. Premyerasi 1948-yil 22-yanvarda bo‘lib o‘tgan.

==Rollarda==
* [[Enrique Serrano]]
* [[Tilda Thamar]]
* [[Tito Gómez (aktyor)|Tito Gómez]]
* [[Miguel Gómez Bao]]
* [[Diego Martínez (aktyor)|Diego Martinez]]
* [[Ignacio de Soroa]]
* [[Julio Renato]]
* [[Alberto Terrones]]
* [[Orestes Soriani]]
* [[Fidel Pintos]]
* [[Bordignon Olarra]]
* [[Nelly Panizza]]
* [[Jack O'Neil (aktyor)|Jack O'Neill]]
* [[Delia Rivier]]
* [[Juan Latrónico]]
* [[Renzo Zecca]]
* [[Marisa Núñez]]
* [[Nelly González]]
* [[Susana Campos]]
* [[Amelita Vargas]]

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id =|title =Novio, marido y amante}}

{{1940-yillar-Argentina-film-stub}}</text>
      <sha1>4sbr93uqtgn2tmq9tjxg8mvbyhdedqz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>El Viejo Hucha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407555</id>
    <revision>
      <id>6155985</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="628" sha1="h5cfth1kf9s3pqkf4yrt3ngf13afr1a" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Lucas Demare]]
| producer       =
| writer         = [[Carlos Damel]], [[Camilo Darthés]]
| narrator       =
| starring       =  [[Enrique Muiño]], [[Francisco Petrone]], [[Nuri Montsé]] 
| music          =
| cinematography =
| editing        =
| distributor    =
| released       = {{Film date|1942|04|29|df=y}}
| runtime        = 90 min
| mamlakat = {{ARG}}
| til = [[Ispan tili]]
}}
'''El Viejo Hucha''' – 1942-yilda suratga olingan [[Argentina]] filmi. Film Argentina kinosining oltin davriga mansub.

== Havolalar ==
* {{IMDb title|0035517}}

{{1940-yillar-Argentina-film-stub}}</text>
      <sha1>h5cfth1kf9s3pqkf4yrt3ngf13afr1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La carga de los valientes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407556</id>
    <revision>
      <id>6155987</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:46:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Film bilgiqutisi | director = [[Adelqui Migliar]] | producer =  | writer =  [[Belisario García Villar]] | starring = [[Santiago Arrieta]] &lt;br&gt; [[Domingo Sapelli]] &lt;br&gt; [[Anita Jordán]] | music = [[Lucio Demare]] | cinematography = [[Gumer Barreiros]] | editing =  [[Gerardo Rinaldi]] | studio =  [[Pampa Film]]   | distributor =  | released = {{Film date|1940|06|12|df=yes}} | mamlakat = {{ARG}} | til = [[Ispan tili]] }} '''La carga de los valient...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1380" sha1="87zwtd821lbousor1p48jza3v6w6vcz" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director = [[Adelqui Migliar]]
| producer = 
| writer =  [[Belisario García Villar]]
| starring = [[Santiago Arrieta]] &lt;br&gt; [[Domingo Sapelli]] &lt;br&gt; [[Anita Jordán]]
| music = [[Lucio Demare]]
| cinematography = [[Gumer Barreiros]]
| editing =  [[Gerardo Rinaldi]]
| studio =  [[Pampa Film]]  
| distributor = 
| released = {{Film date|1940|06|12|df=yes}}
| mamlakat = {{ARG}}
| til = [[Ispan tili]]
}}
'''La carga de los valientes''' – 1940-yilda rejissyor [[Adelqui Migliar]] tomonidan suratga olingan [[Argentina]] tarixiy drama filmi. Bosh rollarni [[Santiago Arrieta]], [[Domingo Sapelli]] va [[Anita Jordán]] ijro etgan&lt;ref&gt;Plazaola p.138&lt;/ref&gt;.

==Rollarda==
* [[Santiago Arrieta]] 
* [[Domingo Sapelli]] 
* [[Anita Jordán]] 
* [[Froilán Varela]] 
* [[Juan Sarcione]] 
* [[Roberto Fugazot]] 
* [[Carlos Fioriti]] 
* [[Eduardo Trino]] 
* [[Blanca Orgaz]] 
* [[Amalia Bernabé]] 
* [[Alberto Terrones]] 
* [[Toti Muñoz]] 
* [[Eva Duarte]] 
* [[Nelo Cosimi]] 
* [[Néstor Deval]] 
* [[Rafael Smurro]] 
* [[Héctor Torres (aktyor)|Héctor Torres]] 
* [[René Mugica]] 
* [[Roberto Velázquez]] 
* [[Joaquín Larrazábal]]
* [[Ricardo de Rosas]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Plazaola, Luis Trelles. ''South American Cinema''. La Editorial, UPR, 1989.

== Havolalar ==
*{{IMDb title|0032308}}

{{1940-yillar-Argentina-film-stub}}</text>
      <sha1>87zwtd821lbousor1p48jza3v6w6vcz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La otra y yo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407557</id>
    <revision>
      <id>6155989</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="886" sha1="bdxcfg5t4r78tlnn2gpelm31ct3m80t" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = Antonio Momplet	
| writer         = Boris H. Hardy&lt;br&gt;Louis Verneuil
| music          = [[George Andreani]]
| cinematography = Bob Roberts
| editing        = José Cañizares
| released       = {{Film date|1949}}
| runtime        = 80 minut
| mamlakat = {{ARG}}
| til = [[Ispan tili]]
}}
'''La otra y yo''' – 1949-yilda rejissyor [[Antonio Momplet]] tomonidan suratga olingan [[Argentina]] komediya filmi. Film Argentina kinosining oltin davriga mansub. Bosh rollarni [[Amelia Bence]], [[Enrique Alvarez Diosdado]], [[Fernando Lamas]] va [[Mercedes Simone]] ijro etgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cinenacional.com/pelicula/la-otra-y-yo|title=La otra y yo|publisher=[[Cinenacional.com]]|accessdate=11 August 2015|language=Spanish}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*{{IMDb title|0192405}}

{{1940-yillar-Argentina-film-stub}}</text>
      <sha1>bdxcfg5t4r78tlnn2gpelm31ct3m80t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nuestra Natacha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407558</id>
    <revision>
      <id>6155990</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:48:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Film bilgiqutisi | director = [[Julio Saraceni]] | producer =   | writer = [[Alejandro Casona]] (pyesa) | starring = [[Amelia Bence]] &lt;br&gt; [[Esteban Serrador]] &lt;br&gt; [[Malisa Zini]] | music = [[Julián Bautista]] | cinematography = [[José María Beltrán]] | editing = [[Oscar Carchano]] | studio =  | distributor =   | released =  {{Film date|1944|09|07|df=yes}} | runtime = 95 minut | mamlakat = {{ARG}} | til = [[Ispan tili]] }} '''Nuestra Natacha...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1357" sha1="fuvqscf7h8768qv1dj35ua091f1p8k0" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director = [[Julio Saraceni]]
| producer =  
| writer = [[Alejandro Casona]] (pyesa)
| starring = [[Amelia Bence]] &lt;br&gt; [[Esteban Serrador]] &lt;br&gt; [[Malisa Zini]]
| music = [[Julián Bautista]]
| cinematography = [[José María Beltrán]]
| editing = [[Oscar Carchano]]
| studio = 
| distributor =  
| released =  {{Film date|1944|09|07|df=yes}}
| runtime = 95 minut
| mamlakat = {{ARG}}
| til = [[Ispan tili]]
}}
'''Nuestra Natacha''' – 1944-yilda rejissyor [[Julio Saraceni]] tomonidan suratga olingan [[Argentina]] drama filmi. Film Argentina kinosining oltin davriga mansub. Bosh rollarni [[Amelia Bence]], [[Esteban Serrador]] va [[Malisa Zini]] ijro etgan&lt;ref&gt;Plazaola p.186&lt;/ref&gt;.

==Rollarda==
* [[Amelia Bence]]
* [[Esteban Serrador]]
* [[Malisa Zini]]
* [[Juana Sujo]]
* [[Homero Cárpena]]
* [[Mario Medrano]]
* [[Elina Colomer]]
* [[Alberto Soler]]
* [[Azucena Ferreira]]
* [[Francisco López Silva]]
* [[Carlos Castro (aktyor)|Carlos Castro]]
* [[Olga Casares Pearson]]
* [[Alberto Contreras]]
* [[Domingo Márquez]]
* [[Ángel Walk]]
* [[Adolfo de Almeida]]
* [[Ángel Boffa]]
* [[Diana Ingro]]
* [[Isabel Figlioli]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Plazaola, Luis Trelles. ''South American Cinema''. La Editorial, UPR, 1989.

== Havolalar ==
* {{IMDb title|0198852}}

{{1940-yillar-Argentina-film-stub}}</text>
      <sha1>fuvqscf7h8768qv1dj35ua091f1p8k0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pantalones cortos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407559</id>
    <revision>
      <id>6155991</id>
      <timestamp>2026-05-30T18:49:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1516" sha1="sh8y6uyusty0w8je76bkrd8m2rpwili" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Leopoldo Torres Ríos]]
| producer       = Establecimientos Filmadores Argentinos
| writer         = Leopoldo Torres Ríos&lt;br&gt;[[Leopoldo Torre Nilsson]]
| narrator       = 
| starring       = [[Toscanito]]&lt;br&gt;[[Pierina Dealessi]]&lt;br&gt;[[María Concepción César]]&lt;br&gt;[[Guillermo Pedemonte]]&lt;br&gt;[[Juan Ricardo Bertelegni]]
| music          = [[Alejandro Gutiérrez del Barrio]]
| cinematography =
| editing        =
| distributor    = 
| released       = {{Film date|1949|06|22|df=y}}
| runtime        = 84 minut
| mamlakat = {{ARG}}
| til = [[Ispan tili]]
}}
'''Pantalones cortos''' – 1949-yilda rejissyor [[Leopoldo Torres Ríos]] tomonidan suratga olingan [[Argentina]] filmi. Film Argentina kinosining oltin davriga mansub. Ssenariy [[Leopoldo Torres Ríos]] va [[Leopoldo Torre Nilsson]] tomonidan yozilgan. Premyerasi 1949-yil 22-iyunda bo‘lib o‘tgan&lt;ref&gt;{{IMDb title|0201826}}&lt;/ref&gt;.

==Rollarda==
* [[Toscanito]] …Eduardito
* [[Pierina Dealessi]]
* [[María Concepción César]]
* [[Guillermo Pedemonte]]
* [[Juan Ricardo Bertelegni]]
* [[Rodolfo Zenner]]
* [[Mario Baroffio]]
* [[Juan Pérez Bilbao]]
* [[Jaime Andrada]]
* [[Ermete Meliante]]
* [[Dante Albarelli]]
* [[Margarita Canale]]
* [[Arturo Arcari]]
* [[Narciso Ibáñez]]
* [[Andrés Vázquez (aktyor)|Andrés Vázquez]]
* [[Betty Denis]]
* [[Mary Nelly]]
* [[Juan Massey]]
* [[Adolfo Demaría]]
* [[Agustín Andrades]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

{{1940-yillar-Argentina-film-stub}}</text>
      <sha1>sh8y6uyusty0w8je76bkrd8m2rpwili</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pasaporte a Río</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407560</id>
    <revision>
      <id>6155993</id>
      <timestamp>2026-05-30T19:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Film bilgiqutisi | director       = [[Daniel Tinayre]] | producer       = Luis Saslavsky &lt;br&gt; Daniel Tinayre   | writer         = [[Daniel Tinayre]]&lt;br&gt;[[César Tiempo]]&lt;br&gt;[[Luis Saslavsky]] | narrator       =  | starring       = [[Mirtha Legrand]]&lt;br&gt;[[Arturo de Córdova]]&lt;br&gt;[[Francisco de Paula (aktyor)|Francisco de Paula]]&lt;br&gt;[[Eduardo Cuitiño (aktyor)|Eduardo Cuitiño]]&lt;br&gt;[[Nathán Pinzón]] | music          = [[Enrique Cadícamo]] &lt;br&gt; [...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6155993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2054" sha1="t169d3k4ats73nkxcc0ychpidowo84i" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Daniel Tinayre]]
| producer       = Luis Saslavsky &lt;br&gt; Daniel Tinayre  
| writer         = [[Daniel Tinayre]]&lt;br&gt;[[César Tiempo]]&lt;br&gt;[[Luis Saslavsky]]
| narrator       = 
| starring       = [[Mirtha Legrand]]&lt;br&gt;[[Arturo de Córdova]]&lt;br&gt;[[Francisco de Paula (aktyor)|Francisco de Paula]]&lt;br&gt;[[Eduardo Cuitiño (aktyor)|Eduardo Cuitiño]]&lt;br&gt;[[Nathán Pinzón]]
| music          = [[Enrique Cadícamo]] &lt;br&gt; [[Juan Ehlert]] &lt;br&gt; [[Guillermo Cases]]
| cinematography = [[Antonio Merayo]]
| editing       =[[Jorge Gárate]]
| studio        = [[Argentina Sono Film]] 
| distributor    = Argentina Sono Film 
| released       = {{Film date|1948|09|29}}
| runtime        = 100 minut
| mamlakat = {{ARG}}
| til = [[Ispan tili]]
}}
'''Pasaporte a Río''' – 1948-yilda rejissyor [[Daniel Tinayre]] tomonidan suratga olingan [[Argentina]] kriminal filmi. Film Argentina kinosining oltin davriga mansub. Ssenariy [[César Tiempo]] va [[Luis Saslavsky]] tomonidan yozilgan. Premyerasi 1948-yil 29-sentyabrda bo‘lib o‘tgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bayer |first=Michael |date=2021-02-07 |title=Passport To Rio, 1948 – Heart Of Noir |url=https://heartofnoir.com/film/pasaporte-a-rio-1948/ |access-date=2025-02-12 |website=Heart of Noir |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

==Rollarda==
* [[Manuel Alcón]] 
* [[Alberto Barcel]] 
* [[Carlos Bellucci]] 
* [[Roberto Bordoni]] 
* [[Margarita Burke]]
* [[Warly Ceriani]] 
* [[Eduardo Cuitiño (aktyor)|Eduardo Cuitiño]]
* [[Arturo de Córdova]]
* [[Francisco de Paula (aktyor)|Francisco de Paula]]
* [[Zoe Ducós]]
* [[Rodolfo Díaz Soler]]
* [[Pilar Gómez (Argentinalik aktrisa)|Pilar Gómez]]
* [[Alfredo Jordan]]
* [[Mirtha Legrand]] 
* [[Carmen Llambí]] 
* [[Mecha López]]
* [[Pedro Maratea]]
* [[Toti Muñoz]]
* [[Fausto Padín]]
* [[Jesús Pampín]] 
* [[Nathán Pinzón]]
* [[Alberto Quiles (aktyor)|Alberto Quiles]] 
* [[Domingo Sapelli]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id =0040685 |title =Passport to Rio}}

{{1940-yillar-Argentina-film-stub}}</text>
      <sha1>t169d3k4ats73nkxcc0ychpidowo84i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Un Pecado Por Mes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407561</id>
    <revision>
      <id>6155994</id>
      <timestamp>2026-05-30T19:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6155994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1617" sha1="dbfhzhgw2klls11qn53x2pgzyf3oyzu" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Mario C. Lugones]]
| producer         = [[Francisco Oyarzábal]]
| writer         = [[Julio Porter]]
| narrator       = 
| starring       = [[Susana Canales]]&lt;br&gt;[[Norma Giménez]]&lt;br&gt;[[Hugo Pimentel]]&lt;br&gt;[[Miguel Gómez Bao]]
| music          = [[George Andreani]]
| cinematography = [[Alfredo Traverso]]
| editing         = [[Jacobo Spoliansky]]
| studio         = [[Lumiton]]
| distributor    = 
| released       = {{Film date|1949|05|18}}
| runtime        = 78 minut
| mamlakat = {{ARG}}
| til = [[Ispan tili]]
}}
'''Un Pecado Por Mes''' — 1949-yilda rejissyor [[Mario C. Lugones]] tomonidan suratga olingan [[Argentina]] komediya filmi. Film Argentina kinosining oltin davriga mansub. Ssenariy [[Julio Porter]] tomonidan yozilgan. Premyerasi 1949-yil 18-mayda boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;[http://www.imdb.es/title/tt0194225/ ''Un pecado por mes'' at the Internet Movie Database]&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==
* [[Pedro Vargas]]
* [[Susana Canales]]
* [[Norma Giménez]]
* [[Hugo Pimentel]]
* [[Miguel Gómez Bao]]
* [[Diego Martínez (aktyor)|Diego Martínez]]
* [[Ramón J. Garay]]
* [[Herminia Mas]]
* [[José Nájera (aktyor)|José Nájera]]
* [[Pola Neuman]]
* [[Ricardo de Rosas]]
* [[Hedy Crilla]]
* [[Enrique de Pedro]]
* [[Tato Bores]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://www.imdb.com/title/tt0194225 ''Un Pecado por Mes''] at [[Allrovi]]
* [http://www.allrovi.com/movies/movie/un-pecado-por-mes-v497891 ''Un Pecado por Mes'']{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot }} at the [[Internet Movie Database]]

{{1940-yillar-Argentina-film-stub}}</text>
      <sha1>dbfhzhgw2klls11qn53x2pgzyf3oyzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Florin Cezar Ouatu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407562</id>
    <revision>
      <id>6156017</id>
      <timestamp>2026-05-30T22:46:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Musiqachi bilgiqutisi | ismi                     = Cezar | tasvir                   = ESC2013 - Romania 02 (crop 2).jpg | eni                      =  | izoh                     = Cezar [[Malmö]] shahrida o‘tkazilgan „Eurovision–2013“ tanlovidagi chiqishi vaqtida.  | tavallud_paytidagi_ismi  = Florin Cezar Ouatu | tavallud_sanasi          = {{birth date and age|df=yes|1980|2|18}} | tavallud_joyi            = [[Ploiești]], Ruminiya | vafo...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9892" sha1="t8tgthsgg6dxmmyrw0r708t3mr1b8ey" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Cezar
| tasvir                   = ESC2013 - Romania 02 (crop 2).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Cezar [[Malmö]] shahrida o‘tkazilgan „Eurovision–2013“ tanlovidagi chiqishi vaqtida.

| tavallud_paytidagi_ismi  = Florin Cezar Ouatu
| tavallud_sanasi          = {{birth date and age|df=yes|1980|2|18}}
| tavallud_joyi            = [[Ploiești]], Ruminiya
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =2004–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    = HaHaHa Production
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               = [[Andrea Bocelli]], [[Angela Gheorghiu]], [[Vangelis]]
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Cezar Ouatu''' ([[1980-yil]] [[18-fevral]]da tugʻilgan), '''Cezar''' yoki '''Vocea''' („Ovoz“) taxalluslari bilan tanilgan — [[ruminiya]]lik [[opera]] ijrochisi, [[xonanda]] hamda [[pianino]]chi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mirela Dinica |date=11 May 2013 |title=Cezar Florin Ouatu, contratenorul care va reprezenta România la concursul Eurovision: 'Nu sunt gay, sunt bărbat 100%' |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/cezar-florin-ouatu-contratenorul-care-va-reprezenta-romania-la-concursul-eurovision-nu-sunt-gay-sunt-barbat-100-438577.html |access-date=23 January 2015 |website=Libertatea (Pančevo) |archive-date=25 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125124919/http://www.libertatea.ro/detalii/articol/cezar-florin-ouatu-contratenorul-care-va-reprezenta-romania-la-concursul-eurovision-nu-sunt-gay-sunt-barbat-100-438577.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; is a Romanian opera countertenor, singer, and pianist.&lt;ref name=&quot;adevarul&quot;&gt;{{Cite web |date=4 March 2013 |title=Ziua lucram în supermarket și seara mă duceam la Conservator |url=http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-interviu-cezar-ouatu-ziua-lucram-supermarket-seara-duceam-conservator-1_5134293700f5182b85c6a2bc/index.html |publisher=[[Adevărul]] |language=ro |access-date=15 May 2013 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511004958/http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-interviu-cezar-ouatu-ziua-lucram-supermarket-seara-duceam-conservator-1_5134293700f5182b85c6a2bc/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Opernglas2&quot;&gt;{{Cite web |title=Das Interview: Florin Cezar Ouatu |url=http://archiv.opernglas.de/index.php?sid=bc573e273b6995927fdc9cb5ea4da75a&amp;cl=details&amp;anid=0ph4e81d6c6de9426.04827098&amp;listtype=search&amp;searchparam=florin%2Bouatu |access-date=15 May 2013 |publisher=Das Opernglas |language=de |archive-date=9 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609085320/http://archiv.opernglas.de/index.php?sid=bc573e273b6995927fdc9cb5ea4da75a&amp;cl=details&amp;anid=0ph4e81d6c6de9426.04827098&amp;listtype=search&amp;searchparam=florin%2Bouatu |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Cezar [[Ploiești]] shahrida musiqachilar oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;{{Cite web |date=10 March 2013 |title=Cine este Cezar Ouatu, câștigătorul Eurovision România 2013 |url=http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-foto-cezar-ouatu-castigatorul-eurovision-romania-20132-1_513be21100f5182b85eb14d3/index.html |publisher=[[Adevărul]] |language=ro |access-date=15 May 2013 |archive-date=1 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701120647/http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-foto-cezar-ouatu-castigatorul-eurovision-romania-20132-1_513be21100f5182b85eb14d3/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Uning otasi marhum [[fleyta]]chi hamda [[Mozarteum University Salzburg]]ning sobiq oʻqituvchisi [[Florin Ouatu]] boʻlgan. Cezar olti yoshidan boshlab [[fortepiano]] chalishni oʻrgangan. U tugʻilgan shahridagi Carmen Sylva sanʼat maktabini, shuningdek, Milan Konservatoriyasini tamomlagan&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;.

[[Italiya]]da Cezar [[bel kanto]] klassik vokal yoʻnalishini eng yuqori natija bilan yakunlagan. U, shuningdek, barokko musiqasi boʻyicha ham tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Bocelli&quot; /&gt; He has also studied [[Baroque music]].&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2013 |title=Eurovision Song Contest: Romania |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/1xkLBCy3jrhBVhRbS2SpGHl/romania |access-date=23 January 2015 |website=BBC One |archive-date=6 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190906170553/https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/1xkLBCy3jrhBVhRbS2SpGHl/romania |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. [[2001-yil]]da [[Giuseppe Verdi Music Academy]]ga qabul qilingan va [[2004-yil]]da oʻqishni bitirgan. [[2003-yil]]da oʻtkazilgan [[Francisco Viñas]] xalqaro vokal tanlovida hamda 2005-yilda [[Renata Tebaldi Foundation]] tomonidan [[San Marino]]da tashkil etilgan xalqaro vokal musobaqasida „Eng yaxshi kontrtenor“ mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sinziana Boaru |date=23 February 2011 |title=Un contratenor vine în ajutorul lui Iustin Ianău |url=http://adevarul.ro/entertainment/celebritati/un-contratenor-vine-ajutorul-iustin-ianau-1_50ad210d7c42d5a6638f3682/index.html |access-date=23 January 2015 |newspaper=[[Adevărul Moldova]] |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123094632/http://adevarul.ro/entertainment/celebritati/un-contratenor-vine-ajutorul-iustin-ianau-1_50ad210d7c42d5a6638f3682/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Cezar professional opera sahnasidagi debyutini [[2007-yil]]da [[La Fenice]] teatrida amalga oshirgan. Keyinchalik u barokko operalaridagi turli rollarni ijro etib, opera sahnasidagi faoliyatini davom ettirgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bruce Scott |date=29 January 2010 |title='Agrippina,' Handel's Unlikely Comedy |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=122945578 |access-date=23 January 2015 |website=National Public Radio – World of Opera |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123084905/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=122945578 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Ouatu oʻzining ilk pop-opera yoʻnalishidagi „Cinema Paradiso“ singlini [[2012-yil]] [[24-dekabr]]da ommaga taqdim etgan.

[[2013-yil]] may oyida Cezar [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]“ tanlovida „Itʼs My Life“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 May 2013 |title=Află unde poți să-l asculți LIVE pe Cezar &quot;The Voice&quot; Ouatu, reprezentantul României la Eurovision! |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/concert-live-cezar-ouatu-eurovision-438997.html |access-date=23 January 2015 |website=[[Libertatea (Pančevo)]] |archive-date=25 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125131926/http://www.libertatea.ro/detalii/articol/concert-live-cezar-ouatu-eurovision-438997.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Tanlov yakunida u 65 ball toʻplab, 13-oʻrinni egallagan. Bir hafta oʻtib, [[2013-yil]] [[25-may]]da u [[Andrea Bocelli]] va [[Angela Gheorghiu]] bilan birgalikda [[Romexpo]]da oʻtkazilgan Bocellining konsertida sahnaga chiqqan&lt;ref name=&quot;Bocelli&quot;&gt;{{Cite web |date=11 March 2013 |title=Angela Gheorghiu și Cezar Ouatu vor cânta la concertul pe care Andrea Bocelli îl va susține la București |url=http://www.romanialibera.ro/cultura/muzica/angela-gheorghiu-si-cezar-ouatu-vor-canta-la-concertul-pe-care-andrea-bocelli-il-va-sustine-la-bucuresti-295774.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130702231958/http://www.romanialibera.ro/cultura/muzica/angela-gheorghiu-si-cezar-ouatu-vor-canta-la-concertul-pe-care-andrea-bocelli-il-va-sustine-la-bucuresti-295774.html |archive-date=2 July 2013 |access-date=15 May 2013 |publisher=[[România Liberă]] |language=ro}}&lt;/ref&gt;. Ushbu chiqish keyinchalik Vangelis bilan hamkorlikka yoʻl ochgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 May 2013 |title=Eurovision 2013: Vangelis îl apreciază pe Cezar Ouatu |url=http://www.romaniatv.net/eurovision-2013-vangelis-il-apreciaza-pe-cezar-ouatu_80316.html |access-date=23 January 2015 |publisher=Romania TV |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123090642/http://www.romaniatv.net/eurovision-2013-vangelis-il-apreciaza-pe-cezar-ouatu_80316.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[2018-yil]]da Cezar [[Buyuk Britaniya]]dagi [[The X Factor]] tanlovi uchun tinglovlarda ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22 September 2018 |title=Who is X Factor hopeful Cezar Ouatu? |url=https://metro.co.uk/2018/09/22/who-is-x-factor-hopeful-cezar-oautu-and-where-have-you-seen-him-before-7967089/ |access-date=22 September 2018 |archive-date=22 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922230121/https://metro.co.uk/2018/09/22/who-is-x-factor-hopeful-cezar-oautu-and-where-have-you-seen-him-before-7967089/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20150123090435/http://cezarouatu.com/index.php Official Florin Cezar Ouatu web page]
* [http://www.opernglas.de/ePAPER/ePAPER-Ausgabe-10-2011.html ''Das Opernglas'', ePaper Ausgabe 10/2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123090337/http://www.opernglas.de/ePAPER/ePAPER-Ausgabe-10-2011.html |date=23 January 2015 }}
* [https://web.archive.org/web/20121104211007/http://www.liceubarcelona.cat/en/el-liceu/francisco-vinas/contests-pricewinners/from-2001-to-2010.html International Singing Contest Francisco Viñas, Prize winners 2001–2010]
* [http://www.operatoday.com/content/2008/04/a_cut_too_farth.php Sue Loder, „A Cut Too Far…..the new Giulio Cesare in Lausanne“. ''Opera Today'', 22 April 2008]</text>
      <sha1>t8tgthsgg6dxmmyrw0r708t3mr1b8ey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156019</id>
      <parentid>6156017</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Ploieștida tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9930" sha1="9pdlmb5ebl9dypasdafxn5rw13q0hly" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Cezar
| tasvir                   = ESC2013 - Romania 02 (crop 2).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Cezar [[Malmö]] shahrida o‘tkazilgan „Eurovision–2013“ tanlovidagi chiqishi vaqtida.

| tavallud_paytidagi_ismi  = Florin Cezar Ouatu
| tavallud_sanasi          = {{birth date and age|df=yes|1980|2|18}}
| tavallud_joyi            = [[Ploiești]], Ruminiya
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =2004–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    = HaHaHa Production
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               = [[Andrea Bocelli]], [[Angela Gheorghiu]], [[Vangelis]]
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Cezar Ouatu''' ([[1980-yil]] [[18-fevral]]da tugʻilgan), '''Cezar''' yoki '''Vocea''' („Ovoz“) taxalluslari bilan tanilgan — [[ruminiya]]lik [[opera]] ijrochisi, [[xonanda]] hamda [[pianino]]chi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mirela Dinica |date=11 May 2013 |title=Cezar Florin Ouatu, contratenorul care va reprezenta România la concursul Eurovision: 'Nu sunt gay, sunt bărbat 100%' |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/cezar-florin-ouatu-contratenorul-care-va-reprezenta-romania-la-concursul-eurovision-nu-sunt-gay-sunt-barbat-100-438577.html |access-date=23 January 2015 |website=Libertatea (Pančevo) |archive-date=25 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125124919/http://www.libertatea.ro/detalii/articol/cezar-florin-ouatu-contratenorul-care-va-reprezenta-romania-la-concursul-eurovision-nu-sunt-gay-sunt-barbat-100-438577.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; is a Romanian opera countertenor, singer, and pianist.&lt;ref name=&quot;adevarul&quot;&gt;{{Cite web |date=4 March 2013 |title=Ziua lucram în supermarket și seara mă duceam la Conservator |url=http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-interviu-cezar-ouatu-ziua-lucram-supermarket-seara-duceam-conservator-1_5134293700f5182b85c6a2bc/index.html |publisher=[[Adevărul]] |language=ro |access-date=15 May 2013 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511004958/http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-interviu-cezar-ouatu-ziua-lucram-supermarket-seara-duceam-conservator-1_5134293700f5182b85c6a2bc/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Opernglas2&quot;&gt;{{Cite web |title=Das Interview: Florin Cezar Ouatu |url=http://archiv.opernglas.de/index.php?sid=bc573e273b6995927fdc9cb5ea4da75a&amp;cl=details&amp;anid=0ph4e81d6c6de9426.04827098&amp;listtype=search&amp;searchparam=florin%2Bouatu |access-date=15 May 2013 |publisher=Das Opernglas |language=de |archive-date=9 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609085320/http://archiv.opernglas.de/index.php?sid=bc573e273b6995927fdc9cb5ea4da75a&amp;cl=details&amp;anid=0ph4e81d6c6de9426.04827098&amp;listtype=search&amp;searchparam=florin%2Bouatu |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Cezar [[Ploiești]] shahrida musiqachilar oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;{{Cite web |date=10 March 2013 |title=Cine este Cezar Ouatu, câștigătorul Eurovision România 2013 |url=http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-foto-cezar-ouatu-castigatorul-eurovision-romania-20132-1_513be21100f5182b85eb14d3/index.html |publisher=[[Adevărul]] |language=ro |access-date=15 May 2013 |archive-date=1 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701120647/http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-foto-cezar-ouatu-castigatorul-eurovision-romania-20132-1_513be21100f5182b85eb14d3/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Uning otasi marhum [[fleyta]]chi hamda [[Mozarteum University Salzburg]]ning sobiq oʻqituvchisi [[Florin Ouatu]] boʻlgan. Cezar olti yoshidan boshlab [[fortepiano]] chalishni oʻrgangan. U tugʻilgan shahridagi Carmen Sylva sanʼat maktabini, shuningdek, Milan Konservatoriyasini tamomlagan&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;.

[[Italiya]]da Cezar [[bel kanto]] klassik vokal yoʻnalishini eng yuqori natija bilan yakunlagan. U, shuningdek, barokko musiqasi boʻyicha ham tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Bocelli&quot; /&gt; He has also studied [[Baroque music]].&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2013 |title=Eurovision Song Contest: Romania |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/1xkLBCy3jrhBVhRbS2SpGHl/romania |access-date=23 January 2015 |website=BBC One |archive-date=6 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190906170553/https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/1xkLBCy3jrhBVhRbS2SpGHl/romania |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. [[2001-yil]]da [[Giuseppe Verdi Music Academy]]ga qabul qilingan va [[2004-yil]]da oʻqishni bitirgan. [[2003-yil]]da oʻtkazilgan [[Francisco Viñas]] xalqaro vokal tanlovida hamda 2005-yilda [[Renata Tebaldi Foundation]] tomonidan [[San Marino]]da tashkil etilgan xalqaro vokal musobaqasida „Eng yaxshi kontrtenor“ mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sinziana Boaru |date=23 February 2011 |title=Un contratenor vine în ajutorul lui Iustin Ianău |url=http://adevarul.ro/entertainment/celebritati/un-contratenor-vine-ajutorul-iustin-ianau-1_50ad210d7c42d5a6638f3682/index.html |access-date=23 January 2015 |newspaper=[[Adevărul Moldova]] |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123094632/http://adevarul.ro/entertainment/celebritati/un-contratenor-vine-ajutorul-iustin-ianau-1_50ad210d7c42d5a6638f3682/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Cezar professional opera sahnasidagi debyutini [[2007-yil]]da [[La Fenice]] teatrida amalga oshirgan. Keyinchalik u barokko operalaridagi turli rollarni ijro etib, opera sahnasidagi faoliyatini davom ettirgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bruce Scott |date=29 January 2010 |title='Agrippina,' Handel's Unlikely Comedy |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=122945578 |access-date=23 January 2015 |website=National Public Radio – World of Opera |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123084905/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=122945578 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Ouatu oʻzining ilk pop-opera yoʻnalishidagi „Cinema Paradiso“ singlini [[2012-yil]] [[24-dekabr]]da ommaga taqdim etgan.

[[2013-yil]] may oyida Cezar [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]“ tanlovida „Itʼs My Life“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 May 2013 |title=Află unde poți să-l asculți LIVE pe Cezar &quot;The Voice&quot; Ouatu, reprezentantul României la Eurovision! |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/concert-live-cezar-ouatu-eurovision-438997.html |access-date=23 January 2015 |website=[[Libertatea (Pančevo)]] |archive-date=25 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125131926/http://www.libertatea.ro/detalii/articol/concert-live-cezar-ouatu-eurovision-438997.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Tanlov yakunida u 65 ball toʻplab, 13-oʻrinni egallagan. Bir hafta oʻtib, [[2013-yil]] [[25-may]]da u [[Andrea Bocelli]] va [[Angela Gheorghiu]] bilan birgalikda [[Romexpo]]da oʻtkazilgan Bocellining konsertida sahnaga chiqqan&lt;ref name=&quot;Bocelli&quot;&gt;{{Cite web |date=11 March 2013 |title=Angela Gheorghiu și Cezar Ouatu vor cânta la concertul pe care Andrea Bocelli îl va susține la București |url=http://www.romanialibera.ro/cultura/muzica/angela-gheorghiu-si-cezar-ouatu-vor-canta-la-concertul-pe-care-andrea-bocelli-il-va-sustine-la-bucuresti-295774.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130702231958/http://www.romanialibera.ro/cultura/muzica/angela-gheorghiu-si-cezar-ouatu-vor-canta-la-concertul-pe-care-andrea-bocelli-il-va-sustine-la-bucuresti-295774.html |archive-date=2 July 2013 |access-date=15 May 2013 |publisher=[[România Liberă]] |language=ro}}&lt;/ref&gt;. Ushbu chiqish keyinchalik Vangelis bilan hamkorlikka yoʻl ochgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 May 2013 |title=Eurovision 2013: Vangelis îl apreciază pe Cezar Ouatu |url=http://www.romaniatv.net/eurovision-2013-vangelis-il-apreciaza-pe-cezar-ouatu_80316.html |access-date=23 January 2015 |publisher=Romania TV |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123090642/http://www.romaniatv.net/eurovision-2013-vangelis-il-apreciaza-pe-cezar-ouatu_80316.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[2018-yil]]da Cezar [[Buyuk Britaniya]]dagi [[The X Factor]] tanlovi uchun tinglovlarda ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22 September 2018 |title=Who is X Factor hopeful Cezar Ouatu? |url=https://metro.co.uk/2018/09/22/who-is-x-factor-hopeful-cezar-oautu-and-where-have-you-seen-him-before-7967089/ |access-date=22 September 2018 |archive-date=22 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922230121/https://metro.co.uk/2018/09/22/who-is-x-factor-hopeful-cezar-oautu-and-where-have-you-seen-him-before-7967089/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20150123090435/http://cezarouatu.com/index.php Official Florin Cezar Ouatu web page]
* [http://www.opernglas.de/ePAPER/ePAPER-Ausgabe-10-2011.html ''Das Opernglas'', ePaper Ausgabe 10/2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123090337/http://www.opernglas.de/ePAPER/ePAPER-Ausgabe-10-2011.html |date=23 January 2015 }}
* [https://web.archive.org/web/20121104211007/http://www.liceubarcelona.cat/en/el-liceu/francisco-vinas/contests-pricewinners/from-2001-to-2010.html International Singing Contest Francisco Viñas, Prize winners 2001–2010]
* [http://www.operatoday.com/content/2008/04/a_cut_too_farth.php Sue Loder, „A Cut Too Far…..the new Giulio Cesare in Lausanne“. ''Opera Today'', 22 April 2008]

[[Turkum:Ploieștida tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>9pdlmb5ebl9dypasdafxn5rw13q0hly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156020</id>
      <parentid>6156019</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Ruminiyalik operachilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9965" sha1="b3p5qpek78dull3mrd1dtedginn8evl" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Cezar
| tasvir                   = ESC2013 - Romania 02 (crop 2).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Cezar [[Malmö]] shahrida o‘tkazilgan „Eurovision–2013“ tanlovidagi chiqishi vaqtida.

| tavallud_paytidagi_ismi  = Florin Cezar Ouatu
| tavallud_sanasi          = {{birth date and age|df=yes|1980|2|18}}
| tavallud_joyi            = [[Ploiești]], Ruminiya
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =2004–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    = HaHaHa Production
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               = [[Andrea Bocelli]], [[Angela Gheorghiu]], [[Vangelis]]
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Cezar Ouatu''' ([[1980-yil]] [[18-fevral]]da tugʻilgan), '''Cezar''' yoki '''Vocea''' („Ovoz“) taxalluslari bilan tanilgan — [[ruminiya]]lik [[opera]] ijrochisi, [[xonanda]] hamda [[pianino]]chi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mirela Dinica |date=11 May 2013 |title=Cezar Florin Ouatu, contratenorul care va reprezenta România la concursul Eurovision: 'Nu sunt gay, sunt bărbat 100%' |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/cezar-florin-ouatu-contratenorul-care-va-reprezenta-romania-la-concursul-eurovision-nu-sunt-gay-sunt-barbat-100-438577.html |access-date=23 January 2015 |website=Libertatea (Pančevo) |archive-date=25 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125124919/http://www.libertatea.ro/detalii/articol/cezar-florin-ouatu-contratenorul-care-va-reprezenta-romania-la-concursul-eurovision-nu-sunt-gay-sunt-barbat-100-438577.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; is a Romanian opera countertenor, singer, and pianist.&lt;ref name=&quot;adevarul&quot;&gt;{{Cite web |date=4 March 2013 |title=Ziua lucram în supermarket și seara mă duceam la Conservator |url=http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-interviu-cezar-ouatu-ziua-lucram-supermarket-seara-duceam-conservator-1_5134293700f5182b85c6a2bc/index.html |publisher=[[Adevărul]] |language=ro |access-date=15 May 2013 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511004958/http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-interviu-cezar-ouatu-ziua-lucram-supermarket-seara-duceam-conservator-1_5134293700f5182b85c6a2bc/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Opernglas2&quot;&gt;{{Cite web |title=Das Interview: Florin Cezar Ouatu |url=http://archiv.opernglas.de/index.php?sid=bc573e273b6995927fdc9cb5ea4da75a&amp;cl=details&amp;anid=0ph4e81d6c6de9426.04827098&amp;listtype=search&amp;searchparam=florin%2Bouatu |access-date=15 May 2013 |publisher=Das Opernglas |language=de |archive-date=9 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609085320/http://archiv.opernglas.de/index.php?sid=bc573e273b6995927fdc9cb5ea4da75a&amp;cl=details&amp;anid=0ph4e81d6c6de9426.04827098&amp;listtype=search&amp;searchparam=florin%2Bouatu |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Cezar [[Ploiești]] shahrida musiqachilar oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;{{Cite web |date=10 March 2013 |title=Cine este Cezar Ouatu, câștigătorul Eurovision România 2013 |url=http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-foto-cezar-ouatu-castigatorul-eurovision-romania-20132-1_513be21100f5182b85eb14d3/index.html |publisher=[[Adevărul]] |language=ro |access-date=15 May 2013 |archive-date=1 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701120647/http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-foto-cezar-ouatu-castigatorul-eurovision-romania-20132-1_513be21100f5182b85eb14d3/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Uning otasi marhum [[fleyta]]chi hamda [[Mozarteum University Salzburg]]ning sobiq oʻqituvchisi [[Florin Ouatu]] boʻlgan. Cezar olti yoshidan boshlab [[fortepiano]] chalishni oʻrgangan. U tugʻilgan shahridagi Carmen Sylva sanʼat maktabini, shuningdek, Milan Konservatoriyasini tamomlagan&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;.

[[Italiya]]da Cezar [[bel kanto]] klassik vokal yoʻnalishini eng yuqori natija bilan yakunlagan. U, shuningdek, barokko musiqasi boʻyicha ham tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Bocelli&quot; /&gt; He has also studied [[Baroque music]].&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2013 |title=Eurovision Song Contest: Romania |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/1xkLBCy3jrhBVhRbS2SpGHl/romania |access-date=23 January 2015 |website=BBC One |archive-date=6 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190906170553/https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/1xkLBCy3jrhBVhRbS2SpGHl/romania |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. [[2001-yil]]da [[Giuseppe Verdi Music Academy]]ga qabul qilingan va [[2004-yil]]da oʻqishni bitirgan. [[2003-yil]]da oʻtkazilgan [[Francisco Viñas]] xalqaro vokal tanlovida hamda 2005-yilda [[Renata Tebaldi Foundation]] tomonidan [[San Marino]]da tashkil etilgan xalqaro vokal musobaqasida „Eng yaxshi kontrtenor“ mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sinziana Boaru |date=23 February 2011 |title=Un contratenor vine în ajutorul lui Iustin Ianău |url=http://adevarul.ro/entertainment/celebritati/un-contratenor-vine-ajutorul-iustin-ianau-1_50ad210d7c42d5a6638f3682/index.html |access-date=23 January 2015 |newspaper=[[Adevărul Moldova]] |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123094632/http://adevarul.ro/entertainment/celebritati/un-contratenor-vine-ajutorul-iustin-ianau-1_50ad210d7c42d5a6638f3682/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Cezar professional opera sahnasidagi debyutini [[2007-yil]]da [[La Fenice]] teatrida amalga oshirgan. Keyinchalik u barokko operalaridagi turli rollarni ijro etib, opera sahnasidagi faoliyatini davom ettirgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bruce Scott |date=29 January 2010 |title='Agrippina,' Handel's Unlikely Comedy |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=122945578 |access-date=23 January 2015 |website=National Public Radio – World of Opera |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123084905/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=122945578 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Ouatu oʻzining ilk pop-opera yoʻnalishidagi „Cinema Paradiso“ singlini [[2012-yil]] [[24-dekabr]]da ommaga taqdim etgan.

[[2013-yil]] may oyida Cezar [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]“ tanlovida „Itʼs My Life“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 May 2013 |title=Află unde poți să-l asculți LIVE pe Cezar &quot;The Voice&quot; Ouatu, reprezentantul României la Eurovision! |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/concert-live-cezar-ouatu-eurovision-438997.html |access-date=23 January 2015 |website=[[Libertatea (Pančevo)]] |archive-date=25 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125131926/http://www.libertatea.ro/detalii/articol/concert-live-cezar-ouatu-eurovision-438997.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Tanlov yakunida u 65 ball toʻplab, 13-oʻrinni egallagan. Bir hafta oʻtib, [[2013-yil]] [[25-may]]da u [[Andrea Bocelli]] va [[Angela Gheorghiu]] bilan birgalikda [[Romexpo]]da oʻtkazilgan Bocellining konsertida sahnaga chiqqan&lt;ref name=&quot;Bocelli&quot;&gt;{{Cite web |date=11 March 2013 |title=Angela Gheorghiu și Cezar Ouatu vor cânta la concertul pe care Andrea Bocelli îl va susține la București |url=http://www.romanialibera.ro/cultura/muzica/angela-gheorghiu-si-cezar-ouatu-vor-canta-la-concertul-pe-care-andrea-bocelli-il-va-sustine-la-bucuresti-295774.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130702231958/http://www.romanialibera.ro/cultura/muzica/angela-gheorghiu-si-cezar-ouatu-vor-canta-la-concertul-pe-care-andrea-bocelli-il-va-sustine-la-bucuresti-295774.html |archive-date=2 July 2013 |access-date=15 May 2013 |publisher=[[România Liberă]] |language=ro}}&lt;/ref&gt;. Ushbu chiqish keyinchalik Vangelis bilan hamkorlikka yoʻl ochgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 May 2013 |title=Eurovision 2013: Vangelis îl apreciază pe Cezar Ouatu |url=http://www.romaniatv.net/eurovision-2013-vangelis-il-apreciaza-pe-cezar-ouatu_80316.html |access-date=23 January 2015 |publisher=Romania TV |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123090642/http://www.romaniatv.net/eurovision-2013-vangelis-il-apreciaza-pe-cezar-ouatu_80316.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[2018-yil]]da Cezar [[Buyuk Britaniya]]dagi [[The X Factor]] tanlovi uchun tinglovlarda ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22 September 2018 |title=Who is X Factor hopeful Cezar Ouatu? |url=https://metro.co.uk/2018/09/22/who-is-x-factor-hopeful-cezar-oautu-and-where-have-you-seen-him-before-7967089/ |access-date=22 September 2018 |archive-date=22 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922230121/https://metro.co.uk/2018/09/22/who-is-x-factor-hopeful-cezar-oautu-and-where-have-you-seen-him-before-7967089/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20150123090435/http://cezarouatu.com/index.php Official Florin Cezar Ouatu web page]
* [http://www.opernglas.de/ePAPER/ePAPER-Ausgabe-10-2011.html ''Das Opernglas'', ePaper Ausgabe 10/2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123090337/http://www.opernglas.de/ePAPER/ePAPER-Ausgabe-10-2011.html |date=23 January 2015 }}
* [https://web.archive.org/web/20121104211007/http://www.liceubarcelona.cat/en/el-liceu/francisco-vinas/contests-pricewinners/from-2001-to-2010.html International Singing Contest Francisco Viñas, Prize winners 2001–2010]
* [http://www.operatoday.com/content/2008/04/a_cut_too_farth.php Sue Loder, „A Cut Too Far…..the new Giulio Cesare in Lausanne“. ''Opera Today'', 22 April 2008]

[[Turkum:Ploieștida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ruminiyalik operachilar]]</text>
      <sha1>b3p5qpek78dull3mrd1dtedginn8evl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156021</id>
      <parentid>6156020</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T22:47:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10003" sha1="oslf4cybwibxv9gpzsqrsbrr7laafxz" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Cezar
| tasvir                   = ESC2013 - Romania 02 (crop 2).jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Cezar [[Malmö]] shahrida o‘tkazilgan „Eurovision–2013“ tanlovidagi chiqishi vaqtida.

| tavallud_paytidagi_ismi  = Florin Cezar Ouatu
| tavallud_sanasi          = {{birth date and age|df=yes|1980|2|18}}
| tavallud_joyi            = [[Ploiești]], Ruminiya
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =2004–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    = HaHaHa Production
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               = [[Andrea Bocelli]], [[Angela Gheorghiu]], [[Vangelis]]
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Cezar Ouatu''' ([[1980-yil]] [[18-fevral]]da tugʻilgan), '''Cezar''' yoki '''Vocea''' („Ovoz“) taxalluslari bilan tanilgan — [[ruminiya]]lik [[opera]] ijrochisi, [[xonanda]] hamda [[pianino]]chi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mirela Dinica |date=11 May 2013 |title=Cezar Florin Ouatu, contratenorul care va reprezenta România la concursul Eurovision: 'Nu sunt gay, sunt bărbat 100%' |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/cezar-florin-ouatu-contratenorul-care-va-reprezenta-romania-la-concursul-eurovision-nu-sunt-gay-sunt-barbat-100-438577.html |access-date=23 January 2015 |website=Libertatea (Pančevo) |archive-date=25 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125124919/http://www.libertatea.ro/detalii/articol/cezar-florin-ouatu-contratenorul-care-va-reprezenta-romania-la-concursul-eurovision-nu-sunt-gay-sunt-barbat-100-438577.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; is a Romanian opera countertenor, singer, and pianist.&lt;ref name=&quot;adevarul&quot;&gt;{{Cite web |date=4 March 2013 |title=Ziua lucram în supermarket și seara mă duceam la Conservator |url=http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-interviu-cezar-ouatu-ziua-lucram-supermarket-seara-duceam-conservator-1_5134293700f5182b85c6a2bc/index.html |publisher=[[Adevărul]] |language=ro |access-date=15 May 2013 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511004958/http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-interviu-cezar-ouatu-ziua-lucram-supermarket-seara-duceam-conservator-1_5134293700f5182b85c6a2bc/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Opernglas2&quot;&gt;{{Cite web |title=Das Interview: Florin Cezar Ouatu |url=http://archiv.opernglas.de/index.php?sid=bc573e273b6995927fdc9cb5ea4da75a&amp;cl=details&amp;anid=0ph4e81d6c6de9426.04827098&amp;listtype=search&amp;searchparam=florin%2Bouatu |access-date=15 May 2013 |publisher=Das Opernglas |language=de |archive-date=9 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609085320/http://archiv.opernglas.de/index.php?sid=bc573e273b6995927fdc9cb5ea4da75a&amp;cl=details&amp;anid=0ph4e81d6c6de9426.04827098&amp;listtype=search&amp;searchparam=florin%2Bouatu |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Cezar [[Ploiești]] shahrida musiqachilar oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;{{Cite web |date=10 March 2013 |title=Cine este Cezar Ouatu, câștigătorul Eurovision România 2013 |url=http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-foto-cezar-ouatu-castigatorul-eurovision-romania-20132-1_513be21100f5182b85eb14d3/index.html |publisher=[[Adevărul]] |language=ro |access-date=15 May 2013 |archive-date=1 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701120647/http://adevarul.ro/entertainment/muzica/video-foto-cezar-ouatu-castigatorul-eurovision-romania-20132-1_513be21100f5182b85eb14d3/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Uning otasi marhum [[fleyta]]chi hamda [[Mozarteum University Salzburg]]ning sobiq oʻqituvchisi [[Florin Ouatu]] boʻlgan. Cezar olti yoshidan boshlab [[fortepiano]] chalishni oʻrgangan. U tugʻilgan shahridagi Carmen Sylva sanʼat maktabini, shuningdek, Milan Konservatoriyasini tamomlagan&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;.

[[Italiya]]da Cezar [[bel kanto]] klassik vokal yoʻnalishini eng yuqori natija bilan yakunlagan. U, shuningdek, barokko musiqasi boʻyicha ham tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Bocelli&quot; /&gt; He has also studied [[Baroque music]].&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2013 |title=Eurovision Song Contest: Romania |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/1xkLBCy3jrhBVhRbS2SpGHl/romania |access-date=23 January 2015 |website=BBC One |archive-date=6 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190906170553/https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/1xkLBCy3jrhBVhRbS2SpGHl/romania |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. [[2001-yil]]da [[Giuseppe Verdi Music Academy]]ga qabul qilingan va [[2004-yil]]da oʻqishni bitirgan. [[2003-yil]]da oʻtkazilgan [[Francisco Viñas]] xalqaro vokal tanlovida hamda 2005-yilda [[Renata Tebaldi Foundation]] tomonidan [[San Marino]]da tashkil etilgan xalqaro vokal musobaqasida „Eng yaxshi kontrtenor“ mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sinziana Boaru |date=23 February 2011 |title=Un contratenor vine în ajutorul lui Iustin Ianău |url=http://adevarul.ro/entertainment/celebritati/un-contratenor-vine-ajutorul-iustin-ianau-1_50ad210d7c42d5a6638f3682/index.html |access-date=23 January 2015 |newspaper=[[Adevărul Moldova]] |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123094632/http://adevarul.ro/entertainment/celebritati/un-contratenor-vine-ajutorul-iustin-ianau-1_50ad210d7c42d5a6638f3682/index.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Cezar professional opera sahnasidagi debyutini [[2007-yil]]da [[La Fenice]] teatrida amalga oshirgan. Keyinchalik u barokko operalaridagi turli rollarni ijro etib, opera sahnasidagi faoliyatini davom ettirgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bruce Scott |date=29 January 2010 |title='Agrippina,' Handel's Unlikely Comedy |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=122945578 |access-date=23 January 2015 |website=National Public Radio – World of Opera |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123084905/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=122945578 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Ouatu oʻzining ilk pop-opera yoʻnalishidagi „Cinema Paradiso“ singlini [[2012-yil]] [[24-dekabr]]da ommaga taqdim etgan.

[[2013-yil]] may oyida Cezar [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 2013|Eurovision–2013]]“ tanlovida „Itʼs My Life“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 May 2013 |title=Află unde poți să-l asculți LIVE pe Cezar &quot;The Voice&quot; Ouatu, reprezentantul României la Eurovision! |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/concert-live-cezar-ouatu-eurovision-438997.html |access-date=23 January 2015 |website=[[Libertatea (Pančevo)]] |archive-date=25 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125131926/http://www.libertatea.ro/detalii/articol/concert-live-cezar-ouatu-eurovision-438997.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Tanlov yakunida u 65 ball toʻplab, 13-oʻrinni egallagan. Bir hafta oʻtib, [[2013-yil]] [[25-may]]da u [[Andrea Bocelli]] va [[Angela Gheorghiu]] bilan birgalikda [[Romexpo]]da oʻtkazilgan Bocellining konsertida sahnaga chiqqan&lt;ref name=&quot;Bocelli&quot;&gt;{{Cite web |date=11 March 2013 |title=Angela Gheorghiu și Cezar Ouatu vor cânta la concertul pe care Andrea Bocelli îl va susține la București |url=http://www.romanialibera.ro/cultura/muzica/angela-gheorghiu-si-cezar-ouatu-vor-canta-la-concertul-pe-care-andrea-bocelli-il-va-sustine-la-bucuresti-295774.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130702231958/http://www.romanialibera.ro/cultura/muzica/angela-gheorghiu-si-cezar-ouatu-vor-canta-la-concertul-pe-care-andrea-bocelli-il-va-sustine-la-bucuresti-295774.html |archive-date=2 July 2013 |access-date=15 May 2013 |publisher=[[România Liberă]] |language=ro}}&lt;/ref&gt;. Ushbu chiqish keyinchalik Vangelis bilan hamkorlikka yoʻl ochgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 May 2013 |title=Eurovision 2013: Vangelis îl apreciază pe Cezar Ouatu |url=http://www.romaniatv.net/eurovision-2013-vangelis-il-apreciaza-pe-cezar-ouatu_80316.html |access-date=23 January 2015 |publisher=Romania TV |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123090642/http://www.romaniatv.net/eurovision-2013-vangelis-il-apreciaza-pe-cezar-ouatu_80316.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[2018-yil]]da Cezar [[Buyuk Britaniya]]dagi [[The X Factor]] tanlovi uchun tinglovlarda ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22 September 2018 |title=Who is X Factor hopeful Cezar Ouatu? |url=https://metro.co.uk/2018/09/22/who-is-x-factor-hopeful-cezar-oautu-and-where-have-you-seen-him-before-7967089/ |access-date=22 September 2018 |archive-date=22 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922230121/https://metro.co.uk/2018/09/22/who-is-x-factor-hopeful-cezar-oautu-and-where-have-you-seen-him-before-7967089/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20150123090435/http://cezarouatu.com/index.php Official Florin Cezar Ouatu web page]
* [http://www.opernglas.de/ePAPER/ePAPER-Ausgabe-10-2011.html ''Das Opernglas'', ePaper Ausgabe 10/2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123090337/http://www.opernglas.de/ePAPER/ePAPER-Ausgabe-10-2011.html |date=23 January 2015 }}
* [https://web.archive.org/web/20121104211007/http://www.liceubarcelona.cat/en/el-liceu/francisco-vinas/contests-pricewinners/from-2001-to-2010.html International Singing Contest Francisco Viñas, Prize winners 2001–2010]
* [http://www.operatoday.com/content/2008/04/a_cut_too_farth.php Sue Loder, „A Cut Too Far…..the new Giulio Cesare in Lausanne“. ''Opera Today'', 22 April 2008]

[[Turkum:Ploieștida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ruminiyalik operachilar]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>oslf4cybwibxv9gpzsqrsbrr7laafxz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Florin Cezar Ouatu</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407563</id>
    <revision>
      <id>6156022</id>
      <timestamp>2026-05-30T22:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Ruminiya|mamlakat2= |mamlakat3=}} ~~~~“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="344" sha1="ea731f536xqb9ncfd9wkyv98v0pa7s5" xml:space="preserve">{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Ruminiya|mamlakat2= |mamlakat3=}} [[User:Javoxir Yorqulov|&lt;font face=&quot;Harlow Solid Italic&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000&quot;&gt;Javoxir Yorqulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Javoxir Yorqulov|&lt;span style=&quot;color:#00721D&quot;&gt;(suhbat uchun!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 22:47, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>ea731f536xqb9ncfd9wkyv98v0pa7s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dan Bittman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407564</id>
    <revision>
      <id>6156025</id>
      <timestamp>2026-05-30T22:59:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Dan Bittman''' ([[1962-yil]] [[29-mart]]da tugʻilgan) — [[ruminiya]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda teleboshlovchi. U [[Ruminiya]]ning [[Holograf]] [[rok]] guruhi yetakchi vokalisti sifatida tanilgan. Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan va 14 ball toʻplagan holda 21-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bitt...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4671" sha1="eoz3q9dlefhygv2wjq30cf3q7ckcv2b" xml:space="preserve">'''Dan Bittman''' ([[1962-yil]] [[29-mart]]da tugʻilgan) — [[ruminiya]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda teleboshlovchi. U [[Ruminiya]]ning [[Holograf]] [[rok]] guruhi yetakchi vokalisti sifatida tanilgan. Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan va 14 ball toʻplagan holda 21-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Bittman musiqiy faoliyatini [[1980-yil]]larning boshlarida boshlagan. U dastlab [[Blitz]] va [[Incognito]] kabi guruhlar tarkibida ijod qilgan.

1984–1985-yillarda [[Ruminiya]]ning [[IRI]]S rok guruhi yetakchi vokalchisi sifatida faoliyat yuritgan. [[1985-yil]]da esa [[Holograf]] jamoasiga qoʻshilgan va guruhning asosiy vokal ijrochisiga aylangan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://www.discogs.com/artist/826012-Dan-Bittman |website=Discogs |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[Holograf]] tarkibida faoliyat yuritib, „Holograf 2“ (1987), „Banii vorbesc“ (1992), „Stai în poala mea“ (1995), „Supersonic“ (1998), „Pur și simplu“ (2003), „Taina“ (2006), „Primăvara începe cu tine“ (2009) hamda „Love Affair“ (2012) kabi koʻplab albomlarni taqdim etgan.

[[1994-yil]]da Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

2004–2012-yillarda u [[TVR 1]] telekanalidagi [[Dănutz SRL]] dasturini olib borgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman e regizor, finanţator şi producător la noua sa emisiune |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/exclusivdan-bittman-e-cam-bandittman-e-regizor-finantator-si-producator-la-noua-sa-emisiune-2076673 |website=Libertatea |date=15 December 2017 |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2008-yil]]da Bittman „The Emperor’s New Groove“ animatsion filmining [[rumin tili]]dagi dublyajida qahramonlardan biriga ovoz bergan&lt;ref&gt;{{cite web |title=20 de ani de magie de la primul film Disney dublat în limba română |url=https://www.cinemagia.ro/stiri/20-de-ani-de-magie-de-la-primul-film-disney-dublat-n-limba-romn-45661/ |website=CineMagia |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Bittman uzoq yillar davomida [[Liliana Ștefan]] bilan munosabatda boʻlgan. Ularning Aleksandru, Patrick va Mark ismli uch nafar oʻgʻli bor&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și familia sa |url=https://www.viva.ro/vedete-si-evenimente/dan-bittman-copii-liliana-stefan-3219774 |website=Viva! |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Juftlik koʻp yillar birga yashagan boʻlsa-da, rasman [[nikoh]]dan oʻtmagan. Ommaviy axborot vositalari maʼlumotlariga koʻra, ular [[2020-yil]]larning boshlarida ajralishgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și Liliana Ștefan s-au despărțit |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/dan-bittman-si-liliana-stefan-s-au-despartit-3776425 |website=Libertatea |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2015-yil]]da Bittman ovoz paychalari bilan bogʻliq sogʻliq muammolari sabab jarrohlik amaliyotini boshdan kechirgan. Shu tufayli uning musiqiy faoliyati bir muddatga toʻxtab qolgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman, operat la gât |url=https://adevarul.ro/showbiz/vedete/dan-bittman-operat-la-gat-1667168.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[yahudiy]] kelib chiqishiga ega&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ce personalităţi de origine evreiască au cunoscut afirmarea în România |url=https://adevarul.ro/stiri-locale/constanta/ce-personalitati-de-origine-evreiasca-au-1903670.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiyasi ==

=== Blitz guruhi bilan ===
* 1980 — „Clubul de la ora șapte“ dasturidagi konsert chiqishlar

=== Holograf guruhi bilan ===
* ''Holograf 2'' (1987)
* ''Holograf 3'' (1988)
* ''Holograf 4'' (1989)
* ''World Full of Lies'' (1990)
* ''Banii vorbesc'' (1992)
* ''Stai în poala mea'' (1995)
* ''Holograf 69% Unplugged'' (1996)
* ''Supersonic'' (1998)
* ''Undeva departe'' (1999)
* ''Holografica'' (2000)
* ''Best Of — Dimineață în altă viață'' (2002)
* ''Pur și simplu'' (2003)
* ''Taina'' (2006)
* ''Primăvara începe cu tine'' (2009)
* ''Love Affair'' (2012)
* ''Life Line'' (2015)

=== Solo ===
* ''Dincolo de nori'' (1994)
* ''Și îngerii au demonii lor'' (2015)

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>eoz3q9dlefhygv2wjq30cf3q7ckcv2b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156026</id>
      <parentid>6156025</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6156026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5716" sha1="tc8io1ffx7a5c87fsjgghf71rfxzawk" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Dan Bittman
| tasvir                   = Dan Bittman.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Dan Bittman Holograf guruhi bilan birgalikda 2007-yil 7-iyul kuni Buxarest shahridagi Live Earth tadbirida vaqtida.
| tavallud_paytidagi_ismi  = Dan Bittman
| tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|1962|3|29|df=y}}
| tavallud_joyi            = [[Buxarest]], Ruminiya
| vafot_sanasi             = 
| vafot_joyi               = 
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               = 
| guruh                    = [[Holograf]]
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =1980–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    = 
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                = 
| bolalari                 = 
| taʼlimi                  = 
| kasblari                 = 
| janr                     = 
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = 
}}

'''Dan Bittman''' ([[1962-yil]] [[29-mart]]da tugʻilgan) — [[ruminiya]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda teleboshlovchi. U [[Ruminiya]]ning [[Holograf]] [[rok]] guruhi yetakchi vokalisti sifatida tanilgan. Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan va 14 ball toʻplagan holda 21-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Bittman musiqiy faoliyatini [[1980-yil]]larning boshlarida boshlagan. U dastlab [[Blitz]] va [[Incognito]] kabi guruhlar tarkibida ijod qilgan.

1984–1985-yillarda [[Ruminiya]]ning [[IRI]]S rok guruhi yetakchi vokalchisi sifatida faoliyat yuritgan. [[1985-yil]]da esa [[Holograf]] jamoasiga qoʻshilgan va guruhning asosiy vokal ijrochisiga aylangan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://www.discogs.com/artist/826012-Dan-Bittman |website=Discogs |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[Holograf]] tarkibida faoliyat yuritib, „Holograf 2“ (1987), „Banii vorbesc“ (1992), „Stai în poala mea“ (1995), „Supersonic“ (1998), „Pur și simplu“ (2003), „Taina“ (2006), „Primăvara începe cu tine“ (2009) hamda „Love Affair“ (2012) kabi koʻplab albomlarni taqdim etgan.

[[1994-yil]]da Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

2004–2012-yillarda u [[TVR 1]] telekanalidagi [[Dănutz SRL]] dasturini olib borgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman e regizor, finanţator şi producător la noua sa emisiune |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/exclusivdan-bittman-e-cam-bandittman-e-regizor-finantator-si-producator-la-noua-sa-emisiune-2076673 |website=Libertatea |date=15 December 2017 |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2008-yil]]da Bittman „The Emperor’s New Groove“ animatsion filmining [[rumin tili]]dagi dublyajida qahramonlardan biriga ovoz bergan&lt;ref&gt;{{cite web |title=20 de ani de magie de la primul film Disney dublat în limba română |url=https://www.cinemagia.ro/stiri/20-de-ani-de-magie-de-la-primul-film-disney-dublat-n-limba-romn-45661/ |website=CineMagia |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Bittman uzoq yillar davomida [[Liliana Ștefan]] bilan munosabatda boʻlgan. Ularning Aleksandru, Patrick va Mark ismli uch nafar oʻgʻli bor&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și familia sa |url=https://www.viva.ro/vedete-si-evenimente/dan-bittman-copii-liliana-stefan-3219774 |website=Viva! |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Juftlik koʻp yillar birga yashagan boʻlsa-da, rasman [[nikoh]]dan oʻtmagan. Ommaviy axborot vositalari maʼlumotlariga koʻra, ular [[2020-yil]]larning boshlarida ajralishgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și Liliana Ștefan s-au despărțit |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/dan-bittman-si-liliana-stefan-s-au-despartit-3776425 |website=Libertatea |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2015-yil]]da Bittman ovoz paychalari bilan bogʻliq sogʻliq muammolari sabab jarrohlik amaliyotini boshdan kechirgan. Shu tufayli uning musiqiy faoliyati bir muddatga toʻxtab qolgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman, operat la gât |url=https://adevarul.ro/showbiz/vedete/dan-bittman-operat-la-gat-1667168.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[yahudiy]] kelib chiqishiga ega&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ce personalităţi de origine evreiască au cunoscut afirmarea în România |url=https://adevarul.ro/stiri-locale/constanta/ce-personalitati-de-origine-evreiasca-au-1903670.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiyasi ==

=== Blitz guruhi bilan ===
* 1980 — „Clubul de la ora șapte“ dasturidagi konsert chiqishlar

=== Holograf guruhi bilan ===
* ''Holograf 2'' (1987)
* ''Holograf 3'' (1988)
* ''Holograf 4'' (1989)
* ''World Full of Lies'' (1990)
* ''Banii vorbesc'' (1992)
* ''Stai în poala mea'' (1995)
* ''Holograf 69% Unplugged'' (1996)
* ''Supersonic'' (1998)
* ''Undeva departe'' (1999)
* ''Holografica'' (2000)
* ''Best Of — Dimineață în altă viață'' (2002)
* ''Pur și simplu'' (2003)
* ''Taina'' (2006)
* ''Primăvara începe cu tine'' (2009)
* ''Love Affair'' (2012)
* ''Life Line'' (2015)

=== Solo ===
* ''Dincolo de nori'' (1994)
* ''Și îngerii au demonii lor'' (2015)

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>tc8io1ffx7a5c87fsjgghf71rfxzawk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156027</id>
      <parentid>6156026</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:02:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Buxarestda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5753" sha1="mktiqelga33nhctyzruobdi9mlgh630" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Dan Bittman
| tasvir                   = Dan Bittman.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Dan Bittman Holograf guruhi bilan birgalikda 2007-yil 7-iyul kuni Buxarest shahridagi Live Earth tadbirida vaqtida.
| tavallud_paytidagi_ismi  = Dan Bittman
| tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|1962|3|29|df=y}}
| tavallud_joyi            = [[Buxarest]], Ruminiya
| vafot_sanasi             = 
| vafot_joyi               = 
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               = 
| guruh                    = [[Holograf]]
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =1980–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    = 
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                = 
| bolalari                 = 
| taʼlimi                  = 
| kasblari                 = 
| janr                     = 
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = 
}}

'''Dan Bittman''' ([[1962-yil]] [[29-mart]]da tugʻilgan) — [[ruminiya]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda teleboshlovchi. U [[Ruminiya]]ning [[Holograf]] [[rok]] guruhi yetakchi vokalisti sifatida tanilgan. Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan va 14 ball toʻplagan holda 21-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Bittman musiqiy faoliyatini [[1980-yil]]larning boshlarida boshlagan. U dastlab [[Blitz]] va [[Incognito]] kabi guruhlar tarkibida ijod qilgan.

1984–1985-yillarda [[Ruminiya]]ning [[IRI]]S rok guruhi yetakchi vokalchisi sifatida faoliyat yuritgan. [[1985-yil]]da esa [[Holograf]] jamoasiga qoʻshilgan va guruhning asosiy vokal ijrochisiga aylangan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://www.discogs.com/artist/826012-Dan-Bittman |website=Discogs |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[Holograf]] tarkibida faoliyat yuritib, „Holograf 2“ (1987), „Banii vorbesc“ (1992), „Stai în poala mea“ (1995), „Supersonic“ (1998), „Pur și simplu“ (2003), „Taina“ (2006), „Primăvara începe cu tine“ (2009) hamda „Love Affair“ (2012) kabi koʻplab albomlarni taqdim etgan.

[[1994-yil]]da Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

2004–2012-yillarda u [[TVR 1]] telekanalidagi [[Dănutz SRL]] dasturini olib borgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman e regizor, finanţator şi producător la noua sa emisiune |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/exclusivdan-bittman-e-cam-bandittman-e-regizor-finantator-si-producator-la-noua-sa-emisiune-2076673 |website=Libertatea |date=15 December 2017 |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2008-yil]]da Bittman „The Emperor’s New Groove“ animatsion filmining [[rumin tili]]dagi dublyajida qahramonlardan biriga ovoz bergan&lt;ref&gt;{{cite web |title=20 de ani de magie de la primul film Disney dublat în limba română |url=https://www.cinemagia.ro/stiri/20-de-ani-de-magie-de-la-primul-film-disney-dublat-n-limba-romn-45661/ |website=CineMagia |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Bittman uzoq yillar davomida [[Liliana Ștefan]] bilan munosabatda boʻlgan. Ularning Aleksandru, Patrick va Mark ismli uch nafar oʻgʻli bor&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și familia sa |url=https://www.viva.ro/vedete-si-evenimente/dan-bittman-copii-liliana-stefan-3219774 |website=Viva! |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Juftlik koʻp yillar birga yashagan boʻlsa-da, rasman [[nikoh]]dan oʻtmagan. Ommaviy axborot vositalari maʼlumotlariga koʻra, ular [[2020-yil]]larning boshlarida ajralishgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și Liliana Ștefan s-au despărțit |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/dan-bittman-si-liliana-stefan-s-au-despartit-3776425 |website=Libertatea |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2015-yil]]da Bittman ovoz paychalari bilan bogʻliq sogʻliq muammolari sabab jarrohlik amaliyotini boshdan kechirgan. Shu tufayli uning musiqiy faoliyati bir muddatga toʻxtab qolgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman, operat la gât |url=https://adevarul.ro/showbiz/vedete/dan-bittman-operat-la-gat-1667168.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[yahudiy]] kelib chiqishiga ega&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ce personalităţi de origine evreiască au cunoscut afirmarea în România |url=https://adevarul.ro/stiri-locale/constanta/ce-personalitati-de-origine-evreiasca-au-1903670.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiyasi ==

=== Blitz guruhi bilan ===
* 1980 — „Clubul de la ora șapte“ dasturidagi konsert chiqishlar

=== Holograf guruhi bilan ===
* ''Holograf 2'' (1987)
* ''Holograf 3'' (1988)
* ''Holograf 4'' (1989)
* ''World Full of Lies'' (1990)
* ''Banii vorbesc'' (1992)
* ''Stai în poala mea'' (1995)
* ''Holograf 69% Unplugged'' (1996)
* ''Supersonic'' (1998)
* ''Undeva departe'' (1999)
* ''Holografica'' (2000)
* ''Best Of — Dimineață în altă viață'' (2002)
* ''Pur și simplu'' (2003)
* ''Taina'' (2006)
* ''Primăvara începe cu tine'' (2009)
* ''Love Affair'' (2012)
* ''Life Line'' (2015)

=== Solo ===
* ''Dincolo de nori'' (1994)
* ''Și îngerii au demonii lor'' (2015)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Buxarestda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>mktiqelga33nhctyzruobdi9mlgh630</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156028</id>
      <parentid>6156027</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Ruminiyalik rok qoʻshiqchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5795" sha1="o3s74l63nwyi5r7yzmaj008bs0lvydh" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Dan Bittman
| tasvir                   = Dan Bittman.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Dan Bittman Holograf guruhi bilan birgalikda 2007-yil 7-iyul kuni Buxarest shahridagi Live Earth tadbirida vaqtida.
| tavallud_paytidagi_ismi  = Dan Bittman
| tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|1962|3|29|df=y}}
| tavallud_joyi            = [[Buxarest]], Ruminiya
| vafot_sanasi             = 
| vafot_joyi               = 
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               = 
| guruh                    = [[Holograf]]
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =1980–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    = 
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                = 
| bolalari                 = 
| taʼlimi                  = 
| kasblari                 = 
| janr                     = 
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = 
}}

'''Dan Bittman''' ([[1962-yil]] [[29-mart]]da tugʻilgan) — [[ruminiya]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda teleboshlovchi. U [[Ruminiya]]ning [[Holograf]] [[rok]] guruhi yetakchi vokalisti sifatida tanilgan. Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan va 14 ball toʻplagan holda 21-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Bittman musiqiy faoliyatini [[1980-yil]]larning boshlarida boshlagan. U dastlab [[Blitz]] va [[Incognito]] kabi guruhlar tarkibida ijod qilgan.

1984–1985-yillarda [[Ruminiya]]ning [[IRI]]S rok guruhi yetakchi vokalchisi sifatida faoliyat yuritgan. [[1985-yil]]da esa [[Holograf]] jamoasiga qoʻshilgan va guruhning asosiy vokal ijrochisiga aylangan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://www.discogs.com/artist/826012-Dan-Bittman |website=Discogs |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[Holograf]] tarkibida faoliyat yuritib, „Holograf 2“ (1987), „Banii vorbesc“ (1992), „Stai în poala mea“ (1995), „Supersonic“ (1998), „Pur și simplu“ (2003), „Taina“ (2006), „Primăvara începe cu tine“ (2009) hamda „Love Affair“ (2012) kabi koʻplab albomlarni taqdim etgan.

[[1994-yil]]da Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

2004–2012-yillarda u [[TVR 1]] telekanalidagi [[Dănutz SRL]] dasturini olib borgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman e regizor, finanţator şi producător la noua sa emisiune |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/exclusivdan-bittman-e-cam-bandittman-e-regizor-finantator-si-producator-la-noua-sa-emisiune-2076673 |website=Libertatea |date=15 December 2017 |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2008-yil]]da Bittman „The Emperor’s New Groove“ animatsion filmining [[rumin tili]]dagi dublyajida qahramonlardan biriga ovoz bergan&lt;ref&gt;{{cite web |title=20 de ani de magie de la primul film Disney dublat în limba română |url=https://www.cinemagia.ro/stiri/20-de-ani-de-magie-de-la-primul-film-disney-dublat-n-limba-romn-45661/ |website=CineMagia |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Bittman uzoq yillar davomida [[Liliana Ștefan]] bilan munosabatda boʻlgan. Ularning Aleksandru, Patrick va Mark ismli uch nafar oʻgʻli bor&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și familia sa |url=https://www.viva.ro/vedete-si-evenimente/dan-bittman-copii-liliana-stefan-3219774 |website=Viva! |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Juftlik koʻp yillar birga yashagan boʻlsa-da, rasman [[nikoh]]dan oʻtmagan. Ommaviy axborot vositalari maʼlumotlariga koʻra, ular [[2020-yil]]larning boshlarida ajralishgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și Liliana Ștefan s-au despărțit |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/dan-bittman-si-liliana-stefan-s-au-despartit-3776425 |website=Libertatea |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2015-yil]]da Bittman ovoz paychalari bilan bogʻliq sogʻliq muammolari sabab jarrohlik amaliyotini boshdan kechirgan. Shu tufayli uning musiqiy faoliyati bir muddatga toʻxtab qolgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman, operat la gât |url=https://adevarul.ro/showbiz/vedete/dan-bittman-operat-la-gat-1667168.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[yahudiy]] kelib chiqishiga ega&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ce personalităţi de origine evreiască au cunoscut afirmarea în România |url=https://adevarul.ro/stiri-locale/constanta/ce-personalitati-de-origine-evreiasca-au-1903670.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiyasi ==

=== Blitz guruhi bilan ===
* 1980 — „Clubul de la ora șapte“ dasturidagi konsert chiqishlar

=== Holograf guruhi bilan ===
* ''Holograf 2'' (1987)
* ''Holograf 3'' (1988)
* ''Holograf 4'' (1989)
* ''World Full of Lies'' (1990)
* ''Banii vorbesc'' (1992)
* ''Stai în poala mea'' (1995)
* ''Holograf 69% Unplugged'' (1996)
* ''Supersonic'' (1998)
* ''Undeva departe'' (1999)
* ''Holografica'' (2000)
* ''Best Of — Dimineață în altă viață'' (2002)
* ''Pur și simplu'' (2003)
* ''Taina'' (2006)
* ''Primăvara începe cu tine'' (2009)
* ''Love Affair'' (2012)
* ''Life Line'' (2015)

=== Solo ===
* ''Dincolo de nori'' (1994)
* ''Și îngerii au demonii lor'' (2015)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Buxarestda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ruminiyalik rok qoʻshiqchilar]]</text>
      <sha1>o3s74l63nwyi5r7yzmaj008bs0lvydh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156029</id>
      <parentid>6156028</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T23:03:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5833" sha1="9o06ut8kaj7mgjhbzc23c7lobtzargc" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Dan Bittman
| tasvir                   = Dan Bittman.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Dan Bittman Holograf guruhi bilan birgalikda 2007-yil 7-iyul kuni Buxarest shahridagi Live Earth tadbirida vaqtida.
| tavallud_paytidagi_ismi  = Dan Bittman
| tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|1962|3|29|df=y}}
| tavallud_joyi            = [[Buxarest]], Ruminiya
| vafot_sanasi             = 
| vafot_joyi               = 
| kelib_chiqishi           =
| fuqaroligi               = 
| guruh                    = [[Holograf]]
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =1980–hozirgacha
| boʻyi                    =
| leybl                    = 
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                = 
| bolalari                 = 
| taʼlimi                  = 
| kasblari                 = 
| janr                     = 
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = 
}}

'''Dan Bittman''' ([[1962-yil]] [[29-mart]]da tugʻilgan) — [[ruminiya]]lik [[xonanda]], qoʻshiq muallifi hamda teleboshlovchi. U [[Ruminiya]]ning [[Holograf]] [[rok]] guruhi yetakchi vokalisti sifatida tanilgan. Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan va 14 ball toʻplagan holda 21-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Bittman musiqiy faoliyatini [[1980-yil]]larning boshlarida boshlagan. U dastlab [[Blitz]] va [[Incognito]] kabi guruhlar tarkibida ijod qilgan.

1984–1985-yillarda [[Ruminiya]]ning [[IRI]]S rok guruhi yetakchi vokalchisi sifatida faoliyat yuritgan. [[1985-yil]]da esa [[Holograf]] jamoasiga qoʻshilgan va guruhning asosiy vokal ijrochisiga aylangan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://www.discogs.com/artist/826012-Dan-Bittman |website=Discogs |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[Holograf]] tarkibida faoliyat yuritib, „Holograf 2“ (1987), „Banii vorbesc“ (1992), „Stai în poala mea“ (1995), „Supersonic“ (1998), „Pur și simplu“ (2003), „Taina“ (2006), „Primăvara începe cu tine“ (2009) hamda „Love Affair“ (2012) kabi koʻplab albomlarni taqdim etgan.

[[1994-yil]]da Bittman [[Ruminiya]] nomidan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994|Eurovision–1994]]“ tanlovida „Dincolo de nori“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman |url=https://eurovision.tv/participant/dan-bittman |website=Eurovision Song Contest |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

2004–2012-yillarda u [[TVR 1]] telekanalidagi [[Dănutz SRL]] dasturini olib borgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman e regizor, finanţator şi producător la noua sa emisiune |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/exclusivdan-bittman-e-cam-bandittman-e-regizor-finantator-si-producator-la-noua-sa-emisiune-2076673 |website=Libertatea |date=15 December 2017 |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2008-yil]]da Bittman „The Emperor’s New Groove“ animatsion filmining [[rumin tili]]dagi dublyajida qahramonlardan biriga ovoz bergan&lt;ref&gt;{{cite web |title=20 de ani de magie de la primul film Disney dublat în limba română |url=https://www.cinemagia.ro/stiri/20-de-ani-de-magie-de-la-primul-film-disney-dublat-n-limba-romn-45661/ |website=CineMagia |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Bittman uzoq yillar davomida [[Liliana Ștefan]] bilan munosabatda boʻlgan. Ularning Aleksandru, Patrick va Mark ismli uch nafar oʻgʻli bor&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și familia sa |url=https://www.viva.ro/vedete-si-evenimente/dan-bittman-copii-liliana-stefan-3219774 |website=Viva! |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Juftlik koʻp yillar birga yashagan boʻlsa-da, rasman [[nikoh]]dan oʻtmagan. Ommaviy axborot vositalari maʼlumotlariga koʻra, ular [[2020-yil]]larning boshlarida ajralishgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman și Liliana Ștefan s-au despărțit |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/dan-bittman-si-liliana-stefan-s-au-despartit-3776425 |website=Libertatea |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2015-yil]]da Bittman ovoz paychalari bilan bogʻliq sogʻliq muammolari sabab jarrohlik amaliyotini boshdan kechirgan. Shu tufayli uning musiqiy faoliyati bir muddatga toʻxtab qolgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dan Bittman, operat la gât |url=https://adevarul.ro/showbiz/vedete/dan-bittman-operat-la-gat-1667168.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

Bittman [[yahudiy]] kelib chiqishiga ega&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ce personalităţi de origine evreiască au cunoscut afirmarea în România |url=https://adevarul.ro/stiri-locale/constanta/ce-personalitati-de-origine-evreiasca-au-1903670.html |website=Adevărul |access-date=18 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiyasi ==

=== Blitz guruhi bilan ===
* 1980 — „Clubul de la ora șapte“ dasturidagi konsert chiqishlar

=== Holograf guruhi bilan ===
* ''Holograf 2'' (1987)
* ''Holograf 3'' (1988)
* ''Holograf 4'' (1989)
* ''World Full of Lies'' (1990)
* ''Banii vorbesc'' (1992)
* ''Stai în poala mea'' (1995)
* ''Holograf 69% Unplugged'' (1996)
* ''Supersonic'' (1998)
* ''Undeva departe'' (1999)
* ''Holografica'' (2000)
* ''Best Of — Dimineață în altă viață'' (2002)
* ''Pur și simplu'' (2003)
* ''Taina'' (2006)
* ''Primăvara începe cu tine'' (2009)
* ''Love Affair'' (2012)
* ''Life Line'' (2015)

=== Solo ===
* ''Dincolo de nori'' (1994)
* ''Și îngerii au demonii lor'' (2015)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Buxarestda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ruminiyalik rok qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Eurovision ishtirokchilari]]</text>
      <sha1>9o06ut8kaj7mgjhbzc23c7lobtzargc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Dan Bittman</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407565</id>
    <revision>
      <id>6156030</id>
      <timestamp>2026-05-30T23:03:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Ruminiya|mamlakat2= |mamlakat3=}} ~~~~“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="344" sha1="96rnagpac9i0qaohqt0azct2cfiabq5" xml:space="preserve">{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Javoxir Yorqulov|mavzu=musiqa|mamlakat=Ruminiya|mamlakat2= |mamlakat3=}} [[User:Javoxir Yorqulov|&lt;font face=&quot;Harlow Solid Italic&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000&quot;&gt;Javoxir Yorqulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Javoxir Yorqulov|&lt;span style=&quot;color:#00721D&quot;&gt;(suhbat uchun!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 23:03, 2026-yil 30-may (UTC)</text>
      <sha1>96rnagpac9i0qaohqt0azct2cfiabq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:JuneAugust</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1407566</id>
    <revision>
      <id>6156110</id>
      <timestamp>2026-05-31T05:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JuneAugust</username>
        <id>14789</id>
      </contributor>
      <comment>„--“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2" sha1="qxzl98jryua1rq21tqn4xvgxz49fo2d" xml:space="preserve">--</text>
      <sha1>qxzl98jryua1rq21tqn4xvgxz49fo2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum munozarasi:Fransiyalik televizion aktrisalar</title>
    <ns>15</ns>
    <id>1407567</id>
    <revision>
      <id>6156166</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:11:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum munozarasi:Amerika film aktrisalari</title>
    <ns>15</ns>
    <id>1407568</id>
    <revision>
      <id>6156176</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adolat va huquq yoshlar forumi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407569</id>
    <revision>
      <id>6156182</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:19:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Tashkilot bilgiqutisi | name              = Adolat va huquq yoshlar forumi&lt;br&gt;Forum Młodych Prawa i Sprawiedliwości | colorcode         = {{party color|Law and Justice}} | logo              = | turi=yoshlar forumi | rahbar= [[Michał Moskal]] | founded           = 2002-yil | headquarters      = 84-86 ul. Nowogrodzka &lt;br /&gt; 02-018 [[Varshava]] | membership        = | maqsadi= [[Milliy konservatizm]]&lt;br /&gt;[[Xristian demokratiyasi]]&lt;br /&gt;Xristia...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1603" sha1="m9i8qaugonsk68do1rxrr7c0sub5xu7" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| name              = Adolat va huquq yoshlar forumi&lt;br&gt;Forum Młodych Prawa i Sprawiedliwości
| colorcode         = {{party color|Law and Justice}}
| logo              =
| turi=yoshlar forumi
| rahbar= [[Michał Moskal]]
| founded           = 2002-yil
| headquarters      = 84-86 ul. Nowogrodzka &lt;br /&gt; 02-018 [[Varshava]]
| membership        =
| maqsadi= [[Milliy konservatizm]]&lt;br /&gt;[[Xristian demokratiyasi]]&lt;br /&gt;[[Xristian huquqi]]&lt;br /&gt;[[O‘ng qanot populizmi]]&lt;br /&gt;[[Katolik integralizmi]]
| mother party      = [[Law and Justice (Poland)|Law and Justice]]
| international     =
| regional1_type    = European
| regional1_name    = [[European Young Conservatives]]
| newspaper         =
| magazine          =
| website           =
}}
'''Adolat va huquq yoshlar forumi''' ({{lang-pl|Forum Młodych Prawa i Sprawiedliwości}}), qisqartmasi '''FM PiS''' — [[Polsha|Polsha]]ning [[konservatizm|konservativ]] partiyasi Huquq va Adolatning yoshlar qanoti hisoblanadi.

U 2002-yilda tashkil etilgan. Hozirgi raisi — [[Michał Moskal]].

FM PiS Yevropalik yosh konservativlar tashkilotining aʼzosi hisoblanadi va uning kongressiga 2012-yil may oyida [[Varshava|Varshava]]da mezbonlik qilgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=Europejscy Młodzi Konserwatyści na kongresie w Warszawie |url=http://wyborcza.pl/1,91446,11762011,Europejscy_Mlodzi_Konserwatysci_na_kongresie_w_Warszawie.html |newspaper=[[Gazeta Wyborcza]] |date=20 May 2012 |access-date=29 May 2012|language=pl}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Adolat va huquq yoshlar forumi}}</text>
      <sha1>m9i8qaugonsk68do1rxrr7c0sub5xu7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156183</id>
      <parentid>6156182</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Polshadagi yoshlar tashkilotlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1648" sha1="o35ww629t4y4lo7y0g7wes2gr7arb75" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| name              = Adolat va huquq yoshlar forumi&lt;br&gt;Forum Młodych Prawa i Sprawiedliwości
| colorcode         = {{party color|Law and Justice}}
| logo              =
| turi=yoshlar forumi
| rahbar= [[Michał Moskal]]
| founded           = 2002-yil
| headquarters      = 84-86 ul. Nowogrodzka &lt;br /&gt; 02-018 [[Varshava]]
| membership        =
| maqsadi= [[Milliy konservatizm]]&lt;br /&gt;[[Xristian demokratiyasi]]&lt;br /&gt;[[Xristian huquqi]]&lt;br /&gt;[[O‘ng qanot populizmi]]&lt;br /&gt;[[Katolik integralizmi]]
| mother party      = [[Law and Justice (Poland)|Law and Justice]]
| international     =
| regional1_type    = European
| regional1_name    = [[European Young Conservatives]]
| newspaper         =
| magazine          =
| website           =
}}
'''Adolat va huquq yoshlar forumi''' ({{lang-pl|Forum Młodych Prawa i Sprawiedliwości}}), qisqartmasi '''FM PiS''' — [[Polsha|Polsha]]ning [[konservatizm|konservativ]] partiyasi Huquq va Adolatning yoshlar qanoti hisoblanadi.

U 2002-yilda tashkil etilgan. Hozirgi raisi — [[Michał Moskal]].

FM PiS Yevropalik yosh konservativlar tashkilotining aʼzosi hisoblanadi va uning kongressiga 2012-yil may oyida [[Varshava|Varshava]]da mezbonlik qilgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=Europejscy Młodzi Konserwatyści na kongresie w Warszawie |url=http://wyborcza.pl/1,91446,11762011,Europejscy_Mlodzi_Konserwatysci_na_kongresie_w_Warszawie.html |newspaper=[[Gazeta Wyborcza]] |date=20 May 2012 |access-date=29 May 2012|language=pl}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Adolat va huquq yoshlar forumi}}

[[Turkum:Polshadagi yoshlar tashkilotlari]]</text>
      <sha1>o35ww629t4y4lo7y0g7wes2gr7arb75</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Eng yaxshi aktrisa uchun beriladigan Evening Standard teatr mukofoti sohibalari</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1407570</id>
    <revision>
      <id>6156187</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Navbox  | name        = Eng yaxshi aktrisa uchun beriladigan Evening Standard teatr mukofoti sohibalari | title       = Eng yaxshi aktrisa uchun beriladigan Evening Standard teatr mukofoti sohibalari | basestyle   =  | groupstyle  =  | state       = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass   = hlist | nowrapitems = yes  | list1 =  * [[Siobhán McKenna]] (1955) * [[Peggy Ashcroft]] (1956) * [[Brenda de Banzie]] (1957) * [[Gwen Ffrangcon-Davies]] (1958...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2233" sha1="p9tw3a7m1t780fs8ypu2t08afby0ypr" xml:space="preserve">{{Navbox 
| name        = Eng yaxshi aktrisa uchun beriladigan Evening Standard teatr mukofoti sohibalari
| title       = Eng yaxshi aktrisa uchun beriladigan Evening Standard teatr mukofoti sohibalari
| basestyle   = 
| groupstyle  = 
| state       = {{{state|autocollapse}}}
| bodyclass   = hlist
| nowrapitems = yes

| list1 = 
* [[Siobhán McKenna]] (1955)
* [[Peggy Ashcroft]] (1956)
* [[Brenda de Banzie]] (1957)
* [[Gwen Ffrangcon-Davies]] (1958)
* [[Flora Robson]] (1959)
* [[Dorothy Tutin]] (1960)
* [[Vanessa Redgrave]] (1961)
* [[Maggie Smith]] (1962)
* [[Joan Plowright]] (1963)
* [[Peggy Ashcroft]] (1964)
* [[Eileen Atkins]] (1965)
* [[Irene Worth]] (1966)
* [[Lila Kedrova]] (1967)
* [[Jill Bennett]] (1968)
* [[Rosemary Harris]] (1969)
* [[Maggie Smith]] (1970)
* [[Peggy Ashcroft]] (1971)
* [[Rachel Roberts]]  (1972)
* [[Janet Suzman]] (1973)
* [[Claire Bloom]] (1974)
* [[Dorothy Tutin]] (1975)
* [[Janet Suzman]] (1976)
* [[Alison Steadman]] (1977)
* [[Kate Nelligan]] (1978)
* [[Vanessa Redgrave]] (1979)
* [[Judi Dench]] (1980)
* [[Maggie Smith]] (1981)
* [[Judi Dench]] (1982)
* [[Geraldine McEwan]] (1983)
* [[Maggie Smith]] (1984)
* [[Vanessa Redgrave]] (1985)
* [[Julia McKenzie]] (1986)
* [[Judi Dench]] (1987)
* [[Lindsay Duncan]] (1988)
* [[Felicity Kendal]] (1989)
* [[Josette Simon]] (1990)
* [[Vanessa Redgrave]] (1991)
* [[Diana Rigg]] (1992)
* [[Fiona Shaw]] (1993)
* [[Maggie Smith]] (1994)
* [[Geraldine McEwan]] (1995)
* [[Diana Rigg]] (1996)
* [[Eileen Atkins]] (1997)
* [[Sinéad Cusack]] (1998)
* [[Janie Dee]] (1999)
* [[Paola Dionisotti]]  (2000)
* [[Fiona Shaw]] (2001)
* [[Clare Higgins]]  (2002)
* [[Sandy McDade]] (2003)
* [[Victoria Hamilton]] (2004)
* [[Harriet Walter]] (2005)
* [[Kathleen Turner]] (2006)
* [[Anne-Marie Duff]] (2007)
* [[Penelope Wilton]] (2008)
* [[Rachel Weisz]] (2009)
* [[Nancy Carroll]] (2010)
* [[Sheridan Smith]] (2011)
* [[Hattie Morahan]] (2012)
* [[Helen Mirren]] (2013)
* [[Gillian Anderson]] (2014)
* [[Nicole Kidman]] (2015)
* [[Billie Piper]] (2016)
* [[Glenda Jackson]] (2017)
* [[Sophie Okonedo]] (2018)
* [[Maggie Smith]] (2019)
* [[Jodie Comer]] (2022)
* [[Patsy Ferran]] / [[Anjana Vasan]] (2023)

}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p9tw3a7m1t780fs8ypu2t08afby0ypr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza munozarasi:Eng yaxshi aktrisa uchun beriladigan Evening Standard teatr mukofoti sohibalari</title>
    <ns>11</ns>
    <id>1407571</id>
    <revision>
      <id>6156188</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>7Nova</username>
        <id>138972</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Komtsukunft</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407572</id>
    <revision>
      <id>6156191</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Tashkilot bilgiqutisi | logo =  | type = | key_people =  | name = Komtsukunft&lt;br&gt;&lt;small&gt;({{lang-yi|קאָמצוקונפֿט}}, {{lang-pl|Komunistyczna Organizacja Młodzieży Cukunft}})&lt;/small&gt; | founded = 1920-yillar boshi | membership=3500 (1922-yil) | joylashuvi= [[Polsha]] | focus = | website = | abbreviation = }} '''''Komtsukunft''''' ({{lang-yi|קאָמצוקונפֿט}}, {{lang-pl|Komunistyczna Organizacja Młodzieży Cukunft}}) — 1920-...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3418" sha1="awx1ks74te67uy3ulkzqvleycrcxh6o" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| logo = 
| type =
| key_people = 
| name = Komtsukunft&lt;br&gt;&lt;small&gt;({{lang-yi|קאָמצוקונפֿט}}, {{lang-pl|Komunistyczna Organizacja Młodzieży Cukunft}})&lt;/small&gt;
| founded = 1920-yillar boshi
| membership=3500 (1922-yil)
| joylashuvi= [[Polsha]]
| focus =
| website =
| abbreviation =
}}
'''''Komtsukunft''''' ({{lang-yi|קאָמצוקונפֿט}}, {{lang-pl|Komunistyczna Organizacja Młodzieży Cukunft}}) — 1920-yillarning boshlarida [[Polsha|Polsha]]dagi yahudiy [[Kommunist|kommunistik]] yoshlar tashkiloti edi. U Polshadagi Yahudiy kommunistik mehnat bundining yoshlar qanoti boʻlgan&lt;ref name=&quot;h&quot;/&gt;.

Tashkilot Bundning [[Tsukunft]] harakatidan ajralib chiqqan guruh edi&lt;ref&gt;Bender, Sara. ''[https://books.google.com/books?id=DSkendQVMbcC The Jews of Bialystok during World War II and the Holocaust]''. Waltham, Mass: Brandeis University Press, 2008. p. 25&lt;/ref&gt;. Ajralish 1921-yil oxirida sodir boʻlgan, chunki Tsukunft Xalqaro Yosh kommunistlar tashkilotiga aʼzolik uchun arizasini qaytarib olgan edi&lt;ref name=&quot;b&quot;/&gt;. ''Komtsukunft'' 1922-yil 2-fevralda tashkil etilgan va taxminan 3 000 aʼzoga ega boʻlgan&lt;ref name=&quot;h&quot;&gt;Cimek, Henryk. ''[http://www.politologia.univ.rzeszow.pl/uploadUC/PiS/nr%209/artykuly/Henryk_Cimek_ang.pdf Jews in the Polish Communist Movement (1918–1937)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924075448/http://www.politologia.univ.rzeszow.pl/uploadUC/PiS/nr%209/artykuly/Henryk_Cimek_ang.pdf |date=2015-09-24 }}''&lt;/ref&gt; 1922-yil martiga kelib ''Komtsukunft''ning 3 500 aʼzosi bor deb hisoblangan boʻlib, ular toʻqqizta okrug tashkiloti va 65 ta mahalliy boʻlinmada uyushgan edi&lt;ref name=g&gt;{{cite book |last=Iwański |first=Gereon |author-link= |date=1974 |title=Powstanie i działalność Związku Proletariatu Miast i Wsi, 1922-1925 |url=https://books.google.com/books?id=2zUfAAAAMAAJ |location= |publisher=Książka i Wiedza |page=26 |isbn=}}&lt;/ref&gt;.

Tashkilotning eng yirik boʻlimi [[Varshava|Varshava]]da boʻlib, taxminan 700 aʼzoga ega edi&lt;ref name=g/&gt;. ''Komtsukunft''ning Varshava qoʻmitasi tarkibiga X. Kaplan, Mendl Skrobek, Itsik Kovner, Benyomin („Yanek“) Goldflam, Gitele Rapoport, Aleksander Zatorski, Hershl Goldfinger, Yankele Bibleyzer, Adek Likhtenboym, Efrayim Pinkert va Haline Fefer kirgan&lt;ref&gt;''[https://books.google.com/books?id=r9ZZta3xCvoC Bundist Counterculture in Interwar Poland]''. Syracuse, N.Y: Syracuse University Press, 2009. p. 110&lt;/ref&gt;. Boshqa muhim ''Komtsukunft'' tashkilotlari Varshava chekka hududlari, [[Łódź]], [[Siedlce]], [[Radom]], [[Kraków]], [[Lublin]], [[Łomża]] va [[Białystok]] shaharlarida faoliyat yuritgan&lt;ref name=g/&gt;.

''Komtsukunft'' oʻzini Kommunistik yoshlar internatsionaliga bogʻlagan va xalqaro yoshlar harakatining boʻlimi sifatida tan olingan&lt;ref name=&quot;h&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;b&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Osteuropa-Institut München |date=1962 |title=Jahrbücher für Geschichte Osteuropas |url=https://books.google.com/books?id=VhAMAQAAIAAJ |location= |publisher=Priebatsch's Buchhandlung |page=87 |isbn=}}&lt;/ref&gt;. 1923-yil mart–aprel oylarida ''Komtsukunft'' [[Polsha yosh kommunistlar ligasi]] tarkibiga qoʻshilgan&lt;ref name=&quot;h&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;b&quot;&gt;''[https://books.google.com/books?id=r9ZZta3xCvoC Bundist Counterculture in Interwar Poland]''. Syracuse, N.Y: Syracuse University Press, 2009. pp. 9-10&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>awx1ks74te67uy3ulkzqvleycrcxh6o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156192</id>
      <parentid>6156191</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:28:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Polshadagi yoshlar tashkilotlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3463" sha1="19v4q0dlhb5lvn8c3vf5iss8dlhuwb2" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| logo = 
| type =
| key_people = 
| name = Komtsukunft&lt;br&gt;&lt;small&gt;({{lang-yi|קאָמצוקונפֿט}}, {{lang-pl|Komunistyczna Organizacja Młodzieży Cukunft}})&lt;/small&gt;
| founded = 1920-yillar boshi
| membership=3500 (1922-yil)
| joylashuvi= [[Polsha]]
| focus =
| website =
| abbreviation =
}}
'''''Komtsukunft''''' ({{lang-yi|קאָמצוקונפֿט}}, {{lang-pl|Komunistyczna Organizacja Młodzieży Cukunft}}) — 1920-yillarning boshlarida [[Polsha|Polsha]]dagi yahudiy [[Kommunist|kommunistik]] yoshlar tashkiloti edi. U Polshadagi Yahudiy kommunistik mehnat bundining yoshlar qanoti boʻlgan&lt;ref name=&quot;h&quot;/&gt;.

Tashkilot Bundning [[Tsukunft]] harakatidan ajralib chiqqan guruh edi&lt;ref&gt;Bender, Sara. ''[https://books.google.com/books?id=DSkendQVMbcC The Jews of Bialystok during World War II and the Holocaust]''. Waltham, Mass: Brandeis University Press, 2008. p. 25&lt;/ref&gt;. Ajralish 1921-yil oxirida sodir boʻlgan, chunki Tsukunft Xalqaro Yosh kommunistlar tashkilotiga aʼzolik uchun arizasini qaytarib olgan edi&lt;ref name=&quot;b&quot;/&gt;. ''Komtsukunft'' 1922-yil 2-fevralda tashkil etilgan va taxminan 3 000 aʼzoga ega boʻlgan&lt;ref name=&quot;h&quot;&gt;Cimek, Henryk. ''[http://www.politologia.univ.rzeszow.pl/uploadUC/PiS/nr%209/artykuly/Henryk_Cimek_ang.pdf Jews in the Polish Communist Movement (1918–1937)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924075448/http://www.politologia.univ.rzeszow.pl/uploadUC/PiS/nr%209/artykuly/Henryk_Cimek_ang.pdf |date=2015-09-24 }}''&lt;/ref&gt; 1922-yil martiga kelib ''Komtsukunft''ning 3 500 aʼzosi bor deb hisoblangan boʻlib, ular toʻqqizta okrug tashkiloti va 65 ta mahalliy boʻlinmada uyushgan edi&lt;ref name=g&gt;{{cite book |last=Iwański |first=Gereon |author-link= |date=1974 |title=Powstanie i działalność Związku Proletariatu Miast i Wsi, 1922-1925 |url=https://books.google.com/books?id=2zUfAAAAMAAJ |location= |publisher=Książka i Wiedza |page=26 |isbn=}}&lt;/ref&gt;.

Tashkilotning eng yirik boʻlimi [[Varshava|Varshava]]da boʻlib, taxminan 700 aʼzoga ega edi&lt;ref name=g/&gt;. ''Komtsukunft''ning Varshava qoʻmitasi tarkibiga X. Kaplan, Mendl Skrobek, Itsik Kovner, Benyomin („Yanek“) Goldflam, Gitele Rapoport, Aleksander Zatorski, Hershl Goldfinger, Yankele Bibleyzer, Adek Likhtenboym, Efrayim Pinkert va Haline Fefer kirgan&lt;ref&gt;''[https://books.google.com/books?id=r9ZZta3xCvoC Bundist Counterculture in Interwar Poland]''. Syracuse, N.Y: Syracuse University Press, 2009. p. 110&lt;/ref&gt;. Boshqa muhim ''Komtsukunft'' tashkilotlari Varshava chekka hududlari, [[Łódź]], [[Siedlce]], [[Radom]], [[Kraków]], [[Lublin]], [[Łomża]] va [[Białystok]] shaharlarida faoliyat yuritgan&lt;ref name=g/&gt;.

''Komtsukunft'' oʻzini Kommunistik yoshlar internatsionaliga bogʻlagan va xalqaro yoshlar harakatining boʻlimi sifatida tan olingan&lt;ref name=&quot;h&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;b&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Osteuropa-Institut München |date=1962 |title=Jahrbücher für Geschichte Osteuropas |url=https://books.google.com/books?id=VhAMAQAAIAAJ |location= |publisher=Priebatsch's Buchhandlung |page=87 |isbn=}}&lt;/ref&gt;. 1923-yil mart–aprel oylarida ''Komtsukunft'' [[Polsha yosh kommunistlar ligasi]] tarkibiga qoʻshilgan&lt;ref name=&quot;h&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;b&quot;&gt;''[https://books.google.com/books?id=r9ZZta3xCvoC Bundist Counterculture in Interwar Poland]''. Syracuse, N.Y: Syracuse University Press, 2009. pp. 9-10&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:Polshadagi yoshlar tashkilotlari]]</text>
      <sha1>19v4q0dlhb5lvn8c3vf5iss8dlhuwb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Adolat va huquq yoshlar forumi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407573</id>
    <revision>
      <id>6156193</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu2=inson huquqlari|mavzu=yoshlar|mamlakat=Polsha|mamlakat2=|mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="134" sha1="7a2bug92xcdxeozrlqihubfbp3rgloz" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu2=inson huquqlari|mavzu=yoshlar|mamlakat=Polsha|mamlakat2=|mamlakat3= }}</text>
      <sha1>7a2bug92xcdxeozrlqihubfbp3rgloz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Avstriya kelajak avlodi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407574</id>
    <revision>
      <id>6156195</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Tashkilot bilgiqutisi | name = Avstriya kelajak avlodi&lt;br&gt; Generation Zukunft Österreich (GZÖ) | colorcode     = #FFA500 | logo          =  | chairperson   = [[Marc Pommer-Gutschy]] | founded = avgust 2005 | maqsadi = [[Konservativ liberalizm]] | headquarters  = Volksgartenstrasse 3/5 &lt;br&gt; 1010 [[Vienna]], [[Avstriya]] | mother party = [[Alliance for the Future of Austria]] | international =  | website       = {{URL|http://www.gzoe.at}} }} '''A...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1824" sha1="rym78hra9lzxnr30b1pmv7xm2644ckt" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| name = Avstriya kelajak avlodi&lt;br&gt; Generation Zukunft Österreich (GZÖ)
| colorcode     = #FFA500
| logo          = 
| chairperson   = [[Marc Pommer-Gutschy]]
| founded = avgust 2005
| maqsadi = [[Konservativ liberalizm]]
| headquarters  = Volksgartenstrasse 3/5 &lt;br&gt; 1010 [[Vienna]], [[Avstriya]]
| mother party = [[Alliance for the Future of Austria]]
| international = 
| website       = {{URL|http://www.gzoe.at}}
}}
'''Avstriya kelajak avlodi''' ({{lang-de|Generation Zukunft Österreich}}), qisqartmasi '''GZÖ''' — [[Avstriya|Avstriya]]dagi [[Konservativ liberalizm|konservativ-liberal]] siyosiy partiya Avstriya Kelajak Alyansining yoshlar qanoti hisoblanadi.

Tashkilot 2005-yil avgust oyida turli federal hududlardagi yoshlar guruhlarining birlashuvi natijasida tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=Kolportiert: Orange Jugend will Geld von Haubner |url=http://derstandard.at/2113948 |newspaper=[[Der Standard]] |date=21 July 2005 |access-date=10 July 2011|language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Politik in Österreich: das Handbuch |last=Dachs |first=Herbert |year=2006 |publisher=Manz |location=Vienna |isbn=978-3-214-07680-1 |page=376 |url=https://books.google.com/books?id=i5pnAAAAMAAJ |language=de}}&lt;/ref&gt;.

GZÖ har bir semestr uchun 500 yevrolik kontrakt toʻlovi va oʻqishni tamomlagandan keyin qaytarib beriladigan 5 000 yevrolik roʻyxatdan oʻtish badalini joriy etishni taklif qilgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=BZÖ-Jugend fordert Österreicher-Bonus an Universitäten |url=http://derstandard.at/1288659433700/Universitaeten-BZOe-Jugend-fordert-Oesterreicher-Bonus-an-Universitaeten |newspaper=[[Der Standard]] |date=3 October 2010 |access-date=10 July 2011|language=de}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Avstriya kelajak avlodi}}</text>
      <sha1>rym78hra9lzxnr30b1pmv7xm2644ckt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156196</id>
      <parentid>6156195</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:39:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Avstriyadagi yoshlar tashkilotlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1871" sha1="8my7mt8ms9zfikv31mxwghr5a13bziw" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| name = Avstriya kelajak avlodi&lt;br&gt; Generation Zukunft Österreich (GZÖ)
| colorcode     = #FFA500
| logo          = 
| chairperson   = [[Marc Pommer-Gutschy]]
| founded = avgust 2005
| maqsadi = [[Konservativ liberalizm]]
| headquarters  = Volksgartenstrasse 3/5 &lt;br&gt; 1010 [[Vienna]], [[Avstriya]]
| mother party = [[Alliance for the Future of Austria]]
| international = 
| website       = {{URL|http://www.gzoe.at}}
}}
'''Avstriya kelajak avlodi''' ({{lang-de|Generation Zukunft Österreich}}), qisqartmasi '''GZÖ''' — [[Avstriya|Avstriya]]dagi [[Konservativ liberalizm|konservativ-liberal]] siyosiy partiya Avstriya Kelajak Alyansining yoshlar qanoti hisoblanadi.

Tashkilot 2005-yil avgust oyida turli federal hududlardagi yoshlar guruhlarining birlashuvi natijasida tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=Kolportiert: Orange Jugend will Geld von Haubner |url=http://derstandard.at/2113948 |newspaper=[[Der Standard]] |date=21 July 2005 |access-date=10 July 2011|language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Politik in Österreich: das Handbuch |last=Dachs |first=Herbert |year=2006 |publisher=Manz |location=Vienna |isbn=978-3-214-07680-1 |page=376 |url=https://books.google.com/books?id=i5pnAAAAMAAJ |language=de}}&lt;/ref&gt;.

GZÖ har bir semestr uchun 500 yevrolik kontrakt toʻlovi va oʻqishni tamomlagandan keyin qaytarib beriladigan 5 000 yevrolik roʻyxatdan oʻtish badalini joriy etishni taklif qilgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=BZÖ-Jugend fordert Österreicher-Bonus an Universitäten |url=http://derstandard.at/1288659433700/Universitaeten-BZOe-Jugend-fordert-Oesterreicher-Bonus-an-Universitaeten |newspaper=[[Der Standard]] |date=3 October 2010 |access-date=10 July 2011|language=de}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Avstriya kelajak avlodi}}

[[Turkum:Avstriyadagi yoshlar tashkilotlari]]</text>
      <sha1>8my7mt8ms9zfikv31mxwghr5a13bziw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Avstriya kelajak avlodi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407575</id>
    <revision>
      <id>6156197</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:39:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu2=inson huquqlari|mavzu=yoshlar|mamlakat=Avstriya|mamlakat2=|mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="govkampny2g4h9oix39dqflf3hzl08o" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu2=inson huquqlari|mavzu=yoshlar|mamlakat=Avstriya|mamlakat2=|mamlakat3= }}</text>
      <sha1>govkampny2g4h9oix39dqflf3hzl08o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti (Ruminiya)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407576</id>
    <revision>
      <id>6156198</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Tashkilot bilgiqutisi  | name = Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti&lt;br&gt; Tineretul Social Democrat (TSD)  | colorcode      = #EE0000  | logo           =  | president      = [[Nicolae Bănicioiu]]  | secretary general = [[Andrei Iucinu]]  | founded =  | maqsadi= Sotsial demokratiya  | headquarters   = [[Buxarest]], [[Ruminiya]]  | mother party = [[Social Democratic Party (Romania)|Social Democratic Party]] (PSD)  | international  = Internationa...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1179" sha1="k43jeqo6rfl7s6ub93c0z54kl93573w" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
 | name = Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti&lt;br&gt; Tineretul Social Democrat (TSD)
 | colorcode      = #EE0000
 | logo           =
 | president      = [[Nicolae Bănicioiu]]
 | secretary general = [[Andrei Iucinu]]
 | founded =
 | maqsadi= Sotsial demokratiya
 | headquarters   = [[Buxarest]], [[Ruminiya]]
 | mother party = [[Social Democratic Party (Romania)|Social Democratic Party]] (PSD)
 | international  = [[International Union of Socialist Youth]]
 | type = yoshlar tashkiloti
 | regional1_name = [[Young European Socialists]]
 | website        = [http://www.tsd.ro/ tsd.ro]
}}
'''Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti''' ({{lang-ro|Tineretul Social Democrat}}, TSD) — [[Ruminiya|Ruminiya]]dagi Sotsial-demokratik partiya (PSD)ning yoshlar tashkiloti hisoblanadi.

== Maqsadi ==
Tashkilotning asosiy maqsadi sotsial demokratiyani qoʻllab-quvvatlash. Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti Xalqaro Sotsial yoshlar ittifoqining aʼzosi hisoblanadi.

== Joylashuvi ==
Tashkilotning markaziy binosi Ruminiyaning Buxarest shahrida joylashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti}}</text>
      <sha1>k43jeqo6rfl7s6ub93c0z54kl93573w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156199</id>
      <parentid>6156198</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:45:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Uminiyadagi yoshlar tashkilotlariR]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1226" sha1="6r8s7bwvyqsl20r7f8ixzvqx1ryysah" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
 | name = Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti&lt;br&gt; Tineretul Social Democrat (TSD)
 | colorcode      = #EE0000
 | logo           =
 | president      = [[Nicolae Bănicioiu]]
 | secretary general = [[Andrei Iucinu]]
 | founded =
 | maqsadi= Sotsial demokratiya
 | headquarters   = [[Buxarest]], [[Ruminiya]]
 | mother party = [[Social Democratic Party (Romania)|Social Democratic Party]] (PSD)
 | international  = [[International Union of Socialist Youth]]
 | type = yoshlar tashkiloti
 | regional1_name = [[Young European Socialists]]
 | website        = [http://www.tsd.ro/ tsd.ro]
}}
'''Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti''' ({{lang-ro|Tineretul Social Democrat}}, TSD) — [[Ruminiya|Ruminiya]]dagi Sotsial-demokratik partiya (PSD)ning yoshlar tashkiloti hisoblanadi.

== Maqsadi ==
Tashkilotning asosiy maqsadi sotsial demokratiyani qoʻllab-quvvatlash. Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti Xalqaro Sotsial yoshlar ittifoqining aʼzosi hisoblanadi.

== Joylashuvi ==
Tashkilotning markaziy binosi Ruminiyaning Buxarest shahrida joylashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti}}

[[Turkum:Uminiyadagi yoshlar tashkilotlariR]]</text>
      <sha1>6r8s7bwvyqsl20r7f8ixzvqx1ryysah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156200</id>
      <parentid>6156199</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:45:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6156200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1226" sha1="fk1pa6mpo30vdrcoc3kynw6llm74dpi" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
 | name = Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti&lt;br&gt; Tineretul Social Democrat (TSD)
 | colorcode      = #EE0000
 | logo           =
 | president      = [[Nicolae Bănicioiu]]
 | secretary general = [[Andrei Iucinu]]
 | founded =
 | maqsadi= Sotsial demokratiya
 | headquarters   = [[Buxarest]], [[Ruminiya]]
 | mother party = [[Social Democratic Party (Romania)|Social Democratic Party]] (PSD)
 | international  = [[International Union of Socialist Youth]]
 | type = yoshlar tashkiloti
 | regional1_name = [[Young European Socialists]]
 | website        = [http://www.tsd.ro/ tsd.ro]
}}
'''Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti''' ({{lang-ro|Tineretul Social Democrat}}, TSD) — [[Ruminiya|Ruminiya]]dagi Sotsial-demokratik partiya (PSD)ning yoshlar tashkiloti hisoblanadi.

== Maqsadi ==
Tashkilotning asosiy maqsadi sotsial demokratiyani qoʻllab-quvvatlash. Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti Xalqaro Sotsial yoshlar ittifoqining aʼzosi hisoblanadi.

== Joylashuvi ==
Tashkilotning markaziy binosi Ruminiyaning Buxarest shahrida joylashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti}}

[[Turkum:Ruminiyadagi yoshlar tashkilotlari]]</text>
      <sha1>fk1pa6mpo30vdrcoc3kynw6llm74dpi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Sotsial-demokratik yoshlar tashkiloti (Ruminiya)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407577</id>
    <revision>
      <id>6156201</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:46:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu2=inson huquqlari|mavzu=yoshlar|mamlakat=Ruminiya|mamlakat2=|mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="kur7v7swvgpmxz3lqd6nz8l6a0ti039" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu2=inson huquqlari|mavzu=yoshlar|mamlakat=Ruminiya|mamlakat2=|mamlakat3= }}</text>
      <sha1>kur7v7swvgpmxz3lqd6nz8l6a0ti039</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sotsial-demokratik mehnatkash yoshlar ittifoqi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407578</id>
    <revision>
      <id>6156204</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:51:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Tashkilot bilgiqutisi |name=Sotsial-demokratik mehnatkash yoshlar ittifoqi&lt;br&gt;&lt;small&gt;({{lang-ro|Uniunea tineretului muncitor socialdemocrat}})&lt;/small&gt; |type=yoshlar tashkiloti |membership= 100 000 nafar (1947-yil) |joylashuvi= [[Ruminiya]] |maqsadi=sotsial-demokratiya }} '''Sotsial-demokratik mehnatkash yoshlar ittifoqi''' ({{lang-ro|Uniunea tineretului muncitor socialdemocrat}}) — ikki urush oraligʻi davridagi [[Ruminiya|Ruminiya]]dagi yoshl...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1064" sha1="kifgszlkg08vcsr7lelg0v839xeang2" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|name=Sotsial-demokratik mehnatkash yoshlar ittifoqi&lt;br&gt;&lt;small&gt;({{lang-ro|Uniunea tineretului muncitor socialdemocrat}})&lt;/small&gt;
|type=yoshlar tashkiloti
|membership= 100 000 nafar (1947-yil)
|joylashuvi= [[Ruminiya]]
|maqsadi=sotsial-demokratiya
}}
'''Sotsial-demokratik mehnatkash yoshlar ittifoqi''' ({{lang-ro|Uniunea tineretului muncitor socialdemocrat}}) — ikki urush oraligʻi davridagi [[Ruminiya|Ruminiya]]dagi yoshlar tashkiloti hamda Ruminiya Sotsial-demokratik partiyasining yoshlar qanoti edi&lt;ref&gt;Kowalski, Werner. ''[https://books.google.com/books?id=83QdPwAACAAJ Geschichte der sozialistischen arbeiter-internationale: 1923 — 19]''. Berlin: Dt. Verl. d. Wissenschaften, 1985. p. 320&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolar ==
1947-yil holatiga koʻra tashkilot qariyb 100 000 aʼzoga ega boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.epa.oszk.hu/00400/00458/00062/2003honap2cikk38.htm|title = Korunk - 2003. Február - EPA}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Sotsial-demokratik mehnatkash yoshlar ittifoqi}}</text>
      <sha1>kifgszlkg08vcsr7lelg0v839xeang2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156207</id>
      <parentid>6156204</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T07:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Ruminiyadagi yoshlar tashkilotlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1111" sha1="cmip3qg1vmwff4mxybu1ltxcdka4ozh" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|name=Sotsial-demokratik mehnatkash yoshlar ittifoqi&lt;br&gt;&lt;small&gt;({{lang-ro|Uniunea tineretului muncitor socialdemocrat}})&lt;/small&gt;
|type=yoshlar tashkiloti
|membership= 100 000 nafar (1947-yil)
|joylashuvi= [[Ruminiya]]
|maqsadi=sotsial-demokratiya
}}
'''Sotsial-demokratik mehnatkash yoshlar ittifoqi''' ({{lang-ro|Uniunea tineretului muncitor socialdemocrat}}) — ikki urush oraligʻi davridagi [[Ruminiya|Ruminiya]]dagi yoshlar tashkiloti hamda Ruminiya Sotsial-demokratik partiyasining yoshlar qanoti edi&lt;ref&gt;Kowalski, Werner. ''[https://books.google.com/books?id=83QdPwAACAAJ Geschichte der sozialistischen arbeiter-internationale: 1923 — 19]''. Berlin: Dt. Verl. d. Wissenschaften, 1985. p. 320&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolar ==
1947-yil holatiga koʻra tashkilot qariyb 100 000 aʼzoga ega boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.epa.oszk.hu/00400/00458/00062/2003honap2cikk38.htm|title = Korunk - 2003. Február - EPA}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Sotsial-demokratik mehnatkash yoshlar ittifoqi}}

[[Turkum:Ruminiyadagi yoshlar tashkilotlari]]</text>
      <sha1>cmip3qg1vmwff4mxybu1ltxcdka4ozh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Sotsial-demokratik mehnatkash yoshlar ittifoqi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407579</id>
    <revision>
      <id>6156210</id>
      <timestamp>2026-05-31T07:52:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu2=inson huquqlari|mavzu=yoshlar|mamlakat=Ruminiya|mamlakat2=|mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="kur7v7swvgpmxz3lqd6nz8l6a0ti039" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu2=inson huquqlari|mavzu=yoshlar|mamlakat=Ruminiya|mamlakat2=|mamlakat3= }}</text>
      <sha1>kur7v7swvgpmxz3lqd6nz8l6a0ti039</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>USR yoshlar tashkiloti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407580</id>
    <revision>
      <id>6156262</id>
      <timestamp>2026-05-31T08:08:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{tashkilot bilgiqutisi  | colorcode           = #00255a  | name = USR Youth  | native_name = USR Tineret  | logo                = Save Romania Union Youth Logo.png  | president           = Alexia Petrovai,&lt;br&gt;'''Vitse-prezident:'''&lt;br&gt;Adeline Petrovici&lt;br&gt;Roberto David&lt;br&gt;Radu Diaconu&lt;br&gt;Ștefan Lontcovschi&lt;br&gt;Alexandru Porcărașu&lt;br&gt;Iustina Ardelean&lt;br&gt;Alin Simionescu&lt;br&gt;Ilinca Ghiza&lt;br&gt;Andrei Grecu&lt;br&gt;Daniel Korcsek&lt;br&gt;Maria Kiss&lt;br&gt;Alexandru F...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4323" sha1="ltri8m07sfqvur2irulrj6hs0b8kici" xml:space="preserve">{{tashkilot bilgiqutisi
 | colorcode           = #00255a
 | name = USR Youth
 | native_name = USR Tineret
 | logo                = Save Romania Union Youth Logo.png
 | president           = Alexia Petrovai,&lt;br&gt;'''Vitse-prezident:'''&lt;br&gt;Adeline Petrovici&lt;br&gt;Roberto David&lt;br&gt;Radu Diaconu&lt;br&gt;Ștefan Lontcovschi&lt;br&gt;Alexandru Porcărașu&lt;br&gt;Iustina Ardelean&lt;br&gt;Alin Simionescu&lt;br&gt;Ilinca Ghiza&lt;br&gt;Andrei Grecu&lt;br&gt;Daniel Korcsek&lt;br&gt;Maria Kiss&lt;br&gt;Alexandru Furtună&lt;br&gt;Dan Sandu&lt;br&gt;Raul Mihai
 | spokesperson        =
 | secretary general   =
 | international officer = Dan Sandu
 | founded             = 2019-yil (assotsiatsiya)&lt;ref&gt;[https://www.lymec.eu/members-list/usr-tineret/ LYMEC Website, retrieved 22 April 2020]&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;2021-yil (toʻliq)&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/EuropeanLiberalYouthLYMEC/posts/10158295776893730 LYMEC on Facebook, retrieved 23 October 2021]&lt;/ref&gt;
 | headquarters        = Blvd. Aviatorilor, 9&lt;br&gt;[[Buxarest]]
 | mother party        = [[Save Romania Union]] (USR)
 | international       = [[IFLRY]] (associate)
 | regional1_type      = [[European Liberal Youth|LYMEC]]
 | regional1_name      = 
 | type      =yoshlar tashkiloti
 | regional2_name      =
 | website             =
}}
'''USR Yoshlar Tashkiloti''' ([[rumin tili|rumincha]]: ''USR Tineret'') — [[Ruminiyani qutqarish ittifoqi]] (USR) partiyasining [[yoshlar tashkiloti]] hisoblanadi. Tashkilot partiya nizomining 89-moddasi asosida tashkil etilgan&lt;ref&gt;[https://www.usr.ro/statut/#1569336181107-bdfc39bd-3169 Statutul USR, articolul 89]&lt;/ref&gt;.

== Rahbariyat ==
2018-yildan 2020-yilgacha tashkilot markazlashmagan tuzilishga ega boʻlib, nisbatan norasmiy xarakteri sababli anʼanaviy iyerarxik boshqaruv uslubiga ega emas edi. Yakuniy nizom 2020-yilda qabul qilindi va ijroiya kengashi 2020-yil may oyida saylandi&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/USRTineret/photos/a.404215646739196/829111937582896/?type=3&amp;theater USR Tineret Executive Board elections results]&lt;/ref&gt;.

Tashkilot aʼzolari tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan prezident bilan bir qatorda, xalqaro aloqalar, davlat siyosati, kommunikatsiya, inson resurslari, fuqarolik jamiyati hamda partiyaning boshqa tuzilmalari bilan munosabatlarni boshqarish uchun mas’ul boʻlgan jami 14 nafar vitse-prezident faoliyat yuritadi.

== Kannabisga munosabati ==
USR Tineret Ruminiyadagi siyosiy partiyalar orasida kannabisni dekriminallashtirishni ochiq qoʻllab-quvvatlagan ilk yoshlar tashkiloti hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=USR Tineret nu mai vrea pedepsirea consumului de canabis. Propunere de lege|date=19 January 2020 |url=https://www.dcnews.ro/usr-tineret-nu-mai-vrea-pedepsirea-consumului-de-canabis-propunere-de-lege_724020.html|accessdate=22 April 2020}}&lt;/ref&gt;. Tashkilot USR deputati Lavinia Cosma tomonidan taklif etilgan, kannabis savdosi uchun jazolarni kuchaytirishga qaratilgan qonun loyihasini tanqid qilgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mesajul viral al USR Tineret după adoptarea în Parlament a legii care mărește pedepsele pentru trafic de droguri|url=https://www.mediafax.ro/social/mesajul-viral-al-usr-tineret-dupa-adoptarea-in-parlament-a-legii-care-mareste-pedepsele-pentru-trafic-de-droguri-18672835|accessdate=22 April 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Mojarolar ==
2019-yil noyabr oyida tashkilotning Facebook sahifasida qirol Mihail Ini manele qoʻshiqchisi [[Florin Salam]] bilan kinoyaviy tarzda taqqoslagan viral mem joylashtirildi. Bu holat [[Timișoara]] shahri meri [[Nicolae Robu]]ning shahardagi jamoat joylarida [[Manele (musiqa)|manele]] musiqasi janrini taqiqlashi fonida yuz bergan edi. Mazkur mem [[Milliy liberal partiya (Ruminiya)|Milliy liberal partiya]] (PNL) bilan bogʻliq ruminiyalik konservatorlar va monarxistlar tomonidan keskin tanqid qilindi&lt;ref&gt;{{cite web|title=FOTO Postare controversată a USR Tineret: Interzicerea Regelui Mihai în România, sub regimul Ion Iliescu, comparată cu interzicerea &quot;Regelui manelelor&quot; în Timișoara, după o decizie a primarului Nicolae Robu|date=27 November 2019 |url=https://www.g4media.ro/foto-postare-controversata-a-usr-tineret-interzicerea-regelui-mihai-in-romania-sub-regimul-ion-iliescu-comparata-cu-interzicerea-regelui-manelelor-in-timisoara-dupa-o-decizie-a-pr.html|accessdate=22 April 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:USR yoshlar tashkiloti}}</text>
      <sha1>ltri8m07sfqvur2irulrj6hs0b8kici</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156267</id>
      <parentid>6156262</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:09:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <origin>6156267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4322" sha1="putypictuy7il4ylr295x5bmmnur1zt" xml:space="preserve">{{tashkilot bilgiqutisi
 | colorcode           = #00255a
 | name = USR yoshlar tashkiloti&lt;br&gt;USR Tineret
 | logo                = Save Romania Union Youth Logo.png
 | president           = Alexia Petrovai,&lt;br&gt;'''Vitse-prezident:'''&lt;br&gt;Adeline Petrovici&lt;br&gt;Roberto David&lt;br&gt;Radu Diaconu&lt;br&gt;Ștefan Lontcovschi&lt;br&gt;Alexandru Porcărașu&lt;br&gt;Iustina Ardelean&lt;br&gt;Alin Simionescu&lt;br&gt;Ilinca Ghiza&lt;br&gt;Andrei Grecu&lt;br&gt;Daniel Korcsek&lt;br&gt;Maria Kiss&lt;br&gt;Alexandru Furtună&lt;br&gt;Dan Sandu&lt;br&gt;Raul Mihai
 | spokesperson        =
 | secretary general   =
 | international officer = Dan Sandu
 | founded             = 2019-yil (assotsiatsiya)&lt;ref&gt;[https://www.lymec.eu/members-list/usr-tineret/ LYMEC Website, retrieved 22 April 2020]&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;2021-yil (toʻliq)&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/EuropeanLiberalYouthLYMEC/posts/10158295776893730 LYMEC on Facebook, retrieved 23 October 2021]&lt;/ref&gt;
 | headquarters        = Blvd. Aviatorilor, 9&lt;br&gt;[[Buxarest]]
 | mother party        = [[Save Romania Union]] (USR)
 | international       = [[IFLRY]] (associate)
 | regional1_type      = [[European Liberal Youth|LYMEC]]
 | regional1_name      = 
 | type      =yoshlar tashkiloti
 | regional2_name      =
 | website             =
}}
'''USR Yoshlar Tashkiloti''' ([[rumin tili|rumincha]]: ''USR Tineret'') — [[Ruminiyani qutqarish ittifoqi]] (USR) partiyasining [[yoshlar tashkiloti]] hisoblanadi. Tashkilot partiya nizomining 89-moddasi asosida tashkil etilgan&lt;ref&gt;[https://www.usr.ro/statut/#1569336181107-bdfc39bd-3169 Statutul USR, articolul 89]&lt;/ref&gt;.

== Rahbariyat ==
2018-yildan 2020-yilgacha tashkilot markazlashmagan tuzilishga ega boʻlib, nisbatan norasmiy xarakteri sababli anʼanaviy iyerarxik boshqaruv uslubiga ega emas edi. Yakuniy nizom 2020-yilda qabul qilindi va ijroiya kengashi 2020-yil may oyida saylandi&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/USRTineret/photos/a.404215646739196/829111937582896/?type=3&amp;theater USR Tineret Executive Board elections results]&lt;/ref&gt;.

Tashkilot aʼzolari tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan prezident bilan bir qatorda, xalqaro aloqalar, davlat siyosati, kommunikatsiya, inson resurslari, fuqarolik jamiyati hamda partiyaning boshqa tuzilmalari bilan munosabatlarni boshqarish uchun mas’ul boʻlgan jami 14 nafar vitse-prezident faoliyat yuritadi.

== Kannabisga munosabati ==
USR Tineret Ruminiyadagi siyosiy partiyalar orasida kannabisni dekriminallashtirishni ochiq qoʻllab-quvvatlagan ilk yoshlar tashkiloti hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=USR Tineret nu mai vrea pedepsirea consumului de canabis. Propunere de lege|date=19 January 2020 |url=https://www.dcnews.ro/usr-tineret-nu-mai-vrea-pedepsirea-consumului-de-canabis-propunere-de-lege_724020.html|accessdate=22 April 2020}}&lt;/ref&gt;. Tashkilot USR deputati Lavinia Cosma tomonidan taklif etilgan, kannabis savdosi uchun jazolarni kuchaytirishga qaratilgan qonun loyihasini tanqid qilgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mesajul viral al USR Tineret după adoptarea în Parlament a legii care mărește pedepsele pentru trafic de droguri|url=https://www.mediafax.ro/social/mesajul-viral-al-usr-tineret-dupa-adoptarea-in-parlament-a-legii-care-mareste-pedepsele-pentru-trafic-de-droguri-18672835|accessdate=22 April 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Mojarolar ==
2019-yil noyabr oyida tashkilotning Facebook sahifasida qirol Mihail Ini manele qoʻshiqchisi [[Florin Salam]] bilan kinoyaviy tarzda taqqoslagan viral mem joylashtirildi. Bu holat [[Timișoara]] shahri meri [[Nicolae Robu]]ning shahardagi jamoat joylarida [[Manele (musiqa)|manele]] musiqasi janrini taqiqlashi fonida yuz bergan edi. Mazkur mem [[Milliy liberal partiya (Ruminiya)|Milliy liberal partiya]] (PNL) bilan bogʻliq ruminiyalik konservatorlar va monarxistlar tomonidan keskin tanqid qilindi&lt;ref&gt;{{cite web|title=FOTO Postare controversată a USR Tineret: Interzicerea Regelui Mihai în România, sub regimul Ion Iliescu, comparată cu interzicerea &quot;Regelui manelelor&quot; în Timișoara, după o decizie a primarului Nicolae Robu|date=27 November 2019 |url=https://www.g4media.ro/foto-postare-controversata-a-usr-tineret-interzicerea-regelui-mihai-in-romania-sub-regimul-ion-iliescu-comparata-cu-interzicerea-regelui-manelelor-in-timisoara-dupa-o-decizie-a-pr.html|accessdate=22 April 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:USR yoshlar tashkiloti}}</text>
      <sha1>putypictuy7il4ylr295x5bmmnur1zt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156270</id>
      <parentid>6156267</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T08:09:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Ruminiyadagi yoshlar tashkilotlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4369" sha1="3ltg7x9of3rmwlqdlv7prvga08fuhgr" xml:space="preserve">{{tashkilot bilgiqutisi
 | colorcode           = #00255a
 | name = USR yoshlar tashkiloti&lt;br&gt;USR Tineret
 | logo                = Save Romania Union Youth Logo.png
 | president           = Alexia Petrovai,&lt;br&gt;'''Vitse-prezident:'''&lt;br&gt;Adeline Petrovici&lt;br&gt;Roberto David&lt;br&gt;Radu Diaconu&lt;br&gt;Ștefan Lontcovschi&lt;br&gt;Alexandru Porcărașu&lt;br&gt;Iustina Ardelean&lt;br&gt;Alin Simionescu&lt;br&gt;Ilinca Ghiza&lt;br&gt;Andrei Grecu&lt;br&gt;Daniel Korcsek&lt;br&gt;Maria Kiss&lt;br&gt;Alexandru Furtună&lt;br&gt;Dan Sandu&lt;br&gt;Raul Mihai
 | spokesperson        =
 | secretary general   =
 | international officer = Dan Sandu
 | founded             = 2019-yil (assotsiatsiya)&lt;ref&gt;[https://www.lymec.eu/members-list/usr-tineret/ LYMEC Website, retrieved 22 April 2020]&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;2021-yil (toʻliq)&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/EuropeanLiberalYouthLYMEC/posts/10158295776893730 LYMEC on Facebook, retrieved 23 October 2021]&lt;/ref&gt;
 | headquarters        = Blvd. Aviatorilor, 9&lt;br&gt;[[Buxarest]]
 | mother party        = [[Save Romania Union]] (USR)
 | international       = [[IFLRY]] (associate)
 | regional1_type      = [[European Liberal Youth|LYMEC]]
 | regional1_name      = 
 | type      =yoshlar tashkiloti
 | regional2_name      =
 | website             =
}}
'''USR Yoshlar Tashkiloti''' ([[rumin tili|rumincha]]: ''USR Tineret'') — [[Ruminiyani qutqarish ittifoqi]] (USR) partiyasining [[yoshlar tashkiloti]] hisoblanadi. Tashkilot partiya nizomining 89-moddasi asosida tashkil etilgan&lt;ref&gt;[https://www.usr.ro/statut/#1569336181107-bdfc39bd-3169 Statutul USR, articolul 89]&lt;/ref&gt;.

== Rahbariyat ==
2018-yildan 2020-yilgacha tashkilot markazlashmagan tuzilishga ega boʻlib, nisbatan norasmiy xarakteri sababli anʼanaviy iyerarxik boshqaruv uslubiga ega emas edi. Yakuniy nizom 2020-yilda qabul qilindi va ijroiya kengashi 2020-yil may oyida saylandi&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/USRTineret/photos/a.404215646739196/829111937582896/?type=3&amp;theater USR Tineret Executive Board elections results]&lt;/ref&gt;.

Tashkilot aʼzolari tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan prezident bilan bir qatorda, xalqaro aloqalar, davlat siyosati, kommunikatsiya, inson resurslari, fuqarolik jamiyati hamda partiyaning boshqa tuzilmalari bilan munosabatlarni boshqarish uchun mas’ul boʻlgan jami 14 nafar vitse-prezident faoliyat yuritadi.

== Kannabisga munosabati ==
USR Tineret Ruminiyadagi siyosiy partiyalar orasida kannabisni dekriminallashtirishni ochiq qoʻllab-quvvatlagan ilk yoshlar tashkiloti hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=USR Tineret nu mai vrea pedepsirea consumului de canabis. Propunere de lege|date=19 January 2020 |url=https://www.dcnews.ro/usr-tineret-nu-mai-vrea-pedepsirea-consumului-de-canabis-propunere-de-lege_724020.html|accessdate=22 April 2020}}&lt;/ref&gt;. Tashkilot USR deputati Lavinia Cosma tomonidan taklif etilgan, kannabis savdosi uchun jazolarni kuchaytirishga qaratilgan qonun loyihasini tanqid qilgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mesajul viral al USR Tineret după adoptarea în Parlament a legii care mărește pedepsele pentru trafic de droguri|url=https://www.mediafax.ro/social/mesajul-viral-al-usr-tineret-dupa-adoptarea-in-parlament-a-legii-care-mareste-pedepsele-pentru-trafic-de-droguri-18672835|accessdate=22 April 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Mojarolar ==
2019-yil noyabr oyida tashkilotning Facebook sahifasida qirol Mihail Ini manele qoʻshiqchisi [[Florin Salam]] bilan kinoyaviy tarzda taqqoslagan viral mem joylashtirildi. Bu holat [[Timișoara]] shahri meri [[Nicolae Robu]]ning shahardagi jamoat joylarida [[Manele (musiqa)|manele]] musiqasi janrini taqiqlashi fonida yuz bergan edi. Mazkur mem [[Milliy liberal partiya (Ruminiya)|Milliy liberal partiya]] (PNL) bilan bogʻliq ruminiyalik konservatorlar va monarxistlar tomonidan keskin tanqid qilindi&lt;ref&gt;{{cite web|title=FOTO Postare controversată a USR Tineret: Interzicerea Regelui Mihai în România, sub regimul Ion Iliescu, comparată cu interzicerea &quot;Regelui manelelor&quot; în Timișoara, după o decizie a primarului Nicolae Robu|date=27 November 2019 |url=https://www.g4media.ro/foto-postare-controversata-a-usr-tineret-interzicerea-regelui-mihai-in-romania-sub-regimul-ion-iliescu-comparata-cu-interzicerea-regelui-manelelor-in-timisoara-dupa-o-decizie-a-pr.html|accessdate=22 April 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:USR yoshlar tashkiloti}}

[[Turkum:Ruminiyadagi yoshlar tashkilotlari]]</text>
      <sha1>3ltg7x9of3rmwlqdlv7prvga08fuhgr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Milliy liberal yoshlar tashkiloti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407581</id>
    <revision>
      <id>6156327</id>
      <timestamp>2026-05-31T09:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Tashkilot bilgiqutisi  | colorcode           = #FFFF00  | name = Milliy liberal yoshlar tashkiloti&lt;br&gt;Tineretul Național Liberal  | logo                =   | president           = [[Mara Mareș]]&lt;br&gt;'''Vitse prezident:'''&lt;br&gt;Adrian Ștef (1-vitse prezident)&lt;br/&gt;Adrian Atomei, Horia Carțiș, Alin Drăgulin, Victor Ionescu, Paul Olteanu, [[Ionuț Stroe]], Bogdan Țîmpău, Vasile Brumă, George Dumitrică, [[Mircea Fechet]], Ciprian Jichici, Ione...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2818" sha1="hs8r74lbllsyxitdfr221zjrr532nbc" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
 | colorcode           = #FFFF00
 | name = Milliy liberal yoshlar tashkiloti&lt;br&gt;Tineretul Național Liberal
 | logo                = 
 | president           = [[Mara Mareș]]&lt;br&gt;'''Vitse prezident:'''&lt;br&gt;Adrian Ștef (1-vitse prezident)&lt;br/&gt;Adrian Atomei, Horia Carțiș, Alin Drăgulin, Victor Ionescu, Paul Olteanu, [[Ionuț Stroe]], Bogdan Țîmpău, Vasile Brumă, George Dumitrică, [[Mircea Fechet]], Ciprian Jichici, Ionel Spătaru, Cătălin Tudosă
 | spokesperson        = 
 | secretary general = Răzvan Pop
 | international officer = Silviu Grigorescu
 | founded             = 1876-yil
 | headquarters        = [[Bulevardul Aviatorilor|B-dul Aviatorilor]], nr. 86, Sector 1, [[Buxarest]]
 | mother party        = [[National Liberal Party (Romania)|National Liberal Party]] (PNL)
 | international       = [[International Federation of Liberal Youth|IFLRY]]
 | regional1_type      = [[European Liberal Youth|LYMEC]]
 | regional1_name      = March 2002
 | regional2_type      = Initiative of South East European Liberals (ISEEL)
 | regional2_name      = 2003, founding member
 | website             = http://www.tnl.ro/
|type=yoshlar tashkiloti
}}
'''Milliy liberal yoshlar tashkiloti''' ({{lang-ro|Tineretul Național Liberal}}), qisqartmasi '''TNL''', [[Ruminiya]]dagi liberal yoshlar tashkiloti hisoblanadi. Tashkilotning ildizlari 1870-yillarga borib taqaladi, biroq u [[Ruminiya Sotsialistik Respublikasi|kommunistik davr]]da yopilgan va 1990-yilda sotsialistik diktatura qulaganidan soʻng qayta tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{web manbasi |url=http://www.tnl.ro/istoric-pnl/ |title=Arkiverade kopian |date=2012-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120830093103/http://www.tnl.ro/istoric-pnl/ |arxivsana=2012-08-30 }}&lt;/ref&gt;. TNLning ona partiyasi Milliy LIberal partiya ({{lang-ro|Partidul Național Liberal}}), PNL) hisoblanadi&lt;ref&gt;{{web manbasi |url=http://www.lymec.eu/users/tnl |title=Arkiverade kopian |datee=2012-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120123084643/http://www.lymec.eu/users/tnl |archivedate=2012-01-23 }}&lt;/ref&gt;.

TNL ikki xalqaro liberal soyabon tashkilot — Xalqaro liberal yoshlar federatsiyasi (IFLRY)&lt;ref&gt;{{web manbasi |url=http://iflry.org/mos/list.aspx?region=Europe |title=Arkiverade kopian |date=2012-10-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130211084606/http://iflry.org/mos/list.aspx?region=Europe |archivedate=2013-02-11 }}&lt;/ref&gt; hamda Yevropa Liberal yoshlar harakati (LYMEC)&lt;ref&gt;{{Web manbasi|url=http://www.lymec.eu/overview-of-members |title=Arkiverade kopian |date=2012-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120919134856/http://www.lymec.eu/overview-of-members |archivedate=2012-09-19 }}&lt;/ref&gt; ning toʻlaqonli aʼzosi hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Milliy liberal yoshlar tashkiloti}}</text>
      <sha1>hs8r74lbllsyxitdfr221zjrr532nbc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6156329</id>
      <parentid>6156327</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T09:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Ruminiyadagi yoshlar tashkilotlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6156329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="kmrx1l87wy85nfdae2nb9iovghwszb0" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
 | colorcode           = #FFFF00
 | name = Milliy liberal yoshlar tashkiloti&lt;br&gt;Tineretul Național Liberal
 | logo                = 
 | president           = [[Mara Mareș]]&lt;br&gt;'''Vitse prezident:'''&lt;br&gt;Adrian Ștef (1-vitse prezident)&lt;br/&gt;Adrian Atomei, Horia Carțiș, Alin Drăgulin, Victor Ionescu, Paul Olteanu, [[Ionuț Stroe]], Bogdan Țîmpău, Vasile Brumă, George Dumitrică, [[Mircea Fechet]], Ciprian Jichici, Ionel Spătaru, Cătălin Tudosă
 | spokesperson        = 
 | secretary general = Răzvan Pop
 | international officer = Silviu Grigorescu
 | founded             = 1876-yil
 | headquarters        = [[Bulevardul Aviatorilor|B-dul Aviatorilor]], nr. 86, Sector 1, [[Buxarest]]
 | mother party        = [[National Liberal Party (Romania)|National Liberal Party]] (PNL)
 | international       = [[International Federation of Liberal Youth|IFLRY]]
 | regional1_type      = [[European Liberal Youth|LYMEC]]
 | regional1_name      = March 2002
 | regional2_type      = Initiative of South East European Liberals (ISEEL)
 | regional2_name      = 2003, founding member
 | website             = http://www.tnl.ro/
|type=yoshlar tashkiloti
}}
'''Milliy liberal yoshlar tashkiloti''' ({{lang-ro|Tineretul Național Liberal}}), qisqartmasi '''TNL''', [[Ruminiya]]dagi liberal yoshlar tashkiloti hisoblanadi. Tashkilotning ildizlari 1870-yillarga borib taqaladi, biroq u [[Ruminiya Sotsialistik Respublikasi|kommunistik davr]]da yopilgan va 1990-yilda sotsialistik diktatura qulaganidan soʻng qayta tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{web manbasi |url=http://www.tnl.ro/istoric-pnl/ |title=Arkiverade kopian |date=2012-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120830093103/http://www.tnl.ro/istoric-pnl/ |arxivsana=2012-08-30 }}&lt;/ref&gt;. TNLning ona partiyasi Milliy LIberal partiya ({{lang-ro|Partidul Național Liberal}}), PNL) hisoblanadi&lt;ref&gt;{{web manbasi |url=http://www.lymec.eu/users/tnl |title=Arkiverade kopian |datee=2012-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120123084643/http://www.lymec.eu/users/tnl |archivedate=2012-01-23 }}&lt;/ref&gt;.

TNL ikki xalqaro liberal soyabon tashkilot — Xalqaro liberal yoshlar federatsiyasi (IFLRY)&lt;ref&gt;{{web manbasi |url=http://iflry.org/mos/list.aspx?region=Europe |title=Arkiverade kopian |date=2012-10-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130211084606/http://iflry.org/mos/list.aspx?region=Europe |archivedate=2013-02-11 }}&lt;/ref&gt; hamda Yevropa Liberal yoshlar harakati (LYMEC)&lt;ref&gt;{{Web manbasi|url=http://www.lymec.eu/overview-of-members |title=Arkiverade kopian |date=2012-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120919134856/http://www.lymec.eu/overview-of-members |archivedate=2012-09-19 }}&lt;/ref&gt; ning toʻlaqonli aʼzosi hisoblanadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Milliy liberal yoshlar tashkiloti}}

[[Turkum:Ruminiyadagi yoshlar tashkilotlari]]</text>
      <sha1>kmrx1l87wy85nfdae2nb9iovghwszb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Milliy liberal yoshlar tashkiloti</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1407582</id>
    <revision>
      <id>6156330</id>
      <timestamp>2026-05-31T09:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu2=inson huquqlari|mavzu=yoshlar|mamlakat=Ruminiya|mamlakat2=|mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="kur7v7swvgpmxz3lqd6nz8l6a0ti039" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu2=inson huquqlari|mavzu=yoshlar|mamlakat=Ruminiya|mamlakat2=|mamlakat3= }}</text>
      <sha1>kur7v7swvgpmxz3lqd6nz8l6a0ti039</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turk gilami</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407583</id>
    <revision>
      <id>6156331</id>
      <timestamp>2026-05-31T09:08:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maxamadjonova Muslima</username>
        <id>241329</id>
      </contributor>
      <comment>„[[File:Stitch by Stitch, the Past.jpg|thumb|[[Anadolu]]da gilam toʻqiyotgan ayollar.]] [[File:Istanbul_-_tapis_caucasien_du_XVIIIème_siècle.jpg|thumb|Turk gilami]] '''Turk gilamlari''' — qadimiy tarix va anʼanalarga ega boʻlgan eng mashhur hunarmandchilik turlaridan biri boʻlib, Turkiya madaniy merosida alohida oʻrin tutadi. Anadolu gilamlarida [[Vizantiya imperiyasi]] sanʼatiga xos naqshlarning izlarini koʻrish mumkin. Shuningdek, Ma...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4665" sha1="g37hjftil9if06vkulbouo0csukmm3f" xml:space="preserve">[[File:Stitch by Stitch, the Past.jpg|thumb|[[Anadolu]]da gilam toʻqiyotgan ayollar.]]
[[File:Istanbul_-_tapis_caucasien_du_XVIIIème_siècle.jpg|thumb|Turk gilami]]
'''Turk gilamlari''' — qadimiy tarix va anʼanalarga ega boʻlgan eng mashhur hunarmandchilik turlaridan biri boʻlib, Turkiya madaniy merosida alohida oʻrin tutadi. Anadolu gilamlarida [[Vizantiya imperiyasi]] sanʼatiga xos naqshlarning izlarini koʻrish mumkin. Shuningdek, [[Markaziy Osiyo]]dan koʻchib kelgan [[turkiy xalqlar]], [[armanlar]], [[Kavkaz]] va [[kurd]] qabilalari ham oʻzlarining anʼanaviy naqsh va bezaklari bilan bu sanʼatning rivojlanishiga hissa qoʻshgan&lt;ref name=&quot;The Brukenthal Museum: The extraordinary value of the Anatolian Carpet&quot;&gt;[http://www.brukenthalmuseum.ro/europeana_en/etajI/05.htm The Brukenthal Museum: The extraordinary value of the Anatolian Carpet] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20120309054127/http://www.brukenthalmuseum.ro/europeana_en/etajI/05.htm |tarih=9 Mart 2012 }}. Brukenthalmuseum.ro. Retrieved on 2012-01-27.&lt;/ref&gt;. Bu gilamlar uy-roʻzgʻorda foydalanish, mahalliy bozorlarda sotish, eksport qilish hamda diniy maqsadlarda ishlatilgan. Shuningdek, ular polga toʻshalish bilan bir qatorda devorlarga ham ilingan. Gilam toʻqish insoniyat tarixidagi eng qadimiy hunarmandchilik turlaridan biri boʻlib, unga rasm tushirish orqali urf-odatlar, qadriyatlar hamda madaniy anʼanalarni oʻzida mujassamlashtirgan. Sharq gilamlari ichida Anadolu gilamlari oʻziga xos boʻyoqlari va ranglari, naqshlari, tuzilishi hamda toʻqish usullari bilan ajralib turgan. Turli xil oʻlchamlarga ega ushbu gilamlar ichida kichik yostiqcha gilamchalardan tortib, butun xonani qoplay oladigan yirik gilamlargacha bor edi. Islomning kirib kelishi va islomiy sanʼatning taraqqiyoti Anadolu gilamlari dizayniga juda katta taʼsir koʻrsatgan. Gilamlar asosan qoʻy juni, paxta va tabiiy boʻyoqlardan foydalangan holda ishlab chiqarilgan. Milodiy XIII asrdan keyin [[G‘arbiy Yevropa]] bilan islom olami oʻrtasidagi siyosiy aloqalar va savdo-sotiq tobora kuchaydi. XIV asrda [[Usmonli imperiyasi]] bilan toʻgʻridan-toʻgʻri savdo yoʻlga qoʻyilgach, turli xil gilamlarning barchasi umumiy holda „turk gilamlari“ nomi bilan savdo qilina boshlagan. XIX asr oxiridan boshlab sharq gilamlari Gʻarb dunyosida sanʼatshunoslik, tarix va ilmiy tadqiqotlarning muhim mavzusiga aylandi. Gilamlar, ularni tayyorlashda ishlatilgan mahsulotlar, asbob-uskunalar madaniy va tarixiy meros sifatida ham qadrlanadi&lt;ref name=&quot;Lamm, 1937&quot;&gt;{{cite book|last1=Lamm|first1=C.J.|title=Carpet fragments: The Marby rug and some fragments of carpets found in Egypt (Nationalmuseums skriftserie)|date=1985|publisher=Swedish National Museum|isbn=978-9171002914|edition=1937 reprint}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[File:Marby carpet.jpg|thumb|Shveytsariyadagi muzeyda saqlanayotgan gilam namunasi]]
[[File:Seljuk_Carpet_Fragment_13th_Century..png|thumb|Konya Alauddin Jomiysida joylashgan saljuqiylar gilami]]
Turk gilamlari haqida ilk topilmalar XIII asrga tegishli. Mashhur sayyoh Marko Poloning taʼkidlashicha, uzoq vaqt davomida eng yaxshi gilamlar turk gilamdoʻzligining markazi boʻlgan Konya shahrida ishlab chiqarilgan&lt;ref&gt;[http://www.marlamallett.com/ch.htm Oriental Rug Review, August/September 1990 (Vol. 10, No. 6)]&lt;/ref&gt;. Xettlar davlati, Frigiya podsholigi, Ossuriya imperiyasi, Ahamoniylar imperiyasi, armanlar, qadimgi yunonlar va Vizantiya imperiyasi shu hududda yashagan. Olimlar gilam toʻqish sanʼati bu davrlarda ham Anadoluda mavjud boʻlgan deb taxmin qiladilar. 1526-1699-yillar oraligʻida Usmonli davlati Yevropa davlatlari oʻrtasida gilam savdo aloqalari boʻlgan. Turk gilamlari nasroniy protestant cherkovlarida bezak sifatida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;Çatalhöyük.com: Ancient Civilization and Excavation&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.catalhoyuk.com/mission.html |title=Mission Statement |work=Çatalhöyük: Excavations of a Neolithic Anatolian Höyük |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101144734/http://www.catalhoyuk.com/mission.html |archive-date=2016-01-01 |url-status=dead |access-date=2012-01-27}}&lt;/ref&gt;. Anadolu gilamlari Italiya, Polsha, Germaniya va Vengriya cherkov va ibodatxonalarida bezak sifatida ishlatilgan&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marsden|first1=William|editor1-last=Wright|editor1-first=Thomas|title=Travels of Marco Polo, the Venetian: the translation of Marsden revised.|date=2010|publisher=Bibliobazaar, Llc|location=[S.l.]|isbn=978-1142126261|page=28}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
# [[Turkman gilami]]
# [[Yomut gilamlari]]
# [[Konya gilamlari]]

== Manbalar ==
[[Turkum:Gilamlar]]
[[Turkum:Turkiya madaniyati]]</text>
      <sha1>g37hjftil9if06vkulbouo0csukmm3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marie Myriam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407584</id>
    <revision>
      <id>6156347</id>
      <timestamp>2026-05-31T10:25:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bobonorova Hulkar</username>
        <id>138656</id>
      </contributor>
      <comment>„{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=~~~}}{{Musiqachi bilgiqutisi | ismi                     = Marie Myriam | tasvir                   = MarieMyriam.jpg | eni                      =  | izoh                     = Marie Myriam  | tavallud_paytidagi_ismi  = Myriam Lopes | tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1957|5|8|}} | tavallud_joyi            = [[Luluabourg (shahar) |Luluabourg]], [[Belgiya Kongosi]] | vafot_sanasi             = | vafot_joyi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6156347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2427" sha1="4zzx6e8vspysuwvoqwdyz0cmevnmcwk" xml:space="preserve">{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]])}}{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Marie Myriam
| tasvir                   = MarieMyriam.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = Marie Myriam 
| tavallud_paytidagi_ismi  = Myriam Lopes
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1957|5|8|}}
| tavallud_joyi            = [[Luluabourg (shahar) |Luluabourg]], [[Belgiya Kongosi]]
| vafot_sanasi             =
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           = yakkaxon xonanda
| fuqaroligi               =
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 =
| janr                     =
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Myriam Lopes Elmosnino''' (professional faoliyatida Marie Myriam ismi bilan tanilgan; 1957-yil 8-mayda Belgiya Kongosining (hozirgi Kongo Demokratik Respublikasi) Luluabourg shahrida tugʻilgan) — fransiyalik xonanda.

== Karyerasi ==
Marie Myriam 1977-yilda [[Fransiya]]ga vakillik qilib, oʻzining 20 yoshga toʻlishidan bir kun avval „L’oiseau et l’enfant“ („Qush va bola“) qoʻshigʻi bilan [[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]da gʻolib chiqqan. Mazkur taronaning musiqasi [[Jean Paul Cara]], matni esa [[Joe Gracy]] tomonidan yozilgan. Ushbu tarona 1977-yilning iyun oyida [[Buyuk Britaniya]]ning „UK Singles Chart“ xit-paradida 42-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;British Hit Singles &amp; Albums&quot;&gt;{{cite book|first=David|last=Roberts|year=2006|title=British Hit Singles &amp; Albums|edition= 19th|publisher=Guinness World Records Limited|location=London, UK|isbn=1-904994-10-5|page=385}}&lt;/ref&gt;. Ushbu muvaffaqiyat tufayli u Eurovision tarixida tanlov asos solinganidan keyin dunyoga kelgan ilk gʻolib sifatida qayd etildi.

1981-yilda Myriam „Sentimentale“ qoʻshigʻi bilan Yamaha musiqa festivalida ham Fransiya sharafini himoya qildi va toʻqqizinchi oʻrinni egalladi. Soʻnggi yillarda u Eurovision qoʻshiq tanlovida Fransiya hakamlar hay’atining ovozlarini eʼlon qilib kelmoqda.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>4zzx6e8vspysuwvoqwdyz0cmevnmcwk</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>